Adnan Menderes

**Adnan Menderes**  foi un políticu y Primer Ministru turcu nel periodu 1950–1960.

Nació en 1899 en Aydın, el fíu d'un terrateniente adineráu. Tres la escuela primaria, Menderes asistió al Colexu Americanu en Esmirna. Llicenciar na Facultá de Derechu de la Ankara Üniversitesi en 1935. Lluchó na Primer Guerra Mundial y concedióse-y la *İstiklal Madalyası* (medaya de Llibertá).

En 1930, Menderes entamó una caña del efímeru *Serbest Fırka* (Partíu Llibre) en Aydın. Dempués de la prohibición d'esti partíu, afiliar al *Cumhuriyet Halk Partisi* (Partíu Republicanu del Pueblu) siendo escoyíu diputáu por Aydın en 1931. En 1945, foi espulsáu del partíu con otros dos colegues por cuenta de la so oposición al comité internu.

El 7 de xineru de 1946, formó'l Demokrat Parti (Partíu Demócrata), el primer partíu d'oposición llegal en Turquía. Foi escoyíu diputáu por Kütahya nes eleiciones de 1946 y convirtióse na segunda figura n'importancia del partíu dempués de Celal Bayar. Cuando'l DP xubió al poder dempués de les eleiciones del 14 de mayu de 1950, Menderes convertir en primer ministru, y en 1955 tamién asumió'l cargu de ministru d'Asuntos Esteriores. Mientres los 10 años de la so llexislatura, la política nacional ya internacional turca foi sometida a grandes cambeos. La industrialización y la urbanización empezaron en Turquía. L'agricultura foi mecanizada; el tresporte, la enerxía, la educación, l'asistencia médica, la seguridá social y la banca progresaron. Turquía aprendió la concepción del desarrollu.

Menderes fíxose célebre pola venta o distribución de la mayor parte del estáu qu'heredara na so llexislatura a pequeños accionistas. Él yera más tolerante escontra estilos de vida tradicionales y distintes formes de la práutica del Islam que Atatürk y el so partíu haber sío. Permaneciendo prooccidental, foi más activu que los sos precursores nel establecimientu de rellaciones con estaos musulmanes. Menderes sofitaba una política económica más lliberal que los anteriores Primeros Ministros, y dio más llibertá a la empresa privada. Polo xeneral, el so polítiques económiques facer popular ente la clase media-baxa de la población turca, pero esto tamién llevó al país a la delda por cuenta de un aumentu enorme d'importaciones de bienes y teunoloxía. Menderes fíxose cada vez más impopular tantu ente los intelectuales como ente los militares, que tarrecíen que los ideales de Atatürk tuvieren nel peligru. Esto finalmente condució a la so cayida.

El 27 de mayu de 1960 un golpe militar sol mandu del Xeneral Cemal Gürsel revocó'l gobiernu, y Menderes foi deteníu xunto con otros miembros del partíu, acusaos de violar la constitución. Foi procesáu na islla de *Yassiada*. El procesu fixo referencia al pogrom d'Istambul, pol cual él y los sos compañeros de partíu fueron inculpaos. Foi condergáu finalmente a la pena de muerte y executáu na forca na islla de *İmralı* el 17 de setiembre de 1961. Cuasi 30 años dempués de la so muerte, la so tumba foi treslladada a un mausoléu n'Istambul el 17 de setiembre de 1990.

Una universidá en Aydin y l'Aeropuertu Internacional de Esmirna lleven el so nome.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Adnan Menderes