Porsche

**Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG**, de normal embrivíu como **Porsche AG** , ye un fabricante d'automóviles alemán especializáu n'automóviles deportivos luxosos, d'alta gama, SUV y sedanes. Porsche AG ye propiedá del Grupu Volkswagen, que de la mesma ye propiedá mayoritaria de Porsche Automobil Holding SE. Foi fundada en Stuttgart en 1931 por Ferdinand Porsche y el so fíu Ferdinand Anton Ernst Porsche.

## Historia
### Ferdinand Porsche

Nació en Maffersdorf (entós n'Austria, güei na República Checa), el 3 de setiembre de 1875 y foi'l terceru de los 5 fíos de Anton Porsche, inxenieru y empresariu. Dende adolescente interesar por esperimentar cola enerxía llétrica. En 1893 entró a trabayar en Brown Boveri, Viena, una empresa del sector llétricu. Demostró ser un gran profesional y xubió rápido. Escontra 1898 pasó a formar parte de la división d'automóviles de Jacob Hans Bonza Lohner, tamién en Viena. Na esposición universal de 1900, en París, presentóse'l coche llétricu Daimler-Porsche, propulsado por 4 motores llétricos integraos nes ruedes del automóvil.

Ferdinand pilotó los sos propios diseños en carreres a principiu del s.XX llogrando delles victories. En 1906 convertir en direutor téunicu d'Austru-Daimler. Porsche ganó en 1910 la *Prinz-Heinrich Fahrt* con un Austru-Daimler, ocupando otru de los sos coches la 2ª&nbsp;plaza. Darréu ye xubíu hasta direutor xeneral. En 1922 el Sascha gana la famosa Targa Florio na so clase (motor de 4 cilindros y 1,1 llitros).

En 1923 ye contratáu por Mercedes como direutor téunicu. Ellí encárgase de desenvolver los motores con compresor de la marca, ganando en 1924 la Targa Florio na clasificación absoluta. Méritos que-y fixeron ser nomáu doctor honoris causa n'inxeniería pol *Technische Hochschule de [[Stuttgart]]*. Porsche dexó'l so calquier en Mercedes-Benz para tola hestoria, yá que s'encargó del diseñu de los magníficos Mercedes-Benz S, SS y SSK.

#### La oficina de proyeutos
Tres un curtiu pasu por Steyr, creó la so oficina d'inxeniería y diseñu el 25 d'abril de 1931 en Stuttgart. El primer proyeutu denominóse nᵘ&nbsp;7 porque nun queríen que se supiera que yera'l primeru. El so primer encargu relevante foi'l d'Auto Union pa una monoplaza de gran premiu con motor de 16 cilindros: l'Auto Union P-Wagen (Porsche tipu 22), que ganó una de cada dos carreres nes que participó.

Porsche pensaba dende diba tiempu la construcción d'un automóvil calidable y popular, que nun fora una versión de xuguete de les berlines tradicionales. Esti deséu pudo materializase gracies al encargu recibíu por parte de l'alministración nazi mientres l'añu 1934. D'esta forma nel taller de proyeutos de Zuffenhausen (Stuttgart) naz el primer prototipu de prueba Volkswagen denomináu “V 1”, a este siguiéron-y otros prototipos como'l “V 3” y finalmente'l “VW 30”. Entós corría l'añu 1938 y la guerra taba a puntu d'españar, colo que los planes pa producir en masa'l Volkswagen Tipo 1 quedaron aparcaos, fabricándose en 1940 una versión militar del mesmu.

#### La 2ª Guerra Mundial
Mientres la guerra l'estudiu de Porsche ocupar del diseñu de material bélico tantu del tanque Maus, como d'una de los dos versiones de la torreta del Panzer VI Tiger Ausf. B, o la versión anfibia y tou terrén del Volkswagen (Kübelwagen).

Los bombardeos aliaos forzaron al treslláu de la Porsche dende les sos instalaciones de Zuffenhausen a Gmünd, Austria, en 1944. En 1945, tres la guerra, como parte de los arreglos de guerra, VW foi ufiertada a los franceses. Sicasí, les oxeciones de la industria francés fixeron que nun se llevara a cabu'l treslláu. Ferdinand Porsche, xunto col so fíu Ferry y el so xenru Anton Piëch (güelu de Ferdinand Piëch, futuru presidente de VW), fueron arrestaos y encarcelaos nun presidiu medieval en Dijon, Francia, por utilizar mano d'obra esclava na so fábrica Nibelungenwerke onde producía vehículos militares pa los nazis. Ferry llibraríase llueu de la condena, pero Ferdinand y Piëch tuvieron condergaos 2 años ensin xuiciu previu. Mientres esi confinamientu, foi forzáu a trabayar en diseños pa Renault, del que saldría'l futuru modelu 4CV.

El so fíu Ferry Porsche trató de recuperar la compañía, iguando amás otros vehículos y motores, y faciendo prototipos pa terceros, como'l 360 Cisitalia de competición, con 4 ruedes motrices y un motor 1.5 sobrealimentado pal industrial italianu Piero Dusio, proyeutu que foi revisáu por Ferdinand a la so salida de prisión y que lu enllenó d'arguyu polo bien realizáu que taba'l trabayu del so fíu. 

Ferry presentaría'l primer modelu de l'actual marca Porsche, el 356, en xunu de 1948, basáu nel VW. Los primeros beneficios del vehículu utilizar pa llibrar al so padre de la prisión. El 356 primeramente fabricaríase artesanalmente na llocalidá austriaca de Gmünd, y más tarde, en 1949, treslladaríense la familia Porsche y la producción a Stuttgart.

Ferdinand Porsche foi contratáu tamién por VW como consultor, y recibió regalías por cada “Volkswagen Tipo 1” producíu, lo qu'apurrió notables ingresos a la familia, dau l'ésitu del modelu que tenía la so tapicería de seda.

A finales de 1950, sufrió un accidente cerebrovascular, del cual nun se recuperaría, y morrería selmanes más tarde, el 30 de xineru de 1951, viendo circular pela carretera los deportivos col so nome.

En 1999, póstumamente, foi nomáu Inxenieru Automovilísticu del Sieglu XX.

### Ferry Porsche
Ferry Porsche nació'l 19 de setiembre de 1909, foi collaborador del so padre desque en 1931 abriera la so propia oficina de proyeutos y foi alquiriendo responsabilidaes. Ferry foi'l responsable del departamentu d'investigación y desenvolvimientu nel proyeutu Volkswagen. Ferry xunto a Karl Rabe y Erwin Komenda empiecen en 1947 l'estudiu d'un deportivu biplaza sobre'l Volkswagen, el proyeutu nᵘ356 que se convertiría nel primer Porsche 356, el primeru de la hestoria de la marca. El Porsche orixinal ye un roadster biplaza con motor central y carrocería d'aluminiu. El motor yera de Volkswagen, pero modificáu pa dar 35&nbsp;CV a 4000&nbsp;rpm. Esti primer 356 yera bien distintu de los posteriores 356 de serie. Esti prototipu salió del taller de Porsche en Gmünd (una vieya serrería).

Por motivos de costos y practicidad, el prototipu foise modificando pa dar el 356 cupé con motor traseru, marcando una tradición en Porsche hasta güei. En 1948 la producción del 356 n'Austria foi lenta porque faltaba de too. A partir de 1949, y tres la vuelta a Stuttgart, ameyoró'l ritmu de producción, polo que pidió la participación del carroceru alemán Reutter, 14 años dempués Porsche mercaría toles aiciones de Reutter Gmbh. Nel Salón del Automóvil de Xinebra de 1949 presentar por primer vegada los Porsche 356 cupé y cabrio.

#### Vuelta a Stuttgart
Nel branu de 1949 preparar pal treslláu de la producción a Stuttgart, yá que sabíen que l'exércitu d'Estaos Xuníos dexaría llibre les instalaciones de Zuffenhausen al cabu d'un añu. A empiezos de los 50 róblase un alcuerdu ente Volkswagen y Porsche pol que'l primeru suministrara componentes al segundu.

L'últimu Porsche austriacu fabrícase'l 20 de marzu de 1951, en produciendo unos sesenta cupés con carrocería d'aluminiu. Los nuevos 356 alemanes van ser con carrocería d'aceru. El primeru d'estos sale en marzu de 1950. En 1951, Porsche debuta oficialmente en competición, ganando les 24 Hores de Le Mans na categoría hasta 1100cc.

Nel añu 1952 ye creáu l'emblema actual de Porsche, compuestu por trés patrones. El primer patrón ye'l nome de la compañía, allugáu na parte cimera del emblema. El segundu ye l'escudu d'armes del antiguu Estáu del Pueblu Llibre de Wurtemberg del cual Stuttgart yera capital y que depués pasó a faer parte del actual Baden-Wurtemberg nel afitamientu políticu de la República Federal d'Alemaña en 1949. Esti patrón allugar na parte posterior del emblema y ta conformáu por dos recuadros con franxes negres y coloraes y otros dos recuadros con cuernos, símbolos del estáu. El tercer patrón que s'alluga en frente del emblema ye l'escudu d'armes de la ciudá de Stuttgart y caracterízase pola yegua negra sobre fondu mariellu.

En 1955 preséntase'l 356A. Coincidiendo col 25 aniversariu de la fundación de la oficina de diseñu Porsche, sale de la cadena de producción el Porsche nᵘ&nbsp;10000, un 356A cupé. Adulces los Porsche van perdiendo'l so heriedu Volkswagen con motores cada vez más potentes y de mayor cilindrada, como lo demuestra'l 356A Carrera 1500 de 1956 que desenvolvía 100&nbsp;CV y algamaba los 200&nbsp;km/h. Tamién na década de los 50 incorpórase la segunda fábrica en Zuffenhausen. Nel Salón del Automóvil de Frankfurt de 1959 preséntase'l 356B. El 1 de payares de 1960 entró en funcionamientu la fábrica nᵘ&nbsp;3 y dos meses más tarde sale'l Porsche 356 nᵘ&nbsp;40000.

La última xeneración del primer modelu de la marca salió al mercáu en 1963 so la denominación 356C, que permaneció en producción hasta'l 28 d'abril de 1965, dempués de 17 años d'ésitos y 76&nbsp;302 unidaes fabricaes. Aquel día yá había cientos de 911 rodando peles carreteres.

### El 911 y afitamientu
A mediaos de los 50, en Porsche pensar na necesidá de crear un sustitutu del 356. Tenía que ser un coche nuevu porque'l marxe d'evolución del 356 yá yera bien llindáu pol so orixe Volkswagen. Esti nuevu modelu convertir na prioridá de los inxenieros y diseñadores de la marca. Pa la so concepción había solu dos premises básiques: el motor tenía de ser traseru y tar esfrecíu per aire (como nel 356). Nes posteriores xuntes ente Ferry y los sos collaboradores fuéronse concretando carauterístiques del vehículu: preferíase un motor ''bóxer'', tenía de ser más llargu que'l so predecesor pa dexar más espaciu a los pasaxeros y la cola del coche tenía que ser tipu *fastback*. A la fin decidió sacrificase l'espaciu destináu a los pasaxeros traseros, dexándolo como un 2+2.

El diseñu escoyíu pal nuevu modelu foi obra de Butzi Porsche, fíu de Ferry, que les sos formes básiques perduraron por 40 años. Pal motor, la decisión final foi optar por un nuevu 6 cilindros *bóxer*, esfrecíu per aire, 1991 cc. y 130&nbsp;CV, obra del inxenieru Hans Mezger, que la so base utilizar nel 911 hasta la xeneración 997, que data de finales de 2011, y en que'l so impresionante palmarés figuren victories en rallyes como'l de Montecarlu, Le Mans, CanAm, Dakar, F1, etc. Nel desenvolvimientu del motor tamién intervieno un mozu Ferdinand Piëch Porsche, l'inxenieru que creó'l Audi Quattro y qu'aportó a presidente del grupu Volkswagen.

Asina, nel Salón del Automóvil de Frankfurt de 1963 presentábase'l nuevu Porsche 901. Peugeot reclamó'l derechu esclusivu d'utilizar nomes de trés cifres con un cero en mediu polo que, pa evitar problemes, Porsche venció y el 10 de payares de 1964 naz la denominación 911.

Según la gama 911 diversificar con versiones más potentes, tamién s'encarecía. Esto alloñaba al 911 de munchos compradores potenciales. Por eso, y pa dar un sustitutu de 4 cilindros al 356, salió una versión económica del 911, forníu con un motor 1600 y equipamientu amenorgáu. El 911 de 4 cilindros denominóse 912, yera un 25&nbsp;% más baratu y con 90&nbsp;CV, anque arrenunciaba a les altes prestaciones. El 912 tuvo un gran ésitu tantu n'Europa como n'Estaos Xuníos y en trés años vendiéronse más de 30&nbsp;000 unidaes.

1969 foi un añu importante: anuévase'l 911, que pasa de 2.0 a 2.2 (en versiones T, Y y S con 125, 155 y 180 CV respeutivamente) y el 912 ye sustituyíu pol 914, modelu bien criticáu pero que se vendió bien. Mientres los 70 el 911 siguió evolucionando y aumentando de cilindrada y potencia. En 1973 apaez el 911 Carrera RS, versión deportiva pensada pa la homologación pa la competición y con 210&nbsp;CV que na so versión de cai vendióse meyor de lo esperao. En 1975 retírase'l 914 tres casi 120.000 coches vendíos. En 1974, el 911 sufre los sos primeros cambeos estéticos de relevancia cola llegada del 911 2.7.

Na segunda metá de los 70 la gama foise arriqueciendo y ampliando con nuevos modelos: el 930/911 Turbo, el 912E, el 924 y el 928. Esti postreru escurriérase como sustitutu del 911 y yera radicalmente distintu: motor V8 delanteru, esfrecíu per agua y un equipamientu abondoso y luxoso. En 1978, al 928 dióse-y el títulu de coche del añu n'Europa, siendo l'únicu gran turismu n'alzase con esti gallardón. Siguiendo la llinia empecipiada col 924 y el 928, en 1981 xúnese-yos el 944.

Cuando'l 911 tendría de concluyir los sos díes sol pesu del 944 y el 928, nun foi asina, y en 1983 añader una versión cabrio al 911SC. El 911, en cuenta de dir al campusantu, renaz en 1984. Recibió un rediseño fondu y conviértese nel 911 Carrera 3.2 con 231 CV, que terminó siendo una de les games más amplies d'esti modelu: cupé, targa, cabrio, speedster, más la opción turbo look y el mesmu 911 Turbo 3.3 de 300&nbsp;CV.

Pensáu pa competir nel grupu B, apaez el primer Porsche 4x4, el 959, presentáu como prototipu en 1984. Debutó en competición nel París-Dakar 1985. Los retrasos na producción supunxeron que nun pudiera ser homologado antes de la prohibición del grupu B en 1987, polo que'l Super-Porsche nun pudo llegar al mundial de rally. Los 250 exemplares fabricaos convirtiéronse, xunto al Ferrari F40 y al Lamborghini Countach, nos superdeportivos por excelencia de los 80.
Anguaño'l 911 ye'l Buque insinia” de la marca.

### La crisis y el nuevu despegue
Dende finales de 1980 los resultaos y les ventes de la empresa resiéntense y empiécense a atropar fracasos. Taba cocinándose una crisis que llegó a poner n'entredichu la sobrevivencia de Porsche a principios de los 90. En 1984, les ventes de Porsche yeren de 50.000 coches; a principios de la nueva década yeren la metá. Especialmente alarmante foi la cayida de ventes n'Estaos Xuníos: en 1984 absorbía'l 50&nbsp;% de la producción ente qu'en 1991 solo consiguióse vender 6.000 Porsches.

Esto reflexóse na gama de modelos. En 1988 retírase'l 924, ensin ser sustituyíu. En 1991 apaez la última versión del 928, el 928 GTS que sería retiráu ensin pena nin gloria en 1995. Tamién en 1991 presentóse'l 968 como sustitutu del 944, que foi un atayante fracasu. Dexar de fabricar en 1995 dempués de 11.602 unidaes ensambladas, munches menos de lo previsto. El 911 taba avieyando frente a la competencia, tenía de camudar y en 1989 preséntase'l 911/964 con un motor qu'ufiertaba 250 CV, que tenía la misión de ser el sostén de Porsche pa los siguientes años. Foi'l primer modelu de Porsche en llevar traición a los cuatro ruedes, colo que se formaba'l primer *Carrera 4*. El nuevu 911 foi incapaz de cumplir cola so misión. Amás, la construcción del 911/964 resultó ser bien cara.

Con esti panorama, Porsche entró na década de los 90 con una enorme esmolición. Solo quedába-yos una carta y nun podíen equivocar. Teníase que simplificar la gama pa retayar gastos y había que concentrar los recursos financieros na creación d'un 911 d'ésitu. Encargar a un veteranu de la marca, Peter Falk, la ellaboración d'un ampliu dossier sobre'l que se definiríen les pautes de desenvolvimientu del futuru 911/993. Nesti dossier antepónse primero de too l'axilidá. Asina'l nuevu modelu tenía de xirar en redol a axilidá, comportamientu y mocedá. P'ameyorar l'axilidá decidióse rediseñar por completu'l tren traseru. A la fin el 911/993 nun heredó nada del 964 sacante la llinia del techu. Per otru llau, la simplificación de la gama foi radical, quedando'l 911/993 como únicu modelu mientres dellos meses en 1995-1996.

El 911 Carrera cupé (993) debutó n'avientu de 1993, con un nuevu motor qu'ufiertaba 272 CV. El 993, a diferencia del so antecesor, sí foi un ésitu; recuperáronse les ventes y foi rentable. Esto fizo que col tiempu'l 993 fora ampliando'l númberu de carroceríes y recibiera un llixeru aumentu de potencia hasta 282&nbsp;CV. A la gama 993 añader el nuevu Turbo de 408&nbsp;CV en 1995, y más tarde, llegó l'Turbo S de 450 CV. n'edición llindada. Al consiguir superar el bache económicu, la marca animar a producir el Boxster en primavera del 96, anque'l prototipu fuera presentáu trés años antes. El Boxster desenvolviérase en xunto col futuru 911/996 que saldría en 1997. L'oxetivu yera que dambos vehículos compartieren el mayor númberu de pieces posible pa contener los costos y ameyorar la productividá (dos causes de los problemes económicos antes mentaos).

1997 foi un bon añu pa Porsche. Dexárase tras les dificultaes, el 993 yera un ésitu, el Boxster vendíase bien, empezar a recuperar la so imaxe y la xestión realizada pol nuevu presidente, Wendelin Wiedeking, paecía eficiente. Amás, salía al mercáu'l nuevu 911, el primeru con motor esfrecíu per agua. Este foi l'últimu modelu de la marca a que la so presentación allegó Ferry Porsche, que morrió'l 27 de marzu de 1998. En 2003, Porsche celebra'l 40 aniversariu del 911 de la meyor forma posible porque'l 911/996 convertir n'unu de los meyor vendíos d'esta llonxeva saga, y facer con una edición llindada de 1963 exemplares del 911, con un diseñu entemez del 911 básicu y la Carrera 4S, y una evolución del motor hasta 345 CV.

En 2002, Porsche inaugura la so nueva fábrica en Leipzig, d'onde salen los nuevos Cayenne, el primer Porsche tou terrén y el primeru en poder ser utilizáu pa viaxar cola familia. El Cayenne suponía entrar nun segmentu muncho más grande que'l de los deportivos, como lo demuestra'l so nivel de ventes, en redol a 30.000 unidaes añales. Foi un ésitu atayante. En 2003, añader el superdeportivu Carrera GT de 612&nbsp;CV. Al añu siguiente anuévense'l Boxster (987) y el 911 (997), y en 2005 apaez un quintu modelu, el Cayman deriváu del 987 y el 997. Nel añu 2008, Porsche presenta'l nuevu 997 MkII. Esta renovación fai camudar los faros delanteros y traseros, incorporándose a les últimes modes de los ledes. Una de les grandes incorporaciones al 997 MkII ye la nueva caxa automática de Porsche (PDK), dexando tras a la caxa Tiptronic.

En 2009 empezar a comercializar una berlina de cinco puertes col nome de Panamera. En 2013 presentóse un segundu touterrén, el Macan.

Na actualidá Porsche ta baxu tutelar de VW, al ser esta la propietaria mayoritaria.

En 2015 Olivier Blume ye nomáu nuevu presidente de Porsche.

## Modelos

## Competición
L'ésitu de Porsche en competición foi inmensu, sumando más de 30.000 victories en tou tipu de categoríes. Porsche foi capaz de ganar al más altu nivel de resistencia, gran turismu, rally, raids y monoplaces. Nos primeros años, por cuenta de que Porsche ufiertaba motores de pequeña cilindrada, les victories yeren dientro de la so clase. A partir de los 60 llegaron les victories absolutes (mientres siguíen atropando les victories de clase). Porsche tamién se caracterizó porque en munches ocasiones hai delegáu la responsabilidá sobre equipos semioficiales y privaos.

### Porsche nos rallyes
Les victories más importantes nel mundu de los rally fueron el títulu por marques nel mundial de rallyes de 1970 (entós campeonatu internacional) y les victories nel París-Dakar de 1984 y 1986. Tamién consiguió 20 campeonatos europeos de monte y ganó 11 Targa Florio. Amás de 17 victories absolutes nes 24 Hores de Le Mans, siendo'l fabricante con más victories absolutes nel circuitu francés. 

#### ''Porsche 356''

El Porsche 356, al ser el primer modelu fabricáu en serie de la marca, lóxicamente tamién foi'l primeru en competir en rally, siempres en manes privaes y amosándose bien competitivu. La primer victoria llegó en 1952 nel “Rally del sol de medianueche” (Suecia), prueba qu'apoderó a la perfeición, pos volvió ganar en 1953, 1954, 1955 y 1963. L'otru rally nel que'l 356 desempeñóse notablemente foi'l Liexa-Roma-Liexa, onde, por cuenta de la gran cantidá de quilómetros de percorríu, la fiabilidá yera bien importante. Esti rally ganar en cuatro causes: 1952, 1954, 1957 y 1959. A los mandos d'un 356 proclamáronse campeón d'Europa Helmuth Polensky en 1953 y Hans-Joachim Walter en 1961.

Fora d'Europa el 356 consiguió ganar dientro de la so categoría la Carrera Panamericana en 1952 y 1953 (les victories nesta carrera fueron l'orixe de la denominación Carrera utilizáu pa los 356 y 911).

#### ''Porsche 911 2.0''
El 911 debutó nos rally nel Rally de Montecarlu de 1965, llogrando una quinta plaza. Al añu siguiente camudó la reglamentación de les homologaciones; Porsche consiguió homologar el mesmu modelu pa tolos grupos (anque pal grupu 1 facer col 912). La primer victoria nos rally de máxima categoría llegó nel Rally d'Alemaña de 1966. Hasta 1969 sumó 19 victories, incluyíos dos Rally de Montecarlu. En 1968 Pauli Toivonen proclamóse campeón d'Europa y Porsche quedó tercera nel Campeonatu Mundial de Resistencia. Al añu siguiente fueron segundos.

La potencia y el pesu del 911 dependía del grupu nel que tuviera homologado. Pal grupu 5 ufiertaba 210&nbsp;CV y 830&nbsp;kg de pesu.

#### ''Porsche 911S 2.2 y 2.5''
Cola esperiencia adquirida nos 4 años anteriores, presentar pa la temporada 1970 el nuevu 911S 2.2 y esta vegada si consiguióse'l títulu por marques. Amás, esa temporada Björn Waldegård consiguió 3 victories: Monte-Carlo, Suecia y Austria. Esta foi la última temporada na que'l 911 tuvo un equipu oficial, pasando dende entós a equipos privaos. El 2.2 desenvolvía 230&nbsp;CV y el 2.5 aumentaba hasta 275&nbsp;CV.

#### ''Porsche SC y 911 RS''
En 1973 créase'l Campeonatu Mundial de Rally de la FIA, que supunxo la prohibición del grupu 5. La respuesta de Porsche foi'l 911 Carrera RS 2.7 pal grupu 3. Esti modelu estremar de los anteriores pola so cola de coríu” por cuenta de la forma de la so alerón traseru. La versión RSR se homologó pal grupu 4. Más tarde el motor ampliar hasta los 3 llitros, algamando los 300&nbsp;CV de potencia. Como la fábrica yá nun tenía equipu oficial y el Lancia Stratos apoderaba con mano de fierro, los resultaos fueron escasos nel mundial. Solo pudo vencer el Rally de Monte-Carlo de 1978 con Jean-Pierre Nicolas. Sicasí, en manes de pilotos privaos, consiguió numberosos títulos nacionales mientres la década de los 70.

En 1978 Porsche anuncia'l so sustitutu, el 911SC. Esti modelu supunxo la vuelta d'un equipu oficial Porsche, con patrociniu de Martini, pal Rally Safari de 1978. Nesti debú l'actuación foi bien bona y solo los problemes cola suspensión quitaron a Björn Waldegard de la victoria. A la fin, Porsche túvose que conformar col segundu y cuartu puestu, roblando una de les sos meyores actuaciones n'África. A pesar de que llueu los Porsche volvieron a manes privaes, sobremanera a les del equipu francés Porsche Almeras, el 911SC si foi capaz de ganar rally y de llograr podios con cierta regularidá. Tamién nel so palmarés ta'l campeonatu d'Europa col español Antonio Zanini en 1980; y los campeonatos nacionales francés y español con Bernard Béguin y Zanini.

El 911SC consiguió la última victoria de Porsche dientro del mundial de rally, foi en Córcega, en 1980.

#### ''Porsche 911SC RS''
Esti automóvil foi preparáu xunto a Prodrive, l'equipu qu'anguaño s'encarga de los Subaru oficiales, pa participar nel grupu B en 1984. El 911SC RS nun yera lo suficientemente potente y con traición trasera taba desfasáu frente a les traición a los cuatro ruedes, como l'Audi Quattro o'l Peugeot 205 T16. Asina, ésti foi un segunda fila dientro del mundial de rally. Sicasí, fora del mundial, nel desiertu, empecipió un periodu de trés años nos que les victories de Porsche fueron daqué habitual. En 1984 tamién debuta Porsche nel París-Dakar con una versión de 4 ruedes motrices del 911 y ganó a la primera con René Metge y Dominique Lemoyne.

De toes formes Porsche nun s'esmoleció demasiáu del desenvolvimientu del postreru 911 de rally porque taben más esmolecíos nel desenvolvimientu del 959.

#### ''Porsche 959''

El 959 foi'l primer Porsche diseñáu específicamente pensando nel grupu B y nos rally polo xeneral. Con traición total y un potentísimo motor biturbo capaz de dar 600&nbsp;CV, yera una auténtica bestia. Presentáu al públicu en 1984, si debutara esi mesmu añu sería l'automóvil de grupu B definitivu, pero nun foi asina. Porsche tenía que construyir 200 unidaes pa poder homologarlo nel grupu B. Por cuenta de los retrasos na producción nun se consiguió completar el coche númberu 200 hasta 1987, cuando yá taba prohibíu'l grupu B. Ante la imposibilidá de competir nel mundial, la marca facer participar nos raids onde taben dexaos los prototipos. La resultancia foi escelente: en 1985 ganó'l Rally de los Faraones con Saeed Al Hajri, que s'impunxo en toles etapes y sacólu más de 3 hores al segundu clasificáu. 

En 1986 el 959 axudicóse'l París-Dakar cola pareya Metge-Lemoyne.

### Porsche nos circuitos
El palmarés de la marca en circuitos ye cimeru al llográu nel mundu de los rally y raids. Los principales campeonatos en circuitos llograos pola marca son:
:* 2 títulos como motorista en Fórmula 1 col equipu McLaren
:* 26 victories en F1
:* 17 victories absolutes nes 24 Hores de Le Mans
:* 22 victories absolutes nes 24 Hores de Daytona
:* 18 victories absolutes nes 12 Hores de Sebring
:* 14 títulos del Campeonatu Mundial de Resistencia
:* 18 títulos del Campeonatu IMSA GT
:* 6 títulos del Campeonatu Alemán d'Automovilismu

#### ''Porsche 935''

El nuevu grupu 5 definió'l Campeonatu Mundial de Resistencia en 1976. Los nuevos coches teníen que venir de vehículos de serie, tanto a nivel mecánicu como estéticu. Amás, pa poder participar nel gr.5 l'automóvil tenía que ser homologado antes n'unu de los grupos inferiores. Porsche consideró que nel 930/911 Turbo tenía un bon puntu de partida. Homologó primero la versión pal grupu 4 denomináu 934. Tres esto púnxose manes a la obra col 935.

El 935 nun yera, nin por asomu, un turismu y del 911 Turbo quedaba la llinia del techu y la base de la mecánica. Con 2857&nbsp;cc. y turbo (pa entrar na categoría de 4.0 llitros), empezó desenvolviendo 600&nbsp;CV en 1976 pa terminar ufiertando hasta 850&nbsp;CV. Para Le Mans desenvolvióse'l 936, yá que nesta carrera esistía un grupu 6. La familia 934-935-936 ye'l Porsche más esitosu tocantes a trunfos llograos.

En concretu'l 935 machucó a toa oposición esistente, sumando ente 1976 y 1981 41 victories nel Campeonatu Mundial de Resistencia y 63 nel Campeonatu IMSA GT d'Estaos Xuníos. A esto hai que sumar la victoria nes 24 Hores de Le Mans en 1979, onde los 935 quedaron 1º, 2º y 3º, y un 934 quedó 4º. Atropó 6 victories consecutives nes 24 Hores de Daytona, 5 títulos consecutivos nel Campeonatu Mundial de Resistencia y otros 5 nel IMSA, amás de munchos campeonatos nacionales per tol mundu. 

Nun hai nengún otru coche con un palmarés asemeyáu. Foi tal la superioridá que Porsche retiró'l so equipu oficial en 1978, aburríu pola falta d'oposición, dexando asina ensame de victories al algame de los Porsche de los equipos privaos.

#### ''Porsche 917''

El 917 naz a partir d'un cambéu na reglamentación del Campeonatu del Mundu de Resistencia promovíu pola CSI (Comission Sportive Internationale) en 1968. Col nuevu reglamentu apaeció una nueva categoría de coches denomada Grupu 4, pa la cual había que producir siquier 25 unidaes del modelu. Algamar esta producción nun yera un problema pa Porsche que desenvuelvo'l 917 como sustitutu de los 907 y 908.

En xunetu de 1968 l'equipu de Ferdinand Piëch faise cargu del proyeutu. Pal desenvolvimientu del motor partir del motor d'ocho cilindros del 908 que foi tresformáu a xeitu pa llograr un dolce cilindros de 4,5 llitros, que al empezar a rodar nel bancu de pruebes desenvolvió 542&nbsp;CV que rápido diríen siendo superaos una y otra vez.

El 917 debutó en competición en 1969, nos 1000 km de Spa, ensin enforma ésitu. Llueu se ganó la fama de rápidu y peligrosu y faltába-y desenvolvimientu aerodinámicu. Nos entrenamientos de Le Mans de 1969, marcó un nuevu récor de velocidá en pista con 394 km/h na recta de Mulsanne. Yá en carrera unu de los pilotos del 917, John Woolfe, matar na primer vuelta; los otros dos coches tamién quedaríen fora de combate.

La primer victoria del 917 llegaría nos 1000 km d'Austria. Pa solucionar los problemes d'estabilidá apaeció'l 917K de cola curtia. Mientres 1970 y 1971 el dominiu de Porsche foi aplastante, de les 24 carreres del mundial nes que participaron los 917 ente 1969 y 1971, alzar cola victoria en 15 y el 908 ganó n'otros cuatro, consiguiendo pa Porsche el Campeonatu de Resistencia en 1970 y 1971.

Un nuevu reglamentu pal campeonatu de 1972 punxo fin al 917 nel Campeonatu Mundial de Marques. Esto obligó-y a emigrar al Can-Am norteamericana. Los 917 del Can-Am forníos con sobrealimentación llegaron a algamar 1100&nbsp;CV nos postreros 917/30. Nel Can-Am conseguió 11 victories y los títulos de 1972 y 1973.

## Llinia de producción
### Llinia de tiempu
* 1963 - 901 Presentar nel Salón de Frankfur el nuevu modelu 901.
* 1964 - 911 Camúdase denominación de 901 a 911 ante pleitu con Peugeot.
* 1969 - 914 El modelu 914 sustitúi al 912.
* 1969 - 911 Anuévase'l 911.
* 1973 - 911 Carrera RS Apaez el 911 Carrera RS, versión deportiva pensada pa la homologación pa la competición.
* 1975 - Retírase'l 914. Unidaes vendíes: 120.000

### Modelos actuales
Indícase l'añu de puesta a la venta del modelu y de la versión actual (nuevu modelu o restyling) del mesmu.

* 1996 | 2009 - Boxster
* 2005 | 2009 - Cayman
* 1964 | 2009 - 911
* 2002 | 2008 - Cayenne
* 2009 | 2013 - Panamera
* 2013 - Porsche Macan

## Pronunciación
En munchos países de fala hispana suel pronunciase'l nome ensin la lletra y final, esto ye, como *porch* o *porsh*, que ye como una analoxía a la pronunciación utilizada en pallabres ingleses. Sicasí, al tratase d'una pallabra n'alemán, esti soníu nun tien d'omitir se. Si atender a la pronunciación orixinal alemana, puede omitise el soníu de la “r” entemedia, yá que s'utiliza un acentu non rótico, colo que sonaría más paecíu a *po'she*.

## Ver tamién
* Muséu Porsche

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de Porsche.
* Primer enciclopedia en castellanu sobre Porsche.
* so-logo/3669 Porsche: Asina nació'l so logo.
* Páxina oficial con noticies y artículos sobre les temes de Porsche, Idioma: inglés 
* Historia del Porsche