open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
14 Aurigae

**14 Aurigae** (14 Aur / HD 333959 / HR 1706) ye un sistema estelar na constelación d'Auriga de magnitú aparente media +5,01. Alcuéntrase a 268 años lluz del Sistema Solar.

La estrella primaria del sistema, **14 Aurigae A**, ye una subxigante blanca de tipu A9IV. Con una temperatura efectivo de 7670 K, relluma con una lluminosidá 59 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
El so radiu ye 4,4 vegaes más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 27 km/s, lo qu'implica un periodu de rotación inferior a 8 díes.
Tien una masa 2,4 vegaes mayor que la masa solar.
Ye una variable Delta Scuti —polo que ye conocida tamién cola denominación de **KW Aurigae**— que'l so periodu principal ye de 2,11 hores; la so variación de rellumu ye de 0,13 magnitúes.

La subxigante tien una compañera espectroscópica —la so duplicidá ye conocida pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales— que'l so periodu orbital ye de 3,794 díes.
Probablemente ye una nana naranxa de baxa masa. 
La separación averada ente estos dos componentes ye de 0,07 UA.

Visualmente a 10 segundos d'arcu de 14 Aurigae puede reparase una estrella de magnitú aparente +11 (**14 Aurigae B**), magar se cree que dicha estrella a cencielles coincide na mesma llinia de visión pero nun forma parte del sistema.

Sicasí, una segunda estrella visualmente a 14 segundos d'arcu de 14 Aurigae A, denomada **14 Aurigae Ca**, sí ta físicamente rellacionada con ella.
Ye, de la mesma, una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 2,99 díes, onde la componente principal tien tipu espectral F3V. Asumiendo que la compañera apenes contribúi a la lluminosidá conxunta, la estrella F3V, con una temperatura de 6900 K, tien un radiu 1,9 vegaes mayor que'l radiu solar y una lluminosidá 7 vegaes mayor que la del Sol.
La separación ente les dos estrelles que formen 14 Aurigae Ca ye de 0,05 UA.

Finalmente, el telescopiu espacial Hubble dexó reparar una fonte de lluz ultravioleta a 2 segundos d'arcu de 14 Aurigae Ca. Ye una nana blanca caliente con una temperatura de 42.000 K y que'l so tamañu sería comparable al de la Tierra.
Denominada **14 Aurigae Cb**, completaría una órbita alredor de 14 Aurigae Ca cada 1600 años —siendo ésti una llende inferior—.
De la mesma, el subsistema 14 Aurigae Ca-Cb emplegaría más de 20.000 años en completar una órbita en redol a la brillosa 14 Aurigae A.

## Referencies
14 Cephei

**14 Cephei** (14 Cep / HD 209481 / HR 8406) ye una estrella de la constelación de Cepheus de magnitú aparente +5,55.

14 Cephei ye una estrella azul de la secuencia principal de tipu espectral O9V.
Les estrelles de tipu O son por demás escases ente les estrelles visibles, siendo Naos (ζ Puppis) y ζ Ophiuchi dos de les representantes más brilloses.
Amás, son estraordinariamente calientes; la temperatura superficial de 14 Cephei ye de 34.280 K.
La so lluminosidá bolométrica —qu'inclúi la gran cantidá de lluz ultravioleta emitida por esta clase d'estrelles— ye 226.000 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Namái'l so enorme alloña respectu al Sistema Solar, aproximao 3050 años lluz d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, fai que nun la veamos más brillosu.
Tamién bien masiva, tien una masa envalorada de 30,4 ± 10,15 mases solares.
El so diámetru angular —0,149 ± 0,024 milisegundos d'arcu— dexa envalorar de manera averada'l so diámetru real, que resulta ser unes 15 vegaes más grande que'l del Sol.

14 Cephei ye una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 3,070 díes.
Amás ye una variable elipsoidal rotante asemeyáu a Espiga (α Virginis) o a δ Circini.
Por ello, recibe la denominación, tocantes a estrella variable, de **LZ Cephei**.
La variación de rellumu ye d'apenes 0,099 magnitúes.

## Referencies
14 Herculis

**14 Herculis** ye una estrella nana naranxa asitiada aproximao a 59 años lluz de la Tierra na constelación d'Hércules. Nun ye visible a simple vista. Tamién ye conocida como Gliese 614. 

En 1998 un planeta estrasolar foi descubiertu orbitando a 14 Herculis y recibió el nome de 14 Herculis b. El planeta tien una órbita escéntrica y de periodu llargu y tarda más o menos 4,8 años en completala. En 2006, un posible segundu planeta foi propuestu, llamáu 14 Herculis c. Los parámetros d'esti planeta son inciertos, pero recién analís suxeren que podría tar nuna resonancia de 4:1 col planeta interior, con un periodu orbital de cuasi 19 años y una distancia a la so estrella de 6,9 UA.

## Ver tamién
* Planetes_estrasolares

## Referencies

## Enllaces esternos

## N'inglés
* 
* 
* 
*
15 Andromedae

**15 Andromedae** (15 And / V340 Andromedae) ye una estrella de magnitú aparente +5,56 encuadrada na constelación d'Andrómeda.
Incluyida dacuando dientro de la corriente d'estrelles del sietestrellu, estudios más recién ponen n'entredichu la so pertenencia a tala asociación.
Alcuéntrase a 262 años lluz del Sistema Solar.

15 Andromedae ye una xigante blanca de tipu espectral A1III.
Anque tien una edá averada de 130 millones d'años —un 3% de la edá del Sol—, ye una estrella evolucionada asemeyada a Askella (ζ Sagittarii) o a les componentes del sistema ζ Bootis.
Daqué más caliente qu'éstes, 15 Andromedae tien una temperatura efectivo ente 9020 y 9225 K y una lluminosidá 27 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Ye 2,7 vegaes más masiva que'l Sol y el so conteníu metálico ye notablemente inferior a la solar ([Fe/H] = -0,50).
Alcuéntrase arrodiada por un discu de polvu circumestelar, como suxer un escesu na emisión de radiación infrarroxo tanto a 24 μm como a 70 μm.
Dichu discu de polvu alcuéntrase a unes 50 UA de la estrella.

15 Andromedae ye una variable Delta Scuti que sufre pequeños cambeos na so lluminosidá debíos a pulsaciones radiales y non-radiales na so superficie.
γ Coronae Borealis y τ Pegasi son, dientro d'esta clase de variables, estrelles asemeyaes a 15 Andromedae.
El periodu d'oscilación principal ye de 0,040 díes (0,97 hores), siendo la variación de rellumu de namái 0,0019 magnitúes; un segundu periodu de 0,045 díes foi tamién detectáu.
Igualmente inclúyese a 15 Andromedae nel grupu de les estrelles Lambda Bootis.
Como variable recibe la denominación de **V340 Andromedae**.

## Referencies
110 Virginis

**110 Virginis** (110 Vir / HD 133165 / HR 5601 / HIP 73620) ye una estrella na constelación de Virgu asitiada cuasi na llende con Serpens Caput. Tien magnitú aparente +4,40 y alcuéntrase a 184 años lluz del Sistema Solar.

110 Virginis ye una xigante naranxa de tipu espectral K0.5IIIb con una temperatura superficial de 4700 K. 
La so lluminosidá ye 79 vegaes mayor que la del Sol y tien un radiu 13 vegaes más grande que'l radiu solar. Ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a otres xigantes naranxes más conocíes como Menkent (θ Centauri), Nash (γ2 Sagittarii) o α Monocerotis, toes elles más brilloses por tar más cerca de la Tierra. La velocidá de rotación de 110 Virginis ye de 2,24 km/s. Clasificada como una posible estrella variable (NSV 20230), estudios subsiguientes nun confirmaron dicha variabilidá.

Les variaciones na velocidá radial de 110 Virginis amuesen una periodicidá de 512 díes, magar nun ye posible estremar si dicha variación débese a mecanismos intrínsecos (pulsaciones de la mesma estrella) o estrínsecos (presencia d'una compañera subestelar).

## Referencies
15 Aquilae

**15 Aquilae** (15 Aql / h Aquilae) ye una estrella na constelación del Águila de magnitú aparente +5,41.
Nun tien nome propiu habitual pero, na astronomía china, xunto a λ Aquilae, 14 Aquilae y otres estrelles de la constelación de Scutum, yeren **Tseen Peen**, «el Cascu Celestial».
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, alcuéntrase a 289 años lluz del Sistema Solar.

15 Aquilae ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III con una temperatura efectivo ente 4560 y 4571 K.
Esti tipu d'estrelles ye bien frecuente nel cielu nocherniegu: Tarazed (γ Aquilae), ε Aquilae o 12 Aquilae son exemplos de xigantes naranxes nesta mesma constelación.
El radiu de 15 Aquilae ye 14 vegaes más grande que'l del Sol y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 25 km/s.
Relluma con una lluminosidá 83 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— inferior a la del Sol nun 44% ([Fe/H] = -0,25).
Como'l Sol, ye una estrella del discu finu y tien una edá averada de 4090 ± 2070 millones d'años.

15 Aquilae forma una doble óptica con HD 177442, siendo la separación visual ente elles de 38,5 segundos d'arcu.
Nun esiste rellación física ente dambes estrelles, yá que HD 177442 alcuéntrase a 553 años lluz de nós, muncho más alloñada que 15 Aquilae.

## Referencies
15 Delphini

**15 Delphini** (15 Del) ye una estrella na constelación del Delfín.
De magnitú aparente +6,01, alcuéntrase a 96 años lluz del Sistema Solar.

15 Delphini ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F5V.
Tien una temperatura efectivo de 6424 ± 32 K y ye 2,8 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so radiu ye aproximao un 30% más grande que'l del Sol, rotando con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 7 km/s.
Con una masa de 1,14 mases solares, la so edá envalorada ye de 3100 millones d'años.

15 Delphini evidencia un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,31.
La bayura de diversos elementos evaluaos amuesa cierta dispersión en rellación al conteníu de fierro; el aluminiu, por casu, ye inda más escasu ([A la Fe] = -0,13), pero'l nivel d'oxíxenu nun ye tan distintu de la solar.

D'alcuerdu al Bright Star Catalogue, 15 Delphini puede tener dos compañeres estelares.
La primera d'elles, visualmente a unos 60 segundos d'arcu, tien magnitú 14,1, ente que la segunda, a 108 segundos d'arcu, tien magnitú 11,2.

## Referencies
15 Canis Majoris

**15 Canis Majoris** (15 CMa / EY Canis Majoris) ye una estrella na constelación del Can Mayor de magnitú aparente +4,81.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, alcuéntrase aproximao a 1217 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques
15 Canis Majoris ye un superxigante blancu-azulada de tipu espectral B1Ib, onde la «b» indica que, dientro de les superxigantes, ye de les menos lluminoses. 
Sicasí, relluma con una lluminosidá bolométrica —en toles llonxitúes d'onda— 7900 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Les diverses estimaciones de la so temperatura efectivo van dende 24.000 a 27.710 K.
Con un radiu 6,8 vegaes más grande que'l del Sol, xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada ente 20 y 34 km/s, siendo considerada un «rotor lentu».

15 Canis Majoris presenta una metalicidá inferior a la solar ([Fe/H] = -0,47) y ye una estrella arriquecida en nitróxenu. Tien una masa próximo a les 9 mases solares y una edá de 23,6 millones d'años.

## Variabilidá
15 Canis Majoris ye una variable del tipu Beta Cephei, recibiendo la denominación, tocantes a variable, de **EY Canis Majoris**.
Estes variables, ente les que se cunten Murzim (β Canis Majoris) y ξ<sup>1</sup> Canis Majoris —dambes tamién en Can Mayor—, esperimenten pulsaciones na so superficie que se traducen en variaciones de rellumu.
Asina, el rellumu de 15 Canis Majoris varia 0,05 magnitúes nun periodu de 4,43 hores.

## Referencies
15 Leonis Minoris

**15 Leonis Minoris** (15 LMi) ye una estrella de magnitú aparente +5,10 que s'atopa a 60 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Magar la so denominación de Flamsteed, ta encuadrada dientro de la constelación del sietestrellu.

15 Leonis Minoris ye una nana mariella de tipu espectral G0.5Va con una temperatura efectivo de 5958 K.
La so lluminosidá ye 2,6 vegaes mayor que la lluminosidá solar —un 60% superior a la que cabría esperar pol so tipu espectral— y tien un radiu ente un 47% y un 57% más grande que'l del Sol, parámetros que suxeren que 15 Leonis Minoris ye una estrella más evolucionada que'l Sol.
La so masa averada ye de 1,17 ± 0,4 mases solares y puede tener una edá envalorada a partir d'isocrones— de 4500 ± 400 millones d'años.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 3 km/s y nun presenta actividá cromosférica.
Nun se detectó escesu nel infrarroxu nin a 24 μm nin a 70 μm, lo qu'en principiu refuga la presencia d'un discu de polvu al so alredor.

15 Leonis Minoris presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— daqué mayor que la solar ([Fe/H] = +0,15).
Otros dolce elementos evaluaos amuesen el mesmu enclín, siendo los sos niveles cimeros a los del Sol en tolos casos; l'escandiu ye l'elementu más «sobreabundante», siendo la so bayura relativa casi'l doble que nel Sol.
Igualmente la rellación oxíxenu/hidróxenu ye aproximao un 70% más elevada que na nuesa estrella.

## Referencies
15 Lyncis

**15 Lyncis** (15 Lyn) ye una estrella na constelación boreal de Llobu cerval.
De magnitú aparente +4,35, ye la quinta estrella más brillosa na constelación dempués d'α Lyncis, 38 Lyncis, 10 Ursae Majoris y Alsciaukat (31 Lyncis).
Alcuéntrase a 170 años lluz del Sistema Solar.

15 Lyncis ye una xigante mariella de tipu espectral G5III-IV con una temperatura efectivo ente 4850 y 5164 K.
Ye 40 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien un diámetru 8 vegaes más grande que'l diámetru solar; esta última cifra ye discreta pa una xigante, siendo'l tamañu de 15 Lyncis daqué inferior al de Vindemiatrix (ε Virginis) o Sadalbari (μ Pegasi), dos conocíes estrelles asemeyaes.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 2,9 km/s.
Exhibe un conteníu metálico comparable a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = +0,05.
La so edá envalorada ta nel rangu de 600 - 780 millones d'años.
Con una masa de 2,5 mases solares, ye una estrella del discu finu al igual que'l Sol.

15 Lyncis tien una compañera estelar visualmente a 0,55 segundos d'arcu, siendo la diferencia de magnitú de dambes componentes d'aproximao 1,7.
El periodu orbital del sistema ye de 190,0 años y la órbita ye notablemente escéntrica (ε = 0,66).

## Referencies
15 Pegasi

**15 Pegasi** (15 Peg) ye una estrella na constelación de Pegasu.
Tien magnitú aparente +5,53 y alcuéntrase a 90 años lluz de distancia del Sistema Solar.

15 Pegasi ye una estrella blancu-mariella, posiblemente subxigante, de tipu espectral F6IV-V.
Non bien distinta a Syrma (ι Virginis), tien una temperatura efectivo de 6316 ± 64 K.
Relluma con una lluminosidá 4,2 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so diámetru angular, de 0,565 segundos d'arcu, dexa envalorar el so radiu, siendo ésti un 70% más grande que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 7 km/s.
Amuesa un conteníu metálico notablemente inferior a la solar ([Fe/H] = -0,63).
Amás del fierro —que la so bayura relativa ye una cuarta parte de la esistente nel Sol—, níquel y titaniu son igualmente escasos. Otros elementos procedentes de captura neutrónica como itriu y bariu amuesen igual enclín. 

15 Pegasi tien una masa un 10% mayor que la masa solar y la so edá envalórase ente 3300 y 4840 millones d'años.
Magar el so baxu conteníu metálico, la so cinemática indica que, como'l Sol, ye una estrella del discu finu.

## Referencies
15 Sagittae

**15 Sagittae** (15 Sge / HD 190406 / HR 7672) ye una estrella na constelación de Sagita, la flecha, alcontrada al sur de γ Sagittae, noroeste de ρ Delphini y nordés d'Altair (α Aquilae). Tien magnitú aparente +5,80 y alcuéntrase a 58 años lluz del Sistema Solar. Forma un sistema binariu con una nana marrón, afayada en 2002.

15 Sagittae ye una nana mariella de tipu espectral G0V con una temperatura efectivo entendida ente 5853 y 5944 K.
La so lluminosidá ye un 31% mayor que la del Sol y tamién ye más masiva qu'esti, con una masa de 1,11 mases solares.
Tien un radiu de 1,05 ± 0,02 radios solares.

De metalicidá comparable a la solar ([M/H] = +0,02), los niveles de diversos elementos evaluaos como sodiu, siliciu, titaniu y níquel son práuticamente iguales a los atopaos nel Sol. 
Nun esiste alcuerdu tocantes a la so edá; anque inequívocamente más nuevu que'l Sol —que la so edá ye de 4600 millones d'años—, distintos métodos asitien la so edá ente 2660 y 3160 millones d'años. A partir del so periodu de rotación —13,94 díes— envaloróse la so edá per aciu xirocronoloxía, resultando ser d'aproximao 1700 millones d'años, significativamente menor que la envalorada por otros métodos.

## Compañera subestelar

En 2002 afayóse la esistencia d'una nana marrón, denomada **15 Sagittae b**, n'órbita alredor de 15 Sagittae. Reparada a 0,79 segundos d'arcu de la estrella principal, la separación media ente dambos oxetos ye de 18,3 ± 0,5 UA, siendo la so masa mínimo 68 vegaes mayor que la de Xúpiter.
El so periodu orbital ye de 73,3 años y la enclín orbital respectu al observador terrestre ye de 97,3º.

## Referencies
16 Camelopardalis

**16 Camelopardalis** (16 Cam) ye una estrella asitiada na constelación de Camelopardalis, la xirafa.
Tien magnitú aparente +5,25 y alcuéntrase a 336 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
16 Camelopardalis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0Vne.
Asemeyáu a Phecda (γ Ursae Majoris), pero cuatro vegaes más alloñada qu'ésta, la so temperatura efectivo ye de 9750 K.
Ye 97 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so diámetru ye 3,3 vegaes más grande que'l diámetru solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o mayor de 217 km/s.
Tien una masa 2,5 vegaes mayor que la masa solar.
La so edá envalorada ye de 400 millones d'años, trescurriendo yá'l 82% de la so vida como estrella de la secuencia principal.

## Compañera estelar y discu de polvu

16 Camelopardalis tien una compañera estelar que'l so rellumu ye 4,3 magnitúes inferior al de la estrella principal.
Primeramente detectada por emisión de rayos X —les estrelles que'l so tipu espectral ta entendíu ente A7 y B6 en principiu nun tendríen d'emitir rayos X—, ta visualmente dixebrada d'ella 0,29 segundos d'arcu.
Per otra parte, la correllación ente les fontes del catálogu Hipparcos y les del satélite IRAS suxeren la presencia d'un discu circumestelar de polvu alredor de 16 Camelopardalis, lo qu'implicaría la esistencia de planetesimales o exoplanetes. La masa d'esti discu sería unes 2,1 vegaes mayor que la masa terrestre.

## Referencies
16 Delphini

**16 Delphini** (16 Del) ye una estrella na constelación del Delfín de magnitú aparente +5,54.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, alcuéntrase a 197 ± 4 años lluz del Sistema Solar.

16 Delphini ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A4V.
Les estrelles blanques de la secuencia principal son frecuentes nel cielu nocherniegu; nesta mesma constelación del Delfín ζ Delphini, ι Delphini y ρ Aquilae, son estrelles d'esta clase.
Con una temperatura efectivo de 8395 K y una lluminosidá 22 vegaes superior a la del Sol, 16 Delphini ye bien asemeyáu a la conocida Fomalhaut (α Piscis Austrini).

Como otres estrelles análogues, 16 Delphini xira sobre sigo mesma a gran velocidá, siendo la so velocidá de rotación proyeutada de 159 km/s.
La so masa ye de 2,02 mases solares y consumió la metá de la so vida como estrella de la secuencia principal.

16 Delphini forma una estrella doble con **BD+12 4501B**, de magnitú +11,8. Sicasí, dambes estrelles nun tán físicamente rellacionaos, constituyendo una estrella doble óptica.

## Referencies
16 Draconis

**16 Draconis** (16 Dra / HD 150100) y **17 Draconis** (17 Dra / HD 150117J) formen un sistema estelar na constelación de Draco.
Separaes 90 segundos d'arcu nel cielu, les dos estrelles tán gravitacionalmente rellacionaes; la distancia real ente dambes ye de siquier 11.500 UA, lo que da llugar a un periodu orbital cimeru a 38.000 años.
El sistema alcuéntrase a 420 años lluz del Sistema Solar.

## 17 Draconis
De la mesma, 17 Draconis ye una estrella binaria, tando separaes 3,3 segundos d'arcu dambes componentes —denominaes 17 Draconis A y 17 Draconis B—.
**17 Draconis A** ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B9V con una temperatura efectivo averada de 10.500 K y 132 vegaes más lluminosa que'l Sol.
Tien un radiu 3,4 vegaes más grande que'l radiu solar y una masa de 3,1 mases solares. 
La so velocidá de rotación proyeutada ye de 217 km/s, dando llugar a un periodu de rotación inferior a 0,8 díes.

**17 Draconis B** ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A1V con una temperatura de 9.400 K.
40 vegaes más lluminosa que'l Sol, la so masa ye de 2,4 mases solares.
Tien un radiu 2,4 vegaes más grande que la solar, y —con una velocidá de rotación de siquier 231 km/s—, completa un xiru sobre sigo mesma en menos de 0,5 díes.
La separación ente 17 Draconis A y B ye de más de 425 UA y el so periodu orbital supera los 3800 años.

## 16 Draconis
Pela so parte, **16 Draconis** ye una estrella de tipu B9.5V bien asemeyáu a 17 Draconis A.
La so lluminosidá ye 112 vegaes mayor que la lluminosidá solar y la so masa ye de 3,0 mases solares.
Tien un radiu 3,2 vegaes más grande que'l del Sol y xira sobre sigo mesma con una velocidá de siquier 77 km/s, lo que trai un periodu de rotación de 2,1 díes o inferior.
Esta estrella amuesa un escesu nel ultravioleta y rayos X, que'l so orixe paez tar nuna nana blanca —demasiáu tenue pa ser reparada— cola que formaría un sistema binariu.
La temperatura d'esti oxetu puede tar próximu a los 30.000 K y, considerando que'l sistema tien una edá de 250 millones d'años, na so nacencia probablemente fuera una estrella de tipu B6 que, al ser más masiva, evolucionó más apriesa.

## Referencies
16 Librae

**16 Librae** (16 Lib / HD 132052 / HR 5570) ye una estrella asitiada na constelación de Llibra. La so magnitú aparente ye +4,48 y alcuéntrase a 91 años lluz del Sistema Solar.

16 Librae ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F0V que la so temperatura superficial ye de 6964 K.
Relluma con una lluminosidá 11 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so diámetru angular —0,692 milisegundos d'arcu— dexa evaluar el so diámetru real, siendo ésti'l doble del diámetru solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 113,3 km/s, completando una vuelta en menos de 1,03 díes.
Les estrelles de la secuencia principal de menor masa y temperatura xiren sobre sigo mesmes amodo —la velocidá de rotación del Sol ye de 2 km/s—, ente que dicha velocidá aumenta cola masa (vease rotación estelar). La división ente dambos tipos de rotores ye relativamente sópita, tando dichu puntu d'inflexón asitiáu na metá de la clase F.

Coles mesmes, 16 Librae evidencia una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— bien paecida a la solar ([Fe/H] = -0,01).
Ye un 66% más masiva que'l Sol y tien una edá averada de 1200 millones d'años.

## Referencies
16 Persei

**16 Persei** (16&nbsp;Per) ye una estrella de magnitú aparente +4,20 asitiada na constelación de Perséu.
Alcuéntrase a 121 años lluz de distancia del Sistema Solar.

16 Persei ye una xigante blancu-mariella de tipu espectral F2III.
La so temperatura efectivo nun se conoz con exactitú; diversos estudios asítienla nel rangu de 6700 - 7103 K.
Relluma con una lluminosidá 21 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Amás de pola so magnitú absoluta (+1,39), la so condición de xigante vien sofitada pol so tamañu; el so diámetru angular envaloráu de 1,11 milisegundos d'arcu implica que'l so radiu ye 4,4 vegaes más grande que'l del Sol. 
Ye un «rotor» rápidu, xirando sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o superior a 160 km/s.
Ello provoca un marcáu achatamientu nes sos rexones polares (igual a 0,24).

Con una masa 2,05 vegaes mayor que la masa solar, la edá de 16 Persei envalórase en 1000 millones d'años.
Amuesa un conteníu metálico —entendiendo por metales aquellos elementos más pesaos que l'heliu— bien asemeyáu al del Sol ([Fe/H] = 0,00). 
Coles mesmes, evidencia una bayura relativa de litiu (A(Li) = 3,1) claramente superior a la solar, pero que ta na media de la bayura cósmica d'esti metal.
A lo último, hai de solliñar que 16 Persei puede ser una variable Delta Scuti, estremu qu'aínda nun foi confirmáu.

## Referencies
16 Ursae Majoris

**16 Ursae Majoris** (16 UMa / c Ursae Majoris / HD 79028 / HR 3648) ye una estrella na constelación del sietestrellu de magnitú aparente +5,20.
Visualmente alcuéntrase unos 2º al sur de τ Ursae Majoris.
Alcuéntrase a 64 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques
16 Ursae Majoris ye una nana mariella de tipu espectral G0V con una temperatura efectivo ente 5861 y 5907 K.
La so velocidá de rotación ye de siquier 6,1 km/s.
2,9 vegaes más lluminosa que'l Sol, tien una masa un 11% mayor que la masa solar.
Al igual que'l Sol, ye una estrella del discu finu de la galaxa.
Más vieya que'l Sol, tien una edá envalorada nel rangu de 6000 a 7500 millones d'años.

16 Ursae Majoris tien una composición química bien paecida a la del Sol, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = 0,00.
Los niveles de tolos elementos evaluaos son bien similares a les solares; namái'l azufre ye llixeramente deficiente en rellación a la nuesa estrella [S/H] = -0,11.

## Sistema estelar
16 Ursae Majoris ye una binaria espectroscópica, esto ye, la so duplicidá ye conocida pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales.
El periodu orbital ye de 16,23297 díes, siendo la órbita bien pocu escéntrica (ε = 0,09).
De la compañera estelar namái se conoz la so masa, qu'equival al 60% de la masa solar.

## Referencies
17 Cygni

**17 Cygni** (17 Cyg / HD 187013 / HR 7534) ye una estrella na constelación del Cisne de magnitú aparente +4,99. Alcuéntrase a 68 años lluz de distancia del Sistema Solar.

17 Cygni ye una nana mariella de tipu espectral F7V con una temperatura superficial de 6379 K, unos 600 K más alta que la del Sol. De carauterístiques asemeyaes a ι Piscium o Asellus Primus (θ Bootis), relluma con una lluminosidá 3,6 vegaes mayor que la lluminosidá solar. La so masa envalorada ye un 31% mayor que la del Sol y paez ser más nuevu que la nuesa estrella, con una edá averada de 2000 millones d'años. La so velocidá de rotación, 10 km/s, ye 5 vegaes más rápida que la del Sol.

La so metalicidá paez comparable a la solar; unes fontes señalen un valor llixeramente cimeru ([Fe/H] = +0,03) magar qu'otres apunten un valor inferior ([Fe/H] = -0,13). Les bayures relatives d'elementos como sodiu, magnesiu y azufre tán en redol al 70% de los valores solares, ente que los conteníos de siliciu o aluminiu son bien asemeyaos a los atopaos nel Sol.

17 Cygni ye unu de los oxetivos prioritarios del Terrestrial Planet Finder (TPF) pa la busca de planetes terrestres que puedan allugar vida.

## Referencies
17 Sextantis

**17 Sextantis** (17 Sex / HD 88195 / HR 3989) ye un sistema estelar na constelación de Sextans, el sestante, de magnitú aparente +5,90. Alcuéntrase aproximao a 1350 años lluz del Sistema Solar.

17 Sextantis ye una estrella blanca de tipu espectral A —catalogada nes bases de datos como A1V— con una temperatura efectivo de 9520 K.
Tien una masa 6,4 vegaes mayor que la del Sol y la so lluminosidá ye 940 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Xira sobre sigo mesma con una alta velocidá de rotación igual o mayor de 259 ± 13 km/s.
La so metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— ye asemeyáu a la solar ([M/H] = +0,10 ± 0,10).

17 Sextantis ye una estrella desaxeradamente nueva con una edá de namái 300.000 (± 100.000) años —compárese cola edá del nuesu Sol, envalorada en 4600 millones d'años—.
Al igual qu'estrelles como π<sup>2</sup> Pegasi y 48 Librae, 17 Sextantis tópase arrodiada por una envoltura de gas.
Ye posible que seya llixeramente variable con un curtiu periodu de 1,5 díes.

## Referencies
17 Virginis

**17 Virginis** (17 Vir / HD 107705 / HR 4708) ye una estrella na constelación de Virgu de magnitú aparente +6,46, polo que namái ye visible a simple vista con bones condiciones de visibilidá. Alcuéntrase a 97 años lluz del Sistema Solar.

17 Virginis ye una estrella binaria que la so componente principal ye una nana mariella de tipu espectral F8V. Con una temperatura de 6250 K ye unos 470 K más caliente que'l Sol; ye tamién más lluminosa, aproximao'l doble que'l Sol, siendo'l so radiu un 20% más grande que'l radiu solar. La so masa ye d'aproximao 1,22 mases solares. Ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a HD 179949 o 94 Ceti, ésta última tamién binaria. A diferencia d'estos dos estrelles, nun se detectó hasta la fecha nengún planeta estrasolar en redol a 17 Virginis.

La componente secundaria del sistema ye una nana naranxa de tipu espectral K5V y magnitú +9,2, con una masa envalorada del 75% de la masa solar. Ye una estrella asemeyada a otres estrelles más cercanes como 61 Cygni A o Épsilon Indi A, pudiendo ser una estrella variable. Visualmente a 20 segundos d'arcu de la estrella primaria, la separación real ente los dos componentes del sistema ye d'unes 775 UA, ensin que se conoza la escentricidá de la órbita.

El sistema tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— bien paecida a la del Sol ([Fe/H] = + 0,04) y la so edá envalórase en 2500 millones d'años.

## Referencies
171 Puppis

**171 Puppis** (171 Pup) ye una estrella na constelación de Puppis —la popa del Argo Navis— de magnitú aparente +5,37. Al escarecer de denominación de Bayer, ye conocida davezu pola so númberu de Gould.

Alcuéntrase a 49,6 años lluz de distancia del Sistema Solar.
La estrella conocida más cercana a ella ye HD 69565, distante 6,5 años lluz.

## Carauterístiques
171 Puppis ye una nana mariella de tipu espectral F9V con una temperatura superficial de 5820 K. El so diámetru ye un 26% más grande que'l diámetru solar y ye un 50% más lluminosa que'l Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 5,0 km/s —siendo ésti la llende inferior—, unes 2,5 vegaes más apriesa que'l Sol.
La so masa ye un 16% menor que la masa solar.

171 Puppis ye una estrella antigua, y anque nun se conoz la so edá con certidume, ésta envalórase ente 5.000 y 14.500 millones d'años.
Consecuentemente, tien un conteníu de metales desaxeradamente baxu. Los conteníos de fierro y níquel en 171 Puppis equivalen a aproximao'l 15% de los esistentes nel Sol ([Fe/H] = -0,83), nun siendo tan deficitaria n'otros elementos como magnesiu, oxíxenu o calciu.

## Cinemática
A diferencia del Sol, 171 Puppis ye considerada una estrella del discu gruesu.
Éstes son estrelles que les sos órbites alredor del centru de la galaxa, xeneralmente escéntriques, llevar lloñe del centru del planu galácticu.
La órbita de 171 Puppis, con una escentricidá y = 0,62, determina que la so distancia respeutu al centru de la galaxa varie ente 3 y 12 kilopársecs, ente que'l Sol orbita a una distancia del mesmu ente 7,3 y 10 kilopársecs.
Amás, la distancia máxima de 171 Puppis al planu galácticu ye de 910 parsecs —a títulu comparativu, la órbita del Sol nun s'alloñar más de 30 pársecs del planu de la galaxa.

## Referencies
18 Bootis

**18 Bootis** (18 Boo) ye una estrella de la constelación de Boötes de magnitú aparente +5,40.
Formaba parte de l'antigua constelación, güei refugada, de Mons Maenalus, que simbolizaba'l monte sobre la que se sofitaba Bootes.
Alcuéntrase a 85 años lluz del Sistema Solar.

18 Bootis ye una subxigante blancu-mariella de tipu espectral F5IV con una temperatura superficial de 6609 - 6622 K.
Ye 4,8 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien un radiu un 60% más grande que'l radiu solar.
Xira sobre sigo mesma apriesa con una velocidá de rotación de siquier 40,5 km/s, evidenciando actividá cromosférica de resultes de la so rápida rotación.
Presenta una metalicidá comparable a la del Sol ([Fe/H] = +0,01) y la so bayura de litiu (logє[Li] = 1,80) ye más alta que la solar.
La so masa ye un 35% mayor que la masa solar y tien una edá envalorada de 1100 millones d'años.

18 Bootis forma parte de l'Asociación estelar del sietestrellu, grupu d'estrelles con velocidaes similares pel espaciu y con un orixe común.
45 Bootis, γ Leporis y ρ Capricorni son otros miembros d'esta asociación d'asemeyaes carauterístiques.

## Referencies
18 Ceti

**18 Ceti** (18 Cet) ye una estrella na constelación de Cetus de magnitú aparente +6,15.
Alcuéntrase a 101 años lluz del Sistema Solar.

18 Ceti ye una nana mariella de tipu espectral G0V.
Tien una temperatura efectivo de 5803 ± 32 K y la so lluminosidá ye cuasi tres veces mayor que la lluminosidá solar.
El so radiu ye un 68% más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 2,5 km/s.
Nun presenta actividá cromosférica, nin tampoco escesu nel infrarroxu que suxera la presencia d'un discu de polvu.
La so masa averada ye un 10% mayor que la masa solar y propúnxose que, en realidá, 18 Ceti ye una subxigante con una edá de 7000 millones d'años; la so bayura relativa de litiu (logє[Li] = 2,45) ye consistente col so estatus de subxigante.

18 Ceti presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— significativamente inferior a la que tien el Sol ([Fe/H] = -0,18 ± 0,03).
Tolos elementos evaluaos, a esceición del calciu, amuesen niveles baxos; especialmente notable ye'l casu del manganesu, que la so bayura relativa ye una tercer parte de la esistente nel Sol.

## Posible compañera estelar
Imáxenes d'altu contraste llograes col Telescopiu Hale dexaron reparar un oxetu que visualmente alcuéntrase a 3,98 segundos d'arcu de 18 Ceti.
D'alcuerdu al so magnitú absoluta y color, piénsase que probablemente ye una nana colorada que puede tar físicamente amestada a ella.

## Referencies
18 Delphini

**18 Delphini** (18 Del / HD 199665 / HR 8030) ye una estrella de magnitú aparente +5,52 asitiada na constelación del Delfín. En 2008 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar n'órbita alredor d'esta estrella.

Asitiada a unos 238 años lluz del Sistema Solar, 18 Delphini ye una xigante mariella de tipu espectral G6III con una temperatura superficial de 4980 K. Con una lluminosidá equivalente a 40 soles, ye intrínsecamente menos lluminosa qu'otres xigantes más conocíes como Vindemiatrix (ε Virginis) o Nekkar (β Bootis), siendo igualmente de menor tamañu qu'éstes, con un radiu 8,5 vegaes más grande que'l radiu solar.
La so masa ye 2,3 vegaes mayor que la masa solar, con un conteníu de fierro respectu al d'hidróxenu llixeramente inferior al del Sol ([Fe/H] = -0,05).
La so lluminosidá en rayos X suxer una llixera actividá cromosférica.
La edá de 18 Delphini envalórase en daqué menos de 800 millones d'años.

## Sistema planetariu

El planeta, denomináu 18 Delphini b, ta asitiáu a 2,6 UA de la estrella, completando una órbita cada 993,3 díes. La so masa ye de siquier 10,3 vegaes la masa de Xúpiter. Afayóse por espectroscopia Doppler dende'l Observatoriu Astrofísicu d'Okayama en Xapón.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
18 Librae

**18 Librae** (18 Lib) ye una estrella na constelación de Llibra de magnitú aparente +5,87.
Alcuéntrase a 309 años lluz del Sistema Solar, siendo'l error en tala midida del 3,7%.

## Carauterístiques
18 Librae ye una xigante naranxa de tipu espectral K3IIICN con una temperatura efectivo de 4450 ± 24 K.
Ye 62 vegaes más lluminosa que'l Sol, lo que supón una lluminosidá comparable a la de θ Librae pero cinco vegaes menor que la d'υ Librae, dambes xigantes asitiaes en Llibra.
Modelos teóricos dan-y un radiu 14 vegaes más grande que'l radiu solar.
Ye, como la mayor parte de les estrelles de la nuesa redolada, una estrella del discu finu.

18 Librae presenta una metalicidá significativamente cimera a la solar ([Fe/H] = +0,30), siendo catalogada como una xigante «súper-rica en metales».
Amás, amuesa un eleváu conteníu de cianóxenu, al igual que Rasalas (μ Leonis) o Unukalhai (α Serpentis).
Estes xigantes evidencien un escesu de nitróxenu de resultes de qu'una gran parte de la so carbonu tresformóse en nitróxenu per aciu el ciclu CNO.
Ello ye que la rellación nitróxenu/fierro en 18 Librae ye 2,75 vegaes más elevada que nel Sol.

La órbita galáutica de 18 Librae ye notablemente más escéntrica (y = 0,32) que la órbita solar.
Ello fai que, nel periastru, la distancia de 18 Librae al centru de la Vía Lláctea seya de namái 12.500 años lluz, unos 10.000 años lluz menor que nel casu del Sol.
Per otra parte, 18 Librae comparte movimientu propiu cola estrella **BD-10 3999 B**, de magnitú +9,74.

## Referencies
18 Puppis

**18 Puppis** (18 Pup / HD 68146 / HR 3202 / HIP 40035) ye una estrella binaria na constelación de Puppis.
El sistema ta formáu por 18 Puppis A, estrella blancu-mariella de tipu espectral F6.5V, y 18 Puppis B, nana colorada de tipu M2V. La separación visual ente dambes ye de 92 segundos d'arcu.
Alcuéntrase a 73 años lluz de distancia del Sistema Solar.

**18 Puppis A** (GJ 9255 A / NLTT 19073), de magnitú aparente +5,54, ye cuasi 3 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien una temperatura efectivo de 6260 K.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 11 km/s.
La so metalicidá —basada nel conteníu relativo de fierro— ye llixeramente inferior a la del Sol ([Fe/H] = -0,09).
Otros elementos evaluaos como sodiu, magnesiu, siliciu, calciu y níquel presenten niveles comparables a les solares.
La so masa ye un 17% mayor que la masa solar y tien una edá envalorada de 3100 millones d'años.
Nun amuesa escesu d'emisión nel infrarroxu atribuyible a la presencia d'un discu circumestelar de polvu.

**18 Puppis B** (GJ 9255 B / NLTT 19072), con magnitú +11,80, ye muncho más tenue que la so compañera. Tien una temperatura envalorada de 3660 K y una metalicidá en redol al 76% de la del Sol.

## Referencies
18 Scorpii

**18 Scorpii** (18 Sco / HD 146233 / HR 6060 / GJ 616) ye una estrella nana mariella na constelación de Scorpius. Ta asitiada nel estremu norte de la mesma cerca de la llende con Ophiuchus, al noroeste de la estrella Zeta Ophiuchi. Tien magnitú aparente +5,50 y alcuéntrase a 45,7 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques físiques

Les carauterístiques físiques de 18 Scorpii son bien similares al Sol, polo que dellos astrónomos consideren que ye'l ximielgu solar más cercanu. De tipu espectral G2 V y estrella única, la so masa ye 1,012 vegaes la masa solar, el so radiu 1,02 - 1,03 vegaes el radiu solar y la so lluminosidá 1,05 vegaes la del Sol. La so metalicidá paez daqué mayor que la solar, en redol a un 5 - 12% mayor. La edá de 18 Scorpii envalórase nunos 4200 millones d'años, apenes 350 millones d'años más nuevu que'l Sol.

Otros parámetros como velocidá de rotación o ciclu d'actividá magnética tamién son paecíos en dambes estrelles. Asina, 18 Scorpii completa una vuelta en 23 díes, en comparanza a los 25,7 qu'emplega'l Sol. Sicasí, el ciclu d'actividá magnética en 18 Scorpii puede ser de más amplitú que nel Sol polo que la so actividá cromosférica global podría ser significativamente mayor.

### Comparanza ente 18 Scorpii y el Sol

(1) = Millones d'años
Les especiales carauterístiques de 18 Scorpii faen d'esta estrella un oxetivu prioritariu na busca de planetes terrestres que puedan allugar vida.

## Ver tamién
* 37 Geminorum
* HD 98618
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies


* 18 Scorpii (SIMBAD)
* 18 Scorpii (Jim Kaler, Stars)
* 18 Scorpii (Solstation) 
*
19 Aquilae

**19 Aquilae** (19 Aql) ye una estrella de magnitú aparente +5,23 na constelación del Águila. 
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, a 149 ± 4 años lluz de distancia del Sistema Solar.

19 Aquilae ye una xigante o subxigante blanca de tipu espectral F0III-IV.
La so temperatura efectivo ye de 6886 K y la so lluminosidá ye unes 13 vegaes superior a la del Sol.
Tien una masa un 69% mayor que la masa solar y la so edá envalórase en 1300 millones d'años.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o superior a 57 km/s.

19 Aquilae amuesa un conteníu metálico que, en llinies xenerales, ye asemeyada al del Sol ([Fe/H] = -0,06).
Sicasí, evidencia ciertu empobrecimientu de manganesu y circoniu y, nel otru estremu, sobreabundancia d'elementos como bariu, escandiu y praseodimiu; esti últimu elementu del grupu de les tierres rares ye cuasi cinco veces más abondosa que nel nuesu Sol ([Pr/H] = +0,68).
Coles mesmes, evidencia una bayura relativa de litiu claramente cimeru a la solar (A(Li) = 2,83), pero que ta na media de la bayura cósmica d'esti metal.

## Referencies
19 Arietis

**19 Arietis** (19 Ari / HD 13596 / HR 648 / HIP 10328) ye una estrella de magnitú aparente +5,73 asitiada na constelación d'Aries. D'alcuerdu a la paralax midida pol satélite Hipparcos (6,81 ± 0,38 milisegundos d'arcu) alcuéntrase a 479 años lluz del Sistema Solar.

19 Arietis ye una xigante colorada de tipu espectral M0III con una temperatura efectivo de 3865 K.
Tien una metalicidá bien paecida a la del Sol.
Anque ye una xigante asemeyada a Mirach (β Andromedae) o Gianfar (λ Draconis), ye más pequeña y menos lluminosa qu'éstes.
El so radiu, calculáu a partir de la midida del so diámetru angular —2,44 milisegundos d'arcu—, ye unes 50 vegaes mayor que'l radiu solar.
Anser (α Vulpeculae) tien un tamañu y lluminosidá asemeyaes.

Reparóse una variación nel rellumu de 19 Arietis de 0,14 magnitúes, siendo considerada una variable semirregular. Paez esistir un periodu principal de 32 díes y unu secundariu de 275 díes.

## Referencies
19 Aurigae

**19 Aurigae** (19 Aur / HD 34578 / HR 1740) ye una estrella de magnitú aparente +5,05 encuadrada na constelación d'Auriga.
Asitiada aproximao a 2080 años lluz del Sistema Solar, ye una xigante lluminosa de color blancu y tipu espectral A5II.
Les xigantes lluminoses de tipu A son pocu frecuentes, siendo y Velorum y ο Scorpii dos brillosos exemplos dientro d'esti grupu.

