Cubilla

**Cubilla** ye una villa y un conceyu de la provincia de Soria, partíu xudicial d'El Burgo de Osma, Comunidá Autónoma de Castiella y Lleón, España. Pueblu de la contorna de Pinares.

Dende'l puntu de vista xerárquicu de la Ilesia Católica forma parte de la Diócesis d'Osma la cual, de la mesma, pertenez a l'Archidiócesis de Burgos.

## Estensión y Población
Tien un área de 20,24 km², con una población de 44 habitantes empadronaos, y moren 28. El so densidá de 2,96 hab/km².

Nel so conceyu atópase'l despobláu de Cubillos.

## Historia

Poco se sabe del so orixe, anque yá nel sieglu XV esiste la ilesia de San Pedro.
Nel sieglu XVIII, tópense xacimientos de mármol na zona, que contribúin al crecimento económicu del pueblu.
Nel Censu de 1879, ordenáu pol Conde de Floridablanca, figuraba como villa del Partíu de la Merindad de Solpeña na Intendencia de Soria, con xurisdicción de señoríu y so l'autoridá del Alcalde Ordinariu de Señoríu, nomáu pol Marqués de Vadillo. Cuntaba entós con **172 habitantes**.

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá de constitúi en conceyu constitucional na rexón de Castiella la Vieya, partíu d'El Burgo de Osma que nel censu de 1842 cuntaba con 27 llares y 106 vecinos.

A mediaos del sieglu XIX esti conceyu sume porque s'integra en Talveila. 

A principios del sieglu XX apaez esti conceyu porque se segrega del conceyu de Talveila el 14 de xineru de 1930.

Dempués de la guerra civil, el pueblu vase despoblando progresivamente, hasta los nuesos díes.

## Industria y comerciu
Desque se tien constancia, el pueblu basóse na agricultura y nes esplotaciones madereres.
Nel sieglu XVII, consíguese mármol d'una cantera cercana, que potencia la economía, hasta l'añu 1945, nel cual, fúndase la fábrica resinera de Cubilla, que ye granible hasta 1979.
A finales del sieglu XX, créase la casa rural de les Bardes, y en 2009, fúndase la yeguada de caballos pura sangre inglés Haras Les Delicies por dos ex-jockeys, esta yeguada ye la única de la provincia. En 2013 los sos primeros productos van competir en carreres de llisu nos hipódromos españoles. Na actualidá, la yeguada cunta con dos yegües de cría (Karachi y Ardid) y un semental (Barutell). A día de güei, tán empezándose les nueves instalaciones de la yeguada.

## Demografía
En 2010 la población xubía a 53 habitantes, 30 homes y 23 muyeres.

Nel so conceyu atópase'l despobláu de Cubillos.

## Fiestes y celebraciones
Cubilla celebra delles fiestes a lo llargo del añu. Les Fiestes de Branu celebren el segundu fin de selmana d'agostu.
Nel mes de xineru, celebra la fiesta de la "Primegena", conmemorando'l veredictu favorable que la llocalidá llogró nun pleitu resueltu en xuiciu favorable frente a la vecina llocalidá de Talveila.
Coles mesmes, caltiénse la tradición d'allegar a la romería de la Virxe de la Blanca, en Cabrejas del Pinar, xunto a otros pueblos vecinos.
Celébrense'l segundu fin de selmana d'agostu. Son n'honor a San Pedro.

Desgraciadamente, na villa munches tradiciones rellacionaes colos momentos festivos perdiéronse. Ente elles cantar albadas, pingar el mayu, pagar "el pisu" o "costume". Coles mesmes, sumieron les Cofraderíes de Santa Catalina y la Cofradería de la Vera Cruz que la so misión yera soterrar al Cofrade desapaecíu.

## Llugares d'interés
Ente los llugares más interesantes de Cubilla, atópase la Ilesia de San Pedro, y ricos xacimientos fósiles del Xurásicu.
Tamién, hai dellos nicios d'esplotaciones de mármol na zona, que tomen dende'l sieglu XVIII, hasta 1970-80, años nos que se dexa d'escavar.
Tamién hai fontes d'agua mineral, y otres paraxes d'interés natural.

## Mediu ambiente
Nel so términu ya incluyíos na Rede Natura 2000 los siguientes llugares:
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Sabinares Sierra de Cabrejas, ocupando 1111 hectárees, el 55 % del so términu.

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Soria
* Llocalidaes d'entidá menor de la provincia de Soria
* Provincia de Soria

## Referencies

## Enllaces esternos