Michael Faraday

**Michael Faraday**, FRS,  foi un físicu y químicu británicu qu'estudió'l electromagnetismu y la electroquímica.

Foi discípulu del químicu Humphry Davy; ye conocíu cimeramente pol so descubrimientu de la inducción electromagnética, que permitió l'aniciu de xeneradores y motores llétricos, y de les lleis de la electrólisis, polo que ye consideráu como'l verdaderu fundador del electromagnetismu y de la electroquímica. 

En 1831 trazó'l campu magnéticu alredor d'un conductor pol que circula una corriente llétrica, ya descubiertu por Oersted, y esi mesmu añu descubrió la inducción electromagnética, demostró la inducción d'una corriente llétrica por otra, y inxirió'l conceptu de llinies de fuercia, pa representar los campos magnéticos. Durante esti mesmu periodu, investigó sobre la electrólisis y descubrió les dos lleis fundamentales que llevan el so nome:

* La masa de sustancia lliberada nuna electrólisis ye direutamente proporcional a la cantidá de lletricidá que tien pasao al traviés del electrólitu **masa = equivalente electroquímicu, pola intensidá y pol tiempu (m = c I t)**

* Las masas d'estremaes sustancies lliberaes pola mesma cantidá de electricidá son direutamente proporcionales a los sos pesos equivalentes. 

Coles sos investigaciones diose un pasu fundamental nel desendolcu de la lletricidá al afitar que'l magnetismu anicia lletricidá per aciu del movimientu. 

Nómase faradio (F), n'honor a Michael Faraday, a la unidá de capacidá llétrica del SI d'unidaes. Defínese como la capacidá d'un conductor talo que cargáu con una carga d'un culombiu, adquier un potencial electrostáticu d'un voltiu. El so símbolu ye F.

## Primeros años
Fíu de James Faraday, nació nun pueblu llamaáu Newington, na redolada de Londres (Inglaterra), recibió escosa formación académica, entrando a los 13 años a trabayar d'aprendiz con un encuadernador de Londres. Durante los 7 años que pasó ellí lleó llibros de temes científiques y realizó esperimentos nel campu de la lletricidá, desendolcando un agudu interés pola ciencia que yá nun lu abandonó. A pesar d'ello práuticamente nun sabía matemátiques, desconocía'l cálculu diferencial pero en contrapartida tenía una habilidá innata pa trazar gráficos.

## Carrera científica
Realizó contribuciones nel campu de la lletricidá. En 1821, dempués de que'l químicu danés Oersted descubriera l'electromagnetismu, Faraday construyó dos aparatos p'aniciar lo qu'él llamó *rotación electromagnética*, en realidá, un motor llétricu. Diez años más sero, en 1831, entamó los sos más afamaos esperimentos colos que descubrió la inducción electromagnética, esperimentos que tovía anguaño son la base de la moderna teunoloxía electromagnética.

Trabayando cola lletricidá estática, amosó que la carga llétrica s'acumula na superficie esterior del conductor llétricu cargáu, con independencia de lo que pudiera haber nel so interior. Esti efeutu emplégase nel dispositivu nomáu xaula de Faraday.

En reconocencia a les sos importantes contribuciones, la unidá de capacidá llétrica nómase faradio.

Baxo la direición de Davy realizó les sos primeres investigaciones nel campu de la química. Un estudiu sobre'l cloru llevólu al descubrimientu de dos nuevos cloruros de carbonu. Tamién descubrió'l bencenu; investigó nueves variedaes de vidriu ópticu y llevó a cabu con éxitu una serie d'esperimentos de licuefacción de gases comunes.

Faraday entró na Real Sociedá de Londres en 1824 y al añu siguiente foi nomáu direutor del llaboratoriu de la Institución Real. En 1833 socedió a Davy como profesor de química nesta Institución. Dos años más sero foi-y concedida una pensión vitalicia de 300 libres anuales.

En 1858 aportóse-y una de les Cases de Gracia y Favor, de la reina Victoria, onde morrió nueve años más sero, el 25 d'agostu de 1867. Tien una placa d'homenaxe n'Abadía de Westminster, cerca de la tumba d'Isaac Newton, yá que refugó ser enterráu ellí, y ta enterráu na fastera sandemania del Cementeriu de Highgate, Londres, Inglaterra; ya que yera ferviente miembru de la comunidá sandemania.

## Los seyes Principios de Faraday
D'una obra d'Isaac Watts entitulada *The Improvement of the Mind* -*La meyora de la mente*-, lleída a los catorce años, Michael Faraday adquirió estos seyes constantes principios de la so disciplina científica:
* Llevar siempre consigo un pequeñu bloc col envís de tomar notes en cualesquier momentu.
* Caltener abondante correspondencia.
* Tener collaboradores col envís d'intercambiar idees.
* Evitar les controversies.
* Asegurar tolo que-y decíen.
* Nun xeneralizar precipitadamente, falar y escribir de la forma más precisa posible.

## Referencies

## Véyase tamién
* Lletricidá
* Historia de la lletricidá
* Llei de Faraday
* Electromagnetismu
* Electrólisis
* Inducción electromagnética
* Llinies de campu

## Enllaces esternos

* Biografía y científico