Shrewsbury

**Shrewsbury** ( o ) ye la ciudá condáu de Shropshire, en Midlands del Oeste, Inglaterra, Reinu Xuníu. Atópase cerca del País de Gales (). Atopar a veres del ríu Severn. Ye'l principal asentamientu del borough de Shrewsbury and Atcham, con una población de 95.850 habitantes. Arriendes d'ello, ye la segunda ciudá más grande de la so condáu ceremonial, dempués de Telford.

Shrewsbury ye una histórica ciudá comercial que'l so cascu urbanu tien un planu medieval inalteráu. Na ciudá destaquen unos 660 monumentos clasificaos, incluyendo exemplos d'armadures de los sieglos XV y XVI. El castiellu de Shrewsbury, un castiellu fortificáu d'arenisca colorada, y l'abadía de Shrewsbury, un antiguu monesteriu benedictín, fueron fundaos en 1074 y 1083 respeutivamente, pol conde de Shrewsbury normandu, Roger II de Montgomery. La ciudá ye la sede d'unu de los más llargos y antiguos eventos horticulturales del país, el Shrewsbury Flower Show, conocíu polos sos monitores florales, ganando dellos premios dende l'empiezu del sieglu XXI, inclyendo Britain in Bloom en 2006.

Güei, a 14 km o 9 milles de la frontera galesa, Shrewsbury sirve de centru comercial y cultural pal condáu ceremonial y gran parte de Gales Central, con un output equivalente a unes 299 millones de llibres al añu. Tien delles industries de llámpares y centros de distribución, según Battlefield, alcontráu principalmente nes contornes. Les carreteres estratéxiques A5 y A49 pasen pela ciudá, como lo faen delles llinies de ferrocarril na estación de ferrocarril de Shrewsbury.

## Historia
La ciudá foi conocida polos britanos como Pengwern y polos anglosaxones como Scrobbesburh, en caso dativos como Scrobbesbyrig. El nome foi gradualmente variáu en tres direiciones, en 'Sciropscire' que aportó a Shropshire, en 'Sloppesberie', que aportó a Salop o Salopia, el nome históricu del condáu, y en 'Schrosberie', que dio llugar al nome de la ciudá, Shrewsbury. El so nome galés, *Amwythig*, significa "llugar fortificáu".

Shrewsbury ye conocida como una ciudá con un importante heriedu medieval, siendo fundada nel añu 800. Foi mientres los sieglos XIV y XV cuando la ciudá tuvo no más alto de la so importancia comercial. Esto foi principalmente debíu al mercáu de la llana, una industria mayor nel momentu, col restu de Gran Bretaña y Europa, especialmente col ríu Severn y Watling Street como rutes comerciales. Créese qu'Enrique VIII intentó faer de Shrewsbury una ciudá catedral dempués de la formación de la Ilesia d'Inglaterra, pero los ciudadanos tornaron la ufierta.

Col pasu de los años, la ciudá, xeográficamente importante, foi'l llugar de munchos conflictos, principalmente ente los ingleses y galeses. Shrewbury foi sede del Reinu de Powys mientres munchos años, pero los anglosaxones, baxu Offa, rei de Mercia, tomó posesión de la ciudá en 778. El galeses asediaron la ciudá en 1069, pero fueron repelidos por Guillermu I d'Inglaterra. Roger de Montgomery recibió la ciudá como un regalu de Guillermo, y construyó'l castiellu de Shrewsbury en 1074, llogrando'l títulu de conde. El tercer conde, Robert de Bellême, foi depuestu en 1102, por haber tomáu parte nuna rebelión contra Enrique I. La batalla de Shrewsbury foi lluchada en 1403 a unes milles al norte de la ciudá, en Battlefield. Foi lluchada ente'l rei Enrique IV y Henry Percy, con victoria pal rei. La batalla producióse simultáneamente cola Guerra de los Cien Años y, magar nun tuvo inscrita naquel conflictu, dexó a Enrique V desenvolver el so sentíu tácticu y el conceutu militar que lu llevaría, doce años más tarde, a ganar a los franceses na crucial Batalla de Agincourt, en 1415.

