Regles del fútbol

Les **regles del fútbol**, tamién conocíes como les **regles de xuegu** a nivel de la FIFA, son les regles que rixen el fútbol en tol mundu. Los cambeos acomuñaos nes mesmes tán al cargu de la International Football Association Board, que ta conformada pola FIFA y les cuatro asociaciones de fútbol del Reinu Xuníu.

## Historia

A lo llargo de la historia creáronse distintos reglamentos pa los distintos códigos, pero los más similares al del actual fútbol surdieron mientres mediaos del sieglu XIX n'Inglaterra.

En 1847 crear na Universidá de Cambridge el denomináu *[[Códigu Cambridge]]* el cual foi la base pa la creación del futuru *fútbol asociación* en 1863.

El reglamentu creáu en 1863 en xunto pola Football Association d'Inglaterra ye consideráu como'l primeru del fútbol. Les históriques 17 regles creaes esi añu son la base de les actuales:
 

En 1886 celebróse la primer xunta oficial de la International Football Association Board, asociación que pretendía entamar el fútbol del Reinu Xuníu so un mesmu reglamentu. En 1913 la FIFA sumóse como miembru.

En 1937 el númberu de regles foi aumentáu de 13 a 17. En 1997 diose'l siguiente cambéu importante de regles, onde'l testu de les mesmes foi aumentáu nun 30%.

## Regles actuales

El terrén de xuegu tien de ser de campu natural o artificial, anque esta opción puede depender del reglamentu de la competición. El terrén va tener forma rectangular, siendo la so llongura ente 90 y 120m (de 100 a 110m pa partíos internacionales), y el so anchu ente 45 y 90m (de 64 a 75m pa partíos internacionales). Tol perímetru del terrén va tar señalizáu por aciu llinies de 12 cm d'anchu a lo más: les dos llinies más llargues denominar llinies de banda, ente que les dos más curties van ser les llinies de meta (o de fondu). El campu estremar en dos metaes por aciu una llinia paralela y equidistante a les llinies de meta. Esta ye la llinia de mediu campu. El puntu mediu d'esta llinia ye'l centru del campu. Al so alredor hai una circunferencia de radiu igual a 9,15m. Dende dichu puntu realiza'l saque inicial del partíu y tamién los que se faen dempués de cada gol. 
En cada interseición ente les llinies de meta y de banda (4 en total) va asitiase un banderín non apuntiáu d'a lo menos 1,5m d'altor. Opcionalmente, pueden ponese banderinos esteriores al terrén a 1m de distancia de la interseición ente les llinies de banda y la llinia media. Tomando como centro caúna de les interseiciones, tendrá de marcase una semicircunferencia de radiu 1m que vaya dende la llinia de banda hasta la llinia de meta, pel interior del terrén. Esta área recibe'l nome d'área d'esquina. Opcionalmente pueden faese unes pequeñes marques sobre les llinies de meta a 9,15m de cada banderín; esto ye pa marcar la distancia más cercana a la que puede tase pa realizar un saque d'esquina.

Sobre les llinies de meta asitiaránse dos postes verticales, dambos equidistantes de los banderinos, y xuníos por un poste horizontal (travesal). La distancia ente la parte interior de los postes verticales va ser de 7,32m, y la distancia ente la parte inferior del travesal y el suelu de 2,44m. Los postes tendrán de tener el mesmu anchu que les llinies de meta, y ser de color blancu. Esta construcción va ser llamada meta o portería, y tien una rede que la cubra, pero tendrá de tar ente la llinia de meta y la parte esterior del terrén. Los postes pueden ser de forma cuadrada, rectangular, redonda o elíptica, y pueden tar fechos de madera, metal o otru material aprobao.

Na zona de les metes trazaránse les árees de meta. Trácense dos llinies perpendiculares a la llinia de meta, allugaes a 5,5m de la parte interior de cada poste vertical de la meta. Diches llinies van enfusase 5,5m nel terrén de xuegu y van xunise con una llinia paralela a la llinia de meta. L'área delimitada por diches llinies y la llinia de meta va ser l'área de meta.

La denominada área de penalti trázase igual que l'área de meta, pero con llinies de 16,5m. Dientro d'esta área, va marcase'l puntu de penalti. Dichu puntu va tar allugáu a 11m de la llinia de meta y equidistante de los postes de la meta. Nel esterior del área de castigu marcará un segmentu de circunferencia con centru nel puntu de penalti o puntu de penalti y un radiu igual a 9,15m.

### Balón

El balón o pelota tien forma esférica utilizáu pa la práutica del fútbol. Tendrá De ser de cueru o otru material fayadizo. El so circunferencia va ser d'ente 68 y 70cm, el so masa d'ente 410 y 450g, y el so presión d'ente 0,6 y 1,1atm al nivel del mar. Dende la Copa Mundial de Fútbol de 1934 utilízase la pelota ensin tento, diseñada nel añu 1931.

Pa partíos a nivel de FIFA, tolos balones tienen de tener a lo menos una de les siguientes trés marques:
* El logotipu de *FIFA APPROVED*
* El logotipu de *FIFA INSPECTED*
* La referencia *INTERNATIONAL MATCHBALL STANDARD*

La llista de diches especificaciones adicionales, carauterístiques de caúna de les categoríes, tendrá de ser aprobada pol International Football Association Board. Los organismos que lleven a cabu los controles calidable van ser escoyíos pola FIFA.

Nel fútbol nun puede garrase el balón coles manes, a esceición del porteru o nos saques de banda.

### Xugadores

Cada unu de los dos equipos qu'apuesten un partíu va poder tener un máximu de 11 xugadores dientro del terrén, de los cualos unu va xugar como porteru, y non menos de 7 por equipu. Si llegar a esti númberu de xugadores, va terminase'l partíu, dando como ganador al equipu contrariu, con un marcador de trés a cero, anque esti últimu númberu puede variar según la competición. 

En competiciones oficiales cada equipu va poder faer hasta 3 cambeos nun mesmu partíu y unu más si llegar a tiempos extras ,y podrán tenese nel banquín de 0 a 7 suplentes, dependiendo del reglamentu de la competición. 

Pa realizar una sustitución ente un futbolista titular y un suplente tendrá d'informase al árbitru d'esto. El suplente o sustitutu nun va poder ingresar al campu de xuegu hasta que'l xugador reemplazáu abandonara per completu'l campu de xuegu. La sustitución realizará sobre la llinia de banda y sobre la metá del campu mientres una interrupción del partíu. El xugador reemplazáu nun va poder volver ingresar mientres esi partíu. Si'l xugador a ingresar ruempe estes regles, va ser amonestado.

En cualquier momentu del partíu, inclusive mientres un tiru dende'l puntu de penalti, un xugador de campu va poder camudar de posición col porteru, siempres y cuando l'árbitru fuera informáu sobre esta aición, y la mesma realícese mientres una interrupción. Si dalguna d'estos dos condiciones nun se cumplen, dambos xugadores van ser amonestados.

Si hai un espulsáu antes del empiezu del partíu, va poder ser reemplazáu por un suplente. Si un suplente ye espulsáu antes del partíu, nun va poder xugar, nin ser reemplazáu y da el saque de banda.

### Equipamientu del xugador

Por cuestiones de seguridá, los xugadores nun van poder llevar elementos que puedan resultar peligrosos como por casu maniyes, collares y etc. Pa ellos mesmos y pa los demás. Tou tipu de xoyería ta prohibíu mientres un partíu, inclusive si les mesmes tán cubiertes por dalgún tipu de cinta de pegar. La vistimienta nun tien de tener manches de sangre. Ciertu proteutores de cabeza, rodía o lentes de material blando tán dexaos por nun ser consideraos peligrosos.

Cada xugador tendrá de tener la siguiente indumentaria:

* camiseta llarga o curtia, *
canilleras o espinilleras qu'aguanten cualquier tipu de golpe, *
calzaos o botinos, *
pantaloneta, *
medies llargues.
Les camisetes de dambos equipos y les de los dos porteros tendrán de tener diferencies pa evitar el tracamundiu de los xugadores y los árbitros. El capitán de cada equipu tendrá de tener una banda n'unu de los sos brazos pa estremalo de los demás xugadores.
*tendrán d'usar short del color que pida'l direutor téunicu.
Previu al entamu de cada partíu, los árbitros tendrán de verificar que los xugadores cumplan col reglamentu d'equipamientu. Si mientres el desenvolvimientu del partíu, l'árbitru nota dalgún incumplimientu de les regles, va esperar a una interrupción del xuegu pa indica-y a él o los xugadores que se retiren del campu de xuegu. Cuando'l xugador fixera los cambeos riquíos, l'árbitru va verificar los cambeos mientres una interrupción, y si tán dientro de lo dexao va dexar volver al xugador al campu de xuegu.
Los árbitros tendrán d'espulsar al xugador si afrellar.

### Árbitros

#### Árbitru principal

L'árbitru principal ye la máxima autoridá del xuegu. L'árbitru ye quien va tener l'autoridá total pa faer cumplir les regles de xuegu nel partíu pal que foi nomáu. Toles decisiones del árbitru son definitives. Solo él puede modificar una decisión, siempres que nun volviera a entamar el xuegu o'l partíu rematara.

Amás de controlar que se respeten les otres regles, l'árbitru tien de cronometrar y tomar nota de los incidentes del partíu, atayar, suspender o rematar el partíu de ser necesariu, espulsar a cualquier funcionariu o persona esterna del campu de xuegu, ya inclusive fuera del escenariu. 

Va Atayar el xuegu si considera qu'un xugador sufrió una mancadura grave, y va poder siguir el xuegu si al so paecer la mancadura ye leve. Nesti últimu casu, cuando'l xuegu atayar por otru motivu va dexar l'ingresu d'asistentes pa tratar al xugador mancáu. Dichu xugador tendrá d'abandonar el terrén de xuegu en siendo atendíu y solo va poder tornar al mesmu cola autorización del árbitru. Va Poder faelo per cualesquier parte del campu col balón paráu o pela llinia de banda col balón en xuegu siempres y cuando nun influya nel mesmu. Nesti casu hai les siguientes esceiciones: 
*Un porteru mancáu nun tendrá d'abandonar el campu.
*Un xugador que choque contra un porteru nun tendrá d'abandonar el campu.
*Dos xugadores del mesmu equipu que topeten ente ellos nun tendrán d'abandonar el campu.
*Si un equipu ta col númberu mínimu de xugadores, un xugador mancáu nun tendrá d'abandonar el campu. 

va asegurase que tou xugador que sufra una hemorraxa abandone'l campu de xuegu. El mesmu va poder reingresar nuna interrupción, depués d'una verificación del árbitru.

Amosarálu tarxeta mariella o colorada a tou xugador que cometa una infraición merecedora de la mesma. En casu de qu'un xugador cometa más d'una infraición coles mesmes, l'árbitru va castigar la más grave.

Va Dexar que'l xuegu siga si l'equipu contra'l cual cometióse una infraición caltién la posesión del balón y consigue mayor ventaya con respectu al contrariu, y va sancionar la infraición cometida primeramente si la ventaya prevista nun se cumple nesi momentu. A esta aición conózse-y popularmente como *llei de la ventaya*.

En casu de qu'una infraición asoceda fuera del so campu visual, va actuar conforme a les indicaciones de les sos árbitros asistentes.

Cuando un xugador suplente intervién nel xuegu ensin autorización del árbitru, este va ser amonestado con una tarxeta mariella, si'l xugador suplente intervién de forma que salva un gol, l'árbitru tendrá d'espulsar a dichu xugador y tendrá de pitar tiru llibre indireutu onde'l xugador suplente interfiriera col balón.

Termináu'l partíu va emitir un informe colos detalles del partíu a les autoridaes competentes.

#### Árbitros asistentes

Amás del árbitru principal hai árbitros asistentes, que son los encargaos d'ayudar al árbitru a tomar decisiones particulares pol so allugamientu nel campu. Los asistentes tienen la misión d'indicar les siguientes situaciones, decisión que va poder ser aceptada o non pol árbitru principal:

* El balón trespasó les llendes del terrén
* A qué equipu correspuende realizar un saque d'esquina, de meta o de banda
* Posición de fora de xuegu.
* Sustitución de xugadores.
* Infraiciones o incidentes fuera del campu visual del árbitru principal.
* Infraiciones o incidentes cercanos al asistente.
* Si'l porteru adelantrar nun penalti, o la pelota nun ingresó a la meta por completu.

Los asistentes pueden movese a lo llargo d'una de les metaes de les llinies de banda, pero pueden ingresar al campu si fora necesariu, por casu pa marcar la distancia de la barrera nun tiru llibre.

Si un asistente portar en forma desaparente, pue ser espulsáu pol árbitru principal. El partíu dar por suspendíu si nun hai un reemplazu pal asistente espulsáu.

Amás, dependiendo de la competición, pueden haber 1 o 2 asistentes extra llamaos cuartu y quintu árbitru. Los mesmos encárguense de xeres esternes al campu de xuegu, por casu realizar les sustituciones ya indicar el tiempu añadíu.
Anguaño y tres el recién cambéu de les regles de xuegu per parte de la FIFA pa la temporada 2010/2011, el cuartu árbitru tamién va poder collaborar col árbitru a la de dirixir el xuegu, pero esti postreru va ser el que s'encargue de tomar les decisiones finales.

### Desenvolvimientu del xuegu

El desenvolvimientu del xuegu tien de ser llimpiu y ensin faltes pero tamién tien de ser competitivu.

#### Tiempu de duración del partíu

Cada partíu xugar en dos periodos de 45 minutos cada unu, sacantes por mutuu alcuerdu ente l'árbitru y los dos equipos participantes convéngase otra cosa. Los cambeos de duración de cada periodu tendrán de tomase antes del entamu del partíu y conforme al reglamentu de la competición. Ente dambos periodos realizará un descansu de 15 minutos.

Una vegada cumplíu'l tiempu añadíu l'árbitru va poder, según el so criteriu, añader más tiempu pa recuperar el tiempu perdíu. Los motivos pa conformar esi tiempu añadíu son los siguientes:
* Sustituciones.
* Evaluación d'una mancadura per parte del árbitru.
* Tresporte de los xugadores fuera del terrén.
* Cualesquier otru motivu de perda de tiempu.

En casu de que se deba patiscar o volver patiscar un penaltis col tiempu extra yá cumplíu, va enllargase'l tiempu hasta que s'efectúe'l penalti. Considérase efectuáu cuando ye gol, ye esviáu fora del campu, toca al porteru o toca cualesquier parte de la meta.
Una vegada termináu'l tiempu reglamentariu (90 minutos polo xeneral), incluyíes amestar, pue ser necesariu apostar una prórroga o tiempu extra, dependiendo del reglamentu de la competición. Dicha prórroga consta de dos periodos de 15 minutos, pero puede trate rematada si conviértese un gol d'oru o de plata, si estos tán dexaos pola competición. Tamién dependiendo del reglamentu de la competición pueden executase tiros dende'l puntu de penalti dempués del tiempu reglamentariu (primeru tiempu extra y depués tiru de penaltis).

#### Entamu y continuación del xuegu

Previu al empiezu del partíu, los capitanes de dambos equipos axuntar col árbitru principal nel centru del campu. Unu d'ellos escueye un llau d'una moneda que va ser llanzada pol árbitru. El xugador qu'atine de que llau cayó la moneda tendrá d'escoyer escontra que meta va atacar el so equipu, ente que l'otru va empecipiar el partíu moviendo del centru del campu. L'equipu contrariu al equipu que saca tien de permanecer fora del círculu central hasta'l momentu del saque y l'equipu contrariu nun va poder tocar la pelota hasta que siquier un xugador del equipu que saca toque la pelota. Pal segundu tiempu, los equipos camudaren de meta y va mover l'equipu que ganó'l sortéu.(Podrá anotase un gol direutamente d'un saque de salida.)
En delles situaciones d'un partíu, por casu cuando se detién el xuegu pa retirar del campu a un xugador mancáu, ye necesariu faer un balón a tierra. El balón a tierra ye una forma pa volver a entamar el xuegu dempués d'una interrupción temporal necesaria.

Si los xugadores del equipu adversariu tarden enforma en sacar l'árbitru amosará-yos tarxeta mariella. Cuando'l saque sía d'arqueru'l tiempu de tolerancia ye de 8 segundos.

#### Balón en xuegu o fora de xuegu

El balón considérase fora de xuegu (nun confundir cola regla del dientro de xuegu) cuando trespasó por completu les llendes del terrén o l'árbitru atayara'l xuegu. Hai de solliñar que les llinies del terrén formen parte del campu de xuegu, y nun se consideren como esteriores. Nun tien que ver que la pelota nun tocara'l pisu fora de la llinia, al trespasar les llendes del terrén, yá sía per aire o per tierra, el balón considérase fora de xuegu.

#### Gol marcáu
Márcase un gol cuando'l balón crucia dafechu la linea interna de la llinia de salida ente los postes verticales y per debaxo del travesal de la meta, siempres y cuando l'equipu qu'anota nun haya infringido les regles del xuegu primeramente.
Si un equipu marca más goles que l'otru, va ser el ganador del partíu. Si dambos marquen la mesma cantidá de goles, el partíu va ser empate. Dependiendo de la competición, puede estendese el partíu con tiempu extra o tiros de penalti.

### Fora de xuegu

La regla de fora de xuegu nun constitúi una infraición en sí, y polo tanto nengún xugador va poder recibir una tarxeta del árbitru al infringir esta regla.

Un xugador ta en posición de fora de xuegu si, cuando un compañeru da-y un pase, atópase:
* más cerca de la llinia de meta contraria que'l balón; 
* más cerca de la llinia de meta contraria que'l penúltimu adversariu. 
Estes regles nun se van aplicar si'l xugador:
* ta na so propia metá del campu; 
* si'l pase recibíu provién d'un saque de meta, de banda.

Tar en posición de fora de xuegu nun ye abondu pa cometer la infraición. Amás de esto, el xugador en posición de fora de xuegu tendrá de tar interviniendo nel xuegu, yá sía interfiriendo'l xuegu d'un adversariu o ganando ventaya de dicha situación, por que el árbitru castigue la infraición. Si pita la infraición, l'árbitru va marcar un tiru llibre indireutu contra l'equipu defensor dende'l llugar onde taba'l xugador inhabilitáu del equipu atacante.

### Faltes y penalizaciones

L'árbitru va conceder un tiru llibre o un penalti al equipu rival del xugador que cometa una de les siguientes infraiciones, que l'árbitru considere imprudentes, o col usu d'una fuercia escesivo:
* Dar o intentar dar una patada a un adversariu.
* Poner o intentar faer una zancadiella a un adversariu.
* Saltar sobre un adversariu.
* Cargar contra un adversariu.
* Cutir o intentar cutir a un adversariu.
* Emburriar a un adversariu.

Tamién se van sancionar con tiru llibre o penalti direutu les siguientes aiciones:
* Suxetar a un adversariu.
* Cuspir a un adversariu.
* Morder a un adversariu.
* Tocar el balón deliberadamente coles manes, considerando la mesma dende'l costazu inclusive hasta'l final de la estremidá, (salvar al porteru dientro de la so propia área).

El mesmu executaráse dende'l llugar onde asocedió la infraición. Si asocedió dientro del área de castigu del xugador que cometió la infraición va sancionar con penalti siempres que nel momentu de cometese la infraición el balón tea en xuegu.

Amás va señalase un tiru llibre indireutu pal rival si un xugador comete a xuiciu del árbitru dalguna de les siguientes infraiciones:
* Xuega de forma peligrosa.
* Atrabanca la meyora d'un adversariu.
* Torga que'l porteru pueda sacar el balón coles manes.
* Comete cualesquier otra infraición que nun fuera enantes mentada na Regla 12 y pola cual el xuegu tenga de ser atayáu pa amonestarle o espulsa-y.

Tamién se va marcar un tiru llibre indireutu a favor del rival si'l porteru comete una de les siguientes infraiciones:
* Tardar más de seis segundos en poner el balón en xuegu dempués de controlalo coles sos manes.
* Vuelve tocar el balón coles manes dempués de ponelo en xuegu y ensin que cualesquier otru xugador tocar.
* Toca'l balón coles manes dempués de qu'un xugador del so equipu vencer col pie.
* Toca'l balón coles manes dempués de recibilo direutamente d'un saque de banda llanzáu por un compañeru.

El tiru llibre indireutu en toos estos supuestos va executar dende'l llugar onde asocedió la infraición. 

Primeramente, mientres, y yá rematáu'l partíu, l'árbitru va poder amonestar (amosar tarxeta mariella) o espulsar (tarxeta colorada) a cualquier xugador, sustitutu, xugadores sustituyíos o miembros del cuerpu téunicu (Direutores Téunicos y Asistentes) que figuren nes llistes de dambos equipos pal partíu.

Un xugador que s'atope dientro del terrén mientres el desenvolvimientu del xuegu va poder ser amonestado si comete una de les siguientes infraiciones:
* Ser culpable de conducta antideportiva.
* Desaprobar con pallabres o aiciones.
* Infringir persistentemente les Regles de Xuegu.
* Retardar la continuación del xuegu.
* Nun respetar la distancia reglamentaria nun saque d'esquina, tiru llibre o saque de banda.
* Salir y volver entrar nel terrén de xuegu ensin el permisu del árbitru.
Si'l xugador en cuestión ye un sustitutu o un xugador sustituyíu, va poder ser amonestado si comete dalguna de les siguientes infraiciones:
* Ser culpable de conducta antideportiva.
* Desaprobar con pallabres o aiciones.
* Retardar la continuación del xuegu.

Un xugador (titular, sustitutu o sustituyíu) va poder ser espulsáu si comete dalguna de les siguientes infraiciones:
* Ser culpable de xuegu sópitu grave.
* Ser culpable de conducta violenta.
* Cuspir a un adversariu o a cualesquier otra persona.
* Torgar con mano intencional un gol o mallograr una oportunidá manifiesta de gol (esto non vale pal porteru dientro de la so propia área de penalti).
* Malograr la oportunidá manifiesta de gol d'un adversariu que se dirixe escontra la meta del xugador por aciu una infraición sancionable con tiru llibre o penaltis.
* Emplega llinguaxe o gesticula de manera ofensiva, porcaz, obscena o insultante.
* Recibir una segunda amonestación nel mesmu partíu.

El significáu de "conducta antideportiva" foi tema de discutiniu a lo llargo de la historia. Trátase d'engañar al árbitru por que esti tome una decisión errónea considérase *conducta antideportiva*, y tendrá de ser amonestado.

### Balón paráu

#### Tiru llibre

Nel fútbol esisten dos tipos de tiros llibres: los direutos ya indireutos. Estos son marcaos pol árbitru cuando un equipu comete una infraición merecedora de los mesmos.

El procedimientu pa executar un tiru llibre ye tocar el balón col pie mientres el primeru esta inmóvil. El ejecutante nun puede volver tocar el balón ensin qu'otru xugador tocar. Tolos adversarios tendrán de tar a a lo menos 9,15m de distancia del balón. Si un xugador decide executar un tiru llibre rápido y un adversariu que se topa a menos de 9.15 metros intercepta'l balón, l'árbitru tendrá de dexar que'l xuegu siga. Si un xugador decide executar un tiru llibre rápido y un adversariu que se topa cerca del balón atrabanca intencionadamente la execución, l'árbitru va deber amonestar al xugador por retrasar la continuación del xuegu. Si'l tiru llibre ye nel área de meta propia, puede executase dende cualquier llugar de la mesma, y tolos rivales tendrán de tar fuera del área; si ye dientro del área de meta rival, el tiru executará sobre la llinia paralela a la llinia de meta más cercana, al mesmu altor d'onde asocedió la infraición. Si l'equipu defensor tien un tiru llibre a favor dientro del so área de penalti, el mesmu tendrá de ser unviáu fora del área por que un xugador rival pueda tocar el balón. Si'l rival nun cumple colo anterior, va repitise'l tiru.

L'executor tien de tocar el balón col so pie, pero depués nun puede volver tocalo hasta qu'otru xugador facer. Si'l xugador toca'l balón con cualesquier parte, sacante les manes, depués del tiru y ensin que nengún xugador haber tocáu, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu contrariu. Si esto postreru dar con un toque de la mano, va concedese un tiru llibre direutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si asocede dientro del área de penalti propia, va ser un penalti lo que se marque. Si'l porteru executa'l tiru, y toca el balón coles sos manes dientro del área de castigu mesma ensin qu'otru xugador haber tocáu, va concedese un tiru llibre indireutu pal equipu rival dende onde asocedió la infraición.

Nun tiru llibre, el xuegu volver# a entamar cuando'l ejecutante toca y mueve el balón, esto ye qu'asitiar el pie enriba del balón previu al tiru nun ye ponelo en xuegu.

Puede marcase un gol direutamente d'un tiru llibre direutu, ente que n'unu indireutu non. Pa esti últimu casu, si'l balón entra na propia puerta, va marcase saque d'esquina pal rival, pero si ye na meta contraria, va marcase un saque de meta pal rival. Pa indicar unu tiru llibre direutu, l'árbitru estiende'l so brazu faía la defensa del equipu infractor. Pa los indireutos el procedimientu del árbitru ye similar, pero amás tien de caltener unu de los sos brazos verticalmente hasta qu'otru xugador toque'l balón o'l balón sala del terrén de xuegu.

#### Tiru de penalti o penalti

El penalti márcase cuando un xugador comete una infraición merecedora del cobru d'un tiru llibre direutu dientro de la so propia área de penalti. Puede marcase un gol direutamente del mesmu.

va executar un xugador del equipu rival al que cometió la infraición. El balón tien de ser asitiáu nel puntu de penalti xustamente, y el ejecutante tendrá de ser debidamente identificáu. El porteru del equipu rival tendrá de tar sobre la llinia de meta del área de penalti mentada, y dientro de la so meta. Tolos demás xugadores tendrán de tar dientro del terrén, fora del área de penalti, detrás del puntu de penalti y a 9,15m del puntu de penalti. El árbitru asistente más cercanu va asitiase en cantu del área de penalti, sobre la llinia de meta, y na posición más cercana a la llinia de banda que cubre.

Daes les condiciones anteriores, l'árbitru va poder dar la señal por que se execute'l penalti. Cuando se dea la señal, l'executor tendrá de mover el balón col so pie escontra alantre (escontra la portería rival). El xuegu va volver# a entamar cuando'l xugador toque y mueva el balón escontra alantre.

Si depués de la señal, pero antes de la execución, l'executor infringe dalguna regla, l'árbitru va siguir xugando. Si ye gol, va repitise'l tiru, si nun lu ye, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si asocede lo mesmo col porteru rival (lo más común suel ser adelantrase primero que'l xuegu tea restablecíu), va concedese gol si'l balón ingresó na meta, pero repitirá si nun lo fixo.

Si un compañeru del executor infringe dalguna regla (la infraición más común suel ser ingresar al área de penalti primero que'l xuegu tea restablecíu), l'árbitru va siguir xugando. Si ye gol, va repitise'l tiru, pero si nun lo ye, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si asocede lo mesmo con un compañeru del porteru, va concedese'l gol si'l balón ingresó na meta, pero repitirá si nun lo fixo. Si los infractores de les regles son xugadores de dambos equipos, va repitise'l tiru independientemente de la resultancia del mesmu.

Si l'executor toca'l balón nuevamente ensin qu'otru xugador haber fechu depués del tiru, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si facer coles manes, va ser un tiru llibre direutu.

Si'l balón toca cualesquier otru oxetu desque muévese palantre'l balón, va repitise'l tiru. Si depués de rebotar nel porteru, nos postes o nel travesal, el balón toca dalgún otru oxetu, l'árbitru va detener el xuegu y volver# a entamar con un balón a tierra dende onde asocedió'l fechu.

Si un penalti asocede cuando yá se consumió por completu'l tiempu añadíu a la fin d'un periodu, va executase de toes formes. Nel momentu de la execución, l'árbitru va poder dar per termináu'l periodu depués de que la pelota ingresara dientro de la meta. Si'l balón rebota nel porteru o na meta y vuelve al terrén, l'árbitru va poder dar per termináu'l periodu. Si asocede lo último, pero'l balón vase fuera del terrén o escontra adientro de la meta (gol nesti últimu casu), va poder dar per termináu'l partíu.

#### Saque de banda

El saque de banda ye una forma de volver a entamar el xuegu. Otorgar cuando'l balón crucia por completu cualesquier de les llinies de banda. El mesmu realizar un xugador del equipu contrariu al que lo tocó per última vegada primero que saliera, y realizar coles sos manes dende'l llugar por onde salió'l balón. El procedimientu pa realizalo ye'l siguiente: el ejecutante tien de tar de pie de frente al campu, tener una parte de dambos pies sobre la llinia de banda o nel esterior de la mesma, utilizar dambes manes y llanzar el balón dende tras y percima de la cabeza y colos pies xuntos.

Depués del saque, el ejecutante nun puede tocar el balón hasta que lo toque otru xugador, pero si asocediera esto (sacante coles manes), concederíase un tiru llibre indireutu al equipu rival dende'l llugar onde asocedió la infraición. Si esto postreru asocede col porteru (esto ye qu'executa'l saque y toca el balón con cualesquier parte sacante les manes) y dientro del área, va sancionar con un tiru llibre indireutu dende'l llugar onde se cometió la infraición.

