Erika Wagner

**Erika Wagner** nació en Caraques, Venezuela, el 25 de payares de 1937. Ye antropóloga y arqueóloga venezolana, formada na Universidá de Yale, Estaos Xuníos, onde llogró un doctoráu en Arqueoloxía.

Los sos padres d'orixe alemán, conocer en Caraques na década de 1930. La so madre Ingeborg Rengel de Wagner, nació en Stuttgart y el so padre, Albert Konrad Wagner Koppelt, en Dresde.

Wagner vivió gran parte del so niñez en Venezuela, pero en 1942, en plena Segunda Guerra Mundial, embarcar xunto a la so familia, nun barcu arxentín denomináu *Cabu de Fornos*, zarpando dende Puerto Cabello camín d'Alemaña. Una vegada aniciada n'Alemaña cursó ellí los sos estudios primarios. En 1948, tornó a Venezuela residenciándose en Caraques.

Estudió la primaria nel Colexu Santa María, que la so Direutora foi Lola Rodríguez de Fuenmayor, quién más tarde fundaría la Universidá Santa María (USM). Dempués de terminar los sos estudios primarios ingresa al Liceo Andrés Bello pa estudiar la secundaria graduándose en 1956 de bachiller en Filosofía y Lletres. 

Los sos estudios cimeros realizar na Universidá Central de Venezuela (UCV), onde cursó la carrera d'Antropoloxía. Ente los sos profesores destaquen: Miguel Acosta Saignes (1908-1989), José María Cruxent (1911-2005), Walter Dupoy (1906-1978), Martha Hildebrandt, ,  (1934-1986), ente otros.

En 1960 graduóse na especialidá d'Arqueoloxía recibiendo'l so títulu de manes del Rector Francisco De Venanzi, convirtiéndose nel primer antropólogu egresado d'una universidá venezolana. 

Nel añu de 1960, recibió una beca per parte del Institutu Venezolanu d'Investigaciones Científiques (IVIC) fundáu por Marcel Roche (1920-2003) en 1959, pa realizar los sos estudios de posgráu na Universidá de Yale, Estaos Xuníos. Remató en 1965 el so Ph.D n'Antropoloxía, convirtiéndose na primer muyer en llograr un Doctoráu nesti campu en Venezuela. 

Al tornar a Venezuela incorporar a trabayar como investigadora nel Departamentu d'Antropoloxía del IVIC, al llau del so fundador José María Cruxent (1911-2005).

En 1965 Erika Wagner casóse con Carlos Schubert Paetow, científicu venezolanu nacíu'l 9 d'ochobre de 1938 n'Hamburgu, Alemaña, y fináu en Caraques el 22 de xunetu de 1994. 

La tesis doctoral titulada *“La prehistoria y etnohistoria de Carache”*, foi realizada nos Andes venezolanos, na rexón de Carache. Al traviés del so trabayu estableció los detalles de la cronoloxía del área de Carache y la so contorna, y les sos conexones con árees vecines, Centroamérica, andar y cola rexón Lara-Falcón, convirtiéndose nel so primer trabayu publicáu pola Universidá de Yale, na so serie antropolóxica.

El so tutor de tesis doctoral foi'l Dr. Irving Rouse de la Universidá de Yale, quien xunto a José María Cruxent, llograron na década de los años 50 el clásicu llibro Arqueoloxía Cronolóxica de Venezuela (1958). Esta obra que toma dende los empiezos de la prehistoria de Venezuela hasta la colonia, consistente n'unidaes xeográfiques y periodos relativos, foi un llogru inestimable.

Wagner pudo articular nos sos trabayos científicos l'arqueoloxía cola etnohistoria ya incorporar conceutos de la ecoloxía cultural. Les sos investigaciones cubrieron distintes árees del territoriu venezolanu, a saber: zona de Carache, Mucuchíes, Timotes, El Jobal; Cuenca del Llagu de Maracaibo, Lagunillas-Zulia, Sierra de Perijá. Igualmente fixo trabayos nel Estáu Sucre, Amazones y Yaracuy, que sirvieron de marcu de referencia pa trabayos posteriores

Dende'l so ingresu al IVIC, participó en diversos proyeutos antropolóxicos y publicó más de cien trabayos divulgativos y académicos nel so área.

Tal como lo señala la Dra. Alberta Zucchi “La so vida de trabayu, nun se llindaron puramente a la producción de conocencia o a la mesma afitamientu como profesional nel campu a nivel nacional ya internacional, sinón a sentar les bases d'una investigación antropolóxica d'altu nivel nel país y contribuyir sustancialmente al afitamientu d'un naciente grupu de trabayu nesta área. Con ella empecipió la profesionalización formal de la investigación arqueolóxica en Venezuela”.

## Referencies