The Hurt Locker

***The Hurt Locker*** ye una película d'Estaos Xuníos de 2008, dirixida por Kathryn Bigelow y escrita por Mark Boal. Protagonizada por Jeremy Renner, Anthony Mackie y Brian Geraghty, rellata'l día ente día d'una brigada d'Estaos Xuníos d'artificieros esplegada n'Iraq.
Gallardoniada con importantes premios cinematográficos, ente ellos l'Óscar a la meyor película, *The Hurt Locker* foi universalmente allabada pola crítica y considérase como una de les meyores películes bélicu-dramátiques del cine modernu. El reputáu críticu Roger Ebert asitiar como la segunda meyor película de la década, alegando: "The hurt locker" ye una película xenial, una película intelixente, una película rodada tan claramente de forma que nós sabemos esautamente quién ye tol mundu, ónde tán, qué tán faciendo y por qué."

## Argumentu
El filme abre con una frase del llibru *War is a force that gives Us meaning* (2002) (*"la guerra ye una fuercia que nos da significáu"*), escritu pol corresponsal de guerra Chris Hedges; *The rush of battle is a potent and often lethal addiction, for war is a drug* (*"l'ímpetu de la batalla ye una potente y bien de cutiu letal adicción, porque la guerra ye una droga"*).

El sarxentu de primer clase William James (Jeremy Renner), un veteranu probáu en combate, llega como líder d'un equipu nuevu d'una disposición de la unidá del Ejército d'EE.XX. d'evitar españar artefautos esplosivos (EOD) mientres la Guerra d'Iraq, reemplazando al sarxentu Matthew Thompson (Guy Pearce), quien foi asesináu por un artefautu esplosivu improvisáu radiu-controláu (IED poles sos sigles n'inglés) en Bagdag. El so equipu inclúi al sarxentu J. T. Sanborn (Anthony Mackie) y l'especialista Owen Eldridge (Brian Geraghty).

Los métodos de James d'actitú inconformista y el plomu lidera a Sanborn y Eldridge pa consideralo imprudente, y montar les tensiones. Cuando s'asignen a destruyir dellos esplosivos nuna remota zona desértica, James torna al sitiu de detonación a recoyer los sos guantes. Sanborn contempla abiertamente matar a James por "accidente" desencadenando la esplosión, polo que Eldridge vese bien incómodu, pero él nun fai nada.

Al tornar a Camp Victory nel so Humvee, l'equipu atopa a cinco homes armaos con vistimienta tradicional árabe cerca de la so Ford Excursion con una rueda pinchada. Dempués d'un tirante alcuentru, los homes revélense como contratistes militares privaos, mercenarios británicos. Ellos prindaron a dos prisioneros qu'apaecen nes cartes de xuegu de los iraquinos más buscaos . Tol grupu de sópitu queda en mediu del fueu enemigo. Cuando los presos intenten escapar nel tracamundiu, el líder de los mercenarios (Ralph Fiennes) recuerda'l pagu pa ellos que ye "vivu o muertu", y dispáralos. Francotiradores enemigos maten a trés de los mercenarios, ente ellos el líder. Sanborn y James emprésta-y el so Barrett .50 cal pa espachar a trés atacantes, ente que Eldridge matu a un cuartu.

Mientres una redada nun almacén, James afaya'l cuerpu d'un rapazu nuevu, que foi enllantáu quirúrgicamente con una bomba ensin españar. James cree que ye "Beckham" (Christopher Sayegh) , un mozu vendedor iraquín de DVD falsificaos que fixera amistá con él enantes. Mientres la evacuación, el teniente coronel John Cambridge (Christian Camargo), psiquiatra del campamentu y amigu de Eldridge, muerre nuna esplosión. Eldridge culpar pola muerte del coronel. Más tarde, James sale de la cortil militar en busca de vengación por Beckham y apruz na casa d'un profesor iraquín, pero la so busca nun revela nada y vase.

Llamaos a una detonación de camión cisterna, James decide pola so cuenta a la caza de los insurxentes responsables, aldovinando qu'entá s'atopen nel área inmediata. Sanborn protesta, pero cuando James diríxese, él y Eldridge siguir. Dempués de que se dixebraren, Eldridge ye prindáu polos insurxentes. James y Sanborn rescatar pero por fuercia dispáralu na pierna.

A la mañana siguiente, James averar a Beckham, a quien creía muertu. El mozu intenta xugar al fútbol con James y vender más DVD para él, pero'l soldáu camina ensin dicir una pallabra. Antes de ser treslladáu n'helicópteru pa la ciruxía n'otru llugar, Eldridge airadamente culpa a James pola so mancadura.

La unidá de James y Sanborn ye llamada a otra misión nos sos dos últimos díes de la so rotación. Un home inocente civil iraquín tuvo un chalecu bomba atada al so pechu. James intenta cortar les peslleres pa quitar el chalecu, pero hai demasiaos pa desfaer nel tiempu disponible. Él tien qu'abandonar al home, quien muerre cuando la bomba españa. Sanborn quédase ablayáu pola muerte d'aquel home, confiésalu a James qu'él yá nun puede faer frente a la presión, y quier volver a casa y tener un fíu.

Dempués de que la rotación de la Compañía Bravo termina, James vuelve a casa cola so esposa, Connie (Evangeline Lilly), y el so fíu naciellu. Sicasí, siéntese solmenáu pola aburrición de la rutina de la vida civil coles sos xeres ordinaries de compres nel supermercáu y cenes familiares. Una nueche, James confiesa al so fíu que namái hai una cosa qu'él sabe qu'él ama. Poco dempués, empecípiase otru viaxe del deber de sirvir con otra unidá de desactivación d'artefautos esplosivos, yá que tán empezando la so rotación de 365 díes.

## Repartu
* Jeremy Renner: *[[sarxentu]] de primer clase William James*.
* Anthony Mackie: *sarxentu JT Sanborn*.
* Brian Geraghty: *especialista Owen Eldridge*.
* Christian Camargo: *[[teniente coronel]] John Cambridge*.
* Guy Pearce: *sarxentu mayor Matt Thompson*.
* Ralph Fiennes: *xefe de la unidá de contratistes militares*.
* David Morse: *[[coronel]] Reed*.
* Evangeline Lilly: *Connie James*.

## Comentarios
 
Foi filmado nel Oriente Mediu, Xordania, a escasos quilómetros de la frontera con Iraq. Comercialmente foi estrenada nos Estaos Xuníos el 26 de xunu del 2009 en Nueva York y en Los Angeles. Debíu al ésitu na so exhibición inicial, recibió un mayor espardimientu nos demás cines el 24 de xunetu del mesmu añu. La premiere del filme llevar a cabu nel Festival Internacional de Cine de Venecia a finales del 2008 y darréu nel Festival Internacional de Cine de Toronto onde atraxo l'atención de la distribuidora Summit Entertainment, pa la so proyeición comercial n'Estaos Xuníos. Amás, ganó seis premios Óscar incluyendo a meyor película, superando a Avatar de James Cameron.

El filme ta basáu nos rellatos escritos por Mark Boal, un periodista independiente quien se venceyó a un escuadrón de desactivadores de bombes mientres la guerra d'Iraq. La direutora Bigelow taba familiarizada colos trabayos anteriores de Boal, convirtiendo unu de los sos artículos publicaos en Playboy, na serie curtia pa la televisión; The Inside. Cuando Boal taba n'Iraq, salía de 10 a 15 vegaes al día colos soldaos a los sos llabores. Asina, Boal combinó les sos esperiencies nun rellatu ficticiu basándose n'eventos reales, afirmando: *“la idea ye que sía'l primer filme sobre la guerra d'Iraq que trata d'amosar les situaciones qu'esperimenten los soldaos, coses que viven y que nun se ve en CNN y nun refiriéndose a un tipu de censura. Refiérome a que les noticies nun amuesen imáxenes d'unidaes d'élite como estes.”*

Pal filme, Bigelow, buscaba somorguiar a l'audiencia en daqué crudu, inmediatu y visceral. La direutora taba impresionada col trabayu de fotografía de Barry Ackroyd nos filmes United 93 y The Wind That Shakes the Barley y convidólu a collaborar con ella. Ente que foi producida de manera independiente y con un baxu presupuestu, Bigelow utilizó múltiples cámares S16mm pa prindar distintes perspectives, afirmando; *“asina ye como esperimentamos la realidá, mirando'l microcosmos y el macrocosmos coles mesmes. El güeyu percibe distintu de cómo lo faen les lentes, pero con distintos enfoques y estilu d'ediciones, les lentes pueden date esa perspeutiva, que contribúi a la sensación d'inmersión total.”*

## Edición en videu
*The Hurt Locker* editar en discu DVD y Blu-ray n'Estaos Xuníos y Canadá el 12 de xineru de 2010. Esta versión inclúi un audiu con comentarios de la direutora Bigelow, del escritor Boal y d'otros miembros de la producción. Coles mesmes, inclúyese una seleición d'imáxenes y un curtiu de 15 minutos narrando les esperiencies na producción de la película.

## Acoyida
Nel portal Metacritic, que recueye la puntuación de la mayor parte de los críticos más influyentes del país, llogra una nota media de 94 sobre 100, basada en 35 comentarios, ente que nel destacáu sitiu de crítiques Rotten Tomatoes la so aprobación llega al 97%, basáu en 212 comentarios.
"Entra nel panteón de les grandes películes de guerra americanes", asegura Mick LaSalle del San Francisco Chronicle , ente que'l veteranu y reputáu críticu del Chicago Sun Times Roger Ebert afirma “The Hurt Locker ye un filme grandiosu ya intelixente, onde sabemos esautamente quién ye quién, qué ta faciendo, onde ta y por qué lo fai.". Coles mesmes considerar como'l segundu meyor filme de la década.
Según el críticu Dana Stevens de Slate : "Tol mundu va recordar el nome de Jeremy Renner", n'alusión a la performance del protagonista del filme.
"Les escenes d'aición tán rodaes concluyéndoles con una fuerte tensión", rellata Deborah Young de The Hollywood Reporter , de la mesma que Peter Travers de Rolling Stone espresa: "equí ta la película sobre la guerra d'Iraq p'aquellos que nun-yos gusten les películes sobre les guerres d'Iraq".

De la mesma, de "estraordinaria" calificar Lisa Schwarzbaum del Entertaiment Weekly y "ansiosa" por volver vela declaróse Ann Hornaday, na so crítica para The Washington Post .
A. O. Scott del New York Times afirma *"Sales solmenáu de ver The Hurt Locker, escosu y llenu d'emociones, pero igualmente te fai pensar."* Por igual asegura que ye'l meyor filme que se fixo sobre la guerra d'Iraq.

El famosu The New York Times sumir a la llarga llista d'opiniones favorables y afirma: *“The Hurt Locker, ye'l filme d'Estaos Xuníos meyor aclamáu del añu.”

L'acoyida que-y espachó la crítica norteamericana sumir a la estupenda receición que llogró nel [[Festival de Toronto]] o la ovación de 10 minutos nel [[Festival de Venecia]], onde amás s'alzó con 4 premios, ente ellos el gallardón especial polos derechos humanos.

Ente los aspeutos negativos de *'The Hurt Locker*', dellos cronistes llamenten que'l conflictu namái sía reflexáu dende'l puntu de vista de los d'Estaos Xuníos, ente que los iraquinos son amenorgaos a meres comparses, a los villanos que se dediquen a semar los llugares con bombes.

