Cinclodes atacamensis

***Cinclodes atacamensis***, tamién denomada **churrete d'ales blanques** (Chile), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Cinclodes]]* qu'integra la familia Furnariidae, nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de remolineras o churretes. Vive nel centru-oeste d'América del Sur.
## Descripción
El picu ye llargu pal xéneru.
El so llargor total ye de 23&nbsp;cm. Cabeza y partes cimeros de tonu parduzo escuru con tinte ablondu más bultable escontra'l llombu. Llinia superciliar blanca dende'l güeyu hasta'l cantu de la nuca. Gargüelu blancu con pintines negres. Pechu y centru del abdómen blancu buxu, lladrales pardu buxos. Ales corites; primaries y secundaries con base blanca formando una banda oblicua; cubiertes bordiaes d'ablondu, y cubiertes primaries con base blanca, formando otra banda blanca de menor tamañu. Cubiertes subalares blanques con manchitas café. Cola corita, coles rectrices esternes blanques na punta.

## Hábitat y distribución
Esti taxón habita, con dos subespecies, nel centru-oeste d'América del Sur. 

La subespecie *C. a. atacamensis* distribuyir nel centru de la rexón andina, y en regueros del altiplanu de la Puna, dende'l Perú, l'oeste de Bolivia, y el nordeste de Chile, hasta'l noroeste de l'Arxentina, nes provincies de: Catamarca, Jujuy, La Rioxa, Mendoza, Salta, San Juan, y Tucumán. Vive n'altitúes ente 2000 y los 4000&nbsp;msnm, anque pel hibiernu puede ser atopada en sectores d'altitú daqué inferior.

La subespecie *C. a. schocolatinus* ye endémica del centru de l'Arxentina, en regueros altoserranos del altiplanu de la Pampa de Achala, nes provincies de Córdoba y sectores estremeros de San Luis. Pel hibiernu migra a sectores de baxa altitú de la llanura chaqueña.
Alcuéntrase en faldeos predresos en zones enaguaes, en cantos de ríos y regueros o cercanos a ellos. Ye muncho más especialista en regueros y cursos d'agua, paez precisar d'agua corriente y nun la atopa en grandes bofedales, onde nun hai corriente d'agua. Tamién s'atopa en cursos d'agua predresu y torrentosos, incluyendo los qu'escarecen de vexetación nes sos veres.
## Comportamientu
### Alimentación
La preferencia d'hábitat suxer que la so alimentación puede ser de canesbes d'inseutos acuáticos.
### Reproducción
Los güevos son similares a otres especies de *[[Cinclodes]]* sacante pol tamañu: 28 x 22 mm en permediu.
### Vocalización
La vocalización ye un berru fuerte y chillón, más un cucuxo de baxu tonu.

## Sistemática
### Descripción orixinal

La especie *C. atacamensis* describióse orixinalmente pol naturalista alemán aniciáu en Chile Rodolfo Amando Philippi nel añu 1857, sol nome científicu de *Upuarthia [sic] atacamensis*; llocalidá tipo «San Pedro de Atacama, Antofagasta, Chile».

### Taxonomía

Dellos autores, ente ellos: Olrog, consideren que la subespecie de la Pampa de Achala —*C. a. schocolatinus*— podría ser una especie plena. 

### Subespecies

Reconócense 2&nbsp;subespecies:

* *[[Cinclodes atacamensis atacamensis]]* (Philippi, 1857)
* *[[Cinclodes atacamensis schocolatinus]]* (Reichenow, 1920)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos y semeyes de '''''Cinclodes atacamensis''''' en The Internet Bird Collection.