Planeta estrasolar

Un **planeta estrasolar** o **exoplaneta** ye un planeta qu'orbita una estrella distinta al Sol y que, poro, nun pertenez al sistema solar. Los planetes estrasolares convirtiéronse n'oxetu d'investigación científica nel sieglu XX. Munchos astrónomos suponíen la so esistencia, pero escarecíen de medios pa identificalos. La primer detección confirmada fízose en 1992, col descubrimientu de dellos planetes de masa terrestre orbitando el púlsar Lich. La primer detección confirmada d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'una estrella de la secuencia principal (Dimidio) remóntase a 1995, de manu de los astrónomos Michel Mayor y Didier Queloz. 
De magar, el númberu d'afayos foi medrando añu tres d'añu. Tienen afayáose un total de 2748 sistemes planetarios, que contienen un total de 3668 cuerpos planetarios: 616 d'estos sistemes son múltiples, y 125 d'estos planetes tienen una masa perriba de les 13&nbsp; MJ (1&nbsp;MJ ye la masa de Xúpiter), polo que ye bien probable que sían nanes marrones.La mayoría de planetes estrasolares conocíos son xigantes gaseosos igual o más masivos que'l planeta Xúpiter, con órbites bien cercanes a la so estrella y periodos orbitales bien curtios, tamién conocíos como xúpiteres calientes. Sicasí, créese qu'ello ye resultáu d'un sesgu d'información creáu polos métodos actuales de detección, qu'atopen más fácilmente a planetes d'esti tamañu qu'a planetes terrestres más pequeños. Con tou, entamen a detectase exoplanetes comparables al nuesu a midida qu'aumenten les capacidaes de detección y el tiempu d'estudiu. El primer sistema estrasolar afayáu con más d'un planeta foi Upsilon Andromedae.

Acordies con l'actual definición de "planeta", un planeta tien que orbitar una estrella. Sicasí, considérase posible la esistencia de cuerpos planetarios non amestaos a la gravedá de nenguna estrella. Tales cuerpos, qu'avecen a ser nomaos planetes errantes o planetes interestelares na lliteratura científica, sedríen espulsaos del sistema nel que se formaron.

La NASA adelantró en xunu de 2010 que la Sonda Kepler, puesta n'órbita en marzu de 2009, detectó nicios de 706 exoplanetes nuevos nos sos primeros 43 díes de funcionamientu, 400 de los cualos tienen tamaños intermedios ente los de Neptunu y la Tierra. Les resultancies oficiales d'esta misión van ser publicaos en febreru de 2011, pero los resultaos provisionales indiquen que siquier 60 de los planetes detectaos van tener un tamañu similar al de la Tierra (el doble del tamañu terrestre, o menos).

El exoplaneta confirmáu más similar a la Tierra descubiertu orbitando dientro de la zona habitable ye, hasta xineru de 2015, Kepler-438b, con un índiz de semeyanza cola Tierra del 88%. KOI-4878.01, un candidatu a planeta, tien un IST mayor (98%). De confirmase la so presencia, sería un posible análogu a la Tierra.

El 12 de xineru de 2012, la revista *[[Nature]]* publicó un artículu, firmáu por dellos científicos internacionales, onde utilizando'l métodu de microlentes gravitacionales asegúrase que toa estrella de la Vía Láctea tien de tener ente 0,71 y 2,32 planetes orbitando.

## Historia

### Descubrimientos retrataos
Non confirmaos hasta 1992, los planetes estrasolares fueron dende hai enforma tiempu una tema de discutiniu y especulación. Nel sieglu XVI, el filósofu italianu Giordano Bruno, unu de los primeros partidarios de la teoría de Copérnico de que la Tierra y los otros planetes orbiten al Sol, presentó la opinión de que les estrelles fixes son similares al Sol y que tamién son acompañaes polos sos propios planetes. Nel sieglu XVIII la mesma posibilidá foi mentada por Isaac Newton nel ensayu "Escolio Xeneral", qu'incluyía nel so *[[Philosophiæ naturalis principia mathematica|Principia]]*. Faciendo una comparanza colos planetes del Sol, escribió "Y si les estrelles fixes son los centros de sistemes similares, toos ellos construyiránse acordies con un diseñu similar y con suxeción al dominiu de *Unu*. Los allegamientos de detecciones d'exoplanetes fixéronse dende'l sieglu XIX. Dalgunes de les primeres arreyen a la estrella binaria 70 Ophiuchi. En 1855 el capitán W. S. Jacob nel Observatoriu de Madrás de la Compañía Británica de les Indies Orientales reportó que les anomalíes orbitales faíen "bien probable" qu'esistiera un "cuerpu planetariu" nesti sistema. Na década de 1890, Thomas J. J. See, de la Universidá de Chicago y l'Observatoriu Naval de los Estaos Xuníos, declaró que les anomalíes orbitales probaben la esistencia d'un cuerpu escuru nel sistema de 70 Ophiuchi con un periodu orbital de 36 años alredor d'una de les estrelles. Sicasí, Forest Ray Moulton publicó depués un documentu que demostraba qu'un sistema de tres cuerpos con esos parámetros orbitales sería altamente inestable. Mientres los años 1950 y 1960, Peter van de Kamp, del Swarthmore College, fixo otra serie importante d'allegamientos de detección, esta vegada por planetes qu'orbiten la estrella Barnard. Anguaño los astrónomos refieren polo xeneral que tolos informes iniciales de detección yeren erróneos.
En 1991, Andrew Lyne, M. Bailles y S. L. Shemar afirmó afayar un planeta púlsar n'órbita alredor de PSR 1829-10, usando'l métodos de la variaciones d'un púlsar. L'allegamientu recibió de volao una intensa atención, pero Lyne y el so equipu llueu se retrataron.

### Descubrimientos confirmaos

Aleksander Wolszczan, un astrónomu polacu anunció en 1992 el descubrimientu de 3 oxetos sub-estelares de baxa masa orbitando el púlsar PSR B1257+12. Estos fueron los primeros planetes estrasolares descubiertos y l'anunciu foi toa una sorpresa. Créese qu'estos planetes formar de los restos de la esplosión de la supernova que produció'l púlsar.

Los primeros planetes estrasolares alredor d'estrelles de la secuencia principal fueron afayaos na década de 1990, nuna dura competición ente equipos suizos y norteamericanos. El primer planeta estrasolar foi anunciáu por Michel Mayor y Didier Queloz, del grupu suizu, el 6 d'ochobre de 1995. La estrella principal yera 51 Pegasi y diose en llamar al planeta 51 Pegasi b. Unos meses más tarde l'equipu americanu, lideráu por Geoffrey Marcy de la Universidá de California anunció'l descubrimientu de 2 nuevos planetes. La carrera por atopar nuevos planetes nun fixera más qu'empezar. Numberosos anuncios en prensa y televisión sopelexaron dalgunos d'estos descubrimientos, consideraos nel so conxuntu como una de les revoluciones de l'astronomía a finales del sieglu XX.

Na actualidá esisten numberosos proyeutos de les axencies espaciales NASA y ESA desenvolviendo misiones capaces de detectar y carauterizar la bayura de planetes, lo mesmo que de detectar planetes de tipu terrestre (el primeru descubiertu hasta la fecha: Gliese 876 d). Los dos misiones más importantes hasta'l momentu son la misión europea Corot, y la misión norteamericana Kepler, dambes utilizando'l sistema de tránsitos. Les ambicioses misiones Darwin (ESA) y TPF (NASA), yá cancelaes, seríen capaces d'analizar les atmósferes d'estos planetes terrestres, pudiendo detectar vida estraterrestre por aciu l'analís espectral d'estes atmósferes. Estos datos dexaríen encetar estadísticamente cuestiones fondes como la bayura de sistemes planetarios paecencies al nuesu, o'l tipu d'estrelles nos que ye más fácil que se formen planetes. Los esfuercios de dambes axencies céntrense agora en telescopios terrestres de grandes dimensiones, como'l Y-ELT y el GMT, con capacidaes menores y similar costu pero con una vida útil bien cimera.

P'avientu de 2014, les observaciones del telescopiu Kepler habíen atopáu más de 4000 exoplanetes, 997 confirmaos y 3216 rimaes de confirmación. Partiendo de los datos de la misión, los astrónomos envaloraron la esistencia de 40.000 millones de planetes del tamañu de la Tierra orbitando les sos estrelles na zona de habitabilidad (d'ellos, 11.000 millones en redol a estrelles similares al Sol). Estes cifres suponen que'l exoplaneta habitable más cercanu podría tar a tan solo 12 años lluz de distancia.

Hasta la fecha, los exoplanetes confirmaos con mayor índiz de semeyanza cola Tierra son Kepler-296e (93%) y Kepler-395c (91%). Esiste un candidatu con mayor puntuación, KOI-4878.01 (98%), entá pendiente de confirmación.

## Métodos de detección
Los planetes son fontes de lluz (reflexada) bien tenue en comparanza coles sos estrelles. En llonxitúes d'onda visibles, polo xeneral tienen menos d'una millonésima del rellumu de la so estrella madre. Ye por demás difícil detectar esti tipu de fonte de lluz tenue, y, amás, estrellar madre tien una lluz esllumante que casi lo fai imposible.

Poles razones espuestes, los telescopios fotografiaron direutamente non más d'una decena d'exoplanetes. Esto namái foi posible pa planetes que son especialmente grandes (polo xeneral muncho más grande que Xúpiter) y bien distantes de la so estrella madre. La mayoría de los planetes con imáxenes direutes tamién son bien calientes, polo qu'emiten una intensa radiación infrarroxo, entós les imáxenes fueron feches n'infrarroxos en cuenta de llonxitúes d'onda visibles, col fin d'amenorgar el problema del rellumada de estréllalo madre.

Enagora, sicasí, la gran mayoría de los planetes estrasolares conocíos solo fueron detectaos al traviés de métodos indireutos. Los siguientes son los métodos indireutos que demostraron ser útiles:

### Velocidaes radiales

Esti métodu basar nel efeutu doppler. El planeta, al orbitar la estrella central, exerz tamién una fuercia gravitacional sobre ésta de manera que la estrella xira sobre'l centru de masa común del sistema. Les oscilaciones de la estrella pueden detectase por aciu leves cambeos nes llinies espectrales según la estrella averar a nós (fana escontra l'azul) o s'alloñar (fana en candia). Esti métodu foi'l más esitosu na busca de nuevos planetes, pero namái ye eficaz nos planetes xigantes más cercanos a la estrella principal, polo que namái puede detectar una leve fracción de los planetes esistentes.

### Astrometría
Yá que la estrella xira sobre'l centru de masa puede intentase rexistrar les variaciones de posición y el bazcuyar de la estrella. A pesar de qu'estes variaciones son bien pequeñes. En 2002, el Telescopiu espacial Hubble tuvo ésitu nel usu de astrometría pa carauterizar un planeta descubiertu primeramente alredor de la estrella Gliese 876.

### Tránsitos

Consiste en reparar fotométricamente la estrella y detectar sutiles cambeos na intensidá de la so lluz cuando un planeta orbita per delantre d'ella. El métodu de tránsitos, xunto col de la velocidá radial, pueden utilizase pa carauterizar meyor l'atmósfera d'un planeta, como nos casos de HD209458b y los planetes OGLE-TR-40 y OGLE-TR-10. Esti métodu, al igual que'l de la velocidá radial, atopa de forma más eficiente planetes de gran volume, pero tien la ventaya de que la cercanía del planeta a la estrella nun ye relevante, polo que l'espectru de planetes que puede detectar aumenta considerablemente. Les meyores teunolóxiques en fotometría dexaron que la sonda Kepler, llanzada en 2009 con un costu d'operación envaloráu en 600 millones de dólares, tenga sensibilidá abonda como pa detectar planetes del tamañu de la Tierra, fechu qu'asocedió a finales de 2011 col descubrimientu de Kepler-20y y Kepler-20f. Espérase que la misión remate en 2016.

### Variación nel tiempu de tránsitu (VTT)

VTT ye una variación sobre'l métodu del tránsitu, onde los cambeos nel tránsitu d'un planeta pueden ser utilizaos pa detectar otru. El primer candidatu planetariu descubiertu d'esta manera ye'l exoplaneta WASP-3c, utilizando WASP-3b nel sistema de WASP-3 nel Observatoriu Rozhen, l'Observatoriu de Jena y el Centru de Torun d'Astronomía. Esti nuevu métodu ye potencialmente capaz de detectar planetes como la Tierra o exolunas. Esti métodu foi aplicáu con ésitu pa confirmar les mases de los seis planetes de Kepler-11.

### Midida de pulsos de radiu d'un púlsar
Un pulsiar (ye'l pequeñu remanente, ultradenso d'una estrella qu'esplotó como una supernova) emite ondes de radio bien regularmente a midida que xira. Leves anomalíes nel momentu de los sos pulsos de radio que se reparen pueden ser utilizaes pa rastrexar los cambeos nel movimientu del pulsiar causáu pola presencia de planetes.

### Binaria eclipsante
Si un planeta tien una órbita de gran tamañu que la lleva alredor de dos miembros d'un sistema d'estrella doble eclipsantes, entós el planeta puede detectase al traviés de pequeñes variaciones nel momentu de los eclises de les estrelles ente sigo.
Los planetes Kepler-16b, Kepler-34b, y Kepler-35b son planetes circumbinarios detectaos por esti métodu.

### Microlentes gravitacionales
L'efeutu de lente gravitacional asocedi cuando los
campos de gravedá del planeta y la estrella actúen p'aumentar o focalizar la lluz d'una estrella distante. Por que el métodu funcione, los trés oxetos tienen que tar casi perfectamente alliniaos. El principal defectu d'esti métodu ye que les posibles detecciones nun son *repetibles* polo que'l planeta asina descubiertu tendría de ser estudiáu adicionalmente por dalgún de los métodos anteriores. Esta estratexa tuvo ésitu na detección del primer planeta de masa baxo nuna órbita ancha, designáu OGLE-2005-BLG-390Lb.

### Perturbaciones gravitacionales en discos de polvu

N'estrelles nueves con discos circunestelares de polvu al so alredor ye posible detectar irregularidaes na distribución de material nel discu circunestelar causaes pola interacción gravitatoria con un planeta. Trátase d'un mecanismu similar al qu'actúa nel casu de los satélites pregueros de Saturnu. D'esta miente foi posible inferir la presencia d'un planeta orbitando la estrella Beta pictoris y d'otru planeta orbitando la estrella Fomalhaut (HD 216956). N'estrelles entá más nueves la presencia d'un planeta xigante en formación sería detectable a partir del buecu de material gaseoso que dexaría nel discu de acrecimiento.

