open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katowice

**Katowice** (nome polacu anterior: *Kątowicze*, 1953-1956 *Stalinogród* - "Ciudad de Stalin", en checu *Katovice*, en alemán *Kattowitz*) ye una ciudá de la rexón histórica de Silesia Superior en Polonia meridional, sobre los ríos Klodnica y Rawa.

Dende 1999, Katowice ye la capital del Voivodatu de Silesia, y anteriormente fuere la capital del Voivodatu de Katowice. Katowice ye la ciudá más importante del Área Industrial de Silesia Superior. Tien una población de 301.834 habitantes (2014), cabezalera d'un área metropolitana de 2.930.800 habitantes (2001).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitio web de Katowice
* Katowice, Silesia
Azarug

**Azarug** ye una organización xuvenil canaria d'izquierda creada en 1992 ya integrante del MLNC (Movimientu de Lliberación Nacional Canario), que defende'l socialismu y la independencia de Canaries, ello ye'l drechu d'autodetermín. 

Defínese como una organización independentista d'izquierda revolucionaria, y ente los sos entamos tán l'antiimperialismu, l'ecoloxismu, l'antimilitarismu y el feminismu, asina como la vindicación de la cultura ya identidá canaria (*l'espardimientu, afitamientu y defensa de los valores que constituyen la Identidá Nacional Canaria*). 

El so funcionamientu ye asambleariu, aplicando nel senu de la so organización la democracia direuta, y siendo l'asamblea'l máximu muérganu de toma de dicisiones. Tamién tien un calter autoxestionariu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial d'Azarug (en castellanu)

## Ver tamién
*Nacionalismu canariu
Coalición Canaria

**Coalición Canaria** ye una colligación política formada en 1993 qu'aconceya dellos partíos nacionalistes, excomunistes y conservadores canarios. Gobierna la Comunidá Autónoma de Canaries en minoría, tres la rotura, en mayu de 2005, del pautu que mantenía col Partido Popular dende l'entamu de la llexislatura. Tamién gobierna nos cabildos de Tenerife, La Palma, El Hierro y Fuerteventura. Tien grupu parllamentariu propiu nel Congresu de los Diputaos y nel Senáu.

Los principales partíos políticos que la forman son:
*Agrupación Tinerfeña de Independientes (ATI) 
*Agrupación Palmera de Independientes (API) (Escindíos d'Alianza Popular)
*Agrupación Gomera de Independientes (AGI)
*Agrupación Herreña de Independientes (AHI)
*Iniciativa Canaria Nacionalista (ICAN) (Antiguos miembros del PCE y d'Unión del Pueblo Canario)
*Asamblea Majorera
*Coalición Canaria Lanzarote

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de Coalición Canaria
Chunta Aragonesista

La **Chunta Aragonesista** (*CHA*) ye un partíu políticu nacionalista d'izquierdes aragonés. 

Considérense socialistes, ecopacifistes, feministes y humanistes y defenden el drechu d'autodetermín pal pueblu aragonés.

Ye ún de los partíos más implicaos na llucha escontra la política de tresvases del Ebro.

La Chunta Aragonesista ye miembru de la Alianza Libre Europea y de la coalición europea Europa de los Pueblos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Chunta.com, páxina oficial de CHA.
Convergència i Unió

**Convergència i Unió** (*CiU*) (*Converxencia y Unión* en catalán) ye una federación de partíos nacionalistes de Cataluña, formada por Convergència Democràtica de Catalunya, d'ideoloxía lliberal progresista y Unió Democràtica de Catalunya, partíu democristianu.

Gobernó Cataluña dende 1980 hasta 2003 con Jordi Pujol al frente. En 2003 Artur Mas pasó a dirixir el partíu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina de Convergència i Unió  (en catalán)
Nafarroa Bai

**Nafarroa Bai** (*Navarra Sí* en vascu) ye una candidatura conxunta de partíos nacionalistes vascos de la Comunidá Foral de Navarra y dellos independientes progresistes de Navarra. Los partíos que la formen son Aralar, Eusko Alkartasuna, Batzarre y el PNV.

Nes eleiciones xenerales de 2004 consiguió un escañu nel Congresu de los Diputaos, que foi pa Uxue Barkos, cabezaleru de la coalición.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de Nafarroa Bai
Centru Democráticu y Social

El **Centro Democrático y Social** (*CDS*) yera un partíu políticu español d'ideoloxía lliberal. Fundólo'l 29 de xunu de 1982 Adolfo Suárez, Presidente del Gobiernu ente xunu de 1976 y xineru de 1981. 

Ente 1995 y 2002 camudó'l nome a *Unión Centrista*, anque volvió al vieyu depués del X congresu n'ochobre de 2002.

Nes eleiciones xenerales del 14 de marzu de 2004 tan sólo sacó 34.101 votos.

Nel XI Congresu Nacional, en payares de 2005, decidió integrase nel Partido Popular, del que pasaron a formar parte los sos 54 conceyales y 3.000 afiliaos.

Nel 2007, desfízose la integración nel PP, recuperando les sos sigles.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Centro Democratico y Social CDS 
* Centre democratic i social cds catalunya
* Cartel del CDS nes Eleiciones Municipales de 1991 al Ayuntamientu de Nájera (La Rioxa)
La Nuestra Tierra

**La Nuestra Tierra** o **La Nuesa Tierra** yera un selmanariu llionés fundáu nel añu 2000 y qu'algamó un fondu puxu ya interés ente la mocedá llionés.

Defínese como "Periódico d'información xeneral del País Llïonés" y emplega'l llïonés como principal llingua nes sos páxines, sicasí, inclúi delles collaboraciones n'asturianu nos sos artículos d'opinión o trabayos de campu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Les Noticies

**Les Noticies** foi un selmanariu asturianu fundáu n'Uviéu en 1996 pola editorial Publicaciones Ámbitu y que s'asoleyó hasta'l 5 de febreru de 2012, cuando apaeció'l so últimu númberu, el 769. Definíase como "Selmanariu independiente d'información xeneral". El direutor de la dómina final del selmanariu yera Henrique G. Facuriella, que sustituyera a Beatriz R. Viado, que nel so momentu convirtióse na primer muyer asturiana en dirixir un periódicu.

## Historia
El númberu 1 del selmanariu **Les Noticies** salió a la cai el 6 de setiembre de 1996. N'agostu d'esi añu, nel marcu de la Feria Internacional de Muestres d'Asturies, presentóse'l númberu cero con una bultable repercusión: yera'l primer periódicu escritu dafechu n'asturianu desde qu'en 1901 apaeciera en Xixón el primer númberu del selmanariu rexonalista "Ixuxú".
N'aquella presentación en sociedá, l'editor de Les Noticies y primer direutor del periódicu, Inaciu Iglesias, afitó les llinies maestres del proyeutu editorial: «El nuesu compromisu ye colos asturianos, colos nuestros llectores y cola so cultura particular. Esi vínculu éticu vamos a renovalu selmana a selmana hasta consiguir asentar un proyeutu a toes lluces necesariu».
El periódicu xurdió de la iniciativa de la que hasta entós yera la asociación culturál Ámbitu, enfotada en desenvolver delles actividaes alrodiu la espublización de testos n'asturianu.
L'asociación, encabezada por un grupu d'empresarios, decide profesionalizase y conviértese en Publicaciones Ámbitu S.L., empresa editorial que márcase l'oxetivu de la rentabilidá nun mercáu entós por esplorar: el de la prensa n'asturianu. Les Noticies nacía asina como'l primer proyeutu profesional de la historia de los medios de comunicación en llingua asturiana.
El selmanariu entama la so xera dende'l Centru Européu d'Empreses de Llanera, nel que permanez hasta'l treslláu de la so redaición al centru d'Uviéu. Dende'l so orixe, empréntase na planta del diariu El Comercio en Xixón.

Depués de la desaparición de la edición en papel, continuó existiendo una edición dixital que finalmente dexó de publicase'l 18 d'avientu de 2012.

## Estructura formal
Dende la so apaición, Les Noticies caltuvo una estructura en cinco columnes y ente 24 y 32 páxines. El diseñu y la distribución en seiciones fuere camudando: el primer exemplar yera en blancu y negru con una distribución en seiciones asemeyaes al d'un diariu. Col tiempu, el periódicu introduz color nes sos páxines primera y cabera, y afita dos grandes seiciones: Actualidá, centrada nel analís políticu, y Sieglu XXI, pa temes de cultura y sociedá.

## Difusión
A falta d'un control de muérganos independientes, la editora de Les Noticies faló dende l'iniciu de la so actividá d'una tirada de 5.000 exemplares y alrodiu 20.000 llectores. Distribuyóse en diversos puntos de venta n'Asturies y tuvo como soscriptores a un cientu centros asturianos del mundu.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Edición dixital de Les Noticies
Francisco González Prieto

**Francisco González Prieto** , tamién conocíu como **Pachu'l Péritu**, yera un destacáu personaxe de la cultura asturiana de finales del sieglu XIX y entamos del XX. 

Fundó y dirixó los selmanarios Ixuxú y L'Astur. Tamién foi ún de los fundadores de l'Academia Asturiana d'Artes y Lletres, onde tenía'l cargu d'archiveru-bibliotecariu. Autor d'abondes composiciones en versu, llegó a publicar 4 llibros en llingua asturiana.

## Obres
* *L'Antroxu* (1889)
* *El cuintu la xana* (1895)
* *L'Astur* (1904)
* *La vida asturiana en un cientu de sonetos* (1921)

## Referencies

## Enllaces esternos
Unidad Regionalista de Castilla y León

**Unidad Regionalista de Castilla y León** (URCL) ye un partíu rexonalista de Castiella y Llión.

Tien estructures llocales nes provincies de Salamanca, Valladolid, Palencia y Ávila.

## Resultaos eleutorales
### Municipales
* Presentóse a les eleiciones municipales de 1995 algamando 4.986 votos (0,36%) y un total de 36 conceyales.
* Presentóse a les eleiciones municipales de 1999 algamando 13.041 votos (0,9%) y un total de 124 conceyales.
* Presentóse a les eleiciones municipales de 2003 algamando 7.452 votos (0,48%) y un total de 55 conceyales.
* Presentóse a les eleiciones municipales de 2007.
* Presentóse a les eleiciones municipales de 2011. 

### Autonómiques
* Autonómiques de Castiella y Lleón de 2011: 
* Autonómiques de Castiella y Lleón de 2007: 
* Autonómiques de Castiella y Lleón de 2003: 5.387 votos, 0.35%.
* Autonómiques de Castiella y Lleón de 1999: 10.985 votos, 0,76%.
* Autonómiques de Castiella y Lleón de 1995: 6.308 votos, 0,41%.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de URCL (en castellanu)
Ixuxú (periódicu)

**Ixuxú** («***Iẍuẍú***», na grafía usada daquella na propia publicación) foi'l primer periódicu escritu dafechu n'asturianu. De periodicidá selmanal, entamó a emprentase en 1901 en Xixón y duró hasta 1902. Taba dirixíu por Francisco González Prieto (conocíu lliterariamente como *Pachu'l Péritu*) y yera d'ideoloxía ultraconservadora y ultracatólica.

## Bibliografía
**Iẍuẍú. Viva la mio quintana. (Fascímil del periódicu xixonés apaecíu en 1901-1902 dirixíu por Francisco González Prieto).* Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 1993. Nᵘ 20 de la Llibrería Fascimilar de l'ALLA. ISBN 978-84-86936-99-0.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ixuxú

**Ixuxú** pue ser:

*Ixuxú, un periódicu rexonalista d'Asturies.
*Ixuxú, un grupu musical d'Asturies.
*Ixuxú, un berríu pa espresar alegría.
Trasgu (dixebra)

El términu **trasgu** pue facer referencia a:

*Trasgu, un grupu de música d'Asturies.
*Trasgu, un personax de la mitoloxía asturiana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Piñera

Col nome de **Piñera** podemos referinos a:

*Piñera, un llugar de la parroquia Santu Medero, nel conceyu asturianu de Bimenes.
*Piñera, un llugar de la parroquia de Fresnéu, nel conceyu asturianu de Cabranes.
*Piñera, una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
**Piñera, un llugar de la parroquia anterior.
*Piñera, una parroquia del conceyu asturianu de Cuideiru.
**Piñera, un llugar de la parroquia anterior.

*Piñera, un llugar de la parroquia de San Cucao, nel conceyu asturianu de Llanera.
*Piñera, una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena.
*Piñera, una casería de la parroquia de Cocañín, nel conceyu de Samartín del Rei Aurelio.
*Piñera, un llugar de la parroquia uvieína de Les Caldes (Asturies).
*Piñera, una aldea de la parroquia de Rozaes, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
*Piñera, una casería de la parroquia de Niévares, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
*Piñera, una aldea de la parroquia de Santoxenia, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
*Piñera, un llugar de la parroquia xixonesa de L'Abadía Cenero (Asturies).

## Referencies
ISO 3166-2

La **[[ISO]] 3166-2** ye la segunda parte del estándar de la ISO 3166. Ye un sistema de geocode creáu pa cifrar los nomes de les subdivisiones de los países (entidaes territoriales), así como tamién les árees dependientes. El propósitu del estándar ye tener una serie mundial d'abreviatures curties pa los llugares, pal so usu n'etiquetes de paquetes, envases y otros oxetos similares. Un códigu alfanuméricu curtiu pue sirvir pa indicar claramente una llocalización d'una forma más conveniente y menos ambigua que'l topónimu completu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Orllé

**Orllé** o **Orlé** ye una parroquia del conceyu asturianu de Casu. Alcuéntrase a 4&nbsp;km d'El Campu, la capital del conceyu, y tien una superficie de .

