Afyonkarahisar

**Afyonkarahisar** ye una ciudá asitiada na parte oeste de Turquía, capital de la provincia d'Afyonkarahisar. Afyon atopar nuna zona montascosa de la mariña del Exéu, a 250 km al suroeste d'Ankara, xunto al ríu Akar. Cuenta con una población de 355.073 (según el censu del añu 2007).

## Etimoloxía
El nome ye turcu y significa "opiu del castiellu negru", yá que se cultivaba opiu na zona y a qu'esiste un castiellu sobre una roca de color escuru. Tamién se conoz como **Afyon**. D'antiguo, escribíase tamién **Karahisar-i Sahip** **Afium-Kara-hissar** y **Afyon Karahisar**. La ciudá llamóse Afyon (opiu) hasta que, nel añu 2004, el Parllamentu turcu camudó'l nome pol d'Afyonkarahisar.

## Historia

El visu de la roca d'Afyonkarahisar tuvo fortificada mientres enforma tiempu. Los hitites conocer como *Hapanuwa*; darréu, ocupar los frigios, los lidios y los perses, hasta que Alexandru Magnu conquistar. Tres la muerte d'Alejandro, la ciudá (conocida entós como Akroinon) pasó a manes de los seleúcidas y los reis de Pérgamu, perteneciendo darréu a Roma y a Bizanciu. L'emperador bizantín Lleón III, en venciendo na batalla de Akroinon a los árabes nel añu 740, llamó a la ciudá Nicópolis (en griegu, "ciudá victoriosa"). Los selyúcides llegaron en 1071 y camudaron el nome de la ciudá por Kara Hissar (en turcu, "castiellu negru"), en referencia a la fortaleza asitiada sobre una roca volcánica a 201 metros percima de la ciudá. Tres la descomposición de los selyúcides, la ciudá foi ocupada polos Sâhipataoğulları y los Germiyanoğulları. 

Mientres les Cruzaes, el castiellu foi oxetu de numberoses batalles, hasta que finalmente lo conquistó'l sultán otomanu Beyazid I en 1392. En 1402, Tamerlán ocupar hasta'l so reconquista definitiva en 1428 o 1429. 

La zona espolletó sol Imperiu otomanu, yá que constituyía'l centru de producción d'opiu. Afyonkarahisar convertir nuna ciudá rica, col amiestu urbano típica del Imperiu de xudíos, armenios, griegos y turcos. Esta situación vio'l so fin cola guerra Guerra Greco-Turca (1919-1922) (parte de la Guerra d'Independencia Turca), cuando Afyonkarahisar y los montes circundantes fueron ocupaos por tropes franceses, italianes y grieges. Sicasí, recuperóse'l 27 d'agostu de 1922, momentu clave nel gran contraataque turcu na rexón de la mariña del Exéu. En 1923, Afyonkarahisar pasó a formar parte de la República de Turquía.

La rexón foi una de les principales zones productores d'opiu hasta finales de los años 1960, cuando la presión internacional, liderada por Estaos Xuníos, consiguió que se quemar los campos y acabárase cola producción.

## Clima

## Afyonkarahisar anguaño
Afyonkarahisar ye'l centru d'una zona agrícola. Hai pocos chigres, cafeteríes, locales de música en direutu y espacios culturales, y el nivel educativu ye bastante baxu pa una ciudá del oeste de Turquía. Sicasí, cola apertura de la Universidá Koncatepe d'Afyonkarahisar na década de 1990, espérase que la situación camude.

Anguaño, Afyonkarahisar ye conocida pola so producción de mármol (en 2005, había 355 canteres de mármol blanco de gran calidá na provincia), *sucuk* (salchiches típiques), *[[kaymak]]* y distintos tipos de texíos artesanos. Esiste ademá una gran fábrica de cementu. 

En Afyonkarahisar produzse la interseición de la carretera d'Ankara a Esmirna y la d'Istambul a Antalya, polo que muncha xente suel detenese na ciudá. Esisten numberosos restoranes de carretera onde los viaxeros esfruten de la comida llocal. Dalgunos d'estos llugares son modernos hoteles y spas dafechu forníos; l'agua d'Afyonkarahisar ye conocida poles sos propiedaes curatibles. Abonden tamién los puestos de carretera nos que se viende lokum. La ciudá tamién cunta tamién con una importante estación de ferrocarril ente Esmirna, Konya, Ankara ya Istambul.

## Gastronomía

Platos principales:
* *sucuk*: salchicha de xata con especies, frita o a la parrilla, constitúi una famosa especialidá local.
* *etli [[Pidi (comida)|pidi]]*: tipu de pizza de carne de xata picada. 
* *ağzı açık* o *bükme*: masa filo rellena de quesu o llenteyes. 
* *[[keşkek]]*: guisu de trigu y garbanzos con carne.

Repostería:
* *[[kaymak]]* con miel, *ekmek kadayif* o calabaza cocida en sirope.
* *lokum*.
* *helva*: sésamu molíu duce.

## Llugares d'interés
* La fortaleza que da nome a la ciudá.
* Ulu Camii (la Gran Mezquita), construyida polos selyúcides nel sieglu XIII.
* Ponte Altigöz, construyíu polos selyúcides nel sieglu XIII.
* L'Elefante Blanco, símbolu de Hamm, Alemaña, ciudá cola que ta hermanada.

Gracies a la riqueza del so patrimoniu arquiteutónicu, la ciudá forma parte de l'Asociación Europea de Ciudaes y Rexones Históriques http://www.historic-towns.org/documents/members/turkey.doc .

## Demografía

## Ciudaes hermaniaes

*  Hamm, Alemaña (2006)

## Residentes famosos
* Ahmet Necdet Sezer, ex-presidente de la República de Turquía.
* Xeneral İlker Başbuğ, oficial militar d'altu rangu. Comandante del Exércitu turcu dende'l 30 d'agostu de 2006.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial de la ciudá (en turcu)
* Sitiu web oficial de la oficina del gobernador (en turcu)
* Información sobre Afyonkarahisar (en turcu)
* Guía ya imáxenes d'Afyonkarahisar (n'inglés)
* Afyonkarahisar y los frigios (n'inglés)
* Universidá Kocatepe d'Afyonkarahisar (n'inglés)
* Departamentu de montes y mediu ambiente (en turcu)
* Institutu de Ciencies d'Afyonkarahisar (en turcu)