open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caryocar brasiliense

**Pequi** o **nuez souari** (***Caryocar brasiliense***; Caryocaraceae) ye una especie planta con flor con fruta orixinaria del Brasil.

## Descripción
Ye un árbol de non más de 9 m d'altor; fueyes compuestes, trifoliaes, opuestes, bien pubescentes, de 2 dm d'anchu; flores hermafrodites, 8 cm de diámetru, 5-pétalos

Ye una fruta de color mariellu y con un fuerte sabor y golor. Forma parte de los ingredientes de los platos que se sirven en Goiás y Minas Gerais y puede ser comida por si sola o acompañando a otra comida. El pequi con arroz y pollu ye especialmente popular. Ellabórase aceite de pequi estrayíu de les granes de la planta y ye emplegáu como aceite comestible. El pequi ocupa un papel importante na cultura de los pueblos orixinarios en Brasil na contorna de Cerrado.

## Usu melecinal
Tien usu melecinal col so aceite de pequi, y fervinchos de fueyes. Asma, bronquios, y hasta afrodisiacu
 
## Taxonomía
*Caryocar brasiliense* describióse por Jacques Cambessèdes y espublizóse en *[[Flora Brasiliae Meridionalis (quarto ed.)]]* 1: 249, 322, t. 67 bis. 1828. 

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les caryocaracees
## Referencies

## Bibliografía
# Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. 
# Jardim, A., T. J. Killeen & A. F. Fuentes Claros. 2003. Guía Árb. Arb. Bosq. Secu Chiquitano i–x, 1–324. Fundación Amigos de la Naturaleza Noel Kempff, Santa Cruz de la Sierra.
# Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guía Árb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, Edit. Quipus srl., La Paz.
# Mostacedo C., B. & Y. Uslar. 1999. Plantes monteses con frutos y granes comestibles del departamentu de Santa Cruz, Bolivia: un inventariu preliminar. Revista Soc. Boliv. Bot. 2(2): 203–226.
# Prance, G. T. & M. F. da Silva. 1973. Caryocaraceae. Fl. Neotrop. 12: 1–77.
# Wood, J. R. I., F. Mamani M., P. Pozu, J. D. Sotu & D. Villarroel Segarra. (eds.) 2011. Guía Darwin Pl. Chiquitania 1–212. Muséu d'Historia Natural Noel Kempff Mercado, Santa Cruz.
## Enllaces esternos

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?100466 (20 ene 2008)
Caryocar coriaceum

***Caryocar coriaceum***, **pequiá, piqui**, ye una especie botánica de planta con flor na familia de les Caryocaraceae. Ye endémicu de Brasil. 

## Descripción
Ye un árbol qu'algama 15 m d'altor; fueyes coriacees, les cimeres sésiles, glabres, obovadas-cuneaes, mínimamente dentaes, de 7-8 cm x 5-8 mm d'anchu; inflorescencia recímanosa, con pedicelo elongáu, con 14 flores con mota 5-partíu, de 1 cm de diámetru, corola de 4 cm de diámetru con 5-pétalos, ovariu subgloboso. Frutu drupa espinosa y nuez bien dura. Consúmese la so magaya aceitosa.

## Usos melecinales
Úsase'l so aceite de pequiá para cosmética y dermatoloxía

## Taxonomía
*Caryocar coriaceum* describióse por Ludwig Wittmack y espublizóse en *[[Flora Brasiliensis]]* 12(1): 352. 1886.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les caryocaracees

## Referencies

## Bibliografía
# Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. 
# Prance, G. T. & M. F. da Silva. 1973. Caryocaraceae. Fl. Neotrop. 12: 1–77.

## Enllaces esternos

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?438271 (20 ene 2008)
Cassia abbreviata

***Cassia abbreviata*** ye una especie d'árbol perteneciente al xéneru *[[Cassia]]*, y orixinaria d'África.

## Descripción
Ye un árbol qu'algama un tamañu de 3-10 (-15) m d'altor, col tueru de normal delgáu, argutu, con copa arrondada de cañes cayíes.
## Ecoloxía
Alcuéntrase nos montes, pacionales arbolaos, el marxe de los montes de fueya perenne nel afloramientu de roca, carbes caducifolies, con *[[Acacia]]-[[Combretum]]*, carbes de *[[Commiphora]]*, carbes seques, nel marxe de llamargues; nes dunes, termiteros, en carbes caducifolies o siempres verdes, a una altitú de 30-1520 metros.
## Distribución
*Cassia abbreviata* ye nativa del este, nordés, sur y centro-oeste d'África, onde s'atopa en Botsuana, la República Democrática d'El Congu, Kenia, Mozambique, Namibia, Somalia, Sudáfrica (nes provincies de Limpopo y Mpumalanga ), Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue.

## Propiedaes

El proguibourtinidin, un tipu de tanín entestáu, pueden atopase en *C. abbreviata* y guibourtinidol, un flavan-3OL, puede atopase nel so duramen.
## Taxonomía
*Cassia abbreviata* describióse por Daniel Oliver y espublizóse en *[[Flora of Tropical Africa]]* 2: 271. 1871.
;Etimoloxía:
***Cassia***: nome xenéricu que provién del griegu antiguu *kassía*, nome de la planta laurácea *[[Cinnamomum cassia]]*, nos antiguos, y pasáu a Lleguminoses por Caesalpinio.

***abbreviata***: epítetu llatín que significa "daqué más curtia"
;Subespecies:
* *[[Cassia abbreviata subsp. beareana]]* (Holmes) Brenan 
* *[[Cassia abbreviata subsp. kassneri]]* (Baker f.) Brenan

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees
## Referencies

## Enllaces esternos
* Cassia abbreviata on www.ildis.org
Cassipourea guianensis

***Cassipourea guianensis***, ye una especie botánica d'árbol na familia Rhizophoraceae. 

## Descripción
Ye un árbol qu'algama 25 metros d'altor, crez per debaxo de los 1000 msnm; les fueyes son simples y opuestes. Flores de color blancu y los frutos pasen de mariellu a color naranxa cuando maurecen. 

## Distribución
Alcuéntrase reportada por Forero, E & Gentry, A nel documentu "Llista anotada de les plantes del Departamentu del Topetó, Colombia (1989) nel departamentu de Topetó, Colombia

## Usos
La madera utilizar na construcción de pisos industriales y ferrocarriles. De la so corteza y de les fueyes ye posible llograr taninos bien útiles nes curtiembres . Na fitoterapia ye utilizáu como antisecretor, cicatrizante y pal amenorgamientu de la prostaglandina

## Taxonomía
*Cassipourea guianensis* describióse por Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet y espublizóse en *[[ Histoire des Plantes de la Guiane Françoise]] 1: 529, t. 211*, nel añu 1775. 
;Sinonimia:

## Referencies

## Bibliografía
# Centro Nacional de Biodiversidá Cuba. Diversidá Biolóxica Cubana Usos 
#  
# Balick, M. J., M. Nee & D. Y. Atha. 2000. Checklist of the vascular plants of Belize. Mem. New York Bot. Gard. 85: i–ix, 1–246.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Ca. nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Llistaos Floríst. Méxicu 1: 1–123.
# Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Llista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ . 
# Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. Nuev. Cat. Fl. Vas. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas, Venezuela.
# Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
# Pérez, A., M. Sousa Sánchez, A. M. Hanan-Alipi, F. Chiang Cabrera & P. Tenorio L. 2005. Vexetación terrestre. 65–110. In Biodivers. Tabasco. CONABIO-UNAM, Méxicu.
# Standley, P. C. & L. O. Williams. 1962. Rhizophoraceae. In Standley, P. C. & L. O. Williams (eds.), Flora of Guatemala - Part VII. Fieldiana, Bot. 24(7/2): 263–268.
# Steyermark, J. 1995. Flora of the Venezuelan Guayana Project.
# Trusty, J. L., H. C. Kesler & G. H. Delgado. 2006. Vascular Flora of Islla del Cocu, Costa Rica. Proc. Calif. Acad. Sci., ser. 4, 57(7): 247–355.
# Vázquez-Yanes, C. 1980. Rhizophoraceae. Fl. Veracruz 12: 1–8.

## Enllaces esternos
Castanea crenata

La  ye un árbol de la familia Fagaceae.

## Descripción
Ye un árbol o arbustu caducifoliu que llega a los 15 metros d'altor, con corteza parda, fendida llonxitudinalmente y ramines glabrescentes, castañu-acolorataes, brilloses. El peciolu de les fueyes mide 0,5-2,5cm y el llimbu ye oblongo-llanceoláu de 8-19 cm de llongura por 3-5 cm d'anchu. Diches fueyes tienen la base arrondada o cordada y el viesu con nervios tomentosos cuando mozos, el ápiz acuminado-agudu y dientes finos y regulares nos márxenes crenado-dentaos. Les inflorescencies masculines son amentos de 7-20 cm argutos a lo cimero del árbol, y les femenines, que tán na parte inferior del amento, consten de 3 por cúpula. Los frutos son nueces/aquenios de 5-6 cm de diámetru con calibio cubiertu d'escayos de 1-1,5 cm de llargu, con 2-3 (esto ye'l númberu de flores fecundaes non albortaes), aquenios de 2-3 cm obtusos y arrondaos nel ápiz.
Floria n'abril-xunu y fructifica en setiembre-ochobre.

## Distribución
Ye nativu de Xapón y Corea del Sur d'onde foi introducíu en China en loa año 1910 y onde ta llargamente cultiváu,; tamién introducíu en países como Italia, Portugal, España y Estaos Xuníos (Florida)

## Taxonomía
*Castanea sativa* describióse por Siebold & Zucc. y espublizóse en *[[Abhandlungen der Mathematisch-Physikalischen Classe der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften]]* 4(3): 224. 1846.
;Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Castanea crenata* (Fam. Fagaceae) y taxones infraespecíficos: n=12; 2n=22, 24
;Etimoloxía:
* ***Castanea***: nome xenéricu que remanez del Griegu *χάστανον* y depués el Llatín *castănĕa, -ae*, nome de la castañal y de la castaña (Virxiliu, Bucolicas,1, 82), esta postrera tamién llamada *castanea nux* (Virxiliu, Bucolicas, 2, 52), la nuez de la castañal. Tamién podría derivar de *Castanaea, -ae* o *Castana, -ae*, ciudá d'Asia Menor o, según otros, del nome armeniu d'esti árbol.

* ***crenata***: epítetu llatín neolóxicu que significa "con mozquetes".

;Sinonimia:
* *Castanea castanea var. pubinervis* Sarg.
* *Castanea chinensis* Hassk.
* *Castanea japonica* Blume
* *Castanea kusakuri* (Blume) Koidz.
* *Castanea pubinervis* C.K.Schneid.
* *Castanea sativa* var. *japonica* (Blume) Seemen
* *Castanea sativa* var. *pubinervis* (C.K.Schneid.) Makino
* *Castanea stricta* Siebold & Zucc.
* *Castanea vulgaris* var. *elongata* A.DC.
* *Castanea vulgaris* var. *japonica* (Blume) A.DC.
* *Castanea vulgaris* var. *kusakuri* (Blume) A.DC.
* *Castanea vulgaris* var. *subdentata* A.DC.

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fagácees
* Magosto, fiesta de les castañes asaes.

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos
* Flora of China: ''Castanea crenata''
* American Phytopathological Society: chestnut breeding
Castela trabancosa

***Castela trabancosa*** ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Simaroubaceae, ye orixinaria d'América del Norte. 

## Propiedaes
En Méxicu usar contra la *[[Salmonella typhimurium]]*.

El **Chaparro amargosu**, ye de les plantes más utilizaes como antidiarreico, amebicida y contra parásitos intestinales, hai estudios que demuestren la so actividá insecticida contra dellos lepidópteros.

## Taxonomía
*Castela trabancosa* describióse por Frederick Michael Liebmann y espublizóse en *[[Videnskabelige Meddelelser fra Dansk Naturhistorisk Forening i Kjøbenhavn]] 1853(3–4): 108–110*, nel añu 1854.
;Etimoloxía:
***Castela***: nome xenéricu dau n'honor del naturalista francés René Richard Louis Castel.

***trabancosa***: epítetu llatín que significa "retorcigañáu".
;Sinonimia: 
* *Castela erecta subsp. texana* (Torr. & A.Gray) Cronquist 
* *Castela nicholsonii var. texana* Torr. & A.Gray 
* *Castela salubris* F.Boes 
* *Castela salubris var. endlichiana* F.Boes 
* *Castela texana* (Torr. & A.Gray) Rose 
* *Castelaria texana* (Torr. & A.Gray) Small 
* *Castelaria trabancosa* (Liebm.) Small

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
* Carauterístiques de les simarubacees
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Ca. nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.

## Enllaces esternos
Casearia sylvestris

***Casearia sylvestris*** ye una especie d'árbol perteneciente a la familia de les salicacees.

## Descripción
Ye un árbol o arbustu de 4 a 6 m d'altor, de cañes allargaes y estendíes.

Les fueyes son simples, alternes, de ápiz acumináu y marxe dentáu; pol viesu'l nerviu ye pronunciáu.
La inflorescencia ye en umbella axilar de flores pequeñes mariella. (García Barriga, H. 1992) Produz flores pequeñes, crema ablancazáu, que'l so arume reflexa un golor fuerte, como si tratar d'un amiestu de miel y ácidu úricu . Les flores presentar en recímanos de formatu, que surden nes cañes y les fueyes axilares porciones. L'árbol floria ente los meses de xunetu a ochobre y frutes de setiembre a avientu . Dempués del floriamientu, que puede asoceder yá nel segundu añu, apaecen los sos pequeños frutos verde, redondu, de 3-4 mm de diámetru, pa convertise en madura de color coloráu anaranxáu, dehiscente, que s'abrir y amuesen tres granes de color marrón maciu.

## Distribución
Ta distribuyida en cuasi tol territoriu brasilanu, guacatonga ye pionera como planta rústica y productora de grandes cantidaes de granes, siendo abondo común nes carreteres y a lo llargo de los barganales d'alambre d'escayos. Apaez en diverses formaciones forestales con énfasis nel Sur, sobremanera nos estaos de São Paulo, Paraná, Santa Catarina y Rio Grande do Sul.

## Usos
Esta especie ye usada ornamentalmente en parques. 

A les fueyes y tarmos d'esta especie atribúyese-yos propiedaes melecinales. En decocción sirven pa curar les llagues, úlceras o otres afecciones cutanees. (Garcia Barriga, H. 1992)

## Taxonomía
*Casearia sylvestris* describióse por Peter Olof Swartz y espublizóse en *[[Flora Brasiliensis]] 13(1): 468, pl. 94*, nel añu 1871.
;Sinonimia:

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Castilleja scorzonerifolia

***Castilleja scorzonerifolia*** ye una planta de la familia de les escrofulariácees.

## Calteres
Ye una yerba con tarmos erectos qu'algama un tamañu de 25 a 50 cm d'altor cubiertu de pelos aspros y punchantes. Les fueyes son allargaes como espátules, son numberoses y les sos flores tán arrexuntaes n'espigues, son de color naranxa intensu con verde y vistoses. Los frutos son cápsules que cuando tán seques ábrense; les granes son allargaes y de color café.
## Distribución y hábitat
Orixinaria de Méxicu, habita en climes templaos, semicálidos, semisecos y templaos ente los 1000 y los 2400 msnm, acomuñada a terrenes de cultivu d'envernada, montes tropicales caducifolios y subcaducifolios, carba xerófilu, monte espinosu, monte mesófilu de monte; montes d'encina, de pinu y mistu de pinu-encino.
## Propiedaes
Esta especie suel utilizase contra la tos en Tlaxcala y nel Estáu de Méxicu, encamiéntase tomar el fervinchu de les flores.

Per otru llau, en Michoacán emplégase'l cocimientu d'esta yerba pa curar el dolor d'estómagu y la fiel. En Puebla ocupar pa llavar les firíes y en Guanajuato tómase'l fervinchu de la flor, pa curar el corazón.

Amás, usar pa tratar la "falta de dixestión" (dispepsia), picadures d'escorpión y pa baxar de pesu.

## Taxonomía
*Castilleja scorzonerifolia* describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en *[[Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.)]]* 2: 331, t. 165. 1818.
;Etimoloxía:
***Castilleja***: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu español Domingo Castillejo (1744-1793).

***scorzonerifolia***: epítetu llatín que significa "con fueyes estreches".
;Sinonimia:
* *Bartsia trinervis* Ruiz & Pav. 
* *Castilleja agrestis* Pennell 
* *Castilleja arvensis* Cham. & Schltdl. 
* *Castilleja communis* Benth. 
* *Castilleja communis f. johnstoniae* Standl.
* *Castilleja glandulosa* Greenm. 
* *Castilleja hyssopifolia* Willd. ex G.Don 
* *Castilleja lithospermoides* Kunth 
* *Castilleja lithospermoides var. flava* S.Watson 
* *Castilleja lithospermoides var. major* Benth. 
* *Castilleja lithospermoides var. pastorei* Hicken 
* *Castilleja speciosa* M.Martens & Galeotti
## Nome común
* Yerba del cáncer, cola de borregu, flor de tiempu, garallona, valleta.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les orobanchacees

## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Méndez-Larios, I. & J. L. Villaseñor Ríos. 2001. La familia Scrophulariaceae in Mexico: diversidá y distribución. Bol. Soc. Bot. Méxicu 69: 101–121.
## Enllaces esternos
Castilleja tenuiflora

***Castilleja tenuiflora*** ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Orobanchaceae. 
## Descripción
Ye una planta perenne qu'algama un tamañu de 30 cm a 1 m d'altor, los tarmos tienen pelos bien ríxidos y ablancazaos. Les fueyes son allargaes pero estreches y tamién se ven ablancazaes pola presencia de pelos. Les sos flores son marielles tiñíes d'anaranxáu y dispuestes en recímanos. Los frutos son cápsules con forma de güevu y les granes son de color café.
## Distribución
Ye orixinaria de Méxicu, presente en climes semiseco y templáu dende los 1875 a los 3000 metros. Acomuñada a terrenes de cultivu de riego y d'envernada y a vexetación alteriada de carba xerófilu, monte de encino, de pinu y mistu de pinu-encino.
## Propiedaes
Esta planta úsase principalmente pa curar la tos. Bébese como agua de tiempu un té preparáu cola flor y fueya o coles cañes, nesti últimu casu déxase ferver hasta que se ponga escuru.

Coles mesmes, usáu pa la disentería, nervios, torzón o vultura encamiéntase tomar mientres 9 díes, n'ayunes, el fervinchu de les fueyes de la *garañona* xunto con *flor de nuechebona* (*[[Euphorbia pulcherrima]]*), fueyes de *peralta* (*[[Tanacetum parthenium]]*) y *chocolate pinolillo*. Amás cuando hai gases, afecciones del fégadu o problemes del reñón, inxerse'l cocimientu de les cañes.
## Taxonomía
*Castilleja tenuiflora* describióse por George Bentham y espublizóse en *[[Plantes Hartwegianas imprimis Mexicanes]]* 22–23. 1839.
;Etimoloxía:
***Castilleja***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu español; Domingo Castillejo (1744-1793).

***tenuiflora***: epítetu llatín que significa "con flores delgaes".
;Variedaes:
**[[Castilleja tenuiflora var. xylorrhiza]]* (Eastw.) G.L.Nesom
;*[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* *Castilleja anthemidifolia* Benth. 
* *Castilleja canescens* Benth. 
* *Castilleja integrifolia* Kunth 
* *Castilleja laxa* A.Gray 
* *Castilleja retrorsa* Standl. 
* *Castilleja scabridula* Eastw. 
* *Castilleja setosa'' Pennell
## Nome común
Cola de borregu, calzón d'indiu, castilleja, coneya, copete de grulla, culano, flor de xelu, garañona, yerba del cáncer, yerba del golpe, garayona, mirto, plumeru, yerba de la epístola.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les orobanchacees

## Referencies

## Bibliografía
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Méndez-Larios, I. & J. L. Villaseñor Ríos. 2001. La familia Scrophulariaceae in Mexico: diversidá y distribución. Bol. Soc. Bot. Méxicu 69: 101–121.
## Enllaces esternos
Casuarina glauca

***Casuarina glauca***, ye una especie de *[[Casuarina]]* nativa de la mariña este d'Australia. Atopar dende'l centru de Queensland al sur de Nueva Gales del Sur. Naturalizóse nel Everglaes en Florida, onde se considera una meruxa.

Les canesbes de la poliya *[[Pernattia pusilla]]*, alimentar de *C. glauca*.

## Propiedaes
*C. glauca* ye una planta actinorrícica que produz nódulos fijadores de nitróxenu de raigaños infestaos por *[[Frankia]]*. Hai un patrón regular de capes de célules que contienen flavanos. Anque nun ye una lleguminosa, *C. glauca*, produz una hemoglobina (non una leghemoglobina ) nos sos nódulos de los raigaños simbióticos.

## Taxonomía
*Casuarina glauca* describióse por Sieber ex Spreng. y espublizóse en *[[Systema Vegetabilium, editio decima sesta]]* 3: 803. 1826.
;Sinonimia:
* *Casuarina obtusa* Miq.
* *Casuarina torulosa* Miq.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les cuasarinacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* Australian Biological Resources Study
Catasetum expansum

***Catasetum expansum***, ye un especie d'orquídea epifita orixinaria d'Ecuador.

## Descripción
Ye una planta epifita, con pseudobulbos allargaos y fueyes delgaes, caduques y con grueses nervadures. El so inflorescencia ye basal, y presenta de 5 a 15 flores masculines o de 3 a 5 flores femenines. Ye raru, pero asocede que de la mesma inflorescencia esisten los dos tipos de flores. Tamién suelen presentar flores hermafrodites.

Esta especie en particular presenta munchos colores, nes flores: verde, mariellu, blancu, naranxa, colloráu escarlata, concho vinu y colloráu. Dalgunes presenten manches coloraes y de color café; el llabiu ye en forma de platillo, y la so durez ye gruesu.

## Distribución
Esta planta alcuéntrase n'Ecuador nes provincies de Manabí, Esmeraldas, Guayas, Santa Elena y Carchi.

## Intereses
Esta planta y *[[Catasetum macroglosum]]* son conocíes como **suelda con suelda**; son buscaes polos llabradores de la mariña del Ecuador pa curar golpes, quebres, zafaduras o cualquier dolencia rellacionada con dolores musculares o colos güesos. Los sos pseudobulbos son comercializaos en tiendes de ximistríes y populares.

Les flores d'esta especie atraen babarones (*[[Bombus]]*), inseutos qu'aprecien l'arume d'estes flores: lleguen a apostase la flor más de 15 d'ellos.

## [[Hábitat]]
Montes secos d'Ecuador.

## Taxonomía
*Catasetum expansum* foi descritu por Heinrich Gustav Reichenbach y espublizóse en *[[Otia Botanica Hamburgensia]]* 9. 1878.
;Etimoloxía:
***Catasetum*** (embrivíu **Ctsm.**): nome xenéricu que procede del griegu "kata" = "so" y del latin "cogorda" = "seda". Polos dos apéndice prolongación de la columna, paecíos a antenes, que tán vueltos escontra baxo nes flores machu de la mayoría de les especies.

***expansum***: epítetu llatín que significa "espandíu", pola forma abierta de les sos flores.

;Sinonimia:
* *Catasetum cliftonii* auct. (1911)
* *Catasetum platyglossum* Schltr. (1916) 
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Polinización n'orquídees
* Carauterístiques de les orchidacees
## Referencies

## Bibliografía
# Dodson, C. H. & P. M. Dodson. 1980. Orchids of Ecuador. 1: 1–100. In Icon. Pl. Trop.. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO.
# Dodson, C. H. & R. Escobar Restrepo. 1994. AA - Dracula. 1: 11–207. In Nat. Ecuad. Orch.. Editorial Colina, Medellín.
# Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. 
## Enllaces esternos
Catechu

El **catechu** (de pronunciación kætɨʃoː o kætɨtʃoː) tamién conocíu como **cachou**, **cutch**, **cashoo**, **Terra Japonica**, **khoyer** o **tierra de Xapón**) ye un estractu otenido de diverses especies de *[[acacia]]*; pero especialmente de *[[Acacia catechu]]*. L'estractu llógrase ferviendo cachos de madera d'acacia n'agua, siguíu d'una etapa d'evaporamientu.

El catechu ye llamáu **katha** n'hindi, **kaath** en (marathi), **khoyer** n'asamés y bengalí, y **kachu** en malayu, l'usáu nesti artículu ye'l llatinizáu El nome *Acacia catechu* escoyíu de la Taxonomía de Linneo ye un tipu d'especie d'Acacia qu'aprove l'estractu. El mesmu ye un astrinxente y foi utilizáu dende tiempos antiguos como parte de les plantes melecinales ayurvédicas y tamién como un refrescante de la respiración entemecíu con otres especies, por casu en Francia y n'Italia ye utilizáu en pastillas de regaliza. Ye tamién un ingrediente importante nel sur asiáticu n'amiestos de paan, tamién en *Paan Masala* y gutka.

L'amiestu contién una alta presencia de taníns naturales (que tienen un bon poder astrinxente), y foi usáu pal curtido de cueros d'animales. Una investigación realizada por Sir Humphry Davy a principios del sieglu XIX demostró que l'usu de catechu nel curtido yera más económicu que'l tradicional estractu de carbayu. Al estractu dióse-y el nome de catechina y catecol a la familia química que derivaba d'este.

Sol nome de **cutch**, el catechu ye un tinte marrón usáu para en curtido y el tiñíu y pa caltener red de pesca y veles de veleros. El cutch tiñe llana, seda, y algodón a un marrón amarellentao. El cutch da un tonu marrón buxu con fierro en mordiente y marrón verdoso con cobre en mordiente. 

El cutch blancu, ye tamién conocíu como **gambier**, **gambeer**, o **gambir**, y tien el mesmu usu.

El catechu negru utilizar apocayá por Blavod Drinks Ltd. pa tiñir el so vodca black.

## Ver tamién
**[[Areca catechu]]*, la palma de Catechu
**[[Catechina]]* pa la química de la "catechina", polímeros de la planta, orixinarios d'esti estractu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* An OCR'd version of the US Dispensatory by Remington and Wood, 1918.
Cavicularia trupa

***Cavicularia trupa*** ye la única especie del xéneru de Marchantiophyta ***Cavicularia***. Estrémase de *[[Blasia]]* pola ausencia d'un collar alredor de la base de la cápsula esporófitu, y una disposición arrexuntada de los anteridios productores d'espelma.

***Cavicularia*** ye endémica de Xapón, onde crez bien nel suelu.

El compuestu químicu cavicularin aisllar d'esta especie. El compuestu ye notable por ser el primer compuestu aislláu na naturaleza cola actividá óptica.

## Taxonomía
*Cavicularia trupa* describióse por Franz Stephani y espublizóse en *[[Bulletin de l'Herbier Boissier]]* 5: 87. 1897.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
# Furuki, T. & M. Mizutani. 1994. Checklist of Japanese Hepaticae and Anthocerotae, 1993. Proc. Bryol. Soc. Japan 6: 75–83.

## Enllaces esternos
Cayratia japonica var. japonica

***Cayratia japonica var. japonica***, una variedá de *[[Cayratia japonica]]*, ye una planta yerbácea perteneciente a la familia Vitaceae. Alcuéntrase n'Australia y Asia.
## Descripción
Ye una planta trepadora herbal. Con ramillas glabres o pilosas; y bilortos encruciaos. Les fueyes 5 foliolaes, elíptiques o elípticu-llanceolaes, les venes marrones cuando seques. Pecíolus, peciólulos, pedúnculos y pedicelos glabros o pilosos. 
## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nos montes, carbaes, valles, zones verdes, campos, árees alteriaes, cantos de carreteres; a una altitú de 300-2500 metros, en Anhui, Chongqing, Fujian, Gansu, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hainan, Hebei, Henan, Hunan, Jiangsu, Shaanxi, Taiwán, n'China, Shandong, Sichuan, Yunnan, Zhejiang, Bután, India, Indonesia, Xapón, Corea, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Filipines, Tailandia, Vietnam y Australia.

## Taxonomía
*Cayratia japonica var. japonica* con publicación desconocida.
;Sinonimia:
**Causonia japonica* (Thunb.) Raf.
**Vitis japonica* Thunb. 
**Vitis leucocarpa* (Blume) Hayata 
**Vitis tenuifolia* Wight & Arn.
## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* Flora of China Editorial Committee. 2007. Flora of China (Hippocastanaceae through Theaceae). 12: 1–534. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
## Enllaces esternos
Cayaponia tayuya

La **tayuya** (***Cayaponia tayuya***) ye una enredadera que crez na cuenca del ríu Amazones, rexón suramericana: Brasil, Bolivia, Ecuador y el Perú. 

## Descripción
Puede algamar fácilmente 15 metros, con bilortos bien aportunantes. Fueyes finamente pubescentes, de 15 cm x 11 cm; el viesu ye rasposo.

## Usos
Los sos raigaños usar en medicina yerbácea.

Estudios en royedores (como modelos) amosaron que delles cucurbitacines aisllaes de la tayuya tienen efeutos útiles médicamente, tales como antiinflamatorios amenorgando'l dañu de l'artritis.

## Taxonomía
*Cayaponia tayuya* describióse por (Vell.) Cogn. y espublizóse en *[[Monographiae Phanerogamarum]]* 3: 772. 1881.
;Sinónimos:
* *Allagosperma tayuya* (Vell.) M.Roem. 
* *Alternasemina tayuia* (Vell.) Silva Manso * 
*Arkezostis piauhiensis* (Cogn.) Kuntze 
* *Arkezostis tayuya* (Vell.) Kuntze 
* *Bryonia cordatifolia* Goday Torres 
* *Bryonia cordifolia* Walp. 
* *Bryonia tajuja* Mart. 
* *Bryonia tayuya* Vell. 
* *Cayaponia piauhiensis* (Cogn.) Cogn. 
* *Trianosperma piauhiensis* Cogn. 
* *Trianosperma tayuya* Mart. 

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de cucurbitácees
## Referencies

## Bibliografía
# USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?402742 (10 ene 2008)
# Brako, L. & J. L. Zarucchi. (eds.) 1993. Catalogue of the Flowering Plants and Gymnosperms of Peru. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 45: i–xl, 1–1286.
# Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. 
# Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223. View in Biodiversity Heritage Library
# Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador, Monogr. Syst. Bot. Miss. Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis. 
# Ulloa Ulloa, C., J. L. Zarucchi & B. Lleón. 2004. Diez años d'amiestes a la flora de Perú 1993–2003. Arnaldoa Ed. Especial Nov.: 1–242.
# Vásquez Martínez, R., R. P. Rojas G. & Y. Rodríguez R. 2002 [2003]. Amiestes a la flora peruana: especies nueves, nuevos rexistros y estaos taxonómicos de les Anxospermes pal Perú. Arnaldoa 9(2): 43–110.
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.
## Enllaces esternos

* Imaxe de la sp. 
*
Celastrus paniculatus

***Celastrus paniculatus*** ye una liana maderiza conocida comúnmente como planta del aceite negro, ("climbing staff tree"), y planta del intelectu. La planta crez en tola India nes elevaciones d'hasta 1800 m. L'aceite de les granes utilizar na medicina tradicional hindú unani y ayurvédica.

## Descripción
*C. paniculatus* ye una planta trepadora caducifolia con tarmos d'hasta 10 centímetros de diámetru y 6 metros de llargu, con aspres corteces de color marrón maciu. Les fueyes son simples, anches y ovalaes, colos márxenes dentaos. L'árbol d'intelectu, o *Celastrus paniculatus*, ye un arbustu trepador, tamién conocíu como malkangani, que s'atopa en tola India. 
## Propiedaes melecinales
Les granes contienen ácidos grasos y alcaloides, con aición sedante y antidepresiva. El botánicu M. Daniel asegura que les granes usar p'apinar la memoria, y los prauticantes del Ayurveda tamién utilicen l'aceite de la grana como un tónicu pal celebru y como un tratamientu pa la perda de la memoria. La capacidá del celastrus paniculatus p'ameyorar la perda de memoria y aumentar el so rendimientu, pue ser debida a les sos propiedaes neuroprotectoras, antioxidantes y la so actividá colinérgica.

## Taxonomía
*Celastrus paniculatus* describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en *[[Species Plantarum. Editio quarta]]* 1: 1125. 1797.
;Variedaes:
* *[[Celastrus paniculatus subsp. multiflorus]]* (Roxb.) D.Hou 
* *[[Celastrus paniculatus subsp. serratus]]* (Blanco) D.Hou
;Sinonimia:
* *Catha paniculata* Scheidw. 
* *Ceanothus paniculatus* Roth 
* *Celastrus alnifolius* D.Don 
* *Celastrus euphlebiphyllus* (Hayata) Makino & Nemoto 
* *Celastrus euphlebiphyllus* (Hayata) Kaneh. 
* *Celastrus metzianus* Turcz. 
* *Celastrus nutans* Roxb. 
* *Celastrus pubescens* Wall. 
* *Celastrus rothianus* Schult.
* *Diosma serrata* Blanco * 
*Euonymus euphlebiphyllus* Hayata 
* *Scutia paniculata* G.Don
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía
# Ding Hou. 1955. A revision of the genus Celastrus. Ann. Missouri Bot. Gard. 42(3): 215–302. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library
# Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Flora of China (Checklist & Addendum). Unpaginated. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
## Enllaces esternos
Celastrus scandens

***Celastrus scandens*** o **Falsa dulcamara** ye una especie de parra que floria sobremanera en xunu y alcuéntrase en ricos suelos bien drenaos de los montes. Ye orixinariu de Canadá y Estaos Xuníos.

## Descripción
Ye una enredadera perenne resistente que puede tener tarmos qu'algama'l metru d'altor. Los tarmos son de color verde amarellentáu al marrón. Tien flores pequeñes que nun tienen golor y que s'atopen na punta de les cañes. Tien frutos de colores que son del tamañu d'un arbeyu y de color naranxa. 
## Propiedaes
Los raigaños de les especies fueron utilizaos polos nativos americanos y los pioneros pa inducir el vultura, pal tratamientu de les enfermedaes venérees, y pa tratar los síntomes de la tuberculosis. El nome más común de la especie que s'utiliza principalmente ye **Bittersweet**.

Indicaciones: ye diuréticu, sudoríparu, emenagogo, emético. Úsase la corteza y el raigañu.
## Taxonomía
*Celastrus scandens* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 196. 1753.
;*[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* *Celastrus bullatus L. 
* *Euonymus scandens (L.) E.H.L.Krause
* *Evonymoides scandens Medik.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les celastracees

## Referencies

## Bibliografía
* Species Plantarum 1:196. 1753 (type species)
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Data from 07-Oct-06]. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?9727
## Enllaces esternos
Centaurea montana

***Centaurea montana*** ye una especie botánica perteneciente a la familia de les asteracees.

## Descripción

Crez hasta los 30-70 cm d'altor y pueden estremase d'otres especies de Centaurea na rexón poles sos fueyes y flores de color azul púrpura de los rayos floríos, tamién Puede ser estremase de la *[[Centaurea cyanus]]* por tener una sola (escasamente hasta trés) cabeces de flores, y por ser perenne, ente que C. cyanus tien munches cabeces de flores y ye añal. Floria principalmente de mayu a agostu.

Les fueyes son grandes, llargues y sésiles. Les flores son de color azul vivu y el centru de los capítulos coloráu púrpura.

## Hábitat
Ye una planta natural de les zones montascoses d'Europa y África del Norte. Ye xeneralizada y común nel sur de les cadenes montascoses d'Europa, pero ye rara nel norte. Escápase fácilmente de los xardinos, y establecióse nes Islles Britániques, Escandinavia y América del Norte.

*C. montana* crez en praos y montes abiertos na parte cimera de monte y sub-zones alpines.

## Propiedaes
* Los colorantes de les flores son cianidines sensibles a la lluz.
* Les cenices de la planta son riques en potasiu.
* En compreses utilizar p'aselar dolores oculares.
* La flor seca usar en numberosos amiestos de tés.

## Taxonomía
*Centaurea montana* describióse por Carolus Linnaeus y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 911. 1753.
;Etimoloxía:
*Centaurea*: nome xenéricu que procede del griegu *[[kentauros]]*, homes-caballos que conocíen les propiedaes de les plantes melecinales.

*montana*: epítetu que remanez del llatín *mons,montis*, que significa monte, aludiendo al hábitat de la planta.
;Sinonimia:
* *Centaurea montana var. alba* Hort.

