Iván Aivazovsky

**Iván Konstantínovich Aivazovsky** (n'armeniu:*Հովհաննես Այվազովսկի*, en rusu: *Иван Константинович Айвазовский*)  foi un pintor románticu rusu. Ye consideráu unu de los meyores artistes de marines na hestoria. Bautizáu como **Hovhannes Aivazián**, Aivazovsky nació nel senu d'una familia armenia nel puertu de Feodosia nel Mar Negru en Crimea, viviendo ende la mayor parte de la so vida. 

En rematando colos sos estudios na Academia Imperial de les Artes, Aivazovsky viaxó a Europa, y vivió por un curtiu tiempu n'Italia a principios de 1840. Darréu tornó a Rusia y foi contratáu como'l pintor principal de l'Armada de Rusia. Aivazovsky formó llazos cercanos colos militares y l'élite política del Imperiu Rusu, atendiendo dacuando a operaciones militares. Foi patrocináu pol estáu, amás de ser bien envaloráu mientres tola so vida. El dichu merecedor del pincel de Aivazovsky", popularizáu por Anton Chekhov, foi usáu en Rusia para "describir daqué inefablemente encantador." 

Siendo unu de los artistes rusos más prominentes del so tiempu, Aivazovsky tamién foi popular fora de Rusia. Tuvo numberoses esposiciones individuales n'Europa y Estaos Xuníos. Mientres la so carrera de casi 60 años, creó cerca de 6000 pintures, convirtiéndolo n'unu de los artistes más prolíficos de la so dómina. La gran mayoría de les sos obres son marines, pero de cutiu tamién representaba escenes de batalles, temes armenies y semeyes. La mayor parte de los sos trabayos caltener en museos rusos, ucraínos y armenios, según en coleiciones privaes.

## Biografía

### Antecedente
Iván Aivazovsky nació'l 17 de xunetu (29 nel nuevu calendariu) de 1817 na ciudá de Feodosia (Theodosia), Crimea, nel Imperiu Rusu. Nos rexistros de bautismos de la Ilesia llocal armenia St. Sargis, Aivazovsky foi inscritu como Hovhannes, el fíu de Guevorg Aivazián (Armeniu: Գէորգ Այվազեանի որդի Յօհաննեսն). Mientres los sos estudios na Academia Imperial de les Artes, yera conocíu en rusu como Iván Gaivazovsky (Иванъ Гайвазовскій na escritura anterior a 1918). Fízose conocíu como Aivazovsky dende 1840, mientres taba n'Italia. Robló una carta en 1844 cola versión italiana del so nome: Giovani Aivazovsky.

El so padre, Konstantín (1765-1840), foi un comerciante armeniu de la rexón polaca de Galitzia. La so familia emigrara dende Armenia Occidental nel sieglu XVIII. Dempués de numberoses conflictos familiares, Konstantín abandonó Galitzia por Moldavia, camudándose dempués a Bukovina, antes de quedase en Feodosia a principios de 1800. Yera conocíu primeramente como Guevorg Aivazián (Haivazián o Haivazi), pero camudó'l so apellíu a Gaivazovsky, al añader la terminación polaca "-sky". La madre d'Aivazovsky, Ripsime, yera feodosia armenia. La pareya tuvo cinco fíos-trés muyeres y dos homes. L'hermanu mayor d'Aivazovsky, Gabriel, yera un prominente historiador y un arzobispu apostólicu armeniu.

