Lloret de Vistalegre

**Lloret de Vistalegre**, tamién conocíu como **Llorito**, ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asítiase nel centru xeográficu de la islla de Mallorca. Los conceyos que lu llinden son: Montuiri, Sineu, Sancellas, Costitx, Algaida y San Juan. La so principal vía d'accesu ye la carretera vieya de Sineu. El so patrón ye Santu Domingu y la so patrona la Virxe de Loreto y la fiesta más popular, denomada "Ye Sequer" y que se celebra'l primer sábadu de setiembre, xira en redol a distintos usos gastronómicos de los figos, según el so caltenimientu.
Caltién una significativa actividá agrícola (ceberes, figos, hortolices) y ganadera (avícola, ovina y porcina), anque s'incorporó a l'actividá turística al traviés de dellos establecimientos de agroturismo.

## Historia
Les diverses alqueríes árabes que s'atopaben nel área correspondiente al términu municipal de Lloret fueron partíes tres la conquista cristiana pol rei Xaime I ente los sos collaboradores, anque caltuvo los alodios. Una d'estes alquerías y tendeyones yera la de *Benigalip*, que correspondió a Ponç Olzet y a cinco caballeros de Manresa, que la rebautizaron col nome de la so ciudá d'orixe. Nel sieglu XIV empezó a establecese y a sobresalir ente les alquerías vecines. Nel sieglu XVI constaba yá de venti families. El nucleu siguió aumentando col establecimientu del conventu de La nuesa Señora de Loreto y se substituyó el nome de Manresa pol de Llorito. Nel sieglu XVIII la población yera próxima a los quinientos habitantes, y yá dientro del sieglu XX remató un llargu procesu de separación municipal de Sineu, qu'empezara'l sieglu anterior; foi l'añu 1924 y coincidió col momentu de máxima población hasta'l momentu de Llorito (1250 habitantes). Cola independencia de Sineu, sustituyóse'l topónimu de Llorito pol de Lloret de Vistalegre.

## Descripción del conceyu Dalgunos de los pueblos de la contorna a la que pertenez Lloret, [[Pla de Mallorca]], apostáronse históricamente l'honor o la denominación de tar asitiaos el centru xeográficu de la isla, ente los cualos atópase Lloret. Diversos estudios ya informes confirmen esta afirmación, designando'l conceyu como'l centru de la isla. El so nucleu de población dispónse sobre una pequeña elevación.

La dedicación a l'agricultura, el denominador común de la contorna del Pla de Mallorca, ye inda güei la principal actividá del pueblu, magar qu'esperimente la mesma recesión que n'otros llugares. Ye probable que los lloritanos de xeneraciones pasaes llevaren a cabu toles xeres del campu, porque ente les personalidaes destacaes de la villa figura Monserrat Fontanet, *[[llabrador|payés]]* que vivió nel sieglu XVIII y escribió la obra *Arte de Conró*, un tratáu de conseyos y téuniques de llabrar la tierra que tuvo una gran aceptación. Esti home de campu diseñó la canaleta de Masanella, construcción hidráulica na Sierra de Tramuntana, y tradicionalmente tamién se-y atribuyó la invención de la carretilla de bater, ferramienta de piedra fundamental a la de bater les ceberes.

Los molinos y los pozos son les edificaciones más comunes del paisaxe de Lloret y, fora del cascu urbanu, sa Comuña ye l'espaciu natural que, dende'l sieglu XIII, tienen los lloritanos pa usu públicu. Esta zona de monte y pinar foi declarada en 1927 Monte d'Utilidá Pública. Ye l'espaciu onde s'axunta la xente del pueblu pa celebrar fiestes y romeríes y que, nos últimos tiempos, caltienen y protexen bien conscientes del altu valor paisaxísticu y natural que constitúi en Lloret.

Col enfotu de rindir homenaxe a la xente del campu y al frutu más abondosu de la tierra de Lloret, celebrar nesti pueblu una fiesta peculiar: la fiesta de Ye Sequer. Los figos y tol conxuntu d'elementos etnolóxicos qu'arrodien esta producción básica del pasáu mallorquín son los protagonistes d'una fiesta que tien llugar na seronda.

## Alministración llocal
El conceyu de Lloret de Vistalegre cunta con 9 conceyales. Ente 1979 y 1983, l'alcaldía de Lloret tuvo en manes de la Candidatura Independent Lloretana (CILL), ocupando l'alcaldía Arnau Mateu Gelabert. El so partíu, d'ámbitu llocal, foi la fuercia más votada del conceyu dende les primeres eleiciones municipales hasta la so disolución en 1995 y Mateu presidió'l consistoriu, sacante na llexislatura 1983-1987 na que CILL dio'l so sofitu al candidatu d'Alianza Popular (AP). Tres la desapaición de CILL, nos comicios posteriores los sos votos partir ente los distintos grupos políticos del conceyu, siendo'l Partíu Popular (PP) el más beneficiáu. El so candidatu, Juan Jaume, foi alcalde ente 1995 y 2007 y, tres trés años na oposición, nuevamente primer edil dende 2010. Tres les eleiciones municipales de 2007, un pactu ente Unió Mallorquina (UM) y la coalición PSOE-PSM arrampuñó l'alcaldía al PP, pero les desavenencies del gobiernu de concentración fixeron que Juan Jaume recuperara'l cayáu de mandu. Nes eleiciones municipales de 2011 el Partíu Popular (PP) llogró cinco conceyales, por dos del Iniciativa Verds (IV), unu del Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) y otru de Convergència per les Illes (CxI). Juan Jaume Ramis, candidatu popular, foi'l que llogró más votos tres la constitución del conceyu, resultando escoyíu por cuatro años más. Nes eleiciones del 24 de mayu de 2015, foi escoyida l'agrupación d'electores ENDAVANT LLORET, encabezada pol actual alcalde Antoni Bennasar Pol.

## Espacios naturales
### Sa Comuña de Llorito
Ye una garriga con pinar qu'ocupa 131 hectárees del conceyu de Lloret. La Comuña ta asitiada a una altitú media de 135 metros y les sos grandes estensiones planes namái se ven atayaes por dos depresiones que se denominen Comellar del Ras y Comellar des Carnatge o de Sa Comuña. 
Nel llugar conocíu como'l Barcal hai una capiya dedicada a San Francisco, patrón de los ecoloxistes, y a la Virxe María de la Panada.
L'orixe d'esti espaciu comunal ye unu de los más antiguos de Mallorca, yá que se remonta al sieglu XII y más concretamente a la Alquería de Manresa (la garriga común de la alquería de Manresa). Esta garriga común yera esplotada polos habitantes de Llorito qu'engordaben pequeñes guardes de gües, mules, gochos, oveyes y pavos. Nel añu 1927 la Comuña foi inscrita como monte d'Utilidá Pública, col númberu 4 del catálogu.
### Vexetación
La vexetación actual a Sa Comuña ye'l frutu d'una importante y siguida aición humana nesti espaciu. La comunidá más significativa ye la garriga, resultáu de la degradación del encinar, y qu'agora s'acompaña del omnipresente pinu. Otros árboles qu'atopamos son los cipreses, acebuches y algarrobos, amás de dalgún grupu d'encines. 
Les lianas tamién son representaes col rotaboc (Rhamnus ludovici-salvatoris), la vidalba (Clematis vitalba), die Rotgeta (Rubia angustifolia), la aritja y el esbatzer. 
Nun estratu inferior alcontramos el matapoll (Daphne gnidium), el matu, el llampúdol, y la estepa llimonenca, la negra y la blanca. 
Finalmente, nel estratu más baxu atópense les yerbes como'l fenazo, la cebolla marina, les orquídees, los esparragales y los cardos y cogordes.
### Fauna
Na Comuña tán presentes numberosos inseutos, dellos arácnidos como l'araña, la tarántula o'l cafiante cachiparru, y los reptiles, representaos pola salamanquesa y la culiebra d'agua. 
Otra clase bien representada son los mamíferos. Equí son frecuentes el coneyu, el corcuspín, la papalba y el llirón caretu, y raramente pueden vese la llebre, la gineta y la foína. 
Pero'l grupu más abondosu na Comuña son, ensin dulda, los páxaros. Ente estos destaquen los que viven tol añu como son la abubilla, la papuda cabecinegra, el trigueru, el pinzón, el verducu, el verderón, el xilgueru y el gorrión, ente otres. Los páxaros migratorios que lleguen a la Comuña: la calandria, el capsibot, la cap-xeregany, el ruiseñor, etc, ente que col fríu los visitantes son el tordu malvís, l'estornín, el raitán, el ullet de bou y la llavandera. 
Otros páxaros que pueden ser vistos en Sa Comuña son la peñerina, la curuxa y l'uxu, la perdiz, la tórtola y el palombu torcaz, l'arcea y l'algaraván común.

## Ver tamién
* Bienes d'interés cultural de Lloret de Vista Allegre
* Bienes d'interés cultural de les Islles Baleares

## Referencies

## Enllaces esternos

* Zona d'acampada de la Comuña de Lloret
* Información del Institutu d'Estadística de les Illes Balears 
* Páxina del Conceyu
* Páxina llocal con información actualizada 
* Páxina web del Club Ciclista Lloret de Vistalegre
* Páxina web de Xunir Esportiva Lloret