El pueblu del mesmu nome, únicu nucleu habitáu de la parroquia, asítiase a 660 metros d'altor. La mayor parte de la so población, de ,dedícase a la ganadería y al turismu. Tovía hai xente que fabrica quesu Casín artesanalmente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Municipiu

Na antigua Roma, un **municipiu** (en llatín *municipium*) yera una ciudá llibre gobernada polas sus propies lleis, anque los sus vecinos teníen los derechos de ciudadanía romana.

Güei utilizase'l términu pa referise al conxuntu de poblaores d'un territoriu, que puede incluir una o delles poblaciones, rexíu por un muérganu colexiau xeneralmente nomáu ayuntamientu, municipalidá, alcaldía o conceyu, o al mesmu ayuntamientu en sí.
Faru de Torres

El **faru de Torres** s'asitia nel Cabu Torres, nel conceyu asturianu de Xixón.

## Bibliografía
*Menéndez Solar, Belén, *Faros del litoral asturiano*. Uviéu, Conseyería de Fomentu del Principáu d'Asturies, 1997.
*Sanz, Eduardo, *Faros de Asturias*. Xixón, Silverio Cañada Editor, 1990.

## Referencies

## Enllaces esternos
Trasgu (grupu)

**Trasgu** foi un grupu folk avilesín. Pioneros del folk asturianu, foi'l primer grupu d'esti estilu de la comunidá qu'asoleyó un trabayu discográficu: *La Isla de Hélice*. Tamién foi'l primer grupu que mezclara instrumentos tradicionales acústicos, con lletrónicos más modernos comu baxu llétricu o sintetizadores.

## Miembros
*Herminia Álvarez (Arpa, guitarres y voz)
*Ajo Gutierrez (Gaita asturiana y percusiones)
*Marcelino García (Violín, rabel, punteru y percusiones)
*Javier Cervero (Flauta, zanfoña, punteru y voz)
*Juanjo González (Pianu, clave, órganu y sintetizador)
*Ignacio Pozo (Baxu llétricu)
*Pepe Gamero (Téunicu de soníu en direutos)

## Discografía
### Álbumes
*La Isla de Hélice (1983)

### Recopilatorios
*Lo mejor del folk 1 (colos temes *Muñeiras de [[Bual]]*, *Himnu de [[Cuadonga]]*, *Dónde vas a por Agua* y *Marcha del Tao*)
*Lo mejor del folk 2 (colos temes *El [[Rabel]] de [[Caleao]]* y *Motete y Estampida*)

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de Cantabria

----
&sup1;Hasta 1983, al frente d'un gobiernu provisional y como disidente de la UCD col sofitu del PSOE; dende 1983, independiente nes llistes d'AP.

## Referencies

## Enllaces esternos
Partido Regionalista de Cantabria

El **Partido Regionalista de Cantabria** (*PRC*) ye la segunda formación política más vieya de Cantabria (España). L'orixe del partíu alcuéntrase na Asociación para la Defensa de los Intereses de Cantabria (ADIC), fundada'l 14 de mayu de 1976, col oxetivu d'impulsar la vocación autonomista cántabra. En 1978, cuando se pesllaba'l mapa de les pre-autonomíes n'España, del que Cantabria quedó al marxe, nel senu d'ADIC propúnxose la creación d'un partíu rexonalista y independiente pa promover l'autonomía de Cantabria y concurrir a les eleiciones municipales de 1979.

El 10 de payares de 1978, ñacía'l *Partido Regionalista de Cantabria*, fundáu por Miguel Ángel Revilla Roiz, Manuel Izquierdo Nozal, José Luis Oria Toribio, Eduardo Obregón Barreda y Juan José García González. 

Dende 2003 el secretariu xeneral del PRC, Miguel Angel Revilla, ye presidente de Cantabria gracies a una coalición col PSOE/PSC.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del PRC  (en castellanu)
* Páxina oficial d'ADIC (en castellanu)
Patrón de diseñu

Un **patrón de diseñu** ye una propuesta d'igua pa una mena de problemes repetíos con frecuencia. Nun ye una igua definitiva, que vaya aplicase direutamente; ye una descripción de cómo solucionar esi tipu de problema, y al aplicar esa igua adautaráse a les circunstancies concretes.

La idea de los patrones de diseñu vien de la estaya de l'arquiteutura y atribúise a Cristopher Alexander. La so idea yera tener exemplos típicos d'igües pa construyir ciudaes y cases.

D'equí, la idea pasó a la informática, y emplégase na inxeniería del software comu una téunica más. Como se dixo enriba, un patrón de diseñu nun ye daqué que pueda traducise direutamente a códigu fonte; ye una propuesta pa un diseñu de software.

N'informática, la fonte más famosa de patrones de diseñu ye'l llibru *[[Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software]]*, espublizáu en 1994 por Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson y John Vlissides. Ye de xuru'l llibru más importante sobre'l tema, y a los sos autores llámaselos *The Gang of Four* (la banda de los cuatro). Poles iniciales d'esa espresión inglesa, el so llibru llámase delles veces cenciellamente "el GOF".

## Referencies

## Enllaces esternos
Macedonia (Grecia)

**Macedonia** (en griegu **Μακεδονία**, *Makedonía*) una rexón de Grecia

## Historia
Ver tamién: **[[Macedonia Antigua]]** y **[[Alexandru Magnu]]**

## Xeografía
Macedonia ye un territroriu del norte de Grecia. Tien llendes con Bulgaria, Macedonia del Norte y Albania al norte; con Épiru al occidente; con Tesalia y les agües del Mar Exéu 
al sur y con Tracia al este. 

* Superficie (-Total): 34 231 km²
* Población (-Total): 2 625 681 (2006)
* Capital:Tesalónica

### Divisiones alministratives
Macedonia, organizáu anguaño en tres rexones alminsitratives (*περιφέρειες*), dividíes en varies provincies (*νομοί*) caduna:
 

* Macedonia Occidental

:1.Kastoriá
:2.Flórina
:3.Kozáni
:4.Grevená

* Macedonia Central

:5.Pélla
:6.Imathia
:7.Pieria
:8.Kilkís
:9.Tesalónica
:10.Chalkidike
:11.Sérres

* Macedonia Oriental y Tracia 

:12.Dráma
:13.Kavála

## Ver tamién

* Filipu II de Macedonia
* Grecia
* Griegu
* Alfabetu griegu

## Himnu de Macedonia (Grecia)



**Audio Sample**
: Makedonia ksakusti 

## Sitios oficiales de gobiernu
* Macedonia Griega
* Macedonia Griega History

## Referencies

## Enllaces esternos
Antroxu

**Antroxu** ye una fiesta que se celebra enantes de la cuaresma nel Principáu d'Asturies. Son especialmente típiques les fiestes n'Avilés y Xixón, que se celebren nos mesmos díes y tradicionalmente pártense'l protagonismu'l sábadu y el martes d'antroxu, respeutivamente. Uviéu celebra'l antroxu'l fin de selmana siguiente al miércoles de ceniza, yá que, na selmana d'Antroxu, nun hai xornaes festives na ciudá.

