Ferdinand Porsche

**Ferdinand Porsche**  foi un inxenieru austriacu, fundador-diseñador de la oficina d'estudios automovilísticos alemana Porsche. Creador del Volkswagen Typ 1 (Escarabayu). Ferdinand Porsche y el so fíu Ferdinand Anton, conocíu como Ferry Porsche crearon en 1931 la firma automovilística Porsche AG.

Porsche nació nuna familia germanófona de Maffersdorf (Vratislavice nad Nisou), Bohemia, del entós Imperiu austrohúngaru. El so llugar de nacencia forma parte de l'actual ciudá de Liberec, na República Checa. Porsche ye conocíu por haber diseñáu'l Volkswagen Typ 1, por diseñar gran cantidá de proyeutos esitosos nel automovilismu deportivu (Como los conocíos AutoUnion P) y poles sos contribuciones nos avanzaos diseños de los tanques alemanes: un prototipu de Tiger I que perdió frente al modelu Henschel, la torreta P2-Turm del Tiger II y el Elefant, construyíu colos xasis en desusu del prototipu del Tiger I.

En 1937, Adolf Hitler concediólu a Porsche el Premiu Nacional Alemán de les Artes y les Ciencies, una de les condecoraciones menos frecuentes del Tercer Reich. El Dr. Porsche ye consideráu unu de los xenios del diseñu automotor.

## Biografía
Ferdinand Porsche foi'l terceru de los cinco fíos de Anton Porsche, inxenieru y empresariu. Dende la so adolescencia, interesar pola enerxía llétrica. En 1893 entró a trabayar en Brown Boveri (anguaño integrada na multinacional suiza Asea Brown Boveri [ABB]), Viena, una empresa perteneciente al sector llétricu. Demostró ser un gran profesional y xubió rápido. Escontra 1898 pasó a formar parte de la división d'automóviles de Jacob Lohner, tamién en Viena. Na esposición universal de 1900, en París, presentóse'l coche llétricu Lohner-Porsche, propulsado por 4 motores llétricos integraos nes ruedes del autu.

El mesmu Ferdinand pilotó los sos propios diseños en carreres a principios del s. XX llogrando delles victories. En 1906 convertir en direutor téunicu d'Austru-Daimler. Porsche ganó en 1910 la *Prinz-Heinrich Farht* con un Austru-Daimler, ocupando otru de los sos coches la 2ª plaza. Darréu ye xubíu hasta direutor xeneral. En 1922 el Sascha gana la famosa Targa Florio na so clase (motor de 4 cilindros y 1.1 llitros).

En 1923 ye contratáu por Mercedes como direutor téunicu. Ellí encárgase de desenvolver los motores con compresor de la marca, ganando en 1924 la Targa Florio na clasificación absoluta. Méritos que-y fixeron ser nomáu doctor honoris causa n'inxeniería pol *Technische Hochschule de [[Stuttgart]]*. Porsche dexó'l so calquier en Mercedes-Benz para tola hestoria, yá que s'encargó del diseñu de los magníficos Mercedes-Benz S, SS y SSK.

### La oficina de proyeutos
Tres un curtiu pasu por Steyr, creó la so oficina d'inxeniería y diseñu el 23 d'abril de 1931 en Stuttgart col nome de *Dr. Ing. h.c. F. Porsche GmbH, Konstruktionen und Beratungen für Motoren und Fahrzeugbau*. 

Porsche contrataría a dellos de los sos anteriores compañeros de trabayu:
* Karl Rabe, inxenieru xefe *
Erwin Komenda, diseñu de xasis
* Karl Fröhlich, tresmisiones
* Josef Kales, motores
* Josef Zahradnik, direición y suspensiones
* Franz Xaver Reimspiess y Josef Mickl, aerodinámica *
Adolf Rosenberger, xerente *
Anton Piëch, abogáu y xenru de Ferdinand Porsche. El so fíu Ferdinand Piëch sería directivu de Volkswagen ente 1993 y 2002.
* Ferry Porsche, fíu de Ferdinand Porsche.

El primer proyeutu denominóse nᵘ&nbsp;7 porque nun queríen que se supiera que yera'l primeru. El so primer encargu relevante foi'l d'Auto Union pa una monoplaza de gran premiu con motor de 16 cilindros: l'Auto Union P-Wagen (Porsche tipu 22), que ganó 1 de cada 2 carreres nes que participó.

Na cabeza de Porsche rondaba dende diba tiempu la construcción d'un automóvil calidable y popular, que nun fora una versión de xuguete de les berlines tradicionales. Esti deséu pudo materializase gracies al encargu recibíu por parte de l'alministración nazi. D'esta forma nel taller de proyeutos de Zuffenhausen (Stuttgart) naz el Volkswagen Typ 1. Entós corría l'añu 1938 y la guerra taba a puntu d'españar, colo que los planes pa producir en masa l'Escarabayu quedaron aparcaos.

### La 2ª Guerra Mundial y la posguerra
Mientres la guerra l'estudiu de Porsche ocupar del diseñu de material bélico, como'l Panzer Maus o la versión touterrén del Volkswagen (Kübelwagen), ente otros.

Los bombardeos aliaos forzaron al treslláu de la Porsche dende les sos instalaciones de Zuffenhausen a Gmünd, Austria, en 1944. En 1945, tres la guerra, como parte de los arreglos de guerra, VW foi ufiertada a los franceses. Sicasí, les oxeciones de la industria francés, fixeron que nun se llevara a cabu'l treslláu. Ferdinand Porsche, xunto col so fíu Ferry y el so xenru Anton Piëch (güelu de Ferdinand Piëch, futuru presidente de VW), fueron arrestaos y encarcelaos nun presidiu medieval en Dijon, Francia, por utilizar mano d'obra esclava na so fábrica Nibelungenwerke onde producía vehículos militares pa los nazis. Ferry llibraríase llueu de la condena, pero Ferdinand y Piëch tuvieron condergaos 2 años ensin xuiciu previu. Mientres esi confinamientu, foi forzáu a trabayar en diseños pa Renault, del que saldría los futuru modelu 4CV.

El so fíu Ferry Porsche trató de recuperar la compañía, iguando amás otros vehículos y motores, y faciendo prototipos pa terceros, como'l 360 Cisitalia de competición, con 4 ruedes motrices y un motor 1,5 sobrealimentado pal industrial italianu Piero Dusio, proyeutu que foi revisáu por Ferdinand a la so salida de prisión y que lu enllenó d'arguyu polo bien realizáu que taba'l trabayu del so fíu. 

Ferry presentaría los primer modelu de l'actual marca Porsche, el 356, en xunu de 1948, basáu nel VW. Los primeros beneficios del vehículu utilizar pa llibrar al so padre de la prisión. El 356 primeramente fabricaríase artesanalmente na llocalidá austriaca de Gmünd, y más tarde, en 1949, treslladaríense la familia Porsche y la producción a Stuttgart. 

Ferdinand Porsche foi contratáu tamién por VW como consultor, y recibió regalías por cada "Escarabayu" producíu, lo qu'apurrió notables ingresos a la familia, dau l'ésitu del modelu.

A finales de 1950, sufrió un accidente cerebrovascular, del cual nun se recuperaría, y morrería selmanes más tarde, el 30 de xineru de 1951. Foi soterráu sol ritu católicu na capiya particular de la familia Porsche, na llocalidá de Zell am See.

En 1999, póstumamente, foi nomáu *Inxenieru Automovilísticu del Sieglu XX.*

## Referencies

## Enllaces esternos