open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bata

**Bata** puede referise a:

## Llocalidaes
* **[[Batá]]**, una ciudá de Colombia.
* **[[Bata (Guinea Ecuatorial)|Bata]]**, una ciudá de Guinea Ecuatorial.
* **[[Báta]]**, una ciudá de Hungría.
* **[[Bata (Kenia)|Bata]]**, una ciudá de Kenia.
* **[[Bata (Rumanía)|Bata]]**, una ciudá de Rumanía nel distritu d'Arad.
* **[[Bata (Bulgaria)|Bata]]**, un pueblu de Bulgaria.

## Mitoloxía
* **[[Bata (mitoloxía)|Bata]]**, dios-toru del Imperiu Nuevu d'Exiptu, que representaba xunto a Anubis, al 17º Nomo del Alto Exiptu.

## Personaxes
* **[[Agustín Sauto Arana|Bata]],** Agustín Sauto Arana, un futbolista del Athletic Club de los años 1930.

## Otros
* **[[Bata (marca)|Bata]]**, marca de zapatos y zapatielles con sede en Lausana, Suiza.
* **[[Bata (prinda)|Bata]]**, una prenda de vistir.
* **[[Bata Bata]],** un cantar de Latin Fresh que vien siendo de reggaetón.
* **[[Bata (batería)]]**, términu qu'usen delles persones al referise al instrumentu musical. ([Batería](https://web.archive.org/web/http://Bater%C3%ADa_(preséu_musical)))

## Referencies

## Enllaces esternos
Base de somarinos d'An Oriant

La **base de submarinos de Lorient**, tamién conocida como **base de submarinos de Keroman**, ye un complexu de búnkeres construyíos pola marina alemana mientres la Segunda Guerra Mundial en Lorient (Francia). Ocupa l'estremu de la península de Keroman, con accesu direutu al estuariu de Lorient y al océanu Atlánticu.

## Historia
Construyida ente 1941 y 1944 mientres la ocupación alemana de Francia, foi destinada a allugar la 2ª y 10ª flotilla d'U-Boot de la Kriegsmarine y formó parte del llamáu Muriu del Atlánticu. La so importancia foi la causa de la destrucción de la ciudá de Lorient polos bombardeos de l'aviación británica y americana de xineru y febreru de 1943, y de la resistencia alemana na llamada bolsa de Lorient hasta'l 10 de mayu de 1945.

Tres la Segunda Guerra Mundial la marina francesa ocupó de la mesma la base, que tuvo n'activu hasta 1997. Dende entós el llugar convirtióse nun polu náuticu especializáu na navegación deportivu y d'ociu (Ciudá de la Vela Éric Tabarly), magar una serie de museos recuerden el pasáu militar de la base de submarinos de Lorient y dexen la visita d'unu de los búnkeres y del submarín de clase Daphné "Flore".

## Instalaciones
El centru de la base de submarinos constituyir trés enormes búnkeres, Keroman I, II y III, que podíen protexer cada unu ente cinco y siete U-Boot so los sos techos de formigón d'una decena de metros d'espesura a prueba de bombardeos. Esiste un cuartu Búnker, Keroman IV, que nunca llegó a terminase, por cuenta de los continuos bombardeos aliaos que cortaron la llinia de suministros necesarios pa la so construcción. La parte soterraña de tolos búnkeres, taba coneutada col esterior, por aciu un complexu sistema de túneles, responsables del suministru de provisiones, combustible, armamentu y pieces necesaries pal caltenimientu de los U-Boot. El tiempu de construcción pa cada búnker yera de 7 meses aproximao.

Amás esisten dos "dom-búnkeres" nel puertu de pesca de Keroman y un búnker asitiáu en Lanester. Pa protexer la base dende'l mar realizáronse importantes fortificaciones n'otros puntos cercanos como Port-Louis, Gâvres o la islla de Groix.


File:Keroman_I_-_entrée_slipway_(1).JPG|Keroman I: entrada al slipway y allugamientu de defensa antiaérea.
File:Keroman I -porte blidée slipway.JPG|Keroman I: puerta blindada del slipway.
File:Bundesarchiv_Bild_101I-719-0209-10,_Lorient,_Rommel_am_Atlantikwall.jpg|Rommel mientres la so visita a les instalaciones del Muriu del Atlánticu en febreru de 1944.
File:Keroman_map.png|Planu cola situación de los búnkeres Keroman I, II y III, del proyeutu Keroman IV lo mesmo que de los dos "dom-búnkeres".


## Notes y referencies
Bitonto

**Bitonto** (*Vetonde* en dialeutu bitontino, *Botontum* o *Butuntum* en llatín **Bitonto**, *Bytontinon* in griegu) ye una llocalidá italiana de 56.302 habitantes de la provincia de Bari. Conocida como *la ciudá de les [[Olea europaea|olivares]]*, polos plantíos que la arrodien, dende antiguu tuvo amestada a la producción d'aceite.

L'aceite bitontino yá tenía sonadía nel sieglu XIII, siendo valoráu por República de Venecia al triple de preciu que cualesquier otru de la península itálica.La producción d'aceite, perfeccionada mientres el sieglu XX, constitúi inda güei el recursu económicu más importante de la ciudá. Per otru llau, Bitonto dio'l nome al cultivar local *[[Visu di Bitonto]]*.
La ciudá tien un importante centru históricu que presenta numberoses ilesies, ente les cualos destaca la catedral -n'estilu románicu de Apulia- y dellos edificios del renacencia, como'l Palazzo Sylos-Calò y el Palazzo Sylos-Vulpano.

Bitonto ye sede de la primer galería nacional de Puglia y del muséu diocesiano más grande del mezzogiorno.

El 26 de mayu de 1734 la ciudá foi l'escenariu de la Batalla de Bitonto, ente Austria y los Borbones, que llevó definitivamente al Reinu de Nápoles de nuevu a manes d'España.

## Evolución demográfica

## Referencies

## Enllaces esternos
Boca de Camarioca

**Boca de Camarioca** ye una población de la provincia de Matanzas (Cuba) forma parte del conceyu de Varadero al igual que les poblaciones de Santa Marta y Varadero.
Tópase asitiada na desaguada del ríu Camarioca, y estiéndese pola mariña escontra l'este hasta la sablera de Los Pinos y al oeste hasta Los Caletones (per dambes márxenes del ríu), al norte bordia la mariña y al sur colos campos cultivaos de henequén.

La población dispón de centros educativos, estadiu de béisbol, campu de voleibol, plaza del mercáu.

Les viviendes concentrar nes márxenes del ríu Camarioca y nel terrén ente la mariña y a entrambos llaos de l'Autovía L'Habana-Varadero.

El terrenal sobre'l que s'asitia Camarioca ye de placa caliar (calcita). Nel estremu oriental de la población atópense "los caletones de Boca de Camarioca", que son dos ensenada formaes pola erosión del mar na roca, dexando mogotes pedreses que sobresalen del mar. La pequeña sablera "El Buren" ocupa'l centru de la parte antigua del pobláu, frente a la ilesia y la sablera de "Los Pinos" establez el llende nordés.

Nos últimos años la so población creció rápido al absorber los antiguos residentes del pobláu de pescadores "Les Morlas" reasitiaos pol gobiernu. Tamién s'han alzaos viviendes pa los trabayadores de Varadero y expediéronse llicencies de construcción a particulares.

## Historia del pobláu
L'acontecimientu más destacáu, y pol que Boca de Camarioca apaez na hestoria recién de Cuba ye'l siguiente:
* El 28 de setiembre de 1965, Fidel Castro anunció qu'hasta'l 10 d'ochobre de 1965 el puertu de Camarioca taría abiertu pa tolos exiliaos que quixeren llevase a los sos familiares. El puertu tuvo abiertu hasta'l 15 de payares. Per esta vía salieron 2.979 cubanos, y otros 2.104 quedaron en Camarioca hasta que fueron recoyíos en barcos arrendaos pol gobiernu d'Estaos Xuníos. Foi'l primer éxodu masivu autorizáu pol gobiernu cubanu, al que siguieron los de Mariel en 1980 y la crisis de los balseros se 1994.

## Cultura
Boca de Camarioca ye un pueblu de tradición pesquera. Cada añu a mediaos del mes de xunu, coincidiendo cola corrida del pargo, celébrase'l Festival del Pargo, una especie de festexos populares nel que d'antiguo participaben pescadores de tol país, que dempués de ser presentaos nun desfile al empiezu de los festexos, partíen a la mar cada mañana nuna especie de competición na qu'acaldía se premiaba la pieza más grande, el barcu que más cantidá de pargos pescara, etc. y dempués yeren vendíos a la población. Anque yá se foi perdiendo col pasu de los años el calter de competición, el desfile, los premios, etc.; sí que se caltienen los festexos a manera d'antroxos, con atraiciones infantiles, música en direutu, DJs, chigres... y el pueblu esfruta de 4 díes consecutivos de les sos festividaes.

### Referencies
=
Canal Barbarossa

La **canal Barbarossa** ye una canal de la Patagonia secundariu, colateral tresversal de la Patagonia chilena. Xune la canal Messier cola canal Fallo. 

Alministrativamente pertenez a la Rexón d'Aysén.

Yera saleáu pol pueblu kawésqar dende hai aproximao 6.000 años hasta fines del sieglu , pos habitaben les sos costes. A empiezos del sieglu  fueron práuticamente escastaos pola aición del home blancu.

## Percorríu
Mapa de la canal

La canal empieza en  onde se xune a la canal Fallo y termina nel pasu Schlucht y el senu Hornby onde se xune a la canal Messier. Dixebra la parte norte de la islla Prat de les islles Úrsula y Jungfrauen. La so direición xeneral ye NO-SE.

El so llargor ye d'aproximao 22 nmi. Ye fondu, pero daqué estrechu. Como toles canales secundaries, nun se va deber navegar si nun se cunta con un práuticu local.

## Xeoloxía y orografía

Les tierres de les costes que delimitan la canal son montascoses, altes y acantiladas. Presenten montes impenetrables. Toes elles formen parte de les islles que conformen el archipiélagu Wellington.

## Ver tamién

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
*

## Enllaces esternos

*Directemar - Armada de Chile
*
*Revista Mar Lliga Marítima de Chile.
*Oceanografía xeolóxica UCV
*Portal de los Siete Mares.
Canal Covadonga

La **canal Covadonga** ta asitiáu nel océanu Pacíficu na rexón austral de Chile, al sur del golfu de Penas, ye una de les canales de la Patagonia secundarios de la Patagonia chilena.
 
Alministrativamente pertenez a la provincia Última Esperanza de la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.

Yera saleáu pol pueblu kawésqar dende hai aproximao 6.000 años hasta fines del sieglu , pos habitaben nes sos costes.

## Percorríu
Mapa de la canal

Empieza en  onde se xune a la canal Ladrillero y termina en  puntu en que se xune al océanu Pacíficu. Cuerre ente les islles Esmeralda y Covadonga pel norte y este y la islla Stosch pel sur.

El so cursu ye trabancosu y podemos estremar en tres sectores: l'oriental de direición N-S, el sector central que se comunica col sector anterior pol pasu Cárcamo y de direición xeneral NE-SO y el sector occidental de direición xeneral E-O que remanez nel océanu.

La estensión de la canal ye d'alredor de 25 milles marines. Ye fondu y claro de peligros sacante na so salida al océanu, en qu'esisten numberosos petones y rompientes en dambos llaos de la canal. Tien De ser saleáu namái si cuntar con un práuticu.

## Xeoloxía y orografía
Los cuetos que lu arrodien tienen un aspeutu cascayosu de color plomizu y con bien escasa vexetación. La mariña sur ye más quebrada. Esisten despeñaderos y ribayos notables que faciliten la reconocencia de la ruta de navegación.

## Oceanografía
Les corrientes obedecen a les variaciones de la marea, algamando hasta un máximu de 3 nuedos de velocidá.

## Ver tamién
* Orografía
* Xeoloxía
* Islles de Chile
* Xeografía de Chile
* Chile insular
* Islles de Chile

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
* Pilotaje canales chilenes - Directemar - Armada de Chile
* Revista Mar Lliga Marítima de Chile.
* Oceanografía xeolóxica UCV
* El motín de la Wager
Calica

**CALICA** ye un puertu internacional mexicanu, que tien amás una cantera. Alcontrar na mariña de Quintana Roo, Méxicu. Calica, al igual que Xel-Hai atopar nuna zona continental que pertenez al conceyu de Cozumel. Tien una estensión poligonal de 11,9 ha. La pallabra Calica, ye l'acrónimu de **Caliares Industriales del Carmen**, nome d'una empresa qu'esplota materiales pedreses, que s'estableció ende en 1986.

## Historia
La empresa Caliares Industriales del Carmen, S.A. de C.V., ye una subsidiaria Mexicana de Vulcan Materials Company, foi fundada en 1986. Nel so orixe pertenecía de forma conxunta a Vulcan Materials Company y el Grupu ICA, pero Vulcan Materials Company mercó Calica al Grupu ICA nel 2001.
Anguaño esta empresa sigue produciendo amestaos pa la construcción destinaos a mercaos mexicanos y estauxunidenses. Envalórase que de la piedra caliar, un total de 6 millones de tonelaes espórtase añalmente a los Estaos Xuníos. Coles mesmes aprove servicios de terminal marítima pal turismu y la industria rexonal na Terminal Marítima de Punta Venado.

## Terminal marítima
El puertu ye unu de los de mayor caláu nel Golfu de Méxicu y el Mar Caribe, ta escavada en roca caliar, cuenta con una dársena de 200 m d'anchu y 500 m de llargu, convirtiendo'l llargor de la canal d'accesu en 300 m.
A esti llugar apuerten tantu cruceros internacionales como tresbordadores locales. El puertu dexa coneutar el macizu continental coles diverses islles del Caribe Mexicanu. Atopar a una distancia de 8 km al sur de Playa del Carmen.

## Ver tamién
* Cozumel
* Riviera Maya

## Referencies
* 

* 

* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* 

*
Canal Machado

La **canal Machado** ta asitiada nel océanu Pacíficu na rexón austral de Chile, al sur del golfu de Penas, ye una de les canales canales de la Patagonia secundarios de la Patagonia chilena. 
 
Alministrativamente pertenez a la provincia Última Esperanza de la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.

Dende hai aproximao 6.000 años les sos costes fueron habitaes pol pueblu kawésqar. A empiezos del sieglu  esti pueblu fuera práuticamente escastáu pola aición del home blancu.

## Percorríu
Mapa de la canal
 
Empieza en  nel pasu The Knick onde se xune a la canal Ladrillero y termina en  onde se xune a la canal Hernán Gallego.

Dixebra la islla Angamos de la islla Wellington. La so direición inicial ye escontra'l SE por unes 10 milles y depués xira escontra'l sur por otres 18 milles hasta xunise cola canal Hernán Gallego.

El so llargor ye d'aproximao 28 milles. Ye una canal fondo y llibre de peligros. Como toles canales secundaries, tendrá de salease solu si cuntar con un práuticu.

## Xeoloxía y orografía

Les tierres de les costes que delimitan la canal son montascoses, altes y acantiladas. Presenten montes impenetrables. Toes elles formen parte de les islles que conformen el archipiélagu Wellington.

## Puertos y surgideros

Onde se xune a la canal Hernán Gallego atópase puertu Abrigáu'l cual ufierta un escelente fondeadero en 18 metros d'agua con fondu de fango.

## Ver tamién

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
*

## Enllaces esternos

*Directemar - Armada de Chile
*
*Revista Mar Lliga Marítima de Chile.
*Oceanografía xeolóxica UCV
*Portal de los Siete Mares.
Canal del Castillo

La **canal del Castillo** ye una canal de la Patagonia secundariu, colateral tresversal de la Patagonia chilena. 

Alministrativamente pertenez a la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.

Yera saleáu pol pueblu kawésqar dende hai aproximao 6.000 años hasta fines del sieglu , pos habitaben nes sos costes.

## Percorríu
Empieza en  onde se xune a la canal Fallo y termina en  onde s'atopa col océanu Pacíficu.

Dixebra les islles Campana, Riquelme y Cabrales pel norte, de les islles L'Aldea, Hyatt y Esmeralda pola so ribera sur. La so direición xeneral ye NE-SO

El so llargor ye d'aproximao 25 milles marines. Ye una canal fondo y llibre de peligros, pero daqué estrechu en delles partes. Como toles canales secundaries, nun se va deber navegar si nun se cunta con un práuticu. Ye la ruta más recomendable pa dir de la canal Fallos al océanu.

## Orografía
Les tierres de les costes que delimitan la canal son montascoses, altes y acantiladas. Presenten montes impenetrables. Toes elles formen parte de les islles que conformen el archipiélago Campana.

## Oceanografía
Na primer parte de la canal, parte este, la corriente tira hasta 3 nuedos, pero ello nun enzanca'l so navegación.

## Ver tamién

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
*

## Enllaces esternos

*Directemar - Armada de Chile
*
*Revista Mar Lliga Marítima de Chile.
*Oceanografía xeolóxica UCV
*Portal de los Siete Mares.
Canal del Llaberintu

La **Canal del Llaberintu** (*Canal del Laberinto* en castellanu), ta asitiáu nel océanu Pacíficu na rexón austral de Chile, al sur del golfu de Penas, ye una de les canales canales de la Patagonia secundarios de la Patagonia chilena. 

Alministrativamente pertenez a la provincia Última Esperanza de la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.

Yera saleáu pol pueblu kawésqar dende hai aproximao 6.000 años hasta fines del sieglu , pos habitaben les sos costes. A empiezos del sieglu  fueron práuticamente escastaos pola aición del home blancu.

## Percorríu
Empieza en  onde se xune a la «canal Ladrillero» y termina en  onde se xune a la canal Hernán Gallego. Dixebra la islla Chipana de la península Singular de la islla Wellington.

La so llargor ye d'aproximao 13 nmi. Ye fonda y llibre de peligros, pero daqué estrecha. Como toles canales secundaries, nun se debiera navegar si nun se cunta con un práuticu.

## Xeoloxía y orografía
Les tierres de les costes que dellimiten la canal son montascoses, altes y acantilaes. Presenten montes impenetrables. Toes elles formen parte de les islles que conformen l'archipiélagu Wellington.

## Oceanografía
Nel llau sur de la canal desagüen dellos esteros, n'unu d'ellos fórmase caleta Bona, abrigada y con un bon tenederu en 12 metros de fondu.

## Ver tamién
* Islles de Chile
* Xeografía de Chile
* Canales de la Patagonia

## Bibliografía utilizada
* 
* 
*

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos

*Mapa de la canal
*Directemar - Armada de Chile
*
Cherchell

**Cherchell** o **Cherchel** (árabe: *Sharshal* o شرشال) ye un puertu de mar de la provincia de Tipasa, Arxelia. Na antigüedá, foi una ciudá romana llamada **Iol Caesarea**, **Caesarea Mauretaniae** o **Caesaria**, capital de la provincia Mauritania Cesariense.

En 2008 la ciudá tenía 48&nbsp;056 habitantes.

## Historia

### Batalla naval

En 1937 tuvo llugar nel cabu del mesmu nome un combate naval de la Guerra Civil Española ente'l cruceru nacional *[[Cruceru Baleares|Baleares]]* y los cruceros republicanos *[[Cruceru Libertad|Libertad]]* y *[[Cruceru Méndez Nuñez|Méndez Núñez]]* y los destructores *[[Destructor Lepanto (L)|Lepanto]]*, *[[Destructor Almirante Valdés (VS)|Almirante Valdes]]*, *[[Destructor Almirante Antequera (AA)|Almirante Antequera]]*, *[[Destructor Almirante Miranda (AM)|Almirante Miranda]]*, *[[Destructor Gravina (G)|Gravina]]*, *[[Destructor Escañu (Y)|Escañu]]* y *[[Destructor Jorge Juan (JJ)|Jorge Juan]]*, qu'escoltaben a un convói de buques mercantes. El combate terminó cola retirada del *Baleares* a Cádiz y la de los buques de guerra republicanos y los mercantes del convói al puertu de Cherchell.

## Imáxenes

Cherchell port.jpg|El puertu de Cherchell.
Forum cherchell.JPG|Restu del *forum*.
Route vers Tizirine cherchell2.JPG|Camín de Cherchell.
Mosquee-Cherchell.jpg|*[[Mezquita]] El Rahman*.


## Referencies

## Enllaces esternos

* Cherchell. Breath of history  de *Adventures of Algeria* {EN}
* Caesarea Mauretaniae - Artículu de la Enciclopedia Católica {EN}
Chornomorsk

**Chornomorsk** (ucraín: Чорноморськ; antes de 2016 **Illichivsk**) ye una ciudá de 55 mil habitantes asitiada nel óblast d'Odesa. Atopar nel sureste d'Ucraína y ye'l tercer puertu marítimu del país pola so capacidá. Dende 1952 oficialmente ye una villa urbana. En 1973 declarar como ciudá. 

Chornomorsk ye una ciudá satélite d'Odesa. La ciudá y los sos puertos tán asitiaos a les veres del limán Sujoy. 

En 1956 empezó la construcción del puertu mercantil y en 1964 del puertu pesqueru. Anguaño la capacidá del puertu mercantil ye de 28,5 millones de tonelaes. Puede recibir barcos mientres tol añu y tien conexón con 150 puertos del mundu.

## Ciudaes hermaniaes
*  Antalya (Turquía)
*  Maardu (Estonia)
*  Narva (Estonia)

## Referencies
Corral

Un **corral** (tamién **corrada** o **corralada**) ye un pequeñu recintu zarráu ensin techu dientro o na redolada d'una construcción y tradicionalmente destináu a allugar animales domésticos. Pueden ser xenerales, llegando al antiguu corralón arrodiáu per galeríes ente edificaciones urbanes, o corrales específicos como les cochiqueres (para gochos) y los gallineros (para pites); amás de los corrales de llendo como les corraes oveyes, o bien de vacunos y equinos. Términu y espaciu pueden faese estensivu a les corralaes pa retener o guardar otros animales. Siguen siendo comunes nel mediu rural, anque, n'Occidente, sometíos a reglamentación sanitaria.

## Requisitos
Por que un corral tea bien asitiáu ye necesariu:
# que'l terrén tea horizontal, de manera que la carreta dea la vuelta ensin xubir nin baxar;
# que por tolos puntos de la circunferencia tea llixeramente inclináu escontra'l centru;
# qu'haya nél, si ye posible, una fonte, por que beban los animales y báñense, o nel so defectu ye absolutamente indispensable un bon pozu.

## Ver tamién
* Aprisco
* Caballeriza
* Corralón (arquiteutura)
* Establu

## Referencies

## Enllaces esternos
Cothon

Un **cothon** (griegu κώθων) yera una instalación portuaria fenicia y púnica.
Los *cothones* calteníos son llagunes artificiales escavaes, coneutaes col mar por una canal.

## Etimoloxía
Los espertos en llingües semítiques rellacionaron el términu «cothon» col términu *qtn* (pequeñu) o'l árabe *qatta*, que significa cortar.

## Exemplos de ''cothones'' calteníos

* Cartago: dos llagunes designaes como «puertu comercial» y «puertu militar»
* Mahdia: 72m x 56 m de tamañu.
* Beni Saf
* Útica
* Motia: les sos dimensiones yeren 35m x 51 m. taba empobináu conforme a los puntos cardinales. L'accesu taba frente al área sagrada. La cercu del tofet amuesa'l esquema d'un portal con un betilo dientro. Nel llau norte atopa un manantial d'agua duce. Según la hipótesis de Lorenzo Nigro, mientres el solsticiu d'iviernu y l'equinocciu de primavera a 110° ta la constelación d'Orión (identificáu col antiguu dios Baal), polo que puede suponese que foi'l Templu de Saturnu (como en Nora), o'l Templu d'Eshmún (como en Dougga).

## Referencies

* L. Nigro, *Mozia XI: Zona C, Il Tempio del Kothon*, QAFP 2, Roma, 2005

## Enllaces esternos
* El c''othon'' o puertu artificial, por N. Carayon (en francés)
Dique exentu

Un **dique exentu** ye un dique separáu de la mariña y asitiáu, xeneralmente, de forma paralela a ella. El so oxetivu ye la proteición y estabilidá frente a l'acción del aguaxe incidente y de la enerxía qu'ésti lleva acomuñada.

Los principales efeutos escorrer con dicha estructura son: 
* Retardar el procesu d'erosión sedimentaria nuna sablera yá esistente. 
* Protexer les estructures d'un puertu. 
* Crear de forma natural una zona de sablera ellí onde nun esiste. 
* Desaniciar los efeutos erosivos xeneraos na mariña de resultes de temporales y tormenta.

El procesu morfodinámico que tien llugar al incidir l'aguaxe sobre un dique exentu convencional y paralelu a la mariña ye'l siguiente: 
* Reflexón parcial de la enerxía del aguaxe incidente por cuenta de la presencia de la barrera artificial que supón el dique exentu. 
* De siguío tien llugar el pasu del aguaxe al otru llau del dique por aciu l'acción de dos fenómenos simultáneos: difracción del aguaxe alredor de los estremos del dique y tresmisión de la enerxía incidente percima de la cresta de la estructura. 
* De resultes de la difracción, tien llugar un amenorgamientu d'altor de fola a lo llargo de la sablera nel trasdós del dique.

Los diques exentos son soluciones que riquen una fayadiza evaluación d'impautu ambiental polos sos posibles efeutos negativos sobre'l paisaxe costero y, n'ocasiones, sobre los sistemes naturales de los fondos marinos.

## Bibliografía
* Diseño funcional y ambiental de diques exentos de baxa cota de coronación. Bricio L., Negru V., Díez J.J. y López J.S. Revista d'Inxeniería Civil 158 (2010) páxs. 53-61.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dragáu

El **dragáu** ye la operación que consiste na llimpieza de roques y sedimentos nos cursos d'agua, llagos, badees o accesos a puertos. Llevar a cabu p'aumentar la fondura d'una canal navegable o d'un ríu, col fin d'amontar la capacidá de tresporte d'agua, colo que s'eviten los hinchentes agües abaxo. Coles mesmes, pretender con ello aumentar el caláu d'estes zones, pa facilitar el tráficu marítimu por elles ensin perxuiciu pa los buques, colo que s'evita'l riesgu d'encallamientu.

En función del material del fondu que rique ser dragáu, utilícense distintos tipos de dragues. Hai dellos tipos de dragues comúnmente usaes nesti tipu d'operación: mecánica, hidráulica y mista (mecánica/hidráulica), y cada unu d'ellos tien distintos tipos de mecanismu y funcionamientu.

Les operaciones de dragáu tienen potencialmente un impautu ambiental significativu, que tien de ser oportuna y convenientemente evaluáu con cuenta de tomar en considerancia les posibles midíes de mitigación de les mesmes.

## Ver tamién
*Draga
*Impautu ambiental potencial de navegación interior
*Impautu ambiental potencial de puertos y badees

## Referencies

## Enllaces esternos
Eetionea

**Eetionea** () yera una llingua de tierra asitiada al norte de la embocadura del antiguu puertu del Piréu d'Atenes, enfrente del cabu Alkimos. Los barcos qu'entraben nel Pireo atopábense'l muelle de Eetionea a babor y el cabu Alkimos a estribor.

El muelle de Eetionea foi fortificáu y conectáu colos Murios Llargos, alzaos por Temístocles pa defender Atenes.

Nes etapes finales de la guerra del Peloponeso, foi escoyíu'l muelle de Eetionea pola Boulé de Los Cuatrocientos pa llevantar una fortificación, que foi tomada por Terámenes por medrana a que pudiera apurrise a los espartanos.

Les fortificaciones del muelle de Eetionea inda sobreviven güei, en bon estáu, delles ruines formen parte del sitiu arqueolóxicu del Pireo.

## Construcción y baltadera de la fortificación de Eetionea
Nel 410 e.C., nes etapes finales de la guerra del Peloponeso, la facción radical del gobiernu de Los Cuatrocientos, nel poder nesi momentu, empezó a construyir una fortificación en Eetionea, onde concentró en grandes cantidaes de productos alimenticios.

Terámenes, unu de los líderes de la facción moderada, protestaron na xunta contra la construcción d'esta fortificación, argumentando que fuera preparáu pa ser apurrida a los espartanos cuando llegaren cerca del puertu y, a la cabeza d'un plelotón de soldaos, dir al Pireo ordenando la baltadera.

## Referencies

## Bibliografía
* Tucídides, Historia de la Guerra del Peloponeso, * 
Demóstenes, *Contra Teocrines*
; Fontes secundaries
* *

## Enllaces esternos
*
El Kala

**El Kala** (n'árabe: القالة, *al-Qāla*; d'antiguo en francés **La Calle**) ye un puertu d'Arxelia asitiáu na Provincia d'El Tarf, a unos 90&nbsp;km per ferrocarril al este d'Annaba y a 16&nbsp;km al oeste de la frontera tunecina. 

Trátase d'un puntu clave pa la pesca de sardines y coral, tantu per parte d'Arxelia como de Tunicia. El puertu ye pequeñu y espuestu a los vientos d'oeste y nordés. L'antigua ciudá fortificada, güei cuasi abandonada, ta construyida sobre una península predresa d'unos 400&nbsp;metros de llargu, coneutada col restu del continente gracies a un bancu de sable. Dempués de la ocupación d'El Kala polos franceses en 1836, una nueva ciudá creció a lo llargo de la mariña.

## Referencies
Empresa Marítima del Estáu

::*[[EMPREMAR]] ye la designación tamién de *'Empresa Marítima S.A.**, socesora de l'antigua empresa estatal.''

La **Empresa Marítima del Estáu** (**EMPREMAR**) foi una empresa estatal naviera [[chile|chilena]]. Creada pol DFL N° 388 del [[27 de xunetu]] de [[1953]]. Tresformada na **Empresa Marítima S.A.** en [[1989]]. Privatizada en [[1995]].

EMPREMAR ye creáu a partir del Departamentu Marítimu (**FERROMAR** [[1938]]) de la [[Empresa de los Ferrocarriles del Estáu]]. La cual taba encargáu del tresporte marítimu ente [[Puerto Montt]] y [[Punta Arenas]].

EMPREMAR debía:
*Caltener llinies regulares de serviciu de carga y pasaxeros, o solo carga, en tou la mariña nacional.
*Atención preferente pa los puertos del [[norte]] y [[Zona Austral de Chile|austral]] n'especial de les antigües provincies de [[Provincia de Chiloé|Chiloé]], [[Provincia de Aisén|Aisén]] y [[Provincia de Magallanes|Magallanes]].
*Mantención de servicios regulares al estranxeru.
*Instalación d'[[Estelleru naval|estelleros]], [[dique]]s secantes y flotantes y maestranzas.
*Nel tresporte marítimu tenía prioridá la carga de los servicios fiscales y semifiscales y les empreses autónomes del Estáu.

Tresformáu en [[sociedá anónima]] denominada **Empresa Marítima S.A.*' en xineru de [[1989]], pola Llei 18.773, que pa tolos efeutos llegales podía siguir usando les sigles EMPREMAR. Accionistes yeren [[CORFO]] (99%) y el Fiscu (1%). N'abril de [[1995]] la CORFO licita un 67% del paquete accionario siendo adquiríu pola empresa minera [[Salina de Punta de Llobos]].

== Ver tamién ==
*[[Transmarchilay]]
*[[Compañía Chilena de Navegación Interoceánica]] (CCNI)
*[[Compañía Suramericana de Vapores]] (CSAV)
*[[Sociedá Anónima de Navegación Petroleru]] (SONAP)

== Bibliografía ==
*Departamento d'Estudios Financieros del Ministeriu de Facienda. 1958. *Manual d'Organización del Gobiernu de Chile''. Santiago de Chile. Talleres Gráficos La Nación S.A.

## Referencies

## Enllaces esternos
Empresa Nacional de Puertos

La **Empresa Nacional de Puertos** (embrivíu como **ENAPU**) ye una empresa pública peruana qu'ufierta los servicios portuariu, d'almacenamientu y marítimu en Perú y Chile. Foi creáu como Sociedá Anónima'l 1 de xineru de 1970.

## Puertos operaos
Los siguientes puertos son operaos por ENAPU.

## Ver tamién
* Puertos de Perú

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web de ENAPU
Estación Marítima de Santander

La **Estación Marítima de Santander** ye un edificiu singular de Santander construyíu en 1970, que'l so teyáu foi escurríu p'asemeyar el fuerte aguaxe de la mariña cántabra.

La Estación Marítima de Santander atopar en plenu centru de la ciudá, concretamente na *calle Calderón de la Barca*. Estes instalaciones son les que reciben y embarquen a los pasaxeros del ferry que, anguaño, cuenta con tres llinies que conecten con Plymouth, Portsmouth y Poole (Reinu Xuníu). La frecuencia de dambes llinies ye selmanal y la duración del viaxe d'ente 20 y 24 hores.

Esta cortil ye sede del Show Hall que se desenvuelve dende febreru hasta avientu y que la so programación cunta con un cartelu d'artistes mayoritariamente cántabru.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web oficial
Europuerto de Rosslare

L**'Europuerto de Rosslare** (n'irlandés: *Calafort Ros Láir*) ye un modernu puertu marítimu alcontráu nel Puertu de Rosslare, condáu de Wexford, Irlanda, nel puntu sureste del país. Esti puertu lleva pasaxeros y tresbordadores de carga a Gales y Francia.

El puertu, primero llamáu Rosslare Harbour, ye operáu por Iarnród Éireann, l'operador nacional ferroviariu d'Irlanda, que aprove servicios direutos a Limerick y Dublín dende la estación ferroviaria del Europuerto de Rosslare.

## Detalles

El puertu tien anguaño cuatro amarraderos. El ferry de pasaxeros va hasta Fishguard y Pembroke Dock en Gales según a Cherbourg y Roscoff en Francia. Dende 2014 coneuta col norte d'España, col Puertu de Xixón. El serviciu de tresporte de mercancíes llega hasta Le Havre en Francia. Un bote salvavides pa tou clima de la RNLI atópase aparcáu nel puertu y un helicópteru del Aeropuertu Waterford perteneciente a la Guardia Costanera Irlandesa, aprove cobertoria de rescate aereu-marítimu. Tamién una estación meteorolóxica automática ye caltenida axacente al puertu por Mét Éireann.

El puertu recibe barcos qu'importen nuevos autos al país. Los almacenes de los importadores pueden ser vistos nel pueblu del puertu de Rosslare.

L'área del puertu ta construyida na so mayoría en tierres ganaes al mar. El trabayu de ganar tierres al mar siguió hasta finales de los años ´90, cuando la parte noroeste del puertu foi construyida usando'l sistema d'escavación *dragline*.

Les facilidaes nel edificiu de la terminal inclúin un chigre restaursnte, arriendu d'autos, una tienda y los mostradores de la compañía de ferris. Una plataforma ferroviaria ocupa parte del edificiu y servicios d'autobús a Wexford, Dublín, Cork y Limerick salen dende'l llugar.

El puertu ta espuestu mientres tol añu al clima del Atlánticu este. Esto de cutiu causa'l retrasu nel serviciu de ferris. La prohibición de les ventes llibres d'impuestos, pola Unión Europea, causó-y un dañu inmensu al europuerto de Rosslare. Nos pasaos años muncha xente diba al puertu pa mercar bébora y pitos llibres d'impuestos. Estes prohibiciones causaron un descensu nel númberu de visitantes. Les escursiones al parque temáticu de Oakwood inda atrai a munchos mientres el branu.

El tresporte de mercancíes ye desaxeradamente importante pal europuerto. Cada añu una vasta cantidá de bienes pasen al traviés de Rosslare llegando dende'l Reinu Xuníu y del continente européu, estos son reemplazaos polos ferris d'ida coles esportaciones pa otros países.

## Referencies

:1. ''Roll on Roll off services'' - Sitiu Oficial
:2. ''Lifeboat Station : Rosslare Harbour''
:3. ''The Airport Company''
:4. Estación d'Observación Climática - Rosslare (inglés) 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial (inglés).
Esclusa

Les **esclusas** son obres hidráuliques que dexen vencer desniveles concentraos en canales navegables, alzando o baxando los navíos que s'atopen nelles. Pueden formar parte de les estructures complementaries d'una presa, cuando ésta constrúi sobre ríos navegables.

Son bien conocíes les esclusas de la Canal de Panamá. N'Europa, onde la navegación interior ta desenvuelta, puede salease dende'l Mar del Norte hasta'l Mar Negru travesando delles esclusas.

L'encruz d'una esclusa ye una operación bastante lenta; yá que hai que permediar los niveles d'agua, primero col tramu de canal onde s'atopa la embarcación y depués col otru nivel escontra'l que va salir el navío. El consumu d'agua ye considerable; pa mengualo procúrase nunca faer un enllenáu o vaciáu de la esclusa si nun hai un navío que rique de travesala. Ési tamién ye unu de los motivos polos cualos polo xeneral construyir dos esclusas en paralelu; asina, parte de l'agua de vaciáu d'una puédese utilizar pal enllenáu de la otra.

Téunicamente, la llende de desnivel que puede ser vencíu con una sola esclusa ye d'aproximao 25 m. Pa desniveles mayores tien de pensase en esclusas concatenadas, lo qu'enzanca entá más la so operación, o tien de pensase n'otros dispositivos como:

* ascensores de barcos, de los cualos yá construyir dellos tipos planos inclinaos d'agua

En Bélxica, sobre la *[[Canal du Centre]]*, inauguróse en 2002 l'ascensor funicular de Strépy-Thieu, que dexa devasar un desnivel de 73 m.

## Ver tamién
* Canal (vía artificial d'agua)
* Canal de Panamá
* Compuerta tipo esclusa
* Rueda de Falkirk

## Referencies

## Enllaces esternos
Fondeadero

Llámase **fondeadero** a la paraxa d'un puertu, badea, ríu, etc. nel que pola calidá, naturaleza y fondura del fondu, según por tar abellugáu de ciertos vientos, atopen bona suxeción les ancles de los buques. 

Indicar nes cartes y planos hidrográficos pola abreviatura Fond.°, o lo que ye más frecuente por una ancla inclinada, con garduña si'l fondeadero ye pa barcos grandes y ensin él si ye pa embarcaciones menores.

Les condiciones que, a ser posible, tien d'axuntar un bon fondeadero son: 
*que nel so fondu garren bien les ancles, esto ye, que nun seya de piedra nin demasiáu duru, pero sí consistente.
*que tea abellugáu de los vientos más frecuentes o peligrosos.
*que nél non s' nin recale muncha mar.
*que seya bono de conducir los barcos hasta él.
Ye difícil axuntar toes estes condiciones, pos cuasi nunca hai una paraxa en que s'atopen toes ella. Los carreros dan les enfilaciones necesaries pa tomar los fondeaderos de los puertos de les mariñes qu'aquellos tomen. 

Tamién se denomina fondeadero al llugar onde ta fondiada una embarcación.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gisborne

**Gisborne** ye'l nome d'una unidá territorial en Nueva Zelanda, siendo tantu una rexón y un distritu. Gisborne tien esti nome n'honor d'unu de los primeros secretarios coloniales William Gisborne. El conceyu alcontrar na ciudá de Gisborne.

La ciudá de Gisborne considerar la ciudá antípoda natural de la ciudá española d'Albacete.

## Fíos y fíes de Gisborne
* Kelly Evernden (21 de setiembre de 1962), xugador profesional de tenis 
* Graham Sligo (24 d'avientu de 1954), xugador de ḥoquei 
* Dame Kiri Te Kanawa (6 de marzu de 1944), cantante d'opera * 
Rico Gear (26 de febreru de 1978), xugador de rugby unión
* Joseph Bremmer (anguaño morando en Buenos Aires)

## Suburbios de Gisborne

## Enllaces esternos

## Referencies
Empresa Portuaria de Chile

La Empresa Portuaria de Chile (EMPORCHI) foi la empresa estatal encargada de la propiedá, alministración, mantención y esplotación de los puertos. Creada pol DFL Nᵘ290 de 1960.

Tuvo al so cargu los puertos d'Arica, Iquique, Antofagasta, Coquimbo, Valparaíso, San Antonio, Talcahuano, Puerto Montt, Puerto Chacabuco y Punta Arenas. Tamién s'incluyía Valdivia, pero esti foi destruyida pol terremotu de 1960. Antes de 1960 yeren alministraos pol Serviciu d'Esplotación de Puertos del Serviciu Nacional d'Aduanes.

Pola Llei Nᵘ19.542 del 30 d'abril de 1998 EMPORCHI ye eslleida y son creaes como socesores de la ella empreses estatales en cada unu de los puertos qu'alministraba. Estos son:
*Empresa Portuaria Arica.
*Empresa Portuaria Iquique.
*Empresa Portuaria Antofagasta.
*Empresa Portuaria Coquimbo.
*Empresa Portuaria Valparaíso.
*Empresa Portuaria San Antonio.
*Empresa Portuaria Talcahuano San Vicente.
*Empresa Portuaria Puerto Montt.
*Empresa Portuaria Chacabuco.
*Empresa Portuaria Austral.

## Ver tamién
*Direición Xeneral del Territoriu Marítimu y Marina Mercante de Chile
*Empresa Marítima del Estáu
*Transmarchilay
*Compañía Chilena de Navegación Interoceánica (CCNI)
*Compañía Suramericana de Vapores (CSAV)
*Sociedá Anónima de Navegación Petroleru (SONAP)

## Bibliografía
*Departamento d'Estudios Financieros del Ministeriu de Facienda. 1958. *Manual d'Organización del Gobiernu de Chile*. Santiago de Chile. Talleres Gráficos La Nación S.A.

## Referencies

## Enllaces esternos
Eyrarbakki

**Eyrarbakki** ye un pueblu d'Islandia asitiáu nel conceyu d'Árborg, na rexón de La soðurland. Na actualidá esta llocalidá tien cerca de 550 habitantes; sicasí, va cien años vivíen cerca de 1000 persones. Nel sieglu XIX foi un llugar importante pal comerciu ya inclusive s'instalaron comerciantes daneses alredor del puertu.

Sufrió numberosos hinchentes nel pasáu por causa del mar, polo que dispón d'unos foliaos ruempefoles que se fueron estropiando col intre del tiempu. Hai munches cases vieyes ya interesantes en Eyrarbakki. La más conocida ye la que se llama a cencielles «La Casa» () y ye una de la más vieyes del país, yá que foi construyida en 1765 por emigrantes noruegos. Esta casa ye utilizada anguaño como muséu de la zona. La escuela de Eyrarbakki ye la más vieya d'Islandia, establecer en 1852. Na Ilesia de Eyrarbakki (1890) hai un retablu pintáu pola reina Luisa de Dinamarca, esposa del rei Cristián IX.

En Eyrarbakki atópase la mayor cárcel del país, llamada *Litla Hraun* (n'islandés significa «pequeña llava»). Ye un mediu económicu importante pal llugar, yá que antes de 1990 la mayor parte de les persones trabayaben en rellación direuta o indireuta cola industria pesquero.

Na actualidá nun ye un puertu oficial porque se construyó una ponte a Þorlákshöfn sobre'l ríu Ölfusá, polo que'l llugar perdió la influencia d'esti gran motor económicu, cola consecuente perda de población.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Eyrarbakki - Páxina web oficial de la ciudá
*Muséu marítimu de Eyrarbakki
*Húsið - Muséu folklórico
*Rein - Hotel en Eyrarbakki
Golfu Almirante Montt

El **Golfu Almirante Montt** ye una de les canales colaterales principales de la Patagonia chilena. Ye la continuación de la canal Valdés y ye'l términu del accesu marítimu a Puerto Natales, ciudá capital de la provincia d'Última Esperanza.

Alministrativamente depende de la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.

El so nome ye n'homenaxe al vicealmirante chilenu don Jorge Montt Álvarez, escoyíu Presidente de la República pol periodu 1891-1896. Foi Direutor Xeneral de l'Armada dende 1898 hasta 1913.

## Entamu y términu
Estender de de O a E por aproximao 15 milles marines, siendo'l so menor anchu en sentíu N – S de 4 milles. Nél converxen cuatro grandes esteros: pol nordés l'esteru Última Esperanza, al sur l'esteru Obstrucción, al suroeste l'esteru Poca Esperanza comunicáu col golfu por entemediu de la canal Valdés y al noroeste l'esteru Worsley. Nel so estremu nordés ta allugada la ciudá de Puerto Natales.

## Orografía

El golfu ta llindáu pola península Antonio Varas pel norte, al este y sur pol continente y al oeste pola isla Diego Portales. La isla Diego Portales ye bien formosa por cuenta del so relieve con altos cuetos, sobre los 1.200 metros d'altor colos sos picos nevaos. 

Na mariña oeste del golfu tán les entraes a les canales White y Valdés, polos cualos efectúase'l tráficu marítimu con Punta Arenas y col restu del país.

Nel centru y les contornes del golfu atopen delles islles y castros y surgideros pa naves pequeñes.

## Corrientes de marea
Les corrientes de marea nun son de gran intensidá, polo que nun representen curiaos pa la navegación.

## Señalización marítima
La navegación del golfu Almirante Montt nun presenta enzanca. Nel golfu esisten dellos faros, balices y boyes como ayudes al navegación.

## Ver tamién

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
*

## Enllaces esternos

*Directemar - Armada de Chile
*
Gopalpur

**Gopalpur** ye una ciudá de la India sobre la badea de Bengala, na mariña del distritu de Ganjam, al sur del estáu d'Odisha. Antiguu puertu comercial, la ciudá ye güei famosa por ser un destín turísticu importante, a namái 15&nbsp;km de Brahmapur. A principiu de 2012, empecipióse la reconstrucción del so puertu. N'ochobre de 2013, la ciudá foi cutida pol ciclón Phailin, unu de los más destructivos na historia del país.

## Demografía
Nel censu nacional realizáu n'India en 2001, Gopalpur tenía una población de 6&nbsp;660 persones, con un 50% d'homes y un 50% de muyeres. El permediu d'alfabetización na ciudá ye de 51%, daqué menor que'l permediu nacional de la India de 59%; 59 % de la población masculina y 42% de la femenina tán alfabetizados. La población menor de 6 años ye del 12%.

## Historia
Mientres la dómina de la Compañía Británica de les Indies Orientales, el pequeñu pueblu de pescadores de Gopalpur convertir nun importante puertu. La compañía instaló numberosos servicios na zona, al intensificase'l comerciu rexonal con Birmania. Na ciudá atopaba un importante puntu d'escala comercial del arroz na ruta escontra Rangoon. Na actualidá, la ciudá ye un importante destín turísticu pola calidá de les sos sableres y l'ambiente de descansu que se vive na ciudá.

## Desastres
El 12 d'ochobre de 2013, el ciclón tropical Phailin tocó tierra na redoma de la ciudá, con vientos sosteníos de 200 km/h, siendo unu de los ciclones tropicales más intensos rexistraos na mariña oriental d'India.

## Referencies
Guanajuato Puertu Interior

**Guanajuato Puertu Interior** o conocíu polos sos sigas como GPI, ye un Puertu secu allugáu nel conceyu de Silao de la Victoria, Guanajuato. Ye'l centru loxísticu más importante d'América Llatina y convirtióse nel primer puertu secu n'integrase a la Comisión Interamericana de Puertos (CIP) de la Organización d'Estaos Americanos (OEA). Axacente al Aeropuertu Internacional Del Bajío y a la Carretera Federal 45.

## Zona de Parques Industriales

Cuatro parques industriales, **Santa Fe I**, **Santa Fe II**, **Santa Fe III** y **Santa Fe IV**, tienen los servicios y l'infraestructura pa la operación d'empreses loxístiques y de manufactura media y llixera con algames internacionales. Dalgunes de les corporaciones que tienen operaciones dientro d'estos parques son Hino Motors (filial de Toyota), Flexi, Guala Dispensing, Mailhot de Méxicu, Teco Westinghouse, Samot, Softer, Sovere, Emyco, Nippon Express, HAL Aluminum, Nestlé Purina, Beiersdorf, Bio Pappel, Volkswagen y Pirelli ente otres. Atopar a 35 km de la Cd. de León Guanajuato

## Aduana

GTO Puertu Interior tien la instalación aduanera más moderna y meyor entamada de Méxicu. Gracies a la so infraestructura, ye una de les aduanes más eficientes y fluyíes del país.

## Terminal Especializada de Carga Ferroviaria

Remana'l tresporte ferroviariu de mercancíes dende y escontra cualesquier de los puntos na rede nacional del país, incluyendo les principales ciudaes, puertos marítimos y fronteres internacionales.

## Aeropuertu Internacional Del Bajío

Colinda con Guanajuato Puertu Interior y sirve a tol Estáu de Guanajuato y llugares vecinos. Ye unu de los aeropuertos interiores meyor coneutaos del país y ufierta vuelos direutos diarios a los principales aeropuertos de Méxicu y Estaos Xuníos, tales como Houston, Dallas, y Los Angeles.

## Distritu d'Innovación y Servicios

Ye una zona d'árees comerciales y de servicios complementarios a les actividaes loxístiques y de manufactura que se tán estableciendo en GTO Puertu Interior. Anguaño tase construyendo l'Hotel Fiesta Inn, y una torre corporativa adicional que va ufiertar oficines d'altu nivel y espacios comerciales en renta. Otros usos destinaos pa esta zona son servicios bancarios y financieros, servicios d'alimentos y conveniencia, servicios de tresporte y loxística y oficines pa diversos usos.

## Zona Educativa y de Capacitación
Esta zona atopar en desenvolvimientu y apocayá empecipió operaciones la primer etapa d'un campus universitariu del Institutu Politéunicu Nacional qu'ufierta carreres profesionales d'inxeniería rellacionaes cola manufactura. Adicionalmente, nesta zona va operar un centru de capacitación téunica industrial alministráu pol CONALEP.

## Centru de Servicios Comuñales
Esti centru diseñar pa dar serviciu a les empreses instalaes en GTO Puertu Interior y a los sos emplegaos. Contién una guardería, una estación de bomberos y un centru d'atención médica con árees de salú ocupacional y atención d'emerxencies. Estes instalaciones atópense incluyíes dientro d'un parque recreativo y deportivo.

## Referencies