Lavandula latifolia

***Lavandula latifolia*** ye un arbustu de la familia de les lamiacees (Lamiaceae).

## Distribución
Ta presente n'España, el sur d'Inglaterra, y Francia, sobremanera en comunidaes de zones montascoses, en carbaes. Tamién puede atopase nos Pirineos y nos montes que dixebren Valencia d'Aragón y de Cataluña, onde conviven *Lavandula latifolia* y *Lavandula spica*, abriendo les primeres flores *L. latifolia*, y *L. spica* acabando'l floriamientu.

L'arume de *Lavandula latifolia* ye desagradable, y el de *L. spica* bien bonu; por esta razón cultivar en campos separaos.

## Descripción
*Lavandula latifolia* ye un arbustu perenne en forma de matu. Algama los 80&nbsp;cm d'altor. Les fueyes son lliniales-oblongues, d'unos 10&nbsp;cm de llargor. Les flores (les cualos son polinizaes por distintes inseutos) son arumaes, hermafrodites y de color azul o violeta; apaecen n'agostu y prodúcense n'espigues terminales. Tola planta esprende un golor alcanforáu.

## Composición química
La esencia de *Lavandula latifolia* contién linalol, alcanfor y 1,8-cineol como constiuyentes principales.

* d-alcanfor (36%)
* 1-8 cineol (33%)
* d-borneol (4%) (sustancia conocida como canfora de Borneo, de fórmula )
* alfa pineno (4%)
* beta pineno (3%)
* cariofileno (2%)
* d-canfeno (2%)
* guaiazuleno 2%
* lineol
* geraniol

## Usos melecinales
* La lavanda *Lavandula latifolia* tien carauterístiques melecinales similares a la lavanda común (*Lavandula angustifolia*). Produz tamién un aceite esencial, anque d'inferior calidá. L'aceite esencial llográu de les flores ye albortivu, antibacterianu y antisépticu, y puede ser utilizáu con fines de aromaterapia.
* Ye utilizada vía tópica pa tratar firíes, quemadures, picadures, etc. Tamién puede ser utilizada pa tratar desórdenes dixestivos y del sistema inmunolóxicu.
* Tien de recordase que les esencies pueden producir gastritis y úlcera péptica, reacciones alérxiques y, en dosis elevaes, dolor de cabeza, estomagaes, vultures y somnolencia; razón pola cual, pal so usu, tien de tenese conseyu médicu o farmacéuticu.

## Taxonomía
*Lavandula latifolia* describióse por Philip Miller y espublizóse en *[[The Gardeners Dictionary]]*: . . . eighth edition non. 2. 1768.
;Etimoloxía:
***Lavandula***: nome xenéricu que se cree que remanez del francés antiguu *lavandre* y n'última instancia del llatín *llavara* (llavar), refiriéndose al usu de fervinchos de les plantes. El nome botánicu *Lavandula* como l'usáu por Linneo considérase deriváu d'este y otros nomes comunes europeos pa les plantes. Sicasí, suxerse qu'esta esplicación puede ser apócrifa, y que'l nome en realidá puede ser deriváu del llatín *livere*, "azuláu".

***latifolia***: epítetu llatín que significa "con fueyes anches".
;Sinonimia:
**Lavandula spica* subsp. *latifolia* Bonnier y Layens [1894]
**Lavandula latifolia* var. *tomentosa* Briq. [1895]
**Lavandula latifolia* var. *erigens* (Jord. y Fourr.) Rouy [1909]
**Lavandula interrupta* Jord. y Fourr. [1868]
**Lavandula inclinans* Jord. y Fourr. [1868]
**Lavandula guinandii* Gand. [1875]
**Lavandula decipiens* Gand. [1875]
**Lavandula cladophora* Gand.
**Lavandula spica var. vulgaris* Ging., Hist. Nat. Lavand.: 154 (1826), nom. inval.
**Lavandula major* Garsault, Fig. Pl. Méd.: t. 330 (1764), opus utique oppr.
**Lavandula spica var. ramosa* Ging., Hist. Nat. Lavand.: 154 (1826).
**Lavandula ovata* Steud., Nomencl. Bot., ed. 2, 2: 17 (1841).
**Lavandula erigens* Jord. y Fourr., Brev. Pl. Nov. 2: 88 (1868).
**Lavandula hybrida* Y.Rev. ex Briq., Lab. Alp. Mar.: 469 (1895).

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Lamiaceae#Descripción

## Notes y referencies

## Referencies bibliográfiques
* Blumenthal M, Goldberg A, Brinckmann J. Herbal Medicine, Expanded Commission Y Monographs. Integrative Medicine Communications, Newton. First Edition, 2000.
* Grases F, Melero G, Mariña-Bauza A et al. Urolithiasis and phytotherapy. Int Urol Nephrol 1994; 26(5): 507-11.
* Paris RR, Moyse H. Matière Médicale. Masson & Cia., Paris; 1971. Tome.
* PDR for Herbal Medicines. Medical Economics Company, Montvale. Second Edition, 2000.

## Enllaces esternos