Minnie Maddern Fiske

**Minnie Maddern Fiske**  foi una de les principales actrices d'Estaos Xuníos de finales del sieglu XIX y entamos del XX, defensora na llucha contra'l Theatrical Syndicate y a favor de la llibertá artística. Foi llargamente considerada como l'actriz más importante de la escena d'Estaos Xuníos del primer cuartu del sieglu XX. Les sos actuaciones en diverses obres de Henrik Ibsen dieron a conocer al dramaturgu noruegu ente'l públicu americanu.

## Biografía
El so verdaderu nome yera **Marie Augusta Davey**, anque utilizaba davezu'l nome artísticu de **Mrs. Fiske**. Nacida en Nueva Orleans, Louisiana, los sos padres yeren Thomas Davey y l'actriz Lizzie Maddern, y yá dende los cinco años d'edá foi actriz profesional.

Fiske ye quiciabes más famosa por interpretar a Becky Sharp na producción orixinal de 1899 de la obra de Langdon Elwyn Mitchell *Becky Sharp*, que taba basada na novela *La feria de les vanidaes* de William Makepeace Thackeray. Fiske escribió delles obres de teatru y collaboró col so home, Harrison Grey Fiske, nuna d'elles, *Fontenelle*. El so home dirixó práuticamente toles obres de Fiske tres el so matrimoniu. Ella habíase casáu con anterioridá, en 1882, con 16 años d'edá, con un músicu llamáu LeGrande White, del cual divorcióse al poco tiempu. Casóse con Harrison Grey Fiske en marzu de 1890, permaneciendo estremada nesa dómina del teatru mientres tres años. Fiske nun tuvo fíos en nengún de los sos dos matrimonios.

Ente los numberosos trunfos teatrales de Mrs. Fiske nel circuitu de Broadway figuren les obres *Becky Sharp* (1899, reposiciones en 1904, 1911), *[[Tess of the d'Urbervilles]]* (1897, reposición en 1902), *[[Casa de muñeques (obra de teatru)|Casa de muñeques]]* (1902), *[[Hedda Gabler]]* (1903, reposición 1904), *Leah Kleschna* (1904–05), *Salvation Nell* (1908–09), *The High Road* (1912–13), *Madame Sand* (1917–18, una obra sobre la figura de George Sand), *Los mios' Nelly of N'Orleans* (1919), *Helena's Boys* (1924), *Espectros* (1927), *Ladies of the Jury* (1929–30), según les pieces escrites por ella mesma *The Rose* (1905), *The Eyes of the Heart* (1905) y *The Light from St. Agnes* (1906). Mrs. Fiske trabayó en diversos xéneros, dende la farsa a la traxedia, ya inclusive actuó nuna comedia con marionetes, *Wake Up, Jonathan!* (1921). La so última actuación en Broadway tuvo llugar en 1930 nuna esitosa producción de *[[The Rivals]]*, na cual faía'l papel de Mrs. Malaprop.

Mediada la década de 1910, Mrs. Fiske protagonizó dos llargumetraxes, adautaciones de dos de los sos mayores ésitos teatrales, *Tess of the D'Urbervilles* en 1913 y *Vanity Fair* (La feria de les vanidaes) en 1915. Dambes cintes tuvieron un ésitu sorprendente ente'l públicu, anque ella reconocía que'l cine nun yera'l mediu óptimo pa ella, y tornó la posibilidá de rodar nuevos filmes.

Amás de la so actividá interpretativa, Fiske foi una de les más destacaes defensores del bienestar animal de la so dómina, y Mark Twain escribió la historia "A Horse's Tale" dedicada a ella.

Mrs. Fiske finó por causa d'una insuficiencia cardiaca en 1932 nel barriu de Queens, en Nueva York. Tenía 66 años d'edá. Los sos restos fueron incineraos, y les cenices apurríes a los allegaos. L'actriz Emily Stevens (1882–1928) yera prima so, al igual que Elizabeth Maddern, primer esposa del escritor Jack London. Tamién yera pariente de l'actriz teatral Merle Maddern (1887–1984).

El so nome ye citáu na película *[[All About Eve]]* (1950) de Joseph L. Mankiewicz. Nesi filme, la voz en *off* del personaxe del críticu teatral Addison DeWitt, interpretáu por George Sanders, menta a Minnie Fiske al referise a les más grandes actrices de la historia del teatru d'Estaos Xuníos.

## Seleición de les sos actuaciones teatrales

## Referencies

## Bibliografía
* Binns, Archie, *Mrs Fiske and the America Theatre*. New York: Crown Publishers, 1955.
* 
* 
* 
* Hapgood, Norman, *The Stage in America, 1897-1900* (New York, 1901)
* Winter, William, *[[The Wallet of Time]]* (two volúmenes, New York, 1913)
* "Ibsen or Shakespeare?", *New York Times*, Sunday, March 18, 1928. Section 9, pg.4
* 

## Enllaces esternos

* 
* Minnie Madern Fiske (1865-1932)
* Mrs Fiske  Galería fotográfica na NYP Library
* "Minnie Maddern Fiske", ''William Merritt Chase'', Ronald G. Pisano, William Merritt Chase, D. Frederick Baker, Marjorie Shelley
* ''Actress Minnie Maddern Fiske'', American Treasures of the Library of Congress
* ''Minnie Maddern Fiske, (1865-1932) Actress, Star, Manager, Crusader'', Wayne Turney 
* 
* Mrs Fiske en The Actors Birthday Book
* Mrs Fiske University of Washington Sayre Collection