### Educación
El mozu Aivazovsky recibió educación parroquial na Ilesia Armenia de San Sargis en Feodosia. Aprendió dibuxu con Jacob Koch, un arquiteutu llocal. Aivazovsky camudar a Simferópol cola familia del gobernador de Táurida Aleksandr Kaznachéyev, y asistió al ximnasiu rusu de la ciudá. En 1833, Aivazovsky llegó a la capital rusa, San Petersburgu, pa estudiar na Academia Imperial de les Artes, na clase de paisaxismu de Maksim Vorobiov. En 1835, foi gallardoniáu con una medaya de plata y contratáu como asistente del pintor francés Philippe Tanneur. En setiembre de 1836, Aivazovsky conoció al poeta nacional de Rusia Aleksandr Pushkin mientres la visita a l'academia d'esti postreru. En 1837, Aivazovsky inscribir a la clase de pintura de batalles de Alexander Sauerweid y participó n'exercicios de la Flota del Bálticu nel Golfu de Finlandia. N'ochobre del mesmu añu graduar de l'academia con una medaya d'oru, dos años antes de lo previsto. Aivazovsky tornó a Feodosia en 1838 y pasó dos años nel so natal Crimea. En 1839, participó n'exercicios militares nes mariñes de Crimea, onde conoció a los almirantes Mikhaíl Lázarev, Pável Nakhímov y Vladímir Kornílov.

### Primer visita a Europa

En 1840, Aivazovsky foi unviáu a estudiar n'Europa pola Academia Imperial de les Artes. Primero viaxó a Venecia, pasando por Berlin y Viena, visitando San Lazzaro degli Armeni, onde s'atopaba una importante congregación armenia católica na que vivía'l so hermanu Gabriel nesi momentu. Aivazovsky estudió manuscritos armenios y familiarizóse col arte armenio. Conoció al novelista rusu Nikolái Gógol en Venecia. Dempués dirixóse a Florencia, Amalfi y Sorrento. En Florencia conoció al pintor Aleksandr Ivánov. Amás, quedó en Nápoles y en Roma ente 1840 y 1842. Aivazovsky foi bien influyíu pol arte italianu, convirtiéndose los sos museos na so "segunda academia". Acordies con Rogachevsky, les noticies sobro les exhibiciones esitoses n'Italia llueu llegaron a Rusia. El papa Gregorio XVI dio-y una medaya d'oru. Darréu visitó Suiza, Alemaña, Holanda y Gran Bretaña, onde conoció al pintor inglés J. M. W. Turner, quien «tuvo tan impactáu pola pintura de Aivazovsky *La badea de Nápoles nuna nueche a la lluz de la lluna*, que dedicó a Aivazovsky una eulogía n'italianu» Nuna esposición nel Louvre, él foi l'únicu representante de Rusia. En Francia recibió una medaya d'oru de la Real Academia de Pintura y Escultura. Dempués tornó a Nápoles, pasando por Marsella y visitando nuevamente Gran Bretaña, Portugal, España y Malta en 1843. Aivazovsky yera almiráu llargamente n'Europa. Retornó a Rusia por París y Ámsterdam en 1844.

### Regresu a Rusia y primer matrimoniu

Al so regresu a Rusia, Aivazovsky convirtiérase nun académicu de l'Academia Imperial de les Artes y foi nomáu'l "artista oficial de l'Armada Rusa pa pintar marines, escenes costeres y batalles navales. En 1845, Aivazovsky viaxó al Mar Exéu col duque Constantín Nikoláyevich, y visitó la capital otomana, Constantinopla, y les islles griegues de Patmos y Rodes.

En 1845, Aivazovsky establecer na so ciudá natal Feodosia, onde construyó una casa y un estudiu. Aisllar del mundu esterior, calteniendo un pequeñu círculu d'amigos y familares. Sicasí, la soledá xugó un papel negativu na so carrera. Pa la metá del sieglu XIX, l'arte ruso pasaba del romanticismu escontra un estilu rusu distintu de realismu, mientres Aivazovsky siguía pintando marines romántiques, polo qu'atraxo intenses crítiques.

En 1845 y 1846, Aivazovsky asistió a les maniobres de la Flota del Mar Negru y la Flota de Bálticu en Peterhof, cerca del palaciu imperial. En 1847, dióse-y el títulu de profesor de pintures marines pola Academia Imperial de les Artes, y xubíu al rangu de la nobleza. Nel mesmu añu, foi incluyíu na Real Academia d'Artes y Ciencies de los Países Baxos.

En 1848, Aivazovsky casar con Julia Graves, una institutriz inglesa. Tuvieron cuatro fíes: Elena (1849), María (1851), Aleksandra (1852) y Joanne (1858). Dixebrar en 1860, y divorciáronse en 1877 con permisu de la Ilesia Armenia, yá que Graves yera luterana.

### Ascensu a la prominencia

En 1851, mientres viaxaba col zar Nicolás I, Aivazovsky saleó escontra Sevastopol pa participar n'operaciones militares. Les sos escavaciones arqueolóxiques cerca de Feodosia llevar a ser escoyíu como miembru de la Sociedá Xeográfica Rusa en 1853. Nesi añu españó la Guerra de Crimea ente Rusia y l'Imperiu Otomanu, polo que foi sacupáu a Kharkiv. Mientres taba a salvo, tornó a la fortaleza asitiada en Sevastopol pa pintar escenes de batalles. El so trabayu esponer en Sevastopol cuando tuvo sol control otomanu.

Ente 1856 y 1857, Aivazovsky trabayó en París y convirtióse nel primer artista rusu (y el primer estranxeru) en recibir la Lexón d'Honor. En 1857, Aivazovsky visitó Constantinopla, onde se-y dio la Orde del Medjidie. Nel mesmu añu foi escoyíu miembru honorariu de la Sociedá d'Arte de Moscú. Apurrióse-y la Orde de la Redención de Grecia en 1859 y la Orde de San Vladimiro de Rusia en 1865.

Aivazovsky inauguró un estudiu d'arte en Feodosia en 1865 y dióse-y un salariu per parte de l'Academia Imperial de les Artes el mesmu añu.

### Viaxes y premios: 1860-1880

Na década de 1860, l'artista creó delles pintures inspiraes pol nacionalismu griegu y la Unificación d'Italia. En 1868, visitó nuevamente Constantinopla y produció una serie de trabayos alrodiu de la resistncia griega contra los turcos, mientres la Rebelión cretense. En 1868, Aivazovsky viaxó pol Cáucasu y foi a la zona rusa d'Armenia per primer vegada. Pintó munchos paisaxes montascosos y en 1869 dio una exhibición en Tblisi. Depués fixo un viaxe a Exiptu y participó na ceremonia d'apertura de la Canal de Suez. Convertir nel primer artista en pintar la canal de Suez, marcando asina un na historia d'Europa, África y Asia.»

En 1870, Aivazovsky fíxose un Conseyeru Civil Activu, el cuartu rangu más altu de Rusia. En 1871, empecipió la construcción del muséu arqueolóxicu en Feodosia. En 1872, viaxó a Niza y Florencia pa esponer les sos pintures. En 1874, l'Academia de Belles Artes de Florencia pidió-y un autoretrato p'asitialo na Galería Uffizi. El mesmu añu, Aivazovsky foi convidáu a Constantinopla pol Sultán Abdülaziz, quien darréu-y dio la Orde de Osmanieh. En 1876, foi nomáu miembru de l'Academia d'Artes de Florencia, y convirtióse nel segundu artista rusu (dempués d'Orest Kiprenski) en pintar un autorretratu pal Palaciu Pitti.

Aivazovsky foi escoyíu como miembru honorariu de l'Academia Real de Belles Artes de Stuttgart en 1878. Fixo un viaxe a Holanda y Francia, quedándose de volao en Frankfurt hasta 1879. Dempués visitó Múnich y viaxó a Xénova y Venecia pa «recoyer material sobre'l descubrimientu d'América por Cristóbal Colón.»

En 1880, Aivazovsky abrió una galería d'arte na so residencia en Feodosia; convertir nel tercer muséu del Imperiu Rusu, dempués del Muséu del Hermitage y de la Galería Tretiakov. Aivazovsky realizó una exhibición na cai Pall Mall en Londres, a la qu'asistieron el pintor inglés John Everett Millais y Eduardo VII, el Príncipe de Gales.

### Segundu matrimoniu y vida posterior

La segunda esposa d'Aivazovsky, Anna Burnazián, foi una moza viuda armenia de 40 años d'edá. Aivazovsky dixo que al casase con ella en 1882, él averóse más a la so nación», refieriéndose al pueblu armeniu. En 1882, Aivazovsky visitó Moscú y San Petersburgu, y dempués percorrió'l campu de Rusia al viaxar a lo llargo del ríu Volga en 1884.

En 1885 foi promovíu al rangu de Conseyeru Priváu. L'añu siguiente, nel aniversariu 50 del so trabayu creativu, foi celebráu con una exhibición en San Petersburgu, y con una membresía honoraria de l'Academia Imperial de les Artes.

Dempués de conocer a Aivazovsky en persona, Anton Chekhov escribió una carta a la so esposa'l 22 de xunetu de 1888, describiéndolo de la siguiente manera: 

Dempués de viaxar a París cola so esposa, en 1892 fixo un viaxe a Estaos Xuníos, visitando les Tabayones del Niagara en Nueva York y Washington D.C.. En 1896, a los 79 años, Aivazovsky foi promovíu al rangu de Conseyeru Priváu plenu. 

Aivazovsky foi afeutáu fondamente poles masacres hamidianas que se realizaron nes zones habitaes por armenios del Imperiu Otomanu ente 1894 y 1896. Pintó una serie d'obres sobro esta tema como "La espulsión del barcu turcu", y "Les masacres armenies en Trebizond". El llanzó al mar les medayes que-y otorgara'l sultán otomanu y díxo-y al cónsul turcu en Feodosia: «Di-y al to sanguinario amu que desfixi de toles medayes que me dio, equí tán les sos cintes, únvia-yles, y si quier, puede botales a los mares que pinté.»

Pasó los sos años finales en Feodosia. Na década de 1890, gracies a los sos esfuercios, establecióse un puertu comercial en Feodosia y xunióse a la rede ferroviaria del Imperiu Rusu. La estación de ferrocarrial inaugurada en 1892, agora llámase *Ayvazóvskaya* y ye una de les dos estaciones dientro de la ciudá de Feodosia. Aivazovsky tamién suministró agua a la ciudá.

### Muerte

Aivazovsky morrió'l 19 d'abril (2 de mayu nel nuevu calendariu) de 1900 en Feodosia. Acordies colos sos deseos, foi soterráu nel campusantu de la Ilesia Armenia de San Sargis. Un sarcófagu de mármol foi fechu pol escultor italianu L. Biogiolli en 1901. Una frase del llibru *Historia d'Armenia* de Moisés de Corene ta grabada n'armeniu clásicu na so llábana: Մահկանացու ծնեալ անմահ զիւրն յիշատակ եթող (Mahkanatsu tsneal anmah ziurn yishatak yetogh), que la so traducción ye: «Nació mortal, dexó un legáu inmortal» o «Nació como un mortal, dexó la memoria inmortal de sí mesmu» Dempués de la so muerte, la so esposa Anna llevó una vida xeneralmente aisllada y morrió'l 25 de xunetu de 1944. Foi soterrada al llau d'Aivazovsky.

## Arte
Mientres la so carrera de 60 años, Aivazovsky produció más de 6000 pintures de, lo que describe una revista d'arte en llinia, «un valor bien distintu... hai obres d'arte y hai trabayos cobardes». Sicasí, llegar a atribuyir más de 20 000 pintures. La gran mayoría de los sos trabayos representen el mar. Raramente dibuxó paisaxes, según semeyes, de los cualos creó bien pocos. Acordies con Rosa Newmarch, Aivazovsky «nunca fixo pintures con base na naturaleza, siempres de la so memoria, y bien lloñe de la mariña.» Rogachevsky escribió que «La so memoria artística yera llexendaria. Yera capaz de reproducir lo qu'había vistu solu por un periodu curtiu de tiempu, ensin nin siquier faer esbozos preliminares.» Bolton emponderó «la so habilidá pa tresmitir l'efectu del movimientu de l'agua y del reflexu del sol y de la lluz de la lluna.»

### Exhibiciones
Tuvo 55 exhibiciones individuales (un númberu ensin precedentes) mientres tola so carrera. Ente les más notables atópense la de Roma, Nápoles y Venecia (1841–1842), París (1843, 1890), Ámsterdam (1844), Moscú (1848, 1851, 1886), Sevastopol (1854), Tblisi (1868), Florencia (1874), San Petersburgu (1875, 1877, 1886, 1891), Frankfurt (1879), Stuttgart (1879), Londres (1881), Berlín (1885, 1890), Varsovia (1885), Constantinopla (1888), Nueva York (1893), Chicago (1893), San Francisco (1893).

Tamién contribuyó coles esposiciones de l'Academia Imperial de les Artes (1836–1900), Salón de París (1843, 1879), Sociedá d'Exhibiciones d'Obres d'Arte (1876–1883), Sociedá d'amantes de les Artes de Moscú (1880), Exhibiciones Pan-Ruses en Moscú (1882) y Nizhny Novgorod (1896), Exhibiciones del mundu en París (1855, 1867, 1878), Londres (1863), Múnich (1879) y Chicago (1893) y les exhibiciones internacionales en Filadelfia (1876), Múnich (1879) y Berlín (1896).»

### Estilu

Siendo un pintor primordialmente románticu, Aivazovsky usó dellos elementos realistes. Leek argumentó que Aivazovsky caltúvose fiel al Romanticismu mientres tola so vida, «anque empobinó les sos obres escontra'l xéneru realista.» Los sos primeros trabayos tuvieron influyíos polos sos profesores de l'Academia Imperial de les Artes, Maksim Vorobiov y Sylvester Schedrín. Pintores clásicos como Salvator Rosa, Jacob van Ruisdael y Claudio de Lorena contribuyeron al procesu individual y estilu de Aivazovsky. Karl Briulov, conocíu pola so pintura "L'últimu día de Pompeya", «tuvo un papel importante aguiyando'l desenvolvimientu creativu propiu de Aivazovsky.» , d'alcuerdu a Bolton. Les meyores pintures de Aivazovsky nes décades de 1840 y 1850 usaben una variedá de colores y yeren tanto épiques como romántiques nes sos temes. Newmarch suxirió qu'a mediaos del sieglu XIX, les carauterístiques de romántiques nos trabayos de Aivazovsky aportaron a «cada vez más pronunciaes». Ella, al igual qu'otros académicos, consideraron "Novena fola" como la so meyor obra d'arte y aducieron qu'esti «paez marcar la transición ente'l color fantásticu de les sos obres iniciales, y la visión más veraz de los años posteriores». Pa 1870, les sos pintures taben apoderaes por colores delicaos; nes dos últimes décades de la so vida, Aivazovsky creó una serie de marines de tonos platiaos.

La transición distintiva nel arte ruso del Romanticismu al Realismu na metá del sieglu XIX, nun llegó a Aivazovsky, quien siempres caltendría un estilu románticu, abiertu al criticismu. Les razones propuestes pa la so inhabilidad o la so renuencia a camudar comienzaron col so allugamientu; Feodosia yera una ciudá remota nel gran Imperiu Rusu, lloñe de Moscú y San Petersburgu. La so mentalidá y cosmovisión yeren consideraes antigües, y nun correspondíen a les meyores na cultura y arte en Rusia. Vladímir Stásov solamente aceptó les sos primeres obres, ente que Alexandre Benois escribió nel so llibru *La Historia de la pintura rusa nel sieglu XIX* qu'a pesar de ser estudiante de Vorobiov, Aivazovsky alloñar del desenvolvimientu xeneral de la escuela paisaxista rusa.

Les obres posteriores de Aivazovsky conteníen escenes dramátiques, y taben feches usualmente nuna escala más grande. Representó «el conflictu románticu ente l'home y los elementos na forma del mar (El Arcoris, 1873), y les llamaes marines azules" (La Badea de Nápoles a l'amanecida, 1897, Desastre, 1898), y paisaxes urbanos (Nueche a la lluz de lluna nel Bosphorus, 1894).»

### Obres

#### Temes armenies

Los primeros trabayos de Aivazovsky incorporaben temes armenies. El deséu remanente del artista de visitar la so tierra natal ancestral cumplir en 1868. Mientres la so visita a l'Armenia (esti) rusa (correspuende a la moderna República d'Armenia, contrariu a l'Armenia Occidental, sol control otomanu), Aivazovsky creó pintures del Monte Ararat, la llanura de Ararat y el Llagu Seván. Anque'l Monte Ararat foi representáu en pintures de munchos artistes estranxeros (la mayoría viaxeros europeos), Aivazovsky convertir nel primer artista armeniu n'ilustrar los montes bíblicos de dos picos.

Él siguió cola creación de les pintures rellacionaes a Armenia na década de 1880: Valle del Monte Ararat (1882), Ararat (1887), Descensu de Noé dende Ararat (1889). L'orixinal "Valle del Monte Ararat" tien la firma de Aivazovsky n'armeniu: "Aivazián" (Այվազեան). Nuna panorámica de Venecia titulada "La visita de Lord Byron a los Mequitaristes na islla de San Llázaro en Venecia (1898); el primer planu de la pintura amuesa a miembros de la Congregación Armenia dándo-y una bienvenida efusiva al poeta.

El restu de les sos obres temátiques d'esti periodu inclúin semeyes escepcionales d'armenios notables, como'l so hermanu, l'arzobispu Gabriel Aivazovsky (1882), el xeneral de caballería Mijaíl Lorís-Mélikov (1888), el catholicós Mkrtich Jrimián (1895), Nakhichevan del Don, l'alcalde Аrutyún Jalabyán y otros.

"El bautismu de los armenios" y "Xuramentu antes de la batalla de Avarayr" (dambes de 1892) representen los dos eventos más memorables de l'antigua Armenia: la cristianización d'Armenia col bautismu del rei Tiridates III (entamos del sieglu IV), y la batalla de Batalla de Avarayr nel añu 451.

## Reconocimientu

Iván Aivazovsky ye unu de los pocos artistes rusos en ser reconocíos mientres la so vida. El *[[Diccionariu Enciclopédicu Brockhaus y Efron]]* describir explícitamente como'l «meyor artista rusu de marines» (лучший русский маринист) en 1890.

Anguaño ye consideráu como unu de los artistes de marines más prominentes del sieglu XIX, y sobremanera, unu de los meyores artistes de marines de Rusia y del mundu. Tamién foi unu de los pocos artistes rusos en volvese famosu fora de Rusia. En 1898, la revista Munsey escribió que Aivazovsky ye «más conocíu nel mundu enteru que cualesquier otru artista de la so nacionalidá, cola esceición del sensacional Vereshchaguin» Anque según la historiadora d'arte Janet Whitmore, él ye relativamente desconocíu nel oeste.

Iván Kramskói, unu de los más prominentes artistes rusos del sieglu XIX, emponderar asina: «Aivazovsky ye-ensin importar lo que digan los demás—una estrella de primer magnitú, y non solo nel nuesu país, sinón tamién na historia del arte polo xeneral.» Otru pintor rusu, Alexandre Benois. suxirió qu'«Aivazovsky estremar de la hestoria xeneral de la escuela rusa de pintura paisaxista.» El sitiu web del Muséu Estatal Rusu sigue: «Ye difícil atopar otra figura na historia del arte ruso que gocie de la mesma popularidá ente'l públicu amateur y profesionales eruditos.» Fiódor Dostoyevski, contemporario de Aivazovsky, escribió que les sos pintures tán en gran demanda.

Na Rusia del sieglu XIX, el so nome convertir nun sinónimu d'arte y guapura. La frase dignu del pincel d'Aivazovsky", yera formar estándar de describir daqué inefablemente encantador. Foi usada per primer vegada por Anton Chekhov na so obra de 1897 *[[Tíu Vania]]*. En respuesta a la entruga de Marina Timoféievna (la enfermera vieya) sobre la engarradiella ente Iván Voynitsky ("Tíu Vania") y Aleksandr Serebryakov, Ilyá Teleguin diz que foi «una vista digna del pincel de Aivazovsky» (Сюжет, достойный кисти Айвазовского Syuzhet, dostóyniy kisti Ayvazóvskovo).

N'Ucraína, ye dacuando consideráu como un pintor ucraín. Foi incluyíu nun llibru de 2001 tituláu *Los 100 ucraínos más grandes*.

### N'Armenia
Aivazovsky siempres foi consideráu un artista armeniu na so tierra natal ancestral y casi siempres referíu ellí pol so nome armeniu, Hovhannes. Casi toles fontes armenies, delles ruses ya ingleses referir a él como Hovhannes Ayvazovsky. L'artista robló dalgunes de les sos pintures y cartes n'armeniu. Por casu, les sos firmes n'armeniu (Այվազեան, Ayvazean) y rusu (Айвазовскій, Ayvazovsky), apaecen en "Valle del Monte Ararat" (1882).

David Marshall Lang escribió que ye l'artista armeniu «más estraordinariu» del sieglu XIX. y el primer pintor armeniu de marines. Nació fora d'Armenia, y al igual que los sos contemporáneos, incluyendo a Guevorg Bashinjaghián, Panos Terlemezián y Vardges Sureniánts, Aivazovsky vivió fora de la so tierra natal, estrayendo influencies primaries de les escueles d'arte rusu y europees. La so creatividá y cosmovisión fueron atribuyíes a los sos raigaños armenios. Acordies con Sureniánts, él buscó crear una unión qu'axuntaría a tolos artistes armenios del mundu. El prominente poeta armeniu Hovhannes Tumanyán escribió un poema curtiu tituláu "Frente a les pintures de Aivazovsky" («Այվազովսկու նկարի առջև») en 1893. Ta inspiráu nes pintures de Aivazovsky, bien probablemente de les décades de 1870 a 1890.

## Influencia
Aivazovsky foi unu de los pintores de marines más influyentes del sieglu XIX del arte ruso. Acordies col Muséu Estatal Rusu, «foi'l primeru y por un llargu tiempu l'únicu representante de la pintura de marines» y «tolos demás artistes que pintaron marines yeren los sos propios estudiantes o fueron influyíos por él.»

Arjip Kuindzhi (1841/2–1910) ye citáu pola enciclopedia Krugosvet como unu de los que foi influyíu por Aivazovsky. En 1855, a la edá de 13 o 14 años, Kuindzhi visitó Feodosia pa estudiar con Aivazovsky, sicasí, él taba interesáu en pintures mistes, y nel so llugar estudió con Adolf Fessler, l'estudiante de Aivazovsky. Un artículu enciclopédicu de 1903 declaró que «anque Kuindzhi nun puede ser llamáu un estudiante de Aivazovsky, esti postreru tuvo ensin dala dulda inflúi nél nel primer periodu de la so actividá; de quien tomó enforma na manera de pintar.» L'historiador inglés John Ellis Bowlt escribió que «el sentíu elemental de la lluz y la forma acomuñaos a les puestes de sol d'Aivazovsky, nubes, y océanos influyeron permanentemente nel mozu Kuindzhi.»

Aivazovsky tamién influyó nos artistes rusos Lev Lagorio, Mijaíl Latri y Alekséi Ganzen (estos dos últimos yeren los sos nietos).

## Legáu

La casa de Aivazovsky en Feodosia, onde fundara un muséu d'arte en 1880, ta abiertu hasta güei como la Galería Nacional d'Arte Aivazovsky. Caltiénse como la principal atraición de la ciudá, y tien la coleición de pintures (417) d'Aivazovsky más grande del mundu.