La ciudá destacar por haber sío'l sitiu onde'l Príncipe de Gales Enrique, futuru Enrique V d'Inglaterra atacó y venció, nuna épica marcha forzada, a los exércitos combinaos de dos xenerales del so padre Enrique IV que se remontaren contra él y aliáu colos rebeldes galeses que pretendíen el Principáu de Gales. Enrique sufrió ellí una grave mancada de flecha na cara, a pesar de lo cual nun dexó que lo atendiera hasta que la victoria húbose alcanzáu.

El conceyu ye sede del Ditherington Flax Mill, la primer construcción compuesta de fierro del mundu, que ye comúnmente conocíu como "el güelu del skycraper". La so importancia foi reconocida nos años 1950, lo que fizo que aportara a monumentu clasificáu de Grau I. La Revolución industrial tuvo tamién alcontrada en Shrewsbury, na Canal de Shrewsbury, que lo enllazaba cola Canal de Shropshire, el más anchu de les canales de Gran Bretaña.

Shrewsbury tamién xugó un papel importante na historia intelectual occidental, por ser la ciudá onde nació'l naturalista Charles Darwin, padre de les teoríes de la Evolución y la Seleición natural, y autor de L'orixe de les especies. A 8 km al suroeste de la ciudá atópase Wroxeter, onde s'atopen les ruines de la ciudá romana de Viroconium Cornoviorum. Viroconium foi la cuarta civitas capital más grande en Britania. Como Cayer Guricon podría sirvir como la primer capital de la edá escura del Reinu de Powys.

La ciudá evitó'l bombardéu mientres la Segunda Guerra Mundial y por tanto munchos de los sos antiguos edificios permanecieron intactos. Dempués, la ciudá viose afeutada mientres los años 1960 y años 1970 pola baltadera de dellos edificios antiguos, que fueron sustituyíos por otros. Estes baltaderes destruyeron l'aspeutu de munches ciudaes históriques nel Reinu Xuníu. Sicasí, un área amplia de cases de madera y de negocios foi destruyida pa dexar pasu al aparcamientu pa coches de dellos pisos de Raven Meadows. Otros edificios históricos fueron baltaos p'abrir buecu al estilu arquiteutónicu brutalista de los años 1960. La ciudá salvar d'un nuevu aniellu periféricu internu por cuenta de les sos dificultaes xeográfiques.

Shrewsbury ganó'l premiu a la *capital d'empreses de [[Midlands del Oeste]]* en 2004. El conceyu tien dos parques de negocios n'espansión, el Shrewsbury Business Park y el Battlefield Enterprise Park. Hai munchos residenciales en desenvolvimientu anguaño en construcción na ciudá p'amontar el númberu de xente que quier vivir na ciudá y en Telford, Wolverhampton y Birmingham. En 2000 y 2002, Shrewsbury intentó llograr ensin ésitu'l estatus de ciudá.

## Gobiernu

El primer charter del borough de Shrewsbury foi concedíu por Enrique I d'Inglaterra dexando la coleición de rentes. El Rei Ricardu I concedió otru charter en 1189 y dende esi momentu la importancia ya influencia rexonal de la ciudá aumentó, tantu que consiguió l'autonomía del condáu de Shropshire. Otros charters fueron el de Xuan I en 1199, el d'Enrique VII en 1495, Carlos I en 1638 y el de Xacobu II de 1685. En 1974 un charter de Sabela II incorporó'l borough de Shrewsbury and Atcham.

Shrewsbury ye'l centru alministrativu del borough de Shrewsbury and Atcham y el condáu de Shropshire, que nun inclúi'l borough de Telford and Wrekin, al ser una autoridá unitaria. El conseyu del condáu de Shropshire tien la so sede nel Shirehall, n'Abbey Foregate, y el conseyu del borough tien la so sede nel Guildhall, en Frankwell. El conseyu del borough mover del so antiguu Guildhall, agora conocíu como "Newport House", como se llamaba antes de ser Guildhall, el 19 de marzu de 2004. Shrewsbury ye un área desparroquiada y por tanto nun tien conseyu municipal nin parroquial. L'alcalde de Shrewsbury and Atcham ye tamién l'alcalde de la ciudá.

