Ríu Mosela

El **ríu Mosela** (, , en luxemburgués: *Musel*) ye un ríu d'Europa, qu'escurre pol nordeste de Francia, l'este de Luxemburgu y l'oeste d'Alemaña. Desagua nel ríu Rin.

## Xeografía
Tien les sos fontes nel macizu de los Vosgos (Francia) y desagua nel ríu Rin en Koblenz (Alemaña). Na so mayor parte escurre per Francia. El so cursu tien un llargor de 560 km (313 km puramente en Francia, 39 km formando la frontera ente Luxemburgu y Alemaña, y 208 km puramente n'Alemaña).

Una fonte asitiada a 731 m d'altitú - cerca del pasu de Bussang (departamentu de los Vosgos) - preséntase como fonte oficial, pero'l ríu formar pola xunta de dellos regatos, dalgunos de los cualos nacen a más de 1000 m d'altitú nel macizu de Grand Drumont.

* Departamentos y principales ciudaes que traviesa en Francia:
** Vosgos: Épinal
** Meurthe y Mosela: Neuves-Maisons, Toul, Pont-à-Mousson
** Mosela: Metz, Hagondange, Thionville, Sierck-les-Bains.

* Principales ciudaes que crucia fora de Francia:
** en Luxemburgu: Schengen, Remich, Grevenmacher, Wasserbillig
** n'Alemaña (Renania-Palatináu): Tréveris, Koblenz.

## Hidroloxía

L'altu Mosela y los sos primeros afluentes pela derecha (Moselotte, Vologne y Meurthe) tienen un réxime pluvio-nival marcáu, pero los sos otros afluentes, nacíos nel pandu lorenesa, tán sometíos a un réxime oceánicu. Les diferencies estacionales tradúcense davezu nun caudal máximu en xineru - cerca de 1,8 vegaes el so módulu - y un mínimu en xunetu - 0,4 vegaes.

Les crecíes ivernices pueden ser devastadoras si un importante episodiu de nieve va siguíu de fuertes agües sobre un suelu enchíu. Asina pasó n'avientu de 1919 y n'avientu de 1947, produciendo muertes. Y a la inversa, graves estiajes son tamién frecuentes: n'agostu de 1964, el caudal foi de namái 6,85 m³/s na estación de midida de Hauconcourt.

## Afluentes
Los principales afluentes del ríu Mosela son:
* en Francia: Moselotte, Vologne, Madon, Meurthe, Rupt de Mad, Seille, Orne, Fensch, Gander, Manse;
* en Luxemburgu: Sûre, Syre, Laafbaach, Leiteschbaach, Rouderbaach, Gehaansbaach, Kelsbaach, Donverbaach, Aalbaach, Kurlerbaach, Duelemerbaach;
* n'Alemaña: Sarre, Sauer, Ruwer, Kyll, Salm, Lieser, Alf (ríu).

## Economía
### Navegación
El Mosela ta enriáu pa un gran caláu y ye accesible a gabarres de 3000 tonelaes hasta Neuves-Maisons. Esto dexó a Francia llograr un accesu direutu al mar del Norte, al traviés del Rin, pa la so rexón industrial lorenesa.

### Viñeos
El valle del Mosela n'Alemaña ye bien conocíu polos sos vinos, que formen parte l'apelación Mosella-Sarre-Ruwer. Estos viñeos producen principalmente vinos blancos, de los que'l más famosu ye'l riesling.

### Turismu
Unu de los tramos más pintorescos del Mosela atopar n'Alemaña, onde'l ríu pasa dulcemente ente los macizos d'Eifel y Hunsrück, nun bellu valle plantáu de viñeos inclinaos. Dende Palzern, cerca de la frontera luxemburguesa hasta Koblenz, una ruta pa bicicletes de 435 km de llargor percuerre esti valle, tamién chiscáu de castiellos y ruines asitiaes sobre los visos. Esiste coles mesmes la posibilidá d'efectuar paseos en barcu en numberoses ciudaes ya inclusive cruceros de dellos díes pol Mosela y el Rin.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Cuenca del Mosela y el Sarre
* Panorama Mosel - El Mosela en Koblenz (vistes panorámiques)
* Mosellandtouristik - Web oficial de Turismu nel valle del Mosela alemán
* Ausonio: *El Mosela* (*Mosella*).
** Testu llatín, con índiz electrónicu, nel Proyeutu Perseus. Emplegando'l rótulu activu "*load*", que se topa na parte cimera derecha, llógrase ayuda n'inglés col vocabulariu llatín del testu.