Estilicón

**Flavio Estilicón**  foi un xeneral romanu d'orixe vándalu.
## Biografía

Fíu d'una romana y de un militar vándalu que sirvió en Germania en tiempos de Valente, Estilicón foi educáu a la romana y conoció dende la so mocedá a les clases altes de Roma.

Ingresó nel exércitu romanu y foi xubiendo mientres el reináu de Teodosio I. En 384, foi unviáu a la corte del rei persa Sapor III p'axustar un tratáu de paz referente a la partición d'Armenia. A la so vuelta a Constantinopla y pola conclusión acertada de les negociaciones de la paz, Estilicón foi promovíu a xeneral y foi l'encargáu de defender l'imperiu contra los ataques de los godos, un papel qu'él exerció mientres unos venti años. L'emperador reconoció que Estilicón podría ser un aliáu pervalible, y formó un llazu de sangre con él, casando a la so sobrina adoptada Flavia Sele con Estilicón. La unión asocedió pocu dempués de la misión a Persia, y Sele dio a lluz n'última instancia a un fíu que foi llamáu Euquerio. 

Dempués del asesinatu del emperador occidental Valentiniano II (392), Estilicón acompañó al exércitu que conduciría a la victoria a Teodosio na batalla del Frígido. Unu de los sos collacios mientres la campaña yera Alarico, qu'ordenó un númberu substancial d'auxiliares godos. Estilicón estremar na batalla, y Teodosio, escosáu pola campaña, ver como un home dignu de ser responsable de la seguridá futura del imperiu. L'últimu emperador d'una Roma xunida designó a Estilicón como tutor del so fíu, Honorio poco primero de la so muerte en 395, p'asegurar la so influencia sobre'l nuevu y nuevu emperador, Estilicón casó a la so fía con Honorio, lo cual foi un auténticu escándalu ente la nobleza y los cortesanos de Honorio, que nun aceptaben que la fía d'un mestizu mediu bárbaru y mediu romanu, casóse col emperador d'Occidente. 

Dempués de la muerte de Teodosio, Honorio convertir n'emperador del Imperiu romanu d'Occidente, y el so hermanu Arcadio del Imperiu romanu d'Oriente. Nin unu nin otru demostraron ser emperadores eficaces, y Estilicón convertir nel *magister militum* de los exércitos romanos del oeste. Estilicón probó les sos capacidaes, anque les maniobres polítiques de los sos rivales de los dos cortes imperiales atrabancaríen-y a lo llargo de la so carrera. 

El so primer gran desafíu surdió en 395. Los visigodos que vivíen cerca del Danubiu taben so presión de los hunos, y escoyeren apocayá a Alarico como'l so rei. Alarico rompió'l so tratáu con Roma y condució a la so xente nuna incursión contra Tracia. L'exércitu que fuera victoriosu en Frígido tamién foi movilizáu, y Estilicón conducir contra les fuercies d'Alarico. Como esti exércitu yera una combinación de formaciones de dambes metaes del imperiu, Arcadio convocó les sos fuercies del este a Constantinopla. Arcadio actuaba en conseyu del so Prefeutu Pretorio Rufino, que yera un vieyu enemigu de Estilicón. Este obedeció la orde y unvió-y el so tropes del este, dexándolo demasiáu débil pa escorrer a Alarico. Rufino llogró pocu de la so victoria sobre Estilicón, pos les tropes que retornaben a Constantinopla asesinar. 

Dos años más tarde (397), les fuercies d'Alarico fueron ganaes por Estilicón en Macedonia, anque Alarico mesmu llogró escapar. Esi mesmu añu encaloró con ésitu la revuelta de Gildo n'África. Darréu treslladóse a Recia en 401, onde condució una llarga campaña contra los sos anteriores parientes, los vándalos, y otres hordas de bárbaros. Estilicón volvería llograr la victoria en dos batalles importantes contra Alarico, en Pollentia (402) y Verona (403). En 405, pidió la destrucción de los llibros sibilinos, porque profetizaben que pretendía faese col poder.

Estilicón ganó a los suevos en 405, pero'l Rin quedó cuasi ensin defenses faciendo posible la invasión d'occidente l'añu siguiente.

El 406 enfrentar a Radagaiso, sitiando al invasor con fuertes trincheres hasta que la fame ganar. Esi mesmu añu produció la invasión de los suevos, alanos y vándalos pol Rin. Ye posible que Estilicón pudiera entamar una ofensiva pa ganalos pero nun pudo llevala a cabu.

## Cayida
A pesar de los sos ésitos, la so ascendencia bárbara y la so fe arriana provocaron refugu a los güeyos de los conseyeros imperiales, que intrigaron contra él hasta la so muerte en 408. Estendieron rumores de qu'entamara l'asesinatu de Rufino col so vieyu adversariu Alarico, que convidara a los bárbaros a la Galia en 406 y qu'entamaba asitiar al so fíu nel tronu imperial. El mozu y manipulable emperador dexóse convencer polos sos conseyeros y magar que Estilicón intentó-y educar pa ser un bon emperador, Honorio declaró a Estilicón enemigu públicu de Roma. Estilicón retirar a Rávena, onde lu tomaron en cautiverio. Anque taba dientro de la so capacidá apostar les acusaciones, nun aguantó, por cuenta de la culpabilidá o por mieu de les consecuencies sobre l'estáu yá precariu del imperiu occidental. Executar el 22 d'agostu de 408. Antes d'executalo, fuéron-y retiraes les sos insinies de *magister militum*. Asesinaron al so fíu Euquerio en Roma pocu tiempu dempués, pa evitar que los partidarios de Estilicón tratar d'upar al tronu.

## Legáu
Nos disturbios que siguieron a la so cayida, les esposes y los neños de los bárbaros *[[foederati]]* fueron masacrados polos romanos. La consecuencia natural foi qu'estos homes (les estimaciones describen el so númberu como quiciabes alredor de 30&nbsp;000) xunir a Alarico, clamando ser conducíos contra los sos cobardes enemigos. Alarico crució por consiguiente los Alpes Xulianos y empezó una campaña a lo llargo del corazón d'Italia. Antes de setiembre de 408, los bárbaros taben ante los murios de Roma. 

Ensin un xeneral fuerte, Honorio permaneció na inexpugnable ciudá de Rávena, arrodiáu de los sos conseyeros y poco podría faer pa romper el sitiu, asina qu'adoptó una estratexa pasiva qu'intentaba esperar a escosar a Alarico. Dempués de dos años de sitiar la ciudá, Alarico entró na ciudá gracies a un traidor qu'abrió una de les entraes de la muralla. Per primer vegada en siete sieglos un invasor estranxeru entrara en Roma.

## Tratamientu na ficción
Estilicón apaeció nuna serie d'obres de ficción, como protagonista y tamién como antagonista. 

* Estilicón ye'l protagonista principal de la novela *Estilicón*, de Felix Dahn, 1901, una parte de la serie *Kleine Romane aus der Völkerwanderung*, onde ye retratáu como un xeneral lleal y honrao.
* Nes primeres noveles de la serie artúrica de Jack Whyte. Nestos llibros tien una destacada conexón cola familia de Británicu, a quien Whyte venceya a les lleendes de Merlín, Arturo y Camelot.
* Na primer triloxía sobre *Atila* de William Napier (2005). Ye asesináu por orde de la princesa Gala Placidia, quien abarrunta d'él como conspirador col mozu Atila, el so rehén real.
* Na novela de Wallace Breem *Eagle in the Snow ([[L'águila na nieve]])* ye un personaxe secundariu.
* En *[[Rome Total War: Barbarian Invasion]]* -espansión del auténticu xuegu d'estratexa **, Estilicón ye un xeneral romanu d'Occidente.
* Na serie de documentales de la BBC *Ancient Rome: Rise and Fall of an Empire*, el personaxe ye interpretáu por Colin Heber-Percy

## Enllaces esternos

* Claudiano: *Aponderamientu de Estilicón* o *Sobre'l consuláu de Estilicón* (*De consulatu Stilichonis*). 
** Testu francés nel sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).
*** Testu llatín con índiz electrónicu nel Proyeutu Perseus.

## Referencies