Franklin Pierce

**Franklin Pierce**  foi'l decimocuartu presidente de los Estaos Xuníos dende 1853 hasta 1857. Foi'l primer presidente nacíu nel sieglu XIX. Tamién foi abogáu, miembru del Congresu y senador d'Estaos Xuníos por New Hampshire.

## Biografía

Franklin Pierce nació'l 23 de payares de 1804 nuna cabaña de madera de Hillsborough, NH. Yera'l sestu fíu d'un total d'ocho del matrimoniu formáu por Benjamin Pierce y Anna Kendrick. Benjamin fuera teniente mientres la Guerra d'Independencia y aportaría a gobernador del so estáu. La familia Pierce baxaba del escritor y barón inglés sir Richard Crew al traviés del nietu d'ésti, Thomas Pierce, un inmigrante de Norfolk que s'instaló na badea de Massachussetts na década de 1630. 

El futuru presidente Pierce estudió Humanidaes nel Bowdoin College de Brunswick, Maine, y formóse como abogáu en dellos despachos de sonadía de New Hampshire y Massachusetts. Franklin Pierce foi un mozu apuestu, cultu y escelente conxustón, amás de llector de John Locke, partidariu de la independencia de Grecia y convincente orador. Exerció d'abogáu dende los 23 años. Sicasí, dende bien llueu caltuvo una sorda llucha contra'l so alcoholismu, y un matrimoniu infeliz, con Jane Means Appleton, solmenáu poles socesives muertes de los sos trés fíos, nun contribuyó a ameyorar la so situación anímica. 

Pierce interesóse llueu pola política. Simpatizante del "Vieyu Nozal", el presidente Andrew Jackson, foi un entusiasta demócrata dende la creación del partíu. Asina, el mesmu añu 1829 en que Jackson entraba na Casa Blanca, Pierce faía lo propio na Cámara de Representantes de New Hampshire. En 1833 abandonar pa ingresar nel Congresu nacional, y en 1837 pasó al Senáu, como miembru más nuevu de la institución na so, daquella, curtia historia. 

Fiel a la ortodoxa jaksoniana del partíu, Pierce oponer al Bancu Nacional y al abolicionismu, magar nun sofitaba la postura del so partíu con al respective de l'anexón de Texas, qu'él prefería retardar. Con esti currículum políticu, Pierce presentar a la Convención del so partíu de 1852, añu eleutoral, como un nuevu James Polk, un mozu demócrata fiel a Jackson y que desenvolviera la so carrera política a la solombra del Vieyu Nozal.

## Eleición de Pierce

Franklin Pierce aportó a Presidente de los Estaos Xuníos de manera inesperada; nel añu 1852 el Partíu Demócrata pensaba que perdería les próximes eleiciones presidenciales. Cuando s'axuntó la Convención Nacional del partíu pa escoyer al candidatu presidencial, celebrada en Baltimore en xunu de 1852, había siquier cuatro dirixentes demócrates importantes que lluchaben pa ser el candidatu y evitar la "previsible" derrota eleutoral del partíu. El partíu taba tan estremáu ente estos precandidatos que tuvieron que realizase más de trenta rondes de votación hasta que l'inesperáu Pierce alzóse finalmente cola nominación a la presidencia. El so rival foi'l candidatu whig, el xeneral Winfield Scott. El Partíu Whig, que se constituyera en contraposición a la figura d'Andrew Jackson y los sos numberosos siguidores, apostaba por presentar, siempres que fuera posible, xenerales almiraos pol eleutoráu a cada eleición presidencial, como los demócrates fixeron con Jackson nel so día. Asina asocedió colos dos únicos presidentes electos whigs na historia d'Estaos Xuníos: William Henry Harrison en 1840 y Zachary Taylor en 1848. Scott, pela so parte, yera un héroe de la guerra contra Méxicu (1845 - 1848). Amás de Pierce y Scott, tamién hubo otros dos candidatos presidenciales: John Parker Hale , que yera candidatu del pequeñu Partíu del Suelu Llibre; y Daniel Webster, un whig disidente.

El programa eleutoral del Partíu Whig yera bien paecíu al programa del Partíu Demócrata; asina que la competencia llindar a una llucha ente les personalidaes de los dos candidatos principales (Pierce y Scott). Pero la reputación d'enemigu de la esclavitú de los negros que tenía Scott fíxo-y perder votos ente los whigs de los Estaos del Sur; ente que'l programa favorable a la esclavitú del so partíu fíxo-y perder votos ente los whigs del Norte, y tou ello benefició a Pierce. Amás, la condición d'héroe de la guerra contra los mexicanos de Scott foi compensada pol fechu de que Pierce tamién engarrara nesa guerra col rangu de Xeneral de Brigada (precisamente so les órdenes de Scott).
 
Nes eleiciones celebraes el 2 de payares de 1852, Pierce llogró **1.607.510** votos populares equivalentes al **50,84%** de los votos; ente que Scott llogró **1.386.942** votos populares, qu'equivalíen al **43,87%** de los votos; Parker Hale sacu **155.210** votos, equivalentes al **4,91%**; y Webster llogró **6.994** votos, que representaben un **0,2%** del total. Nel Colexu Eleutoral Pierce llogró **254** eleutores contra **42** de Scott y nengunu pa los otros candidatos; asina que Pierce ganó la eleición y convirtióse en presidente electu.

Franklin Pierce foi l'únicu Presidente de la historia de los EEXX que prometió'l cargu en llugar de xuralo, negar a utilizar Biblia o a xurar porque la muerte del so fíu nun accidente de tren dos meses antes fixéra-y cuestionar a Dios. Dempués, dio un discursu de más de 3.000 pallabres ensin nenguna nota delantre.

La presidencia de Pierce, sicasí, foi desafortunada, al estremu que'l so partíu negó-y la nominación pa un segundu mandatu (siendo este l'únicu casu na historia d'EE.XX. en qu'un presidente n'exerciciu pierde la nominación del so partíu pa optar a un segundu mandatu). Nel so llugar, el Partíu Demócrata nomó a James Buchanan, que se convirtió finalmente nel so socesor en venciendo nes eleiciones de 1856.

## Presidencia
La presidencia de Pierce empezó marcada pola citada muerte tráxica del so últimu fíu Bennie, de doce años d'edá, el 6 de xineru de 1853. La so esposa nun se repunxo del golpe: mientres tola presidencia del so home permaneció recluyida na primer planta de la Casa Blanca, nun saliendo d'ella más qu'en contaes ocasiones. 

Una de les primeres decisiones de Pierce consistió en la compra a Méxicu d'una porción relativamente menor del so territoriu, qu'aportaría en parte de los estaos d'Arizona y Nuevu Méxicu, lo que siguía'l cercu del "Nuevu Nozal" Polk y la so espansión escontra l'oeste. Darréu, Pierce embaraxó la posibilidá d'anexonar Cuba -coles mesmes, territoriu español-, invocando la teoría del Destín Manifiestu al envís de consiguir nuevos territorios a los qu'estender la esclavitú. El so propósitu cayó llueu nel olvidu. 

Pero la principal razón pola que se recuerda la presidencia de Pierce ye la llei Kansas-Nebraska de 1854, que soterraba definitivamente'l compromisu de Missouri de 1820 al faer posible que, por aciu el votu de los sos habitantes, un estáu al norte de alcordar en 1820 pasara a ser esclavista. Esti nuevu compromisu ente abolicionistes y esclavistes, lloñe d'harmonizar la situación superando'l Compromisu de 1850, contribuyó a radicalizala, al ser considerada polos anti-esclavistes más fervosos una intolerable cesión a los partidarios de la "peculiar institución". 

Si'l Compromisu de 1850 yá abriera los territorios d'Utah y Nuevu Méxicu (nos que se constituyeron los actuales estaos de Nevada, Arizona y Coloráu, arriendes de los mesmos estaos d'Utah y Nuevu Méxicu) a la esclavitú, agora, cuando'l discutiniu por esti últimu compromisu entá nun s'atayara, la llei Kansas-Nebraska faía posible que la institución esclavista estendiérase tamién a estos grandes territorios centrales. Algamárase un puntu de non torna: si'l sur nun llograba espandir la esclavitú -o, meyor dichu, la opción llegal d'espandila- a los nuevos territorios que se taben incorporando a la Unión, veríase recluyíu al sureste del país, onde, en virtú del Compromisu de Missouri, yá taba asitiada la "peculiar institución". Viéndose confinada al so territoriu orixinal, la esclavitú acabaría siendo abolida, ante l'apolmonante mayoría d'estaos llibres que tendríen voz y votu na Cámara de Representantes y nel Senáu. L'abolicionismu, pela so parte, ver nuna situación similar: si dexaben que'l trabayu esclavu estender a tolos nuevos territorios incorporaos, tal que les mentaes disposiciones de 1850 y 1854 establecíen, l'abolición de la esclavitú tornaríase imposible y antes o dempués xeneralizaríase a tol país. 

El mesmu estáu de Kansas yera'l más susceptible de convertise nun estáu esclavista gracies a esta llei. Pa evitalo, abolicionistes del Norte promovieron la emigración a esti territoriu d'un total de 1.240 colonos contrarios a la esclavitú, primero que se constituyera formalmente como estáu. Finalmente, Kansas ingresó na Unión, en xineru de 1861, como estáu llibre, esto ye, non-esclavista. 

La llei Kansas-Nebraska acarretó unes consecuencies muncho más graves, en forma d'esporádicos incidentes sangrientos, tales como los protagonizaos pol activista abolicionista John Brown. La espiral de violencia estendióse inclusive al mesmu Senáu federal, en que los sos pasiellos un senador de Carolina del Sur afrelló, nel mes de mayu de 1856, al demócrata abolicionista Charles Sumner, de Massachussetts. Nos meses siguientes, unos dos centenares de persones perdieron la vida nel "sangrientu Kansas". 

El presidente Pierce nun supo responder a esta folada d'odiu y sangre, polo que'l so partíu, que diba camín de quebrase como-y asocedía yá al Partíu Whig, refugar na Convención de xunu de 1856 en Cincinnati, Ohio. Poro, el nomáu pa representar al Partíu Demócrata nes eleiciones d'esi añu nun foi l'entós presidente, sinón James Buchanan, de Pennsylvania. Esti refugu da muestra del fondu hartazgo que Pierce espertaba nel so propiu partíu. La so presidencia cayó llueu envolubrada nes tiniebles qu'una dómina tan tráxica como aquélla espierta na memoria nacional d'Estaos Xuníos. Nun ye d'estrañar, arriendes d'ello, que'l so propiu partíu renegara d'él y considerar unu de los peores presidentes de la nación.

## Vida posterior
En venciéndo-y el testigu a Buchanan, Pierce retirar cola so esposa a Concord, nel so New Hampshire natal. Nos siguientes años viaxaron por llugares tan distantes como Europa o les islles Bahames, pero la pareya nun llogró nin tener más fíos nin llevantar cabeza. Mientres la so vida familiar derrumbábase, la Unión faía lo propio nel so camín escontra la guerra civil. Pierce sostuvo'l discursu del sur contra la intervención de les instituciones federales nel estilu de vida sureñu (esto ye: la esclavitú). Inclusive muncho depués del españíu de la guerra condergó públicamente los esfuercios de Lincoln por salvaguardar la Unión por aciu les armes. Pero'l so discursu, más que pacifista, sonó indulxente cola esclavitú, lo que lo fixo bien impopular entós y na posteridá. Al igual que-y asocedió al so inmediatu predecesor Fillmore, cuando se supo la noticia del asesinatu de Lincoln l'enraxonáu ensame trató d'asaltar la so casa.

Vilbu dende'l 2 d'avientu de 1863, Franklin Pierce pasó los sos últimos años de vida desapaecíu nel alcoholismu y el refugu qu'espertaba. Finó'l 8 d'ochobre de 1869, en Concord.

## Referencies

## Enllaces esternos