open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Armonía (dixebra)

**Armonía** puede faer referencia a los siguientes artículos: 

* **[[Armonía]]** ye l'arte de combinar acordes na música.
* **[[Armonía cromática]]** ye l'axuste equilibráu de colores que se combinen pa componer los coloríos de les imáxenes creaes (pictóriques, gráficas, etcétera).
* **[[Armonía vocálica]]** (o sinarmonía) ye un tipu d'asimilación de «llarga distancia» qu'afecta a les vocales de delles llingües (como les turques, urálicas, etc.).
* **[[Armonía de les esferes]]**, una antigua doctrina pitagórica.
* **[[La Armonía]]** ye una llocalidá del partíu de Mar Chiquita, al centro sur de la provincia de Buenos Aires (Arxentina).
* **[[Armonía Somers]]** (1914-1994) foi una escritora y pedagoga d'Uruguái.
* **[[Radio Armonía]]** (1990-) ye una cadena de radio de Chile.
* **[[Armonía 10]]** (1972-) ye un grupu musical de cumbia peruana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carretera del Norte de Fuerteventura

La **Carretera del Norte de Fuerteventura** o FV-1, ye la que coneuta la capital majorera (Puerto del Rosario) col conceyu de La Oliva. Anguañ ta estudiándose la posibilidá de qu'esta carretera se convierta nuna autovía, yá qu'hubo una crecimientu moderáu de la población majorera.

## Ver tamién
Carretera del Sur de Fuerteventura

## Referencies

## Enllaces esternos
Antiprotozoariu

Un **antiprotozoariu** ye un axente (polo xeneral una melecina) indicáu pal tratamientu de parásitos protozoarios. Dalgunos de los más usaos na medicina humana y veterinaria son: la furazolidona, el melarsoprol, el metronidazol, la paromomicina y el tinidazol. Les enfermedaes causaes por protozoarios son más difíciles de tratar que les bacterianes, y la mayoría de los antiprotozoarios son axentes tóxicos pa les célules del hospedador.

## Exemplos
* eflornitina
* furazolidona
* melarsoprol
* metronidazol
* ornidazol
* sulfatu de paromomicina
* pentamidina
* pirimetamina
* tinidazol

## Referencies
USS Cheyenne

**USS ''Cheyenne***, foi'l nome recibíu por cinco buques de l'Armada d'Estaos Xuníos n'honor a la ciudá de [[Cheyenne (Wyoming)]], más ún que nunca se concluyó.

* L'[[USS Cheyenne (1898)|USS *Cheyenne*]], foi un remolcador usáu ente xunetu y agostu de 1898.
* L'[[USS Cheyenne (BM-10)|USS *Cheyenne*]], foi orixinalente el monitor *Wyoming*, renoráu en 1909, pa dexar llibre'l nome *Wyoming* pal acorazáu (BB-32).
* L'[[USS Cheyenne (CL-86)|USS *Cheyenne*]], foi un cruceru llixeru renomáu *Vicksburg* un añu dempués de ser botáu en 1942.
* L'[[USS Cheyenne (CL-117)|USS *Cheyenne*]] que la so construcción foi atayada'l 12 d'agostu de 1945.
* L'[[USNS Cheyenne (T-AG-174)|USNS *Cheyenne*]], foi botáu'l 26 de xunu de 1945, y foi dau de baxa'l 15 de xunu de 1973. 
* L'[[USS Cheyenne (SSN-773)|USS *Cheyenne*]], ye un [[submarín]] nuclear d'ataque de clas *Los Angeles'', dau d'alta en 1996 anguaño en serviciu activu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sanwa Denshi

**Sanwa Denshi Corporation, Limited** (xaponés: 三和電子, サンワでんし *Sanwa Denshi*) ye una de les productores líderes de partes d'arcade xaponeses; par exemple, joysticks, boutons, Monnayeurs, etc. Les sos partes sont altamente envaloraes pola comunidá de xuegos de llucha pola so durabilidá y el so desempeñu fiable.

## Referencies
* Info de la compañía Sanwa 
## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial de la Compañía - (xaponés)
Sativa

**Sativa**, ye una pallabra llatina que significa *cultivada*.

*Utilizar nos nomes científicos de delles especies vexetales:
**Avena sativa, avena.
**Camelina sativa
**Cannabis sativa, cáñamu o mariguana (végarra Cannabis (psicotropo)).
**Castanea sativa, castaño.
**Eruca sativa y Eruca vesicaria (con discrepancies na clasificación, habiéndose descritu como subespecies *Eruca vesicaria sativa* y *Eruca sativa vesicaria*), berza alhuceña, eruca, eruga, jamargo, jamargo blancu,guxanu o ruca.
**Lactuca sativa, llechuga. 
**Madia sativa
**Medicago sativa, alfalfa.
**Nigella sativa, ajenuz o neguilla.
**Pastinaca sativa, chirivía, pastinaca o *cenahoria blanca*.
**Oryza sativa, arroz (la especie d'arroz d'orixe asiático estendíu al restu de continentes).
**Vicia sativa, veza, garrobilla, janamargo o arvejilla.

## Ver tamién
* Játiva (valencianu ***Xàtiva***), conceyu español.
* Sativanorte, conceyu colombianu.
* Sativasur, conceyu colombianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Oreophrynella cryptica

***Oreophrynella cryptica*** ye una especie d'anfibiu de la familia Bufonidae.
Ye endémica de Venezuela.
El so hábitat natural son los montes secos.
## Referencies

* La Marca, Y. & Señaris, C. 2004. Oreophrynella cryptica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 21 de xunetu de 2007.
Dictyandra

***Dictyandra*** ye un xéneru con dos especies de plantes fanerógames perteneciente a la familia de les rubiácees. 

## Especies
* *[[Dictyandra arborescens]]* Welw. ex Hook.f. in Benth. & Hook.f. (1873).
* *[[Dictyandra congolana]]* Robbr. (1984).

## Referencies
Marcolino Moco

**Marcolino Moco**  ye un políticu angolanu, primer ministru del so país ente'l 2 d'avientu de 1992 y el 3 de xunu de 1996. Mocu foi sacáu del so posición pol presidente José Eduardo dos Santos. Do Santos eliminó tol gabinete xunto col gobernador del bancu central nun intentu de ser vistu decisivu. 

Mocu foi miembru del Movimientu Popular pa la Lliberación d'Angola, partíu del presidente, que había estáu nel poder hasta 1991, poco primero de que Mocu convirtiérase en primer ministru. En xunetu de 1996, Mocu convirtióse en secretariu executivu de la Comunidá de Países de Llingua Portuguesa, una nueva organización internacional formada por Portugal y les sos antigües colonies, incluyendo Angola. El so términu como secretariu executivu foi en 2000.

## Referencies

**¨Do something¨ The Economist* (Londres); 8 de xunu de 1996, páx. 45

## Enllaces esternos
National Airways Gabon

**National Airways Gabon** foi una compañía aérea con base en Libreville, Gabón que facía vuelos de pasaxeros. Fundóse y entamó a operar en 2002. Nel añu 2009 pasó a denomase Nationale Regionale Transport.

## Flota
En xineru de 2005 la flota de National Airways Gabon incluyía:

*1 Fokker F27 Mk300

## Referencies
Galgenen

**Galgenen** ye una comuña suiza del cantón de Schwyz, nel distritu de March. Llenda al noroeste cola comuña de Lachen, al nordeste con Wangen, al este con Schübelbach, al sur con Vorderthal, y al oeste con Altendorf.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Recardães

**Recardães** ye una *[[freguesía]]* portuguesa del *[[concelho]]* d'Águeda, con 7,72 km² d'área y 3.321 habitantes (2001). Densidá de población: 430,2 hab/km².

## Referencies

## Enllaces esternos
Michigan Stadium

El **Michigan Stadium** ye un estadiu de fútbol americanu de la Universidá de Michigan, allugáu en Ann Arbor, Michigan, Estaos Xuníos. Construyóse nel añu 1927 por un costu de 950.000$. Ye l'estadiu más grande de los Estaos Xuníos dexando atrás al Beaver Stadium y el cuartu más grande del mundu. El Michigan Stadium tien una capacidá de 109.901 espectadores, depués d'una ampliación del so aforu en 2010. L'asistencia puede ampliase, la máxima rexistrada foi de 112.118 nel añu 2003. Nesti estadiu fai de llocal el Michigan Wolverines, equipu de Fútbol americanu de la National Collegiate Athletic Association.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina sobre la renovación
Actividá

**Actividá** tien distintes acepciones nes distintes disciplines.

* En bioloxía y medicina:
** **[[actividá biolóxica]]** d'una sustancia.

* En economía:
** **[[Actividá económica]]**.
*** **[[actividá agrícola]]**.
*** **actividá [[industria]]l**.

* En física:
** **[[actividá radioactiva]]**.

* En xeoloxía:
** **[[actividá xeolóxica]]**, el procesu pol que'l paisaxe y el relieve camuden col tiempu.
** **[[actividá volcánica]]**, periodu d'actividá eruptiva d'un volcán.

* En psicoloxía:
** **[[actividá]]** ye una faceta de la psicoloxía.

* En química pue ser:
** **[[actividá (química)|actividá]] química** d'una sustancia.
*** **[[actividá aguacienta]]**.
** **[[actividá catalítica]]**.

## Referencies
Bolaño

El **bolañu** yera un proyeutil esféricu de piedra, toscamente llabrao, que llanzaben les primitives pieces d'artillería: les bombardes, les bombardetes y los pedreros. 

Xeneralmente facíense de piedra calcáreo, en Castiella yera envalorada la de Tordesilles. Tamién se facíen de piedra berroqueña, pero lo avezao yera emplegar el material qu'apurríen les canteres próximes a la plaza fuerte sitiada.

Taben llabraes a picu y dempués clasificábense con un *molde fierro* o calibrador.

A midida que foi creciendo'l diámetru de les bombardes, el pesu de les bolaños que disparaben aumentó. El calibre de los pedreros nun algamó les dimensiones del de les bombardes, y el de les bombardetas foi enforma menor; por consiguiente'l pesu de les sos bolaños yera tamién menor.

## Referencies

## Enllaces esternos
Atenodoro de Rodes

**Atenodoro de Rodes** foi un escultor griegu de Rodes. Yera fíu y discípulu d'Agesandro. Conxuntamente col so padre y con Polidoru de Rodes executó'l famosu conxuntu de Laocoonte y los sos fíos, obra capital de la escultura helenística, y que s'atopa güei día nos Museos Vaticanos.

## Bibliografía
*  Vol. 1 P. 404

## Referencies

## Enllaces esternos
Llotería de la Florida

La **Llotería de la Florida** (**Florida Lottery**) ye la llotería del estáu de Florida, nos Estaos Xuníos. La llotería tien la so sede en Tallahassee. Los xuegos qu'entama la Llotería de la Florida inclúin Florida Powerball, Florida Lotto, Mega M$ney, Fantasy 5, Play4, y Ca$h3. La llotería transfirió más de $1.28 millones USD al Fondu Fideicomisario de la Educación nel añu fiscal de 2008-2009.

## Controversia Bright Futures
El Programa de Beques Bright Futures foi creáu en 1997 con ingresos xeneraos pola Llotería de Florida, y pretendía imitar la Beca Hope en Georgia. Orixinalmente, el programa repartió más de 42.000 beques sumando alredor de 70 millones de USD. Más tarde, los costos de la beca aumentaron sustancialmente. La beca anguaño cuesta a les arques de la Llotería más de 436.1 millones de USD, con alredor de 170.000 estudiantes aprovechándose del programa.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Llotería de la Florida
* Resultaos de la Llotería de Florida
Phyllomedusa araguari

***Phyllomedusa araguari*** ye una especie d'anfibiu de la familia Hylidae.
Ye endémica de Brasil.

Los sos hábitats naturales inclúin montes tropicales o subtropicales secos y a baxa altitú, sabanes seques y zones primeramente montiegues agora bien degradaes.

Ta amenazada d'estinción pola destrucción del so hábitat natural.

## Referencies

## Enllaces esternos
Husqvarna

:*El términu *Husqvarna* pue facer referencia a:*
* Husqvarna ye'l nome antiguu de la llocalidá sueca de Huskvarna, sede orixinal de la empresa armamentística.
* **Husqvarna** foi una empresa militar sueca fundada en 1689 que producía fusiones pal exércitu suecu. De la casa matriz surdieron distintes ramificaciones, que anguaño continúen la so actividá granible como empreses independientes o integraes dientro d'otros grupos:

:* Husqvarna Vapenfabriks Aktiebolag, matriz dedicada a la manufactura d'armamentu;
:* Husqvarna motocicletes, fabricante de motocicletes pa motocross y enduro, dende 2007 pertenez al grupu BMW;
:* Husqvarna AB, fabricante de motosierres y equipamientu pa la xardinería y construcción. Dende'l 1 de xunetu de 2006 ye una empresa independiente resultante d'un procesu de *spin-off* lleváu a cau nel grupu Electrolux, per aciu del que, la división Outdoor, dixebróse del grupu que l'alquiriera en 1978;
:* Husqvarna Viking: Máquines de coser.

## Referencies

## Enllaces esternos
Astraición

Col términu **abstracción** podemos referinos a:

* Abstracción, en filosofía, un actu mental nel que s'aislla conceptualmente un oxetu o una propiedá d'un oxetu.
* Abstracción, en psicoloxía, un procesu qu'implica amenorgar los componentes fundamentales d'información d'un fenómenu pa caltener les sos traces más relevantes.
* Abstracción, n'nformática, l'énfasis nel "¿qué fai?" más que nel "¿cómo facer?".
** Capa d'abstracción, una forma de despintar los detalles d'implementación de ciertes funcionalidades.
** Inversión d'abstracción, un antipatrón que tien llugar cuando una interfaz nun espón les funcionalidades requiríes polos usuarios.
* Arte astractu, polo xeneral, arte non figurativu (ver pintura astracta, escultura astracta, etc.)

## Ver tamién
* Astractu

## Referencies
Gombloh

**Gombloh** , foi un cantante d'Indonesia. Nacíu sol nome orixinal de **Soemarsono Soedjarwoto** en Jombang.

## Discografía

### Gombloh & The Lemon Tree's Anno '69

# Nadia & Atmospheer (1978)
# Mawar Desa (1978)
# Kadar Bangsaku (1979)
# Kebyar Kebyar (1979)
# Pesen Buat Negeriku (1980)
# Sekar Mayang (1981, berbahasa Jawa)
# Terimakasih Indonesiaku (1981)
# Pesen Buat Kaum Belia (1982)
# Berita Cuaca (1982)
# Kami Anak Negeri Ini (1983)

### Carrera en solitariu

# Gila (album konser *live*, 1983)
# 1/2 Gila (1984)
# Semakin Gila (1986)
# Apel (1986)
# Apa Itu Tidak Edan (1987)

## Cites
* "Kalau cinta sudah melekat, tahi kucing rasa coklat" (dari lirik lagu *Lepen*).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Gombloh Tutur Sang Trubatur
* Artikel di Kasak-Kusuk
Emmanuel Nadingar

**Emmanuel Nadingar**  ye un políticu chadianu que foi Primer Ministru de Chad dende'l 5 de marzu de 2010 al 21 de xineru de 2013. Sustituyó a Youssouf Saleh Abbas, que taba siendo acusáu de corrupción. Nadingar foi Ministru de Descentralización y ye miembru del Movimientu Patriótico de Salvación, partíu del Presidente Idriss Déby.. En xineru de 2013 Nadingar dimitió del so cargu sustituyólu Djimrangar Dadnadji.

## Referencies
Dong-Min Lim

**Dong-Min Lim**  ye un destacáu pianista clásicu d'orixe surcoreanu, que ganó numberoses reconocencies internacionales poles sos interpretaciones.

## Formación
Estudió nel Conservatoriu de Moscú, en Rusia; na Universidá de Hannover n'[Alemaña]] y nel Mannes College The New School for Music de Nueva York, Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* International Frederick Chopin Piano Competition in Warsaw
* 
* International Busoni Pianu Competition in Italy
*
Xabier Quiroga

**Xabier Quiroga Díaz**  ye un escritor español en llingua gallega.

## Trayeutoria
Llicenciáu en filoloxía gallega, ye profesor de llingua y lliteratura gallega nel IES Laxeiro de Lalín. La so primer novela, *Atuado na Braña*, foi finalista del Premiu Xerais en 2001. En 2009 recibió el «Premiu de la Crítica» de narrativa en llingua gallega por *O cabo do mundo*.

## Obres
**Atuado na Braña* (Xerais, 2002). Premiu Losada Diéguez 2003.
**Era por setembro* (Xerais, 2004).
**Se buscabas un deus* (Xerais, 2006).
**O Cabo do mundo* (Xerais, 2009). Premiu de la Crítica de narrativa gallega.
**Zapatillas rotas* (Xerais, 2014). Premiu de la Crítica de narrativa gallega.
**Izan o da saca* (Xerais, 2015).
**La casa del nazi* (Ediciones B, 2017).
**O cabo do mundo* (Xerais, 2017).
**El cabo del mundo* (Ediciones B, 2018).
**O baile dos estorniños* (Edicións Xerais), 2021.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*Entrevista 
*Autobiografía na BVG
Oberglatt

**Oberglatt** ye una comuña suiza del cantón de Zúrich, nel distritu de Dielsdorf. Llenda al norte coles comuñes d'Höri y Bachenbülach, al este con Winkel, al sureste con Rümlang, al suroeste y oeste con Niederhasli, y al noroeste con Niederglatt.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Oberglatt
*
Vucherens

**Vucherens** ye una comuña suiza del cantón de Vaud, asitiada nel distritu de Broye-Vully. Llenda al norte cola comuña de Syens, al este con Vulliens, al sur con Carrouge, al oeste con Ropraz, y al noroeste con Hermenches.

La comuña fixo parte hasta'l 31 d'avientu de 2007 del distritu de Moudon, círculo de Moudon.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Vucherens
Megaelosia bocainensis

***Megaelosia bocainensis*** ye una especie de raniales de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Ye endémica de Brasil.

## Referencies

* Silvano, D., Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Telles, A.M. 2004. Megaelosia bocainensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Adenomera diptyx

***Adenomera diptyx*** ye una especie de rániales de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Paraguái y, posiblemente, Brasil.

## Referencies

* Aquino, L., Reichle, S., De la Riva, I., Lavilla, Y. & Céspedez, V. 2004. Adenomera diptyx. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Leptodactylus myersi

***Leptodactylus myersi*** ye una especie de raniales de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Brasil, la Guayana Francesa, Surinam y, posiblemente, na Guyana.

## Referencies

* Heyer, R., Rodrigues, M.T. & Gaucher, P. 2004. Leptodactylus myersi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Telmatobius gigas

***Telmatobius gigas*** ye una especie d'anfibios de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Bolivia.

## Estáu de conservación
Alcuéntrase amenazada d'estinción pola perda del so hábitat natural.

## Referencies

* Cortez, C., Reichle, S., De la Riva, I. & Köhler, J. 2004. Telmatobius gigas. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Vicente Tomé Prieto

**Vicente Tomé Prieto** , ganaderu de profesión, foi un políticu lliberal español, primer presidente del Partíu Provincial Agrariu de Zamora y alcalde de la ciudá de Zamora dende ochobre de 1934, mientres la II República.

Venceyáu dende bien nuevu al sindicalismu católico agrariu, en 1918 representó a la Federación de Sindicatos Agrarios Católicos de Zamora na Asamblea de Llabradores axuntada en marzu d'esi mesmu añu na ciudá de Valladolid.

Nes eleiciones del 19 de payares de 1933 llogró un acta de diputáu a Cortes pola provincia de Zamora al llograr la so candidatura 75.604 votos, siendo polo tanto unu de los dos diputaos (l'otru foi José María Cid Ruiz Zorrilla) del Partíu Provincial Agrariu qu'algamó representación en Madrid naquelles eleiciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alexandru (xeneral etoliu)

**Alexandru** (n'antiguu griegu: *Ἀλέξανδρος*) d'Etolia, aliáu con Dorimaco tomó posesión de la ciudá d'Egira n'Acaya mientres la Guerra social en 220 e.C. Pero'l comportamientu d'Alexandru y los sos aliaos foi faltante y rapaz, polo que los habitantes de la ciudá remontaron pa espulsar a la guarnición etolia. Na llucha contra los rebeldes Alexandru resultó muertu.

## Referencies
Alsodes gargola

***Alsodes gargola*** ye una especie d'anfibiu de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Arxentina y posiblemente en Chile.

## Referencies

* Lavilla, Y., Úbeda, C., Basso, N. & Blotto, B. 2004. Alsodes gargola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

## Enllaces esternos
Brazalete antiestáticu

Un **Brazalete antiestáticu** o **pulsera antiestática** consiste nuna cinta con un velcro p'afitala na muñeca coneutada a un cable de toma de tierra que dexa descargar cualesquier acumulación d'electricidá estática nel cuerpu d'un operariu d'equipos sensibles.

El brazalete lleva una resistencia de 1 MOhm, coneutada en serie pa llindar la corriente de cortucircuitu, protexendo al usuariu si tocar cualquier aparatu o componente coneutaos a la rede llétrica.

## Galería

File:Ground-bracelet-grounding-strap-0a.jpg|Cinta pa usu fixu.
File:Ground-bracelet-grounding-strap-0b.jpg|Cinta uso cisrcunstancial.


## Referencies

## Enllaces esternos
* *Encamientos d'usu de Brazalete antiestático*
Baishan

**Baishan** () ye una ciudá-prefeutura na provincia de Jilin, República Popular China. Llenda al norte cola Ciudá Jilin, al sur con Corea del Norte, al oeste con Tonghua y al este con Yanbian. El so área ye de 7.473.73 km² y la so población ye de 1.299.238 habitantes.

## Alministración

La ciudá prefeutura de Baishan estrémase en 2 distritos, 1 ciudá, 2 condaos y 1 condáu autónomu.

* Distritu Badaojiang (八道江区)
* Distritu Jiangyuan (江源区)
* Ciudá Linjiang (临江市)
* El Condáu Fusong (抚松县)
* El Condáu Jingyu (靖宇县)
* Condáu autónomu Changbai coreanu (长白朝鲜族自治县)

## Referencies

## Enllaces esternos
*http://bs.jl.gov.cn/  *Páxina web oficial (chinu simplificáu)*
Microtus oregoni

***Microtus oregoni*** ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Canadá y Estaos Xuníos. 

## Referencies

* Wilson DE., Reeder DM.: *Mammal species of the world*. Smithsonian Institution Press, Washington DC, Estaos Xuníos, 2005.
Neophaedusa spelaeonis

***Neophaedusa spelaeonis*** ye una especie de moluscu gasterópodu de la familia Clausiliidae nel orde de los Stylommatophora.

## Distribución xeográfica
Ye endémica del Xapón.

## Referencies

* (n'Inglés) Mollusc Specialist Group 1996. Neophaedusa spelaeonis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Hiperestaticidá

Na estática, una estructura ye hiperestática o estáticamente indeterminada cuando ta n'equilibriu pero les ecuaciones de la estática resulten insuficientes pa determinar toles fuercies internes o les reacciones. (Aquella estructura que tea n'equilibriu y nun seya hiperestática ye isostática).
Esisten diverses formes de hiperestaticidá:
* Una estructura ye **internamente hiperestática** si les ecuaciones de la estática nun son abondes pa determinar los esfuercios internos de la mesma.
* Una estructura ye **esternamente hiperestática** si les ecuaciones de la estática nun son abondes pa determinar fuercies de reacción de la estructura al suelu o a otra estructura.
Una estructura ye **dafechu hiperestática** si ye al empar esternamente ya internamente hiperestática.

### Ver tamién
*Estructura isostática
*Estática (mecánica)

### Bibliografía
* Luis Ortiz Berrocal (2007). *Resistencia de materiales*, Madrid: Ed. McGraw-Hill. ISBN 9788448156336
### Referencies

## Enllaces esternos
* Solved problems involving Statically Indeterminate Member/s
* Beam calculation online (Statically indeterminate)
Círculu de Mohr

La **Circunferencia de Mohr** (nomáu incorreutamente **Círculu de Mohr**, yá que nun se trabaya con un área sinón col perímetru) ye una téunica usada n'inxeniería y xeofísica pa representar gráficamente un tensor simétricu (de 2x2 o de 3x3) y calcular con ella momentos d'inercia, deformaciones y tensiones, adautando los mesmos a les carauterístiques d'una circunferencia (radiu, centru, etc). Tamién ye posible'l cálculu del esfuerciu cortante máximu absolutu y la deformación máxima absoluta.

Esti métodu foi desenvueltu nel añu 1882 pol inxenieru civil alemán Christian Otto Mohr.

## Ver tamién
*Tensión
*Mecánica

## Referencies

## Enllaces esternos
Camín de Santiago (dixebra)

El **camín de Santiago** pue ser:

*Una ruta de peregrinación a Santiago de Compostela.
*Galaxa na que encontrase'l Sistema Solar.

## Referencies
Viena

**Viena** (n'alemán: *Wien*) ye la capital d'Austria y ún de los sos nueve estaos federaos (*Bundesland Wien*). Ye una ciudá asitiada a la vera del Ríu Danubiu, nel valle de los Montes de Viena, al pie de les primeres estribaciones de los Alpes.

Tien una población de , siendo la mayor ciudá d'Austria. El so área metropolitana cuenta con 2,4 millones d'habitantes, población asemeyada a la de la ciudá en 1914.

La ciudá tien una llarga historia, yá que ye una de les más antigües capitales d'Europa, polo que cunta con un importante patrimoniu artísticu. Nel sieglu XIX foi una de les grandes capitales musicales del Mundu y a principios del sieglu XX meca de la filosofía y l'alderique políticu d'Occidente, asina como un de los principales centros culturales mundiales.

## Imáxenes

Wien-Stephansdom-118-2007-gje.jpg|Catedral de Viena.
Wien-Burgtheater-206-2008-gje.jpg|Teatru imperial de la corte (*Burgtheater*)
Wien-Piaristenkirche Maria Treu-06-2007-gje.jpg|Ilesia de Maria Treu
Wien-Kirche Maria am Gestade-04-2005-gje.jpg|Ilesia de Maria am Gestade.
Wien-Parlament-160-2008-gje.jpg|Parllamentu d'Austria.
Wien-Hofburg-120-Reichskanzleitrakt-2008-gje.jpg|Palaciu de Hofburg.
Wien-Secession-02-2007-gje.jpg|Secesión.
Wien-Schoenbrunn-118-2013-gje.jpg|Palaciu de Schönbrunn.


## Referencies
Efeutu Foehn

L**'efeutu Foehn** o **efeutu Föhn** (nome alemán tomáu d'un carauterísticu vientu del norte los Alpes) produzse en relieves montascosos cuando una masa d'aire templáu y húmedu ye forzada a xubir pa salvar esa torga. Esto fai que'l vapor d'agua esfrézase y sufra un procesu de condensación o sublimación inversa bastiándose nes fasteres de barloventu u se formen nubes y agües orográfiques. Cuando esto asocede esiste un fuerte contraste climáticu ente diches fasteres, con una gran humedá y lluvies nes de barloventu, y les de sotaventu nes que'l tiempu ta esteno y la temperatura aumenta pol procesu de compresión adiabática. Esti procesu ta motiváu porque l'aire yá seco y templáu baxa rápido pela fastera, calezse a midida qu'aumenta la presión al baxar y con una humedá por demás escaso. L'efeutu Foehn ye'l procesu descritu nes fasteres de sotaventu y resulta ser un vientu secu y bien caliente.
Con muncha frecuencia, tola humedá procedente de les fasteres de barloventu nun se convierte en nubes y agua, sinón que gran parte d'eses nubes pasa escontra'l llau de sotaventu, onde s'esparnen con un procesu totalmente inversu al qu'asocedió en barloventu. N'efeutu, les nubes orográfiques que baxen pel llau de sotaventu calécense y sumen al llegar a ciertu altor cuando se supera la temperatura del puntu de rosada. Fórmase, asina, un tipu de nubes estables que formen una especie de "techu" nel que los contrastes de temperatura pueden ser bien fuertes con una variación d'altor bien escasu.
N'Asturies y na zona occidental de Cantabria l'efeutu Foehn ye conocíu como "l**'airín de les castañes**" y ye de componente Suroeste. El so nome vien de qu'esti fenómenu ye bien común na Seronda, u entamen a cayer les castañes, anque puede dase a lo llargo de tol añu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Medionidus simpsonianus

***Medionidus simpsonianus*** ye una especie de moluscu bivalvu de la familia Unionidae.

## Distribución xeográfica
Ye endémica de los Estaos Xuníos.

## Hábitat
El so hábitat natural son los ríos.

## Referencies

* Bogan, A.Y. 2000. Medionidus simpsonianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Métodu ideográmicu

**El métodu ideográmicu** foi una téunica desenvuelta por Ezra Pound que-y permitía a la poesía trabayar con conteníos astractos a traviés d'imáxenes concretes. Esta idea taba basada na llectura de Pound del trabayu d'Ernest Fenollosa. 

Pound da una curtia cuenta d'ello nel so llibru *[[The ABC of Reading]]* (1934), au desplica la so interpretación de los caráuteres chinos, col exemplu del ideograma 'Esti' (東) siendo esencialmente una superposición de los calteres 'árbol' (木) y 'sol' (日); esto ye, una imaxe del sol enredao nes cañes d'un árbol, suxiriendo un amanecer (qu'asocede nel este). Depués, él suxer cómo, con un sistema onde los conceutos tán construyíos a partir d'instancies concretes, el (astractu) conceutu de 'colloráu' pue presentase xuntando les (concretes) imáxenes de:




Esta foi una idea clave nel desenvolvimientu del Imaxismu.

## Ver tamién
* Ideograma

## Referencies

## Enllaces esternos
Barloventu

El conceutu de **barloventu** referíu a les fasteres d'un monte o cordal, ye la fastera que recibe direutamente los vientos húmedos procedentes del mar. Pol efeutu Foëhn, les nubes cargaes d'humedá al atopase cola barrera física, nun movimientu ascendente esfrécense y descarguen en forma de lluvia nesa fastera (lluvia orográfica), en contraposición a la fastera de sotaventu u los vientos descendentes, yá ensin humedá, van algamando mayor temperatura a midida que baxen.
La otra fastera nómase fastera de sotaventu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Nobel

Col términu **Nobel** podemos referinos a:

* **[[Alfred Nobel]]** (1833–1896), inventor de la dinamita;
* Los **[[Premiu Nobel|premios Nobel]]**, premios daos a persones que fixeren contribuciones notables a la sociedá;
* **[[Nobel (cráter llunar)|Nobel]]**, un cráter llunar;

## Referencies

## Enllaces esternos
Estocolmu

**Estocolmu** o **Estocolmo** ye la capital de Suecia.

La ciudá d'Estocolmu ye, alministrativamente, un conceyu de la provincia d'Estocolmu, con una población de 1.372.565 habitantes (2011), 2 millones nel so área metropolitana. 

Estocolmu ye de cutiu conocida pola so guapura, los sos edificios y arquiteutura, la so agua llimpio y abierto y los sos numberosos parques, xardinos y canales. Delles vegaes, ye nomada la "Venecia'l Norte".

Como capital del Estáu, Estocolmu ye la sede del Gobiernu, el Parllamentu (Riksdag), el Tribunal Supremu de Xusticia (Hōgsta Domstolen). Alluga tambíén el Palaciu de Drottningholm, residencia oficial y despachu del xefe d'Estáu, el rei Carlos XVI Gustavo de Suecia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Filu

El **filu** (**phylum**, plural **phyla**), **tueru** o **tipu d'organización** ye una categoría taxonómica asitiada ente'l Reinu y la Clas, y usada nel reinu animal, reinu protistes y dominiu bacteries. En Botánica (reinu Plantae), emplégase'l términu división en cuenta de filu, siendo dambos términos equivalentes.

## Niveles de clasificación
Al igual qu'asocede con otros niveles na taxonomía de los seres vivos, y por cuenta de la necesidá de que les clasificaciones reflexen cola mayor fidelidá posible la filoxenia, dellos filos puen xuntase en **superfilos**, y los individuos d'un filu puen organizase en **subfilos** (y estos, de la mesma, n**'infrafilos**).

Niveles de clasificación (de xeneral a concretu): 

## Referencies

## Enllaces esternos
Filu (dixebra)

**Filu** pue referise a:
*Conceutos derivaos del raigañu griegu *fillo* φύλλο ("fueya").
:*Berbesu, cantu, bisel o parte cortante de les **[[fueya (cuchiellu)|fueyes afilaes]]** (espaes, cuchiellos, navayes, escalpelos, etc.)
:***[[Pastia filu]]**, masa bien delgao usada pa postres, etc.
:***[[Filu (náutica)]]**, la llinia qu'indica la direición del vientu.

*Conceutos derivaos del raigañu llatín *[[phylum]]* ("llinaxe")
:***[[Filu]]**, conceutu biolóxicu (categoría taxonómica ente reinu y clas, tamién denomáu "tipu").

## Referencies

## Enllaces esternos
Clas (bioloxía)

En bioloxía, la **clas** ye una categoría taxonómica asitiada ente'l filu o división y l'orde.

## Nomenclatura
En plantes, los nomes de les clases tienen de llevar el sufixu "-opsida" (Magnoliopsida); n'algues, les clases tienen d'acabar en "-phyceae" (Chlorophyceae) y en fungos han de terminar en "-mycetes" (Agaricomycetes).

La subclas, tamién lleva sufixos concretos en plantes ("-idae", como Rosidae), algues ("-phycidae") y fungos ("-mycetidae").

N'animales y bacteries nun hai obligación d'un sufixu concretu pa denomar les clases nin les subclases (Mammalia, Insecta o Cephalopoda; Bacilli o Mollicutes).

## Divisiones
Si la clasificación lo requier puen entepolase nueves categoríes ente la clas y el filu, siendo la más usada la *superclase*. De la mesma, puen entepolase categoríes ente la clas y l'orde, usándose con frecuencia la subclas y la infraclas.

* **[[Filu|FILU]]** o **[[División (bioloxía)|DIVISIÓN]]**
** **Superclas**
*** **<u>CLAS</u>**
**** **Subclas**
***** **Infraclas**
****** **<u>[[orde (bioloxía)|ORDE]]</u>**
## Ver tamién
* Llista con toles clases del Reinu Animal

## Referencies

## Enllaces esternos
Orde (bioloxía)

En bioloxía, l**'orde** ye la categoría taxonómica allugada ente la Clas y la Familia. En zooloxía, ye una de les categoríes taxonómiques d'usu obligatoriu, según el Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica. En taxonomía antigua yera sinónimu de familia.

## Divisiones
Ente la clas y l'orde empléguense categoríes intermedies si la clasificación d'un determináu organismu lo requier; asinamesmo, ente l'orde y la familia, puen usase delles subdivisiones. Les más usaes son:

* **<u>CLAS</u>**
** **Magnorde**
*** **Superorde**, tamién se-y da'l nome de **cohorte**.
**** **Granorde**
***** **Mirorde**
****** **<u>ORDE</u>**
******* **Suborde**
******** **Infraorde**
********* **Parvorde**
********** **<u>FAMILIA</u>**

## Referencies

## Enllaces esternos
Familia (bioloxía)

En Bioloxía, la **familia** ye una unidá sistemática y una categoría taxonómica asitiada ente l'orde y el xéneru; o ente la **superfamilia** y la **subfamilia** si tuvieren descrites. 

Al igual qu'asocede con otros niveles (categoríes) na taxonomía de los seres vivos, y por cuenta de la enorme dificultá a la hora de clasificar ciertes especies, delles families pueden xuntase en **superfamilies**, y los individuos d'una familia puen entamase en **subfamilies** (y estos, de la mesma, en **infrafamilies**).

La familia ye la categoría taxonómica más importante depués de les de xéneru y especie.
Los detalles exautos de la nomenclatura formal dependen de los "Códigos de Nomenclatura" (manuales que gobiernen la nomenclatura biolóxica).

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Familia (dixebra)

La pallabra **Familia** pue facer referencia a dellos artículos na Wikipedia:

## Antropoloxía
* En socioloxía y antropoloxía, **[[Familia]]** ye una agrupación social basada nel parentescu.

## Ciencies
* **[[Familia (bioloxía)]]**. Unidá taxonómica qu'arrexunta dellos xéneros estrechamente rellacionaos
** **[[Familia (botánica)]]**, llista de families de plantes.
* En matemática, a una **[[familia de conxuntos]]**.

## Referencies

## Enllaces esternos
División (bioloxía)

En taxonomía, **división** ye una categoría taxonómica que ta ente'l Reinu y la Clas, y utilízase pa subdividir el Reinu Vexetal y tamién el Reinu Fungos. Pal Reinu Animal y el Reinu Protista utilízase'l términu Filu, que ye equivalente.

Les divisiones principales nel Reinu Vexetal afítense siguiendo l'orde evolutivu, que según los últimos estudios realizaos correspondería (d'anteriores a ulteriores na escala evolutiva) a:

* Los mofos (división Bryophyta),

* Los felechos (división Filicophyta)

* Les coles de caballu (división Sphenophyta)

* Les cicades (división Cycadophyta)

* El Ginkgo (división Ginkgophyta)

* Les coníferes (división Pinophyta)

* El Gnetophytes (división Gnetophyta)

* Les anxiospermes (división Anthophyta). 

Les anxioespermes son les plantes florecientes qu'agora dominen el mundu de les plantes (El 80% de toles plantes vasculares son anxiospermes

## Referencies

## Enllaces esternos
Dinamita

La **dinamita** ye un esplosivu compuestu por nitroglicerina en forma de tierra d'infusorios. Ye un amiestu abuxáu y aceitosu al tautu, considerada un esplosivu potente (comparáu cola pólvora, el fulminato de mercuriu y otros esplosivos débiles).

La dinamita ye un amiestu con un cuerpu bien poderosu compuestu de nitroglicerina llíquida y dióxidu de siliciu. Esti productu convirtióse nun esplosivu bien peligroso y foi altamente acutáu; por esta mesma razón el gobiernu solo dexa'l so usu pa esplotaciones mineres y baltadera d'edificios y construcción. Otros usos son la fabricación de bombes, armes, pólvora ya inclusive úsase na pesca illegal.

La dinamita foi creada en 1.866 y patentada en 1867 por Alfred Nobel. Munchos gobiernos entamaron a ponese desalcuerdu con Nobel yá que el so productu fuera mal usáu como, por exemplu, pa faer la guerra.

“N'homenaxe a la so pasión a la lliteratura y al so interés foi reconocíu y n'homenaxe a él creáronse los premiu Nobel”.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sanremo

**Sanremo** (ligur*Sanremu*) ye una ciudá de  asitiada na mariña mediterránea de Liguria Occidental, na zona noroeste d'Italia, sobre'l golfu de Xénova. 

Sanremo, que ye un destacáu centru turísticu, ye conocíu pol so mercáu de flores y el so puertu pesqueru. Ente los sos monumentos destaca la catedral de San Siro, construyida nel sieglu XIII. Cada año, acueye un festival de cantares melódicos conocíu como Festival del Cantar de Sanremo y el Rally de Sanremo, una carrera d'automovilismu que formaba parte del Campeonatu Mundial de Rally enantes de ser camudáu pol Rally de Cerdeña. Ye, amás, la llegada de la clásica carrera ciclista Milán-Sanremo, prueba de la Copa'l Mundu de ciclismu. Añalmente, tamién se celebra l'eventu del EPT de Sanremo, u los meyores xugadores de póquer del mundu danse cita nel so casinu.

Del 19 al 26 d'abril de 1920 Sanremo foi sede de la conferencia aliada tres la Primer Guerra Mundial. Ye, amás, la ciudá na que morrió Ignacio Manuel Altamirano en 1893 y Alfred Nobel en 1896, y u se suicidó en 1967 el cantante Luigi Tenco. Ye de destacar qu'en Sanremo escuéyense les flores pal Conciertu d'Añu Nuevu de Viena que tien llugar cada 1 de xineru nel famosu Musikverein de Viena.

## Referencies

## Enllaces esternos
Liguria

**Liguria** (*Ligùria* en llingua ligur) ye una de les venti rexones que conformen la República Italiana. La so capital, y ciudá más poblada, ye Xénova. Liguria asítiase n'Italia noroccidental, y llenda al norte con El Piamonte, al noreste con Emilia-Romaña, al este con Toscana, al sur col mar de Liguria o golfu de Xénova y al oeste con Francia. Ye, colos sos 5.422 km², la tercer rexón más pequeña del país, y los sos 292 hab/km² de densidá de población faen d'ella la cuarta más densamente poblada per detrás de Campania, Lumbardía y Lazio. Tien una población total de . Forma parte de la Eurorrexón Alpes-Mediterraneu.

Estendida ente les cordeleres de los Alpes y los Apeninos y el mar, sodivídese por convención la rexón en dos partes, la Riviera de Poniente y la Riviera de Llevante, separtaes aproximadamente pola capital rexonal.

Liguria divídese alministrativamente nuna ciudá metropolitana (Xénova) y trés provincies: Imperia, La Spezia y Savona.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Ligur (dixebra)

El términu **ligur** puede referise a:

* **[[llingua ligur]]**, llingua falada na rexón de Liguria,Italia;
* **ligur**, perteneciente o relativo a la rexón de Liguria.

## Referencies

## Enllaces esternos
Venecianu

El **venecianu** ye una llingua romance falada por 2.210.000 persones aproximao. La mayor parte de los sos falantes alcuéntrense na rexón de Vénetu, nel nordeste d'Italia.

## Clasificación llingüística
* Indoeuropéu
** Itálicu
*** Románicu
**** Románicu occidental
***** Cisalpinu
****** Venecianu

## Referencies
El Berrón

**El Berrón** ye un llugar perteneciente a la parroquia de La Carrera, nel conceyu asturianu de Siero. La so población ye de .

## Economía y comunicaciones

Tien importantes actividaes industriales nel encruz de les carreteres de Santander a Uviéu y de Llangréu a Xixón. El Berrón debe la so crecedera al ferrocarril, siendo l'encruz de los antiguos Ferrocarriles Económicos d'Asturies y del FC Llangréu (güei RENFE), siendo la so estación entá güei un importante centru loxísticu, intercambiu de pasaxeros y caltenimientu de trenes. Ello xeneró un espaciu de patrimoniu venceyáu al ferrocarril que se caltién en parte: Palacete L'Escolín, dellos grupos de viviendes para emplegaos del ferrocarril, etc.

Tien casa de cultura, centru deportivu, colexu y celebra les sos fiestes nel mes de xunetu n'honor a San Martín de Tours.

## Etimoloxía
El so nome deber a la esistencia d'una corte de gochos sementales (*berrones*), a onde los habitantes de la zona llevaben a les sos goches a preñar, derivando la espresión "Voi llevar la gocha al berrón" a "Voi al berrón", y depués al zoónimo actual. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Mecánica

La **Mecánica** (griegu: *Μηχανική* y de llatín: *mechanìca* o arte de construyir una máquina) ye la rama de la Física qu'estudia l'estáu de reposu o movimientu d'un cuerpu y la so variación a lo llargo del tiempu, baxo la aición de fuercies. El so estudiu va dende l'analís del puntu material, pasando pol sólidu ríxidu y fasta'l mediu continuu.
 
Hai trés categoríes principales: Mecánica clásica, Mecánica relativista y Mecánica cuántica.

La Mecánica Clásica subdivídese, polo xeneral, n'Estática (estudiu del cuerpu n'equilibriu, esto ye, les sumes de fuercies y de momentos son nules) y Dinámica (estudiu del movimientu de un cuerpu).

## Ver tamién
* Hiperestáticu

## Referencies

## Enllaces esternos
Alfred Nobel

**Alfred Bernhard Nobel** (//)  foi un inventor y químicu suecu. Fízose famosu pola invención de la dinamita y polos premios que lleven el so nome.

## Referencies

## Enllaces esternos
Lucena (Filipines)

**Lucena** ye una ciudá de Filipines y capital de la Provincia de Quezón na islla de Lluzón cerca de la bahía de Tayabas y Manila. Ye'l nuedu ferroviariu principal y de carreteres, arriendes ye tamién un centru comercial pa tola rexón agrícola na que s'alluga, principalmente de productos alimenticios como pexe, arroz y trigu. En 1990 la población yera d'unos 150.620 habitantes. Fundáronla los conquistadores españoles, a nome de la ciudá de Lucena n'España.

## Referencies

## Enllaces esternos
* eworldcity.com Noticies de Lucena (Filipines)
Halkapınar Sport Hall

**İzmir Halkapınar Sport Hall** ye un pabellón multiusos asitiáu nel barriu de Halkapınar d'Esmirna, Turquía. Tien una capacidá pa 10.000 espectadores.

La so construcción entamó n'avientu de 2004 y entró en funcionamientu en xunu de 2005. Nél celebráronse competiciones de ximnasia, baloncestu, voleibol y esgrima. En 2006 acoyó los Campeonatos d'Europa d'Esgrima.

Foi una de les sedes del Campeonatu del Mundu de baloncestu de 2010 y del Campeonatu Européu de Voleibol Masculín de 2009 

## Referencies

## Enllaces esternos
Foru (Eritrea)

**Foru** (en tigriña: ፎሮ) ye una llocalidá allugada na zona Semenawi Keyih Bahri d'Eritrea. Trátase d'una pequeña ciudá cerca de la mariña, que foi construyida na confluencia de los ríos Haddas, Aligide y Comaile. Na década de los años 60, la zona experimentó un crecimientu agrícola importante nes llanures aluviales.

A unos 6 quilómetros al este de Foru, alcuéntrase'l xacimientu arqueolóxicu d'Adulis, el principal puertu del antiguu Reinu d'Aksum.

## Referencies

## Enllaces esternos
José de los Santos Marquina

**José de los Santos Marquina**,  foi un militar y políticu venezolanu, unu de los próceres de la Independencia de Venezuela. 

Fíu d'Alonso Marquina y María Antonia Maldonado, Marquina apaez incorporáu nel Ejército de la Campaña Almirable n'ochobre de 1813, cuando éste tenía 15 años d'edá, probablemente so la influencia de Simón Bolívar nel so pasu por Tabay. Darréu luchó como subteniente al llau del Llibertador na Batalla d'Ayacucho. Marquina permaneció lleal a Bolívar y después de 15 años regresó a Mérida siendo Capitán del Ejército de la Gran Colombia. Marquina foi'l primer alcalde de Tabay y murió años más tarde na probeza. El Municipio Santos Marquina foi nomáu n'honor del prócer.

## Referencies

## Enllaces esternos
São Martinho de Alvito

**São Martinho de Alvito** ye una freguesía portuguesa del conceyu de Barcelos, con 1,20 km² de superficie y 379 habitantes (2001). Densidá de población: 315,8 hab/km².

## Referencies

## Enllaces esternos
* São Martinho de Alvito - Concelho de Barcelos
Calophylleae

**Calophylleae** ye una gran tribu de planta pantropical de la subfamilia Kielmeyeroideae.
## Xéneros
:*[[Calophyllum]]*
:*[[Caraipa]]*
:*[[Clusiella]]*
:*[[Haploclathra]]*
:*[[Kayea]]*
:*[[Kielmeyera]]*
:*[[Mahurea]]*
:*[[Mammea]]*
:*[[Marila]]*
:*[[Mesua]]*
:*[[Neotatea]]*
:*[[Poeciloneuron]]*
## Referencies
El precio del cielo

***El Precio del Cielo*** foi una telenovela mexicana producida por Telesistema Mexicano y la empresa Colgate-Palmolive dirixida en 1959 por Rafael Banquells.

Entamó les sos tresmisiones el 13 d'agostu de 1959 y finó'l día 12 d'ochobre de 1959 nel horariu de les 6:30PM pela Canal 4 de Telesistema Mexicano.

Contó con una historia orixinal de Fernanda Villeli y los sos protagonistes fueron Miguel Pumar y María Tereza Montoya.

## Repartu
* *[[Miguel Manzano]]*
* *[[María Tereza Montoya]]*
* *[[Luis Beristain]]*
* *[[Malú Gatica]]*
* *[[Bárbara Gil]]*
* *[[Ismael Larumbe]]*
* *[[Juan Salido]]*
* *[[Bertha Moss]]*
* *[[Ada Carrasco]]*

## Datos
* Foi la primer telenovela en ser grabada, pos les sos antecesores yeren tresmisiones en vivu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha de la telenovela
Bokermannohyla vulcaniae

***Bokermannohyla vulcaniae*** ye una especie d'anfibiu de la familia Hylidae. Ye endémica de Brasil.
Los sos hábitats naturales son les zones rocoses cercanes a corrientes intermitentes d'agua.

## Referencies

## Enllaces esternos
Litoria micromembrana

***Litoria micromembrana*** (*Nodugl Treefrog*) ye una especie d'anfibiu anuru del xéneru *[[Litoria]]*, de la familia Hylidae. Ye especie orixinaria de Nueva Guinea Occidental (Indonesia) y Papúa Nueva Guinea.

## Referencies
* Richards, S. & Parker, F. 2004. Litoria micromembrana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 21 de xunetu del 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Onofre Pelechá

**Onofre Pelechá**  foi un presbíteru y astrónomu español d'últimos del sieglu XVI y principios del XVII, nacíu en Valencia.

Foi caderalgu d'astroloxía n'aquella Universidá y tuvo fama de ser bien atináu nes sos predicciones meteorolóxiques.

## Obra
**Tablas astronómicas y argolísticas para averiguar el punto del Zodiaco de donde viene la direición de las natividades*
**Libro segundo del juicio de las natividades*
**Discurso de la naturaleza, causas y efeutos de los cometas: primero en general, después en particular de los que se han visto en el año 1618, conforme la opinión vulgar de los filósofos y astrólogos y verdadera de San Juan Damasceno* (Valencia, 1619)
*El conteníu d'esti artículu incorpora material de la [[Enciclopedia Universal Ilustrada Europeo-Americana]] (Espasa), con copyright anterior a [[1932]], el cual ta nel [[dominiu públicu]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Parque nacional Krka

El **parque nacional Krka**, ta allugáu en Croacia y recibe el so nome del Río Krka.
El parque atopar nel centru de Dalmacia cerca de Miljevac y a un par de quilómetros de la ciudá Šibenik.
Se consagró como parque nacional nel añu 1985 y ye conocíu pol so gran cantidá de tabayones y cascaes.
La represa hidroeléctrica de Jaruga ye la segunda más antigua del mundu y la primera n'Europa, fundada'l 28 d'agostu de 1895, sólo trés días después de la represa hidroeléctrica del Niagara.

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Tronconi

**Juan Tronconi** ye un pequeñu paraxe rural del partíu de Roque Pérez, Provincia de Buenos Aires, Arxentina.

## Ubcación
Alcuéntrase a 16 km al SE de la ciudá de Roque Pérez a través d'un camín rural.

## Población
Foi considerada como población rural esperdigada nel censu de 2001 del INDEC.

## Ver tamién
*Estación Juan Tronconi

## Referencies

## Enllaces esternos
EnviTec Biogas

**EnviTec Biogas** ye una empresa d'enerxía que cubre tola cadena de suministru pa la producción de biogás. EnviTec ta presente en 15 países d'Europa ya India. 

En 2010, EnviTec Biogas consiguió un volume de negociu de 148 millones d'euros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fritessaus

**Fritessaus** ye una mueyu típica de la cocina holandesa y belga que s'emplega como condimento de les pataques frites (denominaes "frites"). La so testura y ellaboración ye similar a la mayonesa pero ellaborada con un conteníu graso d'un 25% menos.

## Carauterístiques
Nestos países suelse sirvir les pataques frites en puestos caleyeros y locales especializaos, presentar nun conu de papel onde'l consumidor puede escoyer el mueyu que más convénga-y. El mueyu más popular ye'l "fritessaus", que presenta una testura bien similar a la mayonesa a pesar de tener un conteníu graso menor, estremar de ésta nun sabor más ácido. 

## Ver tamién
* Fry sauce

## Referencies
M-girls

**M-Girls** (Chinu: 四个女生) ye un grupu musical femenín de Malasia integráu por trés miembros que se formó alredor del 2001, los sos principales llanzamientos musicales son los álbums del Año Nuevu Chinu pa la comunidá china de Malasia. El so último discu foi llanzáu'l 23 d'avientu del 2009. El grupu orixinalmente tuvo integráu por Crystal Ong Shir Ching (王雪晶), Angeline Khoo Yen Nee (小妮妮), Queenzy Cheng Koon Si (庄群施) y Cassandra Chin Yan Zi (金燕子) quien dexo'l grupu nel 2005 pa siguir los sos estudios. Los sos discos vendiéronse en Singapur, Indonesia y China. Nel 2011 Crystal y Angeline sacaron un nuevu álbum del Año Nuevu Chinu xunto con Nick Chung (钟盛忠). El grupu foi nomáu 三大皇牌 (Pinyin: San Da Huang Pai). Ellos llancen el álbum el 29 de payares del 2010. El álbum ye llamáu 舞动春天 (Baille de Primavera).

## Referencies

## Enllaces esternos
* M-Girls.com  official m-girls website
* StarMedia Distribution sdn bhd official company website
Colosteus

***Colosteus*** ye un xéneru de tetrápodos dientro de la familia Colosteidae que vivió mientres el periodu carboníferu. Tenía un cuerpu allargáu y serpentiforme con miembros delgaos. El cuerpu taba cubiertu por escames. Colosteus ye ún de los colosteideos del Pensilvaniense (Carboníferu Superior) d'Ohio. Midía cerca de 1 metru de llargor.

## Referencies