Olmedillo de Roa

**Olmedillo de Roa** ye un conceyu español asitiáu na provincia de Burgos, na comunidá autónoma de Castiella y Llión, que forma parte de la contorna de la Ribera del Duero.

Ye un pueblu eminentemente agrícola, n'el so campos alternen el granu y la uva, combinaos con formosos pinares que coronen los *bochinches*. Con un clima continental, una altitú media de 800 metros y un suelu d'ábanu y magrizu, ricu y fértil, crearon l'hábitat apropiáu pa la uva Tinta del País, variedá principal de la zona procedente del mesmu tueru que la uva Tempranillo -, que da color, arume y cuerpu a los sos escelentes tintos bien cubiertos de color, con irisaciones moraes, arume bien delicao y caltriante y selemente acedos.

Nesta llocalidá ta asitiada la *Bodega Pago del Rei*, perteneciente al grupu Félix Solís Avantis, que ye la mayor ellaboradora de tola Denominación d'Orixe Ribera del Duero.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 26,03&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

## Economía

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 0 €.

## Patrimoniu históricu

Ente los sos encantos destaca la Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción, que'l so edificiu foi construyíu, cola monumentalidad espacial mesma del sieglu XVI y principios del XVII, pol canteru Juan de Navaceda. Ye una construcción que consta de tres naves, murios de piedra y sillería d'apareyu regular. Tien una cabecera con ventanes gótiques, interior con yelsos de les cubriciones de les naves, bóveda estrellada en falsu cruceru, grandes pilastres qu'apurren esbeltez y dos arcos góticos. Tien un gran salón de doce tramos de bóveda que se posen sobre pilastres de base poligonal y seición circular nel so alzáu, con cubierta de falsa bóveda de lladriyu con decoración de yesones -sacante nel cuartu tramu que s'aboveda con crucería reticular y de combados-.

Nel so interior alluga un retablu de La nuesa Señora de Basardilla, de mediaos del XVII cola imaxe de la Virxe de Basardilla que d'antiguo s'allugaba na Ermita del pueblu, tamién puede atopase un receptáculu del sieglu XVIII, realizáu por Manuel Sandoval y un tabernáculo del sieglu XIX de Pedro Munar.

Na plaza del pueblu caltién una casa del sieglu XIX, que la so fachada tien un xuegu de lladriyu y piedra y dos bustos, unu de muyer y otru d'home, enriba de les dos ventanes del edificiu. Esisten numberosos exemplos d'esti estilu de construcción, nel que van variando los bustos, n'otros pueblos de la ribera (La Horra, Quinatanamanvirgo, Guzmán, Boada de Roa … )

Non lloñe del pueblu, sobre un cuetu próximu alcuéntrase la ermita barroca de la Virxe de la Basardilla. Externamente destaca la so espadaña y les sos grandes pilastres.

## Fiestes y costumes
Fiestes patronales:La Selmana Santa, la Festividá de la Santísima Trinidá y Natividá de La nuesa señora de Basardilla.

La fiesta más importante de la llocalidá ye **la Natividá de La nuesa Señora de Basardilla** que se celebra'l día 8 de setiembre, y a otru día conmemoren la fiesta de los **[[Mártires de Cardeña]]**. El día sábadu de la fiesta, el pueblu realiza la romería a la Ermita de la Virxe de Basardilla, dempués de celebrar misa na ermita la virxe ye llevada a la Ilesia del pueblu, mientres tol percorríu de vuelta al pueblu los mozos acompañen danzando ensin parar n'honor a la Virxe.

En Selmana Santa, lo más llamativo son los cantares tradicionales, como'l del Reló -nel que se va narrando hora tres hora lo que va asocediendo mientres la pasión de Cristu-, que s'entonen el día de Xueves Santu y Vienres Santu mientres "la carrera" (procesión nocherniega peles cais del pueblu", y ye tamién importante'l cantar que se fai mientres el lavatorio de pies que se realiza a los neños del pueblu na ilesia'l xueves santu, reprensetando a los 12 apóstoles. 

La Santísima Trinidá celébrase 40 díes dempués de Selmana Santa, la fiesta dura 2 díes mientres los que s'entamen distintos actos festivos. La procesión desenvuélvese antes de la misa, y adquier vistosidá yá que se danza mientres el trayeutu.

## Historia Antigua de Olmedillo
Les noticies rellacionaes direutamente con Olmedillo son escases, polo que'l pasáu d'esti conceyu reconstrúyese indireutamente. Del primer periodu de la edá de los metales hai que destacar una modalidá de cerámica que se conoz como estilu “Ciempozuelos” que nel Pandu tuvo gran desenvuelvo mil años antes de Cristu Atopáronse posibles xacimientos d'esti periodu en distintos conceyos y en Olmedillo concretamente nos siguientes términos: El Calvariu, El Carril, Les Eres, Busiles y La Serna.

Mientres los entamos de la Edá del Bronce (1800- 750&nbsp;e.&nbsp;C.) hubo gran diversidá de tipos d'asentamientos de curtia duración propios d'una actividá económica itinerante,. La estructura d'habitación permanente apaez na denomada cultura del Sotu. Periodu que destaca pola rexonalización y porque el ritual funerariu constitúi la inhumación n'enterramientos simples o coleutivos. Atopáronse xacimientos posibles d'esti periodu solu en Olmedillo de Roa: Na Basardilla, la Plaza y Santimia.

La Edá del Fierro, etapa d'intercambios col esterior y d'asentamientos de población estables asitiaos xunto a los valles fluviales. Atopáronse poblaciones d'esta dómina cerca de los nuesos pueblos.

La celtiberización, bien importante nestos pueblos riberanos, traxo una serie de cambeos culturales y grandes novedaes téuniques y económiques. El periodu de romanización, tres la conquista militar del pueblu vaccéu, construyóse una importante rede de caminos como la calzada de primer categoría qu'enllazaba Astorga con Zaragoza y otres de calter secundariu. En Olmedillo caltiénense restos d'estes víes, exemplu d'ello ye la ponte romana na redoma de la ermita. Los visigodos a la so llegada a tierres del Duero ocuparon los asentamientos romanos, lo cual constatar los xacimientos atopaos en Olmedillo.

Hai que destacar, nel añu 912, la ocupación de la fortaleza de Roa per parte del Conde Munio Nuñez y della pasaron a depender un conxuntu d'aldegues y nucleos de población ente ellos Olmedillo. Un conxuntu de pequeñes fortaleces defenden estes tierres de los ataques islámicos a les llongura del sieglu X. Danse socesivos intentos de reorganizar y poblar el territoriu según informen cróniques de 939 y 983 probablemente so la direición de los cristianos. Esto consíguese en 1011 cuando se recuperen les fortaleces más significatives de la cuenca del Duero. Un fechu significativu ye la reconstrucción del obispáu d'Osma al que Olmedillo pertenez dende 1136. Dende la entrada a valir del fueru y Roa en 1143 cuando se funda la Comunidá de Villa y tierra de Roa, **“Olmediello”** va tener la capacidá de poblar y ocupar les tierres desiertes ente l'Arlanza y la sierra.

## Historia Medieval y Moderna de Olmedillo
Nel sieglu XVI vive una etapa de prosperidá y na Edá Moderna el treme urbanu y el templu parroquial, van recibir una fonda remodelación alquiriendo no esencial l'aspeutu qu'agora podemos contemplar.

Villa arrodiada de despoblaos pertenecientes a les 33 aldegues que nel añu 1143 conformaron el territoriu de la Comunidá de Villa y Tierra de Roa. Constitúi una de les zones más densamente poblaes de la Edá Media con una tradición de población que funde los sos raigaños dende'l Calcolíticu. 

Nel Censo de Vecinderos de la Corona de Castiella realizáu en 1591 denominar **[[Durón de Roa|Durón]] y Olmedillo** , pertenecía a la Tierra de Roa , incluyida na provincia de Burgos . La comunidá cuntaba con **1.569 vecinos pecheros**, correspondiendo 563 a la capital.

**Villa** , conocida entós como **Olmedillo** , perteneciente a la Tierra de Roa con xurisdicción, de señoríu exercida pol Conde de Siruela quien nomaba'l so alcalde ordinariu.

Olmedilllo de Roa tien un conxuntu d'arquiteutura nobiliar y civil con sorprendentes inscripciones en delles de les sos sillerías ya interesantes construcciones del sieglu XIX. Per otru llau, caltién la so estructura urbana circular, heredada del so pasáu medieval.

A la cayida del Antiguu Réxime queda constiuido en conceyu constitucional nel partíu de Roa perteneciente a la rexón de Castiella la Vieya que nel Censu de la matrícula catastral cuntaba con 163 llares y 652 vecinos.

## Parroquia
Ilesia católica de la *[[Asunción de La nuesa Señora]]*, dependiente de la parroquia de Tórtoles de Esgueva nel Arciprestalgu de Roa, diócesis de Burgos.

## Rutes
Olmedillo de Roa ta asitiáu na ruta más curtia ente los llugares santos de Caravaca de la Cruz y Santu Toribio de Llébana.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
* Conceyu 
*