## Referencies

## Bibliografía
# Cronquist, A. J. 1994. Vascular plants of the intermountain west, U.S.A. 5: 1–496. In A. J. Cronquist, A. H. Holmgren, N. H. Holmgren, J. L. Reveal & P. K. Holmgren (eds.) Intermount. Fl.. Hafner Pub. Co., New York.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. 19: i–xxiv. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
# Scoggan, H. J. 1979. Dicotyledoneae (Loasaceae to Compositae). Part 4. 1117–1711 pp. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
# Voss, E. G. 1996. Michigan Flora, Part III: Dicots (Pyrolaceae-Compositae). Cranbrook Inst. of Science, Ann Arbor.
## Enllaces esternos
Centaurea ornata

El **abrepuños** – nome compartíu con otres especies espinoses − (***Centaurea ornata***) ye una especie de planta yerbácea de la familia de les asteracees.

## Descripción
Ye una planta perenne d'hasta 80cm d'altor, ríxida, erecta y ramificada, con fueyes —desaxeradamente variables— enteres/subenteras, pinnáu o bipinnado-estremaes, con escasos segmentos oblongos o lineares, de 0,5-3mm d'anchor, terminaes por una curtia y finu escayu. Les flores, flosculadas, marielles o anaranxaes, tán axuntaes en capítulos solitarios abondo grandes. Les bráctees involucrales, que s'entamen nunes 7-15 fileres socesives espiralmente enllantaes, son ovales, verde pálidu, de cutiu tomentosas, con apéndices dende amarellentaos hasta pardu acolorataos y un escayu apical recurvada d'hasta 4 cm, pinnada/pectinada pelos llaos; dicha escayu central ye cada vegada más llarga del esterior hasta l'interior del arreyo y les brácteas de les últimes fileres internes son más sencielles, con apéndices escariosos más o menos pectinaos y ensin llargu escayu apical. El Receptáculu ye cóncavu con hoyitos poli/pentagonales marcaos, y pálees pelosu-cerdosas blanques bien fines y caedizas. El Frutu ye una cipsela ablancazada/beich —que se torna parda— con trupa pubescencia sedosa/lanuda-platiada adpresa, miriguanu de pelos escamoides estrechos, dende daqué hasta 4 vegaes más llargu que'l cuerpu del aqueniu, y eleosoma.

## Distribución y hábitat
Endemismu na Península Ibérica (España y Portugal);inclusive n'ambiente sub-urbanu nel centru (Madrid) Ausente de les Islles Baleares y les Islles Canaries. 

Hemicriptófita (nel sistema de Raunkiaer).

Crez, y abonda, en sitios secos/grebos, arenosos o cascayosos. Floria dende marzu a mediaos de branu.

## Usos
En medicina popular española usar pa dolor y úlceras d'estómagu, escoriaciones, hemorroides y firíes diverses; tamién como diuréticu.

## Taxonomía
*Centaurea ornata* describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en *[[Species Plantarum]]*, ed. 4, t.3(3), p. 2320 en 1803https://biodiversitylibrary.org/page/667709
;Etimoloxía:
***Centaurea*** provién del Llatín *Centaurus*, en referencia al Centauru Quirón, descubridor de les virtúes melecinales de tala planta.

***ornata***: epítetu llatín que significa "afatada".
;Sinonimia:
* *Colymbada ornata* (Willd.) Holub
* *Acrocentron ornatum* Webb
* *Acosta coerulescens* (Willd.) Holub
* *Centaurea caerulescens* Willd.
* *Centaurea galianoi* Fern.Casas & Susanna
* *Centaurea ornata subsp. interrupta ([[Hoffmanns.]] & [[Heinrich Friedrich Link|Link]]) [[Franco]] 
* *Centaurea interrupta* Hoffmanns. & Link
* *Centaurea virgata'' Cav.
;Númberu de cromosomes: *2n= 20/40

## Nome común

## Referencies

## Enllaces esternos
Centaurea solstitialis

***Centaurea solstitialis*** ye una especie fanerógama perteneciente a la familia de les asteracees (=Compositae).

## Distribución
Ye una planta nativa d'Europa, d'orixe mediterraneu que colonizó árees de clima similar nel norte y el sur d'América.

## Descripción

Yerba bienal abondo grande, gris argentea, de tarmos erectos y ramificaos. Fueyes inferiores péciolaes y pennatilobaes, les cimeres sésiles y enteres, ondulaes y éstrellaes. Inflorescencia cimosa. Capítulos de 1 a 2 cm, mariellu pálides a doraes, floretes tubulosos. Brácteas terminaes nun escayu horizontal, lignificada, de color ablancazada o mariellu pálido.

Floria al solsticiu de branu, nos sos llugares d'orixe.
 
## Propiedaes
Usada na Terapia floral californiana.

## Taxonomía
*Centaurea solstitialis* describióse por Carolus Linnaeus y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 917. 1753.
;Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Centaurea solstitialis* (Fam. Compositae) y taxones infraespecíficos: n=8; 2n=16
;Etimoloxía:
***Centaurea***: nome xenéricu que procede del Griegu *[[kentauros]]*, homes-caballos que conocíen les propiedaes de les plantes melecinales.

***solstitialis***: epítetu llatín ;Sinonimia: 

**Calcitrapa lutea* Delarbre 
**Calcitrapa solstitialis* (L.) Lam. 
**Centaurea cyanifolia* Poir. 
**Centaurea parvispina* Láng ex Gugler 
**Centaurea pseudosolstitialis* Debeaux 
**Cyanus solstitialis* J.Presl & C.Presl 
**Leucantha solstitialis* (L.) Á.Löve & D.Löve
;subsp. *carneola* (Boiss.) Wagenitz
**Calcitrapa carneola* (Boiss.) Holub 
**Centaurea carneola* Boiss.
;subsp *erythracantha* (Halácsy) Dostál
**Calcitrapa erythracantha* (Halácsy) Holub 
**Centaurea erythracantha* Halácsy
;subsp. *pyracantha* (Boiss.) Wagenitz
**Calcitrapa pyracantha* (Boiss.) Holub 
**Centaurea pyracantha* Boiss.
;subsp. *schouwii* (DC.) Gugler
**Calcitrapa schouwii* (DC.) 
**Centaurea schouwii* DC. 
**Centaurea sicula* subsp. *schouwii* (DC.) Nyman 
**Centaurea solstitialis* subsp. *schouwii* (DC.) Dostál

## Nomes vernáculos

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. 19: i–xxiv. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
# Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
# Gleason, H. A. 1968. The Sympetalous Dicotyledoneae. vol. 3. 596 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, New York.
# Gleason, H. A. & A. J. Cronquist. 1991. Man. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
# Great Plains Flora Association. 1986. Fl. Great Plains i–vii, 1–1392. University Press of Kansas, Lawrence.
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.
# Hitchcock, C. H., A. J. Cronquist, F. M. Ownbey & J. W. Thompson. 1984. Compositae. Part V.: 1–343. In Vasc. Pl. Pacific N.W.. University of Washington Press, Seattle.

