Cronoloxía de les muyeres en L'Antártida

Esta ye una **cronoloxía de les muyeres en L'Antártida**. Nesti artículu describe munchos de los fechos inéditos y los llogros que les muyeres de diversos países llograron en distintos campos d'actividá nel continente antárticu.

## Década de 650
**650**
* La tradición oral cuenta que l'esplorador maorí, Ui-te-rangiora, algamó les agües antártiques.

## Década de 1770
**1773**
* La primer muyer occidental que visitó la rexón antártica foi Louise Séguin, que saleó nel *Roland *con Yves Joseph de Kerguelen en 1773.[1]
**1776-1777**
* La primer científica na rexón subantártica ye l'asistente en botánica Jeanne Baret.

## Década de 1830
**1833**
* El primer rellatu escritu sobre los viaxes subantárticos dende la perspeutiva d'una muyer foi escritu por Abby Jane Morrell. [1]
**1839**
* Una náufraga ensin nome que más tarde viaxó n'el* Eliza Scott *y nel *Sabrina *viaxó "hasta onde podía vese el continente".[1]

## Década de 1930
**1931**
* La noruega Ingrid Christensen y el so acompañante, Mathilde Wegger, son les primeres muyeres que vieron L'Antártida de les que se tien constancia.[3]
**1935**
* Caroline Mikkelsen de Dinamarca convertir na primer muyer en triar L'Antártida.
**1937**
* Christensen desembarcó nel monolitu Scullin, convirtiéndose na primer muyer en triar el continente antárticu, siguida de la so fía, Augusta Sofie Christensen, y otros dos muyeres: Lillemor Rachlew y Solveig Widerøeher.

## Década de 1940
**1947**
* Jackie Ronne ye la primer muyer qu'esplora L'Antártida.
**1947-1948**
* Ronne y Jennie Darlington pasen l'iviernu. Son les primeres muyeres que pasen un añu en L'Antártida.

## Década de 1950
**1956**
* La xeóloga Maria Klenova, de la Xunión Soviética, foi la primer muyer qu'empecipió una actividá científica en L'Antártida. Klenova ayudó a crear el primer atles de L'Antártida.
* Jennie Darlington publica'l so llibru sobre la so estancia d'un añu en L'Antártida, tituláu *My Antarctic Honeymoon: A Year at the Bottom of the World*.
**1957**
* Ruth Kelley y Pat Heppinstall, dambes azafatas, convertir nes primeres muyeres que visiten una base de los Estaos Xuníos en L'Antártida.
**1959-1960**
* Mary Gillham, Susan Ingham, Isobel Bennett y Hope McPherson convertir nes primeres científiques britániques y australianes que realicen investigaciones na rexón antártica en xuniéndose a una espedición ANARE (Australian National Antarctic Research Expedition) a la isla Macquarie n'avientu de 1959.

## Década de 1960

**1960**
* Nel Law ye la primer muyer australiana en triar L'Antártida, al aterrizar en Mawson.
**1968**
* El primer equipu de muyeres arxentines que trabayen en L'Antártida. Ente elles atópense: Irene Bernasconi, bióloga; María Adela Caria, bacterióloga; Elena Martínez Fontes, bióloga, y Carmen Pujals, ficóloga.
* La primera neozelandesa que visitó la tierra firme de L'Antártida foi Marle Darby.
**1969**
* El Congresu d'Estaos Xuníos llevanta la prohibición de trabayar en L'Antártida pa les muyeres norteamericanes.[18]
* El primer equipu de científiques de los Estaos Xuníos, dirixíu por Lois Jones, empieza a trabayar en L'Antártida.
* El primer grupu de muyeres n'algamar el Polu Sur fueron: Pam Young, Jean Pearson, Lois Jones, Eileen McSaveney, Kay Lindsay y Terry Tickhill. Les muyeres baxar de la rampla del C-130 coles mesmes.
* Christine Müller-Schwarze ye la primer muyer en llevar a cabo investigaciones científiques sobre'l continente antárticu.

## Década de 1970
**1970**
* La inxeniera Irene C. Peden ye la primer norteamericana que trabaya nel interior de L'Antártida.
**1974**
* Mary Alice McWhinnie, ye la científica en xefe na estación McMurdo, convirtiéndose asina na primer norteamericana qu'emprestó serviciu nesi cargu.
* McWhinnie y María Odile Cahoon convertir nes primeres muyeres en pasar l'iviernu na estación McMurdo.
* Déxase que les muyeres australianes viaxen al Territoriu Antárticu Australianu (AAT).
**1974-1975**
* Les primeres contratistes civiles en L'Antártida fueron Elena Marty y Jan Boyd.

**1975**
* Eleanor Honnywill ye la primer muyer gallardoniada cola medaya de Fuchs del British Antarctic Survey (BAS).[23]
* Preguntóse-y a la Cámara de Representantes d'Australia cuántes muyeres fueren a L'Antártida hasta'l momentu: la respuesta foi "una".[15]
**1975-1976**
* Mary Alice McWhinnie, ye la primer científica en trabayar na Base Palmer|.
* Les trés primeres australianes en visitar el continente antárticu fueron Elizabeth Chipman, Jutta Hösel y Shelagh Robinson.[24]
**1977**
* Meher Moos convertir na primer muyer de la India en visitar L'Antártida.
**1978**
* Silvia Morello de Palma, d'Arxentina, ye la primer muyer en dar a lluz en L'Antártida, el 7 de xineru.
**1979**
* Primer añu en que l'Armada de los Estaos Xuníos anuncia puestos pa "voluntaries cualificaes pa pasar l'iviernu en L'Antártida".[27]
**1978-1979**
* Michele Eileen Raney ye la primer médica en trabayar tol añu en L'Antártida. Tamién foi la primer muyer en pasar l'iviernu nel Polu Sur.

## Década de 1980
**1983**
* La primer británica, Janet Thomson, xunir a la British Antarctic Survey, lo que la convierte na primer británica en L'Antártida.
* El 16 de payares, la norteamericana Brooke Knapp, ye la primer persona qu'aterriza na estación McMurdo mientres un vuelu alredor del mundu y la primer persona en pilotar un avión comercial sobre ambos polos, tanto'l del Norte como'l del Sur.
* La xeóloga Sudipta Sengupta y la bióloga marina Aditi Pant son les primeres científiques indies que participen nuna espedición antártica.
**1984**
* Josefina Castellví ye la primer muyer española en participar y en coordinar una espedición internacional a L'Antártida.
**1985**
* La primer muyer en casase nel Polu Sur ye Patricia Manglicmot, con Randall Chambers.
* Les primeres muyeres en pasar l'iviernu na estación Palmer fueron Ann Wylette y Becky Heimark.
**1986**
* La primer Medaya Polar foi dada a una muyer, Virginia Fiennes, pa honrar el so trabayu na espedición Transglobe.[23]
* Ann People convertir na xerente del Centru Berg Field en 1986, convirtiéndose na primer muyer norteamericana n'emprestar serviciu nun "puestu importante de lideralgu".
**1987**
* Elizabeth Chipman publica Women on the Ice: A History of Women in the Far South (Muyeres sobre'l xelu: Una hestoria sobre les muyeres nel estremu sur).
**1988**
* La norteamericana Lisa Densmore ye la primer muyer n'algamar el cume del Monte Vinson.
**1987-1988**
* Les primeres muyeres sudafricanas en pasar l'iviernu na isla Marion fueron Marianna Steenkamp y Marieta Cawood.[23]
**1988-1989**
* Alison J. Clifton lidera la base de la isla Macquarie, convirtiéndose na primer muyer en dirixir una base antártica.
**1989**
* Victoria Y. Murden y Shirley Metz son les primeres muyeres en llegar al Polu Sur per tierra.
* Denise Allen ye la primer muyer en recibir la Medaya Antártica australiana.[23]
* L'australiana, Diana Patterson, al cargu de la base Mawson, convertir na primer muyer al mandu de una estación en L'Antártida.
**1989-1990**
* Joan Russell na estación Casey y Monika Puskeppeleit na Georg von Neumayer son les primeres muyeres que comandan bases en tierra firme antártica.

## Década de 1990

**1990-1991**
* Primer grupu totalmente femenín que pasa l'iviernu facer na Georg von Neumayer, a les órdenes de Monika Puskeppeleit.[23]
**1991**
* In-Young Ahn ye la primer líder d'una estación d'investigación asiática (Estación Rey Sejong) y la primer muyer de Corea del Sur que punxo pie en L'Antártida.
* Serap Tilav ye la primer muyer turca en triar el Polu Sur.
* Junko Tabei, que más tarde se convierte na primer muyer en completar los siete cumes, xube al visu del monte Vinson.
**1992**
* Judy Chesser Coffman, de l'Armada de los Estaos Xuníos, foi la primer muyer pilotu d'helicópteru que voló en L'Antártida, como sofitu a la National Science Foundation (NSF).
**1993**
* Ann Bancroft dirixe la primer espedición totalmente femenina al Polu Sur y conviértese na primer muyer en llegar tanto al Polu Sur como al Polu Norte.
**1994**
* Liv Arnesen de Noruega ye la primer muyer n'esquiar en solitariu hasta'l Polu Sur.
* Miriam-Rose Ungunmerr-Baumann y Lin Onus convertir nes primeres aboríxenes australianes que visiten L'Antártida.[41]
**1996**
* Primer añu en que delles muyeres pasen l'iviernu na base d'investigación Halley.
**1996-1997**
* Laurence de la Ferrière ye la primer francesa en cruciar L'Antártida en solitariu.
* Aithne Rowse ye la primer muyer sudafricana que pasa l'iviernu en L'Antártida.

## Década de 2000
**2000**
* Zhao Ping y Lin Qing son les primeres muyeres chines en pasar l'iviernu en L'Antártida.
* Caroline Hamilton y otros cuatro muyeres convertir nes primeres britániques que esquían hasta'l Polu Sur nuna espedición integrada puramente por muyeres.
**2001**
* Ann Bancroft y Liv Arnesen son les primeres muyeres en cruciar L'Antártida esquiando.
**2003**
* Lynne Cox namás d'una milla nes agües antártiques.
* Sidonie Bosin, pilotu de la Guardia Costera d'Estaos Xuníos, ye la primera oficial de l'aviación al cargu de personal de vuelu en L'Antártida.
**2004**
* Linda Beilharz ye la primer muyer australiana n'esquiar hasta'l Polu Sur.
* Jackie Ronne publica les sos memories sobre'l so añu en L'Antártida llamaes Primer Dama de L'Antártida: Memories de la primer muyer norteamericana en poner el pie nel continente Antárticu y envernar como miembru d'una espedición de pioneros.
**2005**
* Merieme Chadid ye la primer muyer marroquina en L'Antártida.
* Loretta Feris ye la primer muyer negra de Sudáfrica en trabayar como investigadora principal d'un proyeutu de L'Antártida.[23]
**2006**
* Hannah McKeand establez el récor absolutu de dir de la mariña al polu en solitariu y ensin sofitu en 39 díes, 9 hores y 33 minutos.
* Bettine van Vuuren de Sudáfrica ye la primer muyer científica xefe na travesía de sofitu añal al Programa Antárticu Nacional de Sudáfrica de 2006.
**2007**
* Clare O'Leary ye la primer muyer irlandesa en llegar al Polu Sur.
* Sarah Ames d'Alemaña ye la primer muyer en completar un maratón nos siete continentes.
**2008**
* Sumiyo Tsuzuki ye la primer muyer xaponesa en llegar al Polu Sur.
**2009**
* El 4 de xineru de 2009 la base Matienzo d'Arxentina foi reabierta p'allugar por trés meses a 9 muyeres integrantes de la Fuercia Aérea Arxentina, so que la so xurisdicción topar la base. Foi la primer vegada qu'una base antártica tuvo habitada namái por personal femenino.

## Década de 2010

**2010**
* Karla Wheelock de Méxicu dirixe la primer espedición d'América Llatina en L'Antártida.
**2011**
* Maryam al-Joan ye la primer muyer de Kuwait en L'Antártida.
* La primer muyer afroamericana n'algamar el Polu Sur ye Barbara Hillary el 6 de xineru. Ella ye tamién la primer muyer afroamericana que tuvo nos dos polos.
**2012**
* Felicity Ashton, del Reinu Xuníu ye la primer persona n'esquiar sola al traviés de L'Antártida, utilizando namái la so propia fuercia muscular. Tamién ye la primer muyer en cruciar L'Antártida en solitariu.
* La primer muyer n'esguilar el monte Sidley foi Crina Cocu Popescu, rumana de dieciséis años d'edá.
* Zeena Al Towayya ye la primer muyer d'Omán y Sahar Al Shamrani ye la primer muyer d'Arabia Saudita en viaxar a L'Antártida.
**2014**
* El 23 d'avientu, l'equipu femenín de los siete cumes convertir nel primer grupu de muyeres del Nepal n'esguilar los siete cumes cuando lleguen al visu del Monte Vinson.
**2016**
* La primera gran espedición compuesta solo por muyeres (78 miembros), Homeward Bound, va a L'Antártida.

## Ver tamién
* *Esploración ártica
* Viaxes d'esploración científica europeos y americanos
* El sur más alloñáu
* Historia de L'Antártida
* Llista d'esploradores polares
* Muyeres en L'Antártida
* Llista de muyeres antártiques

## Referencies

## Bibliografía
* Blackadder, Jesse (2015).  Camberra: ANU Prensa.
* Burns, Robin (2001). 
* Burns, Robin (2007). 
* Lewander, Lisbeth (2009).  Umea: Umea Universidá. pp.
* Peden, Irene C. (1998). 

## Enllaces esternos
* Muyeres en L'Antártida