Rugby League

El **rugby league** o **rugby a 13** ye un deporte d'equipu xugáu por dos equipos de 13 xugadores, que'l so oxetivu ye anotar puntos sofitando la pelota na zona d'anotación o patiscándola ente los palos. Xunto col Rugby 7 ye una variante del rugbi, anque'l rugby league y el rugby union considérense dos deportes distintos.

A diferencia de les otres dos variantes del rugby, el rugby league ye xestionáu por otru ente distintu a la World Rugby, la Rugby League International Federation.

Ye un deporte que gocia de bona popularidá n'Australia, Fixi, Inglaterra, Nueva Zelanda, Papúa Nueva Guinea (únicu país onde ye'l deporte más popular), Samoa y Tonga, amás tamién se practica n'otros países del mundu (Canadá, Escocia, Estaos Xuníos, Francia, Gales, Xamaica, Sudáfrica, etc.).

## Historia

Surde nel norte d'Inglaterra, mientres 1895, por problemes de pagu a los xugadores, una y bones la Rugby Football Union decidió dexar de facilitar dineru a dellos equipos de dichu país alegando que'l deporte yera d'aficionaos. Tres esti acontecimientu, surde la Northern Rugby Football Union. Tres esto, la NRFU en busca d'un xuegu más dinámicu, anula'l saque de banda y amenorgó el valor de les conversiones de 3 a 2 puntos. Dende esi entós lleváronse a cabu munchos cambeos nel deporte, ente elles amenorgar el númberu de xugadores per equipu en campu de 15 a 13.

Pa 1910 el deporte yá yera conocíu n'Australia y Nueva Zelanda quien formaron asociaciones conocíes como Rugby Leagues y usaron les regles modificaes de la Unión del Norte. La Unión del Norte camudó'l so nome a Rugby Football League en 1922.

En 1948 surde la International Rugby League Board en Bordeaux, Francia.

En 1954 apuéstase la primer edición de la Copa del mundu en Francia, onde'l Reinu Xuníu proclamóse campeón en venciendo a Francia 16 a 12.

Los equipos taben compuestos principalmente de trabayadores mineros del norte, pa quien él yera bien malo de tomar tiempu llibre del trabayu; nun siendo proporcionaos reembolsos o otra compensación, que yera bien complexu pa los clubes formen equipos competitivos. Los clubes nel sur d'Inglaterra, sicasí, tenía xugadores de les clases altes, polo que nun tenía problemes de trabayu.
En 1892, llanzáronse acusaciones de profesionalidá primero contra Preston, qu'ufiertara dineru a dos xugadores porque camudaron los sos clubes, de siguío, los clubes de Bradford y Leeds, Yorkshire, dempués de que compensaos ​​xugadores qu'ausentaren necesariamente de trabayu pa xugar.

El campu de xuegu: Diagrama d'un xuegu de tenis de rugby a los 13 años
Carauterístiques Pitch: 120 (100 ensin les dos árees de metes) a 68 metros nel centru del campu ye la llinia de metá de (50 metros), ente que cada diez metros hai una llinia adicional. Na llinia de dos goles, les puertes tán presentes, que tienen la carauterística forma de 'H'.

El 29 d'agostu 1895, los representantes de ventidós clubes del norte axuntar nel George Hotel en Huddersfield pa entamar la Unión de Rugby del Norte Fútbol (NRFU), que más tarde, en 1922, convertir na Lliga de Fútbol Rugby. 1895 entá se define l'añu del cisma que llevó a la creación de dos versiones distintes de rugby: rugby (el tradicional xuegu de 15) y la lliga de rugby (que primeramente tamién 15 xugadores y col mesmu regles, en 1907 convertir nun xuegu distintu, con trelce xugadores y distintes regles).

A principios del sieglu XX, la lliga de rugby tamién s'estendió nel sur del continente: en 1905, George William Smith (miembru de los orixinales de los All Blacks, que realizó una xira de conciertos en Gran Bretaña) entró en contautu col xuegu y col empresariu NFRU australianu James J. Giltinan aldericó sobre una estensión hipotética de rugby profesional n'Oceanía.
N'agostu de 1907, Sydney acoyó un alcuentru que marcó la nacencia de la Wales Rugby Football League Nuevu Sur, ente que unos pocos meses dempués de la formación de los xugadores de Nueva Zelanda (conocíu como'l All Golds) xugaron nuna serie de xuegos nel Reinu Xuníu cuando foi utilizáu'l Reglamentu de NFRU.

En pocos años, la lliga de rugby estender por gran parte del continente meridional en 1909 fundóse oficialmente la New Zealand Rugby League, y en 1924 volvió a la vida l'Australianu Rugby Board Lliga de Control, qu'unos años más tarde convirtióse na Lliga de Rugby d'Australia .

Nos años trenta, el xuegu llegó a Francia, el país onde la unión de rugby taba pasando por un momentu difícil por cuenta de delles acusaciones de profesionalidá, l'equipu nacional francés foi espulsáu del Tornéu de les Cinco Naciones; Por esta razón, munchos xugadores decidieron dir a la lliga de rugby.

En 1948 Burdeos foi fundada oficialmente la Rugby League International Federation (RLIF), que llueu se convirtió nel organismu mundial de la disciplina que rixe: en 1954, Francia foi sede de la primer Copa del Mundu (l'eventu ganáu pol Reinu Xuníu), per delantre de más de trenta 'añu del establecimientu del mesmu troféu no relativo a la unión del rugby.
L'aceptación de profesionalidá dende la so creación, la lliga de rugby de cutiu atraxo a xugadores de rugby, una disciplina que se caltuvo d'aficionaos hasta 1995: mientres enforma tiempu, munchos xugadores de rugby fueron a Rugby League, la firma de contratos codalosos; pa indicar esti pasu, en Gran Bretaña utilizó la espresión pa dir del Norte.
Ente los xugadores más célebres camudaron a Rugby League, namái tien que citar a Jonathan Davies, famosu mosca de la metá de los años ochenta nacionales galeses

## Lleis y regles

;Dimensiones del terrén de xuegu.
El rugby league xugar por dos equipos nun campu rectangular de dimensiones variables ente 110 a 122 metros de llargu, y con un anchu de 68 metros fixu. Les árees de meta, alcontraes a la fin del campu, con dimensiones de 5 a 11 metros usar pa marcar un try, esto amenorga'l campu de xuegu a 100 metros ente árees. Na interseición ente'l terrén de xuegu y cada área de meta atopen unos postes en forma de H, que allúguense equidistantes de dambes bandes y tienen 5,50 metros d'anchu y 3 metros d'altu hasta'l travesal de la H.

;Equipos
Cada equipu cunta con 13 xugadores de campu y 4 sustitutos. Los dos equipos estrémense de la mesma en xugadores atacantes y xugadores defensivos. La numberación ye del 1 al 13, siendo del 1 al 7 pa los defensivos, y del 8 al 13 pa los atacantes.

;Empiezu del partíu y duración del
mesmu L'alcuentru empieza cola patada inicial, onde unu de los dos equipos patisca'l balón al terrén contrariu. El partíu estremar en dos tiempos de 40 minutos con un intervalu de 10 minutos. 

;Maneres de consiguir puntuación
*El try consiste en sofitar el balón nel suelu coles manes sobre o tres la llinia de l'anotación, lo que tien un valor de 4 puntos. Tres el try, l'equipu anotador tien el derechu de patiscar el balón escontra la portería adversaria y, si consigue pasalo ente los dos palos verticales y percima del travesal, anota 2 puntos más de conversión.

*Tamién pueden consiguise puntos tirando a palos tres un golpe de castigu o penalti que vale 2 puntos.

*Otra alternativa ye por aciu un *drop*, que consistente en patiscar a la portería mientres el xuegu dexando primeramente botar el balón nel suelu. El so valor ye de 1 puntu. L'equipu adversariu intenta torgar al equipu d'ataque realizar esti gol atrabancando al xugador cola pelota.

*La postrera alternativa puede asoceder cuando un xugador recibe una falta al momentu de marcar un try, lo cual convalidar el try y dan-y la posibilidá de tirar a palos y un penalti. Esta combinación daría 8 puntos, 4 del try, 2 de la conversión y 2 del penal.

;Llende de placajes
En 1966 instauróse la regla de los cuatro placajes, camudada a seis placajes en 1972, pol cual l'equipu pierde la posesión si'l rival llogra dicha cantidá de placajes. Orixinalmente formábase una melé si asocedía dicha situación, y en 1983 reemplazar por una entrega direuta. La llende de placajes asemeya al deporte fútbol americanu y fútbol canadiense, que tienen una llende de cuatro *downs*. Sicasí, nel rugby league el xuegu nun se detién cuando asocede un placaje.

Cada vez qu'un equipu xuega la pelota l'otru ten de tar a diez metros o se cobra fora de xuegu, cola esceición de dos xugadores llamaos "markers" que son los que queden al llau de la pelota cuando dalgún xugador ye placado. Si nun anotaron nengún puntu pal postreru placaje, polo xeneral l'equipu patisca la pelota al campu contrario pa llograr ventaya territorial. Si la pelota sale ensin botar na cancha del contrariu gana posesión dende onde patiscaron.

A diferencia del rugby a 15, nel rugby league nun se formen *[[rugbi#Rucks y mauls|rucks]]* p'apostar la pelota depués d'un placaje, sinón que'l xugador placado apurre la pelota a un compañeru faciéndola rodar pol pisu, al empar que los rivales tienen de recular.

## Diferencies col rugby union

*Salen 13 xugadores al campu, non 15. Y hai 4 sustitutos y non 8.

*A diferencia del rugby a 15, nel rugby league nun se formen *[[rugbi#Rucks y mauls|rucks]]* p'apostar la pelota tres un placaje, sinón que'l xugador placado apurre la pelota a un compañeru faciéndola rodar pel suelu, al empar que los rivales tienen de recular.

*Nun esiste'l "line" cuando la pelota dexa'l campu peles bandes. Si la pelota trespasa les llendes del terrén de xuegu reponer con una *[[melé]]* tiráu pol equipu que tendría de reponer dende la banda.

## Principales certámenes

### Seleiciones

El principal eventu a nivel mundial ye la Copa del Mundu, certame qu'axunta los escoyíos de distintos países y apuéstase dende 1954. Amás de dicha competencia, esisten eventos importantes como'l partíu qu'apuesten los escoyíos d'Australia y Nueva Zelanda, el certame "cuatro naciones", la Copa Europea (European Cup) y la European Shield, la Copa Asiática y la "Colonial Cup" o Copa Colonial.





### Clubes

El rugby league ye'l deporte más popular en Papúa Nueva Guinea, en cuantes qu'en Nueva Zelanda y Fiji ye'l segundu deporte más popular (detrás del rugby union), al igual que nel norte d'Inglaterra, onde s'atopa llevemente detrás del fútbol, y ye unu de los deportes más populares n'Australia. Ye abondo popular nel sur de Francia.

A parte de los mentaos dientro del cuadru, esisten lligues de rugby a 13 en distintos países d'Europa, Estaos Xuníos, Canadá, Xamaica, Sudáfrica y delles islles del Pacíficu.





## Ver tamién
* Federación Internacional de Rugby League
* Rugby league n'Australia
* Rugby league nel Reinu Xuníu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Reglamentación oficial  n'inglés.
* 
* Federación Internacional de Rugby League