Conseyu Xeneral d'Andorra

El **Conseyu Xeneral**, enantes denomináu *Conseyu Xeneral de los Valles*, (en catalán, *Consell Xeneral* y *Consell Xeneral de les Valls*) ye'l parllamentu unicameral d'Andorra, y tien la so sede nel Nuevu Parllamentu d'Andorra. La Casa de la Vall foi la sede histórica hasta 2011.

## Organización

Ta formáu por ventiocho miembros, escoyíos cada cuatro años. Catorce d'ellos son escoyíos por representación proporcional nuna circunscripción nacional, y los otros catorce son escoyíos poles siete parroquies que conformen el país. Esta ye una estructura recién, yá que orixinalmente cada parroquia escoyía 4 escaños. Sicasí, como les parroquies varien dende 350 hasta 2.500 habitantes, esti esquema xeneraba una marcada desproporción y la circunscripción nacional instalar pa les eleiciones de 1997.

El Conseyu Xeneral, suxetu a l'aprobación de los copríncipes, escueye al xefe de gobiernu, que va ser el presidente del Executivu. Esti presidente, de la mesma, designa al restu del Executivu, compuestu por él mesmu y siete ministros.
El Conseyu Xeneral de los Valles ta presidíu por un síndicu, qu'anguaño recái na persona de Josep Dallerès Codina, y por un subsíndico, qu'anguaño ye Esteve López Montanya. N'ausencia d'estos, la presidencia recái nel conseyeru escoyíu pola circunscripción de Canillo.

## Composición

Les eleiciones más recién fueron en marzu de 2015, otorgando al partíu Demócrates per Andorra (DA) 15 asientos, 8 al Partíu Lliberal d'Andorra (PLA), 3 al Partíu Socialdemócrata d'Andorra (PS) y 2 a Socialdemocracia y Progresu d'Andorra (SDP).



## Historia
L'actual parllamentu andorranu tien los sos oríxenes nel Conseyu de la Tierra, constituyíu en 1419. Permaneció a valir a lo llargo de dellos sieglos, convirtiéndose progresivamente nel feudu d'unes poques families poderoses. Esto causó descontentu popular nel sieglu XIX, y entamáronse importantes reformes en 1886.

Les reformes fueron entamaes por Guillem d'Areny Plandolit, teniendo múltiples efeutos:
* El Conseyu de la Tierra foi abolíu y remplazado pol Conseyu Xeneral d'Andorra, presidíu por un síndicu y un subsíndico.
* El sufraxu foi ampliáu a toles cabeces de familia.
* Instauráronse eleiciones regulares nes que s'escoyíen dolce de los entós venticuatro conseyeros cada dos años.

Nos años 30, volvió caldiase'l panorama políticu. Un puntu especialmente polémicu foi que'l Conseyu refiriérase a Andorra como una república en repitíes ocasiones, lo que causó ciertu desalcuerdu colos copríncipes. El Conseyu Xeneral foi eslleíu en xunu de 1933, y celebráronse unos comicios pa reelixilo. Aprovechóse la oportunidá pa camudar les lleis eleutorales; entós, tolos homes mayores de venticinco años podíen votar y tolos homes mayores de trenta podíen presentase pa ser escoyíos.

En 1970 estendióse'l sufraxu a les muyeres mayores de venticinco años; en 1971 amenorgóse la edá mínima d'homes y muyeres pa votar a ventiún años, y la de los candidatos pa ser escoyíos a venticinco. Les muyeres consiguieron el derechu de presentase a unes eleiciones en 1973, y en proclamó un referendu en 1978 pa realizar nueves reformes.

Más tarde, nesi añu, una séptima parroquia foi creada, (Escaldes-Engordany), aumentando'l númberu de conseyeros a ventiocho.

En 1982, creóse'l Conseyu Executivu, constando del presidente executivu del Conseyu y de cuatro conseyeros con cargos ministeriales.

## Ver tamién
* Gobiernu d'Andorra
* Presidencia del Gobiernu d'Andorra
* Eleiciones parllamentaries n'Andorra de 2009
* Copríncipes d'Andorra

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial