Lissotriton boscai

El  ye una especie d'anfibiu urodelu de la familia Salamandridae, endémica de la metá noroccidental de la Península ibérica.

De tamañu pequeñu, compactu, de focicu arrondáu, de cutiu con un riegu llonxitudinal. Envés parduzu nel machu y pardu aceituna na fema. Banduyu mariellu a naranxa con cantos claros y enllordiáu de negru. Miden ente 8 y 9 cm. Aliméntase de viérbenes, inseutos y pequeños crustáceos.

Pasen el día so les piedres, saliendo a cazar de nueche. Aparianse en llamargues y estanques pequeños, tamién en pozos. Repara retiru ivernizu.

## Identificación
Ye un urodelu de pequeñu tamañu que puede algamar hasta 97 mm de llargor total. Los machos nun desenvuelven cresta dorsal, sinón namái una cresta caudal baxa mientres el periodu de celu. La cola, de similar llargor al cuerpu, ta estruyida lateralmente, y nos machos acaba nun perpequeñu filamentu. La coloración de cabeza y envés ye de color pardu o marrón, y ventralmente ye de color naranxa o acoloratáu, sobre'l que destaquen conspicuas manches o puntos gruesos negros, irregularmente dispuestos, pero frecuentemente alliniaos lateralmente.

Les cucharapes miden ente 10 y 18 mm, y son de color amarellentáu con un leve diseñu puntiáu n'escuru y presenta una cresta dorsal que se sigue hasta'l final de la cola, onde acaba n'ángulu agudu.

## Estatus de caltenimientu
N'España catalógase como especie d'esmolición menor (LC). 

## Distribución
Ye un endemismu ibéricu distribuyíu pola metá occidental de la Península Ibérica. La so distribución inclúi llocalidaes dende escasa altitú y bien próximes al mar (como asocede nel área de Doñana) hasta zones montascoses (hasta aprox. 1.800 msnm), atopándose preferentemente en zones ente 400 y 1.000 msnm. El clima que caracteriza a la mayoría de les sos hábitats ye de calter mediterraneu oceánicu y continental, con precipitaciones añales de normal inferiores a 900 mm, anque nel norte ye tamién abondosu en zones de clima templáu fríu oceánico, con mayor bayura de precipitaciones.

## Hábitat
Atópase en biotopos bien diversos, como montes d'encines, sufreres o carbayos, pinares, plantíos d'ocalitu, zones de carba y cultivos ya inclusive zones arenoses costeres. Para la so reproducción rique pequeñes llamargues temporales, estanques, poces, regueros con zones remansadas, bebederos o fontes. En Salamanca cítase tamién la so reproducción en medios permanentes.

## Ecoloxía trófica
Mientres la so fase acuática los adultos alimentase d'invertebraos acuáticos, especialmente canesbes de dípteros. Les cucharapes peracaben sobremanera crustáceos planctónicos, incluyendo tamién na so dieta canesbes de dípteros y otros invertebraos acuáticos.

## Bioloxía de la reproducción
Nel sur, los adultos alleguen a los medios acuáticos pa reproducise na seronda, calteniéndose la dómina de cortexos y ovoposición mientres l'iviernu. Les cucharapes reparense de febreru a xunu, completando la metamorfosis los primeros individuos en mayu. N'otres zones del centru y norte del so área de distribución, los adultos empiecen la reproducción en febreru, enllargándose hasta xunetu. Les primeres cucharapes reparense en primavera, y completen la so metamorfosis de xunetu a setiembre.

## Interacciones ente especies
Describióse una alta semeyanza nel usu de hábitats reproductivos con *Triturus pygmaeus.* Les sos cucharapes tienen dietes similares, pero caltienen distintes estratexes de caza, acesmando a les sos preses de normal tres una busca lenta pol fondu de les llamargues, ente que *T. pygmaeus* inxeriereles rápido en reparando'l so movimientu na columna d'agua.

## Patrón social y comportamientu
En fase terrestre, los adultos, en determinaes situaciones de peligru, exhiben una postura determinada que consiste n'arquiar el cuerpu, llevantando la cola y la cabeza y espurriendo les estremidaes, amosando asina la coloración anaranxada o acoloratada de la zona ventral de cuerpu, cabeza y cola.

De primeres de la fase acuática, los adultos amuesen actividá crepuscular, pero conforme avanza'l periodu reproductor tiende a estender la so actividá mientres el periodu diurnu.

L'actividá estacional varia a lo llargo del so área de distribución. Nel norte pueden tar inactivos pel hibiernu, ente que nes poblaciones del sur, el periodu d'inactividá asítiase pel branu. En delles poblaciones, los tritones tienen actividá terrestre calteniendo tamién una fase acuática asociada a la reproducción, ente que n'otres poblaciones pueden reparase individuos en fase acuática mientres tol añu.

## Ver tamién
* Anfibios de la península ibérica

## Referencies