Oriolus chinensis

***'''Oriolus chinensis*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae que vive n'Asia. Esisten delles poblaciones distintes a lo llargo de la so amplia área de distribución y nel pasáu incluyir a la filomena picofina (*[[Oriolus tenuirostris]]*) ente les sos subespecies. Estrémase de la filomena europea que solo tien una estrecha llista loral negra pela so ancha banda negra que va dende la base del picu al traviés de los güeyos y xúnese na nuca. Los machos y les femes tienen un aspeutu similar, anque la parte cimera de les ales de les femes ye más verdoses. El so picu ye rosáu y más robezu que'l de la filomena europea.

## Descripción

La filomena china ye una ave de tamañu mediu col plumaxe na so mayor parte mariellu, col picu rosa y un anchu antifáz negru que llega hasta la nuca, tamién tien negres les plumes primaries y secundaries y la mayor parte de la cola. Los machos adultos tienen les plumes centrales de la cola coles puntes marielles y les llaterales con mayor parte mariella. Les femes tienen la parte cimera de les ales verdosa. Los xuveniles tienen les partes inferiores motudes. Los pitucos son d'un verdosu apagáu con vetes pardes. La so cabeza y nuca son más amarellentaes y les coberteres de la parte inferior de la cola son marielles. Esisten variaciones na estensión del color negru y la intensidá del mariellu nel plumaxe de les distintes subespecies. 

La subespecie *diffusus* cría en China y muévese hasta la India mientres l'iviernu, principalmente en partir nordeste de la rexón peninsular. Les poblaciones de les islles Andaman y Nicobar ye sedentaria. La subespecies de Andamán, *O. c. andamanensis* tien la totalidá de les ales negres, ente que *O. c. macrourus* de Nicobar tien una banda bien ancha na nuca de forma que queda bien pocu mariellu na parte cimera de la cabeza. Les sos ales son práuticamente negres con una mancha mariella nes coberteras primaries. Los cantares de les subespecies de Andaman y Nicobar son distintes siendo'l de la postrera más modulado. La historia evolutiva d'esti grupu de filomenes ye complexu y podría haber dalguna especie críptica más. Nes poblaciones del sureste d'Asia esiste l'enclín al amenorgamientu del mariellu de la frente y al descensu de la intensidá del color mariellu del plumaxe a midida que avánzase de norte a sur. Les femes de les poblaciones del sur tienen el llombu y la cola más verdoses y nun tienen llixos mariellos nes puntes de les secundaries como les poblaciones del norte.

La so llamada corriente ye un *miaa* nasal y el so cantar (*diffusus*) ye un *iwii wii wii-liow*.

## Distribución y hábitat

La filomena china alcuéntrase nos montes, plantíos y xardinos del este y sur d'Asia. Aliméntase de frutos ya inseutos nes copes de los árboles. La subespecie *diffusus* cría nel este de Siberia, Ussuriland, el nordeste de China, Corea y el norte de Vietnam y pasa l'iviernu en Tailandia, Myanmar y partes de la India. T. C. Jerdon describió una ave na rexón Malabar qu'identificó como *Oriolus indicus* y agora considérase que ye *Oriolus chinensis diffusus*. *Oriolus chinensis invisus* alcuéntrase nel sur d'Annam. La subespecie nominal ye mesma de les Filipines. Describiéronse delles subespecies insulares como *suluensis* (Joló), *melanisticus* (Talaud), *formosus* (Sangihe), *frontalis* (islles Sula), *sangirensis* (islles Sangihe), *saani* (Moluques), *mundus* (Simalur), *sipora* (Sipura), *richmondi* (Siberut y Pagi), *insularis* (Kangean), *broderipii* (Lombok, Sumba, Sumbawa, Flores y les islles Alor), *lampochryseus* (Masalembo y islles Keramian), *oscillans* (islles Tukangbesi), *boneratensis* (islles Bonerate, Djampea y Kalao), *maculatus* (Pulau Ujong, Sumatra, Billiton, Bangka, Nias, Xava, Bali y Borneo), *yamamurae* (Filipines centrales y meridionales, dacuando considerada idéntica a la nominal), *celebensis* (norte de Célebes) y *macassariensis* (sur de Célebes). Les subespecies tán rellacionaes cercanamente y el grupu forma un cladu cola filomena europea y la filomena india.

Les poblaciones que críen nel este d'Asia pasen l'iviernu en rexones tropicales del sureste asiáticu. La subespecie *diffusus* amás migra dacuando a munches partes del sur de la India y ye vista más regularmente nos Ghats Occidentales. En Singapur créese que críen solo dende los años 1920 y anguaño son comunes inclusive nos xardinos de la ciudá. Ente que nos años 1880 considerábense rares.

## Comportamientu

Rexistróse que les filomenes chines aliméntase d'una gran variedá de frutos como los del *[[Trema orientalis]]* y *[[Ficus]]*, ente otros, y tamién d'inseutos. Suxirióse que contribuyeron a la dispersión de les especies de *Ficus* na isla de Krakatoa onde s'establecieron ente les primeres especies colonizadores. N'India reparóse que peracaben néctar de les flores grandes como les *[[Salmalia]]* y *[[Erythrina]]*. Dacuando pueden depredar nos niales atrapando pitucos pequeños. 

La so dómina de cría ye d'abril a xunu (xineru–marzu nes Nicobar) y el so nial tien forma de concu fondu qu'asitien na base de les cañes de los árboles. La puesta consta de dos o tres güevos, de color salmón chiscaos con llixos acolorataos y manches más escuros. Con frecuencia constrúin el so nial nes proximidaes del nial d'un drongo real. Les femes pueden construyir dos o tres nidos y finalmente escueyen unu d'ellos pa poner los güevos. Los machos dacuando pósense xunto a los niales refugaos. La incubación ye realizada solo pola fema. Los güevos eclosionen tres 14 o 16 díes, y los pitucos tarden dos selmanes más en desenvolvese. Les femes caltiénense cercanes al nial, contribúin a la so llimpieza llevándose los sacos fecales de los pitucos, estornen a los depredadores y alimenten a los pollos. Los machos desempeñen un papel más activu na alimentación y guarda. El gorrión molineru y el bulbul negru dacuando pueden aprovechar los sos niales abandonaos. Ente los depredadores que pueden atacar el so niales atopen los cuervos, les pegues y les aves de presa. En munches partes del sureste asiáticu son prindaes y vendíes como mascotes.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Semeyes y grabaciones
*