Shrewsbury atopar nel distritu eleutoral de Shrewsbury and Atcham y ye l'únicu asentamientu grande nel distritu. Antes de 1997 el miembru del parllamentu por Shrewsbury and Atcham foi'l conservador Derek Conway. Paul Marsden, del Partíu Llaborista, foi escoyíu pa representar al distritu nel parllamentu tres la victoria de 1997, siendo la primer vegada que Shrewsbury tuvo un parllamentariu llaborista. Marden defectó al Partíu Lliberal Demócrata siguiendo la guerra d'Afganistán, decidiendo nun presentase a la eleición otra vegada. Tres esto, en 2005 viose como los llaboristes perdíen munchos votos en favor del Partíu Lliberal Demócrata, siendo escoyíu por mayoría de 1.808 el conservador Daniel Kawczynski. Ente los anteriores parllamentarios del distritu atopa l'ex primer ministru Benjamin Disraeli.

Shrewsbury ta hermanada con Zutphen nos Países Baxos. La ciudá tamién sirve de see alministrativa pa la 5ª división d'infantería del Exércitu Británicu, que s'atopa en Copthorne Barracks.

### Blasón
El blasón del antiguu conseyu del borough de Shrewsbury representa trés engarraos, col lema *Floreat Salopia*, una frase llatina que puede ser traducida como "pue que Shrewsbury espollete". L'escudu d'armes ye'l mesmu que'l del conseyu del borough de Shrewsbury and Atcham - l'escudu del conseyu de Shrewsbury ye'l mesmu pero ensin la ponte d'Atcham. El Shrewsbury Town FC usó históricamente lo mesmo pero agora tien una insinia de distinta midida, con un solu engarráu.

## Xeografía
Shrewsbury atópase aproximao a 14 milles o 23 km al oeste de Telford, 43 milles o 69 km al oeste de Birmingham y la Conurbación de Midlands del Oeste, y sobre 150 milles o 240 km al noroeste de la capital, Londres. Más llocalmente, la ciudá atopar al este de Welshpool, y Bridgnorth y Kidderminster tán al sureste. La llende con Gales ta a 9 milles o 14 km al oeste. El centru de la ciudá ta parcialmente construyíu nuna cuesta que la so elevación ye, nel so puntu más altu, de 75 metros sobre'l nivel del mar. El ríu más llargu del Reinu Xuníu, el Severn, traviesa Shrewsbury, formando un meandro nel so centru.

Dende finales de los años 1990 la ciudá tuvo problemes d'hinchentes del Severn y Rea Brook. Na seronda de 2000 anchos swaths de la ciudá taben so l'agua, y notablemente Frankwell, que foi anubiertu en trés causes nel espaciu de seis selmanes. Les defenses de los hinchentes de Frankwell completar en 2003, xunto coles nueves oficines del conseyu del borough. Más apocayá, en 2005 y 2007, los hinchentes fueron menores, y les defenses xeneralmente contuvieron les crecíes de les árees del centru de la ciudá. Sicasí, los aparcamientos de la ciudá dexaron de tar anubiertos pel hibiernu, lo cual amenorga'l comerciu na ciudá, más evidente na carrera de Navidá en 2007.

La ciudá ta asitiada cerca de Haughmond Hill, un llugar onde hai roques precambrianes, dalgunes de les roques más antigües que pudieron ser atopaes nel condáu, y la mesma ciudá atopar nun área de llargues roques carboníferes. Una falla, la falla de Hodnet, empieza aproximao na ciudá, y llega hasta Market Drayton.

### Suburbios
Shrewsbury dispón d'un gran númberu de barrios y pueblos dean la contorna. Un exemplu d'una gran aldega vecina que se convirtió efeutivamente un suburbiu de la ciudá ye Bayston Hill, que creció considerablemente nos postreros 20 años y agora ta separáu del suburbiu Meole Brace por namái unos pocos campos y l'A5 road. Sigue siendo, sicasí, una entidá separada de la ciudá, col so propiu conseyu de la parroquia, etc. La Llomba de Bayston atopar a 3 milles (5 quilómetros) al sur del centru de la ciudá de Shrewsbury y na A49 y cerca de l'A5. El pequeñu pueblu de Battlefield, esta vegada al norte de la ciudá, tamién se considera agora como un suburbiu de la ciudá debíu a la crecedera nel área circundante. Ta cubierta pola parroquia de Shrewsbury.

### El clima
El clima de Shrewsbury ye similar al del restu de Shropshire, xeneralmente moderáu. Les precipitaciones medies bazcuyen ente 76 y 100 cm (30 a 40 pulgaes) , influyíes por tar na solombra pluvial de los Montes Cambrianos de manera que frena los sistemes fronteros templaos y húmedos que provienen del océanu Atlánticu, provocando precipitaciones xeneralmente llixeres na seronda y primavera . La estación meteorolóxica más cercana atópase en Shawbury, aproximao a 6,5 milles (10,5 quilómetros) al norte - oeste de la ciudá de Shrewsbury . La topografía local , siendo la d'una llanura baxa arrodiada de tierres más altes al oeste, sur y este, apúrre-y al área de Shrewsbury la so propiu microclima - el máximu absolutu en Shawbury de 34.9c ( 94.8f ) y el mínimu absolutu de - 25.2c ( 13.4f ) representen el mayor rangu de temperatura de cualquier estación meteorolóxica individual nes Islles Britániques - anque'l rangu máximu de "permediu" de temperatura tiende a algamar el so puntu máximu escontra'l sur esti de la zona de Shrewsbury sobremanera na rexón central del este al sur , interior del este de Anglia y nel interior el sureste d'Inglaterra .

Nun añu , el día más calorosu ye 28.4c ( 83.1f ), que da un total de 8,9 díes de 25.1c ( 77.2f ) o cimeru. El máximu absolutu de 34.9c ( 94.8f ) foi rexistráu n'agostu de 1990 . Pela cueta , la nueche más fría del añu suel atopase a 9.6c ( 14.7f ) - en total rexístrense 61,7 xelaes nun añu aproximao . El mínimu absolutu de - 25.2c ( 13.4f ) rexistrar en 1981.

## Demografía

Acordies col Censu de los Estaos Xuníu de 2001, la ciudá de Shrewsbury tien una población de 67.126 . [53] Esti censu tamién asitia a la población de Shrewsbury and Atcham Borough n'aproximao los 95.850 . [53] Ente 1981y 1991 la población de la ciudá creció dende los 57.731 habitantes hasta los 64.219 . Shrewsbury ye la segunda ciudá más grande de Shropshire, dempués de Telford. La población del centru de la ciudá ( l'área dientro del bucle del Severn ) ye d'unos 1.300 habitantes. Paralelamente a la rápida crecedera de la población de la ciudá, un informe de 2005 sobre la población carcelaria nel Reinu Xuníu atopó que la prisión HMP Shrewsbury, ye la más ocupada n'Inglaterra y Gales. 

El censu de 2001 indica tamién que la población de la ciudá componer de 51,1 % muyeres y 48,9 % varones, lo cual danos una idea del enclín del conceyu de Shrewsbury y Atcham, y de Shropshire nel so conxuntu. [56] Amás, según el mesmu censu , la composición eétnica de la población ye mayormente blanca, concretamente'l 98,5 % de la población total. De siguío d'esti grupu étnicu atopamos colos mestizos, como'l segundu grupu más ampliu, col 0,5% de la población de la ciudá. Ente que, el 0.4 % de la población ye indíxena, pakistaní o de Bangladesh , y el 0,1 % de la población ye del sur d'Asia o británicu asiáticu. Otru 0,1 % ye Negru, del Caribe o África . 

El borough de Shrewsbury and Atcham tuvo les siguientes cifres de población:

## Economía

A lo llargo del periodu medieval, Shrewsbury foi un centru d'intercambiu de llana, y usaba la so posición nel Ríu Severn pa tresportar bienes por toa Inglaterra al traviés del sistema de canales. Al contrariu que munches otres ciudaes mientres esti periodu, Shrewsbury nunca foi un centru d'industria pesao. Alredor del 1900, la ciudá empezó a centrase nos servicios de tresporte, los servicios xenerales y el sector profesional, por cuenta de la so posición na A5 road, parte de la ruta estratéxica al Norte de Gales.