== Opinión de veteranos de la guerra d'Iraq ==
La película foi criticada por dellos veteranos y periodistes *inxertaos*, pol incorreutu semeya en condiciones de combate.
* Kate Hoit, periodista veterana, *The Huffington Post* : "*El filme ye la versión de Hollywood de la guerra d'Iraq y de los soldaos que combatieron nella, y ye una versión incorreuta*". Sicasí afirma que ye más correuta qu'otros filmes sobre la mesma tema. [http://www.huffingtonpost.com/kate-hoit/the-hurt-locker-doesnt-gue_b_449043.html]

* [[Brandon Friedman]], escritor y veteranu d'Iraq y Afganistán : "*El filme ye una bien realizada producción, con alta tensión y aición, qu'ensin dulda va caltener a los espectadores en cantu de los sos asientos. Pero si usté conoz l'Exércitu, o sobre les operaciones, o la vida n'Iraq, va sentir exasperación poles escenes absurdes y la confusa trama, que-y arruinará l'interés pol filme, como m'asocedió a mi. Na vida real los equipos EOD nun realicen peligroses operaciones independientes, con tres miembros ensin equipos de comunicación; y otra cosa, difícilmente va escuchar metanes un combate, a un oficial suxer a dos o trés de los sos soldaos qu'abandonen el llugar d'una esplosión nuna ciudá iraquina diciendo : Vamos, dispersémonos. Asina vamos poder cubrir más terrenal*". [http://www.vetvoice.com/showDiary.do?diaryId=2975]

* *Air Force Times* : "*Groseramente esaxerada ya incorreuta. El personaxe principal ye más un vaqueru de carreres y revólveres. Precisamente'l tipu de persona que nun andar buscando*. Un miembru del equipu EOD dixo : *La fanfarronería del personaxe principal, pon en peligru a tol equipu. Los nuesos xefes d'equipu nun tienen esi complexu d'invencibles, y si tener, nun se-yos dexaría operar. La primer prioridá d'un xefe d'equipu ye tornar col so equipu a la base, nuna pieza*".[http://www.airforcetimes.com/news/2010/03/ap_hurtlocker_reallife_030810/]

* [[Christian Lowe]], periodista veteranu, en *DefenseTech*: "*Dalgunes de les escenes tán tan desconectaes de la realidá , que son realmente una parodia*". [http://defensetech.org/2009/07/10/hurt-locker-is-a-blast-without-the-spark/]

* Henry Engelhardt, *National Explosive Ordnance Disposal Association* : "*De xacíu, nengún filme ye realista en tolos sos detalles, pero les coses importantes tán perbién feches''".

## Premios

### Polémica

A fines de febreru del 2010, dar a conocer per parte de la prensa un corréu electrónicu unviáu per unu de los productores de la película, Nicolas Chartier, a los miembros de l'Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques, a pocos díes de la entrega de los Premios Óscar, onde la cinta competía por nueve estauínes, ente elles la de Meyor Película. Dichu mensaxe contenía un pidíu esplícitu de Chartier afalando a los académicos a votar pola so película y non por "la de 500 millones", en clara referencia al filme Avatar, de James Cameron, que tenía'l so mesmu númberu de nominaciones y yera la so máxima rival en materia competitivo. En retruque a asoceder, sancionar al productor y quitar la so invitación a la ceremonia celebrada'l 7 de marzu, tres una violación al reglamentu de l'academia. Díes dempués, Chartier esculpóse públicamente y argumentó que nun tuvo mala intención dalguna nel fechu, sinón qu'a cencielles nun taba bien al tanto de les regles previes d'estos premios. 

;Premiu Óscar 

;Premiu Globu d'Oru

;Premios BAFTA 

;Premios del Sindicatu d'Actores 

;Festival de cine de Venecia

;Independent Spirit Awards

## Enllaces esternos
* Páxina oficial (n'inglés)
* 
* 
*  - Los mozos de la guerra *
Crítica cinematográfica en 20minutos.es

## Referencies