open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Baragaña

**La Baragaña** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Baragaña** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080100. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7 km. Tien una altitú máxima de 80 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 16 viviendes, 13 principales y 3 non principales. 

## Topónimu
Escribe Xosé Lluis García Arias:
:"Ast. varagaña ‘güerta pequeña’ creo qu'ha desplicase dende una aplicación metafórica del llatín varam ‘palu acabáu n'horca usáu como sofitu’ (OLD), al traviés d'una formación diminutiva *VARICAM —> *VARICANEAM (meyor que de VARA + AGA + ANEA [(27p. 343)], con una incrementación adxetivadora, la mesma qu'alncontramos en Degaña y en Vigaña con rellación a decus y vicus. Tal étimu quiciás diba xustificar tamién los topónimos asturianos del tipu **'La Baragaña** (**Cñ**, Bi), La Bargaña (Go, Qu), Las Bargañas (Ct), Les Baragañes (Vv), etc."

## Sitios d'interés

### Ilesia parroquial de San Xuan Evanxelista
Ilesia románica del sieglu XII, conservando d'esti periodu'l pórticu (que presenta un timpanu preludiu del góticu) y los contrafuertes. Ye la segunda ilesia más antigua conservada en Carreño.

Tien una sola nave, rectangular, y una capiella mayor, separaes por un arcu de mediu puntu. Hai un pórticu de construcción reciente adosáu al oeste.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Barquera (Prevera)

**La Barquera** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Barquera** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 6,80 km. Tien una altitú máxima de 30 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 3 viviendes, 3 principales y 0 non principales. 

## Topónimu
Escribe Xosé Lluis García Arias al falar de los topónimos rellacionaos con "La Barca":
:"Toos ellos deben-y el nome al fechu d'instalase ellí, en dómines antigües, dalgún tipu d'embarcación pa favorecer el tresllau a la otra oriella por nun haber a disposición un puente con unes mínimes garantíes. Probablemente un casu paecíu lu tengamos n'El Barcu (Uv, Ra)133.
:Los topónimos del tipu **La Barquera** (**Cñ**, Go, Ra), Barqueiros (Cu) y Barquería apaecen asitiaos tanto a la oriella de ríos como de ríes y recuerden antiguos establecimientos de tránsitu del ríu por medio barcos o barques."

## Referencies

## Enllaces esternos
Barreres (Prevera)

**Barreres** ye una entidá de población dividía ente les parroquies de Prevera (a la que se refieres esti artículu), Priendes y Albandi, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Barreres**, na parte que-y correspuende a Prevera, ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 6 viviendes, 4 principales y 2 non principales. 

## Topónimu
Según Xosé Lluis García Arias, esti topónimu ye un abundativu de la pallabra indoeuropea "var" (agua):
:"Una pallabra claramente indoeuropea, presente nel sánscritu VAR ‘agua’, podía ser responsable de dalgunos topónimos como La Vara (Pa, Bi, Mi, Mo), El Quentu la Vara (Ri), Ríu Barayu (Ni)32, acaso Baraya (Pi) y otros (240 p. 107) y, más discutible, Les Vareres (Sr).[...]
:Paecen abundativos:
:**La Barreda (Cñ)**, Barrea (Mo), El Barréu (Rs, Co, Pi, Vv), Barréu (Rs, Cd, Gr, Ti), Barreo (Go, Cr, Lla, Si, Sr, Mi), Barredo (Tp, Tr), El Barreiru (Ti), El Barreiro (Tp, Cs), El Barreru (Sr), Los Barreros (Uv, Llv33, Mi), La Barrera (Cñ, Is, Llv, Tb, Ce, Vd), A Barreira (Bu), As Barreiras (Ef, Cs, So), Barreres (Cñ), La Barrosa (Po, Pi, Vv, Uv, Sl), A Barrosa (Tp), As Barrosas (Ef), Barrudu (Sl), etc."

## Referencies

## Enllaces esternos
La Cuesta (Prevera)

**La Cuesta** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Cuesta** ye una aldega de  (9 homes y 10 muyeres). El so códigu de referencia ye 33 014 080400. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 6,90 km. Tien una altitú máxima de 30 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 12 viviendes, 12 principales y 0 non principales. 

## Topónimu
Escribe Xosé Lluis García Arias:
"Una de les pallabres más usaes tómala del llatín COSTAM (EM) que significando orixinariamente ‘costiella, llau’ pasó a aplicase metafóricamente a un accidente del terrén. Amás de los múltiples barrios, praos, tierres, etc. que llevan esti nome (244 p. 61), nos nuestros pueblos apaez del siguiente mou:

**La Cuesta** (Am, Vv, Xx, **Cñ**, Go, Si, Sg, Na, Bi, Mi, Ri), Les Cuestes (Uv, Llg, Mi), La Cuesta Llago (Mi), La Cuesta d'Arriba (Llv), La Cuesta’l Cestu (Ce), La Cuesta Frieres (Llg), La Cuesta los Valles (Llv), La Cuesta Naval (Llg), Cuestallonga (Ti), Les Cuestes de Lloreo (Mi), Les Cuestes de Baíña (Mi), Costayones (Uv), Costabil (Mi), Costadarcu (Llg), La Costa’l Visu (Llg).

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Mazaneda (Prevera)

**Manzaneda** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Manzaneda** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080600.

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7 km. Tien una altitú máxima de 28 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 7 viviendes, 4 principales y 3 non principales.

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias mete la etimoloxía d'esti topónimu dientro de los relaicionaos cola mazana:
:"[...]nel territoriu asturianu sosistió l'apelativu mazana, resultáu etimolóxicamente xustificáu. Nómense nel nuestro país coleutivos como Manzanea (Uv), **Mazaneda** (Go, **Cñ**), Manzaneda (Cl), Manzanéu (Vv), La Mazanal (Uv). Pa ser sinceru tengo que reconocer les mios duldes pa interpretar estos nomes en rellación col árbol frutal, fundamentalmente porque hai trabayos que muestren cómo n'otros sitios –nesti casu los estudios cínxense al territoriu catalán– los términos mazana y afines aplíquense a acidentes del terrén, influyíod polos derivaos de mons, montis[...]"

