Diospyros discolor

El **mabolo** (*Diospyros discolor*), tamién conocíu como **kamagong**, **fruta de mantega** o **mazana velluda**, ye una planta del xéneru *[[Diospyros]]*, de los árboles d'ébanu y caquí, Diospyros. Ye orixinaria de les Filipines, onde'l nome "kamagong" referir al árbol y "mabolo" a la fruta. En Paláu (Micronesia) ye conocida como **matib**. En Cebú, Filipines, llámase-y **barangay**. En Bangladex conozse como **bilati gab**. Foi introducíu dende'l sieglu XIX en Malasia y Xava. Atópense dacuando tamién en Sri Lanka.

## Frutu

El so frutu comestible ta cubiertu por una piel fina y aterciopelada, que suel ser de color castañu acoloratáu, y ye nidiu, cremosu, de magaya rosada, que contién calciu, vitamina B, fierro, proteínes y compuestos fenólicos antioxidantes, pero pol so arume a quesu, consideráu desagradable, ye subutilizáu pal consumu humanu y frecuentemente utilizáu p'alimentar animales domésticos. Anguaño úsase pa fabricar tortas y galletes.

## Cultivu
Ye un árbol tropical dioicu, que crez bien nuna diversidá de suelos, dende'l nivel del mar hasta los 2.400 M d'altitú. Los árboles grana de normal sémense a 10 o 15 metros de distancia, pero pueden llantase a 8 o 10 metros l'unu del otru. Precísase una bona distribución de la precipitación al traviés del añu. Los árboles que crecen dende granes pueden tardar de 6 ó 7 años pa dar frutu, pero losque arrobinar por estaques producen frutos en 3 o 4 años. Ye un árbol bien granible. En Puertu Ricu producir ente agostu y ochobre. , pa estremala de la elocuencia ».

El fechu de que les frutes varien en gran midida - en forma, color, sabor y vellosidá - suxer qu'hai una gran diversidá xenética na planta. Esisten cultivares ensin granes, y son bien ventaxosos yá que nes variedaes normales les granes grandes ocupen un volume considerable de la fruta.

## Madera
La so madera ye bien trupa y dura y ye famosu pol so color escuru. Al igual que munches otres maderes bien dures, dacuando llámase "madera de fierro". Productos acabaos de madera kamagong, tales como muebles finos y decorativos son esportaos. Tamién ye popular pa fabricar preseos usaos nel entrenamientu d'artes marciales y esgrima.

## Usu melecinal
En llaboratoriu comprobóse la efeutividá como antiinflamatorios, d'estractos d'esta planta, que tamién solliviaron la bronquitis alérxica asmatiforme y actuaron como analxésicos. Estractos etanólicos de les fueyes amosaron efeutos antidiaréicos y antimicrobianos.

## Proteición
Ye una especie d'árboles en peligru d'estinción y protexida pola llexislación de Filipines - ye illegal esportar madera kamagong ensin un permisu especial de la Direición de Montes del Departamentu de Mediu Ambiente y Recursos Naturales.

## Taxonomía
*Diospyros discolor* describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en *[[Species Plantarum. Editio quarta]]* 4(2): 1108–1109. 1806. 
;Etimoloxía:
***Diospyros***: nome xenéricu que provién de (*διόσπυρον*) del griegu *Διός* "de Zeus" y *πυρός* "granu", "trigu" polo que significa orixinalmente "granu o frutu de Zeus". Los autores de l'antigüedá usaron el vocablu con sentíos diversos: Teofrasto menta un *diósp¯yros* –un árbol con pequeños frutos comestibles de huesecillo duru–, el que según paez ye'l almez (*[[Celtis australis]]* L., ulmacees), y Pliniu'l Vieyu (*27.98*) y Dioscorides usar como otru nome del griegu *lithóspermon*, de *líthos* = piedra y *spérma* = semienta, grana, y que davezu s'identifica col *[[Lithospermum officinale]]* L. (boraginacees). Linneo tomó'l nome xenéricu de Dalechamps, quien llamó al *[[Diospyros lotus]]* *"Diospyros sive Faba Graeca, latifolia"*.

***discolor***: epítetu llatín que significa "con dos colores"
;Sinonimia:
* *Cavanillea mabolo* Poir. 
* *Cavanillea philippensis* Desr. 
* *Diospyros blancoi* A.DC. 
* *Diospyros durionoides* Bakh.
* *Diospyros mabolo* (Poir.) Roxb. ex Lindl. 
* *Diospyros mabolo* Roxb. ex J.V.Thomps.
* *Diospyros malacapai* A.DC. 
* *Diospyros merrillii* Elmer 
* *Diospyros philippensis* (Desr.) Gürke
* *Diospyros utilis* Hemsl. 
* *Embryopteris discolor* (Willd.) G.Don 
* *Mabola edulis* Raf.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les ebenacees
## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Balick, M. J., M. H. Nee & D.Y. Atha. 2000. Checklist of the vascular plants of Belize. Mem. New York Bot. Gard. 85: i–ix, 1–246.
# Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panamá.
# Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. View in Biodiversity Heritage Library
# Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidá d'Antioquia, Medellín.
# Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
# Brummitt, R. K. 2005. Report of the Committee for Spermatophyta: 57. Taxon 54(4): 1093–1103.
# Knapp, S. & M. G. Gilbert. 2002. (1548) Proposal to conserve the name Diospyros discolor against Cavanillea philippensis (Ebenaceae). Taxon 51(3): 579–580.
# Zamora Villalobos, N., Q. Jiménez Madrigal & L. J. Poveda Álvarez. 2004. Árboles Costa Rica 3: 1–556. INBio, Santu Domingu de Heredia. 
## Enllaces esternos