open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lithraea molleoides

***Lithraea molleoides*** ye una especie arbórea (2,5 a 9 m d'altor), perteneciente a la familia de les anacardiacees. Ye nativa de Suramérica, en zones d'Arxentina, Bolivia, vexetación del Cerrado de Brasil, y en tol territoriu d'Uruguái. Recibe los nomes comunes de **aruera** y, nel Ríu de la Plata, **aguaribay**  o **aguaraibá** .

## Descripción
Pertenez a la flora apícola y ye una planta melecinal na forma d'estractu alcohólicu, decocción, fervinchu pa tratar artritis, bronquitis, tos, y enfermedaes del aparatu dixestivu. Tamién ye diuréticu, hemostático, axente tónicu, sedante. Y, propiedaes antimicrobiales, antivirales, citotóxico, inmunomodulatorio. En contraste, ye una planta venenosa por cuenta de causar sensitividad alérxica, dañu en piel, fiebre, y problemes visuales.

N'Uruguái, pa evitar l'alerxa, esiste la tradición popular de saludar al árbol con un saludu inversu al que correspondería. Si l'alcuentru asocede mientres el día, tien de dicise "Bones nueches, señora Aruera". Si ye de nueche, "Bonos díes, señora Aruera".

## Taxonomía
*Lithraea molleoides* describióse por (Vell.) Engl. y espublizóse en *[[Flora Brasiliensis]]* 12(2): 394. 1876. 
;Sinonimia:
* *Lithraea molleoides* var. *lorentziana* Lillo,
* *Lithraea ternifolia*,
* *Schinus brasiliensis* Marchand ex Cabrera,
* *Schinus leucocarpus* M.,
* *Schinus molleoides* (Vell.) Engler,
* *Lithraea aroeirinha* Marchand ex Warm.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les anacardiacees
* Llista d'especies del Cerrado, Brasil
* Flora apícola d'Uruguái

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sistema d'Información de Biodiversidá: ''Lithraea molleoides''
Lippia alba

***Lippia alba*** ye una especie perteneciente a la familia de les verbenacees, nativa del sur de Texas nos Estaos Xuníos, Méxicu, el Caribe, América central, y América del Sur. Ente los sos nomes comunes atópense **lipia arbustiva**,**juanilama**, **yerba negro**, **pitiona**, **llueu sollivio** y **salvia morada** n'Arxentina.

## Descripción
Ye un arbustu bien ramificáu, con un altor d'hasta 1,5 m. Les sos fueyes miden de 1 a 3 cm de llargu y 0,9 a 2 cm d'anchu, siendo opuestes o en tríos. Les flores tienen tonos blancu, rosa, o coroles azul-purpúreas formando Inflorescencies de 2 cm de llargor.

## Usos
Esta especie ye llargamente cultivada como planta ornamental pola so xamasca arumosu y formoses flores. La composición de la so aceite esencial ye única en cada planta, pero puede incluyir piperitona, geranial, neral, cariofileno, alcanfor, eucaliptol, limoneno, carvona, germacreno, α-guaieno, β-ocimeno, linalool, o mirceno. Les sos fueyes son usaes pa condimentar les comíes, como'l mueyu de mole d'Oaxaca, Méxicu.. La planta úsase medicinalmente poles sos propiedaes somátiques, sedativas, antidepresives y analxésiques.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Juanilama (Lippia Alba) Estelante té y medicina promisoria - Survival Gardener *(Páxina n'inglés)*
Litsea calicaris

***Mangeao*** (*Litsea calicaris*), ye una especie botánica d'arbustos perennifolios; reinales de la Isla Norte de Nueva Zelanda, nos montes baxos cerca de Cabu Norte al sur (38°S). Pertenez a la familia de los lloreos (Lauraceae).

## Descripción
 El Mangeao ye l'únicu representante de Nueva Zelanda del xéneru *[[Litsea]]*, que tien 200-400 especies d'árboles o arbustos perennifolios o deciduos d'árees tropical y subtropical d'Asia, Australia, América del Norte, Suramérica. Hai más de 70 especies en China, mayormente en rexones templaes del sur y del suroeste. 

Crez hasta 15 m d'altor, corteza nidia pardu abuxada escura. Fueyes opuestes, de 5-15 cm de llargu, ovaes o ovada oblongues, y verde azulinas per debaxo. Flores pequeñes, en umbelas de 4-5; frutu drupa oblongo ovoide, de 2 mm de llargu, acoloratáu y asitiáu nun discu. Un especímen plantáu pol Rev. Richard Taylor en 1860 foi midíu 120 años más tarde, dando 13 m d'altor con un diámetru de tueru de 92 cm. Vive bien en suelu calcáreos o en magrizos, riquiendo bon drenaxe, tolerando pocu seca. Los exemplares nuevos son bien sensibles al fríu.

## Usos
 Produz madera d'alta calidá con escelente fortaleza y flexibilidá. Madera blanco, firme, fuerte, combinando resistencia con elasticidá y lliviandá. Nel s. XIX usar pa munchos propósitos incluyendo la fechura de barriles y ruedes, en barcos, vagones de trenes y deportes. Produz enchapáu d'alta calidá. Fáense bonos violinos y pa kayaks. Foi usáu pal 9º pisu del Edificiu Beehive (l'ala executiva del Parllamentu de Nueva Zelanda). 

Los maorís tar usando poles sos propiedaes melecinales.

## Amenaces
Amás de l'amenaza de la "balta rasa", el Mangeao sufre malamente l'esgamoto que fai *[[Trichosurus vulpecula]]*.

## Taxonomía
*Litsea calicaris* describióse por (Sol. ex A.Cunn.) Benth. et Hook.f. ex Kirk y espublizóse en *[[Forest Fl. New Zealand]]* 15, t. 10. 1889.
;Sinonimia:
**Laurus calicaris* Sol. ex A. Cunn. in Ann. 
**Tetranthera tangao* R. Cunn.
**Tetranthera calicaris* Hook. f.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lauracees

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*
*
*Allan, H.H. 1961. Flora de Nueva Zelanda, Vol. I, Government Printer, Wellington.
*Poole, A. L. & N. M. Adams 1994. Árboles y arbustos de Nueva Zelanda. Government Printer, Wellington.
Litsea cubeba

***Litsea cubeba*** ye una especie botánica d'árboles o d'arbustos perennifolios, de 5-12 m d'altor, na familia de los lloreos (Lauraceae). Ye nativa de China, Indonesia y otres partes de Sureste Asiáticu. 

## Descripción
Ye un arbustu siempreverde o pequeñu árbol con fueyes que saben a llimón, los frutos son pequeños como pimientes. La madera usada pa moblame, construcción. Flores, fueyes y frutu úsense como medicina yerbácea, pa estrayer aceite esencial (llamáu *May Chang*) útil en arumería.

## Propiedaes
Produz una fruta que ye procesada pola so aceite esencial allimonáu. L'aceite puede estrayese de les fueyes, pero rinde unu consideráu de menor calidá. La madera usar pa moblame y artesaníes.

Rinde d'aceite esencial del frutu 3-5%. Del aceite se aisla primariamente citral, un 70-85% del aceite. Mayormente producíu en China de plantíos y etiquetar como *"Litsea cubebea"*, produciendo ente 500-1.500 t/añu d'aceite. Usar como arume y como saborizante. Ye tamién materia primo de la industria químico pa la síntesis de vitamina A y d'arumes.

## Taxonomía
*Litsea cubeba* describióse por (Lour.) Pers. y espublizóse en *[[Synopsis Plantarum]]* 2: 4. 1807.
;Variedá aceptada:
* *[[Litsea cubeba var. formosana]]* (Nakai) Yen C. Yang & P.H. Huang 
;Sinonimia:
**Laurus cubeba* Lour.
* *Actinodaphne citrata* (Blume) Hayata 
* *Aperula citriodora* (Siebold & Zucc.) Blume 
* *Benzoin citriodorum* Siebold & Zucc.
* *Benzoin cubeba* (Lour.) Hatus. 
* *Daphnidium cubeba* (Lour.) Nees 
* *Laurus cubeba* Lour.
* *Laurus piperita* Meisn. 
* *Llendera citrata* (Blume) Koidz. 
* *Llendera citriodora* (Siebold & Zucc.) Hemsl. 
* *Llendera dielsii* H.Lév. 
* *Litsea citrata* Blume 
* *Litsea citriodora* (Siebold & Zucc.) Hatus. 
* *Litsea cubeba var. cubeba* 
* *Litsea cubeba f. obtusifolia* Y.C.Yang & P.H.Huang 
* *Litsea dielsii* (H.Lév.) H.Lév. 
* *Litsea mollifolia* Chun 
* *Litsea mollifolia var. glabrata* (Diels) Chun
* *Litsea mollis var. glabrata* Diels 
* *Litsea piperita* Mirb. 
* *Malapoenna citrata* (Blume) Kuntze 
* *Malapoenna cubeba* (Lour.) Kuntze 
* *Omphalodaphne citriodora* (Siebold & Zucc.) Nakai 
* *Persea cubeba* (Lour.) Spreng. 
* *Tetranthera citrata* (Blume) Nees 
* *Tetranthera cubeba* (Lour.) Meisn. 
* *Tetranthera polyantha* Wall. ex Nees

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee, Addendum, 200?. Fl. China ,Checklist Addendum.

## Enllaces esternos
* 
* Perfil en USDA PLANTES
Lobelia fenestralis

La **cola de foín** o ***Lobelia fenestralis*** ye una especie de yerba perteneciente a la familia Campanulaceae. 
## Descripción
Ye una planta yerbácea con tarmos erectos. Les fueyes son allargaes y tán xuníes direutamente al tarmu. Les flores son de color azul y/o moráu, bien pequeñes, crecen en grupos formando recímanos, y tán formaes por dos llabios más o menos d'igual tamañu. El frutu ye una cápsula que contién granes pequeñes de color café, llises y polenques, en forma d'elipse.
## Distribución y hábitat
Orixinaria de Méxicu. Habita en climes semisecos y templaos ente los 2000 y los 2400 metros, onde crez en terrenes de cultivu de temporada y añal, o acomuñada a carba xerófilu.
## Propiedaes
En Michoacán, aprovéchase un fervinchu coles flores y fueyes como enxagüe bucal pa solliviar el dolor de mueles, o aplicada a manera de fomentos indicar en dolores musculares. En Guanajuato ocúpase-y como antidermatítico.

;Hestoria:
Nel sieglu XVI, Francisco Hernández señala: "tomáu o untáu cura les fiebres intermitentes, mata los merucos del banduyu y purga extraordinariamente la fiel; entemecida con otres plantes usar pa detener los fluxos mensuales escesivos o los de banduyu".

## Taxonomía
*Lobelia fenestralis* describióse por Antonio José de Cavanilles y espublizóse en *[[Icones et Descriptiones Plantarum]]* 6: 8, pl. 512, f. 1. 1801. 
;Etimoloxía:
***Lobelia***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu belga Matthias de Lobel (1538-1616). 

***fenestralis***: epítetu llatín que significa "como una ventana".
;Sinonimia:
* *Dortmannia fenestralis* (Cav.) Kuntze 
* *Lobelia encrespa* Graham 
* *Lobelia fenestralis var. pectinata* (Engelm.) Y.Wimm. 
* *Lobelia pectinata* Engelm. 
* *Lobelia spicata* Moç. 
* *Lobelia spicata* Ruiz & Pav. ex G.Don 
* *Lobelia stricta* M.Martens & Galeotti 
* *Rapuntium fenestrale* (Cav.) C.Presl 
* *Rapuntium spicatum* C.Presl
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les campanulacees
## Referencies
 
## Bibliografía
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
# Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson
Lobelia nicotianifolia

***Lobelia nicotianifolia*** ye una especie de planta yerbácea pertenecien te a la familia de les campanulacees. Y orixinaria d'India y Sri Lanka. Llámase-y comúnmente tabacu montés, porque les fueyes paecer a les fueyes de tabacu. Ye una planta venenosa.

## Descripción

Ye una planta alta, arguta, bien ramificada, yerba un pocu peluda, que crez hasta un tamañu de 1,5-3 m d'altor. Les fueyes, paecíes a les del tabacu, son estrechamente obovadas-llanceolada, les inferiores de 30x5 cm, ente que los superiores fáense gradualmente más pequeñes. Les flores son grandes, blanques, y prodúcense en recímanos terminales de 30 a 50 cm de llargu. Les flores son de 3-4 cm de llargu, con dos llabios. Los sépalos los son llisos o peludos, estrechos, d'unos 1,2 cm de llargu. Les frutes en cápsules daqué arrondaes, y alredor de 1,5 cm de diámetru. Les granes son numberoses y bien pequeñes, elipsoides, y estruyíes.

## Propiedaes

*Lobelia nicotianifolia* ye usada na India pa tratar la bronquitis, asma, y picadures d'inseutos y escorpión, induz a la estomagada y vultura.

## Taxonomía
*Lobelia nicotianifolia* describióse por Roth ex Schult. y espublizóse en *[[Systema Vegetabilium, editio decima sesta]]* 5: 47. 1819. 
;Etimoloxía:
***Lobelia***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu belga Matthias de Lobel (1538-1616). 

***nicotianifolia***: epítetu llatín compuestu que significa "con fueyes de *[[Nicotiana]]*".
;Sinonimia:
**Lobelia nicotianaefolia* , **Dortmannia
nicotianifolia* (Roth ex Schult.) Kuntze , **Lobelia
camptodon* Y.Wimm. , **Lobelia
courtallensis* K.K.N.Nair , **Lobelia
nicotianifolia var. bibarbata* Y.Wimm. , **Lobelia
nicotianifolia var. brevipedicellata* Y.Wimm. , **Lobelia
nicotianifolia var. macrostemon* Skottsb. , **Lobelia 
nicotianifolia var. trichandra* (Wight) C.B.Clarke , **Lobelia
trichandra* Wight , **Rapuntium
nicotianifolium* (Roth ex Schult.) C.Presl

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les campanulacees

## Referencies
 

## Enllaces esternos

*http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Wild%20Tobacco.html
*http://indiabiodiversity.org/species/show/230301
*http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-353650
*http://dh-web.org/place.names/bot2sinhala.html#L
*http://www.indianaturewatch.net/displayimage.php?id=299787
Lobelia polyphylla

La **Lobelia polyphylla** ye una planta endémica de Chile y crez en terrenes arenosos cerca de la mariña ente Coquimbo y Valparaíso (IV a V rexón). Tupa yera'l nome indíxena de la planta.

## Propiedaes
La so latex ye usáu como albortivu y como allucinóxenu, lo qu'esplica los sos nomes comunes de *Tabacu del Diañu*, irónicamente esta planta ye usada pa esaniciar los efeutos de l'adicción a la nicotina, causada pol alcaloide lobelina. Los indíxenes Mapuche del sur de Chile considerar una yerba sagrada. Nes fueyes de Tupa atópense principios activos qu'aguiyen la respiración.

## Taxonomía
*Lobelia polyphylla* describióse por Hook. & Arn. y espublizóse en *[[Bot. Beechey Voi.]]* 33 1830. 
;Etimoloxía:
***Lobelia***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu belga Matthias de Lobel (1538-1616). 

***polyphylla***: epítetu llatín que significa "con munches fueyes". 
;Sinonimia:
* *Dortmannia besseriana* (C.Presl) Kuntze 
* *Dortmannia bracteosa* (C.Presl) Kuntze 
* *Dortmannia hyssopifolia* (C.Presl) Kuntze 
* *Dortmannia polyphylla* (Hook. & Arn.) Kuntze 
* *Dortmannia purpurea* (Lindl.) Kuntze 
* *Dortmannia subdentata* (C.Presl) Kuntze 
* *Lobelia axilliflora* (Phil.) Reiche 
* *Lobelia hyssopifolia* (C.Presl) Gay 
* * *Lobelia ovata* Reiche 
* *Lobelia purpurea* Lindl. 
* *Rapuntium besserianum* C.Presl 
* *Rapuntium bracteosum* C.Presl 
* *Rapuntium hyssopifolium* C.Presl 
* *Rapuntium poeppigianum* C.Presl 
* *Rapuntium polyphyllum* (Hook. & Arn.) C.Presl 
* *Rapuntium purpureum* (G.Don) C.Presl 
* *Rapuntium subdentatum* C.Presl 
* *Tupa atropurpurea* Vis. 
* *Tupa axilliflora* Phil. 
* *Tupa besseriana* (C.Presl) A.DC. 
* *Tupa bracteosa* (C.Presl) A.DC. 
* *Tupa gayana* Phil. 
* *Tupa hyssopifolia* (C.Presl) A.DC. 
* *Tupa linearifolia* Phil. 
* *Tupa ovata* Phil. 
* *Tupa poeppigiana* Phil. 
* *Tupa polyphylla* (Hook. & Arn.) G.Don 
* *Tupa purpurea* G.Don 
* *Tupa serrata* Phil. 
* *Tupa subdentata* (C.Presl) A.DC.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les campanulacees

## Referencies

## Bibliografía
*Hoffman, A. 1998. Flora Silvestre de Chile, Zona Central. Edición 4. Fundación Claudio Gay, Santiago. 254p.
*Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.

## Enllaces esternos

*Lobelia polyphylla H. et A.
*Una Tupa nel Parque Nacional Fray Jorge
Lobelia tupa

***Lobelia tupa*** (**Tupa**, **Tabacu del diañu**) ye una especie de planta de flores perteneciente a la familia Campanulaceae.

## Hábitat
Ye nativa del centru de Chile dende Valparaíso hasta Los Lagos.
## Descripción
Ye una planta perenne qu'algama los 4 metros d'altor. La so xamasca ye de color verde buxu con fueyes elíptiques de 10–15 cm de llargor. Les flores, paecíes a trompetes, son de color coloráu producíes en suelos secos.
## Propiedaes
La so latex ye usáu como albortivu y como allucinóxenu, lo qu'esplica los sos nomes comunes de *Tabacu del Diañu*, irónicamente esta planta ye usada pa esaniciar los efeutos de l'adicción a la nicotina, causada pol alcaloide lobelina. Los indíxenes Mapuche del sur de Chile considerar una yerba sagrada. Nes fueyes de Tupa atópense principios activos qu'aguiyen la respiración.

## Taxonomía
*Lobelia tupa* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Sp. Pl.]]* ed. 2 1318 1763. 
;Etimoloxía:
***Lobelia***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu belga Matthias de Lobel (1538-1616). 

***tupa***: epítetu deriváu del nome vernáculu.
;Sinonimia:
* *Dortmannia berteroi* (A.DC.) Kuntze 
* *Dortmannia bicalcarata* Kuntze 
* *Dortmannia mucronata* (Cav.) Kuntze 
* *Dortmannia philippiana* Kuntze 
* *Dortmannia tupa* (L.) Kuntze 
* *Lobelia bicalcarata* (Kuntze) Zahlbr. ex K.Schum. 
* *Lobelia bicalcarata* Zahlbr. 
* *Lobelia feuillei* (G.Don) G.Nicholson
* *Lobelia mucronata* Cav. 
* *Lobelia mucronata var. berteroi* (A.DC.) Y.Wimm. 
* *Lobelia mucronata f. hookeri* (A.DC.) Y.Wimm. 
* *Lobelia mucronata f. ovalifolia* Y.Wimm. 
* *Lobelia serrata* Meyen 
* *Rapuntium mucronatum* (Cav.) C.Presl 
* *Rapuntium tupa* (L.) C.Presl 
* *Tupa berteroi* A.DC. 
* *Tupa cavanillesiana* G.Don 
* *Tupa feuillei* G.Don 
* *Tupa feuillei var. berteroi* (A.DC.) Vatke 
* *Tupa feuillei var. macrophylla* Vatke 
* *Tupa feuillei var. mucronata* (Cav.) Vatke 
* *Tupa montana* Phil. 
* *Tupa mucronata* (Cav.) A.DC.
* *Tupa mucronata var. hookeri* A.DC.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les campanulacees
## Referencies
 
## Bibliografía
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.
## Enllaces esternos
Lomatium nudicaule

***Lomatium nudicaule*** ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia de les apiacees. Ye nativa d'América del Norte.

## Descripción
Ye una yerba perenne qu'algama un tamañu d'hasta unos 70 centímetros d'altor a partir d'un gruesu raigañu principal. Polo xeneral, escarez d'un tarmu, la inflorescencia y les fueyes salen de la base de la planta. Les fueyes son de color verde opacu, de cera en forma de llanza d'hasta 9 centímetros de llargu. La inflorescencia ye lleváu nun robezu pedúnculu enanche na parte cimera, onde floria nuna umbela de flores marielles o púrpura.
## Distribución y hábitat
Ye nativa de Norteamérica occidental dende Columbia Británica a California y Utah, onde se-y conoz en distintos hábitat, incluyíos montes y montes. 
## Usos

Esta planta ye una fonte tradicional d'alimentu pa munchos grupos de nativos americanos, y les sos partes utilizar con fines melecinales, inclusive como un tratamientu pa la tuberculosis. Tamién s'usó ceremonialmente n'asociación cola pesca y el procesamientu del salmón ente los pueblos del suroeste de Columbia Británica y Washington. Por casu, el pueblu Saanich, quemaba les granes nun fueu o nuna estufa cuando ensugaben el salmón. Ente otros pueblos tamién, incluyendo los Kwakiutl y Nuu-chah-nulth, les granes quémense como inciensu nos funerales y mazcáu polos cantantes pa solliviar el gargüelu.

## Taxonomía
*Lomatium nudicaule* describióse por (Pursh) J.M.Coult. & Rose y espublizóse en *[[Contributions from the United States National Herbarium]]* 7(1): 238. 1900. 
;Etimoloxía:
***Lomatium***: nome xenéricu que remanez del griegu y significa "confináu", en referencia a la prominente ala marxinal de la fruta.

***nudicaule***: epítetu llatín que significa "col tarmu desnudu".
;Sinonimia:
* *Cogswellia nudicaulis* M.Y.Jones
* *Pastinaca nudicaulis* (Pursh) Spreng. 
* *Peucedanum nudicaule* (Pursh) Nutt. ex Torr. & A. Gray 
* *Smyrnium nudicaule* Pursh

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apiacees
## Referencies

## Bibliografía
# Abrams, L. 1951. Geraniums to Figworts. 3: 866 pp. In L. Abrams Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.
# Hitchcock, C. H., A. J. Cronquist, F. M. Ownbey & J. W. Thompson. 1961. Saxifragaceae to Ericaceae. Part III: 614pp. In Vasc. Pl. Pacif. N.W.. University of Washington Press, Seattle.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
# Scoggan, H. J. 1979. Dicotyledoneae (Loasaceae to Compositae). Part 4. 1117–1711 pp. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
## Enllaces esternos

* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile
* Photo gallery
Lonchocarpus urucu

**Barbasco, cubé**, (*Lonchocarpus urucu*) ye parte de la familia de les lleguminoses Fabaceae. Nativa de selves tropicales de Paraguái, Perú, Brasil, Guyana, en hábitats dende 100 a 1.800 msnm.

## Propiedaes
La resina de cubé rotenona, estrayer de los sos raigaños y del *[[Lonchocarpus utilis]]*, usada n'insecticides y en piscicida (venenu de pexes). Los sos ingredientes activos mayores son rotenona y deguelina. A pesar del so rótulu de "orgánicu" (producíu na naturaleza) la rotenona nun ta considerada una sustancia químico segura al ambiente.

## Información del tóxicu
Ye tóxica a inseutos, pexes, otres mascotes. La forma más común d'intoxicase ye por inhalación de polvu de raigaños o l'estractu.

## Usu médicu
Nos años 1950 estudiar en Veracruz, Méxicu, esta planta usábase como saponina o xabón pa matar peces pola compañía Sintex. Gracies a esti descubrimientu, detectóse'l so conteníu en esteroles análogos a la progesterona, lo que sirvió de base al descubrimientu de la píldora anticonceutiva per parte de Djerassi, Miramontes y Romu.

## [[Sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]
**Deguelia rufescens var. urucu*
**Derris urucu* (Killip & A.C.Sm.)J.F.Macbr.
*http://www.eol.org/taxa/17224531

## Bibliografía
# Azevedo Tozzi, A.M.G. de (1989) PhD thesis, Univ. of Campinas, Brazil
# Ducke, A. (1949) Bol. Tecn. Inst. Agron. N. 18: 1-248 Notes Flora Neotropica-II: Ama
# Macbride, J.F. (1943) Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 13 (3/1): 1-506 Leguminosae
# Krukoff, B.A. & Smith, A.C. (1937) Amer. J. Bot. 24 (9): 573-587 Rotenone-yielding plants of S. Amer.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
*Zipcode Zoo - Barbasco
Lonicera caprifolium

La **madreselva de los xardinos** (*Lonicera caprifolium*) ye una especie de planta arbustiva trepadora del xéneru* [[Lonicera]]* autóctona del sur d'Europa onde se cultiva nos xardinos de tol continente, anque apaez bonal en dellos llugares.

## Carauterístiques
Ye un arbustu perenne qu'algama los 1-2 metros d'altor col tarmu color acoloratáu. Les fueyes opuestes, ovales, sésiles que no más alto del tarmu se sueldan pola base formando una copa. Les flores son arumoses de color blancu, mariellu o rosa y arrexuntar nel visu. El frutu ye una baga anaranxada. Ye una planta mielífera.

## Propiedaes
*La corteza y les fueyes tienen propiedaes diaforétiques, diurétiques y eméticas.
*Les bagues son tóxiques qu'en dosis elevaes producen vultures y fories.

## Taxonomía
*Lonicera caprifolium* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 173. 1753.
;Etimoloxía:
***Lonicer***: nome xenéricu dau n'honor d'Adam Lonitzer (1528-1586), un médicu y botánicu alemán, notable pola so revisada versión de 1557 del yerbariu del famosu Eucharius Rösslin (1470 – 1526)

***caprifolium***: epítetu llatín que significa "que les cabres prefieren estes fueyes".
;Sinonimia:

**Lonicera pallida* Host [1827]
**Lonicera cariotii* Gand. [1875]
**Caprifolium vulgare* Medik. [1799]
**Caprifolium perfoliatum* Röhl. [1796]
**Caprifolium pallidum* (Host) Schur [1866]
**Caprifolium italicum* Medik. [1799]
**Periclymenum perfoliatum* Gray [1821]
**Periclymenum italicum* Mill. [1768]
**Lonicera suavis* Salisb. [1796]
**Caprifolium rotundifolium* Moench [1794]
**Caprifolium hortense* Lam. [1779]
**Caprifolium germanicum* Delarbre

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les caprifoliacees
## Referencies

## Bibliografía
# Gleason, H. A. 1968. The Sympetalous Dicotyledoneae. vol. 3. 596 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, New York.
# Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
# Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador, Monogr. Syst. Bot. Miss. Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis. 
# Small, J. K. 1933. Man. S.E. Fl. i–xxii, 1–1554. Published by the Author, New York. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library
*http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?429701
## Enllaces esternos
Lophira alata

***Lophira alata*** o **metel** ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Ochnaceae.

Ye orixinariu de Camerún, la El Congu, la República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán y Uganda. 

## Descripción
Ye un arbustu d'hasta 3 metros d'altor. Les fueyes d'ovalaes y llanceolaes, con llongures peciolos. Les flores son grandes, blanques con forma de trompeta y bien golioses. El frutu ye una cápsula que contién numberoses granes.

Distribución: arbustu de cultivu, orixinariu d'África tropical. En Guinea Ecuatorial alcuéntrase en zones onde'l clima ye frescu, como por casu les zones altes de Bioko. Nestes zones puede nacer inclusive de forma bonal.

## Distribución y hábitat
Plantar pa delimitar les güertes o finques. Los alcaloides que tien esta planta confiéren-y efeutos narcóticos, allucinantes y antidepresivos.

El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales de tierres baxes. Ta amenazáu pola perda d'hábitat. En Ghana, ye conocíu pol nome llocal de *Kaku*. Llámase madera de fierro coloráu.

Ye desaxeradamente fuerte y dura, y utilízase para travieses de ferrocarril, pontes y puertes d'escluses.

## Propiedaes
Los habitantes locales utilicen l'arume de la corteza como un tratamientu pal dolor de cabeza. Les fueyes de la planta ufierta dos nuevos biflavonoides, L lophirone y M lophirone, la luteolina conocida y la lithospermoside. Dambos biflavonoides llograr en pequeñes cantidaes, y les sos estructures amuesen cierta diversidá nos biflavonoides, nueves y inusuales. Coles mesmes, dos tetrámeros chalcona fueron aisllaos como los inhibidores del virus de Epstein-Barr (VEB). Unu d'ellos foi identificáu como lophirachalcone. L'otru, de nome alatachalcone, yera nuevu, y la estructura foi determinada poles propiedaes espectrales.

## Taxonomía
*Lophira alata* describióse por Banks ex C.F.Gaertn. y espublizóse en *[[Supplementum Carpologiae]]* 52, pl. 188. 1805. 
;Sinonimia: 
* *Lophira africana* Banks ex G.Don
* *Lophira barteri* Tiegh.
* *Lophira macrophylla* Tiegh.
* *Lophira procera* A.Chev.
* *Lophira simplex* G. Don
* *Lophira tholloni* Tiegh.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les ochnacees
## Referencies

## Enllaces esternos

* *African Regional Workshop (Conservation & Sustainable Management of Trees, Zimbabwe) 1998*. ''Lophira alata''. 2006 IUCN ''Red List of Threatened Species'', *downloaded on 22 August [[2007]]*.
Lophophora diffusa

***Lophophora diffusa*** (tamién conocíu como **peyote** de Querétaro o peyote queretano) ye una especie de la familia Cactaceae. Esti cactus ye endémica de Méxicu; zona sur del estáu de Querétaro.

## Descripción
Son simples o cespitoses, formando grandes clones estendíos. Los sos tarmos son d'aspeutu rupícola, daqué esplanáu, de 2 a 7 cm d'altor y de 5 a 12 cm de diámetru. De consistencia nidia y ensundiosa de color verde amarellentáu. La especie presenta pequeñes areolas circundantes de 2 a 3 mm de diámetru Les
plantes son de color mariellu-verde, con costielles y riegos pocu marcaos. El raigañu con forma de tubérculu nun ye bien fonda, pero ye amplia y plana. Les guedeyes de pelo suelen ser distribuyíu de manera desigual. Les flores son xeneralmente de color ablancazáu a blancu amarellentáu.

## Distribución
*Lophophora diffusa* tien una distribución xeográfica circunscrita al estáu de Querétaro ya Hidalgo. Desenvuélvese como una población aisllada y autoperturbada. **L diffusa** ocupa una porción d'aproximao 775 km², na depresión formada pel ríu Estórax, tomando altitúes que varien ente los 1,000 y 2,000 msnm. La distribución nel estáu de fidalgu ye apenes marxinal, yá que se presenta mui cerca de la colindancia del estáu de Querétaro. 

### Ambiente
**Lophophora diffusa** desenvolver nun clima secu semi templáu.
## Propiedaes
Esta especie contién de cero a pequeñes cantidaes de mescalina; la pellotina ye'l so principal alcaloide. 
## Taxonomía
*Lophophora diffusa diffusa* describióse por (Croizat) Helia Bravo Hollis y espublizóse en *[[Cactacees y Ensundioses Mexicanes]]* 12: 13, nel añu 1967.
;Etimoloxía:
***Lophophora***: nome xenéricu que provién del griegu "lλοφος", que significa "cresta", y "φορεω", "traer", y refierse a la llana que crez nes sos areolas.

***diffusa***: epítetu llatín que se refier a los tubérculos planos que son estendíos ensin la planta que tien nervios prominentes.
;Sinonimia:
* *Lophophora echinata* Croizat var. *diffusa* Croizat 1944
* *Lophophora williamsii* Coult. var. * diffusa* Rowley 1979
* *Lophophora diffusa* Bravo var. *koehresii* Riha 1996
* *Lophophora diffusa* Bravo var. *fricii* Halda 1997
* *Lophophora williamsii* Coult. var. *koehresii* Grym 1997
* *Lophophora diffusa* subsp. *viridescens* Halda 1997
* *Lophophora viridescens* Halda 1997
* *Lophophora diffusa* Bravo var. *kubesai* Halda, Kupcak *et* Malina
* *Lophophora diffusa* Bravo var. *swobodaiana* Halda, Kupcak *et* Malina
* *Lophophora ziegleri* Werdermann
* *Lophophora ziegleriana* Soulaire

## Referencies

## Bibliografía
* CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.

## Enllaces esternos
Luehea divaricata

**Sota Caballu** (***Luehea divaricata*** Mart.), ye una especie botánica d'árboles caducifolios, perteneciente a la familia de les Malvaceae

Esti árbol puede atopase en Brasil, Paraguái, Uruguái, Arxentina.

## Discutiniu
Nuevos autores allugar na familia de lleguminoses Fabaceae

## Descripción
Algama hasta 20, esceición 30 m d'altor, el so madera ye pervalible, ye un árbol fácil d'atopar, copa arrondada, ancha, trupa, fuste trabancosu y curtiu, inerme, con aletes na base, y tien ramificaciones de yemes durmientes (rebrotantes) y nuedos, corteza llisa, abuxada, sedándose colos años. Fueyes simples, alternes, 7-9 cm × 3-5 cm, les sos nervaduras son color café, con tricomas doraos prominentes nel viesu; col fexe glabro o glabrescente y el viesu pubescente y ablancazao. Frutu secu con tricomas finos, en tola superficie esterior, cápsula dehiscentes d'unos 3 cm de llargu y ábrense nun estremu al maurecer en cinco partes. Les cañes nueves son maderices.
Númberu de granes/kg 204.000 
Floria de xineru a xunetu y fructifica de xunu a agostu. 

Vilta por brotaciones brengoses del tueru. 

## Ecoloxía
Carauterísticu d'árees húmedes y baxes, a lo llargo de regueros, ríos, llagunes; formando gran parte de los montes. Fora de suelos bien húmedos, como na selva alta, ye raru atopar esta especie heliófita. Nunca se planta a plenu sol. Encamiéntase plantíu mistu con especies pioneres, o matricial, en faxes abiertes plantada en llinies.

## Madera
De testura fina y homoxénea, granu llixeramente oblicuu o derechu, y con veteáu pronunciáu. Semipesada y semidura, non bien fuerte, nin aguanta contautu con mugor.

Ye de color mariellu-ocre, nun s'estrema'l golor, densidá en g/cm³ de 0,6; ye de bona trabajabilidad

### Usos
Maderable, ornamental 

Pa estructura de muebles, hélices d'avión, caxes, embalaxes, contraplacas, pieces torniaes; construcción civil; bigornies de calzáu, pieces curvaes, preseos musicales, escobes, postes, durmientes, lamináu, torniamientu, escultures, culates d'armes de fueu, fibres, aceite esencial, resina. 

Melecinal y melífero. 

## Taxonomía
*Luehea divaricata* describióse por Carl Friedrich Philipp von Martius y espublizóse en *[[Nova Genera et Species Plantarum]]* . . . 1: 101–102, pl. 63. 1826.
;Sinonimia:
* *Brotera mediterranea* Vell.
* *Thespesia brasilienses*  Spreng.
* *Alegria divaricata* Mart.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les malvacees

## Referencies

## Bibliografía
* López, J.A; Little, Y; Ritz, G; Rombold, J; Hahn, W. 1987. Árboles comunes de Paraguái: ñande yvyra mata kuera. Paraguái, Cuerpu de Paz, 425 pp.
* Departamentu d'Agricultura de los Estaos Xuníos, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?22780 (5 dic 2007)

## Enllaces esternos
* Nomes comunes
* 
* Exhautiva descripción dasonómica
* Imáxenes varies
* http://zipcodezoo.com/Plants/L/Luehea_divaricata.asp
Lotus glareosus

***Lotus glareosus*** ye una yerbácea de la familia de les lleguminoses.

## Calteres
Yerba perenne per mediu de rizoma. Tarmos tendíos o ascendentes más o menos ramificaos. Fueyes compuestes por 5 hojuelas, los dos inferiores asemeyaos a estípules; hojuelas simples, enteres, variablemente peloses, d'hasta 10x 5 mm. Flores dispuestes en cabezueles en númberu d'hasta 6; mota tubular, con 5 dientes: corola amariposada de color mariellu con manches acolorataes, d'hasta 10 mm de llargor. Frutu en llegume cilíndrica d'hasta 25 mm de llargor. Floria dende finales de primavera y nel branu

## Hábitat
Frecuente en cervunales y en praos húmedos.
## Distribución
Na península Ibérica en Sierra Nevada y na Sierra de Gredos.

## Observaciones
El fervinchu de flores de cuernucos tien efeutos ansiolíticos, polo que s'usa pa combatir los estaos nerviosos y de velea.
## Taxonomía
*Lotus glareosus* describióse por Boiss. & Reut. y espublizóse en *[[Pugillus Plantarum Novarum Africae Borealis Hispaniaeque Australis]]* 36. 1852.
;Citoloxía:
Númberos cromosomáticos de *Lotus corniculatus* (Fam. Leguminosae) y taxones infraespecificos: 2n=24
;Sinonimia:
* *Lotus corniculatus subsp. carpetanus* (Lacaita) Rivas Mart. in Añales Inst. Bot. Cavanilles 21: 240 (1964) 
* *Lotus carpetanus* Lacaita in Cavanillesia 1: 10 (1928)
* *Lotus corniculatus var. carpetanus* (Lacaita) Castrov. in Añales Jard. Bot. Madrid 38: 509 (1982)
* *Lotus corniculatus f. longepedunculatus* Merín, Fl. Galicia 1: 349 (1905)
* *Lotus glacialis var. glareosus* (Boiss. & Reut.) Pau in Mem. Mus. Ci. Nat. Barcelona, Ser. Bot. 1(1): 37 (1922)
* *Lotus corniculatus* sensu Y.Ruiz in Valdés, Talavera & Galiano (eds.), Fl. Andalucía Occid. 2: 72 (1987)
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees
 
## Referencies

## Bibliografía
* Pugillus Plantarum Novarum Africae Borealis Hispaniaeque Australis 36. 1852
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Data from 07-Oct-06]. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?407679
## Enllaces esternos
Luma chequen

El **chequén**
, ***Luma chequen***, ye una especie de planta con flor endémica de los montes centrales andinos ente Chile y Arxentina. En Chile distribuyir dende la IVª hasta la Xª rexón, ye dicir dende los 30 hasta los 41º de Latitud Sur.

## Descripción
Ye un arbustu ramificáu de tamañu medianu, algama 9 m, con corteza pardu abuxada. Les fueyes son coriacees, ovalaes, anches y curties. Les flores son de color blancu, axilares y solitaries. Tola planta esprende un prestosu arume.

Frutu drupa comestible, purpúrea escura, de 1 cm de diámetru, maurez a principios de seronda.

## Monte esclerófilu costeru

Acomuñar a especies del monte esclerófilo nes rexones del norte de la so distribución, xunto a peumo, quillay, litre, boldo. Na porción sur de la so distribución, puede acomuñar a coihue, pitra, temu y canelu.

## Usos y cultivu
* Tónicu, estimulante del mambís.
* Astrinxente, usar en forma de llavatives pa tratar la foria.
* Balsámica, sollivia la tos y ye utilizada contra'l asma y la bronquitis.

## Introducción n'Estaos Xuníos
Foi introducíu na Mariña del Pacíficu norte de los Estaos Xuníos como ornamentación mientres la Fiebre del oru de California.

## Taxonomía
*Luma chequen* foi descritu por (Molina)A.Gray y espublizóse en *[[Journal of Botany, British and Foreign]]* 66: 141. 1928.
;Sinonimia:
**Eugenia bella* Phil. *nom. illegit.*
**Eugenia chekan* DC. 
**Eugenia chequen* Molina 
**Eugenia gayana* Barnéoud 
**Eugenia myrtomimeta* Diels 
**Eugenia pulchra* O.Berg 
**Luma gayana* (Barnéoud) Burret 
**Myrceugenella* chequen (Molina) Kausel 
**Myrceugenella* chequen var. myrtomimeta (Diels) Kausel 
**Myrceugenella* gayana (Barnéoud) Kausel 
**Myrceugenella* langerfeldtii Kausel 
**Myrtus chequen* (Molina) Spreng.
**Myrtus gayana* (Barnéoud) O.Berg 
**Myrtus gayana* var. *major* O.Berg 
**Myrtus luma* Schauer *nom. illegit.* 
**Myrtus uliginosa* Miq. 
**Myrtus uliginosa* f. *major* Miq.

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Luma chequen'' na Enciclopedia de la Flora de Chile
* ''Luma chequen'' en Chilebosque
* Abondosa iconografía en Google
Lycium chilense

***Lycium chilense*** ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Solanaceae, orixinaria d'Arxentina y Chile.

## Descripción
Ye un arbustu qu'algama ente 0,5 y 2 m d'altor. Tien cañes delgaes con escayos. Les fueyes son caduques. allargaes y apuntiaes, de 1 a 3,5 cm de llargor y 2 a 8 mm d'anchu. Les flores son hermafrodites tienen forma d'embudu, blancu con cantu ya interior amarellentáu o violáceo. El frutu ye una baga globular de color coloráu o naranxa y contién delles granes.

## Taxonomía
*Lycium chilense* describióse por Carlo Luigi Giuseppe Bertero y espublizóse en *[[Mercuriu Chilenu]]* 15: 693. 1829. 
;Variedá:
* *[[Lycium chilense var. vergarae]]* (Phil.) Bernardello 
;Sinonimia:
**Lycium chilense var. chilense*

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les solanacees

## Referencies

## Bibliografía
# Cabrera, A. L. 1965. Polemoniaceae, Hydrophyllaceae, Solanaceae, Caprifoliaceae. 4(5): 96–100; 190–251; 376–380. In A. L. Cabrera (ed.) Fl. Prov. Buenos Aires. Institutu Nacional de Teunoloxía Agropecuaria, Buenos Aires.
# Cabrera, A. L., R. Kiesling, F. O. Zuloaga, L. D. Bravo, H. A. Fabris, C. Ezcurra, A. Pontiroli, N. B. Deginani & R. A. Pérez-Moreau. 1983. Parte VIII—Clethracees a Solanacees. 8: 1–508. In A. L. Cabrera (ed.) Fl. Prov. Jujuy. Institutu Nacional de Teunoloxía Agropecuaria, Buenos Aires.
# Levin, Rachel A. et al. 2007. "Evolutionary Relationships in Tribe Lycieae (Solanaceae)"; D.M. Spooner, L. Bohs, J. Giovannoni, R.G. Olmstead und D. Shibata (Hrsg): Solanaceae VI: Genomics meets biodiversity. *Proceedings of the Sixth International Solanaceae Conference, ISHS Acta Horticulturae* 745, Juni 2007. ISBN 978-9066054271
# Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.

## Enllaces esternos
Lycopodium clavatum

***Lycopodium clavatum*** ye una especie de planta perteneciente a la familia Lycopodiaceae. Ta llargamente distribuyíu per tol mundu, n'España atopar nos Pirineos. Crez en terrenes xilizos, carbaes y montes de coníferes.
## Carauterístiques
Ye una planta perenne, rastrera con un tarmu corredor con numberoses cañes ascendentes o estremaes. El tarmu mide hasta un metru de llargu y tien pequeñes fueyes irguíes de color verde vivu terminaes en punta ablancazada, son lliniales, planes y perennes xuníes ente si. De les cañes fértiles sale un pedúnculu terminal con dos o trés espigues florales cubiertes de bráctees ovales amarellentaes, que nes sos axiles tienen los esporangios mariellos y resinosos.
## Variedaes
* *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* 
** *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* var. *clavatum* (Europa, Asia, América del Norte).
** *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* var. *aristatum* (Méxicu, Antilles, Centroamérica, norte de Suramérica y norte d'Arxentina)
** *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* var. *asiaticum* (Xapón, norte de China)
** *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* var. *borbonicum* (centru y sur d'África)
** *Lycopodium clavatum* subsp. *clavatum* var. *kiboanum* (montes d'África tropical)
* *Lycopodium clavatum* subsp. *contiguum* (sur de Centroamérica, norte de Suramérica; syn. *Lycopodium contiguum*)

## Propiedaes
* Les espores utilizáronse mientres munchos años na fabricación de cohetes y petardos, yá que al poneles al fueu producen españida.
* Encamentar en casu de fiebre qu'apaez con periodicidad.
* En forma esterna úsase espolvoriscáu pa solliviar les molesties ya inflamación n'úlceres, eccemes, erisipela o herpes.
* Contién alcaloides de la lisina, como la licodina.

## Taxonomía
*Lycopodium clavatum* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 1101. 1753.
## Referencies

## Enllaces esternos
* Lycopodium clavatum information  
* Lycopodium clavatum information  
* photos 
* Early Photography 
* Safety data for spores
Lycopus europaeus

La **menta de llobu** (***Lycopus aeropaeus***) ye una especie de plantes con flores, perteneciente a la familia Lamiaceae. Ye nativa d'Europa y tol Hemisferiu Norte onde crez en llugares húmedos y a lo llargo de los ríos.

## Carauterístiques
Ye una planta yerbácea erecta qu'algama los 30-90 cm d'altor. Les fueyes son de color verde brillosa, opuestes, llanceolaes y bien dentaes, nes sos axiles tán asitiaes les flores en verticiloss, estes son bien pequeñes de color blancu puntiaes de púrpura, apaeciendo ente xunetu y setiembre. El frutu ye esplanáu.

## Propiedaes
* Tien la facultá de menguar l'actividá del yodu en casos de hipertiroidismo.
* En homeopatía la so tintura utilizar pa tratar la enfermedá de Graves-Basedow.
* Preséu nel tratamientu de taquicardies y diabetes.
* Contién un pigmentu negru usáu pa tiñir llanes y teles.
## Taxonomía
*Lycopus europaeus* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 21. 1753.
;Sinonimia:
* *Lycopus palustris* Burm.f., Fl. Indica, Prodr. Fl. Cap.: 1 (1768).
* *Lycopus alboroseus* Gilib., Fl. Lit. Inch. 1: 71 (1782), opus utique oppr.
* *Lycopus niger* Gueldenst., Reis. Russland 2: 65 (1791).
* *Lycopus aquaticus* Moench, Methodus: 370 (1794).
* *Lycopus riparius* Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 72 (1796).
* *Lycopus vulgaris* Pers., Syn. Pl. 1: 24 (1805).
* *Lycopus laciniatus* Marz.-Penc. ex Pollini, Fl. Veron. 1: 27 (1822).
* *Lycopus intermedius* Sweet, Hort. Brit.: 310 (1826).
* *Lycopus albus* Mazziari, Ionios Antologia 2: 446 (1834).
* *Lycopus decrescens* K.Koch, Linnaea 21: 646 (1849).
* *Lycopus mollis* A.Kern., Oesterr. Bot. Z. 16: 371 (1866).
* *Lycopus menthifolius* Mabille, Rech. Pl. Corse 1: 31 (1867).
* *Lycopus solanifolius* Lojac., Fl. Sicul. 2(2): 194 (1907).
* *Lycopus souliei* Sennen, Bol. Soc. Aragonesa Ci. Nat. 15: 250 (1916).

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lamiacees
## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 1994. Flora of China (Verbenaceae through Solanaceae). 17: 1–378. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1–3): i–xcvi, 1–3348.
## Enllaces esternos
Lycopus lucidus

***Lycopus lucidus*** o **licopo de China**, ye una especie de plantes de flores, perteneciente a la familia Lamiaceae. Ye nativa de les rexones orientales d'Asia y occidentales d'América del Norte, onde crez en llugares húmedos y zones pantanoses.

## Carauterístiques
Ye una planta yerbácea con raigañu perenne y tarmu cuadráu qu'algama los 100 cm d'altor. Les flores son pequeñes de color blancu y arrexuntar en verticiloss axilares, el mota ye acampanáu.
## Propiedaes
*Usada na medicina tradicional china pal tratamientu de l'amenorrea, hemorraxes posteriores al partu y contusiones.
## Taxonomía
*Lycopus lucidus* describióse por Turcz. ex Benth. y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 12: 178–179. 1848.
;Variedaes y Sinonimia:
**Phytosalpinx llucida* (Turcz. ex Benth.) Lunell, Amer. Midl. Naturalist 5: 2 (1917).
***var. hirtus*** Regel, Mém. Acad. Imp. Sci. Saint Pétersbourg, Sér. 7, 4: 115 (1861). de China y rexones templaes d'Asia.
** Lycopus lucidus f. hirtus* (Regel) Kitag., Neo-Lineam. Fl. Manshur.: 546 (1979).
**Lycopus lucidus var. formosanus* Hayata, Icon. Pl. Formosan. 8: 102 (1919).
**Lycopus formosanus* (Hayata) Sasaki, Trans. Nat. Hist. Soc. Taiwan 18: 171 (1928). 
***var. lucidus***. De Siberia y rexones templaes d'Asia.

**'var. maackianus* [[Maxim.]] ex [[Ferdinand Gottfried Theobald Maximilian von Herder|Herder]], Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 61(1): 131 (1885). Del nordeste de [[China]].
**Lycopus maackianus* (Maxim. ex Herder) Makino, Bot. Mag. (Tokyo) 11: 382 (1897).
**Lycopus angustus'' Makino, Bot. Mag. (Tokyo) 12: 105 (1898). 

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lamiacees

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 1994. Flora of China (Verbenaceae through Solanaceae). 17: 1–378. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
## Enllaces esternos

*
Lycopus virginicus

***Lycopus virginicus*** ye una especie de plantes de flores, perteneciente a la familia Lamiaceae. Ye nativa de les rexones orientales d'América del Norte, especialmente en Virxinia onde crez en llugares húmedos y a lo llargo de los ríos.
## Carauterístiques
Ye una planta yerbácea con raigañu perenne y tarmu cuadráu qu'algama los 35 cm d'altor. Les fueyes son de color verde brillante, opuestes, llanceolaes y casi sésiles. Les flores arrexuntar en recímanos axilares y tienen una corola con cuatro lóbulos de color púrpura. El frutu ye esplanáu.
## Propiedaes
*Ye una planta sedante y astrinxente y discretamente narcóticu.
*La planta entera esprende un golor asemeyao al de la menta.
*Bien utilizada contra la tos.
## Taxonomía
*Lycopus virginicus* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 21. 1753.
;Sinonimia:
**Lycopus macrophyllus* Benth., Labiat. Xen. Spec.: 185 (1833).
**Euhemus officinalis* Raf., Autik. Bot.: 115 (1840).
**Euhemus sylvaticus* Raf., Autik. Bot.: 116 (1840). 

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lamiacees

## Referencies

## Bibliografía
# Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson.
# Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York.
# Gleason, H. A. 1968. The Sympetalous Dicotyledoneae. vol. 3. 596 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S.. New York Botanical Garden, New York.
# Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
# Godfrey, R. K. & J. W. Wooten. 1981. Aquatic Wetland Pl. S.E. U.S. Dicot. 1–944. Univ. Georgia Press, Athens.
# Great Plains Flora Association. 1986. Fl. Great Plains i–vii, 1–1392. University Press of Kansas, Lawrence.
# Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
# Small, J. K. 1933. Man. S.E. Fl. i–xxii, 1–1554. Published by the Author, New York. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library
# Voss, E. G. 1996. Michigan Flora, Part III: Dicots (Pyrolaceae-Compositae). Cranbrook Inst. of Science, Ann Arbor.
# Wunderlin, R. P. 1998. Guide Vasc. Pl. Florida i–x, 1–806. University Press of Florida, Gainesville.
## Enllaces esternos