A Pontenova (Lugo)

**A Pontenova** (*Ponte Nueva* o *Puentenuevo* ye un conceyu de la provincia de Lugo en Galicia (España). Pertenez a la contorna de La Mariña Oriental.

Hasta l'añu 1951 llamóse Villameá. Nel añu 1963 fundir col conceyu de Villaodrid adoptando'l nome de Ponte Nueva-Vilaodrid. Nel añu 1984 el so topónimu oficial pasa a ser en gallegu *A Pontenova*.

Nel añu  tenía una población de  habitantes (INE).

## Historia
Son bien escasos los restos arqueolóxicos d'estos territorios. El parrochiale suevum incluyir estos na sede parroquial de Britonia, permaneciendo baxu tal dependencia hasta los entamos de reconquistar.

Mientres l'Alta Edá Media la contorna conocióse como Honor de Miranda, teniendo de presentar una organización asemeyada a la d'otros territorios esistentes nel cursu del altu y mediu Eo, asina'l Honor de Burón y l'Honor de Santi nel estremu oriental lucense, y el Honor de Suarón y l'Honor de Grandas nel occidente asturianu.

Alfonsu IX juntamente cola so muyer Dª Berenguela, confirió privilexu en 1199 a la sede y al obispu de Mondoñedo, en derechu hereditariu y sempiternu, sobre l'Honor de Miranda y de Santi:
.
Amás de la xurisdicción exercida pola sede xurisdiccional mindoniense, conocemos polos cartularios del Meira y del Vilanova d'Ozcos les esistencia d'amplies propiedaes d'estos Monesterios nes demarcaciones de Villameá y Xenestoso quien arriendan propiedaes en foru.

Nel añu 1348 l'obispu de Mondoñedo Alfonso Sánchez da, en foru, el Castiellu y Tierra de Miranda a D. Juan Fernández de Bolaño y a la so esposa Constanza.

El territoriu de lo que güei ye'l conceyu d'A Pontenova va permanecer suxetu a la sede mindoniense hasta l'añu 1598, nel que siguiendo l'exemplu siguíu n'otros conceyos sometíos a la xurisdicción eclesiástica, los vecinos dan en la redención de la so xurisdicción del señoríu qu'ostentaben los obispos de Mondoñedo D'esta miente poniéndose a la venta los derechos xurisdiccionales que los obispos de Mondoñedo ostentaben sobre'l conceyu, por Acta de redención, dada en Madrid, el 1 d'abril de 1598, el conceyu de Miranda pasa al dominiu real: *"Por cuanto abiendo en virtú del Curtiu y Facultá quel Papa Gregorio decimotercio de feliz recordación me conzedió dismembrar quitar y estremar de la dignidá obispal de Mondoñedo el Conceyu de Miranda en que s'inclúi les feligresíes de Jestosso, Villarmide, Villaboa, Judan y Villaodriz y asignándoles a Esteban Lamelín a cuenta de lo qu'abía de aver en moneda de basallos conforme al mediu xeneral... y dadole la posesión d'elles a Baltesar Lamelín..."* Esti Baltesar Lamelín, vendió a don Pedro Núñez Sanjurjo de Lantoira y Montenegro (Señor de la Casa del Campu de Castropol, de la Casa de Lantoira y otros beneficios), na cantidá de 'dos quentos cientu noventa y siete mill trescientos venticincos maravedinos' (2.197.325 Mvs.), a pagar per tercies partes nel plazu de dos años. Darréu'l Presidente y demás miembros del Conceyu exercen el derechu de tantéu, optando por partir se les cuotes según la facienda de cada unu, quedando a censu de Pedro Núñez Sanjurjo ya incorporaos a la corona real. La redención episcopal estender a les parroquies de Confuerto, Vilameá, Santiago de Vilaoudriz, Vilarmide y Vilaboa quedando escluyida namái la parroquia de San Martín de Vilaoudriz que sigo dependiendo de la sede xurisdiccional mindoniense como resulta del Catastru d'Ensenada.

Fora de lo que ye l'ámbitu temporal, la sede apostólica d'Uviéu exerció'l dominiu espiritual sobre les parroquías de Confuerto, Villaodrid, Villaboa y Villarmide al traviés de la Arcipestazgo de Taramundi hasta l'añu 1954 en que se reintegra a la Diócesis de Mondoñedo. Concretamente l'inventariu de parroquies ellaboráu por orde del Obispu d'Uviéu Don Gutierre de Toledo (1385-1386) inclúi'l Arcipiestalgo de Miranda dientro de la diócesis d'Uviéu, y entiende dientro d'aquel les parroquías de Villacán, Santa María de Genestosa, dependientes estes postreres de la de Santiso d'Abres, San Xulianu de Villabona que la so presentación ta atribuyida a los padrones y de *que los sos diezmos lleva'l Capellán un ochavu y Gonzalo Magüeta un quarto y Alvár González y Suaer González la metad*. Respectu de la parroquia de Santiago de Villaodriz la so presentación correspuende como quedó señaláu a la familia Bolaño. Amás d'aquelles atópense dientro d'esti arcipiestazgo de Miranda les parroquies de Santiso d'Abres y Taramundi.

La economía de la rexón quedó fondamente afeutada pola fundación nel sieglu XVIII de la Gran Fábrica de Sagardelos nel Cervo, que dieron llugar a la esplotación industrial de les mines de Vilaoudriz aprovechando pa ello la fuercia motriz qu'apurría la cercanía del ríu Eo. Nel sieglu XIX, empecipióse la esplotación de los xacimientos de limonita per parte d'una sociedá vasca, esplotación que siguió hasta la guerra civil española.

Hasta l'añu 1845 el términu municipal atopábase estremáu en tres concejos: Confuerto, Miranda y Vilameana. Nesi añu Miranda y Confuerto xunir nel de Vilaoudriz. En 1950 el conceyu de Vilameana camudó'l so nome pol oficial de Ponte Nueva, y en 1963 fundir col de Villaoudriz, sol nome de Ponte Nueva Villaodriz. El 9 de xunu de 1979 tomu la so actual denominación "La Puentenueva" que se va afaer al gallegu en 1984 so la denominación "A Pontenova", que caltiénse hasta l'actualidá.

## Parroquies
* Bogo (San Pedro)
* Confuerto (Santa María)
* A Pontenova (Sagráu Corazón)
* Rececende (San Xoán)
* Santu Estevo de Rececende (Santu Estevo)
* Vilaboa (San Xulián)
* Vilameá (San Vicente)
* Vilaoudriz (Santiago)
* Vilaouruz (San Martín)
* Vilarmide (El Salvador)
* Xudán (Santa María Madanela)

## Personaxes pernomaos
* José María Díaz y Díaz Villaamil, diputáu por Lugo en 1936.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial del conceyu d'A Pontenova