5 de xineru

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos
* 1813 - Les Cortes de Cádiz desanicien el Tribunal de la Inquisición . 
* 1895 - El físicu alemán Wilhelm Röntgen descubre los rayos X. 
* 1909 - Colombia reconoz la independencia de Panamá.
* 1919 - Fúndase'l Partíu Nacional Socialista Alemán (NSDAP).
* 1968 - Elixen a Alexander Dubcek primer secretariu del Partíu comunista checoslovacu.

## Nacencies
* 1744 - Gaspar Melchor de Xovellanos, políticu y escritor asturianu († 28 de payares de 1811).
* 1834 - William John Wills, esplorador británicu (†1861).
* 1839 - Nicolás de Piérola Villena, presidente de Perú (†1913).
* 1846 - Rudolf Christoph Eucken, escritor alemán, Premiu Nobel de lliteratura (†1926).
* 1846 - Arsène Darmesteter, filólogu y eruditu francés (†1888).
* 1855 - King Camp Gillette, inventor d'Estaos Xuníos (†1932).
* 1863 - Konstantin Stanislawski, escritor y actor de teatru rusu (†1938).
* 1866 - Dimitrios Gounaris, primer ministru de Grecia (†1922).
* 1874 - Joseph Erlanger, fisiólogu d'Estaos Xuníos, Premiu Nobel (†1965).
* 1876 - Konrad Adenauer, políticu alemán, primer Canciller de la República Federal Alemana ente 1949 y 1963 († 19 d'abril de 1967).
* 1883 - Döme Sztójay, primer ministru d'Hungría (†1946).
* 1886 - Pedro Masaveu Masaveu, empresariu asturianu.
* 1900 - Yves Tanguy - pintor surrealista franco-americanu († 15 de xineru de 1955).
* 1921 - Friedrich Dürrenmatt, escritor suizu (†1990).
* 1928 - Zulfikar Ali Bhutto, presidente y primer ministru de Paquistán (†1979).
* 1928 - Walter Mondale, políticu d'Estaos Xuníos ( 2021).
* 1931 - Robert Duvall, actor d'Estaos Xuníos.
* 1931 - Juan Goytisolo, escritor español.
* 1932 - Umberto Eco, filósofu, llingüista y novelista italianu (†2016).
* 1932 - Raísa Gorbachova, esposa del presidente soviéticu Mikhaíl Gorbachov (†1999).
* 1941 - Hayao Miyazaki, direutor de películes de dibuxos animaos xaponés.
* 1942 - Terenci Moix, escritor español († 2 d'abril de 2003).
* 1938 - Xuan Carlos I rei d'España.
* 1946 - Diane Keaton, actriz d'Estaos Xuníos.
* 1969 - Marilyn Manson, músicu d'Estaos Xuníos del grupu de rock *[[Marilyn Manson (grupu)|Marilyn Manson]]*.
* 1975 - Bradley Cooper, actor de cine d'Estaos Xuníos.
* 1986 - Deepika Padukone, actriz de cine india.

## Muertes
* 1589 - Catalina de Médici, noble italiana (° 1519).
* 1903 - Práxedes Mateo Sagasta, políticu español (° 21 de xunetu de 1825).
* 1913 - Lewis Swift, astrónomu d'Estaos Xuníos (° 1820).
* 1922 - Ernest Shackleton, esplorador angloirlandés (° 1874).
* 1933 - Calvin Coolidge, presidente de los Estaos Xuníos (° 1872).
* 1936- Ramón María del Valle-Inclán, escritor español (° 28 d'ochobre de 1866).
* 1941 - Amy Johnson, aviadora británica (° 1903).
* 1970 - Max Born, físicu alemán, naturalizáu británicu, Premiu Nobel de Física en 1954 (° 11 d'avientu de 1882).
* 1976 - John Aloysius Costello, primer ministru de la República d'Irlanda (° 1891).
* 1979 - Charles Mingus, compositor y músicu de jazz d'Estaos Xuníos (° 1922).
* 1981 - Harold Clayton Urey, químicu d'Estaos Xuníos, Premiu Nobel (° 1893).
* 1993 - Juan Benet, escritor español (° 7 d'ochobre de 1927).
* 1997 - André Franquin, autor de cómics belxicanu (° 3 de xineru de 1924).
* 1998 - Sonny Bono, cantante, actor y políticu d'Estaos Xuníos (° 1935).
* 2009 - Ataúlfo Lada Camblor, cantante asturianu de tonada (° 1921).
* 2014 - Eusébio, futbolista portugués (° 1942).

## Referencies