Shrewsbury ye'l llar de cuatro centros comerciales. Nel centru principal atopamos el de Darwin y el de Pride Hill que consten de delles franquicies como Marks & Spencer, H&M, Next y Boots. Los otros dos centros comerciales son Riverside y The Parade Shopping Centre. Esti postreru, namái agospia tiendes de minoristes independientes. Amás, cuenta con un númberu considerable de supermercaos: environmentally friendly, Tesco, Extra, Morrisons, Asda y Sainsbury's.. 

La economía d'un visitante de Shrewsbury y Atcham valía alredor de 115 millones de llibres en 2001 , con alredor de 2.500 persones emplegaes, direutamente na industria turístico y 3.400 indireutamente. Hubo cerca de 3,1 millones de visitantes tanto ocasionales como habituales - a la ciudá en 2001 , col 88 % siendo visitantes ocasionales y el 12% habituales. Shrewsbury ta asitiada de manera que ye la única ciudá importante d'una gran área , sobremanera escontra l'oeste en Mid-Wales. Esto últimu, déxa-y atraer a una gran base de minoristes más allá de la so población residente, lo cual non yá ye crucial pal sector comercial , sinón tamién pal sanitariu, pos el Royal Shrewsbury Hospital tien l'únicu departamentu de A & Y en direición oeste hasta Aberystwyth, que ta a unes 75 milles ( 121 km) de distancia .

Anque ye un centru d'ellaboración de cerveza menos prominente que Burton-on -Trent , la cerveza fecho en Shrewsbury celebrábase yá en 1400 cuando bardu Iolo Goch emponderó la ufierta de " CRWG Amwythig " espachada nel palaciu Sycharth d'Owain Glyndwr . En 1900 había ocho fábriques de cerveza na ciudá , ente les cualos destaquen Southam's y Trouncer's , que tamién teníen los sos propios procesos de fabricación de malta y diverses tabiernes locales , según otros cinco fabriques de malta. Pero la industria d'ellaboración de la cerveza convencional cerró gradualmente na década de 1960 , y les postreres fabriques de malta, en Ditherington , en 1986. En 1995 establecer na ciudá una cervecería calidable. La Salopian Brewery basar nel Old Dairy en Mytton Oak Road , y produz cerveza de barril y embotellada. Tien una producción de 80 barriles per selmana y sirve sobremanera a los pubs en y alredor de Shrewsbury .

## Arquiteutura
### Monumentos

El centru históricu de la ciudá continua calteniendo'l trazáu de cais medieval y munchos estrechos pasages y cais. Dalgunos d'estos pasages, especialmnete aquellos que pasen al traviés d'edificios d'una cai a la siguiente, denominar "shuts" (la pallabra deriva de "to shoot through" queriendo dicir pasar d'una cai a otra). Podemos atopar munches tiendes especializaes, pubs tradicionales y restoranes locales en rincones, places o callejuelas escondíes. Munchos de los nomes de les cais permanecen dende va dellos sieglos y hai dellos nomes bastante inusuales, como Mardol, Frankwell, Butcher Row, Longden Coleham, Dogpole, roushil, Grope Lane, ente otros.

La biblioteca publica, que nos años anteriores al 1882 yera l'edificiu del Shrewsbury School, atópase en Castle Hill. Percima de la entrada principal allúguense dos estatues coles inscripciones de "Philomathes" y "Polymathes" grabaes. Estes representen les virtúes de "Amante del deprendimientu" y "Gran parte del deprendimientu" pa tresmitir que ye bonu llograr conocencies al traviés d'un amor pol aprendizaxe.

Nel centru de la ciudá atópase The Quarry. Esti parque fluvial de 120.000 m² atrai a miles de persones mientres l'añu y ye esfrutáu como un llugar de recreación y ociu. Shrewsbury ye tradicionalmente conocida como "La ciudá de les flores", un llamatu incorporáu a munches de les señales d'entrada a la ciudá al traviés de les carreteres principales. Sicasí, foi remplazado en 2007 por "Llugar de nacencia de Charles Darwin".

La Infantería Llixera del Exércitu británicu tuvo acomuñada a Shrewsbury dende'l sieglu 17, cuando se formaron los primeros reximientos y munchos más que fueron preparaos en Shrewsbury antes de ser esplegaos per tol mundu, dende de la Guerra d'Independencia hasta los conflictos actuales n'Iraq y Afganistán. Güei , dempués de delles reorganizaciones importantes, la infantería llixera agora forma parte del reximientu conocíu como The Rifles . El Copthorne Barracks de Shrewsbury, llar espiritual de la División Llixera , inda alluga'l cuartel xeneral de la Brigada 143 (West Midlands) del Exércitu británicu, anque la 5 ª División eslleir n'abril de 2012 como parte de la reorganización del Comandu de Sofitu del Exércitu.

Ente 1962 y 1992 hubo un búnker nuclear endurecíu, construyíu pal Non 16 Group Royal Observer Corps Shrewsbury, qu'apurrió'l campu de fuercia de la United Kingdom Warning and Monitoring y daría la voz d'alarma de cuatro minutos d'alvertencia en casu de guerra. Amás, alvirtió a la población de Shrewsbury, en casu de que s'avera l'agua radioactivo. L'edificiu foi atendíu por unos 120 voluntarios que fueren entrenaos selmanalmente y llevaben un uniforme al estilu del de la Royal Air Force. Dempués de la desintegración del bloque comunista en 1989, el Royal Observer Corps eslleir ente setiembre de 1991 y avientu de 1995. Sicasí, el búnker nuclear sigue de pies xusto dientro de Holywell Street, cerca de l'abadía como un recordatoriu duraderu de la Guerra Fría, pero agora convirtióse y utilízase como una práutica veterinaria.

El centru d'información turística ta na casa de Rowley en Barker Street, nel centru de la ciudá . Los trés principales museos son Shrewsbury Museum & Art Gallery (na casa de Rowley) , el Shrewsbury Castle (qu'alluga'l Muséu del Reximientu Shropshire) y el Coleham Pumping Station. Amás, ta la entrada al centru d'artes y teatru y delles galeríes privaes y tienddas d'arte. Otra traza notable de la ciudá ye la Lord Hill's Column, la mayor columna dórica d'allugamientu independiente nel mundu. 

Amás ta, TheQuantum Leap, una escultura astracta que se dio a conocer nel centru de la ciudá en 2009 pa conmemorar la bicentenaria nacencia del biólogu Charles Darwin.

## La ciudá, güei
Centru industrial. Ente los sos monumentos destaquen la estatua de Robert Clive (del añu 1860); la *Ireland's Mansion*, alzada en 1575; la *Jones's Mansion*, construyida nel sieglu XV y güei convertida n'hotel; *St. Mary*, ilesia del sieglu XII edificada sobre les ruines d'una ilesia saxona; el castiellu construyíu nel sieglu XI y el *Rowley's House Museum*, allugáu nun palaciu isabelín alzáu en 1618.

## Deportes
Shrewsbury ye la sede de gran cantidá de clubes deportivos amateur, profesionales y semiprofesionales, incluyendo'l Shrewsbury Town F.C., un equipu de fútbol que xuega na Football League One, nesti equipu debutó'l porteru Joe Hart. Ente los títulos del equipu destaca ganar la Welsh Cup seis veces, un récor pa un equipu inglés, una caltenida carrera na segunda división inglesa nos años 1980 y la victoria na Football Conference Playoff Final 2004. El club treslladar al estadiu New Meadow en 2007, nun sitiu cercanu a Meole Brace. Antes d'esto, el club xugaba nel estadiu Gay Meadow, asitiáu fora del centru de la ciudá, mientres 97 años ente 1910 y 2007.

## Ver tamién

* Guerra de los Cien Años
* Batalla de Agincourt
* Enrique V d'Inglaterra
* Charles Darwin

## Referencies

## Enllaces esternos