Eugène Delacroix

**Ferdinand-Victor-Eugène Delacroix**  foi un pintor francés.

## Familia
Según delles hipótesis, Delacroix pudo ser fíu biolóxicu del políticu Talleyrand, al que se paecía físicamente. Según esta teoría, el so padre oficial quedaría maneru por causa de una enfermedá. De toes formes, Eugène foi rexistráu como fíu del políticu Charles Delacroix, Ministru d'Esteriores del Direutoriu (Francia), y de Victorie Oeben, que pertenecía a una familia d'ebanistes, artesanos y dibuxantes. Eugène foi'l cuartu y últimu fíu del matrimoniu.

Al morrer el so padre, en 1805, siendo nesi momentu prefeutu de Gironda, Eugène treslladóse cola so familia a París, a casa de la so hermana mayor Henriette de Verninac. Al añu siguiente inscribir en Llicéu Imperial onde realiza estudios clásicos. En 1813 mora en casa del so primu Batallie en Valmont, llugar al qu'él va permanecer venceyáu pol so misteriosu encantu, volviendo a él repitíes vegaes a lo llargo de la so vida. Dende Valmont visita Rouen, onde lo impresionen vivamente les ruines medievales y el palaciu de xusticia gótica, que yá empieza a amena-y el gustu pola arquiteutura del medievu. En 1814 muerre la so madre quedando güérfanu pero so la proteición de la so hermana mayor Henriette.

## Primeros años
En 1815 siguiendo l'encamientu del so tíu, el pintor Henri-Francois Riesener, Delacroix entró nel taller del pintor neoclásicu Pierre Narcisse Guérin, onde Théodore Géricault y el Barón Gros fueron los sos maestros. Visitaba frecuentemente'l Louvre, estudiando y copiando a los grandes pintores qu'almiraba: Rubens, Velázquez, Rembrandt, Paolo Veronese, y banciar# ente la tradición y el clasicismu y el deséu de topar, tres les apariencies, la realidá. Pero coles mesmes estudia a Goya ya interésase pola litografía, publicando dellos grabaos en "Le Miroir". El pintor paisaxista Bonington enseñólu a pintar la naturaleza. Raymond Soulier empecipió-y na acuarela. En 1816 inscribir na Escuela de Belles Artes, onde contrái amistaes que van durar tola vida. El primer encargu públicu que realiza en 1819, *La Virxe de la Mieses*, de la ilesia de Orcemont, deriva claramente de los sos estudios de Rafael.

L'artista frecuenta los salones lliterarios onde conoz a Stendhal, Mérimée, Victor Hugo, Alexandre Dumas, Baudelaire. Melómanu apasionáu, rellacionar con Paganini, Frédéric Chopin, Franz Liszt, Franz Schubert, ente otros; Delacroix prefier l'amistá de músicos, escritores (George Sand) y poetes a la de los pintores de la so dómina.

En 1822 Delacroix espón per primer vegada *Dante y Virgilio nos infiernos*, una obra llena de fuercia, d'una composición ambiciosa y colores bien trabayaos; nella la lluz esmuz sobre les musculatures enchíes, una quema consume una ciudá (en segundu planu), les capes ondean al vientu. La fantasía, lo macabro y l'erotismu entemécense. Dos años más tarde pinta *[[La matanza de Quíos]]*, una obra enérxica y con un coloríu muncho más vivu. Dambos cuadros concretizan la so ambivalencia interior que se banciar# ente'l romanticismu y el clasicismu, ente diseñu y color, polémica interna que lu va acompañar mientres tola so vida.

En 1825, Delacroix dir a Inglaterra onde va pasar tres meses estudiando a los pintores ingleses, de manera especial conoz a John Constable, el mayor paisaxista européu de la dómina. Trata de desvelar la téunica y l'usu de los colores, analizando los efeutos psíquicos qu'éstos provoquen.