### Detección visual direuta
Dende'l principiu, llograr imáxenes/fotografies de los planetes estrasolares foi unu de los oxetivos más deseyaos de la investigación exoplanetaria. Les fotografíes yá sía de lluz visible o infrarroxes podríen revelar muncha más información sobre un planeta que cualesquier otra téunica conocida. Sicasí esto reveló ser muncho más difícil téunicamente que cualesquier de les otres téuniques disponibles. Les razones d'esto son delles, pero ente les principales, atópase la diferencia ente'l rellumu de les estrelles y el de los planetes. Nel espectru de la lluz visible, una estrella permediu ye miles de millones de vegaes más brillosa que cualesquier de los sos hipotéticos planetes, y hasta apocayá nengún detector podía identificar los planetes a partir del rellumu estelar.

La primer fotografía d'un posible planeta estrasolar ye una fotografía infrarroxa tomada a la nana marrón 2M1207 pol Very Large Telescope en 2004. El cuerpu fotografiáu (2M1207b), ye un nuevu planeta de gran masa (4 mases jovianas) orbitado a 40UA de la estrella 2M1207. Esti planeta ta a unos 2500 Kelvin de temperatura, por cuenta de la so recién formación, calculada n'aproximao 10 millones d'años. Los espertos consideren que 2M1207 y 2M1207b son un exemplu atípicu, pos nesti sistema, la estrella y el planeta tán lloñe (40 vegaes la distancia de la Tierra al Sol) y dambos emiten cantidaes comparables de radiación infrarroxo, pos la estrella ye una nana marrón, y el planeta ye inda bien templáu, y por tanto, dambes son claramente visibles na fotografía. Sicasí, planetes d'edá y órbites comparables a la terrestre son inda imposibles de detectar.

## Nomenclatura
El sistema utilizáu na lliteratura científica pa nomar a los planetes estrasolares ye bien similar al sistema utilizáu pa nomar a estrelles binaries. L'únicu cambéu ye que s'utilicen lletres minúscules pal planeta en llugar de lletres mayúscules que s'utilicen pa les estrelles. La lletra minúscula asítiase dempués del nome de la estrella, empezando cola lletra "b" a partir del primer planeta atopáu nel sistema (por casu, 51 Pegasi b); sáltase la lletra "a" pa evitar cualquier tracamundiu cola estrella primaria. El siguiente planeta nel sistema etiquetar cola siguiente lletra del alfabetu. Por casu, cualquier planeta adicional atopáu alredor de 51 Pegasi seria catalogáu como 51 Pegasi c y 51 Pegasi d, y asina socesivamente. Si dos planetes afayar coles mesmes, el más cercanu a la estrella asígnase-y la lletra siguiente, siguíu pol planeta más alloñáu. En dellos casos un planeta foi atopáu más cerca de la so estrella qu'otros planetes yá conocíos, polo que l'orde de les lletres nun sigue l'orde de los planetes dende la estrella. Por casu, nel sistema 55 Cancri, el planeta más apocayá descubiertu conozse como 55 Cancri f, a pesar de que ta más cerca de la estrella que 55 Cancri d. Hasta agostu del 2010, la mayor lletra n'usu ye "h", aplicada a dichu planeta *[[HD 10180]] h*.

Si un planeta xira alredor d'un miembru d'un sistema d'estrelles múltiples, entós, una lletra mayúscula pa la estrella va ser siguida por una lletra minúscula pal planeta. Los exemplos inclúin los planetes 16 Cygni Bb y 83 Leonis Bb. Sicasí, si'l planeta orbita la estrella principal del sistema, y les estrelles secundaries fueron afayaes, yá sía dempués del planeta, o tán relativamente lloñe, de la estrella primaria y el planeta, entós, la lletra mayúscula suelse omitir. Por casu, Tau Bootis b órbita un sistema binariu, pero porque la estrella secundaria, foi afayada dempués que'l planeta y esta atópase bien lloñe de la estrella primaria y el planeta, el términu "Tau Bootis Ab" úsase bien infrecuentemente.

Solo dos sistemes planetarios tienen planetes que se denominen de forma inusual. Antes del descubrimientu de 51 Pegasi b en 1995, dos planetes púlsares (PSR B1257 +12 B y PSR B1257 +12 C) fueron afayaos a partir de les midíes de radiu de la so estrella muerta. Como nun había manera oficial de nomar a los planetes nel momentu, llámose-yos "B" y "C", similar a como los planetes denominar na actualidá. Sicasí, utilizáronse lletres mayúscules, probablemente pola forma en que les estrelles binaries son nomaes. Cuando un tercer planeta foi descubiertu, foi designáu PSR B1257 +12 A (a cencielles porque'l planeta taba más cerca que los otros dos).

A lo último, dellos planetes recibieron nomes non oficiales comparables a los de los planetes nel sistema solar. Tal ye'l casu d'Osiris (HD 209458 b), Belerofonte (51 Pegasi b), y Matusalén (PSR B1620-26 b). La Unión Astronómica Internacional (UAI) anguaño nun tien planes p'asignar oficialmente nomes d'esti tipu a los planetes estrasolares, teniendo en cuenta que nun sería práuticu.

## Definición
La definición oficial de planeta de la Unión Astronómica Internacional (UAI) solo cubre'l sistema solar y polo tanto nun asume nenguna postura sobre los exoplanetes.
Hasta abril del 2010, la única declaración de definición emitida pola Unión Astronómica Internacional que pertenez a los exoplanetes ye una definición de trabayu publicada nel 2001 y modificada nel 2003.
Esta definición contién los siguientes criterios:

Nesti artículu sigue l'anterior definición de trabayu. Poro, solo se fala de planetes qu'orbiten estrelles o nanes marrones. (Tamién hubo dellos reportes de detecciones d'oxetos de masa planetario, dacuando llamaos "planetes errantes" que non orbiten cualquier cuerpu padre. Dalgunos d'estos pueden pertenecer a un sistema planetariu d'una estrella antes de ser espulsaos d'ella.)

Sicasí, cabo señalar que la definición de trabayu de la IAU nun ye universalmente aceptada. Una suxerencia alternativa ye que los planetes tienen d'estremase de les nanes marrones sobre la base de la formación. La creencia xeneralizada ye que los planetes xigantes fórmense al traviés de la acreción del nucleu, y esti procesu dacuando puede producir planetes con mases percima del estragal de fusión del deuteriu; planetes masivos d'esti tipu pue que yá topen sío reparaos. Esti puntu de vista tamién almite la posibilidá de sub-nanes marrones, que tienen mases planetaries, pero que se formen como les estrelles pol colapsu direutu de les nubes de gas.

## Propiedaes xenerales

### Númberu d'estrelles con planetes

Los programes de busca de planetes afayaron planetes orbitando alredor d'una fracción sustancial de les estrelles qu'estudiaron. Sicasí, la fracción total d'estrelles con planetes ye incierta por cuenta d'efectos de selección observacional. El métodu de velocidá radial y el métodu de tránsitu (qu'ente ellos son responsable de la gran mayoría de les detecciones) son más sensibles a los grandes planetes n'órbites pequeñes. Por esa razón, munchos exoplanetes conocíos son del tipu "Xúpiter caliente": planetes d'alredor de la masa de Xúpiter n'órbites bien pequeñes, con periodos de solamente dellos díes. Agora sábese qu'ente 1 % a 1.5 % de les estrelles como'l Sol tienen esi tipu de planeta, onde la estrella asemeyada al sol referir a cualquier estrella de secuencia principal de clases espectrales F, G o K ensin un compañeru estelar cercanu. El descubrimientu de planetes estrasolares intensificó l'interés na posibilidá de vida estraterrestre. envalórase amás qu'ente 3 % a 4.5 % d'estrelles asemeyaes al Sol tienen un planeta xigante con un periodu orbital de 100 díes o menos, onde "planeta xigante" significa un planeta d'a lo menos trenta mases de la tierra.

La fracción d'estrelles con planetes más pequeños o más alloñaos sigui siendo malo d'envalorar. Extrapolando los resultaos suxerse que los planetes pequeños (con similar masa a la de la Tierra) son más comunes que los planetes xigantes. Tamién paez que los planetes n'órbites de gran tamañu pueden ser más comunes que los en pequeñes órbites. Acordies con tal extrapolación, envalórase que quiciabes el 20 % de les estrelles asemeyaes al Sol tienen a lo menos un planeta xigante, ente qu'a lo menos el 40 % pueden tener planetes de mases más baxes.

Independientemente de la fracción exacta de les estrelles con planetes, el númberu total d'exoplanetes tien de ser bien grande. Dende la nuesa propia galaxa la Vía Láctea tien siquier 100&nbsp;000 millones d'estrelles, debería tamién de contener miles de millones de planetes si non cientos de miles de millones d'ellos.

En xineru de 2013, los astrónomos del Centru Harvard-Smithsonian p'Astrofísica (CfA) utilizaron datos de *Kepler* pa envalorar que "a lo menos 17&nbsp;000 millones" d'exoplanetes del tamañu de la Tierra moren na Vía Láctea. Pa payares de 2014, los nuevos datos alzaron les estimaciones a 40&nbsp;000 millones d'exoplanetes terrestres orbitando a les sos estrelles na zona de habitabilidad (11&nbsp;000 millones d'ellos en redol a cuerpos estelares similares al Sol).

### Carauterístiques de les estrelles qu'alluguen planetes

La mayoría de los exoplanetes conocíos orbiten estrelles más o menos similares al nuesu Sol, esto ye, estrelles de secuencia principal de categoríes espectrales F, G o K. Una razón ye a cencielles que los programes de busca de planetes tendieron a concentrase en tales estrelles. Pero inclusive dempués de tomar esto en cuenta, l'analís estadísticu indica que les estrelles de menor masa (nana colorada, de categoría estelar M) son menos propenses a tener planetes o tienen planetes que son ellos mesmos de menor masa y polo tanto más difíciles de detectar. Estrelles de la categoría estelar A típicamente xiren bien rápido, lo que fai que sía bien malo de midir los pequeños desplazamientos Doppler inducíos por planetes n'órbita, una y bones les llinies espectrales son bien amplies. Sicasí, esti tipu d'estrella masiva eventualmente convertir nuna xigante colorada más fría que xira más amodo y polo tanto pue ser midíu utilizando'l métodu de la velocidá radial. A principios de 2011 atopárense unos 30 planetes del tipu de Xúpiter alredor d'estrelles K-xigantes como Pólux, Gamma Cephei y Iota Draconis. Estudios Doppler en redol a una gran variedá d'estrelles indiquen qu'aproximao 1 de cada 6 estrelles que tienen el doble de la masa del Sol son orbitadas per alredor d'unu o más planetes del tamañu de Xúpiter, frente a 1 en 16 pa estrelles similares al Sol, y namái 1 en 50 pa la clase M de nanes coloraes. Per otra parte, les busques de micro-lentes indiquen que los planetes del tipu Neptunu masivos de llargu periodu atópense alredor de 1 de cada 3 nanes M. Observaciones recién del Telescopiu Espacial Spitzer indiquen que les estrelles de categoría estelar O, que son muncho más calientes que'l nuesu Sol, producen un efectu de semeya-evaporamientu que inhibe la formación planetaria.

Les estrelles tán compuestes principalmente d'elementos llixeros como'l hidróxenu y el heliu. Tamién contienen una pequeña fracción d'elementos más pesaos como'l fierro, y esta fracción referir a la metalicidá d'una estrella. Estrelles de más alta metalicidá son muncho más propenses a tener planetes y los planetes que tienen, tienden a ser más masivos que les d'estrelles de menor metalicidá. El descubrimientu de planetes estrasolares intensificó l'interés na posibilidá de la vida estraterrestre.

### Metalicidad
Les estrelles ordinaries compónense principalmente de los elementos llixeros como l'hidróxenu y l'heliu. Tamién contienen una pequeña proporción d'elementos más pesaos, y esta fracción conozse como metalicidá d'una estrella (inclusive si los elementos nun son metales nel sentíu tradicional), denotado [m/h] y esprésense nuna escala logarítmica na que cero ye la metalicidá solar.

Un estudiu de 2012 de los datos de la misión Kepler afayó que los planetes más pequeños con radios menores que'l de Neptunu atopábense alredor d'estrelles con metalicidá nel rangu de -0.6 J; qu'orbiten a 0,0595, 0,830, y 2,54ua, respeutivamente. En 2007, los sos enclinos determináronse como non coplanares.
* HD 209458 b: Esti exoplaneta, descubiertu orixinalmente pol métodu de la velocidá radial, convertir nel primer exoplaneta en ser vistu transitando a la so estrella madre. La detección del tránsitu confirmó de manera concluyente la esistencia de los planetes sospechosos de ser responsables de les midíes de velocidá radial.

### 2001
* HD 209458 b: Los astrónomos usando'l telescopiu espacial Hubble anunciaron que detectaren l'atmósfera de HD 209458 b. Atoparon la firma espectroscópica del sodiu na atmósfera, pero a una intensidá menor de esperar, lo que suxer que les nubes altes escurecen les capes atmosfériques inferiores En 2008, el albedu de la capa de nubes midióse, y la so estructura ta modelada como estratosférica.
* Iota Draconis b: El primer planeta descubiertu alredor de la xigantesca estrella Iota Draconis, una xigante naranxa. Esto apurre evidencia de la sobrevivencia y el comportamientu de los sistemes planetarios alredor d'estrelles xigantes. Les estrelles xigantes tienen pulsaciones que pueden asonsañar la presencia de planetes. El planeta ye bien masivu y tien una órbita bien escéntrica. La so órbita alredor de la so estrella ye en permediu un 27,5% más alloñada que la tierra del Sol. En 2008 l'orixe del sistema remontar al cúmulu de Híades, xunto a Epsilon Tauri.

### 2003
* PSR B1620-26c: El 10 de xunetu, utilizando información llograda pol Telescopiu Espacial Hubble, un equipu de científicos lideráu por Steinn Sigurdsson confirmó'l planeta estrasolar más antiguu hasta agora. El planeta atopar nel cúmulu d'estrelles globular M4, a unos 5600 años lluz de la Tierra na constelación d'Escorpio Esti ye unu de los trés planetes conocíos qu'orbiten alredor d'una estrella binaria, una de les estrelles nel sistema binariu ye un pulsiar y la otra ye una nana blanca. El planeta tien una masa dos veces la de Xúpiter, y envalórase que tien unos 12,7 mil millones d'años.

### 2004
* Mu Arae c: N'agostu, un planeta que orbita Mu Arae, con una masa d'aproximao 14 vegaes la de la Tierra foi afayáu col espectrógrafu HARPS del Observatoriu Européu del Sur. Dependiendo de la so composición, ye'l primer publicáu "Neptunu caliente" o "súper-Tierra"
* 2M1207 b: El primer planeta atopáu alredor d'una nana marrón. El planeta ye tamién el primeru en ser fotografiáu direutamente (nel infrarroxu). Acordies con una estimación inicial, tien una masa de cinco veces la de Xúpiter; otres estimaciones dan mases llixeramente menores. Envaloróse primeramente a la órbita en 55ua de la nana marrón. La nana marrón ye namái 25 vegaes más masivu que Xúpiter. La temperatura del planeta xigante de gas ye bien alta (1250K), sobremanera por cuenta de la contraición gravitacional. A fines del 2005, los parámetros fueron revisaos pal radiu de la órbita en 41 ua, con una masa de 3,3 Júpiters porque s'afayó que'l sistema ta más cerca de la Tierra de lo que se creía orixinalmente. Nel 2006, foi atopáu un discu de polvu alredor de 2M1207, apurriendo evidencia d'activa formación planetaria.

### 2005
* TRÉS-1 y HD 209458b: El 22 de marzu, dos grupos anunciaron la primer detección direuta de lluz emitida por exoplanetes, llográu col Telescopiu Espacial Spitzer. Estos estudios dexen l'estudiu direutu de la temperatura y la estructura de les atmósferes planetaries.

* Gliese 876 d: El 13 de xunu, un tercer planeta orbitando la estrella nana colorada Gliese 876 foi anunciáu. Con una masa envalorada en 7,5 vegaes la de la Tierra, pue ser predresu na so composición. El planeta orbita a 0,021ua con un periodu de 1,94 díes.

* HD 149026 b: El 1 de xunetu, un planeta col mayor nucleu conocíu foi anunciáu. El planeta, HD 149026 b, orbita la estrella HD 149026, y tien un nucleu que s'envaloró entós en 70 mases terrestres (hasta'l 2008, 80-110), representando siquier dos tercios de la masa del planeta.

### 2006
* OGLE-2005-BLG-390Lb: El 25 de xineru, el descubrimientu de OGLE-2005-BLG-390Lb foi anunciáu. Este ye'l más distante y probablemente el más fríu exoplaneta atopáu hasta la fecha. Créese qu'órbita una estrella nana colorada a alredor de 21500 años lluz de la Tierra, escontra'l centru de la Vía Láctea. Foi descubiertu usando un micro-lente gravitatoriu, y envalórase que tienen una masa de 5,5 vegaes la de la Tierra. Antes d'esti descubrimientu, de los pocos exoplanetes conocíos con mases relativamente amenorgaes namái s'afayaren n'órbites bien cercanes a les sos estrelles madre pero esti planeta envalórase que tien una separación relativamente amplia de 2,6 ua de la so estrella madre.
* HD 69830: Tien un sistema planetariu con tres planetes de la masa de Neptunu. Ye'l primer sistema planetariu triple ensin nengún tipu de planetes similares a Xúpiter afayáu alredor d'una estrella similar al Sol. Los trés planetes fueron anunciaos el 18 de mayu por Lovis. Tolos trés orbiten dientro de 1 ua. Los planetes, b, c y d tienen mases de 10, 12 y 18 vegaes la de la Tierra, respeutivamente. El planeta más esterior, d, paez tar na zona habitable, en llendo del petrina d'asteroides.

### 2007
* HD 209458 b y HD 189733 b: El 21 de febreru, la NASA y el jornal Nature publicaron la noticia de que HD 209458 b y HD 189733 b fueron los dos primeros planetes estrasolares en tener los sos espectros atmosféricos reparaos direutamente. Esto foi vistu dende hai enforma como'l primer mecanismu pol cual formes de vida estrasolar non intelixente podríen ser buscaes. Un grupu d'investigadores empobináu por Jeremy Richardson, de la NASA del Centru de vuelu espacial Goddard fueron los primeres na publicación, na tirada del 22 de febreru de la revista Nature. Richardson *et al.* midieron espectralmente l'atmósfera de HD 209458 b nel rangu de 7,5 a 13,2 micrómetros. Les resultancies desafiaron les mires teóriques de delles maneres. Nel espectru previérase tener un picu a 10 micrómetros lo qu'hubiera indicáu vapor d'agua na atmósfera, pero esti picu taba ausente, indicando que nun hai vapor d'agua detectable. Otru picu, imprevistu, reparar a los 9,65 micrómetros, que los investigadores atribúin a nubes de polvu de silicatu, un fenómenu ensin reparar primeramente. Otru picu imprevistu asocedió a les 7,78 micrómetros, que los investigadores nun tienen una esplicación. Un equipu empobináu por Carl Grillmair de Spitzer Science Center de la NASA fixo les observaciones de HD 189733 b, y les sos resultancies taben a la espera de publicación en "Astrophysical Journal Letters" nel momentu del comunicáu de prensa. El 11 de xunetu de 2007, los resultaos pol Spitzer Science Center fueron publicaos en Nature: buelgues espectrales de vapor d'agua fueron atopaos pol telescopiu espacial Spitzer, lo que representa la primer evidencia sólida d'agua nun planeta estrasolar.
* Gliese 581 c: Un equipu d'astrónomos lideráu por Stephane Udry utilizó'l preséu HARPS nel telescopiu de 3,6 metros del Observatoriu Européu del Sur p'afayar esti exoplaneta por aciu el métodu de velocidá radial L'equipu calculó que'l planeta podría soportar agua líquido y posiblemente vida. Sicasí, estudios posteriores de habitabilidad indiquen que'l planeta probablemente sufre d'un efeutu ivernaderu similar al de Venus, faciendo que la presencia d'agua líquido sía imposible. Estos estudios suxeren que'l tercer planeta nel sistema, Gliese 581 d, ye más probable que sía habitable. Seth Shostak, astrónomu senior del Institutu SETI, declaró que dos búsqueda infructuoses yá se realizaren por señales de radio d'intelixencia estraterrestre nel sistema Gliese 581.

* Gliese 436 b: Esti planeta foi unu de los primeros planetes descubiertos de la masa de Neptunu, n'agostu del 2004. En mayu del 2007, atopóse un tránsitu, reveláu como'l planeta más pequeñu y menos masivu que transita hasta agora, siendo 22 vegaes la masa de la Tierra. La so densidá ye consistente con un gran nucleu d'una forma exótica d'agua sólido llamada "xelu caliente", la qu'esiste, a pesar de les altes temperatures del planeta, por cuenta de la gravedá del planeta que fai que l'agua sía desaxeradamente trupa.

* TRÉS-4: El exoplaneta del diámetru más grande y de la más baxa densidá hasta la fecha, TRÉS-4 tien 1,7 vegaes el diámetru de Xúpiter, pero namái 0,84 vegaes la so masa, dándo-y una densidá de namái 0,2 gramos per centímetru cúbicu, aproximao la mesma densidá que la madera balsa. Órbita a la so primaria de cerca y ye por tanto bien caliente, pero'l calentamientu estelar por sigo solo nun paez esplicar el so gran tamañu.

### 2008
* OGLE-2006-BLG-109Lb y OGLE-2006-BLG-109Lc: El 14 de febreru, el descubrimientu del, hasta agora, sistema planetariu más similar al sistema Xúpiter-Saturno foi anunciáu, coles proporciones de la masa, la distancia a la so estrella y tiempu orbital similar a la de Xúpiter-Saturno. Esto pue ser importante pa la posible vida nun sistema solar como Xúpiter y Saturno tienen un efeutu estabilizador de la zona habitable barriendo grandes asteroides de la zona habitable.
* HD 189733 b: El 20 de marzu, estudios de siguimientu al primeru de los analises espectrales d'un planeta estrasolar publicar na revista científica Nature, anunciando evidencia d'una molécula orgánica atopada nun planeta estrasolar per primer vegada. En 2007 el vapor d'agua detectóse yá nel espectru de HD 189733 b, pero nuevos analís amosaron non yá vapor d'agua pero tamién metanu esistente na atmósfera del planeta xigante gaseosu. Anque les condiciones en HD 189733 b son bien difíciles p'allugar vida, sigue siendo la primer vegada qu'una molécula clave pa la vida orgánica atopar nun planeta estrasolar.
* HD 40307: El 16 de xunu Michel Mayor, anunció un sistema planetariu confirmáu, con trés supertierres orbitando esta estrella de tipu K. Les sos mases son d'ente 4 y 9 mases de la Tierra y con periodos de 4 a 20 díes. Especúlase qu'esti podría ser el primer sistema multi-planetariu ensin nengún tipu de xigantes gaseosos conocíos. Sicasí, nun estudiu del 2009 de les estabilidaes dinámiques ya interacciones de marea ente los planetes y la so estrella indica que los trés planetes son gaseosos. Los trés fueron afayaos pol espectrógrafu HARPS en La Silla, Chile. Estos trés mundos taben ente los siete primeros confirmaos d'un grupu de 45 candidatos a planetes detectaos pol espectrógrafu HARPS el 28 de mayu de 2008. Los descubrimientos representen un importante aumentu nel númberu conocíu de súper-Tierres. Basaos nesto, agora los astrónomos suxeren que tales planetes de baxa masa pueden superar numbéricamente a los planetes similares a Xúpiter por 3 a 1. Magar se precisen más datos pa confirmar a los restantes candidatos, dellos medios de comunicación recoyeron la noticia.
* 1RXS J160929.1-210524: En setiembre, un oxetu foi fotografiáu nel infrarroxu a una separación de 330AU d'esta estrella. Más tarde, en xunu de 2010, l'oxetu foi confirmáu como un planeta compañeru de la estrella, en cuenta de un oxetu de fondu alliniáu al azar.
* Fomalhaut b: El 13 de payares, la NASA y el Llaboratoriu Nacional Lawrence Livermore anunciaron el descubrimientu d'un planeta estrasolar que orbita xusto dientro del aniellu d'escombros de la estrella de la clase A Fomalhaut (alfa Austrini Piscis). Este foi'l primer planeta estrasolar, en ser direutamente fotografiáu por un telescopiu ópticu. La masa de Fomalhaut b envalorar en 3 vegaes la masa de Xúpiter. Sobre la base del rellumu inesperáu del planeta en llonxitúes d'onda visibles, l'equipu del descubrimientu abarrunta que ta arrodiáu pol so propiu discu grande o aniellu que puede ser un sistema de satélites nel procesu de formación.
* HR 8799: El 13 de payares, el mesmu día que Fomalhaut b, el descubrimientu de tres planetes qu'orbiten HR 8799 foi anunciáu. Esta foi la primer imaxe direuta de múltiples planetes. Christian Marois del Conseyu Nacional d'Investigación de Canadá del Institutu Herzberg d'Astrofísica y el so equipu utilizaron el telescopiu Keck y Gemini en Ḥawai. Les imáxenes de Gemini dexaron al equipu internacional faer el descubrimientu inicial de dos de los planetes colos datos llograos el 17 d'ochobre del 2007. Depués, el 25 d'ochobre del 2007, y nel branu del 2008, l'equipu confirmó esti descubrimientu y atoparon un tercer planeta orbitando entá más cerca de la estrella con imáxenes llograes pol telescopiu Keck II. Una revisión de los datos antiguos, tomaes nel 2004 col telescopiu Keck II reveló que los trés planetes yeren visibles nestes imáxenes. Les sos mases y la separación ye d'aproximao 10M<sub>J</sub> @ 24ua, 10 MJ @ 38ua y 7 MJ @ 68ua.

### 2009
* COROT-7b: El 3 de febreru, l'Axencia Espacial Europea anunció'l descubrimientu d'un planeta que orbita la estrella COROT-7. Anque'l planeta orbita la so estrella a una distancia inferior a 0,02ua, el so diámetru envalorar n'alredor de 1,7 vegaes la de la Tierra, polo que ye la más pequeña supertierra midida. Por cuenta de la estrema cercanía cola so estrella madre, créese que tien una superficie fundida a una temperatura de 1000-1500°C. Foi afayáu pol satélite COROT francés.
* Gliese 581 y: El 21 d'abril, l'Observatoriu Européu del Sur anunció'l descubrimientu d'un cuartu planeta qu'órbita la estrella Gliese 581. El planeta orbita la so estrella madre a una distancia de menos de 0,03ua y tien una masa mínimo envalorada en 1,9 vegaes la de la Tierra. A partir de xineru del 2010, este ye'l más llixeru planeta estrasolar conocíu n'órbita d'una estrella de secuencia principal.
* 30 planetes: El 19 d'ochobre, anuncióse que 30 nuevos planetes fueron descubiertos, toos fueron detectaos pol métodu de la velocidá radial. Ye'l mayor númberu planetes anunciáu nun solu día. Ochobre de 2009 ostenta agora'l récor de la mayor cantidá de planetes descubiertos nun mes, rompiendo'l récor establecíu en xunu del 2002 y agostu del 2009, mientres el cual 17 planetes fueron descubiertos.
* 61 Virginis y HD 1461: El 14 d'avientu, tres planetes (unu ye una súper-Tierra y dos planetes son de la masa de Neptunu) fueron descubiertos. Tamién un planeta súper-Tierra y dos planetes ensin confirmar alredor de HD 1461 fueron descubiertos. Estos descubrimientos indiquen que los planetes de baxa masa qu'orbiten alredor d'estrelles cercanes son bien comunes. 61 Virginis ye la primer estrella como'l Sol n'allugar a los planetes súper-Tierra.
* GJ 1214 b: El 16 d'avientu, un planeta super-Tierra foi afayáu pol métodu del tránsitu. La determinación de la densidá de la masa y el radiu suxeren qu'esti planeta pueda ser un planeta océanu integráu per agua nun 75% y de roca nun 25%. Daqué de l'agua nesti planeta tien de tar na forma exótica del xelu VII. Esti ye'l primer planeta descubiertu pol proyeutu MEarth, que s'utiliza pa buscar tránsitos de planetes súper-Tierra cruciando la cara de les estrelles del tipu M.

### 2010
* HD 156668 b: El 7 de xineru, un segundu planeta menos masivu foi afayáu pol métodu de velocidá radial alredor d'una estrella cola segunda menor oscilación estelar de 2,2&nbsp;m/s. Esti planeta tien una masa 3,1 vegaes la masa terrestre, que ye cerca del doble de la masa de Gliese 581 y y orbita la estrella a una distancia de 0,0211 ua.
* HR 8799 c: El 13 de xineru, l'espectru direutu d'esti planeta foi reparáu pol VLT allugáu nel Observatoriu Paranal, faciendo d'esti exoplaneta el primeru en ser estudiáu por aciu un espectru llográu direutamente a diferencia de la tresmisión espectroscópica realizada nos exoplanetes en tránsitu.
* 47 Ursae Majoris d: El 6 de marzu, un xigante gaseosu como Xúpiter, col más llargu periodu orbital conocíu de cualquier planeta estrasolar detectáu al traviés de la velocidá radial. Orbita a la so estrella a una distancia similar a Saturnu nel nuesu sistema solar col so periodu orbital que dura unos 38 años terrestres.
* COROT-9b: El 17 de marzu, el primer planeta en tránsitu templáu foi afayáu por COROT. Va Ser el primer planeta templáu en tener estudiada la so naturaleza en detalle. Esti planeta tarda 95 díes en orbitar la estrella a una distancia de periastro de 0,36ua, que ye'l más llargu acercamientu a la so estrella de tolos planetes en tránsitu. Esti planeta puede tener agua líquido nel so interior.
* Beta Pictoris b: El 10 de xunu, per primer vegada, los astrónomos fueron capaces de siguir direutamente'l movimientu d'un exoplaneta, a midida que se mueve al otru llau de la so estrella anfitriona. El planeta tien la órbita más pequeña hasta la fecha de tolos exoplanetes direutamente fotografiaos, asitiándose tan cerca de la so estrella como Saturno del sol.
* HD 209458 b: El 23 de xunu de 2010, los astrónomos anunciaron que midieron per primer vegada una supertormenta na atmósfera de HD 209458 b. Les observaciones de bien alta precisión feches pol Very Large Telescope d'ESO y el so poderosu espectrógrafo CRIRES de gas de monóxidu de carbonu demuestra que se tresmite a una gran velocidá dende'l llau diurnu desaxeradamente caliente al llau nocherniegu más fríu del planeta. Les observaciones tamién dexaron otra emocionante "primer" - la midida de la velocidá orbital del propiu exoplaneta, apurriendo una determinación direuta de la so masa.
* HD 10180: El 24 d'agostu, astrónomos qu'usen el preséu HARPS d'ESO, líder a nivel mundial afayaron un sistema planetariu con un máximu de siete planetes orbitando una estrella similar al Sol con siquier cinco planetes confirmaos, y pruebes bien tentadores de dos planetes más, unu de los cualos tendría la menor masa que s'atopó hasta agora. Amás, hai pruebes de que les distancies de los planetes dende la so estrella siguen un patrón regular, esto tamién ye vistu nel nuesu sistema solar.
* Gliese 581 g: Foi afayáu en setiembre de 2010 y créese que ye'l planeta más paecíu a la Tierra descubiertu hasta la fecha. El planeta foi detectáu por aciu midíes de la velocidá radial combinando 11 años de datos del preséu HIRES del telescopiu Keck 1 y el preséu HARPS del telescopiu de 3,6 metros d'ESO nel Observatoriu de La Silla, Chile. El planeta atópase cerca de la metá de la zona habitable (conocida tamién como "Ricinos d'Oru") de la so estrella madre, y la presencia d'agua líquido considérase una fuerte posibilidá. El descubrimientu de Gliese 581 g anunciar a finales de setiembre de 2010 y créese que ye'l primer planeta ricito d'oru que s'atopó, ye'l planeta más paecíu a la Tierra, y el meyor exoplaneta candidatu col potencial d'allugar vida atopáu hasta la fecha.

### 2011
* Kepler-11: Anuncióse'l 2 de febreru. Ye una estrella similar al Sol con un sistema de siquier seis exoplanetes con órbites de periodu curtios. Ta na direición de la constelación de Cygnus y cerca de 2000 años lluz de distancia. Foi afayáu pol Telescopiu Espacial Kepler. Los planetes nomáronse alfabéticamente, empezando pol más internu: Kepler-11b, Kepler-11c, Kepler-11d, Kepler-11y, Kepler-11f, Kepler-11g.
* Kepler-64b El planeta foi afayáu por dos astrónomos aficionaos pertenecientes al proyeutu Planet Hunters. Confirmáu nel 2012
* Kepler-22b: Anuncióse'l 5 d'avientu. Enagora, desconozse la composición de la so masa y superficie. Si la so densidá fuera paecida a la de la Tierra (5,515g/cm3) la so masa equivaldría a la de 13,8 Tierres, ente que la gravedá de la superficie sería 2,4 vegaes mayor que la del nuesu planeta. Si'l planeta Kepler-22b tuviera la densidá de l'agua (1g/cm3) entós la so masa sería 2,5 vegaes la de la tierra y la so gravedá sería de 0,43 vegaes la nuesa. Toos estos datos combinaos faen suponer que, hasta la fecha, esti planeta ye'l meyor candidatu pa poder tener vida. Si a la so masa y temperatura sumámos-y la esistencia d'agua, daríense toles premises por que los elementos biolóxicos fixeren la so apaición anque, pel momento y hasta tener nueves pruebes, namái falamos de camientos.
* Kepler-20: Anuncióse'l 20 d'avientu. Ye un sistema de cinco planetes, dos de los cualos tienen tamaños bien similares al de la Tierra.

### 2012
* Kepler-42: Tamién conocíu como **KOI-961**, ye un peculiar sistema solar topáu'l 12 de xineru pola misión Kepler. Trés pequeños planetes orbiten xunto a una débil estrella nana colorada a 126 años lluz de la Tierra. Los trés cuerpos son de menor tamañu que'l nuesu planeta y los radios orbitales van dende tan solo 900&nbsp;000 quilómetros hasta 2,3 millones de quilómetros. Considérase que son los exoplanetes más pequeños conocíos hasta'l momentu.

* Alfa Centauri Bb: Astrónomos europeos anunciaron el 16 d'ochobre qu'afayaron un planeta con una masa similar a la de la Tierra orbitando una estrella nel sistema Alfa Centauri (el más cercanu a la Tierra). Tamién ye'l exoplaneta más llixeru descubiertu hasta'l momentu alredor d'una estrella de tipu Sol. El planeta foi detectáu utilizando'l preséu HARPS, instaláu nel telescopiu de 3,6 metros nel Observatoriu La Silla d'ESO, en Chile. Les resultancies van apaecer en llinia na revista Nature, na so edición del 17 d'ochobre de 2012. El sistema contién a lo menos un planeta del tamañu terrestre, con cerca de 113% de la masa terrestre, que orbita Alpha Centauri B, con un periodu de 3,236 díes lo que lo fai ser el exoplaneta más cercanu conocíu a la Tierra. Orbitando a una distancia de 6 millones de quilómetros de la estrella, o'l 4% de la distancia de la Tierra al Sol, el planeta tien una temperatura superficial envalorada de siquier 1500K (aproximao 1200C), demasiáu caliente pa ser habitable.
* Kappa Andromedae. El 15 de payares de 2012, un nuevu planeta o nana marrón, xigante de gas caliente alredor de 13 vegaes la masa y un pocu más grande que Xúpiter foi fotografiada direutamente n'órbita alredor de "κ Andromedae" nuna separación proyeutada de 55 ± 2UA.1 La observación espectroscópica indica una temperatura d'alredor de 1700K.

### 2013
* Kepler-37b Foi anunciáu'l 20 de febreru y ye un exoplaneta que orbita la estrella Kepler-37 na constelación de Lyra. A la fecha ye'l exoplaneta más pequeñu enxamás descubiertu, con una masa y un radiu llixeramente mayor que'l de la Lluna.

* Kepler-78b Foi anunciáu'l 30 d'ochobre. Investigadores del Institutu Teunolóxicu de Massachusetts (MIT) afayaron que'l pequeñu planeta Kepler 78b, qu'identificaron el pasáu mes d'agostu, tien semeyances cola Tierra. Los científicos determinaron qu'esti cuerpu ye d'aproximao 1,7 vegaes la masa de la Tierra, la so densidá ye de 5,3 gramos per centímetru cúbicu (similar a la de la Tierra que ye de 5,515g/cm³) y el so diámetru ye 1,2 vegaes el del nuesu planeta. L'equipu atopó que Kepler 78b, afayáu a 700 años lluz, xira alredor de la so estrella en solu 8,5 hores, bien rápido en comparanza cola órbita de 365 díes del nuesu planeta. Amás, el exoplaneta ye bien caliente con temperatures que bazcuyen ente 1500 y 3000&nbsp;°C. Tou esto debe a la estrema cercanía al so sol y poro, ye probable que nun esistan seres vivos nesi planeta, según la investigación, publicada en 'Nature'. Sicasí, pa los astrónomos tien cierta relevancia al tener un tamañu y una composición bien paecíes a la Tierra.

### 2014
* Kepler-186f ye un exoplaneta que orbita la estrella nana colorada Kepler-186. Ye'l primer planeta del tamañu de la Tierra que foi afayáu na zona habitable d'una estrella. Ye'l postreru de cinco planetes descubiertos pol telescopiu Kepler de la NASA que orbita esa estrella. Atópase na llende más esterna de la zona de habitabilidad y probablemente sía demasiáu fríu pa la vida tal que la conocemos (la so temperatura medio con una atmósfera similar a la de la Tierra, sería de -60&nbsp;°C).

* Kepler-421b ye'l exoplaneta en tránsitu cola órbita más llarga hasta agora detectada. El planeta realiza una órbita en 704 díes.

* Confírmase la esistencia de Kepler-296e y Kepler-395c, con unos índices de semeyanza cola Tierra del 93% y 91%, respeutivamente. En xineru de 2015, nueves observaciones modificaron el IST de dambos, refugando al segundu como posible análogu a la Tierra y amenorgando la puntuación del primeru a un 85%.

* KOI-4878.01 convertir nel primer candidatu a planeta n'algamar un 98% de semeyanza cola Tierra, según les últimes estimaciones. La masa, radio y temperatura d'equilibriu del planeta y de la so estrella son práuticamente idéntiques a les de la Tierra y el Sol.

### 2015
* Anúnciase'l descubrimientu d'ocho nuevos planetes qu'orbiten a la so estrella na zona de habitabilidad, destacando ente ellos Kepler-438b y Kepler-442b, con un IST del 88% y del 84%, respeutivamente.

* Kepler-452b: Ye'l primer planeta del tamañu de la Tierra descubiertu orbitando na zona habitable d'una estrella bien similar al Sol. Con un radiu un 60% mayor que la Tierra y una órbita de 385 díes. Foi anunciáu públicamente pola NASA'l 23 de xunetu de 2015.

### 2016
* 2MASS J2126-8140: Foi anunciáu'l 22 de xineru de 2016 ye'l exoplaneta cola órbita más llarga (~ 1 millón d'años) y la más amplia (> 4500AU) pa un oxetu de masa planetario conocida hasta agora.
* Próxima Centauri b: Foi anunciáu'l 24 d'agostu de 2016 ye un planeta terrestre na zona habitable de Próxima Centauri

### 2017
* El 22 de febreru de 2017, la NASA anunció'l descubrimientu de cuatro nuevos planetes en redol a la estrella TRAPPIST-1 implicando que'l númberu de planetes nel sistema llegue a siete. Estos cuatro podríen tener agua en superficie. Trés son de tamañu y composición similar al nuesu planeta.

## Observatorios y métodos

* Buscador de Planetes per Velocidá Radial d'Alta Precisión (HARPS)
* Proyeutu HATNet (HAT)
* SuperWASP (WASP)
* Programa de Busca de Planetes de Lick-Carnegie
* Telescopiu XO (XO)
* Trans-Atlantic Exoplanet Survey (TRÉS)
* Busca de Planetes Estrasolares Eclipsantes na Ventana de Sagitario (SWEEPS)
* ESPRESSO ye un espectrógrafu de nueva xeneración d'alta resolución, capaz de detectar planetes similares a la Tierra.
* Buscador de Planetes Automatizado (APF)
* Observatoriu de l'Alta Provenza
* Busca de Tránsitos de Próxima Xeneración
* Telescopiu desaxeradamente pequeñu de kilogrado
* SPECULOOS

* Esperimentu de lente óptica gravitacional (OGLE)
* Busca d'Intelixencia Estraterrestre (SETI)
* Proyeutu MEarth
* Telescopiu Subaru
* Telescopiu Bien Grande
* Telescopiu Keck
* Telescopiu espacial Spitzer
* Telescopiu de 3,6 metros d'ESO
* Busca de Planetes Estrasolares de Xinebra
* ZIMPOL/CHEOPS
* Cámara de Planetes Gemini
* Telescopiu de Sondéu Infrarroxu de Campu Amplio
* TRAPPIST
* Formación de Velocidá Radial Exoplanetaria en Miniatura

## Misiones

* COROT - puestu en marcha nel 2006
* Misión Kepler - llanzáu nel 2009
* PEGARA - ensin fecha de llanzamientu 
* Misión de Interferometría Espacial (SIM) —ensin fecha de llanzamientu atayada 
* ACESat (en proyeutu)

* Misión Nuevos Mundos - ensin fecha de llanzamientu atayada 
* Terrestrial Planet Finder - nun hai fecha de llanzamientu atayada 
* Darwin (ESA)
* PLATU (nave espacial) llanzamientu pal 2024
* Gaia (sonda espacial) n'órbita dende ochobre de 2013
* Satélite de Sondéu d'Exoplanetes en Tránsitu llanzamientu pal 2017

## Clasificaciones

* Supertierra
* Planetes púlsar
* Xúpiter caliente
* Neptunu caliente
* Xigante gaseosu
* Planeta de carbonu
* Megatierra

* Planeta terrestre
* Planeta ctónico
* Planeta océanu
* Planeta doble
* Planeta ricito d'oru
* Neptunu fríu
* Planeta de llava

* Xúpiter fríu
* Planeta d'heliu
* Planeta de fierro
* Planeta ensin nucleu
* Planeta circumbinario
* Clasificación de Sudarsky pa planetes xigantes
* Minineptuno

## Ver tamién

;Sistemes
* Estrella binaria
* Planeta interestelar
* Sistema planetariu
* Lluna estrasolar
* Planeta extragaláctico
* Llista de planetes estrasolares
* Llista d'estremos exoplanetarios
; Habitabilidad
* Habitabilidad planetaria
* Vida estraterrestre

; Estudios
* Astrobioloxía
* Hipótesis de la Tierra especial
* Paradoxa de Fermi
* Ecuación de Drake
* Principiu de mediocridá
* Hipótesis de Gaia

; Astrónomos
* Michel Mayor
* Stéphane Udry
* Didier Queloz
* Geoffrey Marcy
* Steven S. Vogt
* R. Paul Butler

; Misceláneos
* PSR B1620-26c
* HD209458b (Osiris)
* 51 Pegasi b
* Discu circunestelar

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos

* Estrasolares
* La enciclopedia de los planetes estrasolares
* California & Carnegie Planet Search (n'inglés)
* Atles de los planetes estrasolares de Planet Quest (español)