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Monte (Prevera)

**El Monte** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Monte** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080700. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7,20 km. Tien una altitú máxima de 100 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 6 viviendes, 3 principales y 3 non principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias diz:
:"Tanto col significáu de ‘montaña’ como de ‘viesca’ y ‘maleza’ emplégase n'asturianu la pallabra monte, del lat. MONTEM (OLD). Creo que con cualesquiera de les dos primeres aceiciones monte pudo pasar a la nuestra toponimia onde ta ampliamente representáu (244 p. 67) n'espresiones del tipu:
:**El Monte** (Xx, Go, **Cñ**, Si, Lr, Gr, Ct, Cd, Mi, Sl, Ce, Vd, Ni, Tp, Ve), Los Montes (Pi)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Muniello (Prevera)

**Muniello** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Muniello** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080800.

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7,20 km. Tien una altitú máxima de 50 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 11 viviendes, 1 principales y 10 non principales. 

Nesti núcleu alcuéntrase'l **Polígonu de Prevera**, d'actividá empresarial.

## Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias (anque nun fala del nome de Carreño, pero sí de ún de Gozón y otru d'Uviéu):
:"Podríen facer referencia a dalguna elevación redondeada del terrenu a xulgar poll ast. moña o mona qu'ente les sos aceiciones tienen la d'‘enfermedá del maíz’ si la consideramos equivalente a ‘escrecencia negra que suel crecer xunto a la panoya del maíz’. Nesti grupu tarían, entós, los topónimos del tipu moña y mona, y tamién moñaca y monaca anque s'observa una continua interferencia ente elles pol influxu de moñu ‘moño’:[...] N'algunos como Moniello (Pa), **Muniello** (Go51, Uv), la combinación na escritura “ni + vocal” llévanos a sospechar que podemos tar énte una simple adautación d'una [ñ]."

## Entidaes del llugar

### Asociación del Empresariado "Polígono de Pervera"
Direición: Polígonu de Muniello, Parcela 9
 
Códigu Postal: 33492 - Prevera

Presidente: José Armando Rodríguez

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Reconco (Prevera)

**Reconco** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Reconco** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080900. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7,10 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 9 viviendes, 5 principales y 4 non principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias, al falar de Cuaña, tamién comenta:
:"Pue haber topónimos continuadores de la creación masculina como Cuencu (Co). En Següencu (Co) alcontramos un compuestu de *SUB CONCHUM ‘embaxo la fondalada’. Con un sufixu abundativu tenemos Los Conqueiros (Vd). Compuestos sedrían: **Reconco (Cñ)**, Reconcu (Sm, Gr, Is, S), El Recuncu (Si, Mi), Reconcos (Ll)135." 

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
El Riigu

**El Riigu** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Riigu** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 081000. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 7 viviendes,3 principales y 4 non principales. 

## Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias:
:"[...]entiendo qu'ast. riegu, riega han vese como deverbales o participios fuertes del llatín RIGARE (240 p. 93) con propagación analóxica del diptongu antietimolóxico qu'alncontramos nel paradigma'l verbu regar (riego, riegues o riegas, riega, rieguen o riegan)[...]. Los exemplos de que disponemos son bayurosos:

:Riegu (Lln), El Riegu (Ct, Ce, Ct), **El Riigu (Cñ)**, Riegoabaxu (Ce), Riegoarriba (Ce), Regocavado (Cs), Regodesebes (Vn), La Riega (Vv), Las Riegas (Lln), La Riega la Tobe (Bi), Riegalatabla (Sr), La Riega l'Acéu (Ca), La Riega Llaneces (Vv), etc."

## Referencies

## Enllaces esternos
El Valle (Prevera)

**El Valle** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Valle** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 081100. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 6,90 km. Tien una altitú máxima de 50 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 5 viviendes, 5 principales y 0 non principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias refiérse a esti topónimu de la siguiente mena:
:"La pallabra llatina VALLEM ‘valle’ (EM) dexó numberosos derivaos nos nuestros nomres de llugar (242 p. 63). Los más frecuentes presenten l'actual apelativu asturianu nes sos diverses variantes valle o vaļļe.
:
:Valle (Pi, Ci, Uv, Lr, Vy), Valle (Ll, Vd), **El Valle** (Vv, **Cñ**, Go, Uv, Na, Si, Lla, Bi, Llg, Cd, Pr, Md, Tp), El Vaļļe (Ay, Ll, Pz, Sm, Ti, Cn), Valles (Pi, Xx, Sr, Cd), Valles (Ti), Los Valles (Cg, Llg, Mi, Cd, Gr). En el extremo occidental: El Vale (An), Vale (Cs), Os Vales (Gs), etc."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Carnavalada de Oviedo

**Carnavalada de Oviedo** *(Antroxu d'Uviéu)* ye un oleu sobre llenzu realizáu en 1930 y perteneciente a la serie de *Mascaradas*, carauterístiques que'l pintor Evaristo Valle fizo dende 1915 hasta'l final de la so vida.

Nelli amuésense una serie de personaxes mazcaraos que baillen dientro d'un espaciu urbanu, l'Uviéu de principios del sieglu XX. Evaristo xenera los volúmenes con cencielles manches de color. Del mesmu xeitu crea una sensación de movimientu xugando con distintos tonos de mariellu, roxu esllíu, azules y blancos. Por mor de la fuerte influyencia de Goya les figures nidies, asina como los edificios o los rostros malapenes s'aprecien.

L'emplegu de la llinia sinuosa, dinámica y curva que contribúi a potenciar la sensación de movimientu, asina como'l rescamplu de los zapatos o los pantalones fainos pensar na influyencia de Paul Gauguin y Edgar Degas, autores colos que coincidiría na so estancia de cuatro años en París.

El paisaxe tien delles traces cubistes, son volúmenes arquiteutónicos mui definíos y compautos, xugando d'esti mou cola prespeutiva al traviés de la disposición en primeros y segundos planos. Acolúmbrase una torre, que s'albidra como la torre de la Catedral d'Uviéu. Los montes del fondu de la obra identifíquense como'l Monte'l Naranco y la sierra L'Aramo.

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Empalme (Prevera)

**L'Empalme** ye una entidá de población de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **L'Empalme** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 080500. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 6 km. Tien una altitú máxima de 61 m sobre'l nivel del mar. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias desplica asina la etimoloxía d'esti nome:
:"Pela so parte **L’Empalme** (**Cñ**, Na) alude tamién a la terminoloxía viaria. Trataríase, probablemente, de la unión d'un ramal secundariu al camín principal, anque naide negaría que pudiéramos tar énte un términi ferroviariu. Paez que la expresión provién orixinariamente de la terminoloxía marinera (DCECH s.v. empalmar)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Xelaz (Prevera)

**Xelaz** ye una aldea de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.

El so códigu de referencia INE ye 33 014 081200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 7 km. Tien una altitú máxima de 66 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 21 viviendes, 15 principales y 6 non principales. Tien una población de .

Ente les entidaes sociales del llugar destaca la AAVV San Juan de Pervera.

## Topónimu
Según Xosé Lluis García Arias, **Xelaz** vien d'un xenetivu de la segunda declinación, -ASIUS / -ASII (o asimilaos):
:"**Xelaz (Cñ)**230 GELASIUS (248 p. 15)"

## Sitios d'interés
### Bolera de batiente de Casa Jenaro
Esta bolera de bolu batiente alcuéntrase averada al establecimientu hosteleru "Casa Jenaro", sede de la "Peña Bolística Casa Jenaro".

Les instalaciones son de madera y cuenta con illuminación. Fue rehabilitada en 2001.

### Fuente del Valle
Esta fuente asítiase nesti barriu.

Ye d'estilu neobarrocu. Construyóse nel sieglu XIX, foi reparada dempués de la Guerra Civil Española y rehabilitada en 1998.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Barreres (Priendes)

**Barreres** ye una entidá de población dividía ente les parroquies de Priendes (a la que se refieres esti artículu), Prevera y Albandi, en Carreño.

L'INE establez que **Barreres**, na fastera incluyida na parroquia de Priendes, ye una casería despoblada. El so códigu de referencia ye 33 014 100200.

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,20 km. Tien una altitú máxima de 80 m sobre'l nivel del mar.

## Topónimu
Según Xosé Lluis García Arias, esti topónimu ye un abundativu de la pallabra indoeuropea "var" (agua):
:"Una pallabra claramente indoeuropea, presente nel sánscritu VAR ‘agua’, podía ser responsable de dalgunos topónimos como La Vara (Pa, Bi, Mi, Mo), El Quentu la Vara (Ri), Ríu Barayu (Ni)32, acaso Baraya (Pi) y otros (240 p. 107) y, más discutible, Les Vareres (Sr).[...]
:Paecen abundativos:
:**La Barreda (Cñ)**, Barrea (Mo), El Barréu (Rs, Co, Pi, Vv), Barréu (Rs, Cd, Gr, Ti), Barreo (Go, Cr, Lla, Si, Sr, Mi), Barredo (Tp, Tr), El Barreiru (Ti), El Barreiro (Tp, Cs), El Barreru (Sr), Los Barreros (Uv, Llv33, Mi), La Barrera (Cñ, Is, Llv, Tb, Ce, Vd), A Barreira (Bu), As Barreiras (Ef, Cs, So), Barreres (Cñ), La Barrosa (Po, Pi, Vv, Uv, Sl), A Barrosa (Tp), As Barrosas (Ef), Barrudu (Sl), etc."

## Sitios d'interés

### Escueles de Priendes
Esti edificiu alcuéntrase nel númberu 7 del barriu de Barreres. 

La inauguración de les escueles d'educación elemental pa los neños de les parroquies de Priendes y Albandi prodúxose'l 9 de mayu de 1905, 27 meses dempués del escomienzu de les obres, dirixíes pol arquiteutu Bellido. El actu, que fue una verdadera fiesta pa les parroquies y pal conceyu en xeneral, fue presidíu pol Vicerrector de la Universidá d'Uviéu, Fermín Canella Secades y l'alcalde de Carreño, Higinio Fuentes, acudiendo l'Ayuntamientu en plenu, la Xunta Llocal d'Instrucción Primaria, representantes del cleru y el Diputáu Provincial Juan Estrada Nora.

L'edificiu, a piedra vista, presenta un cuerpu central de dos pisos, col escudu d'España nel frontispiciu y con espadaña y una campana de 90 quilos enriba; y dos llaterales demplanta baxa. Cuando la construcción, l'edificiu central sirvía de vivienda pal maestru y la maestra y los llaterales yeren les aules pa los escolinos, que taben dixebraos por razón de sexu, caún nun llateral. Les puertes de les aules presentaben caúna una bandera d'España, cumpliendo la Real Órden de 1893.

Anguaño, les escueles son la sede del viveru d'empreses "En Prendes".

## Referencies

## Enllaces esternos
El Cabo

**El Cabo** ye una entidá de población de la parroquia de Priendes, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez qu**'El Cabo** ye una aldea de . El so códigu de referencia ye 33 014 100300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Tien una altitú máxima de 65 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 21 viviendes, 15 principales y 6 non principales. 

## Topónimu
Fala Xosé Lluis García Arias que 
:"Un deriváu'l llatín CAPUT ‘cabeza’, ‘estremu’ (OLD) tenemoslu na espresión asturiana el cabu que cuando la Edad Media tovía caltenía l'aceición de ‘cabeza de ganáu’ y, posteriormente, la de llugar alloñáu, estremu o final. D'esi mou dicimos d'una casa que ta al cabu’l pueblu o de una persona arruinada que ta al cabu la calle. Na nuestra toponimia apaez:
:Cabo (Ll), **El Cabu** (**Cñ**, Llv, Ce), El Cau (Llg), Cao (Ay), Cabos (On), Los Cabos (Ce, Pr)."

## Sitios d'interés

### El Molín d'El Cabo
Esti molín, asitiáu nel barriu d'El Cabo, data del añu 1875.

Tien una planta de 5 m. X 4 m., cubierta de vertiente a dos agües de teya y cementu, muries de carga de mampostería y arcu abiertu embaxo la planta baxa, pa permitir el pasu l'agua. Na parte superior ta la vivienda. L'accesu fáise por una pasarela sobre'l calce.

Pertenez a Armando García García.

### La fuente'l Güeyu
Esta fuente, rehabilitada en 2008 por un taller d'empléu, ta nel barriu d'El Cabo.

Ye de tres caños (anque solo funciona ún), con bebederu y llavaderu adosaos. El frontón ye semicircular.

## Referencies

## Enllaces esternos
Falmuria

**Falmuria** ye una entidá de población de la parroquia de Priendes, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Falmuria** nun tien población censada de magar 2022. El so códigu de referencia ye 33 014 100600. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,10 km. Tien una altitú máxima de 80 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 2 viviendes, 1 principal y 1 non principal. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagar Arsenio

El **Llagar Arsenio** ta asitiáu na llocalidá asturiana de Deva nel conceyu de Xixón.

El llagar entama la so andadura con una pequeña producción pa consumu familiar pasando colos años a aumentar la so producción.

Trátase d'una empresa fundada en 1930.

:* **Fundador**: Aurelio Cuesta

:* **Xerente**: Alejandro González Cuesta

:* **Equipamientu**: Cinco pipes de madera, tres pipes d'acero.

:* **Producción**: 110.000 llitros

## Referencies

## Enllaces esternos
Stock de Cok

***Stock de Cok*** (en francés ***Coke en stock***), ye'l decimonovenu álbum de *[[Les aventures de Tintín]]*, escrites y dibuxaes pol historietista belga Hergé. Asoleyóse en francés en 1958. 

*Stock de Cok* ye la primera aventura de Tintín qu'integra a un gran númberu de personaxes d'anteriores entregues: el Xeneral Alcázar (*[[L'Oreille cassée]]*) los personaxes del ficticiu país del Khemed (*[[Oro negro]]*), Rastapopoulos (*[[Les Cigares du pharaon]]*), Dawson (*[[Le Lotus bleu]]*), Allan Thompson (*[[Le Crabe aux Pinces d'Or]]* y *[[Les Cigares du pharaon]]*), y el Dr Müller (*[[La islla prieta]]*).

Asoleyáu pola editorial Aína, nel añu 1988, *Stock de Cok* (ISBN 84-261-2330-9) foi tornáu al asturianu. El grafismu de los diálogos foi fechu por Ástur Paredes y la torna por X. A. González Riaño y X.I. Llope.

## Valoración
*Stock de Cok* foi criticáu pol so esterotipáo de los africanos, tanto en fachenda como en comportamientu; aunque oviamente de buen-corazón, los personaxes negros son mostraos como infantiles y simples.

## Referencies

## Enllaces esternos
Les Arenes

**Les Arenes** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Les Arenes** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 070100. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 50 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 13 viviendes, 8 principales y 5 non principales. 

## Topónimu
Escribe Xosé Lluis García Arias:
:"Ente los derivaos toponímicos del llat. HAR¯ENAM (EM) ‘arena’ citamos una serie de nomes, anque nun ha escaecese que, en dengún casu, pudo producise una formación dende l'antroponímicu ARENIUS (ILER); ye posible, incluso, que pudieren dase confusiones con dalgunos hidronímicos n'Ar-:
:L’Arena (Cñ, Go, St, Md), Arenas (St), Las Arenas (Cl), **Les Arenes (Cñ**), Arenes (Pa), Areñes (Lln, Vv, Si, Uv, Lr), Les Areñes (Lla), etc."

## Referencies

## Enllaces esternos
Arquiella

**Arquiella** o **L'Arquiella** ye una casería de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

Tien una población de . El so códigu de referencia ye 33 014 070200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 125 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 9 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias al respeutu **Arquiella**:
:"[...]Paezmos que dende ARCAM ‘caxa’ (EM) podríen desplicase Las Arcas (braña de Somiedu), y los diminutivos romances **L’Arquiella (Cñ**), L’Arquillina (Vd)[...]"

## Referencies

## Enllaces esternos
La Bermeya

**La Bermeya** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Bermeya** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 070300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Tien una altitú máxima de 50 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 3 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Cuenta Xosé Lluis García Arias nel so trabayu sobre toponimia:
:"Motivaos pol color, probablemente de la piedra, podríen ser al menos **La Bermeya (Cñ)**, La Fomermeya (Llv) ‘la fonte bermeya’, y quiciá El Bermeín (Is)."

## Referencies

## Enllaces esternos
La Braña (Perlora)

**La Braña** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Braña** ye un llugar de ). El so códigu de referencia ye 33 014 070400. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2,50 km. Tien una altitú máxima de 60 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 8 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Desplica Xosé Lluis García Arias de "braña":
:"So la etimoloxía de braña discutiérase abondo y, como en toa cuestión mui aldericada, les opiniones son variaes; asina pa Corominas pue pensase nun orixe célticu, *BRAKNA ‘prau húmedu’ (5 11 p. 22 l). García de Diego cree que se trata d'un continuador del llatín VORAGINE (35; 80 p. 257). Más convincente resulta la opinión de quienes quieren partir del llatín *VERANEAM con un posible sentíu de ‘pastos de branu’ (55 p. 25; 81 p. 41; 82 p. 326).
:Los que parten de esta propuesta almiten que del neutru plural de ver, veris ‘primavera’ formóse l'adxetivu VERANUM (EM) > ast. branu, d'onde se siguen los derivaos *VERANEUM ( > ast. verañu), *VERANEAM (REW) > ast. braña ‘sitiu onde pacen los ganaos en branu’. Apaez documentao tempranamente en documentu del añu 853 “braneas pascua quas uulgus dicit seles’ (DCO c. XII) que llibremente pudiéremos entender como una definición de brañes, ‘pastos que la xente llama seles’."

## Sitios d'interés

### Casa María "La Braña"
Fue construyía nel barriu, en 1885, pa la familia Prendes.

L'estilu presenta matices indianos, anque ye una construcción de tipu tradicional. L'edificiu, d'unos 300 metros cuadraos, alcuéntrase nel medio un xardín con palmeres. La planta ye rectangular, con una fachada, anguaño mui alterada, d'entrada porticada y dos pisos con distribución asemeyada de cuatro vanos por pisu. El teyáu, a dos vertientes, tapa la casa y la corte averada. 

La finca cuenta tamién con dos paneres del sieglu XVIII.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Water Island

**Water Island** ye la cuarta y más recientemente adquirida de les Islles Vírxenes Americanes, col status de Territoriu Dependente de los Estaos Xuníos. Alcuéntrase asitiada nel mar Caribe. Esta islla ye d'orixe volcánicu y alcuéntrase a 1 km al sur de la islla de Saint Thomas. Ta comunicada con Saint Thomas a traviés d'un serviciu regular de ferry que anicia en Crown Bay nun percorríu dunos 10 minutos. 

Con 2,6 km cuadraos, Water Island ye la más pequeña de les Islles Vírxenes Americanes. Alministrativamente forma parte del subdistritu de Saint Thomas. Trátase d'una islla residencial, con una población de 161 habitantes (sigún censu del añu 2000), y nengún establecimientu comercial importante. Delles de les cases de Water Island fueren acaldaes pa turistes y visitantes. Les principales atraiciones de la islla son les playes, especialmente Honeymoon Beach, los vieyos llantenes de caña d'azucre y Fort Segarra, un fuerte soterrañu construyíu polos Estaos Xuníos mientres la Segunda Guerra Mundial. La pica norte de la islla ye una comunidá privada, Sprat Bay Estates, estendida hasta la playa de Sprat Bay. Toles playes son d'usu públicu. 

## Historia
Los primeros habitantes coñocíos de Water Island yeren indios tahínos, que vivíen na islla demientres el sieglu XV. Water Island recibió’l so nome de los esploradores europeos debíu a la existencia de delles fontes naturales d'agua potable. Munches islles de les Antilles carecíen de fontes, asina que Water Island yera una posa afayaíza pa los pirates. 

La Compañía danesa de les Indies Occidentales y Guinea reclamare la propiedá de la islla alrodiu de 1769. Demientres el sieglu XVIII y entamos del XIX la islla yera propiedá de dellos negros lliberaos y mulatos que cultivaben algodón y criaben ganáu. En 1905 la islla foi vendida a la Compañía Danesa de les Indies Orientales que la mantuvo en 1917 cuando los compraren el restu de les Indies Daneses Occidentales. 

En 1944 los Estaos Xuníos compraren Water Island pa protexer la base de somarinos de Saint Thomas mientres la Segunda Guerra Mundial. Ente 1944 y 1950 la islla tuvo baxo la supervisión del Departamentu de Defensa de los Estaos Xuníos. La División de Guerra Química del Exércitu adquirió dellos terrenos de Water Island para probar armes químiques como l'axente naranxa. En 1950 la islla pasó al Departamentu d'Interior, que la allogó a dellos residentes civiles. 

El control de Water Island foi tresferíu del gobiernu federal al gobiernu territorial de les Isllas Vírxenes Americanes el 12 d'avientu de 1996, faciendo d'ella la "Última Virxe". No cabero de la década de 1990, el Departamentu d'Interior entamó a tresferir les propiedades gobernamentales de la islla a los residentes. Nel añu 2005 el gobiernu de les Islles Vírxenes anunció planes pal desendolcu de Water Island y enantar la construción de viviendes.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Caliyu (Perlora)

**El Caliyu** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Caliyu** ye una casería despoblada dende'l 2008. El so códigu de referencia ye 33 014 070600. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Tien una altitú máxima de 70 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 2 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Desplica Xosé Lluis García Arias:
:"Na nuestra toponimia apaecen abundantes muestres del tipu "caleya"[...]
:Tamién son posibles les manifestaciones del masculín:
:El Caleyu (Xx, Uv, Ra, Cd, Sl, An), El Caleyo (Av, Bu), **El Caliyu** (**Cñ**, Bi, Llg, Sr, Mi), El Caléu (Ct, Pr), Los Caleyos (Lln, Sr, Ri), Los Caleos (Ct), El Caleyón (Xx, Llv), El Caneyu (Na, Sb, Ca), Los Caneyones (Am)."

## Referencies

## Enllaces esternos
Saint Thomas (Islles Vírxenes)

**Saint Thomas** ye una islla asitiada nel mar Caribe. Ye la principal islla de les Islles Vírxenes de los Estaos Xuníos, tamién conocíes Islles Vírxenes Americanes y nella asítiase la principal ciudá, Carlota Amalia. 

Columbrada en 1493 por Cristóbal Colón, la presencia de Dinamarca establecióse'n 1666, controlando tola islla en 1672 por parte de la Compañía Danesa de les Indies Occidentales. La colleta de la caña d'azucre convirtióse na principal actividá económica, utilizando principalmente man d'obra esclavo. 

En 1685, el comerciu d'esclavos foi domináu pola Compañía Americana de Brandenburgu, estableciendo ún de los llugares de venda d'esclavos más grande del mundu. En 1961, el principal asitiamientu foi renomáu como **Charlotte Amalie** n'honor a la esposa del rei Cristián V, y foi llueu declaráu como "puertu llibre" pol rei Federicu V. 

Nos entamos del sieglu XIX, el comerciu del azucre entro nun periodu de decadencia per aciu de la competencia de los Estaos Xuníos y el desaniciu provocáu por la bayura de furacanes. En 1848, foi abolida la esclavitú, causando un enantu na demanda de man d'obra agrícola. 

L'asitiamientu estratéxicu de la islla llevó a que nos años 1860, los Estaos Xuníos cuidaren comprar la islla, dalgo que namás asocedió en 1917. Tres la Segunda Guerra Mundial y l'embargu impuestu a Cuba, Saint Thomas convirtióse nun llugar de importancia turística, magar del desaniciu provocáu por dellos furacanes en 1989 y 1995. 

La islla dispón d'aeropuertu internacional nomáu Cyril E. King.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Barrio la Iglesia

**El Barrio la Iglesia** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora,nel conceyu asturianu de Carreño. Tamién se-y da'l nome d**'El Campu la Iglesia**.

L'INE establez que **El Barrio la Iglesia** ye una casería con . El so códigu de referencia ye 33 014 072200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 12 viviendes, 11 principales y 1 non principal. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias, cuando fala na estaya "Campos", diz:
:"Del llatín CAMPUM 'terrén llanu', 'campu' (EM) provién l'asturianu, campu[...]
:Son abundantes les muestres toponímiques como:
:Campo (Mo), El Campo (Av, Lla, Tp, Cs), Campu (Ti), El Campu (Vv, Uv, Si, Ca, Cd, Ce), El Quempu (Mi, Ll), Campoaberto (Cs), El Campu la Carrera (Llg), El Campu la Cuesta (Ce), **El Campu la Iglesia** (**Cñ**, Llv), El Campo la Ilesia (Sg, Av), El Campu la Torre (Ce), El Campu la Vega (Cr), El Campu Mones (Vd), Campumanes (Ll), El Campu San Xuan (Cñ), El Campu'l Cura (Gr), El Campu'l Valle (Gr), El Campucima (Ce), El Campumingu (Ce), Campu ma yáu (Llv), El Campo del Cal vario (Tp), Campula ta bla (Mi), El Campo del Hes pital (Tp), Campu Sobráu (Ti), El Campo'l Conde (Av), Cam po'l Ferrero (Go), Cam pu rre dondu (Pi), Campo rriun do (Go), Campu rrion di (Am), Campos (Tb, Tp), Los Cam pos (Vv, Cr, Na, Si, Uv, Ll, Vd)."

## Sitios d'interés

### Ilesia de San Salvador de Perlora
Dempués de la destrucción de l'anterior pola Guerra Civil Española, fue reconstruyía nel añu 1940 pol contratista Manuel Pérez y rehabilitada en 1997. Nun presenta carauterístiques arquiteutóniques reseñables, pero sí una cruz pintada nel pórticu pol pintor candasín Alfredo Menéndez, copia de la que presentaba'l monesteriu de San Salvador, que se llevantaba na parroquia, cerca de la bahía de Perán, va cuatrocientos años.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Cantu (Perlora)

**El Cantu** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño. 

L'INE establez que **El Cantu** ye un llugar con . El so códigu de referencia ye 33 014 070800. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Pal añu 2001 contaba con 12 viviendes, 11 principales y 1 non principal. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias fala d'esti topónimu de la siguiente mena:
:"Amás de ‘piedra’ la pallabra asturiana cantu significa ‘arista’, ‘cima, o arista elevada común a les dos lladeres de la mesma elevación del terrén, que converxen pero pertenecen a distintu valle’. Términos derivaos serían cantexu ‘picachu’, cantollada ‘cayída estreldosa’, etc. El refraneru xeneralizó'l dichu popular pelos Santos, la nieve pelos cantos en clara referencia a que les primeres nieves apaecían al principiu payares.
:La filiación etimolóxica d'esta pallabra, quiciá indoeuropea, paez tar en rellación cola raíz presente en cándanu que refier al color blancuzcu. El problema reside en que baxo la expresión cantu pueden confluyir dellos términos de oríxenes distintos como la pallabra probablemente céltica CANTUS ‘banda de la planta’, ‘círculu’ (TLG) tresmitida al traviés del llatín, y quiciá otra de orixe prerromanu, *KANTHO ‘ángulu, borde, esquina’, que se cree alcontráu na península en primitivos nomes de persona. De fechoye posible que se confundiera ente cantu ‘piedra’ y cantu ‘borde’ pola frecuencia de la piedra blanca nel llombu los montes (DCECH s.v. cantu I, II, III; 46 p. 76; 47 p. 18; 45 p. 147). Los nuesos llugares lleven esti nome con bayura (244 p. 58):
:**El Cantu** (Vv, **Cñ**, Sr), Cantu Riba (Llv), Cantu Baxo (Llv), El Cantu Coyanca (Cñ), El Cantu la Cruz (Mi), El Cantu la Roza (Ra), El Cantu Perabeles (Sr), El Cantu’l Mediu (Lr), El Cantu la Vara (Cg, Ri), Cantu les Mates (Sr), Cantumolín (Pi, Mi), El Cantu’l Trechuru (Llg), El Cantu l'Oteiru (Pz)."

## Sitios d'interés

### Ermita de San Andrés de Coyanca
Anque l'edificiu ye modernu, reconstruyíu en 1940 dempués de la Guerra Civil Española, la construcción data del sieglu X, siendo tamién escuela de la parroquia dende finales del XIX.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Corredor

**El Corredor** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Corredor** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 071200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 3 viviendes, toes principales. 

## Toponimia
Xosé Lluis García Arias diz:
:"En cuantes a la filiación etimolóxica parez que lo más probable ye que se trate d'una raíz prerromana, posiblemente céltica, *KURRO- ‘redondu’, anque resulta evidente que dalgún d'estos topónimos puea tar en rellación col llatín CURRUM ‘carru’, pallabra que dexare continuadores del tipu *CURRIT¯ORIAM > La Corredoria (On, Uv, Sm, Md, Ct, Gr) ‘camín de carros’, La Correoria (Sr, Llv) o A Corredoira (Tp, Ve) [...]. Una variante masculina apaez n**'El Corredor** (**Cñ**), El Corredor de los Moros (Ci), El Correor (Mi), etc."