## Enllaces esternos
Centipeda cunninghamii

***Centipeda cunninghamii*** conocida col nome común de **Old man weed**, ye una planta perteneciente a la familia de les asteracees. Ye una planta conocida polos indíxenes australianos poles sos propiedaes melecinales. Crez a lo llargo del ríu Murray, o ,en cualquier llugar onde haya agua, especialmente en zones baxes o pantanoses. Puede identificase pola forma de fueya única, y el so arume caltriante, que ye paecíu al del pinu y la menta. 

## Usos melecinales

Úsense comúnmente pa tratar la perda del pelo y les irritaciones de la piel, pero la creencia tradicional sostién que ye bonu pal tratamientu de "cualquier cosa". Los métodos d'usu tradicionales implica la unión de les fueyes de la planta direutamente de la frente o n'otres partes del cuerpu, de cuenta que'l calor del cuerpu pueda lliberar los aceites vexetales que depués son absorbíos pola piel. Tamién puede tomase per vía oral, dacuando entemecíu con grasa de emu o ferviéndola n'agua pa faer un té. N'importante regular curioso la dosis, una y bones la planta puede ser tóxica si tomar en grandes cantidaes.

Apocayá, l'estractu de la planta foi patentáu y afírmase que ye eficaz nel tratamientu de delles anomalíes de la piel incluyendo l'aliviu de la picazón y secañu de la piel pola psoriasis, según proteutores solares antialérxica, y les propiedaes de la renovación celular. 

## Taxonomía
*Centipeda cunninghamii* foi descritu por (DC.) A.Braun & Asch. y espublizóse en *[[Index Seminum in Horto Botanico Berolinensis]]* Anno 1867 1867 App. 6. 
;Sinonimia:
**Cotula cunninghamii* F.Muell.
**Myriogyne cunninghamii* DC. 
## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Centranthus ruber

La  ye una planta de la familia Valerianaceae. Esta planta crez nel sur d'Europa, Asia menor y norte d'África, en terrenes caliares y predresos.
## Descripción
Ye una planta con tarmu arrondáu y llisu, con cañes na so base qu'algama los 30-60 cm. d'altor. Les fueyes de 5 cm. de llongura son daqué carnoses, opuestes, enteres o pocu dentaes y acabaes en punta. Les flores son bien numberoses y tienen la corola de color rosáu o colloráu con espuela y arrexuntar en corimbos trupos. El frutu ye un pequeñu aqueniu.
## Propiedaes
* Les sos fueyes peracabar en ensalada o cocíes como verdures.
* Exerz un efeutu similar a la valeriana.
* Antiespasmódico.
## Taxonomía
*Centranthus ruber* describióse por (Carlos Linneo) Augustin Pyrame de Candolle y espublizóse en *[[Flore Française]]. Troisième Édition 4: 239*, nel añu 1805
;Etimoloxía:
***Centranthus***: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues:
*kéntron* = "aguiyón, espolón, etc".; y *ánthos* = "flor". Les flores, nesti xéneru, tienen espolón.

***ruber***: epítetu [llatín[[o que significa "de color coloráu".
;[Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Centranthus ruber* (Fam. Valerianaceae) y taxones infraespecíficos: 2n=32.
;Sinonimia:
**Centranthus latifolius* Dufr. 
**Centranthus marinus* Gray 
**Centranthus maritimus* Gray 
**Centranthus maritimus* DC. 
**Kentranthus ruber* (L.) Druce 
**Valeriana alba* Mazziari
**Valeriana florida* Salisb. 
**Valeriana hortensis* Garsault 
**Valeriana rubra* L.
## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les valerianacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* Jepson manual species treatment
* Entry in the Plants for a Future database
* Images from the CalPhotos archive
Ceratopetalum apetalum

**Ceratopetalum apetalum**, tamién llamáu **palu satináu arumáu** (scented satinwood) o **palu d'alquitrán** (tarwood), ye una especie d'árbol perteneciente a la familia de les cunoniacees.

## Distribución y hábitat
Ye nativu del este d'Australia nos montes templaos húmedos de Nueva Gales del Sur y el sur de Queensland, y alcuéntrase con frecuencia en ribayos y regueros y ye comúnmente atopáu en sitios puros.
## Descripción
Ye un árbol de madera dura de talla mediana, de porte rectu cola corteza llisa, fragante y abuxada.

El tarmu tien marques distintives horizontales, o encarnes, que con frecuencia zarren el tueru. Los árboles más grandes tienen curtios contrafuertes. El  ye curiosu con un color que varia ente'l rosa pálidu al café arrosao. L'albura nun ye siempres bono d'estremar. El granu ye rectu, de testura fina y regular. La madera tien un carauterísticu golor a carambelu.

La madera ye llixera y bono de trabayar. Úsase para pisos, moblería , ebanistería, arreglos d'interiores, tornería, mangos de pistoles, talla de madera, chapes asina tamién como en mástiles para embarcaciones.. 

## Propiedaes

Principios activos: La corteza recién cortada contién cumarina.

Otros usos: La madera, rosada, ye compacta, nidia y llixera, llabrar con facilidá.
## Taxonomía
*Ceratopetalum apetalum* describióse por David Don y espublizóse en *[[Edinburgh New Philosophical Journal]]* 9: 94. 1830.
;*[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* *Ceratopetalum monopetalum* Caley ex D.Don 
* *Ceratopetalum montanum* D.Don

== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Cunoniaceae#Descripción|Carauterístiques de les cunoniacees]]

== Referencies ==

==Bibliografía==
* Floyd, A.G., *Rainforest Trees of Mainland South-eastern Australia'', Inkata Press 1989, ISBN 0-909605-57-2
* Forest Trees of Australia, D.J. Boland et al. 1992 ISBN 0-643-05423-5
* http://www.hcourt.gov.au/about_04.html 
## Enllaces esternos