Dan

***Dan*** (段) ye un términu xaponés emplegáu nes artes marciales y n’otres práutiques tradicionales xaponeses como l*'[[ikebana]]* (arreglos florales), el xuegu del go, el shogi (xuegu asemeyáu al axedrez) o la ceremonia del té (*chado* o *chanoyu*), pa señalar estremaos niveles de maestría o d'esperiencia.

El sistema de graos *dan* utilízase dempués del de los kyu, que ye’l sistema que marca la progresión de los prauticantes enantes d'algamar el primer *dan*. Na mayoría de les artes marciales, la condición de propietariu d'un grau *dan* (*yūdansha*, 有段者) indícase llevando un cintu negru. Los niveles posibles van tradicionalmente, n’orde creciente de maestría, del primer al décimu dan. Los primeros *dan* pueden algamase xeneralmente per aciu de la presentación a exámenes o a competiciones. Los graos más elevaos riquen pela so parte d'años d'esperiencia y d'una contribución significativa a la enseñanza o investigación de l'actividá de que se trate.

Los graos cimeros namái pue dalos un altu representante d'una institución central. Ensin embargu la primer vez que se concedió un grau 10ᵘ Dan tuvo que facelo, lóxica y necesariamente, un graduáu más baxu. Sicasí dellos maestros xaponeses nunca dieron nengún grau perriba del 5ᵘ Dan, magar que dalgunos de los sos alumnos, pel so llau, diéren-yos danes perriba del so propiu nivel (p.e. Jigoro Kano recibió un 12ᵘ Dan).

Un casu particular ye la escuela Bujinkan de Ninjutsu, con un programa qu'abarca nueve estilos d'artes marciales, que concede hasta’l 15ᵘ Dan.

Magar que’l sistema dan anició nel xuegu del *go*, foi aplicáu a les artes marciales per primer vegada por Jigoro Kano, el fundador del yudu, cuando concedió’l primer dan a dos de los sos alumnos (Shiro Saigo y Tsunejiro Tomita) en 1883. Hasta ésa siguíase un sistema tradicional de certificaos d'aptitú (el más conocíu y antiguu ye’l llamáu *menkyo*) y entá nun s’estremaben na so apariencia los que después diben ser los *yudansha* (cintos negros) de los *mudansha* (los que nun teníen grau). Kano púnxose’l cintu negru en 1886.

Poro, el sistema de graos *dan* ye abondo modernu. D’esta miente, nes escueles tradicionales, el primer dan correspuende al momentu nel que’l candidatu al deprendimientu terminó’l so periodu de prueba y ye consideráu dignu d'entrar nel verdaderu deprendimientu. Falando en cierto, el primer *dan* ye’l rangu del principiante. Del mesmu mou, el décimu *dan* ta xeneralmente atrocáu pal fundador del arte marcial, y solamente él pue pasalu a otru. Esto resultó na desapaición d'esi grau en delles artes marciales.

En xaponés, los graos d'esti sistema tienen los siguientes nomes:

* 1ᵉʳ *dan* : *shodan* ;
* 2ᵘ *dan* : *nidan* ;
* 3er *dan* : *sandan* ;
* 4ᵘ *dan* : *yondan* ;
* 5ᵘ *dan* : *godan* ;
* 6ᵘ *dan* : *rokudan* ;
* 7ᵘ *dan* : *shichidan* ;
* 8ᵘ *dan* : *hachidan* ;
* 9ᵘ *dan* : *kyudan* ;
* 10ᵘ *dan* : *judan* ;
* 11ᵘ *dan* : *jûichidan* ;
* 12ᵘ *dan* : *jûnidan* ;
* 13ᵘ *dan* : *jûsandan* ;
* 14ᵘ *dan* : *jûyondan* ;
* 15ᵘ *dan* : *jûgodan* ;

Esti sistema xaponés de graduación tuvo tantu ésitu qu'acabó espardiéndose per tol dominiu de les artes marciales asiátiques (Vietnam y Corea sobre too), y foi adoptáu inclusive por delles escueles creaes nes últimes décades n'Occidente.

## Ver tamién

* Kyu

## Referencies

## Enllaces esternos