## Referencies

## Enllaces esternos
El Cuitu (Perlora)

**El Cuitu** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Cuitu** ye una casería de , 4 homes y 2 muyeres. El so códigu de referencia ye 33 014 071300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,20 km. Tien una altitú máxima de 63 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 5 viviendes, toes principales. 
## Toponimia
Xosé Lluis García Arias nun fala direutamente d'esti topónimu, pero si desplica otros iguales al falar de "Cuetu":
:"[...] pervive como apelativo col significado tanto de ‘piedra, pedrusco, peñasco’ como de ‘cerro’, ‘colina peñascosa’.
:Cuetu (Vv, Lr), El Cuetu (Pi, Cg, Cr, Uv, Ct, Ce), Cueto (Cñ), El Cueto (Av), **El Cuitu** (Bi, Llg, Mi), Los Cuetos (Go, Llg), El Cuetu Aleos (Co), El Cutulapila (Uv), Cutuperal (Mi), Cotillanu (St)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Cuto (Perlora)

**El Cuto** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Cuto** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 071400. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,50 km. Tien una altitú máxima de 40 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 19 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias nun se refier a dengún "El Cuto", nel so trabayu, pero sí fala d'un "El Cutu" nel conceyu Carreño, dándo-y esta esplicación:
:"son continuadores de la espresión llatina CAUTUM ‘vixiláu’ (EM) topónimos como:
:El Coutu (Cn, Ti, Cd, Ce), El Coutu (la Bona Madre) (Sm), El Coto (Xx, Sr, Ay), **El Cutu** (**Cñ**, Si), El Coto Car ceo (Ct), El Cotu Anciu (Ca), El Cotu Braña (Ca), Cotu de Curiel (Xx), Os Coutos (Ib), Cotomon teros (Sd)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Dormón

**Dormón** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Dormón** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 071500. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2,50 km. Tien una altitú máxima de 93 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 15 viviendes, toes principales. 

## Toponimia
Xosé Lluis García Arias nun ufierta denguna esplicación so l'orixe del nome d'esa aldega.

## Sitios d'interés

### Casa García
Fue construyía en 1881 pa Luis Polledo y González Olivares, que la vendió al inxenieru José Ureña y esti, pola so parte, a la familia Alvaré García.

L'edificiu tien una estructura d'estilu tradicional ye cuadrangular, col teyáu a dos vertientes, presenta una galería de madera y vidriu, que sirve de pórticu sosteníu con dos columnes de fierru fundíu. Tamién tien una cenefa de madera calada nel aleru, carauterística de los edificios de la zona. 

Destaquen, amás, los restos del xardín y el tendayu de 1899.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Castru (Perlora)

**El Castru** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Castru** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 070900. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 98 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 5 viviendes, toes principales. 
## Topónimu
Xosé Lluis García Arias fala asina dientro la esplicación del términu "Castru":
:"Los colonizadores romanos nomaron CASTRUM (EM) a los poblaos de los indíxenes, probablemente pol aspeutu de fortificación qu'ufríen [...]
:La nuestra toponimia ufierta les siguientes muestres y dalgunos nucleos tovía habitados na actualidá:
:Castru (Tb, Sm, Cn, Ce, Sl, Vd), Castro (Cñ, Cs, Gs), **El Castru** (On, Si, Ct, Pr, Sl), El Castro (Ll, An, Ef, Sa, Cs), O Castro (Ss, Tr), El Questru (Ay, Ll), Castrosierra (Cn), Ricastro (Mi), Trescastru (Cn) ‘detrás del castru’, documentá “Trascastro”.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
A to ventana

**A to ventana** ye'l títulu d'una tonada que foi grabada por bien de cantadores. La lletra recoyida por Ismael González Arias na so obra *Historia de la música asturiana  diz asina:

*A to ventana,

*asoméme a to ventana

*por ver qué tabes faciendo.

*Tabes faciendo

*fariñes nuna madreña,

*vaya muyer de gobiernu*.

Esti cantar foi grabáu por dellos cantadores, ente ellos: Miranda, (1930); La Busdonga, (1931); Laudelino García Palicio, (1965); *[[Pepín de La Rumiá]]*, (1970); Manuel Gandoy, (1974); José Fernández, *[[El Tordín de Frieres]]*, (1975); Vicente Díaz, (1976); Avelino Fernández Corte, (1977) y (1981) o Ignacio Apaolaza, (1979).

## Referencies
La Estación (Perlora)

**La Estación** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Estación** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 071700. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,20 km. Tien una altitú máxima de 93 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 5 viviendes, 4 principales y 1 non principal. 

## Toponimia
Xosé Lluis García Arias, na estaya referente a "El Tocote", comenta:
:"Dalgunos nucleos denominaos **La Estación** nómense asina pola circunstancia de ser llugares d'espera pa tomar un mediu de tresporte, especialmente'l ferrocarril."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Espasa

**Espasa** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Espasa** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 071600.

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,10 km. Tien una altitú máxima de 30 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 21 viviendes, 11 d'elles principales.

## Toponimia
Diz Xosé Lluis García Arias al resputu:
:"**La Espasa**
:Alcontramos est nombe, "**La Espasa**"**, en Carreño** y nel nome d'una playa ente Colunga y Caravia que, según paez, almitiría una esplicación dende'l femenín del participiu SPARSUS, A, UM ‘esparcíu’, ‘disemináu’, quiciás alusiva a l'arena o al agua del ríu na so desembocadura."

## Sitios d'interés

### Escueles de Perlora
L'edificiu, obra del arquiteutu Bellido, con ayuda de Miguel de la Cruz, presenta una estructura mui asemeyada a la d'otres escueles que firmara nel conceyu esti arquiteutu, como les de Tamón y Priendes. Por embargu, l'aspeutu esternu bien paez una construcción industrial, alternando piedra y lladriyu.

Inauguráronse'l primer domingu de setiembre de 1912, pa sustituyir a la escuela parroquial que s'alcontraba nel cabildu la ilesia de San Salvador.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Estaquera

**La Estaquera** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Estaquera** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 071800. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,20 km. Tien una altitú máxima de 29 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 25 viviendes, toes elles principales. 

## Topónimu
Desplica Xosé Lluis García Arias, al falar de "La Estaca":
:"Probablemente'l góticu *STAKKA (REW) desplique los nuestros llugares denominaos La Estaca (Sr, Lr), Las Estacas (Md), Estaques (Ca). Deriváu sería **La Estaquera (Cñ)**.

## Referencies

## Enllaces esternos
Friera (Perlora)

**Friera** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Friera** ye una casería que nun tien población censada de magar 2024. El so códigu de referencia ye 33 014 072100. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2,10 km. Tien una altitú máxima de 50 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 2 viviendes, dambes principales. 

## Topónimu
Escribe Xosé Lluis García Arias, na estaya "Frías", lo siguiente:
:"Del femenín del axetivu FRIGIDARIUS, A, UM ‘de (agua) frío’, tenemos n'asturianu'l nome "friera" ‘veta d'humedá nuna tierra’, ‘cantidá de lleche desnatada pol frío la nueche o de la fuente’, amás del apellíu “Friera” y los topónimos del tipu **Friera** (Pi, Cg, **Cñ**, Uv, Is), Frieres (Llg)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Monte (Perlora)

**El Monte** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Monte** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,70 km. Tien una altitú máxima de 140 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 7 viviendes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias diz:
:"Tanto col significáu de ‘montaña’ como de ‘viesca’ y ‘maleza’ emplégase n'asturianu la pallabra monte, del lat. MONTEM (OLD). Creo que con cualesquiera de les dos primeres aceiciones monte pudo pasar a la nuestra toponimia onde ta ampliamente representáu (244 p. 67) n'espresiones del tipu:
:**El Monte** (Xx, Go, **Cñ**, Si, Lr, Gr, Ct, Cd, Mi, Sl, Ce, Vd, Ni, Tp, Ve), Los Montes (Pi)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Nonzalera

**La Nonzalera** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Nonzalera** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072500. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,20 km. Tien una altitú máxima de 58 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 35 viviendes, 25 principales y 10 non principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias fala asina al referise al "Nocéu":
:"Sobre'l llatín NUCEM ‘nuez’ (EM), con una modificación mel vocalismu, fórmse l'apelativu "nuez". L'árbol que produz nueces, el nocéu, parte d'un deriváu del tipu NUC¯ETUM, anque modificando un poco la pallabra llatina que propiamente significaba ‘llugar pobláu de nogales’. Col sufixo -ALEM > -al, tan frecuente ente los árboles frutales asturianos, fórmase'l sinónimu y menos socorríu "nogal", que se remonta a NUC¯ALEM (EM). L'axetivu NUCEUM ‘de nogal' combináu col mesmo sufixu ye responsable d'ast. "nozal" ‘árbol productor de nueces’, sinónimo de "nocéu"; si NUCEM se combina con -ARIUM, tendremos el so sinónimu "noceiru", sólo vivu hacia occidente. Los plantíos de nogales conócense tovía anguaño colos nomes de noceda, nocedal, nocedera, nogaleda, nogalera, nogaleru, nozalera, nozaliru, nozalea, etc. La toponimia da cuenta d'algunos pueblos portadores del nome del árbol o del so conxuntu:
:Nocéu (Rs), El Nocíu (Ll), La Nozal (Mi), La Nozala (Ll). También aparece el diminutivo Noza lín (Cñ), Los Noza linos (Pi). Son coleutivos Noceda (Gr, Md, Cn, An), **La Nozalera (Cñ)**, La Nozaleda (Ca), La Nozalea (Sg)."

## Sitios d'interés

### Casa La Xunca
Esta casa data del añu 1893, y fue construyía pa la familia Arrinda, que la vendería poco dempués.

L'estilu la casa ye eclécticu, de raíz colonial. La estructura cuadrangular ruémpese cola entrada avanzada y zarrada y una escalare delantera. El teyáu ye planu y presenta un aleru con modillones neoclásicos y una buhardilla con detalles de gotes y triglifos.

### La Casona "El Carmen"
L'edificiu ye d'estilu rexonalista montañés y fue construyida en 1947 pal motrimoniu Moré de Carreño, Félix y Carmen, que-y da nome a la casona. La inauguración fue un acontecimientu pa la zona, hasta'l puntu de qu'acudiera a ella l'obispu d'Uviéu, Benjamín de Arriba y Castro.

El 15 de xunu de 1968, mercáronla Mª Jesús Prendes y Moisés Suárez, pa convertila nun establecimientu hosteleru que, anguaño, tien dos estrelles y pertenez a un grupu hosteleru con dellos negocios na zona.

## Referencies

## Enllaces esternos
Noval (Perlora)

**Noval** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Noval** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 072400. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,50 km. Tien una altitú máxima de 55 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 6 viviendes principales. 

## Toponimia
Xosé Lluis García Arias desplica'l topónimu d'esta forma, amestándo-y l'artículu "la":
:"Son más numberosos los llugares que se remonten al llatín "novalem", qu'apaecía en construcciones del tipu NOVALEM (TERRAM) y NOVALE (SOLUM)y designaba'l terrén roturáu por primer vez, el barbechu y tamién la tierra yerma o nueva nuna clase de cultivu.
:La Nual (Sr), **La Noval** (**Cñ**, Cd), Noval (Lla, Pr), Novales (Uv), Las Novales (Gr) , Ñovales (Vv), Ñoales (Vv).

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos