Conflictu armáu en Birmania

El **Conflictu armáu en Birmania** o **La Guerra Civil en Birmania** ye un términu usáu pa referise a la violencia interna en Birmania, tantu por motivu políticos y étnicos ente diversos grupos armaos y el gobiernu d'esi país. El conflictu empezó aproximao n'abril de 1948 anque dende 1988 el conflictu centróse na llucha contra la xunta militar que gobierna dende esi entós Birmania. Los sos principales episodios son el llevantamientu de 1988, l'actividá d'oposición política d'Aung San Suu Kyi, les protestes de 2007 y el devastador pasu del ciclón Nargis.

Los bamar constitúin el grupu étnicu principal del país, tamién esisten les importantes minoríes de los shan, karenes, amás de cuntar con otres menores, como los arakanes, chines, indies, mon, jingpos, karennis y chin.

Tamién nel norte del país instaláronse tropes chines nacionalistes que fuxeron a Birmania tres la so derrota en 1949, dende entós el xeneral chinu Li Mi llanzó repitíos ataques al sur de China, ente 1953 y 1954 ante la presión birmana y china unos 7.000 soldaos del KMT fueron tresportaos per aire a Taiwán incluyendo al so comandante, pero nes zones septentrionales de Laos, Birmania y Tailandia quedaron otros 7.000 que pasaron a dedicase al tráficu d'opiu.

## Causes
Birmania independizar de Reinu Xuníu en 1948, y de momentu los rebeldes comunistes alzar contra'l gobiernu. Llevantamientos y conflictos étnicos empezaron a españar en delles provincies a partir de 1949, principalmente los karenes del oriente birmanu, arrexuntaos na KNU. Estos buscaron la secesión, la creación d'un estáu autónomu, llamáu Kawthoolei. La situación empeoró cuando'l budismu foi la relixón oficial y los derechos de les minoríes rohingyes (musulmanes), karen, chin y kachin (cristianos) quedaron namái como nominales, aumentando'l sofitu a grupos separatistes.La división del partíu gobernante, l'AFPFL, llevó a la instalación por esta d'un gobiernu militar ente 1958 y 1960. Tien de mentase que la AFPFL foi'l partíu gobernante del país dende'l fin de la ocupación xaponesa en 1945 hasta'l so derrocamientu en 1962.

El 2 de marzu de 1962 producióse un golpe d'estáu qu'impunxo un gobiernu militar de calter izquierdista del BSPP que se caltendría hasta 1988. El so autor, el xeneral Ne Win, convertir en xefe d'estáu hasta 1981, caracterizando la so alministración de momentu con xeneralizaes violaciones de los derechos humanos nes zones fronterices, lo que foi siguíu por una intensificación de la insurxencia, sobremanera per parte del KNU de los karen y la MNDAA de los shan. La persecución contra los rohingyas del oeste llevó a una radicalización del Islam nel país, formándose dellos grupos armaos pequeños pero bien activos naquella zona, utilizando como bases campamentos en Bangladex. N'otres rexones prodúcense tamién combates anque muncho más esporádicos.

## Llevantamientu de 1988

El 8 d'agostu de 1988 les protestes d'estudiantes estendiéronse masivamente a tol país. Cientos de miles de monxos vistíos de color ocre, neños pequeños, estudiantes universitarios, ames de casa y médicos manifestar contra'l réxime. El llevantamientu terminó'l 18 de setiembre, dempués d'un sangrientu golpe militar por SLORC, xunta militar que gobernaría hasta 2011. Créese que miles de persones morrieron nes manifestaciones. 

Mientres esta crisis Aung San Suu Kyi adquirió importancia y sofitu políticu, cuando'l so partíu, el NLD, ganó les eleiciones de 1990. Pero la xunta negar a reconocer la resultancia y dexar el poder y, a la fin, encarcelar. El SLORC reorganizóse como'l partíu gobernante, el BSPP. 

Como resultáu de les protestes contra'l gobiernu esti empezó a axustar la paz con dellos grupos armaos pa pacificar el país. El conflictu xeneró cerca de 110.000 refuxaos birmanos viviendo en países vecinos en 2005.Anguaño cerca de 25 grupos étnicos roblaron la paz col gobiernu.

## Eventos recién
En payares de 2005, la xunta militar de gobiernu empecipió'l cambéu de la capital dende Yangon a Kyatpyay nes contornes de Pyinmana. Esta aición pública sigue una política al llargu plazu non oficial d'evitar que protestes o llevantamientos civiles puedan amenaciar a la xunta pa evitar la repetición de los acontecimientos de 1988. El *Día de les Fuercies Armaes* (27 de marzu de 2006), la nueva capital foi nomada oficialmente *Naypyidaw Myodaw* (*Ciudá Real de la Plaza de los Reis*), pero ye comúnmente llamada Naypyidaw. La represión política contra opositores costó cerca de siete mil vides.

Dende 2006 la ofensiva del gobiernu contra'l KNU en Kayin provocó miles de movíos. Envalórase que'l conflictu provocó'l desplazamientu o treslláu forzáu de mediu millón de persones nel este de Birmania. Para 2007 la mayoría de los refuxaos fuxeren a les provincies tailandeses de Chiang Mai y Ratchaburi, onde s'instalaron munchos campamentos de refuxaos, na so mayoría karenes.

Dende'l 9 Xunu, 2011, la ofensiva del gobiernu contra'l Exércitu Kachin pa la Independencia provocó miles de movíos y muertos. El Conflictu en Kachin foi'l mayor conflictu en Birmania mientres 2012.

## Fuercies rebalbes

## Referencies

### Bibliografía
* Bolesta, Andrzej (2004). *Conflict and displacement: international politics in the developing world*. Bialystok: Llibra. ISBN 978-83-88463-36-5.
* Fong, Jack (2008). *Revolution As Development: The Karen Self-Determination Struggle Against Ethnocracy from 1949-2004*. Boca Raton (Florida): Universal-Publishers. ISBN 978-1-59942-994-6.
* Heppner, Kevin & Jo Becker (2002). *"My Gun Was As Tall As Me": Child Soldiers in Burma*. Nueva York; Washington DC; Londres; Bruxeles: Human Rights Watch. ISBN 978-1-56432-279-1. 
* Heppner, Kevin & David Mathieson (2007). *Sold to be Soldiers: The Recruitment and Use of Child Soldiers in Burma*. Tomu XIX. Nueva York: Human Rights Watch.
* Lintner, Bertil (1990). *The Rise and Fall of the Communist Party of Burma (CPB)*. Ithaca: SEAP Publications. ISBN 978-0-87727-123-9.
* Lintner, Bertil (1999). *Burma in revolt: opium and insurgency since 1948*. Chiang Mai: Silkworm Press. ISBN 978-974-7100-78-5. 
* Pavković, Aleksandar & Peter Radan (2011). *The Ashgate Research Companion to Secession*. Burlington; Farnham: Ashgate Publishing. ISBN 978-0-7546-7702-4. 
* Schmid, Alex P. (2011). *The Routledge Handbook of Terrorism Research*. Abingdon; Nueva York: Taylor & Francis. ISBN 978-1-136-81040-4. 
* Schmid, Alex & Jongman, Albert (2005) [1988]. *Political Terrorism: A new guide to actors, authors, concepts, data bases, theories and literature*. Amsterdam; New York: North-Holland; New Brunswick: Transaction Books. ISBN 978-1-4128-0469-1.
* Selth, Andrew (2003). *Burma's Muslims: terrorists or terrorised?*. Canberra: Strategic and Defence Studies Centre de la Australian National University. ISBN 978-0-7315-5437-9.
* Skidmore, Monique & Trevor Wilson (2007). *Myanmar: The State, Community and the Environment*. Canberra: ANU Y Press. ISBN 978-1-921313-37-0.
* Smith, Martin John (1991). *Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity*. Londres & Nueva Jersey: Zed Books. ISBN 978-0-86232-869-6.
* Smith, Martin John (1999). *Burma: insurgency and the politics of ethnicity*. Londres: Zed Books. ISBN 978-1-85649-660-5.
* South, Ashley (2008). *Ethnic Politics in Burma: States of Conflict*. Abingdon; Nueva York: Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-41008-3. 
* Tucker, Shelby (2000). *Among insurgents: walking through Burma*. Londres; Nueva York: The Radcliffe Press. ISBN 978-1-86064-529-7.