19 Aurigae tien una temperatura superficial de 8300 ± 100 K y una lluminosidá 11.200 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
El so diámetru angular envaloráu, 0,598 milisegundos d'arcu, dexa conocer, en función de la distancia, el diámetru real.
Dada la incertidume na mesma —que nel casu de 19 Aurigae supera'l 20%— el so diámetru puede evaluase de forma namái averada, resultando ser 41 vegaes más grande que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 14 km/s, magar la so velocidá de rotación puede ser más elevada dependiendo del enclín de la so exa al respective de la nuesa llinia de visión.
Amuesa un índiz de metalicidá —factor que mide la bayura d'elementos metálicos— superior al del Sol ([Fe/H] = +0,16).
Ye una estrella de 8,8 mases solares con una edá de 29 millones d'años.

## Referencies
19 Cephei

**19 Cephei** (19 Cep / HD 209975 / HR 8428) ye una estrella na constelación de Cepheus de magnitú aparente +5,11. Ye una estrella bien distante; la distancia calculada a partir de la paralax asitia a la estrella a 5400 años lluz del Sistema Solar, anque l'error acomuñáu ye tan grande que'l valor nun ye fiable n'absolutu. Si, como tradicionalmente propúnxose, 19 Cephei forma parte de l'Asociación estelar Cepheus OB2, la estrella taría a 2400 años lluz. 

19 Cephei ta catalogada como una superxigante azul de tipu espectral O9Ib que la so temperatura efectivo algama los 32.600 K.
Dada la incertidume de la distancia a la que s'atopa, les sos carauterístiques físiques namái pueden envalorase. D'alcuerdu al profesor J. Kaler, ye una estrella bien lluminosa de la secuencia principal que la so enerxía provién de la fusión del hidróxenu. Con una gran parte de la radiación emitida como lluz ultravioleta, la so lluminosidá ye ente 180.000 y 345.000 vegaes mayor que la lluminosidá solar. Con una edá d'unos 5 millones d'años, la so masa envalorada ye 30-35 vegaes mayor que la masa solar. Una estrella d'estes carauterístiques va acabar los sos díes esplotando como una supernova.

Dos estrelles de magnitú 11 asitiaes a 20 y 59 segundos d'arcu nun son compañeres reales; a cencielles paecen tar asitiaes na mesma llinia de visión.

## Referencies
19 Draconis

**19 Draconis** (19 Dra / HD 153597 / HR 6315) ye una estrella na constelación del Dragón de magnitú aparente +4,88. Alcuéntrase a 49 años lluz de distancia del Sistema Solar.

19 Draconis ye una estrella mariella de la secuencia principal de tipu espectral F6V.
Al igual que'l Sol, la so enerxía provién de la fusión d'hidróxenu en heliu, pero ye más caliente y lluminosa qu'ésti.
Con una temperatura efectivo d'aproximao 6300 K, la so lluminosidá ye más del doble de la lluminosidá solar.
Tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— inferior a la del Sol; diversos estudios señalen una metalicidá ente'l 60% y el 83% de la que tien el Sol.
Esti empobrecimientu ye más acusáu n'elementos como magnesiu y cobre.
El radiu de 19 Draconis ye un 10% más grande que'l de la nuesa estrellay la so masa ye un 20% mayor que la masa solar.
Ye una estrella más nueva que'l Sol. Magar nun hai consensu sobre la so edá, ésta cífrase ente 1380 y 3700 millones d'años.

19 Draconis ye una binaria espectroscópica —que nun pudo ser resuelta por interferometría de moteáu— con un periodu orbital de 52,11 díes.
Amás, ye posible que seya una variable del tipu Delta Scuti, magar esti aspeutu nun foi confirmáu.

## Referencies
19 Monocerotis

**19 Monocerotis** (19 Mon / V637 Monocerotis) ye una estrella asitiada na constelación del Unicorniu de magnitú aparente +4,99.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos (2,68 ± 0,22 milisegundos d'arcu), ta a 1270 años lluz del Sistema Solar, anque otru estudiu basáu na llinia CaII del espectru, amenorga esta distancia a 236 pársecs (770 años lluz).

19 Monocerotis ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B1V.
Tien una temperatura efectivo de 23.370 - 25.400 K y relluma con una lluminosidá bolométrica —en tol espectru electromagnéticu— cuasi 16.000 vegaes superior a la del Sol.
El so diámetru angular ye de 0,156 milisegundos d'arcu, lo que correspuende a un diámetru unes 6,5 vegaes más grande que'l diámetru solar.
Anque xira sobre sigo mesma a gran velocidá, la so velocidá de rotación proyeutada ye de 265 km/s, ta inda inda lloñe de la so velocidá crítica —percima de la cual la estrella se desintegraría— de 462 km/s.
Presenta un conteníu metálico más altu que'l Sol ([M/H] = +0,15).
Ye una estrella masiva, con una masa envalorada de 12,3 ± 0,2 mases solares y una edá averada de 10,1 millones d'años.

## Variabilidá
19 Monocerotis ye una estrella variable del tipo Beta Cephei, recibiendo'l nome, tocantes a variable, de **V637 Monocerotis**.
Estes variables esperimenten pequeñes fluctaciones de rellumu —de normal iguales o inferiores a 0,03 magnitúes— por cuenta de pulsaciones na so superficie.
Sicasí, la variación de rellumu de 19 Monocerotis algama les 0,05 magnitúes, siendo'l so periodu de 0,1912 díes (4,59 hores).

## Referencies
2 Bootis

**2 Bootis** (2 Boo / HD 119126 / HR 5149) ye una estrella na constelación de Boötes de magnitú aparente +5,63.
Alcuéntrase a 322 años lluz del Sistema Solar.

2 Bootis ye una xigante mariella de tipu espectral G9III que la so temperatura superficial ye d'aproximao 4800 K.
Relluma con una lluminosidá 63 vegaes superior a la lluminosidá solar.
La midida del so diámetru angular en banda K —0,98 ± 0,01 milisegundos d'arcu— dexa evaluar el so diámetru, siendo ésti 10,4 vegaes más grande que'l del Sol; el so tamañu ye daqué más pequeñu que'l d'otres xigantes marielles asemeyaes como Vindemiatrix (ε Virginis) o Capella A (α Aurigae).
2 Bootis xira sobre sigo mesma amodo, siendo'l so velocidá de rotación proyeutada de 1,3 km/s.
Tien una masa de 2,4 mases solares y la so edá —sobre la que nun esiste consensu— asítiase nun ampliu rangu ente 710 y 2680 millones d'años.

2 Bootis exhibe una metalicidá inferior a la del Sol, siendo la so bayura relativa de fierro un 24% menor que la d'ésti ([Fe/H] = -0,12).
Los niveles d'elementos como siliciu, calciu y bariu amuesen niveles próximos a les solares, ente que itriu y otros elementos de les tierres rares presenten bayures relatives comparables a la de fierro.

## Referencies