## Antroxu d'Avilés
La so fiesta grande coincide col sábadu, nel que se realiza'l Descensu Internacional y Fluvial de la Cai de Galiana, actu nel que s'enllena d'espluma la cuesta de la cai Galiana por que baxen por ella los participantes montaos n'artiluxos asemeyando embarcaciones mientres son regaos con agua polos vecinos.

## Antroxu de Xixón
Fiesta d'interés turísticu rexonal. Celébrense coincidiendo colos antroxos al igual que nel restu de la xeografía española, xeneralmente nel mes de febreru. Les fiestes del antroxu empiecen col popular Xueves de Comadres y allárgase hasta'l Martes d'Antroxu. Mientres toos estos díes celébrense na ciudá concursos d'amarutes, charangues, pasucáis, el famosu desfile d'Antroxu (Llunes d'Antroxu) y la fiesta remata'l Martes d'Antroxu, cola llectura del testamentu y l'entierru de la sardina. Mientres les xornaes de fiesta pueden tastiase los típicos platos asturianos d'estes fiestes en numberosos restoranes de la ciudá (pote asturianu, frixuelos, picatostes...).

## Ver tamién
* Entroido

## Referencies

## Enllaces esternos
*Antroxu n'''El Comerciu''
*Antroxu en ''La Nueva España''
Maja squinado

El  ye un crustaceu marín mui preciáu pol so sabor. El so nome científicu, *Maja brachydactyla*, alude a les pates curties que tien. Mide ente 85 y 200 mm y algama un pesu d'ente 250 y 3.000 gramos.

Vive nes agües del Atlánticu Norte, d'Irlanda a Guinea y nel Mediterraneu.

## Etimoloxía
L'epítetu específicu *squinado* remanez del nome provenzal de la especie («*squinado*», «*esquinade*», «*esquinado*» o «*esquinadoun*»), rexistráu por Rondelet yá en 1554.

## El Centollu na gastronomía asturiana
Distínguense los machos de les femes, siendo más sabroses les segundes.

Pa comelu debemos quita-y les pates y partiéndoles con tiñaces o mayándoles con un mazu de madera sobre una tablina. Dempués abrimos el cascu (tamién nomáu *carru*) y trociamos l'interior en cuatro cachos. 

Dientro'l cascu suelen ponese güevos cocíos o quesu Cabrales y mecelo too con sidra. Tamién se comercializa dende va dellos años un paté de centollu.

## La pesca del centollu n'Asturies

La estadística oficial de la pesca del centollu n'Asturies, sofitada na venta realizada nes rules ye la que vien darréu (fonte: Direición Xeneral de Pesca Marítima:
 

## Referencies
Bisuyu

Col nome de **Bisuyu** podemos referinos a:

*Bisuyu, una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.
*Bisuyu, una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*Bisuyu, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.

## Referencies
Anders Fogh Rasmussen

**Anders Fogh Rasmussen**  ye anguaño'l primer ministru de Dinamarca. Ye'l cabezaleru parllamentariu del Partíu Liberal (Venstre), que lidera una coalición de dereches col Partíu Popular.

## Referencies

## Enllaces esternos
Toli Morilla

**Toli Morilla**  ye un cantautor asturianu.

Nel añu 2010 recibió'l Premiu de la Crítica RPA al **Meyor Discu d'Autor del Añu**, por *10 canciones de Bob Dylan*.

## Discografía

### Álbumes
**Nunca des la espalda* (Goxe Records, 1998)
**Entre el barro y las preguntas* (Dusty Roses Records , 2002/3])
**Nueche d'insomniu” (Dusty Roses 2003/4)
**Nueche d'insomniu: L'espectáculu” (L'Aguañaz 2005/06)
**Entropía* (Scaletour2006)
**Diez cantares de Bob Dylan n'asturianu* (Scaletour 2009)

### Recopilatorios
**Aniversario 40. A profundidad* (Soc. Fonográfica Asturiana, 1994)
**Saca-yos la llingua* (L'Aguañaz, 1996)
**Cantautores, nueva generación* (Fonomusic, 1998)
**L'Asturianu muevese* (L'Aguañaz, 1998)
**L'asturianu vive...* (L'Aguañaz, 2002)

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de Toli Morilla
New York Post

El **New York Post** ye un diariu d'Estaos Xuníos fundáu na ciudá de Nueva York en 1801 por Alexander Hamilton como *New York Evening Post*, lo que-y convierte nun de los periódicos más vieyos qu'entá espublízase. En 1933 entamó a asoleyase en formatu tabloide. Dende 1977 pertenez al grupu de medios de Rupert Murdoch.
Ente les décades de 1960 y 2000, el New York Post caltuvo una tirada d'ente 480.000 y 700.000 exemplares. Ye ún de los periódicos emblemáticos del nomáu periodismu mariellu y d'elles encuestes afítanlu como'l menos creíble pente los asoleyaos na ciudá de Nueva York.
Nel so aspeutu formal destaca l'usu ablucante de recursos tipográficos y semeyes. Emplega un llinguax popular y percenciellu, y ye conocío pola probe calidá d'empresión.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''New York Post'' Online Páxina oficial n'inglés
Alternativa Popular Canaria

**Alternativa Popular Canaria** (APC) ye un partíu políticu nacionaliegu d'izquierdes de les islles Canaries. Foi fundáu en 2002.

Anguaño, **APC** tien representación nel municipiu de Santa Úrsula (Tenerife). 

En 2004 sofitó nes eleiciones al Parllamentu Européu al ensame Europa de los Pueblos, qu'axuntaba a delles formaciones nacionaliegues d'estremaos países y rexones d'España.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial del partíu  (en castellanu)
K-NalóN

**K-NalóN** ye un grupu asturianu de hip-hop, concretamente de la Cuenca del Nalón. La so música ye llibre, anque nun especifiquen llicencia, permiten la distribución y reprodución siempres que se-yos reconoza l'autoría.
## Discografía
### Maquetes
*Conciencia Llibre (2006)

## Referencies

## Enllaces esternos
N'arba

**N'Arba** ye un grupu folk asturianu d'Avilés (España).

## Historia
N'Arba ñaz en 1997, anque'l su orixe entama cuando se xuntaben Miki Llope y Lisardo Prieto pa tocar coles sos flautes dulces temes de Alan Stivell y Gwendal, cuando entá yeren unos mozos estudiantes de bachilleratu. Años depués conocen a Luis Ángel y Israel y ñaz *Piravan* que refundaríase en N'Arba cola llegada del gaiteru moscón Xose Ambás. Más tarde tamién pasaríen pol grupu Pablo Viña,Sevi,David Bada,Christian Bada y Gabriel González.

## Miembros
*Miki Llope
*Lisardo Prieto
*Luis Ángel
*Israel
*Xosé Ambás
*Pablo Viña
*Sevi
*David Bada
*Christian Bada
*Gabriel González

## Discografía
### Álbumes
**Nuevu Folk Asturianu vol II*, compartíu con Folkgando (1998)
**Inda ya ceu* (2001)

## Referencies

## Enllaces esternos
Świętochłowice

**Świętochłowice** (pronunciáu:  ) ye una ciudá del sur de Polonia con 51.722 habitantes (2014). Dende 1999 asítiase nel Voivodatu de Silesia. Enantes taba nel Voivodatu de Katowice (1975-1998). 

Ta dividida en 5 distritos: Chropaczów, Piaśniki, Zgoda, Centrum y Lipiny. 

Los nazis abrieron un campu de concentración nel distritu de Zgoda en 1943. En xineru de 1945 el campu volvió a abrise pola Polonia comunista, y peslló definitivamente en payares d'esi mesmu añu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Vicente Díaz

**Vicente Díaz González**  ye un cantante asturianu. Ye ún de los más populares intérpretes d'Asturies gracies a les sos composiciones cencielles y costumistes. Foi candidatu al meyor cantar n'asturianu de los premios de l'Academia de la Música en 2005 por *La Pola de Siero*, que compusiera Pepín Robles. En 2009 recibió'l Premiu de la Crítica RPA al **Meyor Discu de Música Asturiana**, por *Montes Cantábricos*.

## Biografía
Vicente Díaz nació n'avientu de 1948 en Los Veneros (Riberas), nel conceyu de Sotu'l Barcu, pero vive dende bien mozo n'Avilés, ciudá na qu'entamó a trabayar como chapista. La so vocación musical entamó bien ceo, de guaḥe. El so entornu animólu a presentase a dellos concursos de tonada asturiana, algamando 17 premios en tres años. 

Consideráu entós l'heriede natural d'El Presi, Vicente Díaz entamó un estilu propio, con cantares populares de temática asturiana y folixera ya igües d'estilu 'pop' que-y apurrieren una valoratible popularidá n'Asturies y pente les colonies d'emigrantes asturianos, especialmente n'América. Tien asoleyaos una veintena discos dende 1976, y ye ún de los músicos habituales nes fiestes asturianes con decenes de conciertos cada añu.

## Discografía
* *Vicente Díaz* (1976)
* *Vicente Díaz* (1977)
* *Fiesta en la aldea* (1981)
* *Orbayu* (1982)
* *Retazos* (1983)
* *Sus mejores canciones*, (1985)
* *Pleamar* (1985)
* *¡Ay! Guapina* (1986)
* *Campanines* (1987)
* *Cantábrico* (1988)
* *Nalón*, (1989)
* *Fechu N'Asturies* (1991)
* *Asturias de mi querer* (1992)
* *Manolín* (1993)
* *Restallu* (1995)
* *Paraíso Natural* (1997)
* *Grandes Éxitos*,(1999)
* *Homenaje a El Presi* (2001)
* *Contra viento y marea* (2003)
* *Aires del Norte* (2005)
* *Villancicos d'Asturies* (2006)
* *Montes Cantábricos* (2009)
* A mi tierra (2025)

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de Vicente Díaz
Escudu de Zumaia

L**'escudu de Zumaia** (conceyu y villa de la provincia vasca de Guipúzcoa, España) , representa la bocana de la ría de Zumaia (la salida del puertu de la villa) con un barcu saliendo a la mar, too ello ta presidío pol escudu d'armes de San Pedru patronu del pueblu y de dellos pueblos mariñanos.

## Ver tamién
*Zumaia

## Referencies

## Enllaces esternos
Kurów

**Kurów** ye una villa del sureste de Polonia, allugada ente Pulawy y Lublin, averáu al ríu Kurowka. Ye capital de conceyu na provincia de Lublin y en 2005 tenía una población de 2811 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Marie-Christine Koundja

**Marie-Christine Koundja**  ye una escritora en llingua francesa, política y diplomática de Chad.

## Obres
**Al Istifakh ou l'idylle de mes amis*, Yaoundé : Editions Clé, 2001. (146p.). 
**Kam-Ndjaha, la dévoreuse*, Paris: Éditions Menaibuc, 2009. 

## Referencies
Hermann Göring

**Hermann Wilhelm Göring**  foi dende'l 1933 hasta'l 1945 primer ministru de Prusia y un importante políticu del partíu Nazi dende'l 1922 hasta la fin de la Segunda Guerra Mundial. Cabezaleru de la Luftwaffe, foi xulgáu nos xuicios de Nuremberg y condergáu a pena de muerte en 1946 por aforcamientu pero pescanció suicidase.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rocha Chimera

**Rocha Chimera**  ye un escritor en suaḥili de Kenia. Algamó'l premiu Noma en 2000 por *Ufundishaji wa Fasihi: Nadharia na Mbinu*.

## Obres
*** (ISBN 9966846352) 
**[[Ufundishaji wa Fasihi: Nadharia na Mbinu]]* (ISBN 9966221573) (con Kimani Njogu) 
**[[Mnara wawaka moto!: uhalifu]]* (ISBN 9966846395) .

## Referencies

## Enllaces esternos
Berodia (parroquia)

**Berodia** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cabrales. 

Tien una superficie de , na qu'habiten un total de  repartíes ente les poblaciones de Berodia y Inguanzo.

El llugar de Berodia alcuéntrase a unos 400 metros sobre'l nivel del mar. Ta a 3 quilómetros de Carreña y llégase dende ellí pela carretera CA-2.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Bulnes (parroquia)

**Bulnes** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu de Cabrales. 

Tien una superficie de  na qu'habiten un total de  repartíes ente les poblaciones de Bulnes y Camarmeña.

## Llocalidaes

### ,Sitios

## Accesu
Hasta l'añu 2001 la única manera de llegar al pueblu yera per caleyes. Dende esi añu los vecinos tienen un funicular, que tamién s'emplega pa xubir turistes a los Picos.

## Imáxenes

imaxe:Bulnes Asturies 2.jpg|Semeya en Bulnes
imaxe:Subida a Bulnes.jpg|Funicular de xubida a Bulnes


## Referencies

## Enllaces esternos
Carreña (parroquia)

**Carreña** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cabrales.

Tien una superficie de  km² y una población de .

El llugar de Carreña, con 277 habitantes, alcuéntrase unos 200 metros sobre'l nivel del mar, a 106 km d'Uviéu, la capital del Principáu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Po (Cabrales)

**Po** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu de Cabrales. 

Tien una superficie de , na que viven un total de , toos ellos nel mesmu pueblu. 