A los sos 30 años llogra provocar discutiniu nel públicu col cuadru *[[La muerte de Sardanápalo]]* pintáu en 1827 y espuestu nel Salón de París. Ye un cuadru nel que fai gala d'una de les sos más arrogantes combinaciones del color. Con un trazáu llenu de puxanza, tres un esbozu al temple fixo una serie d'estudios parciales al pastel y, dempués, al natural. El cuadru foi vendíu en 1847 a M. Wilson, que lo instala nel so castiellu de Brie, lo que provocó un grave deterioru del cuadru, y riquió una difícil restauración. Muertu yá Delacroix esta obra recalaría nel Louvre.

La pintura ye un bon exemplu de lo que yera importante pa los románticos franceses: el superhombre esbocáu en calidá d'héroe, la combinación d'erotismu y muerte, el decoráu oriental, los grandes movimientos en llugar d'una composición equilibrao y apacible, y el predominiu del color sobre la llinia. Delacroix llamar, "*la Proeza asiática*".

## Viaxe al norte d'África

En 1832, realiza un viaxe de seis meses a Marruecos y Arxelia, afayando ellí la esllumante lluz y color de los sos paisaxes, les sos xentes, la sensualidá y el misteriu, sensaciones intenses que se van reflexar en tola so obra posterior. Luis Felipe de Francia decide mandar una delegación especial a Marruecos pa caltener el control sobre'l Mulay Abd ar-Rahman ibn Hicham, escueye al conde Charles Edgar de Mornay, antiguu gentilhombre de la corte de Carlos X, acompañar el so amante oficial Mademoiselle Mars que-y suxer incluyir na llista de viaxeros a Eugene Delacroix. Nesti periodu a Delacroix yá se-y apurriera la Lexón d'Honor, y yera bien apreciáu na sociedá Francesa. La Facienda Real llindar a paga-y namái'l trayeutu ente Toulon y Tánxer, l'artista va tener que pagar los sos gastos personales mientres el viaxe. El 1 de xineru de 1832, a les tres de la mañana, acabante cenar col conde Charles Edgar de Mornay y Mademoiselle Mars pola celebración de San Silvestre, Delacroix parte cola comitiva a Toulon pa encetar la fragata “*La Perle*”, que va zarpar hasta'l 11 de xineru escontra África del Norte.

Conócense perbién los pormenores d'este viaxe gracies al Diariu del artista, a les sos cartes empobinaes a los sos amigos y al álbum de croquis qu'ellaboró. Estos documentos faen posible siguir la crónica del artista de forma cuasi diaria pasiando pela ciudá o'l campu, participando nes fiestes y actividaes nes ciudaes de Tánxer, Fez, Meknes, Orán y Arxel.
Delacroix queda esllumáu al llegar a Tánxer. Esti viaxe a Marruecos produz un tresformamientu innegable na so obra. Ta convencíu de que n'África del Norte puede contemplase cómo yeren les antigües civilizaciones, y establez comparances cola Grecia y la Roma clásiques.

Na so llegada a Arxel consigue entrar de forma secreta a una harén de l'autoridá portuaria. Nesta visita llogra faer dellos dibuxos sobre la vistimienta de les muyeres musulmanes. Estos numberosos croquis y dibuxos sirvirán-y a los so regresu a Francia pa consiguir pintar con muncho detalle'l cuadru *[[Muyeres d'Arxel nel so apartamentu|Muyeres d'Arxel]] nes sos habitaciones* (1834) y una litografía de mesma tema. Dempués del so viaxe a Marruecos, les sos anotaciones sirviránlu de gran inspiración pa realizar llenzos como *Ceremonia Nupcial xudía en Marruecos* (1837; Delacroix participó realmente nuna boda xudía na ciudá de Tánxer), *El Mulay Abderraman, Sultán de Marruecos, saliendo del so palaciu de Meknes arrodiáu del so guardia* (1845), *Los convulsionarios de Tánger* (1837-1838), *La caza del lleón* (1855), *Odalisca* (1857)...

La naturaleza y los animales d'África del Norte capten tamién la imaxinación del autor, los sos estudios d'anatomía mientres el so viaxe inspirárenlu pa *Árabe ensillando el so caballu* (1855), *La engarradiella de caballos árabes nuna corte* (1860)... Visitó'l zoolóxicu priváu del pachá col escultor realista Antoine-Louis Barye, onde reparó a los animales; tamién tomó notes y dibuxos de los tigres de la casa de fieres del Xardín des Plantes en Francia.

El 5 de xunetu va tornar a Toulon con más de 100 dibuxos y croquis de los sos viaxes; caltiénense trés d'ellos nel Muséu del Louvre y unu nel Muséu Condé de Chantilly.

Ente los años 1893 y 1895 publicar en París una serie de notes y reflexones que falen de la so evolución personal y artístico. Estos diarios tomen el periodu entendíu ente 1823 y la muerte de Delacroix.

## Encargos oficiales y últimos años

Cuando torna de Marruecos recibe encargos oficiales pa decorar y pintar diversos edificios públicos: el Salón del rei del palaciu de Borbón, el palaciu de Luxemburgu, la Galería de Apolo nel Louvre... El so cuadru más popular *La Llibertá guiando al pueblu*, tamién conocíu como *La barricada* (1831), valió-y la Cruz de la Lexón d'Honor.

En 1857 foi almitíu na Academia de Belles Artes. 

Dalgunes de les sos obres más pernomaes atopar nel Muséu del Louvre. La obra de Delacroix va inspirar a un gran númberu de pintores, por casu Vincent van Gogh.

Nel so *Diariu* espón los sos pensamientos ya idees avera del arte y los artistes, compara les sos propies obres anteriores y posteriores, analizar y disecciona, y espresa les sos opiniones sobre l'arte, la política y la vida. Esti diariu constitúi una interesante fonte d'información al respective de la so vida y la so dómina. 

En 1859, el pintor espón per última vegada nel Sálon yá que a pesar del so enfotu nun puede trabayar de forma continua. El so estáu de salú deteriórase por una larinxitis y va tener que retirase y guardar reposu fora de París, nel campu. En 1861 termina los frescos de Saint-Sulpice (obra qu'empezara en 1849) y empieza la decoración del comedor del banqueru Hartmann. En 1863 el so estáu de salú empeora pero sigue pintando, *El cobru del impuestu árabe* y *Tobias y l'Ánxel*, pero muerre'l 13 d'agostu, acompañáu solamente pol so fiel ayudante Jenny Le Guillou. Dexando ensin concluyir los cuatro grandes teles destinaes al comedor de Hartmann. Meses enantes escribe nel so diariu: "*El méritu d'una pintura ye producir una fiesta pa la vista. Lo mesmo que se diz tener oyíu pa la música, los güeyos han de tener capacidá pa gociar la guapura d'una pintura. Munchos tienen el mirar falsu o inerte; ven los oxetos, pero non la so excelencia"*. Y asina termina la so esistencia esti gran pintor que la so obra artística puede considerase verdaderamente revolucionaria.

## Obra gráfica
Amás de la so producción pictórica, dexó una estimable producción gráfica, principalmente litografíes. En 1825 grabó siquier cinco planches sobre "medailles antiques", en realidá dracmes y demás monedes griegues. En 1827 grabó otra serie inspirada na novela "Fausto" de Goethe, a quien efigió nuna litografía. La portada d'esta serie guarda semeyances —de xuru non casuales— con "Los Caprichos" de Goya. Darréu dedicó otra serie al drama "Macbeth" de Shakespeare.

## Estilu
Según la historiadora Ruiz, Delacroix escoyó a Dante pa realizar delles de les sos obres. Foi'l más emblemáticu pintor del movimientu románticu apaecíu nel primer terciu del sieglu XIX, que la so influencia estender hasta los impresionistes. Etiquetáu primeramente como neoclásicu, anque opuestu totalmente a Ingres, dambos son criticaos nos distintos Salones nos qu'esponíen. A partir de la esposición de 1855 Delacroix convertir na figura que supo devasar la formación clásica pa "anovar" la pintura. Al so fallecimientu, los artistes contemporáneos rindiéronlu sentíos homenaxes, cuantimás Gustave Courbet. Auténticu xeniu, dexó numberoses obres que teníen enforma que ver cola actualidá de la so dómina (*Les matances de Quío* o la *Llibertá guiando al pueblu*). Tamién destacó como pintor relixosu magar les sos continues declaraciones d'ateísmu. Les sos obres manifiesten una gran maestría nel usu del color.

## Cuadros

* *[[La Barque de Dante]]* ou *[[La Barque de Dante|Dante et Virgile]] (aux enfers)*, (1822), 189x241,5 cm, Muséu del Louvre, París.
* *[[Aline la mulâtresse]]* ou *[[Portrait d'Aspasie]] la Mauresque*, (escontra 1824), Muséu Fabre, Montpellier.
* *[[Jeune orpheline au cimetière]]*, (1824).
* *[[La matanza de Quíos]] (Scènes des massacres de Scio)*, (1824), 417 x 354 cm, Muséu del Louvre, París.
* *El duque d'Orleans amosando al so amante* (h. 1825), Muséu Thyssen-Bornemisza.
* *[[Grecia expirante ente les ruines de Missolonghi]]*, (1826), 213x142 cm, Muséu de Belles Artes, Burdeos.
* *[[La muerte de Sardanápalo]] (La Mort de Sardanapale)*, (1827-1828), Muséu del Louvre, París.
* *[[La Llibertá guiando al pueblu]] (La Liberté guidant le peuple)*, (1830), 260x325 cm, Muséu del Louvre, París.
* *[[Muyeres d'Arxel]] (Femmes d'Alger dans leur appartement)*, (1834), 180x229 cm, Muséu del Louvre, París.
* *[[La Bataille de Taillebourg]]*, (1835-1837), 485x555 cm, Muséu del Castiellu de Versalles.
* *[[Autoportrait au gilet vert]] ([[1837]]), 65x54,5 cm, [[Muséu del Louvre]], [[París]].
* *Frédéric Chopin (Portrait of Frédéric Chopin and George Sand)*, ([[1838]]), 45,7x37,5 cm, [[Muséu del Louvre]], [[París]].
* *Autoportrait*, ([[1840]]), [[Galería de los Oficios]], [[Florencia]].
* *Entrée des Croisés à Constantinople*, ([[1840]]), 410x498 cm, [[Muséu Louvre]], [[París]].
* *Paysage à Champrosay*, escontra 1849, [[Muséu de Belles Artes André Malraux|Musée Malraux]], [[Le Havre]].
* *El caballeru árabe* ([[1854]]), [[Muséu Thyssen-Bornemisza]].
* *La fiancée d'Abydos*, ([[1857]]), 47,7x40 cm, [[Kimbell Art Museum]].
* *La xusticia de Traxanu* ([[1858]]), [[Muséu de Belles Artes de Rouen]].
* *Ovide chez les Scythes*, ([[1859]]), 88x130 cm., [[National Gallery (Londres)|National Gallery]], [[Londres]].
* *La caza del lleón (La Chasse aux lions*, ([[1861]]), 76,5 x 98,5 cm, The Art Institute of Chicago, [[Chicago]].
* *Medea furiosa (Médée furieuse)*, ([[1838]]-[[1862]]), 260x165 cm, [[Palais des Beaux-Arts de Lille|Muséu de Belles Artes]], [[Lille]], 122,5x84,5 cm., [[Muséu del Louvre]], [[París]].
* *La grande Gigue* ([[1855]]-[[1856]]).
* *Lutte de Jacob avec l'Ange*, ([[1855]]-[[1861]]) [[Ilesia de San Sulpicio]], [[París]].

Dende [[1980]] una serie de sellos postales representen detalles del cuadru *La Llibertá guiando al pueblu*.
A finales del [[sieglu XX]] emitióse un billete de bancu de cien francos conmemorando a Delacroix y el so cuadru *La Llibertá guiando al pueblu*. Trátase del únicu billete de bancu nel mundu nel que se representa a una muyer colos senos al descubiertu.

== Galería ==
<gallery mode=packed heights="150px">
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 024.jpg|*Mademoiselle Rose*, 1817–1824, [[Muséu del Louvre]]
Delacroix_barque_of_dante_1822_louvre_189cmx246cm_950px.jpg|*La barca de Dante*, 1822, [[Louvre]]
Eugène Delacroix - Jeune orpheline au cimetière (vers 1824).JPG|*Güérfana nel campusantu*, 1823
Delacroix head of a woman.jpg|*Cabeza de muyer*, 1823
Delacroix Louis dOrleans devoilant une maitresse.jpg|*Luis de Orléans afayando a la so ama*, c.1825&ndash;26, [[Muséu Thyssen-Bornemisza]], [[Madrid]]
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 021.jpg|*El combate de Giaour y Hassan*, 1826, [[Institutu d'Arte de Chicago]]
Mephistopheles2.jpg|*Mefistófeles volando sobre Wittenberg*, litografía, 1828
Young_tiger_playing_with_its_mother.jpg|*Nuevu tigre xugando cola so madre*, 1830
Delacroix_portrait_Desmaisons.JPG|Retrato del Dr. François-Marie Desmaisons, 1832–33, oleu sobre llenzu, [[Detroit Institute of Arts]]
Eugène Delacroix - The Women of Algiers, 1834.jpg|*Muyeres d'Arxel*, 1834, [[Louvre]]
Eugène Delacroix - Les Natchez, 1835 (Metropolitan Museum of Art).jpg|*Los Natchez*, 1835, [[Muséu Metropolitanu d'Arte]]
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 043.jpg|*Frédéric Chopin*, 1838, [[Louvre]]
Eugène_Ferdinand_Victor_Delacroix_041.jpg|*George Sand*, 1838, Ordrupgaard, [[Copenḥague]]
Columbus and His Son at La Rábida.JPG|*Colón y el so fíu en La Rábida*, 1838, [[Galería Nacional d'Arte]]
Jüdische Hochzeit in Marokko-1024.jpg|*Boda xudía en Marruecos*, c. 1839, [[Louvre]]
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 018.jpg|*Hamlet con Horacio*, 1839, [[Louvre]]
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 012.jpg|*Entrada de los Cruzaos en Constantinopla*, 1840, [[Louvre]]
Delacroix-Marc Aurèle-MBA-Lyon.jpg|*Últimes pallabres del emperador Marco Aurelio*, 1844, [[Muséu de Belles Artes de Lyon]]
Brooklyn Museum - Desdemona Cursed by her Father (Desdemona maudite par son père) - Eugène Delacroix.jpg|*Desdémona arrenegada pol so padre* (ca. 1850–54), [[Muséu Brooklyn]]
Christ sur la mer de Galilée (Delacroix) Walters Art Museum 37.186.jpg|*Cristu nel Mar de Galilea*, 1854
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 025.jpg|1855, *Marroquín ensillando el so caballu*, [[Muséu del Hermitage]]
Delacroix-Fiancée-Abydos-Kimbell.jpg|*La novia de Abidos*, 1857
Death_of_Desdemona.jpg|*La muerte de Desdémona*, 1858
Delacroix - The Justice of Trajan, oil on canvas, 1858.jpg|*La xusticia de Traxanu*, 1858, [[Muséu d'Arte de Honolulú]]
Eugène Delacroix - Ovide chez les Scythes (1859).jpg|*Ovidio ente los escites*, 1859
Eugène_Ferdinand_Victor_Delacroix_022.jpg|*Caza del lleón*, 1861, [[Institutu d'Arte de Chicago]].
Jacob Angel Delacroix.jpg|*Llucha ente Jacob y l'ánxel*, frescu de la ilesia de Saint Sulpice (París), 1861.
</gallery>

== Ensayos ==
* 

== Notes y referencies ==


== Bibliografía ==
* Hagen, Rainer y rose Marie, Los secretos de les obres d'arte, tomu I. Köln.Taschen.2003 ISBN 3822821012.

* Neret, Gilles, Eugène Delacroix, Köln. Taschen. 2002 ISBN 382281394X

* Armando Curcio, Editore, *Los xenios de la pintura'', Roma, 1979. ISBN 84-7291-138-1 Tomu VII.

## Enllaces esternos

* Eugène Delacroix en allpaintings.org Obra completa
* Viaxe de Delacroix a Marruecos En francés con ilustraciones del so Diariu.
* Le musée national Eugène Delacroix Francés ya inglés
* Eugène Delacroix en Art Renewal Center 
*Diarios personales de Delacroix. Reseña na Enciclopedia Noguer