Commonwealth

El vocablu inglés ***Commonwealth*** (de *common*, común, y l'antiguu *weal*, que derivó en *wealth*, fortuna) significa lliteralmente *riqueza común* o nuna sola pallabra: **Mancomunidá**. El significáu deriva del términu llatín *[[Res publica]]* (cosa pública) y anguaño úsase en rellación con una comunidá política. La más conocida con esta denominación nel mundu actual ye la Commonwealth of Nations, una comunidá de naciones venceyada al Reinu Xuníu.

El términu alemán más cercanu en sentíu lliteral a *commonwealth* (*Gemeinwesen*: riqueza común) tien un sentíu más ampliu, quiciabes cercanu al términu *[[comunidá]]* n'español. La Wikipedia n'alemán describir como *un términu que significa toa organización actual y histórica de la sociedá humana polo xeneral, la comunidá pública más allá de la unidá familiar*. Por tanto, en Wikipedia nun hai un enllaz direutu a un artículu en dichu idioma (llamáu *[[Wiki#Interwiki|interwiki]]*).

N'inglés, el términu usábase orixinalmente pa referise a un sistema de gobiernu dedicáu a aumentar el bientar social o la riqueza común, a diferencia de too aquel gobiernu que'l so fin yera'l beneficiu d'un individuu o una clase. Esto ye, ye un sistema de gobiernu dedicáu al beneficiu xeneral, con un sentíu similar al de la frase llatina *[[res publica]]* ("la cosa pública"), pa significar l'aspeutu de beneficiu común implícitu nun Estáu.

Darréu'l términu llegó a entendese col significáu d'una República, especialmente sol sistema impuestu por Oliver Cromwell. Esi sistema ye conocíu como la Mancomunidá d'Inglaterra en castellán o “the old commonwealth” (antigua comunidá) n'Inglaterra. (ver Niveladores)

Na actualidá la pallabra xeneralmente designa, nel mundu de fala inglesa, un sistema políticu basáu na asociación voluntaria con cuenta d'escorrer el beneficiu económicu común. (Ver tamién Estáu llibre acomuñáu.) 

Na ciencia política, el términu usar pa designar l'aspeutu o propósitu económicu de ciertes asociaciones polítiques. Esto ye, un sistema que busca amontar riqueza material d'una comunidá o sociedá, dexando l'aspeutu ideolóxicu, etc., a considerancies individuales. Esta acepción puede rastrexase hasta la perceición d'Adam Smith, y personaxes tales como John Stuart Mill, pa quien los homes tienen derechu a actuar en llibertá -mientres esos actos nun perxudiquen a otros- porque namái al traviés d'esa llibertá pueden escoyer llibremente lo qu'ellos consideren la so bien o la so conveniencia. Y Thomas Hill Green, pa quien el bien común atópase en «la realización del calter personal», deduz «el bien final, como un tou, namái puede llograse nuna sociedá d'individuos que, siendo siempres un fin pa sigo mesmos —nel sentíu de que la so individualidá nun sume— llogren aumentar la so perfeición, atopando esa perfeición obtenible namái cuando esos individuos separaos son integraos como parte d'un tou social». Lo anterior puede resumise diciendo que la Commonwealth busca aumentar la llibertá de los individuos nel so sentíu negativu. (ver Llibertá negativa y Economía del bienestar).

## Ver tamién
* Bien común (dixebra)
* Los comunes
* Mancomunidá
* Mancomunidá de Naciones

## Referencies

## Enllaces esternos

* Mancomunidá Británica 
** The Commonwealth — Sitiu web oficial
** Commonwealth of Nations Secretariat
* ** Commonwealth Foundation
** Royal Commonwealth Society 
* Comunidá d'Estaos Independientes: 
** CIS Executive Committee
** CIS Stistical Committee
* Países nos que s'usa'l términu:
** Commonwealth of Australia
* Usu nos Estaos Xuníos:
** Commonwealth of Kentucky
** Commonwealth of Massachusetts
** Commonwealth of Pennsylvania
** Commonwealth of Virginia
** Commonwealth of Puertu Ricu 
** Commonwealth of the Northern Mariana Islands
* Mancomunidá polacu-lituana: 
** Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage