Bonn

**Bonn** ye una ciudá d'Alemaña, del estáu federáu de Renania del Norte-Westfalia, yera la capital d'Alemaña Occidental o República Federal d'Alemaña (RFA) hasta 1990 y sede del gobiernu hasta 1999. Tien una población de 309.869 (2013) y ye la 19ª ciudá más grande d'Alemaña. Ye la ciudá natal del compositor Ludwig van Beethoven.

Dende la reforma comunal de 1969, la ciudá estremar en cuatro distritos: **Bonn**, Beuel, Hardtberg y Bad Godesberg. Na so frontera sur llenda col estáu federáu de Renania-Palatináu.

## Historia
Los romanos construyeron una ponte sobre'l ríu Rin alredor del añu 10 e.C. cerca d'un llugar llamáu *Bonna*. Créese que dichu llugar pudo ser creáu con anterioridá polos celtes en que la so llingua *bonna* significa ciudá. Dempués de la batalla del monte de Teutoburgu en 9 e.C. foi tresformada nun fuerte qu'allugaba 7.000 lexonarios. L'asentamientu romanu de Capa Bonnensia -importante na defensa estremera del imperiu- dio orixe a la ciudá.

Mientres l'Imperiu carolinxu Bonn convertir nun centru relixosu. Dende'l sieglu XIII hasta fines del XVIII perteneció al territoriu de los príncipes eleutores arzobispos de Colonia, qu'establecieron ellí la so residencia. L'heriedu d'aquella dómina de grandor quedó nos sos edificios d'estilu barrocu, como la sede principal de la universidá y el palaciu de Poppelsdorf, y nes casones de finales del sieglu XIX y les d'estilu art nouveau. El padre del compositor Ludwig van Beethoven (1770-1827) foi organista del postreru de los príncipes eleutores. Nel sieglu XIX, dempués de la derrota de Napoleón, la ciudá pasó a pertenecer al reinu de Prusia.

Dempués de la Primer Guerra Mundial y hasta 1926, Bonn foi ocupada socesivamente por tropes canadienses, britániques y franceses. Mientres la Segunda Guerra Mundial, unes 1000 persones, principalmente xudíos, fueron víctimes del nazismu. Otres 8000 fueron deportaes a campu de concentración o forzaes al exiliu. En 1945, la ciudá foi ocupada por tropes britániques.

La destrucción de Berlín y la división d'Alemaña tres el final de la guerra llevó a la eleición de Bonn como nueva capital en desterciu de la tamién candidata Frankfurt del Main, yá que Konrad Adenauer, el primer canciller, educóse ellí, ente otres coses. Foi capital de la RFA dende 1949 y hasta 1990, cuando de resultes de la reunificación de la RFA cola RDA declarar a Berlín ciudá capital d'Alemaña. El treslláu del gobiernu tuvo llugar en 1999.

A pesar de nun ser capital del Estáu, Bonn caltién la so personalidá política y diplomática. Na actualidá ye sede d'estamentos de la ONX; ye más, en 1999 —mientres la presidencia alemana del Conseyu de la Xunión Europea—, Bonn acoyó trés importantes cumes de la Xunión Europea (XE) que trataron sobre les rellaciones políticu y comercial con Xapón, Canadá y Estaos Xuníos.

## Sociedá
Vivir a veres del ríu Rin inflúi nel calter de los 300 mil habitantes de Bonn, quien gusten de la tranquilidá. El paisaxe ye perfectu: los barcos moviéndose apaciblemente sobre l'agua y detrás les llombes verdes del pequeñu cordal Siebengebirge. Alexander von Humboldt afirmaba qu'ésta yera la Siete Maravíes del Mundu octava maravía del mundu.

## Turismu y cultura

### Edificio históricos

### Casa natal de Ludwig van Beethoven

La casa natal del más famosu fíu de la ciudá, Ludwig van Beethoven, atópase na pequeña cai *Bonngasse*, nel centru de la ciudá. Ye anguaño un muséu que caltién una importante coleición de documentos del compositor, ente ellos l'autógrafu incompletu del so **[[Sinfonía n.º 9 (Beethoven)|novena sinfonía]]**, que foi declaráu pola UNESCO **[[Programa Memoria del Mundu|patrimoniu documental de la humanidá]]**. En 1986 inaugurar nun edificiu allegante la sala de música de cámara de la ciudá.

Na plaza del mercáu atopa'l conceyu vieyu de la ciudá, construyíu en 1737 n'estilu rococó. El so usu amenorgar a la receición de visitantes pernomaos y nél ta'l despachu del alcalde, pero non del gabinete de gobiernu.Xusto detrás d'él, atópase'l *Kurfürstliches Schloss*, sede del rectoráu de la Universidá de Bonn y de delles titulaciones de lletres. Nel so orixe, foi construyíu pa la residencia del Príncipe Eleutor.

Otru llugar típicu ye l'Avenida de Poppelsdorf (Poppelsdorfer Allee), que ta flanqueada a izquierda y derecha por llargues fileres de castañales d'indies. Coneuta l'edificiu principal de la universidá col castiellu de Poppelsdorf (Poppelsdorfer Schloss), edificiu pensáu como una segunda residencia pal príncipe. Esta avenida ta atayada pela llinia ferroviaria axacente a la estación, que se construyó ente los años 1883 y 1884.

### Ilesies
* Catedral de Bonn (Münsterkirche). La so construcción empezó nel sieglu XI y remató nel sieglu XIII, lo que la convierte nuna de les más antigües del país. Dedicada al cultu católicu.
* **La ''Doppelkirche*** (ilesia doble). Construyida nel [[sieglu XII]].
* *'El *Alter Friedhof* (campusantu vieyu) de Bonn**. Unu de los más conocíos pola guapura de les sos llábanes. Destaquen les tumbes de [[Robert Schumann]] y [[Clara Schumann]], la madre de Beethoven y [[Mathilde Wesendonck]].

=== Castiellu ===
* Ruines del castiellu ''Godesburg''. Asitiáu al sur de la ciudá nel barriu Bad Godesberg

=== Edificios modernos ===
* La nueva **Torre de Correos** (Posturm). L'edificiu más altu del estáu federáu de [[Renania del Norte-Westfalia]]
* **Sede de la Deutsche Telekom**
* **Sede de T-Mobile** 
* **Maritim Bonn**. Modernu hotel de 5 estrelles, sede de numberosos congresos
* **Schürmannbau**, la sede central de la [[Deutsche Welle]]
* **Langer Eugen**. Antigua sede del parllamentu y güei campus de la [[ONX]]

=== Museos ===
* **Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland** (Salón d'arte y esposiciones de la [[República Federal d'Alemaña]]
* **Kunstmuseum Bonn** (Muséu d'arte moderno, con una gran coleición d'obres d'[[August Macke]], quien vivió en Bonn la mayor parte de la so vida creativa) 
* **Haus der Geschichte der Bundesrepublik Deutschland** (Muséu de la historia de la [[República Federal d'Alemaña]])
* **Museum Koenig** (Muséu d'historia natural, onde dempués de la Segunda Guerra Mundial axuntar por primer vegada'l parllamentu alemán.)
* La **Beethoven-Haus**, casa natal de [[Ludwig van Beethoven]].
* **Ägyptisches Museum** (Muséu exipciu) 
* **Akademisches Kunstmuseum** (Muséu académicu d'arte) 
* **Arithmeum**, el Muséu de les Matemátiques del Institutu d'Investigaciones en Matemática Discreta de la Universidá de Bonn. 
* **Rheinisches Landesmuseum Bonn**, el Muséu Rexonal Renano de Bonn, col craniu del famosu Neanderthal 1, afayáu en 1856 en Neandertal cerca de Düsseldorf.

=== Universidaes ===
* **La Universidá de Bonn** [https://web.archive.org/web/20080410184912/http://www1.uni-bonn.de/startseite/jsp/index.jsp Rheinische Friedrich Wilhems Universität Bonn]
* **Institutu Max Planck de Radioastronomía**

=== Naturaleza ===
* **Botanischer Garten** (Xardín Botánicu)
* **Rheinaue** (parque d'ociu na vega izquierda del [[Rin]]
* **Rhein-Promenade** und Alter Zoll (Ribera del [[Rin]] y vieya aduana fluvial)
* **Volcán Rodderberg** (sur de la ciudá)

<div align="center">
<br /><span style="font-size:xx-small">Centru urbanu de Bonn.</span>
</div>

== Distritos ==

En 1969, los conceyos independientes de [[Bad Godesberg]] y [[Beuel]] fueron anexonaos a Bonn y convertíos en distritos. 
Cada distritu estremar en barrios:
* [[Bad Godesberg]]: Alt-Godesberg, Friesdorf, Godesberg-Nord, Godesberg-Villenviertel, Heiderhof, Hochkreuz, Lannesdorf, Mehlem, Muffendorf, Pennenfeld, Plittersdorf, Rüngsdorf, Schweinheim
* [[Beuel]]: Beuel-Mitte, Beuel-Ost, Geislar, Hoholz, Holtorf, Holzlar, Küdinghoven, Limperich, Oberkassel, Pützchen/Bechlinghoven, Ramersdorf, Schwarzrheindorf/Vilich-Rheindorf, Vilich, Vilich-Müldorf
* **Bonn''': Auerberg, Bonn-Castell (hasta 2003: Bonn-Nord), Bonn-Zentrum, Buschdorf, Dottendorf, Dransdorf, Endenich, Graurheindorf, Gronau, Ippendorf, Kessenich, Nordstadt, Poppelsdorf, Röttgen, Südstadt, Tannenbusch, Ückesdorf, Venusberg, Weststadt
* Hardtberg: Brüser Berg, Duisdorf, Hardthöhe, Lengsdorf, Lessenich/Meßdorf

## Vida nocherniega
Por cuenta de l'antigüedá y la sonadía de la so universidá, Bonn ye una ciudá de marcáu ambiente universitario. Anguaño'l 10% de la población son estudiantes universitarios, lo que fai un total de 30.000. 
Por cuenta de los múltiples programes d'intercambiu colos que cunta la universidá, munchos d'estos estudiantes son estranxeros. 
Frutu d'ello ye que na ciudá haya 550 locales d'ociu ente chigres, pubs y discoteques. Aparte, Bonn cuenta con una ópera, 12 teatros y 20 sales de cine. Bonn tamién ye conocida por ser una de les ciudaes d'Alemaña con más restoranes de cocina internacional por habitante. Nos meses de primavera y branu son comunes los conciertos al campu nes places y parques de la ciudá, siendo l'acontecimientu más famosu'l "Rhein in Flammen" (Rin en llapaes). Esti festival celebrar nel parque municipal de Rheinaue, consistiendo nuna serie d'actuaciones musicales y teatrales, que rematen con un gran espectáculu pirotécnicu que rexunta a tola ciudá.

## Ciudaes hermaniaes
* Distritu de Bonn
**  Oxford, Reinu Xuníu dende 1947
**  Tel Aviv, Israel dende 1983
**  Potsdam, Alemaña, dende 1988
**  Budafok, Distritu XXII de Budapest, Hungría dende 1991
**  Opole, Polonia (oficialmente dende 1997; contactos dende 1954)
**  La Paz, Bolivia dende 1996
* Distritu de Bad Godesberg
**  Saint-Cloud, Francia
**  Frascati, Italia
**  Windsor and Maidenhead, Reinu Xuníu
**  Kortrijk, Belgium
**  Yalova, Turquía
* Distritu de Beuel
**  Mirecourt, Francia
* Distritu de Hardtberg
**  Villemomble, Francia

## Ver tamién
* Aglomeraciones urbanes na Xunión Europea
* Les ciudaes más antigües d'Alemaña

## Referencies

## Enllaces esternos