Baden del Sur

**Baden del Sur** (), formáu n'avientu de 1945 de la metá sur de l'anterior República de Baden, foi una subdivisión de la zona d'ocupación francesa d'Alemaña de la pos II Guerra Mundial. L'estáu foi darréu renomáu **Baden** y convirtióse n'unu de los estaos fundadores de la República Federal d'Alemaña (Alemaña Occidental, anguaño a cencielles Alemaña) en 1949. En 1952, Baden convertir en parte del modernu estáu alemán de Baden-Wurtemberg.

Este foi l'últimu estáu alemán conocíu como "Baden", qu'esistiera en delles formes dende'l sieglu XII.

## Formación
Na Conferencia de Yalta de 1945, a Francia foi-y axudicada una zona d'ocupación pa l'alministración de la posguerra alemana. El suroeste d'Alemaña —primeramente consistente en Baden, Wurtemberg y la provincia prusiana d'Hohenzollern— foi estremáu ente Francia al sur y los Estaos Xuníos al norte. La frontera ente los dos zones foi establecida talmente que l'autobahn de conexón ente Karlsruhe y Múnich (anguaño Bundesautobahn 8) taba dafechu contenida dientro de la zona americana; Baviera tamién foi puesta so alministración americana. Na zona francesa, Hohenzollern y la metá sur de Wurtemberg fueron fundíos pa formar Wurtemberg-Hohenzollern. La metá sur de Baden foi establecíu como Baden del Sur el 1 d'avientu de 1945. Friburgu foi designada como capital de Baden del Sur; l'anterior capital de Baden (Karlsruhe) atópase na zona americana.

El 19 de mayu de 1947 foi promulgada una constitución pa Baden, que'l so preámbulu reclamaba pa esti nuevu estáu ser el verdaderu socesor de l'antigua Baden: anque la mayor parte del so territoriu solo perteneciera a Baden nos postreros 150 años. Pa reforzar les sos reclamaciones, la constitución tamién adoptó la bandera y l'escudu anteriores a la II Guerra Mundial pal nuevu estáu. La constitución tamién dexaba claro que'l nome del estáu yera "Baden" en llugar de "Baden del Sur". En 1949, el parllamentu de Baden votó en favor de la Llei Fundamental pa la República Federal d'Alemaña
y convirtióse n'estáu fundador d'Alemaña (Occidental) dende la so formación el 23 de mayu de 1949.

## Política
Mientres el primer añu d'esistencia, Baden del Sur foi direutamente gobernáu pola alministración militar francesa. Dempués de les eleiciones llocales d'avientu de 1946, el Badische Christlich-Soziale Volkspartei (BCSV) surdió como'l partíu más fuerte y el so líder, Leo Wohleb, foi escoyíu pola alministración francesa como presidente de la secretaría del estáu. N'abril de 1947, el BCSV acomuñar cola federal Unión Demócrata Cristiana (CDU), renomándose *CDU Baden* siendo asina un predecesor de la CDU Baden-Wurtemberg.

El 24 de xunetu de 1947 realizáronse les primeres y úniques eleiciones de Baden, llogrando la CDU de Wohleb una mayoría absoluta del 55,9%. El SPB —la caña de Baden del SPD— convertir na segunda fuercia col 22,4%. Por cuenta de que l'alministración militar francesa inda caltenía poderes executivos claves en Baden, nun pudo realizase un gobiernu con un únicu partíu a pesar de la mayoría absoluta de la CDU. Los intentos pa crear un gobiernu con tolos partíos fracasaron, por cuenta de los desalcuerdos sobre la inclusión nel gobiernu del Partíu Comunista (KPD). Finalmente, formóse una gran coalición ente la CDU y el SPB, con Wohleb como ministru-presidente. Dempués de la formación de la República Federal d'Alemaña y el fin de l'alministración francesa, dexáronse nuevamente gobiernos d'un únicu partíu y nun se precisó más la coalición; dende 1949 hasta 1952, Wohleb gobernó Baden a la cabeza de gobiernos solu de la CDU.

## Abolición del estáu

Col fin del gobiernu militar n'Alemaña Occidental, les tres potencies occidentales riquieron que los líderes de los estaos deberíen reexaminar y rematar les fronteres que fueren establecíes mientres la ocupación. Nel suroeste, nun taba decidíu si Baden y Wurtemberg tendríen de ser restablecíos como estaos separaos (con Wurtemberg absorbiendo Hohenzollern, yá que Prusia fuera abolida) o fundíos pa formar un nuevu estáu. En Baden, Wohleb yera un fuerte oponente a la fusión. En 1950, llevar a cabu un referendu en rellación a la fusión de los trés estaos suroccidentales. Dientro de les fronteres de Baden anteriores a 1945, foi refugada la fusión y foi escoyida la restauración de Baden. Esti votu en Baden foi apiláu pola más populosa Wurtemberg, onde la fusión foi aceptada. Siguiendo esti referendu, los trés estaos suroccidentales fueron fundíos pa formar el modernu estáu de Baden-Wurtemberg el 25 d'abril de 1952.

Entamáronse dellos cursos llegales contra'l referendu y la fusión resultante. El nuevu Tribunal Constitucional d'Alemaña (*Bundesverfassungsgericht*) refugó l'anulación del referendu de 1951, dempués de que les votaciones de los xueces acabaren n'empate. En 1956, el tribunal concluyó que'l referendu en Baden (del Sur) nun foi aceptáu pola mayoría y tendría de ser repitíu. El gobiernu de Baden-Wurtemberg nun dexó repitir esto hasta catorce años más tarde en 1970: dieciocho años dempués de la fusión. Esta vegada, el votu en Baden (del Sur) foi 81% en favor del *statu quo*.

## Referencies