### Honores póstumos
Fixéronse monumentos en memoria de Aivazovsky en Crimea, Armenia y Rusia. Una estatua del artista puede atopase frente a la Galería d'Arte de Feodosia, la so antigua casa. Una estatua de Aivazovsky y el so hermanu Gabriel ta allugada en Simferópol, el centru alministrativu de Crimea. La primer estatua de Aivazovsky na so tierra ancestral foi desvalada en 2003. La primer y única estatua d'Aivazovsky en Rusia foi irguida en 2007 en Kronstadt, cerca de San Petersburgu.

Una avenida en Feodosia, cais en Moscú, Yereván, y Minsk, un caleyón en Kiev y n'otres ciudaes pequeñes: toes tán nomaes n'honor a Aivazovsky. Un hotel de trés estrelles n'Odesa, onde docenes de los sos trabayos tán espuestos, tamién foi nomada por él.

La Xunión Soviética (1950), Rumanía(1971), Madagascar (1988), Armenia (primero en 1992), Rusia (1995), Ucraína (1999), Abkhasia (1999), Moldavia (2010), Kirguistán (2010), Burundi (2012), y Mozambique (2013) publicaron sellos postales que representen a Aivazovsky o les sos obres.

El planetoide 3787 Aivazovskij, nomáu asina por Aivazovsky, foi afayáu pol astrónomu soviéticu Nikolái Chernyj en 1977.

Munches de les pintures de Aivazovsky de la Galería Nacional d'Armenia atopar nel Palaciu Presidencial en Yereván.
En 2007, Abdullah Gül convertir nel presidente de Turquía, redecoró el palaciu presidencial-Çankaya Köşkü n'Ankara- y traxo pintures de Aivazovsky que taben nel suétanu p'asitiales na so oficina. D'alcuerdu al Hürriyet Daily News 30 pintures de AIvazovsky tán espuestes en museos de Turquía.

Realizóse una exhibición qu'incluyía 120 pintures y 55 aguafuertes de Aivazovsky na Galería Tretiakov del 29 de xunetu al 20 de payares de 2016, dedicada a él pol so CC aniversariu de la so nacencia. Nes primeres dos selmanes, la exhibición tuvo alredor de 55,000 visitantes, un númberu récor. 38 de los sos trabayos fueron movíos de la Galería d'Arte Aivazovsky en Feodosia, lo cual provocó qu'Ucraína fixera un llamáu a un boicó internacional a la Galería Tretiakov por cuenta de que consideren a Crimea un territoriu ocupáu.

### Puyes
Les pintures de Aivazovsky empezaron a apaecer en puyes (mayoritariamente en Londres) a entamos del añu 2000. Munchos de los sos trabayos son traíos por oligarques rusos.

Los valores de les sos obres xubieron constantemente nes puyes. En 2004, la so pintura "La Catedral de San Isaac nun día xeláu", una rara pintura d'un paisaxe urbano, foi vendida n'alredor de £1 millón (.9 millones). En 2007, la so pintura "American Shipping off the Rock of Gibraltar" foi puyada por £2.71 millones, «más del cuádruplu del so valor envaloráu». Foi «el preciu más altu pagu nuna puya por Aivazovsky» hasta'l momentu. N'abril de 2012, la so pintura Vista de Constantinopla y el Bosphorus" foi vendida en Sotheby's por .2 millones (£3.2 millones), un aumentu en diez vegaes el so valor desque tuvo nuna puya en 1995.

En xunu de 2015, Sotheby's retiró d'una puya a una pintura de Aivazovsky titulada "Nueche n'El Cairu", que taba envalorada en £1.5–2 millones (– millones) dempués de que'l Ministeriu del Interior rusu reclamara que foi robada en 1997 d'una coleición privada en Moscú.

### Rangos
Tabla de rangos del Imperiu rusu
1870 — Conseyeru Civil Activu (Действительный статский советник)
1885 — Conseyeru Priváu (Тайный советник)
1896 — Conseyeru Priváu Activu (Действительный тайный советник)

## Premios

## Ver tamién
*Cultura rusa
Cultura d'Armenia

## Referencies
**Notes**

**Cites**

## Bibliografía

## Enllaces esternos