Deborah Dultzin Kessler

**Deborah Dultzin Kessler**  ye una investigadora n'astrofísica mexicana. La so investigación enfocar en cuásares y otros centros de galaxes actives.

## Biografía
Nació en Monterrey el 9 d'ochobre de 1945. La so madre, la pintora Fredzia Kessler, emigró a Méxicu dende Polonia a los 7 años colos sos padres. El so padre, Leon Aryeh Dultzin, foi un activista sionista, qu'emigró a Méxicu de Bielorrusia. en 1929. En 1956 él foi a vivir a Israel y ella creció cola so madre. 

Ella cuntó que'l so amor a la ciencia surdió na so infancia, yá que cuando yera pequeña quedábase mirando'l cielu y qu'una vegada, cuando daquién preguntó-y que quería ser de grande ella respondió "estrellífera". Ente los sos intereses fora de la investigación tán la lliteratura y la música. Canta nel Coru Filarmónicu Universitariu.

## Educación
Estudió la llicenciatura en Física na Facultá de Ciencies de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu (UNAM) en 1968. Estudió la maestría n'astrofísica y la candidatura a grau de doctor na Universidá Estatal de Moscú, siendo la única muyer que foi discípula del prominente científicu Yákov B. Zeldovich. Nun pudo terminar la so tesis por problemes de salú y tornó a Méxicu en 1973, onde empezó a trabayar nel Institutu d'Astronomía de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu como investigadora. Mientres un añu sabáticu en 1985 dir a la Sorbona pa terminar el doctoráu que tenía pendiente, que completó'l mesmu añu y, en 1986, llogró'l doctoráu en l'Université Paris-Sorbonne, cola mención *Très Honorable*. Anguaño, ye investigadora titular “C” nel Institutu d'Astronomía de la UNAM, caltién el nivel máximu d'estímulos nel *Programa de Primes al Desempeñu del Personal Académico de Tiempu Completu* (PRIDE) y pertenez al Sistema Nacional d'Investigadores (SNI) col nivel III.

## Descubrimientos
Participó nel descubrimientu de la esistencia de dos fuexos negros nel nucleu del oxetu celeste denomináu OJ 287, contribuyó notablemente a la investigación de les propiedaes físiques y dinámiques del gas cercano a un fuexu negru. Tamién demostró'l papel que desempeña la redolada cercana de les galaxes actives na so evolución, por cuenta de fuercies de marea ya interacciones gravitacionales con otres galaxes próximes.

## Premios
* Premiu Ciudá Capital *[[Heberto Castillo Martínez]]* na categoría Científiques Mexicanes. (2010)
* Premiu *[[Sor Juana Inés de la Cruz]]* na categoría de Científiques Mexicanes.
* Premiu Universidá Nacional nel área d'Investigación en ciencies exactes. (2016) http://www.gaceta.unam.mx/20161107/wp-content/uploads/2016/11/suplementopun.pdf 

## Publicaciones
* Dultzin, Deborah. (2009). Cuásares y nucleos activos de galaxes. Ciencies 95, xunetu-setiembre, 54-61. En llinia
* Dultzin, Déborah (1988) *Cuásares. Nes llendes del universu* Fondu de Cultura Económica.

## Ver tamién
* Entrevista sobre'l Movimientu de 1968 en Méxicu 

## Bibliografía
* 
* SNI CV de Deborah Dultzin Kessler
* investigadora-que-sonaba-ser-estrellifera Deborah Dultzin la investigadora que suañaba ser estrellífera
* Investigadores del Institutu d'Astronomía na UNAM
* Entevistes con activistes del movimientu estudiantil
* [[https://www.facebook.com/deborah.dultzinkessler/about Páxina de Facebook de Deborah Dultzin Kessler](http://www.dgcs.unam.mx/boletin/bdboletin/2010_779.html
*)
* llendes_del Universu/046053-Y Cuasares nes llendes del Universu nel FCE
* Páxina de l'artista Federica Kessler
* gabinete-de-golda-meir/14657/ Aryeh Dultzin. Activista Sionista miembru del gabinete de Golda Meir

## Referencies