open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
DM Lyrae

La **Nova DM Lyrae** (embrivío como **DM Lyr**) ye una nova nana allugada na constelación de Llira.

Esti sistema binariu ta compuestu por una estrella primaria de tipu desconocíu y una nana blanca de compañera. Ésta españó nos años 1928 y 1996, algamando un rellumu de magnitú 13.

Por cuenta de la so posición, la observación del sistema dende observatorios del hemisferiu norte ye difícil mientres l'iviernu, y dende observatorios del hemisferiu sur ye bien difícil mientres tol añu.

Nel mes de xunetu de 1996, observadores de la Universidá de Kyoto desaminaron a DM Lyrae usando fotometría CCD de Banda V con un reflector de 60 cm, y repararon *superhumps* (oscilaciones periódiques superpuestes) de magnitú 0.1, reclasificando al sistema como una nova tipu *Estrella SU UMa*.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 18h 58m 44.43s
* Declinación: +30° 15′ 33.0″

## Referencies
FH Serpentis

**FH Serpentis** (**Nova Serpentis 1970**) foi una nova apaecía na constelación de Serpens en 1970.

Esta algamó un rellumu de magnitú 4.4.

## Coordenaes
* Ascensión reuta:18h 30m 46s.71
* Declinación:+02° 36' 50".7

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web Toyama
Nova Lyrae 1919

**Nova Lyrae 1919** o **HR Lyrae** foi'l nome que los astrónomos dieron a una nova apaecía na constelación de la Lyra nel añu 1919 con un rellumu de magnitú 6.5.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 18h 53m 26s
* Declinación: +29° 13.4'

## Referencies

## Enllaces esternos
CP Lacertae

La **Nova CP Lacertae** o **Nova Lacertae** 1936 foi una estrella apaecida na constelación de Lacerta. Esta nova algamó un rellumu de magnitú de 2.1. El rellumu de CP Lacertae escayó enantes del españíu en 9 díes en magnitú 3.
Coordenaes:
* Ascensión Reuta: 22h 15m 40s.64 
* Declinación: +55° 36' 58".3

## Referencies

## Enllaces esternos
Nova Cygni 1920

**V476 Cygni** o **Nova Cygni 1920** ye una nova apaecía na constelación de Cygnus (constelación) en 1920. Algamó un rellumu de magnitú 2, y pal añu 2007 yera de magnitú 17,09.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 19h 58’ 24,6" 
* Declinación: +53° 37’ 07"

## Referencies
Nova Geminorum 1903

**Nova Geminorum 1903** o **DM Geminorum** foi una nova descubierta per Herbert Hall Turner nel añu 1903 na constelación de Xéminis. Algamó un rellumu de 6 mag nel so máximu, escayó en 17 díes a magnitú 3 y agora ye de magnitú 16.5.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 06h 44m 11s.59 
* Declinación: +29° 56' 42".7

## Referencies
Nova Geminorum 1912

**DN geminorum** o **Nova Geminorum 1912** foi'l nome que los astrónomos dieron a una nova apaecía na constelación de Xéminis nel añu 1912. La nova algamó un rellumu máximu de magnitú 3,5. Esti rellumu escayó en 36 díes en magnitú 3. Anguaño tien un rellumu de magnitú 14.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 06h 54m 54s.62 
* Declinación: +32° 08' 27".0

## Referencies
Nova Lacertae 1910

La **DI Lacertae** o **Nova Lacertae 1910** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Lacerta nel añu 1910 .
Esta algamó un rellumu máximu de magnitú 4.6 . Esti rellumu escayó en 37 díes en magnitú 3 . Agora esti rellumu ye de magnitú 14.
Foi afayada por T. H. E. C. Espin.

Coordenaes :
* Ascensión reuta: 22h 35m 47s.98 
* Declinación: +52° 42' 57".7

## Referencies
Nova Ophiuchi 1919

**V849 Ophiuchi** o **Nova Ophiuchi 1919** foi'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación d'Ophiuchus nel añu 1919. Esta algamó un rellumu máximu de magnitú 7.4.

## Coordenaes
*Ascensión reuta: 18h 11m 43.9s
*Declinación: +11° 35' 41

## Referencies

## Enllaces esternos
QU Vulpeculae

**QU Vulpeculae** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Vulpecula, nel añu 1984, que algamó un rellumu de magnitú 5.2.

## Coordenaes
* Ascensión reuta : 20h 26m 46s.42 
* Declinación : +27° 50' 43".1 

## Referencies

## Enllaces esternos
RR Pictoris

**RR Pictoris** ye una nova que ta allugada na constelación del Pictor. Apaeció nel añu 1925 y rellumó con una magnitú de 1.2 nel so puntu máximu. Escayó en 150 díes a magnitú 3. Dende entós el so rellumu ye de magnitú 9. 

## Coordenaes
Ascensión reuta: 06h 35m 36s.25 

Declinación: -62° 38' 22".0

## Referencies

## Enllaces esternos
T Aurigae

**T Aurigae** (tamién conocida como **Nova Aurigae 1892**) foi una nova qu'apaeció na constelación de Auriga en 1892. Algamó una magnitú de 3,8 y menguó a los 100 díes hasta la tercer magnitú.

Güei, T Aurigae tien magnitú 15.

Foi afayada por Thomas David Anderson, quien más tarde afayaría Nova Persei 1901.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 05h31m58,64s
* Declinación: +30°26'45,2"

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* http://www.tsm.toyama.toyama.jp/curators/aroom/var/nova/1600.htm 
* http://www.arrakis.es/~cris/Estrella.htm
U Scorpii

**U Scorpii** ye una nova recurrente allugada na constelación de Scorpius. Allúgase a unos 8.5º al norte d'Antares (Alfa Scorpii), na redolada de la estrella Ji Ophiuchi.

Ye una de les noves recurrentes más conocíes. Relluma davezu alredor de la magnitú 17.6, pero cada 10 años fai esplosión, alzando'l so rellumu en 8 a 9 magnitúes. Les últimes erupciones de U Scorpii foron nos años 1979, 1987, 1999 y 2010.

Ye la más rápida de toles noves recurrentes conocíes. Algama'l so máximu rellumu n'apenes 5 hores y pierde 2 magnitúes nes siguientes 38 hores.

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
V1059 Sagittarii

**V1059 Sagittarii** ye una nova columbrada polos astrónomos en 1898 na constelación de Saxitario. V1959 Sagittarii algamó un rellumu de magnitú 4.5.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 19h 01m 50s.85 
* Declinación: −13° 09' 38".7

## Referencies

## Enllaces esternos
V1280 Scorpii

**V1280 Scorpii** foi una nova apaecía na constelación d'Escorpión nel mes de febreru de 2007, nel sur del cúmulu globular M62. Algamó magnitú aparente 9 alredor del 4 de febreru, y llegó a magnitú 3,9 el 17 de febreru.

El so descubrimientu foi anunciáu pel telegrama electrónicu de la IAU #835, y la circular #8803.

## Datos d'observación
Datos pa la dómina J2000.0
* **Constelación**: Escuripión
* Ascensión reuta: 16h 57m 41.24s
* Declinación: -32° 20′ 36.4″
* Magnitú aparente: +3.9 max

## Referencies

## Enllaces esternos

* Anunciu AAVSO
* Datos rápidos en AAVSO
* Mapa en SkyTonight 
* Semeya de la Nova 
* APOD
NQ Vulpeculae

**NQ Vulpeculae** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Vulpecula el 21 d'ochobre del añu 1976. Algamó un rellumu máximu de magnitú 6.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 19h 29’ 14.67"
* Declinación: +20° 27’ 58"

## Referencies
V1494 Aquilae

**V1494 Aquilae** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Aquila en 1999. La nova algamó un rellumu de magnitú 8,8.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 19h 23m 05s
* Declinación: +04° 57' 20"

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.tsm.toyama.toyama.jp/curators/aroom/var/nova/1990.htm
V1500 Cygni

**V1500 Cygni** o **Nova Cygni 1975** ye una nova apaecía na constelación de Cygnus en 1975. Esta nova algamó un rellumu de magnitú 2,0.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 21h 11’ 36.6" 
* Declinación: +48° 09’ 02.1"

## Referencies
V1668 Cygni

**V1668 Cygni** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Cygnus nel añu 1978. La nova algamó un rellumu maximu de magnitú 6.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 21h 42m 35s
* Declinación: +44° 01' 57"

## Referencies

* Slovak MH, Vogt SS (1979). "Interstellar reddening and distance of Nova Cygni 1978". Nature 277 (5692): 114-6. PMID 16069112
V1974 Cygni

**V1974 Cygni** o **Nova Cygni 1992** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova brillosa apaecía na constelación de Cygnus. Esta foi afayada en 1992 por Peter Collins , nesi tiempu yera de magnitú 6, el rellumu máximu algamó una magnitú 4.4 . L'hidróxenu acretáu na nana blanca acabóse dos años dempués, en 1994 . Esta nova yera del tipu nova de neón y ye la primera nova que foi reparada dende'l principiu hasta'l so completación, y la so distancia foi calculada en 10.430 años lluz de la tierra.

## Datos d'observación de V1974 Cygni
Datos pa la dómina J2000.0
* **Constelación**: Cygnus
* Ascensión reuta: 20h 30m 31.58s 
* Declinación: 52° 37′ 53.4″ 
* Magnitú aparente: +4.4 max
* Distancia: 10,430 años lluz (3,200 pc) 
* Tipu Espectral: Nova de Neón

## Referencies

## Enllaces esternos
V373 Scuti

**V373 Scuti** ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Scutum, nel añu 1975.
Esta nova algamó un rellumu de magnitú 6.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 18h55m26s.56
* Declinación: −07°43'05".6

## Referencies

## Enllaces esternos
V446 Herculis

**V446 Herculis** foi una nova apaecía na constelación d'Hércules nel añu 1960. Esta nova algamó un rellumu de magnitú 2.8.

## Coordenaes
* Ascensión reuta: 18h 57m 21s.51 
* Declinación: +13° 14' 27".3

## Referencies

## Enllaces esternos
Honzen ryōri

**Honzen ryōri** () ye ún de los trés estilos básicos de la cocina xaponesa y una comida altamente ritual na que los platos prepárense de xeitu bien curiosu y sírvense en bandexes.

La cocina Honzen (本 膳 料理, *ryori honzen*) ye la cocina de los samuráis. Nacida nel periodu Muromachi (1336-1573), considérase la cocina xaponesa formal nel periodu Edo (1600-1868), pero mengua a partir de la dómina Meiji (1868 -1912). Güei alcuéntrase nuna forma derivada de la rexón de Kōchi na islla de Shikoku, llamada cocina Sawachi (皿 鉢 料理, *Sawachi ryori*)

## Ver tamién
*Kaiseki ryōri
*Yūsoku ryōri

## Referencies

## Enllaces esternos
Yūsoku ryōri

Yūsoku ryōri, la cocina yūsoku (有 職 料理, yūsoku ryori) ye ún de los tres estilos básicos de la cocina xaponesa, concretamente, la cocina de la nobleza. Data del periodu Heian (794-1185), y aínda se practica na zona de Kyoto.

## Ver tamién
*Honzen ryōri
*Kaiseki ryōri

## Referencies

## Enllaces esternos
Kaiseki ryōri

**Kaiseki ryōri** () ye ún de los trés estilos básicos de cocina xaponesa. Yera una comida llixera sirvida na ceremonia del té xaponésa pero agora úsase como entrada nos restoranes xaponeses. El *kaiseki* ye popularmente sirvíu nun restorán *[[ryōtei]]* (料亭) y *[[kappou]]* (割烹). Ye la gran la cocina xaponesa más estendida nos nuesos díes

## Ver tamién
*Honzen ryōri
*Yūsoku ryōri

## Referencies

## Enllaces esternos
V382 Velorum

**V382 Velorum** foi una nova apaecía nel añu 1999 na constelación del hemisferiu sur llamada Vela. La nova algamó un rellumu de magnitú 2.6 y foi afayada por astrónomos en Brasil.

## Datos d'observación
* Ascensión reuta: 10h 44m 49s.5
* Declinación: -52° 25' 35"

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* http://www.tsm.toyama.toyama.jp/curators/aroom/var/nova/1990.htm
Osroena

**Osroena** (*Osrhoene*, *Osrohene*, **), tamién conocida como Edesa, la so capital (güei día Sanliurfa), ye una rexón de l'actual Turquía, fronteriza con Siria, asitiada al este de la gran curva occidental del ríu Éufrates.
 
Yera unu de los munchos reinos que s'aniciaron dempués de la cayida del Imperiu seléucida. 
Osroena foi conquistada en 114 polos romanos y quedó como un Estáu satélite semiautónomo hasta qu'en 214 foi declarada provincia del Imperiu romanu.

País de cultura aramea. En Osroena tuvo llugar la "Lleenda de Abgar".

## Referencies

## Enllaces esternos
Bantús

El términu **bantú** refierse a cualesquier individuu perteneciente a los más de 400 grupos étnicos de pueblos melanoafricanos, que falen llingües bantús y que viven al sur d'una llinia que va dende Duala (Camerún) hasta la desaguada del Yuba (Somalia). Nun entienden un tipu racial nin una cultura uniformes. Les sos creyencies son, na so mayoría, animistes, sacante les d'aquellos grupos cristianizaos o islamizaos.

Los bantús tán estremaos en cuatro grupos principales. Ente los más carauterísticos figuren, de norte a sur, los fang, bakuba, baluba, lingala, bakongo, hutos, baganda, kikuyos, tongues, bechuanes, hereros, swazi, sotho, zulús y xhosa. 

La gran estensión n'África del complexu llingüístico-cultural bantú y la so gran cantidá de falantes débese a un revesosu procesu históricamente conocíu como espansión bantú, aniciáu nel área centro-occidental africana y dirixíu escontra l'este y el sur del continente. Esti procesu desencadenaríase alredor del añu 500, estendiéndose a lo llargo de más de mil años.

Hasta va poco tiempu creyíase que los pueblos que falaben llingües bantús impunxérense fácilmente a otros pueblos teunolóxicamente menos desarrollaos yá que teníen armes de fierro y prauticaben una agricultura intensiva. Pero l'arqueoloxía ta demostrando qu'esti modelu difusionista ye incorreutu, una y bones la metalurxa del fierro yá yera conocida en munches de les árees per onde s'espandieron les llingües bantús.

## Llingües bantús

Son una familia de llingües africanes non afroasiátiques, constituyida por gran númberu y variedá de subgrupos, a la que pertenecen les llingües del África central y meridional, sacante les llingües khoisanes, falaes por pueblos como los Khoikhoi y los bosquimanos. Les llingües bantús, globalmente consideraes, carecen d'unidá, pero tienen delles carauterístiques comunes, como que les sos pallabres terminen siempres en vocal. Ente los grupos llingüísticos bantús con mayor entidá destaquen el zulú, el sotho, el suaḥili, el shona o'l lingala.

## Referencies
Keralite

**Keralite** (Malayali, Travancorean) ye'l nome pa los casi 30 millones d'habitantes del estáu de Keralá, a lo llargo de la mariña meridional de la India. Falen malayalam, llingua drávida rellacionada estrechamente col tamil. La metá son hinduistes, y la otra metá estrémense casi por igual ente musulmanes y cristianos.

Como importante centru comercial dende tiempos remotos, la rexón foi influyida tamién por cultures tan diverses como les de la Roma Antigua y China. Cada grupu que llegaba dexaba una buelga definida na población indíxena.

Una lleenda popular atribúi a un rei llocal, Agastya, el desenvolvimientu de la rexón y la invención de delles ciencies y teunoloxíes; anguaño dellos investigadores interpreten qu'Agastya ye una corrupción del llatín Augustu. Ye sabío qu'hebo equí una importante colonia de mercaderes y soldaos romanos, y Kerala xactábase antaño de tener l'únicu templu romanu nel Asia meridional.

Los malayali tán tamién ente los pueblos más educaos de la India, y l'Estáu caltién nel país un altu nivel d'alfabetización. Coles mesmes, el desemplegu ye altu, debíu en parte al gran númberu de graduaos universitarios que nun pueden atopar trabayu na que ye una de les rexones más densamente poblaes de la India. Mientres munchos malayali emigraron, otros atoparon consuelu nel marxismu y n'otres filosofíes polítiques asemeyaes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Turcos

**Los turcos** son un grupu étnicu que forma la mayoría de la población de Turquía pero la so presencia nun ta llindada a dichu país. Los turcos de Xipre son un exemplu. (Ello ye que a los turcos de la Islla de Xipre, llamaos turcoxipriotes en castellán y *Turkish Cypriots* n'inglés, nel idioma turcu solámente y puramente refierse como *Kıbrıs Türkleri* que vien significar "Los turcos de Xipre".) Amás de los pueblos túrquicos, hai dellos millones de ciudadanos y exciudadanos turcos que viven y trabayen fora de Turquía, especialmente en países d'Europa como Alemaña, Reinu Xuníu, Bulgaria, Holanda, Suiza, Bélxica y Austria.

## Ver tamién

* Pueblu turcu
* Pueblos túrquicos
* Turquía

## Referencies

## Enllaces esternos
Familia numberosa

Una **familia numberosa** ye una familia na que la cantidá de fíos supera o iguala la cantidá fita nun país o territoriu pa ser considerada como tal. La llende o númberu mínimu por que una familia seya considerada numberoses varia considerablemente d'un país a otru, esistiendo amás, distintos graos según el númberu de fíos. 

La considerancia llegal de familia numberosa suel dir asociada a ayudes sociales y económiques -subvenciones, beques y desgravaciones-.

## Familia numberosa per países
### Familia numberosa n'España
N'España una familia numberosa ye aquella que tien 3 fíos siempres y cuando se cumplan una serie de requisitos, como son la dependencia económica, la nacionalidá, la edá, el sueldu o l'estáu civil. Igualmente considérase familia numberosa a aquella monoparental (por casu por divorciu o vilbedá) con dos fíos. 

Hai distintos tipos de families numberoses: especiales (polo xeneral con un mínimu de cinco fíos) y xenerales.

#### Historia
La cantidá de fíos pa considerar a una familia numberosa amenorgóse pasu ente pasu n'España desque s'introdució la subvención por aciu la Llei del 1 d'agostu de 1941, que se reformaría pocu dempués el 13 d'avientu de 1943. Nesta llei considerar a una familia numberosa cuando:

Les condiciones pa considerar una familia numberosa fuéronse amenorgando, o bien, nuevos casu contempláronse como válidos hasta que na Llei 42 del 30 d'avientu de 1994 rebaxóse la cantidá de fíos a trés.

#### Ventayes
N'España les families numberoses cuenta con descuentos en tarifes de tresporte y condiciones ventaxoses a la de recibir beques, viviendes protexíes o accesu a locales de l'alministración como pueden ser los albergues.

### Familia numberosa nel sector priváu
El calter de familia numberosa rellaciónase principalmente con subvenciones estatales, magar, esisten empreses privaes que tamién premien esa condición con descuentos o condiciones especiales. La so reconocencia, polo xeneral, basar na llexislación propia del país.

## Ver tamién
* Política familiar
* Política familiar d'España
* Natalismo
* Esplosión de natalidá
* Baby boomer
* Revolución reproductiva
* Transición demográfica

## Referencies

## Enllaces esternos
* Requisitos pa ser considerada familia numberosa - Murcia - España.
Consanguinidá

La **consanguinidá** ye la rellación de sangre ente dos persones: los parientes consanguíneos son aquellos que comparten sangre por tener dalgún pariente común; los parientes non consanguíneos son aquellos que nun presenten un venceyu de sangre, pero que son parientes por un venceyu llegal (matrimoniu o adopción). A esta otra rellación de parentescu denominar afinidá.

La consanguinidá y l'afinidá son términos bien utilizaos en derechu. El parentescu ye bien importante pa tolos sistemes xurídicos, y sobre esi conceutu básase'l Derechu de familia o'l Derechu de socesiones.

En munchos sistemes xurídicos, la consanguinidá oldear a la rellación de adopción, de forma que nun esiste diferencia ente un pariente de sangre y unu adoptáu. D'esta forma, el fíu adoptivu tien los mesmos derechos que'l fíu natural y, inclusive, un nietu adoptivu tien los mesmos derechos qu'unu natural (casos d'heriedu, alimentos, etcétera), a pesar de qu'esos parientes más alloñaos na llinia socesoria nun emprestaren el so consentimientu nel momentu de l'adopción.

## Midida de la consanguinidá
La consanguinidá tien grau en función del númberu de xeneraciones interpuestes nel árbol xenealóxicu. Asina, la rellación padre-fíu ye de primer grau, ente que la de güelu nietu ye de segundu grau.

Tamién s'estrema ente:

* Llinia direuta: llámase asina a la constituyida pola serie de graos ente persones que baxen una d'otra.
** ascendente (proxenitores, güelos, etc.).
** descendente (fíos, nietos, etc.).
* Llinia colateral: ye la constituyida pola serie de graos ente persones que nun baxen unes d'otres, pero que vienen de un tueru común (hermanos, tíos, primos, etc.).

Pa midir los graos de la llinia colateral xubir hasta'l tueru común y dempués báxase hasta la persona con quien se fai la computación. Por esto, l'hermanu falta dos graos del hermanu, trés del tíu, hermanu del so padre o madre, cuatro del primu hermanu, y asina d'equí p'arriba..

## Ver tamién
* afinidá (Derechu)
* antropoloxía del parentescu
* endogamia
* familia
* madre
* parentescu
* paternidá

## Referencies

## Enllaces esternos

* Esquema colos graos de consanguineidá y afinidá.
Cortexu

El **cortexu** ye la seleición y atraición d'una persona a otra col fin d'afitar una rellación íntima, que suel implicar amor, sexu, compromisu, cohabitación, matrimoniu o reproducción. 

El cortexu sexual ye lleváu a cabu por munches especies animales; tamién inclúi al home, y la so durabilidá ye bien variada ente les mesmes.

## Tradiciones rellacionaes col cortexu
Ente que la cita suel ser daqué netamente ocasional na mayoría de les cultures occidentales, en munches sociedaes tradicionales, el cortexu ye una actividá estructurada con regles bien específiques y formales. En delles sociedaes, los padres o la comunidá escueyen potenciales compañeros pa los sos fíos o miembros de diches comunidaes respeutivamente. En Xapón, esiste un tipu de cortexu llamáu Omiai con eses carauterístiques, nel que los padres paguen a un espertu p'ayudar a escoyer compañeros potenciales pa los sos fíos. Si la pareya aceuta, faise un alcuentru formal nel que l'espertu y frecuentemente los padres tán presentes. Dempués d'unos pocos alcuentros, la pareya tien de decidir si casase o non.

En delles cultures, el cortexu ye abolíu pola práutica del matrimoniu iguáu, nel que los compañeros pa les persones nueves son escoyíos típicamente polos sos padres.

## Cites
Nes sociedad occidentales, una cita ye una ocasión na qu'unu socializa con un potencial amigu o maríu/a. Tamién podría definise como un alcuentru programáu ente dos persones con interés mutuu, nel que los dos individuos comuníquense y participen d'actividaes sociales fuera del horariu de les sos obligaciones cotidianes, tales como la escuela o'l trabayu. Nesti sen, el propósitu d'una cita ye conocese y decidir si quieren establecer una rellación de novialgu.

Mientres les cites, les persones esquicen la personalidá del otru, p'afayar si son compatibles y si podríen sostener una rellación. Davezu, si los individuos afayen que la so compatibilidá ye probe o baxa, la rellación fina. La información sobre la otra persona que se busca más de cutiu inclúi actitúes; abicañu ya integridá; etapa de crecedera personal; mires; oríxenes familiares, culturales y sociales; edá; vezos; intereses; maduror; filosofía personal; preferencies y prioridaes; opiniones polítiques y relixoses; opiniones sobre'l sexu, el matrimoniu y los fíos; maneres de comunicase; y situación financiera.

Polo xeneral, nuna cita les persones traten d'amosar les sos meyores cualidaes, tener un bon comportamientu y faer cualquier cosa que crean curiosa pal otru individuu.

## Ver tamién
*Apareamientu
*Compromisu matrimonial
*Cortexu sexual
*Matrimoniu alcordáu

## Referencies
Rellación interpersonal

Les **rellaciones interpersonales** son asociaciones ente dos o más persones. Estes asociaciones pueden basase n'emociones y sentimientos, como'l amor y el gustu artísticu, l'interés polos negocios y poles actividaes sociales, les interacciones y formes collaboratives nel llar, ente otros. Les rellaciones interpersonales tienen llugar nuna gran variedá de contexto, como la familia, los grupos d'amigos, el matrimoniu, los redolaes llaborales, los clubes sociales y deportivos, les comunidad relixoses y tou tipu de contestos onde esistan dos o más persones en comunicación.

Les rellaciones interpersonales pueden ser regulaes por llei, por costume o por alcuerdu mutuu, y son una base o un treme fundamental de los grupos sociales y de la sociedá nel so conxuntu. Estes rellaciones xueguen un papel fundamental nel desenvolvimientu integral de les persones. Al traviés d'elles, el individuu llogra importantes refuerzos sociales de la redolada más inmediata, lo que favorez la so adautación ya integración al mesmu. 

## Les rellaciones humanes
Les rellaciones humanes dar ente distintos grupos sociales, como familia, amigos, persones conocíes. Sábese qu'un 80% de les persones que participen nes rellaciones humanes son sociables y un 20% nun lo son. Una rellación ye davezu percibida como comunicación estrecha ente dos individuos, por casu, rellaciones íntimes o amoroses o rellaciones padres y fíos. Obviamente, un individuu tamién puede establecer una rellación firme con un grupu de dellos individuos non particularmente emparentaos ente sigo.

## La diplomacia interpersonal
La diplomacia non necesariamente ta amestada coles rellaciones comerciales o coles rellaciones internacionales, pos tamién ye d'aplicación n'otros círculos, y refierse al tactu y a la prudencia que siempres ye bonu tener a efeutos que les rellaciones interpersonales desenvolver n'harmonía. Toos tenemos d'asumir un rol diplomáticu nes nueses rellaciones colos otros, y entá nel ámbitu familiar, tenemos de rexinos por principios, por valores educativos ya inclusive d'etiqueta (convenciones sociales) propios d'una sociedá civilizada, aspeutos qu'arriquecen la diplomacia interpersonal.

## Socioloxía

La socioloxía interesar nos aspeutos que vienen d'espresase, anque dende'l puntu de vista de la estructuración de la sociedá. Les rellaciones impliquen grupos que formen redes sociales. Les redes sociales son estudiaes pola psicoloxía social que s'interesa particularmente nes rellaciones interpersonales, incluyendo rellaciones del tipu « dominante/apoderáu », « acosador/víctima » y demás rellaciones. Correspuende destacar que'l *movimientu poles rellación humanes* se estructuró nos años 1930 alredor d'Elton Mayu.

## Ver tamién
* Rellaciones internacionales
* Analises transaccional
* Psicoloxía social
* Comunicación
* Comunicación non violenta
* Asertividad

## Referencies

## Enllaces esternos
Convivencia

El conceutu de **convivencia** fai referencia a la vida en compañía d'ún o más individuos, que son allegaos y que comparten coses en común.

Los siguientes términos pueden emplegase como sinónimos:
* **[[Cohabitación]]**
* **[[Coesistencia]]**
* **[[Tolerancia]]**

## Referencies
Intimidá

La **intimidá** y la **privacidá** tienen distintes acepciones dependiendo de les cultures y los individuos. La intimidá ye la preservación del suxetu y los sos actos del restu de seres humanos, pero tamién se refier a la carauterística d'un llugar que convida a esti estáu del ser humanu. La intimidá dacuando rellaciónase con anonimatu a pesar de que polo xeneral ye más preciada poles persones que son más conocíes pol públicu. La intimidá puede ser entendida como un aspeutu de la seguridá, nel cual el balance ente los intereses de dos grupos puede ponese n'evidencia.

El derechu contra la invasión de la intimidá 4pol gobiernu, corporaciones o individuos ta garantizáu en munchos países por aciu lleis, y en dellos casos, la constitución o lleis de privacidá. Casi tolos países tienen lleis qu'en dalguna midida llinden la privacidá, por casu les obligaciones impositives de normal riquen informar sobre ingresos monetarios. En dellos países la privacidá individual puede entrar en conflictu coles lleis que regulen la llibertá d'espresión, y delles lleis riquen el faer pública información que podría ser considerada privada n'otros países o cultures.

La privacidá puede ser sacrificada en forma voluntaria, de normal en cuenta de beneficios percibíos, pero de cutiu con un beneficiu mínimu y con perdes y riesgos específicos. Un exemplu de sacrificiu voluntariu ye la participación en competencias y apuestes. La persona apurre datos personales (xeneralmente con propósitos publicitariu) a los efeutos de llograr una oportunidá de ganar un premiu. Otru casu ser cuando la información compartida voluntariamente ye robada o usada fraudulentamente, como nel robu d'identidá.

## Ver tamién
* Derechu a la intimidá
* Privacidá
* Honor

## Referencies esternes
Ley Nᵘ18.331 Proteición de datos personales y aición de "habeas data" - R. O. del Uruguái

## Referencies

## Enllaces esternos
honor-ambito-profesional/ Derechu al honor nel ámbitu profesional
Pareya de fechu

Una **pareya de fechu**, **axugamientu domésticu** o **asociación llibre** (**unión llibre**, **unión de fechu** o **unión rexistrada**) ye la unión afeutiva de dos persones físiques, con independencia de la so orientación sexual, con cuenta de convivir de forma estable, nuna rellación d'afectividá análoga a la conxugal.

Dada la vinculación solo afeutiva y de convivencia ente los componentes de les pareyes ello ye que que n'ocasiones trai una dependencia económica análoga a la d'un matrimoniu, dellos ordenamientos xurídicos viéronse na necesidá de regulales pa evitar el desamparu de dalgún de los componentes de la pareya en ciertes situaciones como muerte del otru, enfermedá, etc.

## Regulación por países
N'Ecuador, la normativa civil, dexa divorciase inclusive ante un notariu públicu, nel casu en que dientro del matrimoniu nun esistan bienes de nenguna naturaleza, nin tampoco fíos. 

En Colombia, les uniones de fechu gocien de los mesmos derechos que los matrimonios relixosos y danse a los dos años de convivencia, ensin importar la orientación sexual de les partes.

## Ver tamién
* 
* Unión civil
* Alcuerdu d'Unión Civil (Chile)
* Filiación

## Bibliografía
*José Ignacio Alonso Pérez, *La reconocencia de les uniones non matrimoniales na Unión Europea. Analís y sinopsis de les lleis autonómiques a valir*, Bosch, Barcelona, 2007.
*Matu Pizaña Felipe de la y Roberto Garzón Jiménez “Derechu Familiar” y les sos reformes recién a la Llexislación del Distritu Federal publicáu por editorial Porrúa nel añu de 2004.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sito del L.Y.M.O.R.: ''Llaboratoriu Européu sul Matrimoniu y Le Unioni Registrate''
Matrimoniu civil

**Matrimoniu civil** ye'l matrimoniu que se contraer, formaliza ya inscribe ante les autoridaes civiles (rexistru civil, alministración pública, xueces o autoridaes municipales) y non ante les autoridaes relixoses, nin siguiendo'l ritu d'una relixón (matrimoniu relixosu).

Sicasí, el matrimoniu civil nun esclúi necesariamente'l matrimoniu relixosu, y, ello ye qu'en numberosos sistemes xurídicos, en casu de contraer un matrimoniu relixosu, el matrimoniu civil tien llugar de forma simultánea a ésti.

En dellos países la institución del matrimoniu civil respuende a una voluntá de dixebrar la institución del matrimoniu de la influencia de les instituciones relixoses, inscribiéndose asina nel movimientu de separación d'Ilesia y Estáu o llaicismu, qu'empieza nel sieglu XVIII.

Na ceremonia de matrimoniu civil la novia nun suel usar el so típicu Vistíu de novia vistíu con esi envís a diferencia de la del matrimoniu relixosu.

## Matrimoniu civil per país
### España
N'España el matrimoniu civil tuvo prohibíu dende 1564 a 1931, siendo'l matrimoniu relixosu l'únicu consideráu llexítimu, cola esceición del periodu entendíu ente 1870 y 1875, nel que tuvo llugar la Primer República (1873). Mientres la Segunda República, de 1931 a 1939, col establecimientu de l'aconfesionalidad del Estáu, adoptóse un sistema de matrimoniu civil obligatoriu.

En 1939, col franquismu, consideráronse nulos los matrimonios civiles que tuvieren llugar mientres el periodu republicanu, y el matrimoniu civil solamente pasó a almitise en casu de que los dos contrayentes fueren d'una relixón distinta de la católica o fixeren apostasía.

Cola constitución de 1978, qu'establez de nuevu la aconfesionalidad del Estáu, dexó de ser necesariu certificar l'abandonu de la Ilesia pa poder contraer matrimoniu civil.

En 2009 los matrimonios civiles superaron, per primer vegada na historia d'España, a los relixosos: 94.993 bodes civiles frente a 80.174 bodes pol ritu católicu. Un fenómenu pareyu a la secularización de la sociedá y que s'asitia nel contestu de los cambeos sociales de la familia.

## Ver tamién
* Unión civil
* Pareya de fechu
* Common-law marriage

## Referencies
Bigamia

La **bigamia** ye l'actu y estáu d'una persona que contrái un segundu matrimoniu tando yá casada. Ye un vocablu formáu a partir de les pallabres d'orixe griegu *bis*, que significa dos veces, y *gamia*, *gamu*, matrimoniu, polo que nel so sentíu etimolóxicu equival a *matrimoniu doble*. Nel campu del derechu, y más específicamente nel del derechu canónicu, se contrapone a *[[monogamia]]* considerada pol cristianismu como la verdadera y única forma del matrimoniu. D'alcuerdu en gran midida con esta tradición cristiana la bigamia ye un delitu n'Europa y n'América, y n'otros países con heriedos xurídicos, culturales y relixoses diverses.

## Derechu romanu
Nun principiu na Antigua Roma nun esistió una llei específica contra la bigamia, anque col tiempu consideróse adúltera a la muyer bígama polo que se-y aplicó la pena de muerte que correspondía al delitu d'adulteriu y al home bígamu reu d'estupro. La primer llei sobre la bigamia foi obra del emperador Valeriano que declaró suxetu a la nota d'infamia al qu'a un tiempu tuviera dos muyeres. La prohibición foi repitida por Diocleciano y Maximiano quien mandaron que los xueces nun dexaren impune esti delitu. El Códigu de Justiniano recoyó la prohibición de la bigamia, amenándose'l discutiniu de si ésta tenía de castigase cola mesma pena que correspondía al adulteriu o la que correspondía al estupro, o bien tenía de dexase al arbitrio del xuez según les circunstancies.

## Derechu canónicu
Nel canon 4, distinción 26, del Decretu de Graciano dizse:

El canon 5, distinción 34, del mesmu decretu diz:

Nel capítulu 2, títulu 21, llibru 4 de les Decretales recuéyese una del papa Lucio III de 1181:

Nel capítulu 19, títulu 1, llibru 4 de les Decretales recuéyese otra del papa Clemente III de 1188:

Nel Conceyu de Trento (sieglu XVI) alcordóse respectu del matrimoniu:

## Llexislación por países
En tolos países d'Europa (incluyida Turquía), d'América y d'Oceanía la única forma de matrimoniu reconocida llegalmente ye la monógama. N'África asocede lo contrario: práuticamente tolos países dexen el matrimoniu con dos o más muyeres, sacante Costa de Marfil y Tunicia. Una situación similar ye la que se da n'Oriente Mediu, onde namái l'estáu hebréu d'Israel reconoz, en teoría, namái'l matrimoniu monógamu. N'Asia ye onde esiste una situación más variada. N'Asia central y oriental la llei namái reconoz el matrimoniu monógamu (Mongolia, China, Corea del Norte, Corea del Sur, Xapón, Taiwán, Filipines y les repúbliques exsoviéticas), ente que n'Asia del Sur predominen los países nos que ta autorizada la poligamia (Indonesia, Vietnam, Tailandia, Malasia, Brunéi, India, Paquistán, Afganistán ya Irán) y namái unos pocos almiten namái'l matrimoniu monógamu (Camboya, Laos, Myanmar, Bangladex, Bután y Nepal).

## Ver tamién
* 
* Bigamia n'España
* Matrimoniu

## Referencies

## Bibliografía
* 
*
Cocina

Col nome de **Cocina** podemos referinos a:

* La **[[arte culinario|cocina]]**, l'arte culinario.
* La **[[gastronomía|cocina]]**, la gastronomía.
* La **[[cocina (habitación)|cocina]]**, el cuartu onde se cocina.
* La **[[cocina (artefautu)|cocina]]**, l'aparatu que sirve pa cocinar.

## Enllaces esternos

## Referencies
Arrenunciu

La **arrenuncia** ye l'actu xurídicu unillateral pol cual una persona manifiesta la so voluntá de discontinuar permanentemente el gocie d'un derechu o d'escastar un venceyu xurídicu.

## Elementos del arrenunciu

* Ye un actu xurídicu unillateral. Esto implica que precisa namái la voluntá del so autor pa ser eficaz, y non la voluntá concurrente de dos o más partes (a diferencia, por casu, de la donación, que por ser un contratu, magar implica un arrenunciu pal donante, rique aceptación per parte del donatario).
* Tien por finalidá desasirse o sacar del patrimoniu propiu, el derechu sobre'l cual recái dicha arrenunciu.
* Escarez de beneficiariu determináu.

## Requisitos del arrenunciu

Por que l'arrenunciu seya eficaz rique:

* El derechu tien de mirar namái al interés individual del renunciante.
* Nel derechu nun ta comprometíu l'interés públicu, social o d'otra persona.
* L'arrenunciu del derechu nun tien de tar prohibida pola llei.
* L'arrenunciu nun se presume, siempres tien de ser espresa.

## Carauterístiques del arrenunciu

* *Ye un actu xurídicu*, destináu a producir consecuencies de derechu.
* *Ye unillateral*, perfeccionándose pola manifestación de voluntá del titular del derechu, ensin necesidá de qu'otra persona acepte l'arrenunciu por qu'ésta seya efectiva.
* *Ye astracta*, esto ye, ye irrelevante la causa que lleva al arrenunciu del dea ciertos arrenuncios, la llei establez solemnidáes especiales.
* *Ye abdicativa*, yá que nun ye'l renunciante, sinón la llei, la que dispón a qué patrimoniu dirá dar el derechu arrenunciáu.
* *Ye liberatoria*, yá qu'al sumir el derechu del patrimoniu del renunciante, colar con él toles cargues, gravámenes y obligaciones inherentes a esi derechu; esto ye una aplicación del principiu según el cual "*lo accesorio sigue la suerte de lo principal*".

## Referencies
Hora del té

La **hora del té** (n'inglés ***tea time*** o ***afternoon tea***) ye un costume tradicional británica na que les persones d'alta sociedá tomaben el té a les 5
de la tarde. Dende'l tiempu de la industrialización, la hora de la te pa la clase trabayadora, les persones que trabayen de nueve a cinco, modificóse porque se convierte nun bon momentu pa unos bocaos o merienda antes de la cena. Esta actividá inclúi té y galletes o pasteles de dellos tipos, siendo'l más tradicional los del tipu: *[[scones]]*. N'otros casos, el té puede incluyir un acompañamientu saláu. Por cuenta de los cambeos de los horarios modernos, munchos hoteles ufierten la hora de la te ente les 3 y 5 de la tarde, con tolos bocaos tradicionales como los pequeños sándwiches de pepinu.

***Tea time*** o **hora del té**, ye un vezu británicu que xeneralmente socede a les 4 p.m. Nun ye puramente una hora de tomar té, sinón más bien consiste na cena, que xeneralmente se preparar al llegar del trabayu ente les 6 y les 7 de la tarde, pa dempués ver la televisión o disponer d'abondu tiempu llibre pa otres actividaes.

## ''Tea break''
El ***tea break*** ye un pequeñu descansu mientres les hores de trabayu consistente en 15 minutos, nel cual suelse tomar un bon tazón de té o café y un sándwich (*[[tea sandwich]]*). Nuna xornada de trabayu suel haber un *tea time* y dos *tea breaks*.

Primero que s'introduxera'l té nel Reinu Xuníu, los británicos teníen dos comíes principales: l'almuerzu y la cena. El costume de tomar el té empezó nel sieglu XVIII, cuando la xente diba realizando la cena cada vez más tarde y empezóse a tener una xinta más llixera ente l'almuerzu y la cena. Aun así, esto dexaba munches hores ente delles comíes. Dellos miembros de l'aristocracia acostumar a tomar una taza de té xunto con un aperitivo alredor de les cinco de la tarde. Esti costume llogró gran popularidá estendiéndose a otres clases sociales.

## Referencies al ''tea time''
Na tira risible d'Asterix en Bretaña menta esti costume d'una manera humorística, pos podemos ver cómo los bretones atayen una batalla contra los romanos pa tomar el té.

## Ver tamién
* Merienda
* Los once

## Referencies

## Enllaces esternos
Entrante

En gastronomía, un **entrante** o **entrada** consiste nun platu de comida que puede consumise de primeres, antes del segundu platu o platu principal mientres la comida o la cena. Ye un costume culinaria que, dende un puntu de vista fisiolóxicu, tien como oxetivu preparar al consumidor pa consumir el platu principal, d'ende que nun esista una única receta y nun se-y considere una particularidá gastronómica específica d'un solu país o d'una sola cultura. A diferencia de los aperitivos, que'l so propósitu ye abrir el mambís, ye un platu de mayor cantidá de comida, y de menor cantidá que'l platu principal.

Nos Estaos Xuníos y parte de Canadá, l'entrante, denomináu *Entreé*, consiste nel platu principal, por cuenta de qu'en los empiezos del sieglu XX esti postreru, consistente nun asáu abondoso sumió. Por norma xeneral puede tratase d'una ensalada, d'una variedá d'embutíos o práuticamente de cualquier alimentu d'abonda consistencia, polo qu'aceitunes, cacagüeses, y esti tipu de comestibles taríen destinaos a formar parte del aperitivo más que d'un entrante en sí.

Los entrantes esisten na mayoría de les cultures y países, anque con llixeres variaciones y perceiciones según la cultura gastronómica del llugar. N'España, una sopa fría como'l gazpachu considérase tamién un entrante.

## Ver tamién

* Aperitivo
* Canapé

## Galería


Ficheru: Salatteller.JPG|Ensalada a manera d'entrante.
Ficheru: Bistrot Lardiers - choix d'entrée.JPG|Variedá d'entrantes.
Ficheru: Pikilia.JPG|Pikilia griega.
Ficheru: Antipasti1.JPG|Antipasto italianu.


## Referencies
Platu principal

El **platu principal** (dacuando como **segundu platu**) d'una comida, suel representar el platu principal que pol so tamañu o relevancia sirvir a parte. Por regla xeneral suel sirvise tres los entremeses (*Entrée*) o ensalaes. El platu principal d'un menú suel consistir nel más contundente, el más complexu o ellaboráu, el más sabrosu. Suel tar compuestu de carne, pexe y en delles ocasiones de verdura. Los platos precedentes suelen ser de menor tamañu ya importancia, por regla xeneral ta compuestu de sopes, ensalaes y/o aperitivos diversos. 

## Carauterístiques
Nel diseñu del menú el platu principal suel ocupar na secuencia de platos sirvíos una posición de clímax, en tal diseñu los platos precedentes suelen tener carauterístiques que 'refuercen' l'apaición n'escena del platu principal. Dende un puntu de vista fisiolóxicu los platos precedentes suelen tener la misión d'aselar el mambís y relaxar l'ambiente al envís d'amosar al platu principal. Nun diseñu de dos platos, por regla xeneral el platu principal ye'l segundu platu, ye por esta razón que se suel denominar como **segundu platu**. Nos diseños de menús actuales nos que se menta'l menú degustación nun esiste un platu principal.

## Referencies

## Ver tamién
* Postres
Cena

La ** cena** (del llatín *cena*) ye, como norma xeneral, la última comida del día que se toma pela nueche. Les cenes suelen incluyir dos o más platos, y pueden dir acompañaes de vinu o postre. El platu principal suel incluyir carne y verdures. Nes dómines de branu, la cena puede consistir nun platu principal acompañáu d'una ensalada o fruta. 

## Diferencia ente países
N'España y dellos países de Llatinoamérica cenar ente los ocho y les diez de la nueche, anque ye común que cada familia adopte un horariu según les sos necesidaes. N'otros países europeos suelse cenar antes; por casu, en Gran Bretaña o en Finlandia, cenar ente los cinco y les ocho de la tarde, al igual qu'en Canadá y Estaos Xuníos. Aun así, cada familia tien unes hores propies pa cenar averaes que s'alterien dependiendo del día. En Portugal, "la cena" ye conocida como la comida de medianueche y utilízase la pallabra "jantar" o "janta" pa la comida ente los siete y les once de la nueche.

## Referencies

## Ver tamién

* Comida
Quesu mariello

La denominación de **quesu mariello** aplicar a una serie de quesos procesaos bien populares n'Estaos Xuníos comercializáu por compañíes d'alimentación d'Estaos Xuníos, como Kraft Foods, Borden, suices como Nestlé y otres.

Tamién se-y conoz como **tranchettes** (deriváu del nome comercial de Kraft, que genéricamente engloba tolos envasados individualmente), **quesu en barra**, **quesu procesáu** o **quesu americano**.

Los colores disponibles bazcuyen ente'l mariellu y el naranxa. Tradicionalmente ellaboróse con un amiestu de quesos que na so mayoría correspuenden a los quesos Colby y Cheddar.

Anguaño'l quesu mariello yá nun s'ellabora de quesos naturales sinón a partir d'un conxuntu d'ingredientes (tales como lleche, sueru de lleche, grases lácteas, proteína de la lleche concentráu, proteínes del sueru, sal, etc) tou ello cubiertu baxu aspeutos llegales de la definición d'un quesu.

## Versiones nidies de quesu procesáu
* Velveeta
* Cheez Whiz
* Easy Cheese

## Referencies

## Ver tamién
* Quesos
* Quesu procesáu
* Quesu Cheddar
* Pasteurización
* Government cheese

## Enllaces esternos
* ''Un quesu al estilu d'Estaos Xuníos: cómo ellaboralo y usalo'' realizáu pol UNT Government Documents Department
Quesu azul

El **quesu azul** ye una clasificación xeneral de los quesos de lleche de vaca, d'oveya y de cabra que tienen na so pasta cultivos de *[[Penicillium]]* agregaos al productu final y qu'apurren un color ente l'azul y el gris verdosu característicu por cuenta de los mofos. Los quesos azules curen en llugares con temperatures regulaes tales como cueves. Dalgunos tienen Denominación d'orixe protexida: Cabrales, Roquefort, Bleu d'Auvergne, Bleu de Bresse, Gorgonzola, Stilton y Picón Bejes-Tresviso. Tamién destaca'l Quesu de Valdeón. 

## Carauterístiques
La carauterística xeneral d'esti grupu de quesos ye que tienen toos un fuerte sabor tendente a ser picante y daqué saláu, el golor ye xeneralmente fuerte. Suelen tener una testura nidia que los convierte n'ideales pa untar, dacuando fúndense y sírvense'n mueyos qu'acompañen a carnes.

## Ver tamién
*Quesos

## Referencies

## Enllaces esternos
* What makes blue cheese blue? (de The Straight Dope)
* Free articles on blue cheese and other cheese types
* El quesu azul y les sos propiedaes melecinales
Feta

**Feta** (griegu: **φέτα**, xéneru femenín, en turcu **beyaz peynir**, lliteralmente "quesu blanco", en búlgaru **сирене**) tratar d'un quesu clásicu de Bulgaria, Grecia, Turquía, Dinamarca y Rumanía, encontáu na cuayada del quesu que se cura en salmoria. Esti tipu de quesu ye bien tradicional y apaez descritu fai cientos d'años y remóntase, a lo menos, a l'Antigüedá clásica. La feta ellabórase xeneralmente con lleche d'oveya anque puede atopase variedaes con lleche de yegua. El quesu feta tien tal popularidá en Grecia qu'inclusive s'importa d'otres zones, como Dinamarca. En Grecia ellaborábase tradicionalmente con lleche d'oveya, o dacuando con un amiestu de lleche d'oveya y cabra, lo cual dába-y un sabor bien definíu, y un puntu de sal deriváu de somorguiar el quesu fresco en salmoria.
Anguaño, utilízase tamién lleche de vaca y el so sabor yá nun ye tan definíu.

## Principales carauterístiques
Ye un quesu blando, ensin "piel" que se expende en porciones rectangulares o en forma de cuña. La so consistencia ye sólida anque flexible teniendo dellos resquiebros y presentando n'ocasiones pequeños buecos. El so porcentaxe butiroso (tenor grasu) mínimu ye del 43% del pesu netu. Al gustu ye tamién yera rosadoun sabor bien prestoso.
Nel comerciu, l'auténticu *feta* distribuyir en caxes de madera o, nel so defectu, n'envases de lata.

## Emplego
El quesu feta foi cubiertu por una Denominación d'orixe como unu de los ingredientes de la Ensalada griega y de les tortas griegues llamaes *[[spanakotiropites]]*.

## Referencies

## Ver tamién
* Gastronomía griega
* Quesos