Richard Harris

**Richard St. John Harris**  foi un actor, cantante y guionista irlandés, conocíu por haber interveníu en numberoses películes como *Mutiny on the Bounty*, *[[Camelot (película)|Camelot]]* (1967) o *The Bible: In the Beginning...* de John Huston, pero ensin dulda va pasar a la historia como l'aristócrata inglés prindáu en *[[A Man Called Horse]]* (1970).

Na so vieyera interpretó a Albus Dumbledore nos dos primeres películes de la saga "Harry Potter"; *[[Harry Potter y la piedra filosofal (película)|Harry Potter y la piedra filosofal]]* (2001) y *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (película)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]* (2002). El so últimu trabayu nel cine foi *[[Apocalipsis (película)|Apocalipsis]]* (2002), de Raffaele Mertes.

Harris foi un conocíu playboy y bebedor, parte d'una xeneración d'actores británicos ya irlandeses como Albert Finney, Laurence Harvey, Peter Finch, Oliver Reed, Richard Burton y Peter O'Toole.

## Biografía

### Primeros años y carrera
Richard Harris nació na ciudá irlandesa de Limerick y yera el fíu mayor de los nueve fíos de Ivan Harris y Mildred Harty. Foi al colexu xesuita Crescent College y destacó poles sos virtúes nel rugbi llegando a xugar nel Garryowen. Cuando los sos pasos diben dirixíos a ser una estrella del rugby, contraxo la tuberculosis polo que tuvo que dexar la práutica deportiva. 

Dempués de recuperase de la enfermedá, Harris treslladar a Londres yá que quería convertise en direutor teatral. Al nun atopar cursos rellacionaos cola so afición, se enroló na London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA) pa estudiar interpretación. Cuando inda yera un estudiante, Harris arrendó'l Teatru Irving allugáu nel West End de Londres pa dirixir y producir la so propia producción sobre la obra de Clifford Odets *Winter Journey (The Country Girl)*. L'espectáculu tuvo un gran ésitu pero acabó la financiamientu polo que Harris tuvo qu'abandonar el proyeutu. 

Dempués de completar los sos estudios na Academia, Harris xunir a la compañía de Joan Littlewood y empezó a participar en funciones de les producciones de los Teatros del West End londinense, destacando en *[[The Quare Fellow]]* (1956).

### Carrera nel cine y na música
Harris fixo'l so debú nel cine en 1958 nel filme *[[Alive and Kicking]]* y un añu más tarde yá trabayaría col entós prestixosu direutor británicu Michael Anderson en *[[Misteriu nel barcu perdíu]]*. La década de los 60 empezaría d'una manera escepcional cola so aportación en *[[The Guns of Navarone]]* o la so aportación en *[[Mutiny on the Bounty (1962)|Mutiny on the Bounty]]*, onde ye un escelente sofitu al duelu interpretativu ente Trevor Howard y Marlon Brando. 

La so primer apaición como protagonista sería en *[[This Sporting Life]]*, como'l mozu mineru Frank Machin, papel pol cual ganaría la *Palma d'Oru al meyor actor* nel festival de Cannes y una nominación a los *Oscar*. El siguiente papel sería una de les obres maestres de Sam Peckinpah, *[[Mayor Dundee]]* (xunto a Charlton Heston) na qu'interpreta a un inmigrante irlandés combatiente na Guerra de Secesión. 

La fama de Richard Harris nun pararía de crecer y cada película que realizaba yera más taquillera que l'anterior. El so siguiente papel d'ésitu sería'l del Rei Arturu na adautación al cine que Joshua Logan fixo del musical de Broadway *[[Camelot (película)|Camelot]]*. Nesti filme participó Vanessa Redgrave. Tamién, en 1968, Harris tuvo un cantar bien popular: "Mac Arthur Park", del so álbum *A Tramp Shining* (*Un vagamundu rellumando*). Esti cantar sería versionada dempués por Donna Summer n'estilu discotequeru. Harris ganó muncha popularidá na música; dempués, grabaría munchos más álbumes. 

Dempués rodó *[[Odiu nes coraes]]* xunto a Sean Connery, pero ensin dulda, el gran ésitu mundial de Harris sería'l de *[[A Man Called Horse]]* onde Harris protagoniza a un aristócrata inglés que ye raptáu por una tribu india. 

Nos 70, protagonizaría *[[L'home d'una tierra selvaxe]]*, *[[Robin y Marian]]* con Sean Connery y Audrey Hepburn, ** (1977) con Charlotte Rampling, o *[[Coríos selvaxes]]*. A partir d'ende, Harris entró nuna categoría d'actor de cultu y dedicóse a la so faceta como cantante y, inclusive, escribió un aclamáu llibru de poemes llamáu *I, In The Membership Of My Days*.

Pero na década de los 80, la carrera de Harris entra en francu cayente. Nun sería hasta 1990 cuando volvería ser l'actor reclamo gracies al papel que lu acutar Jim Sheridan nel so filme *[[El prau]]*, papel pol cual llograría una nominación a los *Globos d'Oru* y a los Oscar na categoría d'actor principal.

### Últimos años y'' Apocalipsis''
Nos sos últimos años, l'actor irlandés volvió reverdecer los lloreos de la gloria. Participó en películes de gran ésitu comercial, como *[[Unforgiven]]* de Clint Eastwood, *[[Patriot Games]]* (con Harrison Ford) y *[[Gladiator]]* de Ridley Scott, onde encarnó a Marco Aurelio.

Pero nos sos últimos años, Harris va ser rellacionáu para col papel d'Albus Dumbledore nos dos primeres entregues de la saga de Harry Potter y col papel del apóstol San Xuan en *[[Apocalipsis (película)|Apocalipsis]]* (2002), de Raffaele Mertes. Harris morrería en 2002 pola enfermedá de Hodgkin a la edá de 72 años, un mes antes del estrenu de la segunda entrega de la saga y pocu antes del estrenu de *[[Apocalipsis (película)|Apocalipsis]]* (2002). Foi sustituyíu pol actor irlandés Sir Michael Gambon.

L'actor d'Estaos Xuníos Mickey Rourke, nel añu 2009, al ganar el premiu BAFTA al meyor actor pol so papel na película *[[The Wrestler]]*, dedicó-y esti premiu a Richard Harris.

## Filmografía

## Premios

### [[Premiu Óscar|Óscar]]

### [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]]

### [[Premios BAFTA]]

### [[Premios del Sindicatu d'Actores]]

### [[Fotogrames de Plata]]

### [[Premios Golden Raspberry]]

## Referencies

## Enllaces esternos