Brihuega

**Brihuega** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu oficialmente la  col siguiente blasón:

La bandera qu'usa'l conceyu, que nun ta aprobada oficialmente, ye un pañu coloráu de proporciones 2:3 col escudu cargáu nel centru.

## Xeografía
;Allugamientu La villa de Brihuega
—capital del conceyu— ta asitiada a una altitú de 876&nbsp;msnm y álzase sobre un altiplanu na vega del ríu Tajuña. Ta a 32 km de la capital provincial. La estensión del so términu ye considerable, pos amás del nucleu principal engloba los llugares o entidaes menores d'Archilla, Balconete, Castilmimbre, Cívica, Fuentes de la Alcarria, Hontanares, Malacuera, Olmeda del Extremo, Pajares, Romancos, Tomellosa, Valdesaz, Villaviciosa de Tajuña y Yela.




## Entidaes de población

## Historia

El so orixe atopar nun pobláu celtibéricu llamáu Brioca, d'onde derivó al so actual nome.

El rei Al-Mamún de la taifa de Toledo apreciaba esta zona polos sos ricos cazadorios, al puntu qu'agospió nel so palacete de Brihuega al so amigu Alfonso, rei de Lleón, cuando en 1072 ésti foi ganáu na batalla de Golpejera pol so hermanu Sancho II de Castiella y espulsáu del so reinu.

Alfonsu VI nun tardaría en faese, aquel mesmu añu, col Reinu de Castiella y conquistar dempués pa sigo, yá en 1085, tol valle del ríu Tajuña. En 1086 venció Brihuega al arzobispu Raimundo de Toledo, primer constructor de la fortaleza que preside'l valle del Tajuña.

Mientres enforma tiempu la villa tuvo arrodiada de muralles, que concluyó yá nel sieglu XIII el tamién arzobispu de Toledo, Rodrigo Jiménez de Rada, quien nel añu 1242 concedió fueru a Brihuega.

Por distintes circunstancies históriques foi escenariu d'importantes acontecimientos bélicos. N'avientu de 1710 foi asaltada poles tropes de Felipe V, comandadas pol duque Luis José de Vendôme nun acontecimientu militar trascendente nel desenvolvimientu de la Guerra de Socesión. Les tropes britániques del xeneral James Stanhope hubieron de capitular.

A metá del sieglu XVIII fundar en Brihuega la Real Fábrica de Paños. Anque foi una de les instalaciones industriales más prestixoses del país, en 1835 cerró les sos puertes; magar el so usu siguió en manes privaes hasta la Guerra Civil Española.

Dende l'entamu de la Guerra Civil, en Brihuega, los confederaos de la CNT, instauraron el Comunismu Llibertariu. Según escribe'l direutor de la dómina, Armand Guerra (direutor, ente otres, de *Carne de fieres*), Brihuega ye la envidia de los pueblos d'alredor, onde alleguen llabradores de pueblos vecinos fuxendo de la fame y pa comunarse. Al llegar a Brihuega Armand Guerra solo tien bones pallabres del pueblu y de la so xente. Al pasar pola barbería, Guerra, lleváu pola costume de pagar, da-y una peseta al barberu y este respuéndelu: -¡Equí nun circula esa porquería, compañeru! Los cuartos nun los da más que'l gran reló de la plaza. El trabayu pagar con trabayu. Hai de solliñar la salú y felicidá de los neños de Brihuega en contraposición de los neños de Madrid.(Fonte: *Al traviés de la metralla*. Armand Guerra. La Malatesta Editorial 2005).

Mientres la Guerra Civil les sos cais y términos fueron escenariu, en marzu de 1937, de la batalla de Guadalaxara, que supunxo una importante victoria del Exércitu Popular Republicanu frente a les tropes sublevaes y los sos aliaos, nesti casu fundamentalmente tropes italianes.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 296,41&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Patrimoniu

* Arcu de Cozagón.

* Ilesia de San Felipe.

* Ilesia de San Miguel.

* Ilesia de Santa María de la Peña.

* Al pie de esti templu, el castiellu árabe con parte de la so muralla y torrexones de bella factura esterior. L'interior sirvió hasta agora de campusantu.
* Dellos paños de les muralles qu'arredolaben la villa y qu'enllacen cola Plaza de Toros, denomada, precisamente, "La Muralla", formando tou un conxuntu harmónicu.

## Fiestes d'interés turísticu
*Corrida de primavera celebrada tradicionalmente n'abril.
* La Procesión de la Cera, que se celebra'l 14 d'agostu.
* Encierres de Brihuega, que se celebren el 16 d'agostu.
* Festival de la Lavanda, que se celebra a finales de xunetu.

## Briocenses destacaos
* Sebastián Durón (1660-1716); músicu y compositor, maestru de la Real Capiya de Carlos II.
* Juan Escoyíu Millán, *profesor Max*, (1912-1975); hipnotizador y organizador del primer Muséu Mundial de Miniatures.
* Ángel Herraiz Bedoya (1841-1908); diputáu a Cortes pol Partíu Lliberal mientres La Restauración.
* Manu Leguineche (1941-2014); periodista, escritor y viaxeru. Nun yera briocense, sinón natural d'Arrazua (Vizcaya). pero moró mientres años en Brihuega, precisamente en vivienda asitiada na plaza que lleva'l so nome. Foi un gran amante de la villa.
* Antonio Pareja Serrada (1842-1924); historiador y periodista, cronista provincial de Guadalaxara.
* Enrique Pastor Bedoya, tamién conocíu como Alverico Perón (1833-1897); economista y políticu, introductor del espiritismu n'España.

## Hermanancies
*  Alpujarra de la Sierra, España, por cuenta de la repoblación de Mecina Bombarón tres la espulsión de los moriscos.

## Ver tamién
* Antigua ilesia de San Simón
* Conventu de San José
* Batalla de Brihuega
* Fábrica de paños
* Palaciu de Ibarra
* Gastronomía de la provincia de Guadalaxara
* Nueva Vrajamandala

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos