open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marcu Antoniu

**Marcu Antoniu** o **Marcus Antonius**  foi un políticu y xeneral romanu que tuvo un papel críticu na tresformación de la República romana, un gobiernu oligárquicu, nún imperiu autocráticu.

Antoniu yera ún de los xenerales de Xuliu César, col que conquistó la Galia y al que sofitó demientres la guerra civil. Quedó como alministrador d'Italia mientres que César eliminaba a los sos oponentes políticos en Grecia, España y norte d'África. Tres de la muerte de César, nel 44 e.C., xunió les sos fuercies a les de Marcu Emiliu Lépidu, otru xeneral de César, y Octaviu, sobrín-nietu y fíu adoptáu de César; xuntos formaron una dictadura con una direición colexada ente los tres, que los historiadores conocen como Segundu Triunviratu. Los triunviros derrotaron a los asesinos de César na batalla de Filipos (42 e.C.), y repartiéronse dempués el gobiernu del territoriu entá republicanu. A Antoniu tocáron-y les provincies orientales, qu'incluyíen el reinu cliente d'Exiptu, y dióse-y tamién el mandu militar na guerra de Roma escontra los partos.

Les rellaciones ente los triunviros deterioráronse porque toos buscaben agrandar el so podir políticu. Nel añu 40 e.C. evitose la guerra ente Marcu Antoniu y Octaviu col matrimoniu del primeru cola hermana del segundu, Octavia. Pese a esti matrimoniu Marcu Antoniu tenía una rellación sentimental cola reina d'Exiptu, Cleopatra VII, cola que tuvo trés fíos; esto estropió la rellación ente Octaviu y Antoniu. Nel añu 36 e.C. Lépidu foi espulsáu del triunviratu, y nel 33 e.C. los desacuerdos ente Octaviu y Augustu españaron, entamando una serie de maniobres que llevaron a la guerra civil nel añu 31 e.C., cuando'l Senáu romanu, siguiendo indicaciones de Octaviu, declaró la guerra a Cleopatra y proclamó traidor a Marcu Antoniu. Esi mesmu añu les tropes d'Antoniu foron derrotaes na batalla d'Actium, y tres d'eso Antoniu y Cleopatra colaron pa Exiptu, aú se suicidaron

La muerte de Marcu Antoniu dexó a Octaviu como únicu gobernante del mundu romanu. Nel añu 27 e.C. el Senáu concedió-y el títulu de *Augustus*, un fechu que marca la etapa final de la tresformación de la República romana nún imperiu, del qu'elli sería'l primer emperador.

## Referencies

## Enllaces esternos
Villabáñez

Hai delles entidaes xeográfiques col nome **Villabáñez**:

* Villabáñez, llocalidá del conceyu de Castañeda (Cantabria, España)
* Villabáñez, conceyu de la provincia de Valladolid (España)

## Referencies

## Enllaces esternos
Velilla

**Velilla** puede referise a munches llocalidaes d'España:

:
* La Velilla, casería de Tabaza nel conceyu de Carreño;
:
* Revelillas, llocalidá del conceyu de Valderredible;
:
* Velilla-Taramay, llocalidá del conceyu d'Almuñécar;
:
* Velilla, llocalidá del conceyu de San Román de Cameros;
* Velilla de la Rad, antigua aldea;
:
* Velilla de la Valduerna, llocalidá del conceyu de Castrillo de la Valduerna;
* Velilla de la Reina, llocalidá del conceyu de Cimanes del Tejar;
* La Velilla de Valdoré, llocalidá del conceyu de Crémenes;
* Velilla de los Oteros, llocalidá del conceyu de Pajares de los Oteros;
* La Velilla, llocalidá del conceyu de Riello;
* Barrio la Velilla, llocalidá del conceyu de Valdesamario;
* Velilla de Valderaduey, llocalidá del conceyu de Villazanzo de Valderaduey;
* Velilla de la Tercia, llocalidá del conceyu de Villamanín;
:
* La Raya de Velilla, llocalidá del conceyu de Mejorada del Campo;
* Velilla de San Antonio, conceyu;
:
* Velillas del Duque, llocalidá del conceyu de Quintanilla de Onsoña;
* Velilla de la Peña, llocalidá del conceyu de Santibáñez de la Peña;
* Velilla del Río Carrión, conceyu;
:
* La Velilla, llocalidá del conceyu de Pedraza;
:
* Velilla de Medinaceli, llocalidá del conceyu d'Arcos de Jalón;
* Velilla de San Esteban, llocalidá del conceyu de San Esteban de Gormaz;
* Velilla de la Sierra, conceyu;
* Velilla de los Ajos, conceyu;
* La Velilla, despobláu;
:
* Torrevelilla, conceyu;
:
* Velillas, llocalidá del conceyu d'Angüés;
* Velilla de Cinca, conceyu;
:
* Velilla, conceyu;
:
* Velilla de Ebro, conceyu;
* Velilla de Jiloca, conceyu.
Mediu Oeste d'Estaos Xuníos

El **Mediu Oeste d'Estaos Xuníos**, conocíu n'inglés como **Midwestern United States**, **American Midwest**, **Middle West** o simplemente **Midwest**, ye una de les cuatro rexones nes que la Oficina del Censu de los Estaos Xuníos divide, con propósitos estadísticos, el territoriu d'Estaos Xuníos. La rexón, nomada oficialmente Rexón Central del Norte (North Central Region) hasta 1984, asítiase ente'l Nordeste d'Estaos Xuníos y l'Oeste d'Estaos Xuníos, y llenda al norte con Canadá y al sur col Sur d'Estaos Xuníos.

La definición de la Oficina del Censu inclúi nella 12 estaos de la fastera centru-septentrional d'Estaos Xuníos: Dakota del Norte, Dakota del Sur, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Michigan, Minnesota, Missouri, Nebraska, Ohio y Wisconsin. Xeográficamente la rexón abarca los estaos asitiaos na gran llanada interior esistente ente los montes Apalaches y los Montes Rocosos. Los principales ríos de la rexón son, d'este a oeste, l'Ohio, el Mississippi y el Missouri. La población d'esta rexón en 2012, según la Oficina del Censu, yera de 65.377.684 habitantes. La rexón sodivídese en dos, que tomen como referencia el calce del ríu Mississippi: la División Centru Nordeste, qu'inclúi a los estaos asitiaos na vera izquierda del ríu, esto ye, Illinois, Indiana, Michigan, Ohio y Wisconsin, estaos pertenecientes tamién a la rexón de los Grandes Llagos; y la División Centru Noroeste, qu'inclúi a los estaos de la vera derecha del ríu, esto ye, les dos Dakotes, Iowa, Kansas, Minnesota, Missouri y Nebraska.

La ciudá más poblada de la rexón, y tercera más poblada del país, ye Chicago. Les siguientes n'orde d´importancia según la so población son Columbus, Indianapolis, Detroit, Milwaukee, Kansas City, Omaha, Minneapolis, Wichita, Cleveland, St. Paul, St. Louis, Cincinnati, Madison y Des Moines. Chicago y los sos suburbios formen la mayor área estadística metropolitana, con 9,9 millones d'habitantes, siguida en tamañu poblacional por Metro Detroit, Minneapolis-St. Paul, el Gran San Louis, el Gran Cleveland, el Gran Cincinnati, l'área metropolitana de Kansas City y l'área metropolitana de Columbus.

## Ver tamién
* Rexones d'Estaos Xuníos

## Referencies

## Enllaces esternos
María Luisa García

**María Luisa García Sánchez**  foi una cocinera y escritora asturiana. El so primer llibru de cocina, *[[El arte de cocinar]]*, espublizóse per primer vez en 1970, tien más de 30 ediciones (la más nueva en 2022) y vendió más de 530.000 exemplares.

## Obres
*
*
*
*
*

## Premios
* Insinia d'Oru de la Hostelería d'Asturies
* Faisán d'Oru del Centru Asturianu de Madrid
* Presidenta honorífica del Club de les Guisanderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
* María Luisa García - Personaxes relevantes de Mieres
Titu

**Titu Flaviu César Vespasianu Augustu,** tamién conocíu como **Titu** (Roma, 30 d'avientu del 39 - 13 de setiembre del 81) foi un emperador romanu, que reinó ente los años 79 y 81. Miembru de la dinastía Flavia, asocedió nel tronu a so pa Vespasianu, convirtiéndose nel primer emperador romanu en llegar al tronu a continuación de so pa biolóxicu.

Primero de convertise n'emperador Titu ganó sonadía como comandante militar, combatiendo a les órdenes de so pa en Xudea demientres la Primer Guerra Xudío-Romana. La guerra detúvose a la muerte del emperador Nerón, nel añu 68, porque Vespasianu concentrose na llucha pol poder imperial demientres el nomáu Añu de los Cuatro Emperadores. Cuando foi declaráu emperador, el 1 de xunetu del 69, el so fíu Titu quedó al cargo d'acabar cola rebelión de los xudíos. Nel añu 70 sitió y conquistó Xerusalén, destruyendo la ciudá y el Segundu Templu. Pa conmemorar la so victoria, y honralu, llevantose en Roma un arcu trunfal, el arcu de Titu.

Demientres el reináu de so pa Titu ganó sonadía en Roma pol so bon desempeñu como prefectu de la Guardia Pretoriana, pero tamién pola so polémica rellación sentimental cola reina xudía Berenice. Pese a les dudes qu'había sobre'l so temperamentu foi aclamáu pol pueblu a la muerte de so pa, y los historiadores contemporáneos de so (Suetoniu y otros) consideráronlo nes sos obres un bon emperador.

El so reináu foi'l de l'acabación del Coliséu, y nelli rescampla tamién la so xenerosidá p'aliviar los problemes causaos por dos desastres, la erupción del monte Vesubiu nel añu 79 y l'incendiu de Roma del añu 80. Morrió d'unes fiebres, tres reinar namái dos años, el 13 de setiembre del 81. Foi deificáu pol Senáu romanu y asocedíu pol so hermanu menor Domicianu.


## Referencies

## Enllaces esternos
Jolene Marie Rotinsulu

**Jolene Marie Cholock-Rotinsulu**  ye una modelu y actual reina de guapura Indonesia, quién participó en Miss International 2019. Anguaño va representar a dichu país nel certame de Puteri Indonesia 2019.

## Biografía
Gray nació en Santa Ana, California d'un madre Estaos Xuníos nacíu n'Escocia, Allery Lee-Cholock, de San Francisco, y una padre Indonesia, Roy Gustaaf Rotinsulu, d'Manado, North Sulawesi. 
De neña, Gray pasó la mayor parte del so tiempu participando en diverses actividaes extracurriculares como artes, drama, karate, baille y cantar. Ella yera una San Francisco International High School en San Francisco y más tarde llogró'l so Certificáu de Maestría en *[[Universidá Academia d'Arte]]* en San Francisco. Amás, llogró un Certificáu en Recreación al campu y un cintu negru n'Artes Marciales de Taekwondo. Dempués de terminar la escuela secundaria n'Australia, camudar a Xakarta, Indonesia, onde trabayó como modelu comercial. Cholock lleva'l nome de la so güela paterna, Allery Cholock, una inmigrante d'Estaos Xuníos d'América proveniente de California en 1921.

## Galerry

## Puteri Indonesia 2019
Gray representó a Indonesia en Puteri Indonesia 2019, que foi realizáu'l 9 d'avientu del 2019 en Xakarta, Indonesia, onde resultó como *Tercera Finalista* y la ganadora del certame foi Frederika Alexis Cull de Xakarta.

## Miss International 2019
Gray va representar a Indonesia nel Miss International 2019.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rugby (Dakota del Norte)

**Rugby** ye una ciudá del estáu de Dakota del Norte nos Estaos Xuníos. El censu de población de los Estaos Xuníos de 2010 diz que Rugby tenía .

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial
Eleiciones xenerales d'España de 1931

La primer vuelta de les eleiciones xenerales d'España de 1931**,** consideraes a Cortes republicanes, celebróse'l 28 de xunu de 1931. La segunda vuelta enllargóse, con diverses eleiciones parciales, ente'l 19 de xunetu y el 8 de payares. Tuvieron llugar pocu dempués de la proclamación de la Segunda República Española col fin d'ellaborar una nueva constitución. A elles allegaron, per una parte la Conxunción Republicanu-Socialista, compuesta pol PSOE, los radicales de Lerroux, los radicalsocialistes, la Derecha Lliberal Republicana d'Alcalá-Zamora y l'Aición Republicana d'Azaña, magar cada partíu allegaba col so propiu programa. La drecha antirrepublicana allegó estremada y nun presentó candidatures en parte de les circunscripciones.

Les eleiciones dieron un trunfu atayante a la *Conxunción Republicanu-Socialista*. La drecha y el centru republicanos (cola esceición de los radicales) quedaben amenorgaos a un papel testimonial, en cuantes que la drecha monárquica sufría un seriu revés. Como resultáu la mayoría de les izquierdes nel Parllamentu (nucleada en redol a socialistes, radicalsocialistes y Aición Republicana, yá que radicales y progresistes abandonaron llueu la coalición) dio llugar al denomináu bieniu reformista ente los años 1931 y 1933.

En diches eleiciones les muyeres podíen ser escoyíes (de fechu foron escoyíes trés muyeres como diputaes) pero nun pudieron votar.

## Resultaos eleutorales

## Referencies

## Enllaces esternos

* Buscador Históricu de Diputaos, Congresu de los Diputaos.
* II República Española
Lábaru cántabru

**Lábaru cántabru** o a cencielles **lábaru**,​ ye'l nome que recibe la interpretación moderno y contemporáneo d'un antiguu estandarte militar conocíu polos romanos como cantabrum. Na actualidá, ye representáu davezu como un pendón de tela de color magenta sobro'l cual ta bordáu un círculu arrodiáu d'una decoración xeométrica con cuatro medies llunes engarraes dos a dos que combina l'estandarte militar cola simboloxía de las estelas cántabras.

= Referencies ==

## Enllaces esternos
A9 HD

**TPA9 HD** ye una canal de televisión públicu español n'alta definición qu'emite nel Principáu d'Asturies, xestionáu por Radiotelevisión del Principáu d'Asturies. Anguaño la canal sigue en pruebes, emitiendo una imaxe fixa col soníu de RPA.

## Historia
TPA HD realizó la so primer emisión el 24 de mayu de 2009 col partíu del Real Uviéu - Mallorca B, perteneciente a la fase d'ascensu a 2ª División B, anque nun sería hasta'l 27 de marzu de 2010 cuando entamara a emitir en pruebes col partíu del Real Zaragoza-Valencia de Lliga, según el mundial de Fórmula 1, los partíos de la UEFA Champions League y de Primer División y otros acontecimientos producíos n'HD.

El 13 de payares de 2011, TPA HD pasó a llamase **A9 HD**.

## Ver tamién
* RTPA
* A7
* A8

## Referencies

## Enllaces esternos
* Página de la RTPA
## Referencies
Rugby (dixebra)

Col términu **Rugby** podemos referinos a:

*Rugbi, un deporte que se xuega con una pelota ovalada.
*Rugby, una llocalidá del condáu de Warwickshire, n'Inglaterra, Reinu Xuníu.
*Rugby, una llocalidá de Dakota del Norte, nos Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Seca

El topónimu **La Seca** puede referise a delles llocalidaes:

* La Secá, llocalidá del conceyu de Siero.
* La Seca (Lleón), llocalidá del conceyu de Cuadros, na provincia de Lleón (España).
* La Seca (Soria), llocalidá del conceyu de Quintana Redonda, na provincia de Soria (España).
* La Seca (Valladolid), conceyu de la provincia de Valladolid (España).
Novés

**Novés** puede referise a delles llocalidaes d'España:

* Novés, llocalidá de la provincia de Uesca
* Novés, llocalidá de la provincia de Toledo

## Referencies

## Enllaces esternos
Diario de León

El ***Diario de León*** ye'l decanu de la prensa lleonesa y el periódicu más vendíu nel conxuntu de la provincia, cola so propia editorial. Anque pasó por munchos dueños, l'actual (dende mediaos del 2007) ye'l presidente del grupu Begar, el llionés José Luis Ulibarri, dueñu tamién del 50% de la sociedá Radio Televisión de Castiella y Llión. La redaición tópase allugada na Carretera Llión-Astorga, km 4,5 de la lLocalidá de Trobajo del Camino.

## Historia
El Diario de León* foi fundáu en [[1906]] na ciudá de [[Llión (España)|Llión]], lo qu'anguaño lu convierte nel más antiguu de la provincia. 

En 1984 la empresa propietaria del Diario de León* allegó a la puya de *[[La Hora Leonesa]]* y'' Lo adquirió, anque dempués decidió zarralo. Con ello llibróse del so principal competidor. A mediaos de la década de 1980, acoyó los primeros trabayos profesionales del dibuxante llionés Miguel Ángel Martín. Tenía una edición especial pa la contorna d'El Bierzu, que dexó d'esistir en xineru de 2010 por decisión empresarial. El periódicu argumentó motivos téunicos.

## Premios
* Medaya d'oru de la provincia
* Medaya d'Oru de la ciudá de Llión
* Medaya d'Oru de les Cortes de Castiella y Llión
* Premiu Nacional al Fomentu de la Llectura.

## Carauterístiques
El Diario de León amuesa una importante dedicación a les noticies de la provincia, cuntando con delegaciones nes ciudaes más importantes de la mesma y una redaición en Ponferrada. Los datos qu'ufiertó la OJD correspondientes a 2008, indiquen una tirada media de 17.530 exemplares diarios con unu espardimientu mediu de 15.269 exemplares, ente que los datos de 2015 indicaben una tirada media de 12.914 exemplares y un espardimientu de 11.043, lo que significa un descensu del 26,33% en tirada y del 27,33% n'espardimientu. Los datos d'ochobre de 2016 indiquen que'l Diario de León tien 11.074 exemplares de tirada y 9.915 vendíos de media. El periódicu dispón tamién d'una edición dixital que nel mes d'abril de 2009 contabilizó un total 544.938 visites y en setiembre de 2016 un total de 729.875 navegadores únicos.

## Referencies

## Enllaces esternos

## Referencies
Redfoo

**Stefan Kendal Gordy** , más conocíu pol nome artísticu **Redfoo**, ye un cantante, compositor, baillarín, DJ y raperu d'Estaos Xuníos, que formó parte dende'l 2006 hasta cuasi'l final del añu 2012 del dúu musical LMFAO.

Redfoo foi un ex miembro de LMFAO, formáu por Sky Blu, dambos de Los Angeles, California. Los miembros de la banda, tíu y sobrín respeutivamente, son descendientes de Berry Gordy, fundador de Motown Records.

Los 2 cantares de mayor ésitu fueron *[[Party Rock Anthem]]* (tercer senciellu más vendíu de 2011) y *[[Sexy and I Know It]]*, que llegaron al primer puestu de la llista Billboard Hot 100. 

En 2012 ye cantante en solitariu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bottineau (Dakota del Norte)

**Bottineau** ye una ciudá del estáu de Dakota del Norte nos Estaos Xuníos. El censu de población de los Estaos Xuníos de 2010 diz que Bottineau tenía 2 211 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial
Rueda (dixebra)

**Rueda** puede facer referencia a dellos artículos:

* **[[Rueda]]**, máquina elemental utilizada fundamentalmente para el transporte; uno de los grandes descubrimientos de la humanidad.
* **[[Rueda (vinu)]]**, denominación d'orixe de los vinos de la provincia de Valladolid, España.

## Xeografía
***[[Rueda (Cantabria)]]**, pedanía de Bárcena de Cicero, Cantabria (España).
***[[Rueda (Valladolid)]]**, partíu de la provincia d'Ávila (España).
***[[Rueda (Valladolid)]]**, llocalidá y conceyu de la provincia de Valladolid, Castilla y León (España).
***[[Rueda de Jalón]]**, conceyu de la provincia de Zaragoza.
***[[Rueda (Santa Fe)]]**, llocalidá y comuna arxentina del Departamentu Constitución, provincia de Santa Fe (Arxentina).

## Zooloxía

* La **[[Mola mola|rueda]]** (Mola mola), un pexe peláxicu tetraodontiforme de la familia *Molidae.*

## Otros usos
* **[[Rueda de prensa]]**, actu informativu al que tán convidaos los medios de comunicación.
* **[[Rueda de emisoras Rato]]**, antigua cadena de radio española.

## Enllaces esternos
Adrián Pumares

**Adrián Pumares Suárez**  ye un políticu asturianu. Anguaño ye'l secretariu xeneral de Foru Asturies y diputáu d'esta formación na Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies.

## Biografía
**Adrián** ñaz en Llaviana en 1989 y anguaño vive ellí cola so familia. Estudió economía na Universidá d'Uviéu y la so carrera ta dedicada a la lloxística. Xugó y prauticó'l Rugbi nel Pilier Rugby Club. Dirixe l'área d'economía de Foru Asturies, y foi conceyal d'esti en Llaviana hasta'l 12 d'ochobre de 2016,  cuando abandona'l cargu por "*incompatibilidá profesional*". Tamién foi'l secretariu xeneral d'esti partíu en Llaviana.

Anguaño ye'l secretariu xeneral Foru Asturies, tamién ye diputáu y voceru d'esta formación na Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Yolanda Huergo

**Yolanda González Huergo**  foi una política asturiana d'esquierdes. Yera miembru d'Unidá Nacionalista Asturiana, Compromisu por Asturies y vocera de Podemos nel Ayuntamientu de Xixón dende 2019 hasta agostu de 2020.

## Biografía
Yolanda Huergo ñaz en Xixón el 30 de mayu 1971, vivió nel barriu de Roces. Pasó la mayor parte de la so infancia na parroquia d'Argüeyes (Siero) colos sos güelos. La so vida ta dedicada al activismu feminista, al activismu polos derechos llingüísticos de los asturfalantes y al activismu polos drechos humanos. Yera una de les polítiques asturianistes más conocíes anguaño, siendo cofundadora d'Unidá Nacionalista Asturiana (UNA) y de Compromisu por Asturies (CxAst). 

Tuvo llicenciada en drechu pola Universidá d'Uviéu y ye especialista n'urbanismu. Foi funcionaria llocal dende 2004.

Tuvo afiliada n'Izquierda Asturiana dende 2004 hasta 2012. Nes eleiciones autonómiques d'Asturies de 2011, foi la númberu 2 de la llista de la coalición Bloque por Asturies-Unidá Nacionalista Asturiana (Compromisu por Asturies). Ensin algamar representación na Xunta Xeneral del Principáu esti partíu, preséntase otra vegada, nesta ocasión a les eleiciones autonómiques d'Asturies de 2012, repitiendo'l puestu en llistes.

En 2014 Yolanda s'afilia a Podemos; Compromisu por Asturies aprobó sofitar el proyeutu de Pablo Iglesias, siendo esti l'espaciu asturianista d'esta formación n'Asturies.

En 2018 anuncia la so intención de querer ser candidata de *Podemos Xixón* a les eleiciones municipales, disputándo-y la candidatura a Rosa Espiño. Finalmente, la so candidatura foi escoyida col sofitu del 51,68% de los inscritos d'esta formación nel conceyu de Xixón en febreru de 2019. Nes eleiciones municipales de Xixón, Yolanda algama 16.128 votos y el puestu de conceyala y vocera de Podemos na Casa Conceyu de Xixón.

Muerre'l 6 d'agostu de 2020 a la edá de 49 años en Xixón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Isidro Martínez Oblanca

**Isidro Manuel Martínez Oblanca**  ye un políticu asturianu, foi senador y diputáu por Asturies. Ye cofundador de Foru Asturies en 2011, xunto con Álvarez Cascos.

## Biografía
Diplomáu n'Enfermería pola Universidá d'Uviéu en 1983, trabayó nel *Hospital de la Cruz Roja* según na mutua d'accidentes Asepeyo, en Xixón.

Ye cofundador de Foru Asturies. Foi conceyal nel Conceyu de Xixón mientres trés mandatos (1983-1987, 1991-1995 y 1995-1999), diputáu de la Xunta Xeneral del Principáu ente 1987 y 1991, senador electu nel periodu 1996-2004 y senador per designación autonómica (Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies) en 2011-2015. N'avientu de 2015 foi escoyíu diputáu por Asturies nel Congresu y reelixíu en 2016.

## Referencies

## Enllaces esternos
Festival d'Eurovisión Junior 2020

El XVIII Festival d'Eurovisión Junior va ser la decimoctava edición. Va celebrase en dalgún estudiu de televisión de Varsovia, Polonia (a causa de la pandemia, orixinalmente diba celebrase nel Tauron Arena Kraków de Cracovia), gracies a la victoria de Viki Gabor nel añu 2019.

La tema d'anguaño ye "Move the World" (Mueve'l mundu).

## Participantes confirmaos

**Debut**
*Alemaña

**Posible debut**
*Islandia

**Tornos**
Reinu Xuníu (posiblemente)

**Retiraos**

*Gales
*Irlanda
*Macedonia

**Otros países**
*Austria
*Bélxica
*Bosnia y Herzegovina
*Bulgaria
*Croacia
*Dinamarca
*Escocia
*Eslovenia
*Estonia
*Grecia
*Israel
*Letonia
*Moldavia
*Noruega
*San Marín
*Suecia
*Suiza
*Turquía
*Xipre

## Curiosidaes
*Anguaño, hubo una baxada de trés países, por cuenta de la pandemia de la Covid-19.
*Dempués de dellos años nos qu'Alemaña s'interesó en participar, finalmente va dir a faer.
*Anguaño, podríen participar los 5 miembros del Big Five, col debú d'Alemaña y el posible regresu del Reinu Uníu. Sicasí, hai qu'esperar la decisión del Reinu Uníu y la confirmación d'Italia por que esto pueda asoceder
*Anguaño, pel momento, nun va participar nenguna nación celta

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial
Carrocera

Col nome de **Carrocera** podemos referinos a:

* Carrocera, una casería de la parroquia de Piñeres nel conceyu asturianu d'Ayer.
* Carrocera, una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* Carrocera, un conceyu y llocalidá de la provincia de Lleón.

## Referencies
Les Roces

Col nome de **Les Roces** podemos referinos a:

* Les Roces, una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* Les Roces, una casería de la parroquia de Veguín, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* Les Roces, un llugar de la parroquia de Villanueva, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.

## Referencies
Llaneces

Hai delles llocalidaes nomaes **Llaneces**:

* Llaneces (El Pieloro), una casería del conceyu de Carreño.
* Llaneces (La Venta), una aldea del conceyu de Llangréu.
* Llaneces (Pueyes), una aldea del conceyu de Villaviciosa.
* Llaneces (San Andrés de Llinares), una casería del conceyu de Samartín del Rei Aurelio.

## Ver tamién
*
Llagos

**Llagos** puede referise a dellos artículos:

* El plural de llagu.
* Llagos, una casería del conceyu de Samartín del Rei Aurelio.
Villa del Prado

Col nome de **Villa del Prado** podemos referinos a delles llocalidaes:

* Villa del Prado, conceyu de la Comunidá de Madrid (España).
* Villa del Prado, llocalidá d'Arxentina.
* Villa del Prado, llocalidá de Méxicu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista d'alcaldes y alcaldeses d'Asturies

Llista de los alcaldes y alcaldeses d'Asturies anguaño:

## Llista
Estos son los alcaldes escoyíos nes eleiciones municipales d'España de 2019:

## Referencies
Tai Orathai

**Tai Orathai** (; ) ye una cantante y actriz tailandesa.

## Obres
### Música
* Duak Yah Nai Pah Poon
* Kho Jai Gun Now
* Kon Glai Mur Glai Bahn
* Song Jai Mah Glai Chit
* Mah Jark Din
* Kon Nai Kwarm Kid Hot
* Fun Young Glai Jai Young Now
* Mai Raung Hai Mai Chai Mai Jeb
* Plai Gauy Kaung Kwarm Hug
* Chaochai Khong Chiwit

## Referencies

## Enllaces esternos
Eldiario.es

***Eldiario.es*** ye un periódicu dixital español que ñaz el 17 de setiembre de 2012. El so direutor ye'l periodista Ignacio Escolar y la ideoloxía d'esti periódicu ye d'esquierdes.

## Historia
***Eldiario.es*** ye un mediu dixital fundáu en 2012 por un grupu de periodistes. El so direutor ye Ignacio Escolar, un blogueru y periodista que participó en numberoses tertulies en TV y radio. Esti abandonó'l periódicu dixital Público en 2012 pa facer el so propiu periódicu. Munchos de los sos redautores son ex-trabayadores d'esi cuando tenía la so versión en papel. Ta editáu pola sociedá llindada *Diariu de Prensa Dixital S.L*. que reconoz qu'en 2016 tuvo unos ingresos de   euros y unos gastos de  euros, dexando un beneficiu de  euros. *eldiario.es* edita cada trés meses una revista en papel, monográfica, llamada "*Cuadernos"*.

Ye un periódicu independiente que se caltién a traviés de socios. Anguaño tien alredor de 31.000 suscritos. El 70% del so capital pertenez a los sos trabayadores.

eldiario.es mercó'l 1 de xineru de 2017 la web d'información televisiva Vertele, de Daniel Bilbao y Enric Lloveras —tamién aicionistes d*'eldiario.es*— que se caltienen como aicionistes del portal. La revista dixital hasta entós tenía un conveniu col periódicu dixital *[[20minutos]]*.

En setiembre de 2018, de manera pionera nos medios de comunicación españoles incorporó la figura de «redautora xefa de Xéneru», pa coordinar ya impulsar la información sobre igualdá, xéneru y feminismu, siguiendo'l modelu de *[[The New York Times]]*. La responsabilidá foi asumida por Ana Requena, cofundadora d'eldiario.es, especialista en periodismu y xéneru y creadora en 2014 del blogue *Micromachismos.*

## Bibliografía
* 
* 

## Llicencia
*eldiario.es* edita los sos conteníos baxu una llicencia CC-BY-SA. Esta contién dos esceiciones: per un sitiu, nun s'aplica a los conteníos (testos, gráficos, informaciones, imáxenes...) publicaos por *eldiario.es* procedentes de terceros que vaigan roblaos o sían atribuyibles a axencies d'información (EFE, Europa Press...) o a cualesquier otra empresa distinta de Diario de Prensa Digital, S.L. Tolos derechos sobre estos conteníos queden puramente acutaos al so titular (l'axencia) y, por tanto, nun van poder ser reproducíos, distribuyíos, tresformaos o comunicaos públicamente ensin el consentimientu espreso del so titular. Per otra parte, los dibuxos de los viñetistas tamién son Creative Commons, anque nun van poder ser reproducíos con fines comerciales (CC-BY-NC).

## Referencies

## Enllaces esternos
Viḷḷar (Piñeres)

**Viḷḷar** ye una casería de la parroquies de Piñeres, nel conceyu asturianu d'Ayer. Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Paradas

Col nome de **Paradas** podemos referinos a:

*Paradas, un conceyu de la provincia de Sevilla, n'Andalucía, España.
*Paradas, una casería de la parroquia de Samartín, nel conceyu asturianu d'Allande.

## Referencies
Okdiario

**OKdiario** ye un periódicu dixital que ñaz en setiembre de 2015 pol periodista Eduardo Inda. Esti pertenez a la editorial "*Dos Mil Palabras S.L"* y el so direutor ye Eduardo Inda*.*

## Historia
Eduardo Inda creó *Okdiario* en setiembre de 2015 n'abandonando'l so cargu de direutor axuntu del diariu *[[El Mundo]]*, apurriendo un capital de 500&nbsp;000 euros correspondiente cola indemnización recibida tres la so salida. Al añu siguiente la empresa editora d**Okdiario'' recibió 300&nbsp;000 euros de la entidá pública estatal [[ENISA]], dependiente del [[Ministeriu d'Industria, Enerxía y Turismu]], en forma de préstamu participativu en condiciones ventaxoses a pesar de les sos cuentes deficitaries. 

La compañía de midida d'audiencies [[comScore]] asitió'l númberu de visites d**Okdiario* n'agostu de 2017 en 32 millones, con nueve millones d'usuarios únicos, siendo'l séptimu mediu dixital más visitáu d'[[España]], en ganando cuasi cuatro millones de llectores únicos nos sos dos primeros meses de vida. Sicasí, comScore reconoció qu'hebo datos inflaos na midida d'audiencies.

Axentes de la Unidá d'Asuntos Internos de la [[Cuerpu Nacional de Policía|Policía Nacional]] entraron n'abril de 2019 na redaición del mediu con una orde xudicial pa requisar material robáu a una asesora de [[Pablo Iglesias Turrión|Pablo Iglesias]].

== Polémiques ==
*Okdiario* foi acusáu dende otros medios de [[Desinformación|manipoliar]] les noticies pa crear discutiniu. Según un estudiu de la [[Universidá de Valencia]] de payares de [[2017]], ye'l mediu de comunicación peor valoráu d'[[España]].

El diariu foi condergáu en [[2016]] a rectificar una información sobre la Organización Impulsora de Discapacitaos (OID), qu'aseguraba que la [[Comisaría Xeneral de Policía XudicialUnidá de Delincuencia Económica y Fiscal (UDEF)|Unidá de Delincuencia Económica y Fiscal (UDEF)]] taba investigando al so presidente por pagos sospechosos a una fundación en [[Venezuela]].

El [[23 de xineru]] de 2017, espublizó que la plataforma d'afectaos por [[FACUA|Facua]] *presentara una denuncia contra la organización de consumidores pola estafa d'un millón d'euros a los afectaos del Casu Volkswagen. Darréu comprobóse que nun esistía tala asociación, nin se presentara tala denuncia.*

El [[16 de xineru]] de [[2019]], informó de que la casa de [[Pablo Iglesias Turrión|Pablo Iglesias]] yay [[Irene Montero]] atopábase construyida nun parque natural protexíu, sofitándolo con numberoses noticies. Esto foi desmentíu pol Conceyu de [[Galapagar]] y la Conseyería de Mediu Ambiente de la [[Comunidá de Madrid]]. El programa *Todo es Mentira* (que la so temática ye desmontar *fake news'') fixo un siguimientu especial de les socesives noticies al respeutu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vozpópuli

**Vozpópuli** ye un diariu dixital español xeneralista, especializáu en noticies económiques, financieres, información d'empreses y banca, de corrupción y actualidá política. El so direutor ye Jesús Cacho.

Ta empobináu escontra un públicu profesional, de mediana edá. Tien una orientación política de derecha lliberal. La redaición tien la so sede na cai Sauceda, nel barriu madrilanu de Las Tablas.

## Historia
Vozpópuli foi fundáu'l 10 d'ochobre de 2011 por Jesús Cacho, periodista que yá fundara en 2001 El Confidencial.

La fundación de Vozpópuli foi posible gracies a les perres que llogró Cacho na so salida d'El Confidencial, onde foi despidíu nun momentu nel que tenía'l 30% de la sociedá. Titania, la empresa editora ufiertó-y 2,5 millones por eses aiciones, que Cacho nun aceutó y optó por demandar por despidu improcedente. Tres socesives ampliaciones de capital la participación de Cacho amenorga al 10% y finalmente vendió les sos aiciones por un millón y mediu d'euros.

Nos sos entamos, Vozpópuli cuntó con 22 persones en nómina, 19 d'ellos periodistes.

En xineru de 2016 Miguel Alba Carmona ocupó'l cargu de direutor. Alba Carmona tuvo nel diariu dende la so ñacencia. Foi subdireutor, y primeramente responsable de la información bancaria y de finances.

Dende ochobre de 2018, torna al puestu de direutor l'editor y fundador del mediu, Jesús Cacho, en sustitución d'Alba Carmona.

Nesta nueva etapa, tamién se noma a Igor Marín, hasta agora redactor xefe, como nuevu subdireutor del diariu dixital.

Dende'l 2 de xineru de 2019, el periodista Álvaro Nieto ocupa'l cargu d'adxuntu a direición de Vozpópuli.

Tocantes a los conteníos, a les seiciones clásiques de nacional y política, *Vozpópuli* añade otres como "Mémesis" y "Medios". Amás, n'ochobre de 2016 esanició la seición **la chica de deportes** en compromisu cola igualdá.

## Equipu y negociu

El modelu de negociu básase na publicidá y nun pide soscripciones nin cuotes a los sos llectores. La información ye publicada n'abiertu n'internet y gratuita. Gracies a la so influencia en seutores económicos y financieros, Vozpópuli tien una situación financiera estable.

En 2014, el dixital tuvo per primer vegada resultaos económicos positivos, mientres que l'añu anterior había perdío 87.654 euros. L'añu pasáu, Vozpópuli tuvo una cifra de negocios de 1,9 millones d'euros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Arsenio Escolar

**Arsenio Escolar Ramos**  ye un periodista español. Foi'l direutor del diariu gratuitu *[[20 Minutos|20 minutos]]* dende la so fundación hasta'l 26 de setiembre de 2017 y el presidente de l'Asociación Española d'Editoriales de Publicaciones Periódiques (AEEPP).

## Biografía
Ñacíu en Torresandino (Burgos) en 1957, estudió Periodismu y llicencióse en Filoloxía Hispánica na Universidá Complutense de Madrid. Ta casáu cola tamién filóloga, periodista y esperta en cantos llíricos Montse Román. Son pas del periodista Ignacio Escolar.

## Trayeutoria
Entama la so carrera nel diariu profesional del maxisteriu Escuela Española. Trabayó como subdireutor d*'[[El País (España)|El País]]*, subdireutor de *[[Cinco Días]]*, direutor del diariu Claro*, redautor xefe del diariu* El Sol *y direutor de* Diario 16 *de [[Burgos]]. Dirixó hasta setiembre de 2017* 20 minutos*.* 

Ye analista políticu en distintos medios. Participa na conxusta *Los Almuerzos de [[Televisión Española|TVE]]* y en RNE.

Na seronda de 2018 publicó *Archiletras*, una revista fundada por él y dedicada a la llingua española, con ediciones en papel y dixital.

## Llibros

* 
* 
* 
* Coautor con Montse Román de *La golondrina enamorada y otros cuentos de La Alcarria*. El Aleph Editores. 2012.
## Premios

#Premiu José María  de Cossío (1986).
#Premiu Víctor de la Serna / Periodista del Añu (2006).
#Premiu José Manuel Porquet de periodismu dixital (2007).
#Premiu Talento Comunicativo de la Universidá Complutense (2012).

## Ver tamién
* Ignacio Escolar
* 20 Minutos
* Periodismu
* El País

## Referencies

## Enllaces esternos
San Román (parroquia de Piloña)

**San Román** ye una parroquia del conceyu asturianu de Piloña.

Tien una superficie de  km² y una población de .

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Selecta Visión

**Selecta Visión S.L.** ye una compañía española distribuidora y productora dedicada al la xestión de drechos audiovisuales. Foi fundada nel añu 1984, en Barcelona.

Cuenta con un estensu catálogu, de más de 500 títulos, de derechos pa España y Portugal de series y películes d'animación reconocíes internacionalmente como Dragon Ball o Mazinger Z, y series d'imaxe real como The Librarians o llargumetraxes cinematográficos como Otoño en Nueva York, llargumetraxes de Woody Allen o A 47 Metros. Lidera n'España la distribución d'animación xaponesa (anime) en cine, televisión, homevideo y plataformes dixitales.

**Selecta Visión** produció, al pie de distintes cadenes de televisión n'España programes infantiles y xuveniles de gran ésitu como lo avala'l Premiu Ondas al programa más innovador (2001) por *Desesperado Club Social* n'Antena 3, o'l TP d'Oru al Meyor Programa Infantil de Televisión (1996) por *[[MegaTrix|Club Megatrix]]*. Otres producciones de Selecta Visión son *Los Chuquis*, que permanecieron cinco años n'emisión en Telecinco, y *Kombai&Co* con más de 2 años d'emisión nes mañanes de fin de selmana. *Comecaminos* ye producíu pa TVE, emitióse en La 1 tolos fines de selmana y nes mañanes de La 2. Darréu convirtióse nel contenedor infantil de la canal infantil de TDT Clan. Anguaño produz pa esta última canal *[[Los Clanners]]*.

## Llicencies
Nesta llista se recueyen dalgunes de les series editaes por Selecta Visión pa España. Ye una llista non completa:

## Enllaces esternos

## Referencies
Porifera

Los **poríferos** (**Porifera**) o **esponxes** son un filu d'animales invertebraos acuáticos que s'atopen enclavaos dientro del subreinu Parazoa. Son mayoritariamente marinos, sésiles y escarecen d'auténticos texíos. Son filtradores gracies a un desenvueltu **sistema acuíferu** de poros, canales y cámares que xeneren corrientes d'agua provocaos pol movimientu d'unes célules flaxelaes: los coanocitos. Esisten unes 9000 especies d'esponxes nel mundu, de les cualos solo unes 150 viven n'agua duce. Conócense fósiles d'esponxes (una hexactinélida) dende'l Periodu Ediacáricu (Neoproterozoicu o Precambrianu cimeru). Consideráronse plantes hasta qu'en 1765 afayóse la esistencia de corrientes internes d'agua y fueron reconocíos como animales. La so dixestión ye intracelular. Les esponxes son el grupu hermanu de tolos demás animales. Les esponxes fueron les primeres en ramificase del árbol evolutivu dende l'ancestru común de tolos animales.

## Carauterístiques xenerales
Una de les carauterístiques más sorprendentes de les esponxes ye que la mayoría de les célules que componen el so cuerpu son totipotentes, esto ye, puen tresformase en cualesquier de los otros tipos celulares según les necesidaes del animal. Por tanto, considérase que les esponxes tienen una organización celular, a diferencia del restu de metazoos que la so organización ye tisular (con texíos). Escarecen de verdaderes capes embrionaries. 

La forma corporal xeneralizada d'estos animales ye la d'un sacu" con una abertura grande na parte cimera, el ósculo, que ye por onde sale l'agua, y munchos poros más o menos pequeños nes parés, que ye por onde entra l'agua. La filtración del alimentu producir na cámara interna del animal, y ye llevada a cabu por un tipu celular especializáu y únicu de los poríferos, los coanocitos. Estes célules tienen una gran semeyanza colos protozoos coanoflagelados, polo que güei hai poques duldes de que tán rellacionaos filoxenéticamente. Les esponxes, los metazoos más primitivos, tuvieron probablemente un antecesor común colos coanoflagelados coloniales, similares seique a los actuales *Proterospongia* o *Sphaeroeca* que son simples amestaos d'animales unicelulares.

Les esponxes son práuticamente incapaces de movese; munches escarecen de simetría corporal y por tanto nun tienen una forma definida; hai que crecen indefinidamente hasta qu'atopen con otra esponxa en crecedera o otra torga, otres que s'encuallen en roques, furándoles, etc. Una especie determinada pue adoptar distintos aspeutos según les condiciones ambientales, como la naturaleza y enclín del sustratu, disponibilidá d'espaciu, corrientes d'agua, etc.

Les esponxes escarecen de boca y d'aparatu dixestivu y a diferencia del restu de metazoos dependen de la dixestión intracelular, colo que la fagocitosis y pinocitosis son los mecanismos utilizaos pa la ingestión d'alimentu. Tampoco tienen célules nervioses, son los únicos animales qu'escarecen de sistema nerviosu.

## Referencies
Echinodermata

Los **equinodermos** (**Echinodermata**, del gr. ekhino, "escayu" y derma, "piel") son un filu d'animales deuteróstomos puramente marinos y bentónicos. El so nome alude a la so esclusiva cadarma interna formáu por osículos caliares. Tienen simetría pentarradial secundaria, casu únicu nel reinu animal, y un sistema vascular acuíferu carauterísticu.

Esti grupu inclúi a les estrelles de mar, los oricios y los pepinos acuáticos.

Esisten aproximao unes 7000 especies y más unes 13 000 que yá s'escastaron, yá que la so historia remontase a principios del Cambrianu, siendo unu de los grupos animales meyor representaos nel rexistru fósil.

Los equinodermos son conocíos dende l'antigüedá. Apaecen en frescos cretenses de más de 4000 años, pero nun fueron reconocíos como taxón independiente hasta 1847.

## Tasonomía

### Grupos actuales y fósiles
Si tomase en considerancia les formes fósiles, l'esquema clasificatorio complícase considerablemente y varia según los autores. El discutiniu sobro la clasificación interna del filu data de mediaos del sieglu XIX debíu al abondosu rexistru fósil; dellos esquemes reconocen hasta 25 clases. La siguiente clasificación ta tomada de wikispecies y Tree of Life:

**Subfilo** **[[Homalozoa]]** †

:: Clase Stylophora †
:: Clase Homoiostelea †
:: Clase Homostelea †
:: Clase Ctenocystoidea †

**Subfilo [[Pelmatozoa]]**

:: Clase Blastoidea †
:: Clase Crinoidea
:: Clase Cystoidea †
:: Clase Eocrinoidea †
:: Clase Paracrinoidea †
:: Clase Rhombifera †

**Subfilo [[Eleutherozoa]]**

: Superclase **[[Asterozoa]]**
:: Clase Somasteroidea †
:: Clase Asteroidea
:: Clase Ophiuroidea
: Superclase **[[Echinozoa]]**
:: Clase Cyclocystoidea †
:: Clase Echinoidea
:: Clase Edrioasteroidea †
:: Clase Holothuroidea
:: Clase Helicoplacoidea †
:: Clase Ophiocistioidea †

## Referencies
Chlorophyta

Les **clorófites** (**Chlorophyta**) son una división d'algues verdes qu'inclúi alredor de 8.200 especies d'organismos eucariotes na so mayoría acuáticos fotosintéticos. Tán rellacionaes con Charophyta (la otra división d'algues verdes) y con Embryophyta (plantes terrestres) constituyendo estos trés grupos el cladu Viridiplantae. 

La división contién tantu especies unicelulares como pluricelulares. Magar la mayoría de les especies viven en hábitats d'agua duce y un gran númberu en hábitats marinos, otres especies afacer a una amplia gama de redolaes. Por casu, *Chlamydomonas nivalis* (sandía de la nieve), de la clase Chlorophyceae, habita pel branu los aventexos alpinos (Europa). Otres especies afitar a les roques o partes maderices de los árboles. Delles especies son flaxelaes y tienen la ventaya de la motilidad. 

La reproducción pue ser sexual, de tipu oogamia o isogamia. Sicasí, delles especies puen reproducise asexualmente, por aciu división celular o formación d'espores. Los sos ciclos de vida difieren enforma ente especies, el más común ye'l ciclu de vida haplodiplonte (qu'inclúi una fase haploide y otra diploide).

## Clases

* Prasinophytina
** Mamiellophyceae
** Nephroselmidophyceae
** Pyramimonadophyceae
* Chlorophytina
** Chlorodendrophyceae
** Chlorophyceae
** Pedinophyceae
** Trebouxiophyceae
** Ulvophyceae

## Referencies
Embryophyta

Les **plantes terrestres** o **embriofites** (**Embryophyta**) son el cladu (grupu monofiléticu) formáu polos descendientes de ciertes algues verdes, que se caractericen por tener una serie d'adautaciones pa la vida fora de l'agua, y que son por tanto los responsables de la colonización de la tierra per parte de les plantes. El cladu incluye a toles plantes terrestres: los briófitos (hepátiques, antoceros y mofos), los licopodios, los felechos, y les plantes con grana, ente les que tán les ximnospermes y les anxiospermes. 

## Ecoloxía y Evolución
Esti cladu paez recibir una gran presión de selección pa afitar los calteres morfolóxicos que lu afixeren a la vida terrestre, dalgunos de los cualos yá tán presentes en dellos clados d'algues verdes.

### Adautaciones pa la vida terrestre

* L'apaición de la cutícula protexendo al esporófitu, y de la esporopolenina formando una gruesa paré na espora, paecen ser respuestes a la desecación.
* L'intercambiu de gases col ambiente llógrase al traviés de pequeños poros na epidermis o, nos grupos más avanzaos, al traviés d'estomas xenuinos.
* Los flavonoides ayuden a absorber la lluz ultravioleta.
* Esti cladu tamién sufrió adautaciones pa sobrollevar l'alta concentración d'osíxenu na atmósfera (muncho más alta que na agua), yá que una alta concentración d'osíxenu inhibe la fixación de dióxidu de carbonu. El metabolismu d'esti cladu inclúi un sistema d'oxidación del glicolatu» (*glycolate oxidation system*).
* La interacción ente plantes terrestres y fungos foi documentada en munchos briofitos y tamién en plantes vasculares. Nesta interacción, les plantes aproven a los fungos de los productos de la fotosíntesis, y a cambéu los fungos esquicen el suelu y les plantes llogren los nutrientes del suelu al traviés de los fungos.

## Filoxenia
Los grupos monofiléticos de les embriofites vivientes tán representaos nel siguiente cladograma:

## Referencies
Chytridiomycota

**Chytridiomycota** ye una división del reinu Fungi. Anque enantes solíen considerase como protistes. 

Los quitridios son los fungos más primitivos y son mayormente saprofitos (degradando quitina y queratina). 
Munchos quitridios son acuáticos (la mayoría d'agua duce). Esisten aproximao 1.000 especies, en 127 xéneros, distribuyíos en 5 ordes. Dellos quitridios viven en plantes o inseutos; la mayoría atopar nel suelu o na agua.

## Clasificación
*Chytridiomycetes
*Monoblepharidomycetes
*Xéneros *[[incertae sedis]]*
***[[Coenomyces]]*
***[[Thalassochytrium]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhodophyta

Les **algues coloraes** o **rodófites** (filu **Rhodophyta**, del griegu ῥόδον, "rosa" y φυτόν, "planta") son un importante grupu d'algues qu'incluye unes 7000 especies d'una gran diversidá de formes y tamaños. Formen parte del reinu Plantae al pie de Glaucophyta (glaucofites) y Viridiplantae (plantes y algues verdes).

Carauterizar pola so inmovilidá por cuenta de la falta o perda evolutiva de flaxelos en toles etapes del so ciclu vital. Los sos cloroplastos presenten dos membranes, clorofila a y pigmentos accesorios ficobiliproteínas y carotenoides, que amazcaren el color de la clorofila y dan-y el color coloráu distintivu d'estes algues. Tán bien representaes n'agües fondes. 

Rhodophyta aniciose nel Mesoproterozoicu y estrémase filoxenéticamente en dos clados: Cyanidiophytina y Rhodophytina, que diverxeron hai unos 1200 millones d'años.

## Galería


Ficheru:Cyanidium O5A.jpg|*[[Cyanidium]]* (Cyanidiophyceae)
Ficheru:Porphyra (haploide y diploide).jpg|*[[Porphyra]]* haploide y diploide (Bangiophyceae)
Ficheru:Chondrus crispus.jpg|*[[Chondrus crispus]]* (Florideophyceae, orde Gigartinales)
Ficheru:Gracilaria2.JPG|*[[Gracilaria]]* (Florideophyceae, orde Gracilariales)
Ficheru:Corallina officinalis Helgoland.JPG|*[[Corallina|Corallina officinalis]]* Florideophyceae, orde Corallinales)



## Referencies
Glaucophyta

Les **glaucofites** (división **Glaucophyta** o **Glaucocystophyta**) ye un pequeñu grupu d'algues unicelulares d'agua duce qu'incluye unes 13 especies. Formen parte del reinu Plantae al pie de Rhodophyta (algues coloraes) y Viridiplantae (plantes y algues verdes). Enantes fueron clasificaos como protistes. 

Les glaucofites tán constituyíes por célules individuales o en grupos, dacuando compartiendo la paré de la célula madre. La reproducción ye asexual y tien llugar pola formación de zoospores (célules móviles con dos flaxelos) o autoesporas (inmóviles). Nun se reparó reproducción sexual ente les glaucofites. Les glaucofites considérense les plantes más primitives esistentes.

Les glaucofites estrémense principalmente pola presencia de cianelas, esto ye, plastos que retienen carauterístiques típiques de les cianobauterias y ausencia de los cloroplastos del restu de les algues. Estos plastos presenten una paré residual de peptidoglicano ente les dos membranes y carboxisomas, que se consideren procedentes del endosimbionte bauterianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Opisthosporidia

**Opisthosporidia** o tamién **Cryptomycota** *sensu lato*, ye un grupu de microorganismos unicelulares parásitos obligaos, polo xeneral intracelulares que producen espores o zoospores. Constitúin un grupu basal de los fungos, enantes fueron clasificaos como protistes. Revelóse que los distintos subgrupos presenten quitina a nivel de la paré celular o siquier de les espores, una carauterística universal de los fungos. La quitina ta acomuñada a α- y β-glucanos, pa ello, utilícense enzimes quitina sintetases específiques de tipu IV, al igual que na mayoría de fungos más evolucionaos.

## Filoxenia
Postulóse que podría ser un grupu monofiléticu de la siguiente maneraː

## Referencies