Crypturellus soui

***Crypturellus soui*** ye una especie d'ave de la familia Tinamidae. Alcuéntrase n'América Central y América del Sur.

## Etimoloxía

La pallabra *Crypturellus* ye la resultancia de de tres pallabres llatines o grieges: *kryptos* significa "cubiertu o ocultu", *oura* significa "cola", y *ellus* significa "diminutu". Poro, *Crypturellus* significa pequeña cola despintada.

## Taxonomía
Llámase tinamúes a les aves de la familia Tinamidae, perteneciente al cladu de les ratites (Ratitae). A diferencia d'otres ratites, los tinamúes pueden volar, anque polo xeneral nun son fuertes voladores. Toles ratites evolucionaron de les prehistóriques aves voladores, y los tinamúes son los parientes vivos más cercanos d'estes aves.

### Subespecies
* *C. soui meserythrus* alcuéntrase en Méxicu, Belize, Hondures, Guatemala, El Salvador y Nicaragua.
* *C. soui modestus* alcuéntrase en Costa Rica y l'oeste de Panamá. 
* *C. soui capnodes* alcuéntrase nes tierres baxes del noroeste de Panamá. 
* *C. soui poliocephalus* atópase na mariña pacífica de Panamá: Veraguas, Herrera, Los Santos, Coclé, y Panamá oeste. 
* *C. soui caucae* atopar nel valle del ríu Magdalena, en Colombia. 
* *C. soui harterti* atópase na mariña pacífica de Colombia y Ecuador. 
* *C. soui mustelinus* atopar nel nordeste de Colombia y de Venezuela. 
* *C. soui caquetae* atopar nel sureste de Colombia. 
* *C. soui nigriceps* atopar nel este d'Ecuador y nordeste de Perú. 
* *C. soui soui* atopar nel este de Colombia, este y sur de Venezuela, Guayana Francesa, Guyana, Surinam, y nordeste de Brasil. 
* *C. soui albigularis* atopar nel nordeste de Brasil. 
* *C. soui inconspicuus* atopar nel norte de Bolivia y nel centru de Perú. 
* *C. soui andrei* alcuéntrase en Trinidá y el norte de Venezuela. 
* *C. soui panamensis* alcuéntrase en dambes mariñes de Panamá y nes Islles de les perlles de Panamá.

## Hábitat
Ye un residente criáu nos montes tropicales de tierres baxes, nel monte en cantu del ríu, montes de fueyes perennes de tierres baxes, montes secundarios, y arbustos de tierres baxes, a una altitú de 2.000 msnm. Tamién suelen utilizar abondo los montes claros vaciaos y plantíos o tierra cultivada. El tinamú chicu alcuéntrase al traviés del centru y sur d'América Central y el norte de Suramérica.

## Comportamientu
El tinamú chicu ye vistu dacuando en montes trupos, na escuridá, diéndose pola maleza. Puede ser atopáu poles sos llamaes lentes de xiblíu (berru nidiu y descendente; tamién una serie de notes soles, con ritmu qu'aumenta escontra'l final) dau por dambos sexos. Come granes, bayes y dellos inseutos.

## Reproducción
La dómina de reproducción del tinamú chicu va de mayu a ochobre. El so nial ye una pequeña depresión nel suelu del monte, dacuando forráu con unes poques fueyes na base d'un árbol. Usualmente ponen 2 güevos (dacuando namái unu), que son de color moráu escuru brillante y d'aproximao 41 por 32&nbsp;mm. Los güevos son guaraos pol machu. Les críes son precoces, y pueden correr cuasi asina salen del güevu.

## Descripción
El tinamú chicu mide aproximao 22 a 24 cm de llargu y pesa unos 220 g. Trátase d'una especie de tinamú cobarde, reserváu y solitariu. Anque paeza asemeyáu a otres aves que viven nel suelu, como'l falpayar y el urogallo, nun ta rellacionáu con estos grupos d'aves n'absolutu. Ye una ave regordeta reconocida pol so pequeñu tamañu. Tien un plumaxe de color marrón "sarriu", con una solombra gris na cabeza. El so pescuezu ye parduzo, col gargüelu ablancazáu, y el so banduyu ye de color canela brillosa. La fema, na parte inferior, ye d'un tonu marrón acoloratáu más brillosu que'l machu. Les sos pates pueden ser de color gris, aceituna o mariellu.

## Caltenimientu
La IUCN llista'l tinamú chicu como "Menor Esmolición" (LC), con una gama d'escurrimientu de 9.500.000&nbsp;km² (3.670.000 m cuadráu).
Notes
1. ^ a b c BirdLife International (2008) 
2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Brands, S. (2008) 
3. ^ a b American Ornithologists' Union (1998) 
4. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p Clements, J (2007) 
5. ^ Gotch, A. F. (1195) 
6. ^ Davies, S. J. J. F. (2003) 
7. ^ a b BirdLife International (2008)(a)

## Notes y referencies