Ada Yonath

**Ada Yonath**  ye una cristalógrafa israelina reconocida polos sos trabayos pioneros na estructura de los ribosomes. Ye direutora del Centru d'Estructura Biomolecular Helen y Milton A. Kimmelman del Instituto Weizmann. Foi gallardoniada col Premiu Nobel de Química en 2009.

## Biografía
Nació nel barriu de Geula de Xerusalén. Los sos padres, Hillel y Esther Lifshitz, yeren xudíos sionistes qu'emigraron a Palestina dende Zduńska Wola, Polonia en 1933 antes del establecimientu d'Israel. El so padre yera un rabín y provenía d'una familia rabínica. Establecer en Xerusalén y abrieron una tienda de comestibles, pero tuvieron dificultaes pa llegar con cuenta de mes. Vivíen nel hacinamiento con delles otres families, y Yonath recuerda que llibros yera lo único que tenía que caltenese ocupada. A pesar de la so probeza, los sos padres unviar a la escuela nel esclusivu barriu de Beit HaKerem asegurándo-y una bona educación. Cuando'l so padre morrió a la edá de 42 años, la familia camudar a Tel Aviv. Yonath foi aceptada na escuela secundaria Tichon Hadash anque la so madre nun podía pagar la matrícula. Ella daba clases de matemátiques a los estudiantes a cambéu. Cuando yera nuevu, ella comenta que foi inspirada pola llectura d'una biografía de Marie Curie, magar nun yera'l so modelu a siguir. Tornó a Xerusalén y graduóse de la Universidá Hebrea de Xerusalén con una llicenciatura en química en 1962 y una maestría en bioquímica en 1964 . En 1968, llogró'l so Ph.D. del Institutu Weizmann de Ciencia pa estudios cristalográficos de rayos X na estructura de coláxenu, con Wolfie Traub como'l so Ph.D. asesor.
Tien una fía, Hagit Yonath, médica del Centru Médicu Sheba, y una nieta, Noa. 

## Trayeutoria científica
Llogró'l so doctoráu nel Institutu Weizmann de Ciencies, y depués realizó los sos estudios postdoctorales nel MIT y na Universidá Carnegie Mellon. En 1970 estableció l'únicu llaboratoriu de cristalografía de proteínes n'Israel.

Ente 1986 y 2004 dirixó una de les Unidaes d'Investigación Max Planck d'Estructura Molecular Xenética nel DESY, Hamburgu, Alemaña, conxuntamente colos esperimentos que faía nel Institutu Weizmann. Dirixe dende 1988 el Centru Helen & Milton Kimmelman d'Estructura Biomolecular del Institutu Weizmann de Ciencies. Foi docente en delles Universidaes d'Israel, y trabayó amás, n'Estaos Xuníos, Alemaña y Francia.

El so trabayu centróse na determinación y l'estudiu de la estructura de los ribosomes, macromolécules responsables de la síntesis de proteínes y la manera d'aición de los antibióticos. Introdució una nueva téunica, la criobiocristalografía, na cual los cristales de materiales biolóxicos sensible a la radiación son esfrecíos a temperatures menores de 100 K, lo que facilita'l so estudiu por rayos X.

## Premios (seleición)
* Premiu Israel (2002).
* Premiu Massry (2004), xunto con Harry Noller.
* Premiu Louisa Gross Horwitz (2005).
* Premiu Paul-Ehrlich y Ludwig-Darmstaedter (2007), xunto con Harry Noller.
* Premiu Wolf en Química (2006/07), xunto con George Feher.
* Premios L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia (2008).
* Premiu Mundial de Ciencia Albert Einstein del Conseyu Cultural Mundial (2008)
* Premiu Nobel de Química (2009), xunto con Venkatraman Ramakrishnan y Thomas A. Steitz.
* 

## Sociedaes científiques
* Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos (2003)
* Academia Israelina de Ciencies y Humanidaes (2000)
* Academia Europea de Ciencies y Artes
* Academia Alemana Leopoldina de Ciencies (2013)
* Organización Europea de Bioloxía Molecular (EMBO)
* Academia Americana d'Artes y Ciencies (2005)
* Academia Coreana de Ciencies y Teunoloxía
* Academia Internacional d'Astronáutica (IAA)
* Academia Americana de Microbioloxía (2010)
* Pontificia Academia de les Ciencies (2014)
* Real Sociedá de Química (2009)

## Referencies

## Enllaces esternos

* The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
* Weizmann Institute of Science, Yonath-Site
* Páxina oficial de los Premios Nobel de Química (n'inglés)
* Páxina oficial de los Premios Wolf en Química (n'inglés)
* Autobiografía de premiu Nobel: Yonath (n'inglés)