open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sistema presidencialista

El **sistema presidencialista**, tamién nomáu **presidencialismu** o **sistema congresual**, ye un sistema de gobiernu d'una república na que'l poder executivu escuéyese xebradamente del poder llexislativu. La constitución de los Estaos Xuníos ta reconocida como'l primer documentu oficial que describe'l sistema presidencialista modernu y qu'entá ta vixente. 

La carauterística más importante del sistema presidencialista ye la manera na que s'escueye'l poder executivu. Les carauterístiques de los sistemes presidencialistes son:
* El presidente ye al empar xefe d'Estáu y xefe de Gobiernu.
* Nun hai nenguna rellación formal ente'l presidente y el llexislativu; namás hai un miembru y la so capacidá pa promulgar lleis ta llendada. Sicasí, el presidente tien el poder pa vetar les actes aprobaes pol llexislativu y, pela so banda una supermayoría del llexislativu tien el poder d'anular el vetu.
* El presidente tien un periodu fixu de gobiernu. Les eleiciones o reeleiciones faense en dates predeterminaes, y nun esiste'l conceutu de "moción de censura" pa botar a l'executivu y convocar eleiciones. Sicasí, la mayoria de los sistemes presidencialistes tienen amestadures nes lleis pa realizar xuicios presidenciales col envís de botar al presidente si tien cometío un crime.
* La estaya executiva ye unipersonal. Los meimbros del gabinete seleiciónalos el presidente, anque en dalgunos estaos con sistemes presidencialistes el poder llexislativu ha aprobar los miembros del gabinete. El presidente tien la capacidá de dar ordenes o de botar a cualesquier miembru del gabinete y del exércitu, ensin l'aprobación del llexislativu, pero nun pue echar a los xueces del poder xudicial. 

La estaya llexislativa de los sistemes presidencialistes ye oficialmente conocida como'l "Congresu" o "Asamblea". 

Dellos estaos presidencialistes son: Estaos Xuníos, Indonesia, les Filipines, Méxicu, Corea del Sur y los más de los estaos d'América del Sur. 

## Ver tamién
* Parllamentarismu
* Semipresidencialismu
* Unipartidismu

## Referencies

## Enllaces esternos
Busturniegu

**Busturniegu** ye una aldea perteneciente a la parroquia de Viḷḷatresmil, nel conceyu asturianu de Tinéu, asitiáu a unos 15 quilómetros de la capital del mesmu y ente los 300-350 metros d'altura sobre'l nivel de la mar. Tien una población de .

## Carauterístiques
Tien un clima templáu onde danse abondes frutes y muncha producción agricola-ganadera asina como forestal. Agora mesmo cuenta con aproximao 30 habitantes fixos, llegando na so historia a tener cerca d'un cientu. L'actividá puntera de los sos habitantes ye'l ganáu de lleche, tamién el de carne y por últimu'l mercáu forestal (carbayu, castañu y otros árboles autóctonos). 

Nel pueblu ta faciéndose un aparcelamientu de les finques, col que se quier llegar a da-y a les ganaderíes que tovía queden una *tsouria* mínima que-yos permita ser competitivos nun mercáu xuníu. La llingua materna de la so xente ye principalmente l'asturianu occidental.

Ocupa l'espaciu protexiu de les fontes del Esva. Abondante flora y fauna, rescamplando'l xabaril, corzu, melandru y otros carnívoros de tamañu pequeñu pa la práutica de la caza mayor.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Felguerina

**La Felguerina** ye una parroquia del conceyu asturianu de Casu. Allúgase na zona central del mesmu, y tien una estensión de  y una población de . Estos viven na aldea de La Felguerina y en delles caseríes (Brañafría, El Burgosu, La Cabañona, La Infiesta, El Pandu, Peréu, Ricáu, El Vallín, Valquemáu, Zamploña y La Cuesta).

## Referencies

## Enllaces esternos
Groucho Marx

**Julius Henry Marx** , conocíu artísticamente como **Groucho Marx**, foi un actor, comediante y escritor d'Estaos Xuníos, conocíu principalmente por ser unu de los miembros de la familia cómica Hermanos Marx. Algamó la fama como maestru del humor intelixente.

## Vida y obra

*Julius Henry Marx* nació en Nueva York, criándose nel somantu d'una modesta familia d'inmigrantes alemanes xudíos. So madre yera Miene (Minnie) Schoenberg (1864-1929) qu'emigró a Estaos Xuníos dende Alemaña xunto a so padre y so madre y los sos hermanos. So padre yera Simon (Samuel) Marx (nacíu como Marrix) (1860?-1933), inmigrante alemán, nacíu n'Alsacia cuando formaba parte de Francia y amestada posteriormente al Imperiu Alemán depués la Guerra Franco-Prusiana en 1871, colo que Samuel pasó de ser ciudadanu francés a ciudadanu alemán. Argullosu del so pasáu francés foi conocíu tola so vida como *Frenchy*.

La familia Marx creció nel barriu neoyorkín de Yorkville, en Manhattan un pequeñu barriu xudíu arrodiáu per comunidaes irlandeses, alemanes y italianes. 

Marx debutó nel mundu del espectáculu a los 15 años como cantante solista. Pasáu dalgún tiempu entamó a actuar xunto a los sos hermanos nel vodevil, primero en tríos o cuartetos musicales y finalmente en revistes. La obra *Cocoanuts*, interpretada de 1925 a 1928, dio a los Marx la so oportunidá en Broadway. Como consecuencia d'esti éxitu, y depués d'escaecer el so fracasáu rodaxe d'una primera y perdida película muda 1921 *Humor Risk*, firmaron tamién un acuerdu cola Paramount, cola que ficieron varies películes, como *Horse Feathers*, *Duck Soup*, y *A Night at the Opera* ente otres.

Depués de salir de la Paramount, y gracies al productor Irving G. Thalberg, los hermanos Marx entamaron a trabayar cola Metro Goldwyn Mayer, faciendo películes como "A Night at the Opera" y "Horse Feathers". Nos años 50 cada unu de los tres hermanos continuó trabayando independientemente en radio, televisión y cine, siendo Groucho el que más éxito algamó, gracies a la so faceta como escritor y sobre todo gracies a su programa televisivu "You bet your life", col que se fizo realmente famosu nos Estaos Xuníos ente una xgeneración de persones que nunca lo vieren nel teatru y que apenes lu conocíen de dalguna de les sos vieyes películes.

Lo mesmo que los sos hermanos Harppo y Chico son difíciles de reconocer ensin los sos traxes y la peluca ye bien difícil identificar a Groucho ensin les sos gafes, y el so falsu bigote y ceyes.

Groucho morrió en Los Angeles por mor d'una neumonía, dexando atrás tres matrimonios, Ruth, Kay y Eden, tres fíos, Arthur, Miriam y Melinda, 18 películes, 14 d'elles xunto a los sos hermanos, y millones d'admiradores. 

Groucho Marx foi incineráu, los sos restos guárdense nel Eden Memorial Park, siendo falsu l'epitafi' "*Perdonen que nun me llevante pa saludalu*" que popularmente se cree que ta na so tumba.https://archive.today/20130102030856/s3.amazonaws.com/findagrave/photos/2001/222/marxgr.jpg

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía especial de Groucho Marx  Vida y Obra
* Artículos y Entrevista de Groucho Marx
Cheese

**Cheese** ye una aplicación incluyía nel proyeutu GNOME dende la so versión 2.22 qu'usa la **webcam** pa tomar semeyes y videos, aplicando efeutos especiales divertíos, al estilu del Photo Booth de Apple.
*Daniel G. Siegel* escribió Cheese como parte del Google Summer of Code 2007,tenirndo como mentor a *Raphaël Slinckx*.

Cheese usa GStreamer p'aplicar los efeutos a les imáxenes y a los videos. Pue esportar a Flickr y vien integráu con GNOME.

## Efeutos
* Malva
* Blancu y prietu
* Saturación
* Hulk
* Voltiáu
* Caleidoscopiu
* Sicodélicu
* Vértigu
* Contornu
* Pedazos
* Radiactivu
* Espeyu...

## Requisitos
* GNOME
* Gstreamer
* Una webcam
* postr pa esportar direutamente a Flickr (opcional)
* F-Spot pa esportar direutamente a F-spot (opcional)
* nautilus-sendto pa opciones avanzaes d'esportación (opcional)

## Ver tamién
*GNOME
*Softastur
*Software llibre

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial
Ancares

El términu Ancares pue referise a:
*La Sierra d'Ancares, allugada ente Galicia y la Provincia de Lleón.
*Conceyu d'Ancares, allugáu na comarca d'El Bierzu (Lleón).
*El Ríu Ancares.
## Referencies

## Enllaces esternos
Sierra d'Ancares

La **Sierra d'Ancares** ye una elevación montesina del noroeste de la Península Ibérica, nel postreru suroeste del Cordal Cantábricu. Alcuéntrase nel noroeste de la comarca d'El Bierzu, provincia de Llión, comunidá autónoma de Castiella y Llión y na parte más oriental de la provincia de Lugo, comunidá autónoma de Galicia. Constitúi la llende ente Galicia y Llión. Los sos mayores altores son los picos Cuiña (1.978 m), Mustallar (1.924 m) y Miravalles (1.969 m). Esti cordal presenta francedures nes sos falles, formando pequeños valles pelos que discuerren los afluentes del ríu Navia.

Predominen cayuele, caliares, filites, arenisques y cuarcites. El clima que presenta ye l'oceánicu montesín. Los mamíferos que son a afayase son el llobu, el corciu y el badión. Ente les aves, destaquen l'buzacón y el faisán.

Recientemente declarárase Reserva de la Biosfera pola UNESCO.


File:Ancares lucenses (Lugo, Galicia, España) 09.JPG |Sierra d'Ancares (provincia de Lugo)
File:Ancares lucenses (Lugo, Galicia, España) 06.JPG|Sierra d'Ancares (provincia de Lugo)
File:Sierra de los Ancares (León, España) - lago en el camino hacia el Cuiña.JPG|Sierra d'Ancares (provincia de Llión)


## Referencies

## Enllaces esternos
Bellido Dolfos

**Bellido Dolfos**  foi un noble llionés del sieglu XI d'orixe gallegu o portugués, perfamosu por ser l'autor de la muerte del rei Sanchu II el 6 d'ochobre de 1072.

Don Sanchu II de Castiella, que nun acatara la herencia de so pá, el rei Don Fernando, tenía sitiada la ciudá de Zamora, u reinaba dafechu la infanta Doña Urraca. Entós, Bellido Dolfos coló de Zamora empobinando pal campamentu castellán y robló una charra con Sanchu, cola sida de que diba desertar del bandu de Doña Urraca y que-y amosaría una puerta pa colar pa la ciudá. Nun descuidu, dizse, Dolfos trevesó "les espaldes" de Sanchu col venablu doráu d'esti rei, y morrió. Darréu, abellugóse Bellido en Zamora colando pol famosu portiellu que canten les cróniques.

A día de güei ye consideráu'l lliberador de Zamora y l'home que consiguió que'l rei Alfonsu VI de Lleón , que taba destronáu en Toledo, (quiciabes el rei más llionés de la hestoria) reinarái nel Reinu
de Lleón, sicasí tamién na Galicia y Castiella.

Dizse que Bellido Dolfos foi “Teniente del Rei” nuna fastera de la llende del Reinu Llionés.

## Referencies
José Antonio Fernández Alonso

**José Antonio Fernández Alonso**, ***Pepe***  ye un políticu asturianu, secretariu d'organización del Partíu Asturianista dende'l **IV Congresu Nacional** del partíu. 

Foi amás nos años 70 y 80 fundador y miembru del Conceyu Nacionalista Astur hasta la so disolución.

## Ver tamién
*Asturianismu políticu
*Nacionalismu asturianu
*Rexonalismu asturianu

## Referencies

## Enllaces esternos
Frenoloxía

La **frenoloxía** (del griegu: φρήν, *fren*, "mente"; y λόγος, *[[logos]]*, "conocencia") ye una teoría obsoleta na que s'afirmaba que ye posible determinar el calter y los rasgos de la personalidá, asina como les tendencies criminales, basándose na forma de la tiesta. Desendolcada alredor del 1800 pol neuroanatomista alemán Franz Joseph Gall y popular enforma demientres el sieglu XIX, anguaño ta considerada una seudociencia. Tien, sicasí, dalgún méritu como protociencia pola so contribución a la ciencia médica cola so idea de que'l cerebru ye'l muérganu de la mente, y de que delles áreas agospien funciones específicamente allugaes.

Los sos principios afitaben que'l cerebru ye'l muérganu de la mente, y que la mente pertien un conxuntu de facultaes mentales; cauna representada particularmente por una parte estremada o "muérganu" del cerebru. Estes árees yeren consideraes proporcionales a les propensiones individuales de la persona y de les sos facultaes mentales. Les diferencies ente les árees taríen espeyaes na forma esterior del craniu.

La frenoloxía, ocupada de la personalidá y el calter, ye estremada de la craniometría (l'estudiu del pesu, tamañu y forma del craniu), asina como de la fisionomía (estudiu de los rasgos faciales). D'otra banda, toes estes disciplines aseguren predicir conductes o capacidá inteleutual. Na so dómina foron prauticaes intensamente nel campu de l'antropoloxía/etnografía y delles vegaes emplegaes pa xustificar "científicamente" el racismu. Anque dellos principios de la frenoloxía anguaño tán perafitaos, la premisa básica de que la personalidá ta determinada pola forma del craniu ye considerada falsa por cásique tol mundu científicu.

## Disciplines venceyaes

*Fisionomía
*Personoloxía

## Referencies

## Enllaces esternos
Esteatopixia

La **esteatopixia** ye un altu grau d'acumulación de gordura nes ñalgues y alredor delles, que ye carauterístico dalgunos grupos humanos. La gordura pue estendese tamién a los cadriles, los xinoyos, asicasí la parte principal tará siempre nes ñalgues.

La esteatopixia ye una de les calterístiques xenétiques de los khoisán, una etnia prieta del sur d'África, mas tamién de los pigmeos del centru del continente. Afecta sobre tou a les muyeres, magar que tamién, mas en menor midida, se tea observáu nos homes. Amás, de forma xeneral en cualesquier de les etnies humanes, les muyeres tienen más propensión a la acumulación de grasa nes ñalgues.
Ente los khoisan, la esteatopixia ye una señal de fermosura, qu'entama na infancia pero que abollez sobre too dempués del primer enxitu.
Hestoricamente, paez que la esteatopixia foi nun tiempo una calterística d'un ampliu grupo de pueblos que s’espardíen dende’l golfu de Adén ate’l Cabo de Boa Esperanza, de los que los khoisan y los pigmeos son los caberos sobrevivintes. Amá d'estos dos pueblos, tamién pue apaecer ente los básteres y ente las muyeres de los negritos de les Andamán.
Santa María de l'Om

El **monesteriu de Santa María de l'Om**, alcuéntrase nel centru del Prioráu del conceyu de Masarac na comarca de l'Alt Empordà. 
Foi un antiguu prioráu agustinianu fundáu nel añu 1139, que dependía del monesteriu de Santa María de Vilabertran según una bulla de confirmación del papa Alexandre III. Nel añu 1314 namái residíen nel monesteriu cuatro clérigos y el so prior Jaume de Llers. La comunidá suprimióla'l papa Clemente VII nel añu 1592. 

Fórmenlu dos naves con dos ábsides semicirculares. 

La puerta d'entrada fórmenla seyes archivoltes en degradación, dos d'elles con relieves, una de cordón trenzáu y la otra con boles y semiesferes. Consérvase una columna col capitel talláu. El campanariu tien dos arcos.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Información del monastriu (en catalán)
Santos Bandera

**Santos Luciano Alonso Muñiz** , conocíu como *Santos Bandera*, foi un cantante asturianu de tonada, consideráu un maestru de *les ayeranes*.

Les necesidaes económiques que se daben n'Asturies nel so tiempu llévenlu a emigrar a Cuba, pasando con posterioridá a trabayar en Nueva York. Tornaría pa la so tierra ensin llegar a convertise nel típicu indianu con fortuna y viose obligáu a trabayar como guarda xuráu nos sos últimos años de vida.

Nun participó en nengún concursu, nin dexó grabáu nengún cantar, pero queda l'acordanza, ente los que lu conocieron, de la so gran voz y la maestría d'interpretar les tonaes. Formó parte d'una xeneración mítica d'intérpretes dientro del mundu de la tonada: Quin el Pescador, Los Cuatro Ases, Xuacu'l de Sama, La Busdonga, …

Muerre a la edá de 53 años, trabayando como vixilante xuráu pa una empresa minera.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dictadura del proletariáu

La **dictadura del proletariáu** ye una triba deréxime políticu defendíu marxismu como fase de transición revolucionaria ente'l capitalismu y la sociedá comunista.

Acordies col marxismu, la esistencia de cualaquier triba d'Estáu lleva arreyada la dictadura d'una clase sobro otra,. Acordies con Karl Marx, nel réxime capitalista, hasta nes mayores condiciones de democracia burguesa, hai una dictadura de la burguesía que perxudica al conxuntu de los trabayadores y del pueblu.

Marx defende que ye precisa una revolución na que'l proletariáu s'estableza como clas dominante, disolviéndose darréu adulces como tal, na transición p'hacia una sociedá ensin clases. La dictadura del proletariáu diba ser asina la etapa siguida a la toma del poder pola clas obrera na que s'establece un Estáu obreru que, como tolos estaos, diba ser una dictadura d'una clase sobro otra (nesti casu, de lEs clases trabayadores sobro la burguesía).

En pallabres de Lenin: 

Ye importante estremar dos etapes na historia de la conceición de la dictadura del proletariáu. De mano, Marx y Friedrich Engels namái que falaben de la toma del poder estatal per parte la clas trabayadora, sicasí, tres de la esperiencia de la Comuna de París, aportaron a la concluxón de que pa exercer la Dictadura del Proletariáu, la clas obrera nun podía namái qu'enllenar les estructures estatales qu'había, sinón qu'había proceder a destruyir l'estáu burgués y llevantar un estáu obreru basáu na organización coleutiva (Comunes o Conseyos, en rusu "Sóviets") de la clas obrera

## Referencies

## Ver tamién
* Comunismu
* Llucha de clases
* Estáu Social
* Capitalismu d'estáu
Felechosa

**Felechosa** ye un llugar de la parroquia d'El Pino, nel conceyu asturianu d'Ayer. Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Spetsnaz

**Spetsnaz** (Войска **спец**иального **наз**начения - спецназ/Voiska **spets**ialnogo **naz**nacheniya - spetsnaz,  n'AFI) ye la pallabra rusa pa referise a les fuercies especiales militares y policiales. La torna lliteral diba ser "unidá d'oxetivos especiales". N'occidente úsase la pallabra **Spetsnaz** pa falar namái que de les fuercies especiales de Rusia y dellos países ex miembros de la XRSS.

## Spetsnaz GRU
La Spetsnaz GRU ye la unidá d'operaciones especiales del Direutoriu Principal d'Intelixencia, el serviciu d'intelixencia de les Fuercies Armaes de la Federación Rusa. Formóse'l 24 d'ochobre de 1950, la Spetsnaz GRU foi la primer unidá a la que se-y dio'l nome de *spetsnaz*. Nun ye namái una de les meyores infanteríes del mundiu, sinón qu'usen tamién ún de los meyores métodos de combate de toos. Por mor del so calter secretu, les unidaes de Spetsnaz GRU nun tienen nomes como los spetsnaz del FSB o'l MVD, sinón namái qu'una numberación (como por exemplu "18ª Brigada Spetsnaz"). Tiense poca información alrodiu de les operaciones de los Spetsnaz GRU, sábese que tienen participao en confliutos como los d'Afganistán y Chechenia.

## Spetsnaz del FSB
El FSB (antiguu KGB) tien dos grupos de fuercies especiales, Grupu Alfa (A) y Grupo Vympel (B) al que-y llamen tamién "Vega". L'equipu Alfa especialízase nel contraterrorismu, y ye una de les unidaes más respetaes nel mundu. L'equipu Vega ye rellativamente nuevu, fechu por miembros del escuadrón Vega orixinal (que pertenecía a MVD, primero de que frañare la XRSS), y veteranos del "Vympel", ún de los meyores grupos de sabotax na guerra fría. El nuevu grupu Vega ye'l responsable de les operaciones previsives, principalmente tocantes a les plantes atómiques y niveles nucleares nel mundiu.

## Spetsnaz del MVD
El MVD tien dellos Spetsnaz de les unidaes de les Tropes Interiores, como "Vityaz", "Rus", "Rosich", "Skif", "Grom", etc. y toes elles tienen un bon entrenamientu y bon equipu. Por exemplu, la unidá "Rus" participó en bien de combates en Chechenia. Les sos misiones van dende misiones de reconocencia, hasta l'asaltu, pasando pol sofitu nes operaciones antiterroristes al equipu Alfa.

## Spetsnaz nos videoxuegos
*Los videoxuegos de la serie Metal Gear contienen bien de personaxes que pertenecen o pertenecieron a la Spetsnaz GRU, como por exemplu Revolver Ocelot o Sergei Gurlukovich.
*En videoxuegos como Counter Strike o Battlefield 2 puen remanase unidaes antiterroristes Spetsnaz.
*En videoxuegos como Operation Flashpoint ún ye a controlar unidaes de la Spetsnaz.
*Hai bien de referencies a los Spetsnaz en World in conflict.
*En Call of Duty 4: Modern Warfare pue controlase la Spetsnaz en mou multixugador. Ye ún de los cuatro equipos que se puen escoyer.
*Nel primer xuegu de la saga Splinter Cell apaez un personaxe que se llama Vyacheslaf Grimko, un ex miembru de les Spetsnaz.
*Nel FPS : Soldier Front o Special Force el Spetsnaz ye ún de los carauteres a usar.IMAGEN->SpetsNaz
.

## Referencies
Airsoft

L**'airsoft** ye un xuegu de guerra que surdió en Xapón nos años ochenta que s'estendió bien ceo a los Estaos Xuníos y anguaño espárdese per bien de países europeos.

## Definición

El nome d'airsoft vien de l'inglés, que vien a dicir "airse suave". Esto fai referencia a la manera na que se dispara la munición dende una réplica d'airsoft.

Esta actividá lúdico-deportiva busca la simulación de combates per aciu de répliques reales que disparen pequeñes boles de plásticu de 6mm de diámetru, escenarios de xuegu iguales o asemeyaos a los que se combate na realidá, con equipamientu de radiocomunicaciones, visores nocherniegos, llinternes adautaes, punteros láser, boles trazadores y ropa militar. Magar que nun heba una indumentaria concreta, cadún de los equipos quier más equipase uniformemente pa da-y un realismu mayor. Pue xugase mesmo pel día o pela nueche, coles evidentes diferencies. Les boles que s'empleguen, tienen una velocidá de salida aproximada de 330 fps ó 100 m/s. El pocu pesu d'elles (0,20 gramos xeralmente) fai que'l so algame efeutivu nun vaiga más alló de los 40-50 metros. Hai una modalidá na qu'ún de los xugadores asume'l rol de francotirador y se-y da más potencia y alcance por mor del papel que desendolca.

En concentraciones numberoses de xugadores, ye vezu identificar a los bandos con brazales ce color pa evitar el "fueu amigu".

Magar qu'heba bien de modalidaes de xuegu, lo principal ye eliminar a los equipos o xugadores contrarios, disparando a los sos componentes. Del mesmu xeitu que nel paintball, hai que llevar delles proteiciones como gafes pa nun recibir un bolaxu nos güeyos. Esti ye l'únicu riesgu na práutica del airsof. Si dalgún participante nun lleva les gafes puestes, interrúmpese la partida o ha dexala.

Anguaño hai n'España un vacíu llegal tocantes a la práutica d'esti xuegu nos llugares públicos, ya que la confusión podría crease na población desconocedora del airsof y llevalos a alertar a les fuercies de seguridá. Recomiéndase prauticalu en tierres privaes o llugares autorizaos col correspondiente permisu del conceyu pa evitar problemes.

Una de les bases del xuegu ye l'enfotu na honradez del xugador, ya que nun hai manera de comprobar si daquién recibió un impautu. El xugador que recibe ha glayar "¡Muertu!" o dar a conocer a los demás que lu eliminaren, retirándose darréu del tarrén de xuegu. Los xugadores peor vistos nesta comundiá son los "inmortales2 por razones evidentes.

Los aficionaos al airsoft nun pretenden nin fomentar la violencia nin denguna triba d'ideoloxía. Pa ellos esti ye un xuegu peremocionante que val pa descargar adrenalina. Amás, les comunidaes d'airsoft tán a la escontra de que los individuos radicales participen nesti xuegu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Idioma náhuatl

El **náhuatl** (de la pallabra *nāhuatlàtōlli* ([naː.wa.ƛaʔ.'toːlːi]), «el son bonu») ye una macrollingua amerindia de la familia uto-azteca asitiada en Méxicu con unos dos millones de falantes. 

Surdió a lo menos dende'l sieglu VII. Dende la espansión de la cultura tolteca a finales de sieglu X en Mesoamérica, el náhuatl empezó'l so espardimientu percima d'otres llingües mesoamericanes hasta convertise en llingua franca de bona parte de la zona mesoamericana, cuantimás so los territorios conquistaos pol imperiu mexica, tamién llamáu imperiu azteca, dende'l sieglu XIII hasta la so cayida (el 13 d'agostu de 1521) en manes de los españoles, motivu pol cual a la llingua náhuatl tamién se-y conoz col nome de llingua mexicana. Cola conquista, y la introducción del alfabetu llatín, el náhuatl convirtióse tamién nuna llingua escrita, y munches cróniques, gramátiques, trabayos de poesía, documentos alministrativos y códices fueron escritos mientres el sieglu XVI y XVII Esti tempranu llinguaxe escritu basáu na variedá falada en Tenochtitlan clasificóse como náhuatl clásicu y alcuéntrase ente los más estudiaos y los meyor documentaos idiomes d'América

## Ver tamién
* Wikipedia en náhuatl

## Bibliografía
* Garibay, Angel Ma., *Llave del Nahuatl*, Porrua, Méxicu, [1940] 1999
* Kartunnen, Frances, *Apéndice: Mowentike Chalman/Los Peregrinos de Chalma de Jean Charlot*, Renvall Institute, Universidá de Ḥélsinki
* Sullivan, Thelma D, *Compendio de la Gramática Nahuatl*, Universidá Nacional Autónoma de Méxicu, [1976] 1992

## Referencies

## Enllaces esternos
* Wikipedia en Náhuatl - Wikipedia nochitlamantināmoxtli nāhuatlahtōlcopa
* Mexica - Aprende Náhuatl
* Secretaria de Educación Pública de Méxicu 
* Curso de náhuatl
* La escritura náhuatl
* Diccionario Aulex náhuatl-español , español-náhuatl 
* Diccionario Freelang - Diccionario nahuatl-español/español-náhuatl.
* Gran diccionario náhuatl
* Diccionario: Nahuatl de Mecayapan y Tatahuicapan
Paintball

El **Paintball** (traducción lliteral al asturianu ye *bola de pintura*) ye un deporte nel que los participantes empleguen pistoles d'aire comprimíu denomaes marcadores (markers) pa disparar pequeñes boles de pintura escontra los otros xugadores. N'esencia ye un xuegu de persecución complexu, pues elimínense los xugadores a los que-yos da la pintura.

Normalmente nuna partida de paintball enfréntense dos equipos col envís d'eliminar a tolos xugadores del equipu contrariu o completar l'oxetivu (como capturar la bandera o eliminar a un xugador en concretu). Un xuegu de paintball típicu non profesional suel tardar d'unos cinco minutos a media hora. L'equipu básicu precisu pa prauticar el paintball nun ye mui caru (magar que si puen selo los marcadores y demás d'alta gama). El númberu de boles de pintura disparaes nuna partida camuda muncho d'un xugador a otru: dellos disparen 100, dellos unes poques y aínda hailos que nun son quién a disparar nenguna en tola partida.

Dende la so ñacencia, el paintball enganchó a bien de xugadores ocasionales o permanentes. La Sporting Goods Manufacturer's Association estima qu'alrodiu de 10 millones d'estauxunidenses xueguen añalmente al paintball. Les estadístiques de les aseguradores indiquen que'l paintball ye ún de los deportes más seguros, aínda más que'l golf.

Les partides de paintball pueden xugase embaxo techu o al aire llibre y adoptar estremaes formes, como'l woodsball y el torneing o speedball. Les regles varien ampliamente d'una forma a otra, diséñense de tala manera que la mayoría de los participantes esfruten d'un entornu seguru.

## Referencies

## Enllaces esternos
Réplica (airsoft)

Denómase **réplica** a la reproducción fiel n'escala 1:1 d'un arma de combate real d'exércitos o policíes del mundu que s'emplega nel airsoft como parte del equipu precisu de tolos xugadores d'esti esporte. 

Hai dos clases d'"armes": les répliques (en sentíu estrictu) y los "clones". Como'l so nome indica, nel primer casu trátase d'una réplica esauta d'armes reales fabricaes por compañíes xaponeses, que-y dan acabaos realistes y tienen por vezu ser de bona calidá. Los clones fabríquenlos compañíes chines y pue dicise que son "répliques de répliques", pues imiten el trabayu de los fabricantes xaponeses (y hasta son compatibles colos accesorios xaponeses). Poro, los clones son más baratos y de menos calidá.

Hai bien de variedaes de répliques según el so funcionamientu, de toes elles les más habituales nos xuegos d'airsoft son les denomaes AEG (Automatic Electric Gun: pistola llétrica automática). Cuenten con un motor llétricu pa emburriar el pistón y soltalu, poro, tienen una cadencia de fueu peralta y hai delles que son quién a disparar 100 BBs per segundu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabeza nuclear

Una **cabeza nuclear** ye un arma de destrucción masiva que ye parte de los misiles nucleares. Contién como elementu esplosivu plutoniu o uraniu si ye de fisión (les más comunes), o hidróxenu (por mor d'ello'l nome de "bomba H") si ye de fusión.

La so fabricación espardióse y temióse'l so emplegu masivu na Guerra Fría, por mor de la continua amenaza de los dos exes encabezaos polos Estaos Xuníos y la XRSS. Anguaño prohíbese la venta internacional y los países que les fabriquen namái que les puen facer con recursos propios.

Los países que tienen cabeces nucleares son Estaos Xuníos, dellos de los Estaos de la finada XRSS, Francia, el Reinu Xuníu, India, Paquistán, Israel, China y Corea del Norte.

Anguaño hai abondes pa producir la destrucción total del planeta Tierra tres vegaes.

## Ver tamién
* Arma nuclear

## Referencies

## Enllaces esternos
Plenu

El **Plenu** ye la llexislatura aconceyada como tal, entendida nel sen del conxuntu de representantes al que se-yos atribui la práutica y la llexitimidá d'aprebar normes, nel ámbitu del conceyu. Aconceya na casa conceyu según un orde del día y ye'l plenu quien desendolca l'alderique cola votación pa decidir o non l'aprebación de les ordenances. Pue dicise que'l plenu ye la Corporación del Conceyu aconceyada con potestá normativa y acordies a un orde del día.
Gafes

Les **gafes** o **antioyos** son los nomes emplegaos sempre en plural pa referise al instrumentu ópticu compuestu por dos marcos o armazones que soporten dos llentes xuntaes por un arcu sofitáu na nariz y dos patielles qu'axuden a sosteneles. Úsense pa compensar defectos na visión, proteición o namái que por estética. 

Llámense tamién gafes a los equipos de proteición individual que protexen los güeyos al empar que permiten la visión en trabayos que puen llevar arreyáu un riesgu, como la soldadura.

## Materiales de les gafes

Nos entamos, los cristales ópticos llentes de les gafes fabricábense con vidru, sicasí, anguaño hai bien de materiales menos pesaos y más resistenets como les llentres orgániques o les de policarbonatu. 

* **Cristal mineral:** Por ser un cristal son más dures anque más pesaes y tienen baxa resistencia al impautu o rotura. 

* **El material orgánico:** Trátase d'un polímeru plásticu, poro, tien menor resistencia a les rayadures, sicasí, anguaño hai bien de tratamientos na superficie que faen posible una mayor durez y resistencia. Ye un 50% más llixeru que'l cristal mineral. Ye afayaízu pa neños y actividaes esportives. Al empar que'l cristal mineral hai estremaos índices de refraición, los más comunes en material orgánico son 1.5, 1.6, 1.67, 1.7 y 1.72.

* **Policarbonatu:** Los cristales de policarbonatu son aínda más delgaos y llixeros que los orgánicos tradicionales. Son per resistentes a los impautos poro, recomiéndense pa facer esporte y pa neños. Esti material ye'l mesmu que'l que s'emplega nos vidros antibales.
Organigrama

Un **organigrama** ye la representación gráfica de la estructura organizativa o xerárquica d'empresa o organización. Representa les estructures departamentales y, en delles ocasiones, les persones que les dirixen, faen un esquema de les rellaciones xerárquiques y competenciales na organización.

L'organigrama ye un modelu abstrautu y sistemáticu, que fai posible facese una idea uniforme sobro la estructura formal de la organización. 

Tien una doble finalidá: 

* Tien un papel informativu, permitiendo que los miembros de la organización y de les persones venceyaes a elles que conozan, a nivel global, les sos carauterístiques xenerales. 

* Ye un instrumentu pa facer análisis estructurales poniendo de relieve, cola eficacia propia de les representaciones gráfiques, les particularidaes esenciales de la organización representada.

Nel organigrama nun se tien qu'atopar tola información, pa conocer cómo ye la estructura total de la empresa.

Tou organigrama tien que cumplir los requisitos que vienen darréu:

# amosar tolos ellemntos d'autoridá, los estremaos niveles de xerarquía, y la rellación ente ellos.
# tien de ser fácil d'entender y cenciellu d'emplegar.
# ha contener namái que los elementos indispensables.

## Clasificación de los organigrames
Según el conteníu puen estremase trés clases d'organigrama:

**Analíticos**: Son específicos, la información ye completa y detallada.

**Xenerales**: Amuesa una visión mui simple de la organización. Tamién ta nél la información de mayor impotancia.

**Suplementariu**: Son complementu de lo analítico.

## Referencies

## Enllaces esternos
WASP (etnografía)

**WASP** ye l'acrónicu n'inglés pa "Blancu, Anglo-Saxón y Protestante" (**W***hite*, **A***nglo*-**S***axon* and **P***rotestant*). Tamién traduzse como "Blancu, Americanu, Sureñu y Protestante" (**W***hite*, **A***merican*, **S***outhern* and **P***rotestant*).

Surdió nos entamos del sieglu XX teniendo como base el combate escontra les etnies, nacionalidaes y relixones ayenas. Nun entamu combatíen a los negros y a cualuquier aspeuty venceyáu a ellos (principalmente la música, jazz y blues, qu'entamaba a espardese per discos y radios), sicasí más alantre dirixeron les sos idees escontra otros grupos: los italianos, a los qu'acusaron de beber (creándose la Llei Seca na década de los años 1920); los irlandeses, por mor de la so tolerancia a los italianos arriendes de por custiones d'alcoholismu; y a los xudíos, embaxo l'acusación de dominar la estructura bancaria del país al traviés del préstamu de dinero.

La cultura WASP céntrase nos denomaos valores tradicionales y básase nuna relixón infelsible y en visiones "tradicionales" de la sociedá en toles sos variantes, dende la familia a la sexualidá y a los papeles home/muyer en xeneral.

## Ver tamién
* Ku Klux Klan

## Referencies

## Enllaces esternos
Xunión Europea Occidental

La **Xunión Europea Occidental** o **UEO** ye una organización de defensa y seguridá del ámbitu européu formada polos estaos miembros de la Xunión Europea y los miembros europeos de la Organización del Tratáu del Atlánticu Norte (OTAN).

La UEO nun s'ha tracamundiar cola Unión Europea, organización estremada fecha depués, anque lleven nomes asemeyaos.

## Historia

Les bases de la UEO estableciéronse nel Tratáu de Bruxeles de 1948, como organización europea de defensa y seguridá.

Esta organización internacional, fundada nun entamu por Francia, Bélxica, Reinu Xuníu, Luxemburgu y Países Baxos, faise, de mano, pa sofitar a cualuquier de los sos integrantes nel casu de que recibiere una agresión, y amás, mesmo que'l Conseyu d'Europa y les estremaes Comunidaes Europees (embriones de la Unión Europea d'anguaño) p'axudar a la cooperación ya integración europees.

L'añu de la fundación de la UEO foi bien poco depués de finar la Segunda Guerra Mundial, y eso desplica l'envís col que foi fecha, y ello ye que los países europeos que quedaren fora del bloque comunista, tarrecíen un posible ataque de los países soviéticos, y tenten d'esta manera crear una organización común de defensa.

En 1954 fixéronse miembros d'ella l'Alemaña Occidental (RFA) ya Italia, antiguos enemigos na Segunda Guerra Mundial de los países que fundaron esta organización internacional. Esi mesmu añu la UEO fixo por establacer l'estatutu del Sarre.

Magar que la UEO cuntare con una estructura propia bien definida, la importancia de la OTAN (establecida en 1949) torgó que la UEO actuara de manera independiente y eso dexóla nun segundu planu.

Plantégase que la Xunión Europea, que quier tener competencies en seguridá y defensa por mor del so segundu pegollu, fine por absorber a la UEO, porque los miembros d'una y otra son los mesmos amás de que l'actividá de la UEO foi cuasi que nenguna en tolos años d'esistencia pol protagonismu de la OTAN.

## Ver tamién
* Xunión Europea
* Organización del Tratáu del Atlánticu Norte
* Bandera de la Xunión Europea Occidental

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial de la Union Europea Occidental (inglés y francés)
* Conceyu de la de la Union Europea Occidental  (inglés y francés)
Adrián Carrio

**Adrián Carrio**  ye un pianista de jazz asturianu. Fíu y hermanu de pianistes, entamó a tocar el pianu de mena autodidacta cuando tenía sólu 6 años, y anque los pas unviáron-y a deprender a tocar pianu clásicu con Marina Santamarina, caltuvo'l so deprendizax autodidacta na estaya *jazzística* dimientres dellos años.
En 2005 creyó la so propia banda, "Rendez-Vous Project", con Javier Rubio (saxo tenor), David Casillas (baxu) y Jaime Moraga (batería). Tien tocao en dellos escenarios d'España, Alemaña, Portugal, Francia, Estaos Xuníos y Xapón, destacando la so collaboración nel Festival de Jazz de Frankfurt en 2008 como artista invitáu.

Tien declarao que les sos influyencies vienen de músicos como Oscar Peterson, Herbie Hancock, Debussy, Bill Evans, Duke Ellington, Art Tatum o Michel Petrucciani ente otros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Adrián Carrio  Web oficial
Faustino Fernández Ovies

**Faustino Fernández Ovies**  ye un ciclista profesional asturianu retiráu.

Entamó la so andadura profesional nel añu 1976 col equipu vascu Kas (nel que coincidió con otros corredores asturianos, Vicente López Carril, Antonio Menéndez y José Enrique Cima), pasando nel añu 1979 al Teka y finalizando la so carrera profesional nel Henninger-Aquila Rossa nel añu 1980.

Los sos trunfos más importantes fueron la xeneral de la montaña nel Giro d'Italia de 1977 y la xeneral de la Vuelta a Aragón nel añu 1980. Igualmente destacáu foi'l segundu puestu na xeneral de la Vuelta a Asturies de 1979.

## Equipos
* Kas (1976 – 1978)
* Teka (1979)
* Henninger – Aquila Rossa (1980)

## Palmarés profesional
*1977
:Gran Premiu Nuestra Señora de Oro
:Clasificación del Monte nel Giro d'Italia
*1978 
:Subida a Arrate
*1979
:Segundu puestu na clasificación xeneral de la Vuelta a Asturies
*1980
:Vuelta a Aragón

## Referencies

## Enllaces esternos
Fiyuela

Las fiyuelas son un plato típicu del norte de Lleón y que son una variedá del frixuelu; la diferencia márcase na sustitución del lleite pol sangre, y qu'amás s'añiden mazanas, prunas o uvas pasas.

## Receta
1/4 llitru sangre, 3 huevos, zucre y sal al gustu.

## Preparación
Ellabóranse de la mesma manera que los frixuelos anque'l so tiempu de cocción allárgase por mor de la sustitución del lleite pol sangre.

## Estensión xeográfica
Anguaño,esti postre ta allugáu al norte-centru de Lleón -comarca de Los Argüeyos principalmente- y namái dase naqueillos llugares de la rexón de Lleón onde s'aproveita'l sangre del gochu (Noreste y centru de Lleón). Perdiérase hai tiempu noutras zonas y comarcas de la rexón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Mikael Akerfeldt

**Lars Mikael Åkerfeldt** (pronunciáu [ˈoːkərˌfɛlt]) , ye un músicu suecu conocíu por ser el guitarrista, vocalista, líder y compositor cabezaleru de la banda de Death Metal Progresivu apellada Opeth, na qu'axunta dellos estilos talos que'l rock progresivu, blues, jazz, ente otros, como los estilos clásicu y folk nes guitarres, y enforma, nos interludios acústicos de les canciones de so.

Enantes d'entrar n'Opeth, Mikael Åkerfeldt yera vocalista n'otru grupu formáu nel añu 1988, nomáu Eruption, proyeutu fináu en 1990, momentu nel que Mikael Åkerfeldt entró nel so grupu actual, Opeth.

Anguaño, Åkerfeldt ta casáu con Anna, la so moza dende va tiempu, cola que tien dos fíes, Melinda y Mirjam. Tamién tien trés gatos. 

## Aficiones

Una de les aficiones d'Åkerfeldt ye atropar música de los 70, amestando escuridá y psicodelia, con clares harmoníes nomaes "escures", a les que fai referencia nos cantares "Blackwater Park", Still life" y "Master's Aprentices".

## Influyencies

Una de les sos figures más influyentes ye Ritchie Blackmore, antiguu guitarrista de bandes perconocíes como Deep Purple y Rainbow. 

## Equipu

El so equipu ye: Guitarres PRS (Paul Red Smith) Amplificadores Laney, cuerdes D'addario, pues Dunlop y pastielles Seymour Duncan.

**Guitarres llétriques**

PRS Custom 24 
Gibson Flying V ('67 Reissue), 
PRS Custom 24 (Blue Flame Top), 
PRS Custom 24 (Black Quilt), 
PRS Custom 24 (Black), 
Fender Stratocaster 1975 (Black), 
Fender Stratocaster 1972 Reissue (Natural), 
Gibson Les Paul Standard (Tobacco Sunburst), 
B.C. Rich Mockingbird (Black), 
PRS 22 fret Modern Eagle (Grey Flame Top), 
PRS Modern Eagle Single Cut 24 Fret (Wine Flame Matt Top), 
Gibson SG Standard 1961 Reissue,
PRS Custom 22 12-String (Black), 
PRS Singlecut (Black Quilt),

**Guitarres acústiques/cuerdes de fierro**

CF Martin (with Fishman Pickup), 
CF Martin 00016GT, 
Takamine 12 String, 
Seagull S6CW (with Fishman Pickup)

**Guitarres clásiques/nylon**

Amalio Burguet 3am (cedar top) 
Landola CT/2/w

**
Amplificadores**

Laney GH100L with cabinet, 
Laney VH100R 
Laney VC30 
Fender 1000 Rocpro 

## Discografía

**Opeth**

1995: Orchid 
1996: Morningrise 
1998: My Arms, Your Hearse 
1999: Still Life
2001: Blackwater Park
2002: Deliverance 
2003: Damnation
2003: Lamentations (DVD direutu) 
2005: Ghost Reveries 
2007: The Roundhouse Tapes (album direutu) 
2008: Watershed 

## Gustos

Los sos gustos culinarios van dende la cocina italiana, griega y sueca, magar que-y presta comer de too. Pa beber presta-y el vinu tinto, corona, Cocacola Diet, agua y café européu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Go

El **go** ye un xuegu d'estratexa orixinariu de China. Ye popular n'Asia oriental, pero cada vegada más en tol mundiu. El nome orixinal del xuegu, en chinu, ye 圍棋 (trad.) ó 围棋 (simpl.) *wéiqí* (pronunciáu *Ueitxíi*). En xaponés ye 囲碁 *igo* y en coreanu 바둑 *baduk*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Avance

**Avance** foi un periódicu editáu n'Uviéu a partir del 15 de payares de 1931, y al que-y daba puxu'l Sindicatu d'Obreros Mineros d'Asturies, (SOMA). El so primer direutor foi Antonio Ortega, un republicanu; como redactor xefe Ignacio Lavilla, un independiente d'izquierdes, y como alministrador Amador Fernández, socialista.

Nos primeros tiempos nun yera un diariu especialmente combativu, lo que provocaría les protestes del Sindicatu, llegando a cambiar de direutor, pasando a ser Juan Antonio Suárez. Pero'l verdaderu cambéu vendría de la mano de Javier Bueno, un periodista madrilán que-y daría un conteníu más combativu y que tomaría la direición del periódicu a partir del 1 de xunetu de 1933.

Esi tonu de llucha que-y aporta Javier Bueno diría algamando más puxu hasta la Revolución d'Ochobre de 1934, que sería afalada dende les sos páxines. Suspendíu depués de la Revolución, tornaría a la cai a partir del añu 1936, obligando'l llevantamientu del Coronel Aranda, n'Uviéu al entamu de la Guerra Civil Española, a treslladar la so redaición a Xixón, onde utilizaría la imprenta d'El Comercio.

Nel diariu *Avance* collaboraríen redactores como los citados Javier Bueno y Ignacio Lavilla y tamién otros como Ovidio Gondi (Ovidio González Díaz), Juan Antonio Cabezas y como artista gráficu Goico Aguirre.

*Avance* sacaría l'últimu númberu'l día 20 d'ochobre de 1937, coincidiendo col final de la Guerra Civil n'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Manuel Álvarez Laviada

**Manuel Alejandro Álvarez-Laviada Alzueta** , foi un escultor asturianu, magar que la mayor parte de so vida la pasara en Madrid, pa onde marchó cola so familia en 1901, por más que nunca perdió los llazos cola so tierra, como lo demuestren el númberu d'obres suyes n'Asturies.

Entamó a dar los primeros pasos nel mundu de la escultura de la mano de so tíu, Cipriano Fogueras. Fizo los sos estudios en Madrid y tuvo pensionái na Academia de Belles Artes de Roma, nesta dómina fizo dellos viaxes per Europa (Francia, Bélxica y Grecia) p'ampliar conocimientos. Durante la so estancia en Roma fadría la so obra *Diana* (de la que esiste una réplica nel parque d'Isabel la Católica de Xixón), que presentaría na Segunda Bienal de Roma de 1925. En Roma entamaría amistá con escultores como Arturo Martini y Artilio Selva.

Algamó la cátedra na Real Academia de Belles Artes de San Fernando de Madrid y anque nun yera amigu d'esposiciones, participó na Esposición Universal de Barcelona de 1929, onde-y dieron la segunda medaya y na Esposición Nacional de Belles Artes de Madrid nel añu 1930 na qu'algamó la primera medaya, cola so obra *Las Driadas*, consagrándose como artista.

Demientres la Guerra Civil Española dexaría de llau la escultura y dedícase a collaborar cola Xunta de Defensa del Patrimoniu Artísticu de Madrid.

## Obres
*1931 Monumentu a Leopoldo Alas "Clarín" nel Campu San Francisco n'Uviéu.
*1933 Monumentu a José Tartiere en collaboración con Víctor Hevia nel Campu San Francisco n'Uviéu
* Escultures en la Universidá Llaboral de Xixón
*1948 Bustu de D. Cifuentes Suárez. Xixón
*1950 *Alegoría*. Parque Isabel la Católica. Xixón. Esta obra tuvo inicialmente nel edificiu del Institutu Nacional de Previsión de Xixón, que foi valtáu en 2006
*1951 Monumentu a Evaristo Valle. Xixón
*1954 Monumentu a la Inmaculada. Pamplona
*1955 Monumentu a Alexander Fleming. Xixón
*1956 Monumentu a Manolete. Córdoba
**Asunción de la Virxe*. Santander
*1958 Monumentu a los Héroes de Simancas. Xixón

## Referencies

## Enllaces esternos
*Monumentu nel Parque d'Isabel la Católica. ''Alegoría''
Papa Anacletu

**Anacletu** o **Cletu** o **Anencletu** ye, pa los católicos, el tercer obispu de Roma que gobernó la Ilesia de Roma. Pa los ortodoxos, el tercer presbíteru (presidente) de la Ilesia de Roma. Asocede posiblemente a Llinu nel 79 y muerre quiciabes nel 92.

El nome d'esti papa ta suxetu a dulda: nun se sabe si se llamaba Cletus, Anacletus o Anencletus. Conozse de la esistencia d'un personax nomáu *Anacletus*, acurtiáu normalmente en *Cletus*, que morriere martirizáu na persecución de Domicianu ensin dulda ente los años 88 y 96.

Eusebiu de Cesarea, Irenéu de Lyon y Agustín d'Hipona afirmen qu'Anacletu y Cletu foren la mesma persona. Sicasí, el *Catálogu liberianu* (354) y el *Liber pontificalis* distinguen dos persones diferentes.

El *Liber pontificalis* atribui-y la ordenación de venticinco sacerdotes.

Nomáu abusivamente martir pol *Liber pontificalis*, ta consideráu como santu pola Ilesia Católica como pola Ilesia Ortodoxa. La so festividá ye'l 26 d'abril.

Nel sieglu IX, el pseudo-Isidoru, autor de les *Falses epístoles decretales*, atribui-y trés epístoles.

## Referencies

## Enllaces esternos
Víctor Hevia

**Víctor Hevia Granda** , foi un escultor asturianu.

## Biografía
Estudió na so ciudá natal, na Escuela d'Artes y Oficios, onde foi alumnu de José Uría y Uría, al que consideraba como'l so maestru, y depués tuvo pensionáu na Academia de Belles Artes de San Fernando en Madrid, enanchando los sos conocimientos en viaxes per Italia (gracies a una pensión de la Diputación Provincial) y París. Tornaría a Asturies en 1918.

A la Esposición Nacional de Belles Artes de 1910 presentó la so obra *Ocaso* y a la de 1915 presentaría *El Galeote*, que yá fuera presentada en Roma l'añu anterior y cola qu'algamó la tercera medaya y premiu del Círculu de Belles Artes.

Foi profesor na Escuela d'Artes y Oficios d'Uviéu.

## Obres

* Escudu y corona del palaciu de la Diputación d'Asturies (Anguaño, Xunta Xeneral del Principáu).
* Mausoléu del cabu Luis Noval y Ferrao nel cementeriu de San Salvador, d'Uviéu.
* Tipu de mozu astur
* Restauración de la Cámara Santa de la Catedral d'Uviéu.
* Monumentu a José Tartiere en collaboración con Manuel Álvarez Laviada nel Campu San Franciscu d'Uviéu.
* Monumentu a Leopoldo Alas, *Clarín*, tamién en collaboración con Manuel Álvarez Laviada.
* *Amor y Dolor* (1925), nel Campu San Franciscu d'Uviéu.
* Estatua d'Alfonsu II *el Castu*, n'Uviéu.
* Monumentu al *Marqués de la Vega de Anzo*, en Grau.
* Bustu d'Adolfo Prieto Álvarez nel Muséu Etnográficu de Sama, en Sama, Grau.
* Monumentu a Manuel Artime, en Candás.

## Referencies

## Enllaces esternos