Gol

Un **gol** (del inglés *goal*; meta, oxetivu) ye'l fechu de marcar un tanto o puntu que ye l'oxetivu del xuegu en dellos deportes. L'equipu o partíu que marca más goles nun periodu, ye consideráu'l ganador del partíu.

Tamién se diz que'l términu surde del británicu *gol* que'l so significáu ye "llende" y dellos etimólogos afirmen que significa torga y que provién de *golien* (inglés arcaicu), cualesquier d'estes definiciones puede sirvir una y bones acomuñar al deporte too tien un sentíu; meta: anotar y ganar l'alcuentru, llende: pasar la llinia de la cancha y de esta manera ganar el puntu y torga: pasar percima del rival, vencelo y consiguir l'anotación.

## Fútbol y les sos modalidaes

Nel fútbol, un gol o tantu márcase dempués de que la pelota encruz dafechu la llinia de meta o llinia de gol d'una portería, pintada nel terrén de xuegu y delimitada polos trés postes que lu formen, los dos llaterales y el travesal.

Un gol va ser anotáu como un puntu a favor del equipu correspondiente que fizo l'anotación, namái si esti ye válidu, quedando tal decisión final, entá siendo revesosa, a instancies de los colexaos (árbitros) del alcuentru.

Un gol puede ser convertíu mientres el desenvolvimientu del xuegu bien en xugada o a balón paráu per cualesquier parte del cuerpu válida: cabeza, tueru, o estremidaes, sacante los brazos y manes, que tán consideraos como infracción y va sancionase con falta favorable al equipu contrariu (sacante los porterus). Coles mesmes, va poder llograse comoquier combinativa axustada dientro del reglamentu, siendo dalgunos d'ellos de bella factura, como los llograos de vaselina, de chilena, de tisoria, de volea, de mano, o de centru direutu por destacar dalgunos.

Si'l partíu remata igualáu en goles o ensin goles, considérase empate. En dellos torneos y etapes definitories nun s'almiten un resultáu d'empate, y aplíquense delles téuniques de desempate, como tiempos adicionales, definiciones por penaltis y partíos de revancha.

La mesma pallabra gol ye xeneralmente la utilizada (cantada, glayada, o a cencielles anunciada) pa festexar los puntos llograos por un equipu. El berru escuchar nes cantaraes de les tribunes y nos narradores de los partíos quien-y imprimen un toque d'entusiasmu nos sos rellatos.

Anguaño nos torneos, l'equipu ganador suma 3 puntos, nengunu'l perdedor, y un puntu cada equipu en casu d'empate (la única esceición a esto ye'l fútbol amateur de Francia onde (quitando'l Championnat National) l'equipu ganador suma 4 puntos, un puntu'l perdedor, y dos puntos cada equipu en casu d'empate). D'antiguo, el ganador recibía 2 puntos. Si na tabla de posiciones de la competición hubiera una igualdá de puntos ente dos o más equipos, va aplicase primero la "diferencia de goles particular" ente los equipos implicaos nos partíos apostaos ente dambos equipos, y si ésta tamién ye empate recurrir a la "diferencia de goles xeneral" d'un equipu en cuestión consiguíu frente a tolos equipos del tornéu.

Les distintes modalidaes del fútbol como'l fútbol sala, fútbol 7 y fútbol playa tienen el mesmu sistema de regles y de puntuación.

### Tipos de gol
* De penalti: cuando'l tantu llograr dende'l puntu de los 11 metros por cuenta de una infracción a favor a manes del equipu atacante dientro del área.
* Autogol: cuando por fuercia (o non) métese un gol na portería del so propiu equipu.
* Gol olímpicu: cuando un xugador introduz disparando'l balón na portería direutamente dende'l saque d'esquina.
* Llibre direutu: cuando'l tantu llograr de llanzamientu direutu de falta.

### Asistencia considérase asistencia al últimu pase recibíu por un xugador antes d'anotar un gol. Ye tamién conocida como pase de gol o pase pa gol. Dempués del gol ye considerada l'acción más pervalible nes estadístiques d'un partíu, magar que ésta nun conceda nengún tipu de tantéu más que'l puramente estadísticu. De tal manera, cada xugador máximu asistente d'una competición ye tamién reconocíu, al igual que'l máximu goliador.

## Balonmano y les sos modalidaes
Nel balonmano al tantu conózse-y tamién pol nome de gol. Tien les mesmes carauterístiques que nel fútbol, a diferencia de que los tantos solo son válidos cuando son consiguíos poles estremidaes cimeres, al contrariu que nel fútbol, d'ende la particularidá de los sos nomes: fútbol, proveninete de la pallabra inglesa *foot-ball* (balón-pie) y balonmano, proveniente de la pallabra *hand-ball* (balón-mano). El gol en balonmano tien el mesmu valor d'un puntu, y el vencedor va ser el que más tantos atropu a la fin del tiempu reglamentariu.

## Polu y les sos modalidaes
El polu tien el mesmu sistema de puntuaje, onde l'equipu vencedor va ser el que consiga'l mayor númberu de puntos (n'anotando un gol) a la fin del tiempu establecíu. La particularidá d'esti deporte ye que se xuega montáu a caballu y por aciu un palu o "stick". Esti deporte tien múltiples variantes que van modificar les regles de xuegu afaciéndose a les carauterístiques de cada unu, pero ensin que'l sistema de puntuación vease afeutáu. Ente les distintes modalidaes esisten:

* Water-polo: Al igual que'l balonmano, solo van dexase anotaciones per mediu de les manes, y cola particularidá de que se xuega dientro de l'agua.
* Bikepolo: Xuégase igual que'l Polu, pero montáu en bicicleta en cuenta de a caballu.

## Ḥoquei y les sos modalidaes

Cuando un xugador enserta'l discu dientro de la portería contraria y anota llámase Hole On.

## Otros deportes

Según los distintos deportes, los tantos marcaos reciben distintos nomes, anque dacuando nun son la única manera de llograr puntos. Dientro de cada deporte puede haber coles mesmes distintos tipos d'anotaciones, que van otorgar distintu númberu de puntos. Dase'l casu en deportes como'l tenis o'l voleibol onde hai distintos niveles de puntuación, onde en consiguiendo un determináu númberu de puntos, consíguese un "set", ganando'l partíu'l que llegue a un determináu númberu de "sets". Casu particular ye'l del golf, onde'l sistema de puntuación va en función de consiguir un númberu menor de golpes respeuto al númberu de golpes primeramente establecíu en cada fuexu del campu.

### Fútbol gaélico

** Gol, vale 3 puntos.
** Punto, vale 1 puntu.

### Fútbol australianu

** Gol, vale 6 puntos.
** Behind, vale 1 puntu.

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos