Xacobu II d'Inglaterra

**Xacobu II d'Inglaterra** y **VII d'Escocia**,  foi rei d'Inglaterra, Escocia ya Irlanda dende'l 6 de febreru de 1685 hasta'l so deposición en 1688. Foi l'últimu monarca católicu en reinar sobre lo que sería'l Reinu Xuníu. Dalgunos de los sos súbditos sintieron gran rocea poles sos polítiques relixoses y alegaron que cayera nel despotismu, liderando a un grupu d'ellos que lo acabaría deponiendo na Revolución Gloriosa. Nun foi sustituyíu pol so fíu católicu, Jacobo Francisco Eduardo, sinón pola so fía mayor y xenru protestantes, María II y Guillermu III, que fueron proclamaos reis en xunto. Xacobu II, amás, foi'l postreru soberanu d'Escocia n'utilizar el títulu de *Rei de los Escoceses*, que fuera utilizáu dende la unificación del reinu nel añu 843 por Kenneth I MacAlpin. Los sos herederos pretendientes al tronu tomaron el nome de *[[jacobitas]]* y mientres munchos años llucharon pola restauración dinástica, ensin llogralo.

## Infancia y juventud
Jacobo nació nel Palaciu de St. James, Londres, el 14 d'ochobre de 1633, siendo'l tercer fíu home —pero segundu sobreviviente— de Carlos I d'Inglaterra y d'Enriqueta María de Francia. Como segundu fíu del soberanu inglés, dende'l momentu mesmu de la so nacencia foi llamáu duque de York, siendo investido formalmente en 1644. Mientres la Guerra Civil Inglesa, na cual el so padre enfrentar coles fuercies del Parllamentu, él permaneció na ciudá d'Oxford, entós una plaza fuerte de los realistes.

Al capitular la ciudá en 1646, se confinó al duque de York nel Palaciu de St. James so vixilancia parllamentaria. Magar lo anterior, Jacobo llogró escapar del palaciu en 1648 y llegar a L'Haya amarutáu. Cuando Carlos I foi executáu polos rebeldes en 1649, los realistes proclamaron al so hermanu mayor como rei, col nome de Carlos II. Foi coronáu en Scone en 1651. Magar ser reconocíu polos parllamentu d'Escocia ya Irlanda, nun pudo afitase nel tronu d'Inglaterra, polo que tuvo que fuxir a Francia, onde atopó abellugu. Como'l so hermanu, el duque de York buscó abellugu en Francia, sirviendo nel exércitu francés sol mandu del vizconde de Turena. En 1656, cuando Carlos II suscribió una alianza con España —enemiga de Francia— él xunióse al exércitu español sol mandu de Lluis II, príncipe de Condé. Tanto Turena como Condé emponderaron les capacidaes militares de Jacobo.

## Socesor del tronu
A la muerte d'Oliver Cromwell asocedida en 1658, Carlos II foi restauráu nel tronu inglés, y el duque de York volvía a Inglaterra con él. Anque Jacobo yera'l presuntu herederu de la corona, paecía inverosímil que'l duque de York heredara realmente'l tronu, una y bones Carlos yera un home nuevu capaz de niciar fíos.

El 3 de setiembre de 1660, en Worcester House, Londres, el duque de York (qu'acababa de recibir el títulu de duque d'Albany n'Escocia), casóse con Ana Hyde, fía del Primer Ministru del rei. En realidá tratar de la ceremonia formal, yá que se casaren de callao na ciudá de Breda, n'Holanda, el 24 de payares de 1659. Nel momentu del matrimoniu públicu, Ana taba a un mes de dar a lluz al so primer fíu. El 31 d'avientu d'esi mesmu añu, ye nomáu duque de Normandía pol rei Lluis XIV de Francia, siendo'l postreru soberanu británicu n'ostentar esti títulu. De la unión ente Jacobo y Ana nacieron ocho fíos:

* **[[Carlos Estuardo, duque de Cambridge (1660-1661)|Carlos]]** (n. Worcester House,  - m. palaciu de Whitehall, ), Duque de Cambridge.
* **[[Maria II d'Inglaterra|María]]** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de Kensington, ), reina d'Inglaterra como María II tres la deposición del so padre (1688); casada col príncipe Guillermu III d'Orange.
* **[[Jacobo Estuardo, duque de Cambridge|Jacobo]]** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de Richmond, ), Duque de Cambridge.
* **[[Ana de Gran Bretaña|Ana]]** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de Kensington, ), reina d'Inglaterra como Ana al asoceder al so cuñáu Guillermu III (1702); casada col príncipe Jorge de Dinamarca.
* **Carlos** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de St. James, ), Duque de Kendal.
* **[[Edgardo Estuardo|Edgardo]]** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de Richmond, ), Duque de Cambridge.
* **Enriqueta** (n. palaciu de Whitehall,  - m. palaciu de St. James, ).
* **Catalina** (n. palaciu de Whitehall,  - m. palaciu de St. James, ).

Jacobo ye designáu Gran Lord Almirante y como tal comandó la Marina Real mientres la Segunda (1665-1667) y Tercer Guerra Anglo-Holandesa (1672-1674). Dempués de la so captura polos ingleses en 1664, el territoriu holandés de Nuevos Países Baxos foi rebautizado nel so honor como Nueva York, al igual que la ciudá de Nueva Ámsterdam. Fort Orange foi llamada Albany nel so honor tamién. El duque de York tamién dirixó la *Real Campaña Africana*, que participó nel comerciu d'esclavos.

El duque de York abrazó la relixón católica en 1668 o 1669. Los sos enemigos protestantes nel Parllamentu, encabezaos por Anthony Ashley Cooper, crearon la llamada Actu de Prueba, mediu pol cual obligábase a tolos funcionarios civiles y militares a tomar un xuramentu en cuál fueron riquíes refugar non solamente la doctrina del transustanciación sinón tamién denunciar ciertes práutiques de la Ilesia católica como "supersticioses ya idólatres", amás de recibir la comunión de manes de la Ilesia d'Inglaterra. Jacobo prefirió refugar realizar tales aiciones, arrenunciando al so cargu de Gran Lord Almirante.

El so hermanu, el rei Carlos II, oponer a la conversión, ordenando que se criara a los sos dos sobrines sobrevivientes -María y Ana- como protestantes. Ensin perxuiciu d'ello dexó que Jacobo (vilbu dende 1671) casárase nuevamente cola princesa católica María de Módena. Esto nun evitó qu'un grupu d'ingleses mirara con rocea a la nueva duquesa de York, acusándola de ser una axente del Papa.

El matrimoniu por poderes ente Jacobo y Maria celebrar en Módena el 30 de setiembre de 1673. La ceremonia formal llevar a cabu na ciudá de Dover, Kent, el 21 de payares del mesmu añu. La pareya tuvo doce embarazos, de los cualos 5 terminaron n'albuertos naturales:

* Un **albuertu** (marzu de 1674).
* **Catalina Laura** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de St. James, ).
* Un **albuertu** (ochobre de 1675).
* **Isabel** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de St. James, ).
* **[[Carlos Estuardo, duque de Cambridge (1677)|Carlos]]** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de St. James, ), duque de Cambridge.
* Una **fía** (n. muerta, 1678).
* Un **albuertu** (febreru de 1681).
* **Carlota María** (n. palaciu de St. James,  - m. palaciu de St. James, ).
* Un **albuertu** (ochobre de 1683).
* Un **albuertu** (mayu de 1684).
* **[[Jacobo Francisco Eduardo Estuardo|Jacobo Francisco Eduardo]]** (n. palaciu de St. James,  - m. Roma, ), llamáu *Xacobu III* polos partidarios del so padre (Jacobitas), ye tamién conocíu como'l "Viejo Pretendiente".
* **[[Luisa María Estuardo|Luisa María Teresa]]** (n. château de St.Germain-en-Laye,  - m. château de St.Germain-en-Laye, ).

## Los problemes de socesión
En 1677, el duque de York procuró apangar a los protestantes dexando que la so fía María casóse col príncipe protestante, Guillermu III d'Orange (quién yera tamién el so sobrín). A pesar de la concesión, los mieos d'un monarca católicu persistieron, intensificándose polos embaranzos fallíos de la esposa de Carlos II, Catalina de Portugal. Un fanáticu clérigu anglicanu, Titus Oates, acusó falsamente a Jacobo y otros nobles d'un *"[[Intriga Papista]]"*, que tendría como oxetivu asesinar al rei Carlos II y poner a Jacobo nel tronu. La intriga creó una histérica reacción anticatólica en tol reinu. Productu d'ello Jacobo decidió prudentemente salir d'Inglaterra camín de Bruxeles. En 1680 foi designáu Alto Lord Comisionado d'Escocia y tomó como residencia'l palaciu de Holyrood n'Edimburgu.

N'Inglaterra, fáense tentatives de parte de Lord Shaftesbury y otros pa escluyir al duque de York de la llinia de la socesión. Dalgunos inclusive propunxeron que la corona pasara al fíu illexítimu de Carlos II, James Scott. Cuando en 1679, la Llei d'Esclusión taba en peligru de ser sancionada, Carlos II decidió eslleir el Parllamentu. La crisis de la Llei d'Esclusión contribuyó al desenvolvimientu del sistema políticu bipartitu inglés; los Whigs yeren los promotores de la Llei, ente que los Tories yeren los sos opositores. Dos nuevos Parllamentos fueron abiertos en 1680 y 1681, pero fueron eslleíos pola mesma razón.

Dempués de la disolución del Parllamentu de 1681, nun se llamó a otros. Carlos, que la so popularidá yera bien alta nesi entós, dexó que'l duque de York volviera a Inglaterra en 1682. La Intriga de Rye House de 1683, una combalechadura protestante que tenía como conseña asesinar a Carlos y al duque de York, fracasó dafechu, pero sirvió p'aumentar la simpatía popular pal rei y el so hermanu. York de nuevu volvióse influyente nel gobiernu, convirtiéndose nel líder del partíu Tory. El so hermanu restaurar nel puestu de Gran Lord Almirante en 1684.

## El reináu de Xacobu II

Carlos II muerre *sine prole legitima* (ensin descendientes llexítimos), el 6 de febreru de 1685, y convirtiéndose al catolicismu nel so llechu de muerte; foi asocedíu pol so hermanu, que reinó n'Inglaterra ya Irlanda como Xacobu II y n'Escocia como Xacobu VII. Jacobo foi coronáu na Abadía de Westminster el 23 d'abril de 1685 pero un día antes, el 22 d'abril, fuera coronáu xunto a la so esposa —la cual nun pudo asistir a la ceremonia "oficial" pola so relixón— según los ritos católicos nel Palaciu de Whitehall.

Nun empiezu nun hubo muncha oposición abierta al nuevu soberanu y munchos conservadores anglicanu inclusive lu sofitaron. El nuevu Parllamentu qu'abrió en mayu de 1685 paecía favorable a Jacobo, alcordando concede-y una arrogante renta.

En 1685 el Rei sobrevivió milagrosamentea un naufraxu nel Solent. El músicu Henry Purcell compunxo la so obra *They that go down to the sea in ships* pa ser interpretada pol estraordinariu barítonu John Gostling en conmemoración de dichu acontecimientu.

Jacobo tuvo que faer frente a la Rebelión de Monmouth conducida pol fíu illexítimu de Carlos II, James Scott, primer Duque de Monmouth. Esti se autoproclamó rei'l 20 de xunu de 1685, pero foi ganáu depués na Batalla de Sedgemoor. Monmouth foi executáu na Torre de Londres pocu dempués (15 de xunetu). A pesar de la escasa ayuda popular a Monmouth, Jacobo empezó a resabiar de los sos súbditos.

Los sos xueces —el más notable de los cualos foi Jorge Jeffreys (moteyáu'l "*Xuez Ahorcador*")— castigaron a los rebeldes de manera brutal. Los llamaos *"Xuicios Sangrientos"* de Jeffreys fixeron que'l públicu viera al so rei como un gobernante cruel y bárbaru. Pa protexese contra otres rebeliones, Jacobo intentó establecer a un gruesu y poderosu exércitu. Al poner a católicos al cargu de dellos reximientos anició un conflictu col parllamentu. El Parllamentu entraba en receso en payares de 1685, nun volviendo axuntar se otra vegada mientres el reináu de Jacobo.

La tensión relixoso intensificar en 1686. Nel casu *Godden vs. Hales*, una sala de xueces de la Corte de la Cámara del Rei foi forzada por Jacobo a declarar qu'ésti podría ser espacháu de les restricciones relixoses impuestes pol Actu de Prueba. Aprovechándose del poder qu'esta dispensa otorgába-y, Jacobo dexó que dellos católicos ocuparen los cargos más altos del reinu, causando una gran polémica. Recibió na so corte al Nunciu Papal Ferdinando d'Adda, el primer representante de Roma en Londres dende'l reináu de María I. El confesor xesuita del rei, Eduardo Petre, yera un oxetu especial de la roxura de los protestantes. Estes polítiques fixeron que'l rei perdiera l'ayuda de los sos antiguos aliaos, los Tories.

Jacobo entós pidió la suspensión de Henry Compton, el anticatólico obispu de Londres, ente qu'otros anglicanos en cargos políticos fueron despidíos. Na Declaración d'Indulxencia de 1687, Jacobo suspendió les lleis que castigaben a los católicos y otros disidentes relixosos. Nun ta claru si Jacobo publicó la Declaración pa ganar l'ayuda política de los disidentes o si él de verdá taba defendiendo la llibertá de relixón. Jacobo tamién eslleió definitivamente'l Parllamentu en 1687, depués de reformar el gobiernu p'amenorgar en poder de la nobleza.

El rei tamién provocó la oposición poles sos polítiques no referente a la Universidá d'Oxford. Ofendió a los anglicanos dexando que los católicos llograren posiciones importantes nel Christ Church y el University College, dos de los más grandes colexos de Oxford. De la mesma forma amontó la so impopularidá despidiendo a los protestantes del Magdalen College, asitiando a católicos nel so llugar. Nel cuelmu del discutiniu, Jacobo acreditó al Nunciu Papal y concedió cargos gubernamentales a cuatro obispos católicos.

Tamién concedió a trés londinenses y a un católicu de Virginia (Jorge Brent) l'autorización pal establecimientu de hugonotes franceses na zona de Brenttown (Brenton), de 121&nbsp;km² a cambéu del vieyu condáu Príncipe Guillermo en Virginia, en 1687. Ricardo Foote, sobrín de Nicolás Hayward (unu de los fundadores), establecer en Chotank, nel condáu del Rei Xurde, en Virginia, pa remanar el proyeutu. Hayward estableció en Brenttown a los católicos ingleses dempués de que la Revolución Gloriosa esaniciara a la mayoría de los protestantes franceses, obligándolos a abandonar Inglaterra.

## La Revolución Gloriosa

N'abril de 1688, Jacobo reeditó la Declaración d'Indulxencia, ordenando darréu a clérigos anglicanos a lleela nes sos ilesies. Cuando'l Arzobispu de Canterbury Guillermo Sancroft y otros seis obispos (conocíos como los *Siete Obispo*) unviaron un pidimientu que solicitaba la reconsideración de les polítiques relixoses del rei, fueron arrestaos y enxuiciaos sol cargu de sedición, pero resultaron absueltos. L'alarma pública aumentó cuando la reina María —depués de dellos albuertos y neños nacíos muertos— daba a lluz a un fíu home y herederu de la corona, Jacobo Francisco Eduardo, el 10 de xunu de 1688 (dalgunos suponen que'l pequeñu nun yera un príncipe real y qu'en realidá había substituido al fíu muertu de la reina; nun hai, sicasí, prueba dalguna que sofite tal allegamientu). Amenaciaos pol establecimientu d'una dinastía católica n'Inglaterra, dellos protestantes influyentes entraron en negociaciones con Guillermu III, príncipe d'Orange, xenru de Jacobo. Guillermo yera consideráu'l campeón del protestantismu, yá que lluchaba contra'l rei Lluis XIV de Francia, el más poderosu monarca católicu d'Europa.

El 30 de xunu de 1688 —el mesmu día los siete obispos yeren absueltos— un grupu de nobles protestantes, conocíu como los *Siete Inmortales*, solicitaron al príncipe d'Orange invadir Inglaterra con un exércitu. Pa setiembre taba claro que Guillermo diba intentar invadir el país y aun así, Jacobo cometió l'error de refugar l'ayuda de Lluis XIV, tarreciendo que los ingleses oponer a la intervención francesa. Jacobo amás creyó que'l so propiu exércitu sería abondu. Cuando Guillermo d'Orange llegó a Inglaterra'l 5 de payares de 1688, tolos oficiales protestantes del rei desertaron. La so propia fía Ana xunir a les fuercies invasores, provocando una gran congoxa al rei. El 10 d'avientu la reina María llogró fuxir a Francia llevando consigo al so únicu fíu sobreviviente, Jacobo, d'apenes 6 meses d'edá. A otru día Jacobo procuró tamién fuxir a Francia, llanzando antes el Gran Sellu del Reinu al ríu Támesis, sicasí foi prindáu en Kent. Nun teniendo nengún deséu de faer de Jacobo un mártir de la causa católica, el príncipe d'Orange dexaría-y escapar el 23 d'avientu. Jacobo foi recibíu por Lluis XIV, quien-y ufiertó un palaciu y una abondosa pensión.

## La deposición

### L'Acta de Derechos
Cuando Jacobo fuxó del reinu, el Parllamentu nun fuera convocáu. Anque ésti podía axuntase a instancies del monarca reinante, el Príncipe d'Orange emplazó a los sos miembros a entamar una *"Convención Parllamentaria"* estraordinaria, teniendo presente qu'esti procedimientu yá fuera utilizáu en dómines anteriores en casu de que la socesión al tronu nun tuviera clara (sería por casu una Convención Parllamentaria la que restaurara a Carlos II nel tronu dempués de la Guerra Civil). La Convención declaró'l 12 de febreru de 1689 que'l fechu de que Jacobo intentara fuxir el 11 d'avientu constituyera una abdicación de facto, y que por consiguiente'l tronu había quedáu vacante. Magar esto, en llugar de pasar la corona al fíu de Xacobu II, Jacobo Francisco Eduardo, sería la so fía mayor, María, la que fuera proclamada reina xunto al so maríu Guillermu III. Escocia decidió reconocer a los nuevos soberanos el 11 d'abril del mesmu añu.

Guillermo y María concedieron a la nobleza inglesa un pactu que ye conocíu col nome del Bill of Rights. Esta acta confirmó la Declaración de Derechos pola cual la Convención declarara que la fuga de Jacobo constituyó una abdicación y que Guillermo y María yeren rei y reina. L'Acta de Derechos tamién acusó a Xacobu II d'abusu de poder, criticó la suspensión de l'Acta de Prueba, del procesamientu de los Siete Obispos, del establecimientu d'un exércitu regular y de la imposición de castigos crueles. L'Acta amás resolvió la cuestión de la socesión a la corona. Estableció que primero na llinia de la socesión taben los fíos de Guillermo y María (si llegaben a tenelos), siguíos pola princesa Ana y los sos descendientes, y finalmente polos fíos de Guillermo en cualquier matrimoniu posterior.

Con un exércitu francés sol so mandu, Jacobo invadió Irlanda en marzu de 1689. El Parllamentu irlandés, a diferencia del inglés, declaró que Jacobo siguía siendo rei. Magar esto Jacobo foi ganáu na batalla del Boyne el 1 de xunetu de 1690, lo que-y obligó a fuxir a Francia dempués de la derrota definitiva que sufriera na contorna de Kinsale. La so actitú provocó la perda d'enforma sofitu y ganó-y el llamatu de *Séamus á Chaca* (*"Jacobo la mierda"*) n'Irlanda.

### Últimos años
En Francia a Jacobo foi-y dexáu vivir nel château real de Saint-Germain-en-Laye. Una tentativa fallida foi realizada col fin de restauralo nel tronu asesinando a Guillermu III en 1696. La ufierta que-y fixo Lluis XIV pa convertilo en rei de Polonia esi mesmu añu foi refugada porque Jacobo tarreció que l'aceptación de la corona polaca (nes mentes de los ingleses) facer incapaz de volver ser rei d'Inglaterra. Dempués d'eso Luis dexó d'ufierta-y ayuda; formalizando esta decisión pol Tratáu de Ryswick, un alcuerdu con Guillermu III en 1697. Magar tol monarca francés, de la manera más inesperada, siguió dándo-y tol so sofitu, llegando a dici-y en priváu que'l Tratáu de Ryswick yera, en poques pallabres, namás que una mera reconocencia formal. Mientres los sos últimos años, Jacobo vivió austeramente, y con grandes muestres de devoción.

Morrió, víctima d'una hemorraxa cerebral, el 16 de setiembre de 1701 nel château de Saint-Germain-en-Laye, a los 67 años d'edá, siendo soterráu na Capiya de los Benedictinos Ingleses de San Edmundo en París. Anguaño'l so mausoléu ta na catedral de Saint-Germain-en-Laye, frente al castiellu onde finó. Dos plaques na ala este del edificiu perpetuen la so memoria.

Xacobu II, amás, dexó una prolífica descendencia illexítima:
* Con **[[Arabella Churchill]]** (23 de febreru de 1648 — 30 de mayu de 1730):
** *[[Henrietta FitzJames|Enriqueta Fitzjames]]* (1667 — 3 d'abril de 1730), casada primero con Enrique, lord Waldegrave, y depués con Piers Butler, vizconde Galmoyle.
** ''Jacobo Fitzjames'' (Moulins, Francia, 21 d'agostu de 1670 — sitiu de Philippsburg, Alemaña, 12 de xunu de 1734), creáu duque de Berwick en 1687; casáu primeru con Honora de Burgh, condesa viuda de Lucan, y depués con Ana Bulkeley. Ye l'antepasáu direutu de Cayetana Fitz-James Stuart.
** *[[Henry FitzJames|Enrique Fitzjames]]* (St. James's Square, Westminster, Middlesex, 6 d'agostu de 1673 — Bagnols, Francia, avientu de 1702), creáu duque de Albermarle en 1696 (pero'l títulu namái ye reconocíu polos jacobitas); casáu con María Gabriela d'Audibert.
** *Arabella Fitzjames* (1674 — 7 de payares de 1704), monxa en Pontoise, Francia, sol nome de Sor Ignacia.

* Con **[[Catalina Sedley]]** (*circa* 1657 — 26 d'ochobre de 1717), creada condesa de Dorchester:
** *Catalina Darnley* (1681 — m. 14 de marzu de 1743), casada primero con Jacobo Annesley, 3ᵉʳ conde de Anglesey, y depués con Juan Sheffield, 1ᵉʳ duque de Buckingham y de Normanby.
** *Jacobo Darnley* (1684 — 1685).

## Ancestros

**Ancestros de Xacobu II d'Inglaterra**




## Referencies

## Enllaces esternos