El llugar de Po alcuéntrase a unos 180 metros sobre'l nivel del mar, a 1,5 km de Carreña, la capital del conceyu.

## Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Po

Col nome de **Po** podemos referinos a:

*Po, una parroquia y un llugar del conceyu asturianu de Cabrales.
*Po, una parroquia y un llugar del conceyu asturianu de Llanes. 
*Po, un ríu del norte d'Italia.

* El símbolu del elementu químicu poloniu.

## Referencies
Tony Blackplait

**Tõnu Trubetsky** , conocíu como **Tony Blackplait**, ye un músicu punk d'Estonia. So pá yera xofer nes misiones diplomátiques de la Xunión Soviética, polo que Tony vivió na so mocedá en Londres o Nueva York. El grupu "The Flowers of Romance" nel que toca anguaño toma'l nome d'una banda na que tuvo el famosu músicu punk Sid Vicious.

## Discografía

### The Flowers Of Romance
***Sue Catwoman** (2004, CDEP, MFM Records) 
***Sue Catwoman** (2004, CD, The Flowers Of Romance)

### [[Vennaskond]]
***Riga My Love/Girl In Black** (1991, 7&#8221;) 
***Rockpiraadid** (1992, MC, Theka) 
***Mina Ja George** (1996, MC, CD, Vennaskond/Harley Davidson) 
***Insener Garini Hüperboloid** (1999, MC) 
***Priima** (1999, 2MC, 2CD, HyperElwood) 
***Warszawianka** (1999, MC, CD, HyperElwood) 
***Pirita Live** (1999, CD, Fucking Cunt Records) 
***News From Nowhere** (2001, MC, CD, DayDream) 
***Subway** (2003, CD)

## Películes

### Como direutor
***"Vennaskond. Millennium"** (1998, VHS, 90 min., Faama Film/Trubetsky Pictures)
***"Vennaskond. Ma armastan Ameerikat"** (2001, VHS, 140 min., DayDream Productions/Trubetsky Pictures)
***"Vennaskond. Sügis Ida-Euroopas"** (2004, 2DVD, 185 min., DayDream/Trubetsky Pictures)

### Como actor
***"Serenade"** (dir. Rao Heidmets, 1987) 
***"The Sweet Planet"** (dir. Aarne Ahi, 1987) 
***"War"** (dir. Hardi Volmer & Riho Unt, 1987) 
***"Hysteria"** (dir. Pekka Karjalainen, 1992) 
***"Moguchi"** (music by Vennaskond, dir. Toomas Griin & Jaak Eelmets, 2004)

## Llibros
***Pogo** (1989)
***Angels And Heroes** (with Anti Pathique, 1992)
***Anarchy** (1994)
***Lady In Blue** (with Anti Pathique, 1994)
***Me And George** (1996)
***Trubetsky** (2000)
*** Angels And Heroes** (with Anti Pathique and Juhan Habicht, 2002)
***The Anarchists** (2003)

## Referencies
Santolaya (Cabrales)

**Santolaya** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cabrales. 

Tien una superficie de , na que viven un total de , repartíos ente les poblaciones de L'Escobal, Pandiellu y Puertas. 

El pueblu de Puertas alcuéntrase a unos 360 metros sobre'l nivel del mar y nél habiten 66 persones. Puertas divídese nos siguientes barrios: La Braña, El Caparín, Vega, La Cuadra, La Cai Uría, La Plaza, El Cuetu'l Bosque, Paruga, Bártalo, El Carmen, La Huerta, El Caleyón, Las Tilares, El Telar, La Bolerina, El Pedregal, Los Muraos, La Concha, El Colláu Maor, El Ḥorcadín, El Cuetu. Dientro del pueblu hai tres fontes El Corral, La Ḥuente'l Prau, L'Oyu la Ḥuente, amás en Vega y La Huerta hai otres dos fontes de la trayía d'agua que vien de La Pipa. Ta a 4,1 km de Carreña, la capital del conceyu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Luis Chamizo

**Luis Florencio Chamizo Trigueros**  foi un escritor español en castellanu y castúo.

Vivió en Madrid y Sevilla, u algama'l títulu de bachiller y peritu mercantil. Tres de llicenciase en derechu, torna pa la so ciudá natal.

El 7 d'abril de 1924 foi elixíu circunstancialmente, alcalde de Guadalcanal. Al mes siguiente nómenlu académicu de la Real Academia de Buenas Letras.

## Obres
**El Miajón de los Castúos* (1921) 
**Las Brujas* (1932)
**Extremadura* (1932)
**Obra Poética Completa* (1967)

## Referencies

## Enllaces esternos
Nuberu (mitoloxía)

El **Nuberu** ye un ser de la mitoloxía asturiana que tamién pue ser nomáu como Xuan Cabritu, al que se-y asocien dellos fenómenos meterolóxicos. 

Suel representase como un ser d'aspeutu humanu mui feu: bocalón, enarcáu, dientes con grandes paletes y prietos, oreyes desabrochaes y güeyos rellumantes, a vegaes con barba y sombreru prietu. A vegaes apaez como nianín y deforme y otres como un home descomanáu, bigardu.

Dizse que ye d'un pais mui lloñe, al paecer Exiptu, nel que vive cola so familia nel altu un monte tapecíu pol borrín. Esti ser viaxa coles ñubes y fai que descarguen rayos y xarazu qu'escentellen les tierres semaes. Dacuando tamién pue tirar culases y pelos de bicerra. Representa fuercies incontrolaes como les truenes y la lletricidá d'elles. A vegaes tamién fai una borrina abondo espesa que fai que los pastores y vaqueiros piérdanse en monte.

Reciten en Gobiendes (Colunga)

::*Sentáu nel Picu Pienzu*
::*mirando taba un Nuberu,*
::*qu'esconxuró'l señor cura*
::*enantes de llegar al eru.*

Según noticies recoyíes por Aurelio de Llano, el Nuberu *aterrizó* nos siguientes sitios: Naranco y Faro (Uviéu); Monte Magdalena, San Salvador y Taxa (Teberga); El Fresnu (Grau); San Xuan de Piñera y Samartín de Lluiña (Cuideiru); Zalón (Allande); *Saliencia* (Ibias); mayada de Cabrales y mayada de Merguyines, nel Sueve; monte Morea (Llanes) y Aciera (Quirós)

## Ver tamién
* Mitoloxía asturiana

## Referencies
Arnín (parroquia)

**Arnín** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

Tien una estensión de  na qu'habiten un total de . Pesie a pertenecer alministrativamente a Villaviciosa, l'alministración eclesiástica alluga la cabecera de la parroquia na población cercana de Pivierda, en Colunga. La metá de la ponte que da entrada a Arnín marca la dixebra de dambos conceyos, separtaos nesti puntu pel ríu.

L'aldea d'Arnín alcuéntrase a unos 80 metros d'altura sol nivel de la mar, a 16,5 km de la capital del conceyu. Accédese a ella peles carreteres VV-12 y AS-332.

## Llocalidaes

### Sitios
* Candanal

## Referencies

## Enllaces esternos
Las Estacas (parroquia)

**Las Estacas** ye una aldea y una parroquia del conceyu asturianu de Miranda.

Tien una superficie de , na qu'habiten un total de , repartíes ente les poblaciones d'Acicorvu, Valbona, Carricéu y Las Estacas.

L'aldea de Las Estacas ta a unos 10 quilómetros de Balmonte, la capital del conceyu. Alcuéntrase al pie del Picu Corona y del Colláu del Muro, per enriba del regatu de Las Dorniellas. A unos 620 metros sobre'l nivel del mar, llégase a ella pela carretera AS-310 dende La Herrería. Nella habiten 24 persones (2009).

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Samartín d'Ondes

**Samartín d'Ondes** ye una aldea y una parroquia del conceyu asturianu de Miranda.

Llenda coles parroquies de Ḷḷamosu, Balmonte y Vigaña d'Arcéu.

Tien una superficie de , na que viven un total de , repartíos ente les poblaciones d'Ondes y Samartín y La Veiga las Zreizales.

L'aldea de Samartín d'Ondes ta a unos 10 quilómetros de Balmonte, la capital del conceyu. Alcuéntrase a unos 690 metros sobre'l nivel del mar. Nella habiten 

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Quintana (parroquia)

**Quintana** ye una parroquia del conceyu asturianu de Miranda.

Tien una superficie de , na qu'habiten un total de , repartíes ente les poblaciones de L'Abangu, Alcéu, Bueinás, La Coutiella, El Ferredal, Quintana, La Veiga y Villar. 

L'aldea de Quintana ta a unos 14,5 quilómetros de Balmonte, la capital del conceyu. Alcuéntrase a unos 380 metros sobre'l nivel del mar. Llégase a ella pela carretera AS-310. Nella habiten 8 persones (2024).

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Argüeru (parroquia)

**Argüeru** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

Tien una estensión de , nos qu'habiten un total de . El llugar d'Argüeru s'alcuentra a unos 170 metros d'altuera so'l nivel de la mar, a 10 km de la capital del conceyu. Llégase a elli pela carretera AS-256.

La so fiesta principal ye'l 7 d'agostu n'honor de San Mamés. 

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Amandi

**Amandi** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Enantu y población
Tien un enantu de , nel qu'habiten un total de . 

## Llocalidaes

### Sitios

## Monumentos
La ilesia parroquial, dedicada a Xuan el Bautista, alcuéntrase n'Algara. D'estilu románicu, ta declarada Conxuntu Histórico-Artísticu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Montoubu

**Montoubu** ye una aldea y una parroquia del conceyu asturianu de Miranda.

Tien una superficie de , na qu'habiten un total de , toes elles na aldea de Montoubu.

L'aldea ta a unos 13 quilómetros de Balmonte, la capital del conceyu. Alcuéntrase a unos 700 metros sobre'l nivel del mar. Llégase a ella pela carretera BE-2 que sal de l'AS-227.

## Sitios
* El Fontán
* El Terráu
* La Güerta
* La Purnacal
* Los Fueyos
* Solapena

## Referencies

## Enllaces esternos
Idioma xudeoespañol

El **xudeoespañol** o **sefardín** (*djudeo-espanyol* o *djudezmo* na propia llingua, גודיאו-איספאנייול n'hebréu) ye una variedá del español falada polos sefardinos, descendientes de los xudíos espulsaos d'España en 1492. 

A principios del sieglu XX tovía había importantes comunidaes qu'emplegaben el xudeoespañol, principalmente nel norte de Marruecos (u recibía'l nome de haketiya) y los Balcanes. Anguaño ye una llingua que cuerre el riesgu de desapaecer. Calcúlase que la falen alredor de 150.000 persones, principalmente n'Israel.

Suel confundise col ladín, anque ésta última ye en realidá una llingua con vocabulariu castellanu y sintaxis hebrea, usada namás pa traducir los testos sagraos del xudaísmu. De fechu, una llei aprobada pola Kneset el 17 de marzu de 1996 dio-y el nome de *Autoridad Nasionala del Ladino* al organismu encargáu d'estudiar, protexer y difundir la llingua.

## Enllaces esternos
*Ladino
*Aki Yerushalayim: Revista cultural publicada n'Israel
*Sefarad: Progama en xudeoespañol de Radio Exterior de España Contién archivos d' audio.
*Diksionario de Ladinokomunita 

## Referencies
Adelgaster

**Adelgaster**  ye'l nome col que se conoz a un supuestu fíu natural del rei asturianu Silu.

El so nome apaez mentáu nun documentu del 17 de xineru de 780 del qu'hai duldes de que sea aunténticu, nel que se fala de la creación del monesteriu de Santa María d'Oubona en Tinéu (Asturies). 

La esistencia d'esti personaxe nun ye mui fiable porque nun hai nengún documentu nin crónica que lu mente y ye poco probable que siendo fíu de Silu nun intentara xubir al tronu a la so muerte. La versión más aceptada diz que ye un inventu de los monxos pa da-y un orixe más noble al monesteriu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Anxelu

**Ángel Menéndez Blanco** , conocíu como **Anxelu**, foi un poeta y monologuista asturianu qu'escribía n'asturianu.

A los trece años principió a trabayar na mina, na Sociedad Hullera Española (S.H.E.) polo que sólo pudo cursar estudios primarios. Nel 1929 comenzó a actuar como monologuista en velaes, actuaciones benéfiques y demás actividaes. Compaxinó'l trabayu na mina col de carpintiru nun taller pequeñu de la so propiedá.

Casáu con Consuelo Cachero Suárez, natural de Santa Cruz de Mieres, tuvo cinco fíos: Estelita, Ángel, Piedad, María del Rosario y María Consuelo. 

Miembru activu del movimientu anarquista asturianu participó na Guerra Civil nel bandu republicanu. Al ocupar les tropes franquistes el Principáu adscribióse como soldáu al bandu subleváu.

Dende neñu escribió poesíes y monólogos. Interpretaba les creaciones y organizaba actuaciones en festivales y teatros. Yera amás actor y empresariu. Na década de 1920, publicó'l so primer trabayu, un llibrín con tres monólogos y un poema tituláu "A mio Asturies". Viviendo en Mieres creó *La Gracia artística mierense*, un grupu de guitarristes, un caricatu y él mesmu, cola que alcanzaron l'exitu en toles actuaciones.

## Reconocimientos
Anxelu recibió en vida munchos homenaxes, ente ellos: Nel 1933 por parte de la Masa Coral y Artística d'Uxo. Nel 1975 nel Teatru Capitol nel III Concursu de Monologuistes Asturianos los monólogos debíen ser suyos. Nel 1977 nomáronlu Personaxe importante del añu en Cualloto. Yá fináu, editóse'l llibru Monólogos, poemes y teatro asturiano, presentáu na Casa de Cultura de Mieres.

## Obres
**La excursión de Anxelu a Pravia*
**Pa Marruecos*
**Celedonio*
**De corazón sanu*
**El divorcio de segundo*
**Les tres chaquetes d'Anxelu*
**La sentencia de Pachu*
**A Tino no-y gusta el vino*
**Linón*
**El tiru por la culata*
**Un tratu sin condición*
**Les conquistes de Rufón el Pinto*
**En qué pensaría Xuaca*
**Los consejos de Anxelu*
**Recuerdos de San Antón*
**Pachón a la caza del gurrión*
**La despedida de Pin*
**Siempre contigo, Mariyina*

## Referencies

## Enllaces esternos
Bizkaia

**Bizkaia** o **Biscaya** ye una provincia española y territoriu históricu de la Comunidá Autónoma del País Vascu. La so capital ye Bilbao. 

Llenda al oeste cola Comunidá Autónoma de Cantabria, al sur cola provincia de Burgos y el territoriu históricu d'Álava, al este con Guipúzcoa y al norte col Mar Cantábricu. 

Tien una superficie de 2.217 km².

## Etimoloxía del topónimu
El términu **Bizkaia** significa *cima* y yera una pallabra mui común antiguamente, sinónimu de l'actual pallabra vasca *bizkar* (bískar; cima). Nel añu 1141 en referencia a la cima del monte Igeldo de San Sebastián, apaez inscritu el siguiente topónimu: *Iheldo Bizchaya* (cima d'Igeldo).

## Población
Vizcaya tien 1.135.847 habitantes, siendo la novena provincia española en númberu d'habitantes. La so densidá de población ye de 512,34 hab/km², sólo superada por Madrid y Barcelona.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de la Diputación Foral de Vizcaya
Margalit Matitiahu

**Margalit Matitiahu**  ye una escritora israelina n' hebréu y xudeoespañol, descendiente de llioneses. Estudió Filoloxía Hebrea y Filosofía na Universidá de Bar Ilán. Trabayó como locutora de radio y investigadora del xudeoespañol. Tien ganao abondos premios.

## Obra n'hebréu
**Pel vidru la ventana* (1976)
**El non silenciu braniegu* (1979)
**Cartes blanques* (1983)
**Esposada* (1987) 
**Escaleres de media nueche* (1995)
## Obra en xudeoespañol
**Alegrica* (1993)
**Matriz de luz* & *Vela de la luz* (1997)
**Kamino de Tormento* (2000)
**Vagabondo Eternel* & *Bozes en la Shara* (2001) 

## Referencies

## Enllaces esternos
Ormurin langi

**Ormurin Langi** ye un canciu popular nes Islles Feroe, escritu sobre 1830 por Jens Christian Djurhuus.

Cuenta con 86 versos, ta escritu en feroés y trata sobre'l tiránicu rei Olaf Tryggvason. El títulu *Ormurin Langi* refierse al barcu d'Olaf Tryggvason col mesmu nome (*Ormrinn Langi* en nórdicu antiguu).

## Enllaces esternos
*Testu orixinal en feroés del canciu 
*Versión rock 

## Referencies
La Antigua

**La Antigua** ye un conceyu de la provincia de Lleón, na comarca d'El Páramo. Ta formáu por 5 pueblos: La Antigua, Audanzas del Valle, Cazanuecos, Grajal de Ribera y Ribera de la Polvorosa.

Ye un conceyu agrícola, anque tamién tien una importante industria conservera de pescáu, sobre too de salmón afumáu. 

Les fiestes principales celébranse'l 8 de setiembre. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Joseph Goebbels

**Paul Joseph Goebbels**  foi'l ministru de propaganda d'Adolf Hitler (n'alemán *Propagandaministerium*) na Alemaña Nazi. Foi una figura clave del réxime, conocíu pola so capacidá retórica y de persuasión.

Una famosa cita atribuyía a Goebbels, inda emplegada anguaño abondo ye: "*Una mentira repetida milenta vegaes conviértese nuna verdá*"

## Referencies

## Enllaces esternos
Antonín Dvořák

**Antonín Leopold Dvořák**, tamién conocíu como **Anton Dvorak**  foi un compositor checu, posrománticu y nacionalista, unu de los grandes compositores de la segunda metá del sieglu XIX. Ensin perder una amplia proyeición internacional, supo estrayer les esencies de la música de la so tierra (Bohemia). Ensin dulda la ss obra más célebre ye la *[[Sinfonía del Nuevu Mundu]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Década de 1960

La **década del 1960** foi la que trescurrió ente'l 1 de xineru de 1960 y el 31 d'avientu de 1969.
## Fechos
* Continúa la Guerra Fría, y el mundu ta a piques d'una guerra atómica na Crisis de los Misiles.
* En Llatinoamérica los movimientos revolucionarios avancen, alentaos pol exemplu de la revolución cubana.
* Efectúase'l Conceyu Vaticanu II, provocando remociques na Ilesia Católica.
* Entamen movimientos sociales como los "hippies" que se fadríen notar nes sos protestes anti-guerra y espardiríense per tol mundu.
* 1962 - La nevada más grande rexistrada n'España.
* Marco Vinicio Cerezo Arévalo ye'l primer presidente guatemalianu que ye elixíu na primer vuelta d'eleiciones
* 1963 - Pablu VI asocede a Xuan XXIII como papa.

## Descolonización
* 1960 - Algamen la so independencia Benín, Camerún, Togu, Madagascar, la República Democrática d'El Congu, Somalia, Níxer, Burkina Fasu, Costa de Marfil, Chad, la República Centroafricana, la El Congu, Gabón, Malí, Nixeria y Mauritania.
* 1962 - Algamen la so independencia Samoa, Burundi, Ruanda, Arxelia, Xamaica y Uganda.
* 1963 - Kenia algama la so independencia.
* 1965 - Gambia algama la so independencia.
* 1966 - Algamen la so independencia Botsuana, Barbados, Guyana y Lesothu.
* 1968 - Guinea Ecuatorial algama la so independencia.

## Cine
* 2001: A Space Odyssey (1968) Stanley Kubrick

## Personaxes importantes

* Rolling Stones
* Jim Morrison
* Sonny & Cher
* Cher
* Elvis Presley 
* Che Guevara
* Fidel Castro
* Nikita Khruxchov
* John F. Kennedy
* Bob Dylan
* Janis Joplin
* Twiggy Lawson
* Jimi Hendrix
* Marilyn Monroe
* John Lennon
* Neil Armstrong
* Yuri Gagarin
* Martin Luther King
* Andy Warhol
* The Beatles
Una década enantes / Una década depués
Sieglu: Tabla añal ( Sieglu XIX - Sieglu XX - Sieglu XXI)

## Referencies

## Enllaces esternos