Si'l ejecutante toca'l balón cola mano, y ensin que lo toque primeramente otru xugador tres el saque de banda, l'árbitru va marcar un tiru llibre direutu al equipu rival dende onde asocedió'l toque cola mano. Si asocediera dientro del área de penalti, l'árbitru va marcar un penalti pal equipu rival. Si'l ejecutante ye'l porteru y esto asocede dientro del área de penalti, marcaríase un tiru llibre indireutu al equipu rival dientro del área de penalti, dende onde asocedió la infraición.

Los xugadores rivales tienen que tar a lo menos a 2m de distancia del executor. Si un rival nun cumple con esto últimu, pero nun incide na xugada, siguirá xugándose. Si'l rival distrayi o estorba de forma incorreuta al executor del saque, el primeru va recibir una tarxeta mariella. Si'l ejecutante realiza mal el saque (facer nel llugar equivocáu o de forma incorreuta tocantes al so procedimientu), el saque va ser executáu por un xugador del equipu contrariu.

Nun puede convertise un gol direutamente d'un saque de banda. Si esto asocediera, otorgaríase un saque de meta al equipu rival. Si asocediera na propia puerta, otorgaríase un saque d'esquina al rival.

#### Saque de meta

El saque de meta ye una forma de volver a entamar el xuegu. Otorgar cuando'l balón crucia por completu cualesquier de les llinies de meta dempués de ser tocáu por un xugador del equipu atacante.

Pa executalo, un xugador del equipu defensor tien de patiscar el balón dende cualesquier parte del área de meta. Tolos rivales tienen de tar fuera del área de penalti hasta que'l balón tea en xuegu, esto ye cuando saliera del área de penalti. Si'l balón nun sale del área de penalti, va repitise'l tiru.

Si'l xugador toca'l balón con cualesquier parte, sacante les manes, depués del saque y ensin que nengún xugador haber tocáu, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu contrariu. Si esto postreru dar con un toque de la mano, va concedese un tiru llibre direutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si asocede dientro del área de penalti, va ser un penalti lo que se marque. Si'l porteru executa'l saque, y toca el balón coles sos manes dientro del área de penalti ensin qu'otru xugador haber tocáu, va concedese un tiru llibre indireutu pal equipu rival dende onde asocedió la infraición.

Puede convertise un gol direutamente d'un saque de meta. Si un xugador marca contra la so propia meta nun saque de meta, va concedese un saque d'esquina pal equipu contrariu.

#### Saque d'esquina

El saque d'esquina ye una forma de volver a entamar el xuegu. Otorgar cuando'l balón crucia por completu cualesquier de les llinies de meta dempués de ser tocáu por un xugador del equipu defensor, y si el balón nun crucia per dientro de la meta (si nun ye gol).

Pa executalo, asítiase'l balón sobre la semicircunferencia más cercana al llugar onde salió'l balón, xunto al banderín. Tolos rivales tienen de tar a lo menos a 9,15m de la semicircunferencia (a 10,15m del banderín). Si un rival nun cumple con esto últimu, pero nun incide nel xuegu, l'árbitru va dexar xugar.

L'executor tien de tocar el balón col so pie, pero depués nun puede volver tocalo hasta qu'otru xugador facer. Si'l xugador toca'l balón con cualesquier parte, sacante les manes, depués del saque y ensin que nengún xugador haber tocáu, va marcase un tiru llibre indireutu al equipu contrariu. Si esto postreru dar con un toque de la mano, va concedese un tiru llibre direutu al equipu rival dende onde asocedió la infraición. Si asocede dientro del área de penalti propia, va ser un penalti lo que se marque. Si'l porteru executa'l saque, y toca el balón coles sos manes dientro del área de penalti propia ensin qu'otru xugador haber tocáu, va concedese un tiru llibre indireutu pal equipu rival dende onde asocedió la infraición.

Puede convertise un gol direutamente d'un saque d'esquina, pero solu na portería contraria a la del equipu que realiza'l llanzamientu (el denomináu *[[gol olímpicu]]*). Si'l xugador qu'efectúa'l saque marca contra la so propia meta nun se va conceder el gol y l'árbitru va señalar un saque d'esquina pal equipu contrariu.

## Ver tamién

* Númberu de camiseta (fútbol)
* Regla del gol de visitante

## Fuentes d'información

### Referencies

## Enllaces esternos

* 
* ''Regles de Xuegu'' de FIFA 
* ''Les 14 regles orixinales de 1863'' n'AS.com
* ENAF-CTA. *Web oficial de los Árbitros de Fútbol d'España*