Los Tojos

**Los Tojos** ye un conceyu y llocalidá de la comunidá autónoma de Cantabria (España). Ye unu de los trés conceyos que formen el Valle de Cabuérniga, asitiáu na zona occidental de la comunidá, dientro de la Contorna de Saja-Nansa. Ta asitiáu a unos 62 quilómetros de la capital cántabra, Santander. Llenda al norte colos conceyos de Cabuérniga y Ruente, al este con Molledo y Bárcena de Pie de Concha, al oeste con Cabuérniga y la Mancomunidá Campoo-Cabuérniga y al sur cola Mancomunidá Campoo-Cabuérniga y cola Hermandad de Campoo de Suso. La so cota máxima, asitiada nel sur del conceyu, ye de 1320,7 metros y, la so cota mínima apenes supera los 340 metros.

## Historia

Históricamente, les poblaciones que güei conformen esti conceyu, formaben trés de los conceyos del valle de Cabuérniga (*Kaornega*, según los documentos de l'Alta Edá Media), entidá territorial que de la mesma taba integráu na Merindad de les Asturies de Santillana. Foi contorna de repoblación. Les primeres menciones a esti territoriu son documentos rellacionaos con instituciones relixoses. Asina, nel sieglu IX apaez mentada la Ilesia de Santa Águeda de Bárcena Mayor, pertenencia del monesteriu de Santa María de Desiertu. 

Nun documentu dau pol rei Alfonsu VIII en Monzón, fecháu'l 4 de xunetu de 1168, apaez la donación del señoríu de «Bárcena la Mayor» al monesteriu de Cardeña, lo que fai que se deslinden los sos términos. Los Tojos foi zona de behetría que pasó con posterioridá a formar parte del señoríu de la Casa de la Vega. Estos conceyos namái consiguieron lliberar del dominiu señorial, viendo reconocida la so condición de realengu, col Pleitu de los Valles. Pequí pasaba'l camín tradicional dende'l mar Cantábricu escontra Reinosa y Castiella, que siguía'l trazáu del ríu Saja, siendo unu de los más pernomaos viaxeros d'esta vía l'emperador Carlos I a la so vuelta de Flandes. Quedó en desusu al abrir nel sieglu XVIII el Camín Real pol valle del ríu Besaya. En 1822 formóse'l primer conceyu constitucional, denominándose Correpoco ya incluyendo nel so territoriu Viaña, anguaño perteneciente al conceyu de Cabuérniga, lo cual caltúvose hasta l'añu 1835. Colos demás del vieyu valle tuvo nel partíu xudicial de Puentenansa, dempués nel de Cabuérniga y, a lo último dende va cuarenta años forma parte del de Torrelavega.

## Llocalidaes
Les sos 449 habitantes (INE, 2010) viven en:
* Bárcena Mayor, 86 hab., de los cualos 17 viven tremaos
* Correpoco, 51 hab. 
* Saja, 104 hab., de los que 1 vive tremáu.
* El Toxu, 88 hab., d'ellos nel nucleu viven 43 hab y otros 45 tremaos
* **Los Tojos** (Capital), 120 hab., d'ellos 17 tremaos.

## Nucleu de población

**Los Tojos** de la mesma ye la capital del conceyu. Ta allugada a 640 msnm, nel cayente d'una eminencia, arrodiáu per montes de monte caducifoliu. Queda a 62 quilómetros de la capital autonómica. Nel añu 2006 cuntaba con una población de 112 habitantes (INE). Ta formáu por una serie de cases populares montañeses en filera, siguiendo posiblemente'l trazáu d'un antiguu camín al puertu de Palombera. Del nucleu principal de Los Tojos formen parte dos barrios separaos, güei práuticamente despoblaos: Colsa y La Punvieja o Pumbieja.

## Patrimoniu
Destaca nesti conceyu Bárcena Mayor, bien d'interés cultural con categoría de conxuntu históricu.

## Demografía
La población censada nel conceyu ye de  habitantes (), de los cualos, 192 son muyeres y 257 son homes. L'enclín demográfica ye descendiente dende principios de sieglu anque nos últimos venti años ta estabilizándose. El conceyu presenta un perfil demográficu bastante más avieyáu que'l de la rexón con una tasa d'avieyamientu de 24,21 frente al 18,71 rexonal.

## Alministración
L'actual alcaldesa del conceyu ye María Belén Ceballos de la Herrán (Partíu Popular), en revalidando'l so cargu nes eleiciones municipales de 2011. Les siguientes tables amuesen los resultaos de les eleiciones municipales celebraes nos años 2003, 2007 y 2011.





## Referencies

## Enllaces esternos

* Portal turísticu de la Mancomunidá Reserva del Saja