Abu Dhabi

**Abu Dhabi** ( *ʼAbū Ẓabī*, lliteralmente 'Padre de gaceles') ye la capital del emiratu homónimu, según capital y segunda ciudá más poblada de los Emiratos Árabes Xuníos. Abu Dhabi atópase nuna islla en forma de T al sureste del golfu Pérsicu. L'Emiratu en sí cubre un área de 67.340 km² y tenía una población de 860.000 habitantes en 2007.

Abu Dhabi agospia importantes oficines del gobiernu federal y ye la sede del Gobiernu de los Emiratos Árabes Xuníos según sede de la Familia Real Emiratina. Abu Dhabi creció hasta convertise nuna metrópolis cosmopolita. El so rápidu desarrollu y urbanización, xunto cola relativamente elevada renta media de la so población, impulsó un tresformamientu d'Abu Dhabi na última década del sieglu XX y primer del XXI. A empiezos del sieglu XXI la ciudá ye'l centru de la vida política del país, de les actividaes industriales y de gran tradición cultural. Amás, ye'l centru comercial por cuenta de la so posición como capital. Abu Dhabi xenera por sigo sola'l 15% del PIB de los Emiratos Árabes Xuníos. La capital emiratina ye sede d'importantes instituciones financieres como'l Abu Dhabi Securities Exchange, el Bancu Central de los Emiratos Árabes Xuníos y la sede corporativa de munches empreses nacionales y multinacionales. Unu de los mayores productores mundiales de petroleu, Abu Dhabi trató de diversificar la so economía nos últimos años al traviés d'inversiones nos servicios financieros y turismu. Abu Dhabi ye la tercer ciudá más cara na rexón, y la 26ª ciudá más cara del mundu.

## Historia

Delles zones d'Abu Dhabi taben poblaes dende'l III mileniu e.C., con una forma de vida carauterística de rexón y de la dómina, basada na ganadería nómada y la pesca. L'orixe del Abu Dhabi actual remóntase a l'ascensión d'una importante confederación tribal, la Bani Yas a finales del sieglu XVIII, que se fixo col control de Dubái. Nel sieglu XVIII, Dubái y Abu Dhabi entamaron caminos separaos.

A mediaos del sieglu XX, la economía d'Abu Dhabi siguía basándose na cría de camellos, la producción de dátiles y verdures nos oasis del interior n'Al Ain y Liwa, la pesca y la busca de perlles nes costes de la ciudá d'Abu Dhabi, ocupada principalmente mientres los meses de branu. La mayoría de los asentamientos de la ciudá d'Abu Dhabi taben fechos de fueyes de palma (*barasti*), ente que les families adineraes vivíen en cabañes de folla. La crecedera esperimentada pola industria de la perlla mientres la primer metá del sieglu venti fixo más difícil la vida de los habitantes d'Abu Dhabi, una y bones les perlles yeren la so principal esportación y fonte d'ingresos.

En 1939, el Xeque Shakhbut Bin-Sultan Al Nahyan dio concesiones petrolíferes, atopándose per primer vegada petroleu en 1958. De primeres, el dineru procedente del petroleu tuvo un escasu impautu: llevantáronse unos pocos edificios de cementu de poco altor y en 1961 terminóse la primer carretera asfaltada. El xeque Shakbut, que duldaba de que los nuevos derechos o regalías petrolíferes fueren durar, prefirió actuar con procuru y aforrar los beneficios en llugar d'invertilos en desarrollu. El so hermanu, Zayed ibn Sultán Al Nahayan, vio que la riqueza petrolífera tenía potencial abondu como pa tresformar Abu Dhabi. La familia nel poder, los Al Nahayan, decidió que'l Xeque Zayed sustituyera al so hermanu nel cargu y fixera realidá la so idea de desenvolver el país. El 6 d'agostu de 1966, con ayuda británica, el Xeque Zayed conviértese nel nuevu mandatariu.

Col anunciu per parte del Reinu Xuníu en 1968 de la so retirada de la zona del Golfu escontra 1971, el Xeque Zayed convertir nel principal impulsor de la formación de los Emiratos Árabes Xuníos.

Cola independencia de los Emiratos en 1971, los petrodólares siguieron llegando a la zona, polo que les tradicionales viviendes de folla fueron sustituyíes por bancos, boutiques y modernes torres.

## Xeografía

La ciudá d'Abu Dhabi ta xeográficamente allugada na parte nororiental del Golfu Pérsicu na Península Arábiga. Los sos vecinos son el Reinu d'Arabia Saudita y el Sultanatu de Omán y pel norte llenda col emiratu de Dubái. Atopar nuna islla asitiada a menos de 250 metros de la mariña y ta xuníu al continente poles pontes de Maqta y Mussafah. Una tercer ponte, diseñáu por Zaha Hadid, alcuéntrase anguaño en construcción. Les pontes que conecten a la islla de Reem y la islla de Saadiyat tamién tán en fase de construcción y tendríen de tar completos en 2011.

La mayor parte d'Abu Dhabi alcuéntrase na mesma islla, pero tien munchos suburbios nel continente, por casu: el Khalifa A, B, Khalifa, la sablera de Rhaha, l'asitiáu ente los dos pontes, Baniyas y el Residencial Mussafah.

### Clima
Mientres tol añu predominen los cielos soleyeru y azul. Los meses de xunu a setiembre suelen ser templaos y húmedos, con temperatures que la so media supera los 40&nbsp;°C (104&nbsp;°F). Nesta dómina, pueden producise nubes de sable aisllaes, qu'en dellos casos amenorguen la visibilidá a unos pocos metros. El tiempu suel ser prestosu d'ochobre a mayu. La dómina de xineru a febreru suel ser más fresca, polo que puede faer falta ponese una chaqueta. Mientres esti periodu puede haber tamién una trupa borrina en dellos díes. La ciudá del oasis d'Al Ain, a unos 150 km de distancia, na frontera con Omán, rexistra regularmente les temperatures veraniegues más elevaes del país, anque l'aire del desiertu y les fresques tardes faen d'él un retiru tradicional frente al intensu calor del branu y el mugor qu'afecta mientres tol añu a la capital.

## Economía

Abu Dhabi tien el 9% de toles reserves de petroleu del mundu (98.2 miles de millones de barriles) y cuasi el 5% del consumu mundial de gas natural (5,8 billones de metros cúbicos), la gran riqueza en hidrocarburos de los Emiratos Árabes Xuníos (EAX) dalu unu de los PIB *per cápita* más altos del mundu. Abu Dhabi ye propietariu de la mayoría d'estos recursos (95% del petroleu y el 92% de gas). La Compañía Nacional de Petroleu *Abu Dhabi National Oil Company* afirmó n'agostu de 2006 que los EAX tán dispuestos a ampliar la producción de petroleu crudo a 2,8 millones de barriles per día (bpd) y unu de los sos oxetivu ye impulsar la producción de barriles per día hasta 4 millones pa 2010.

Apocayá'l gobiernu hai promovíu la diversificación de la economía, impulsada pol aumentu de los precios del petroleu, sicasí los sectores non petroleros y gasíferos del PIB constitúin anguaño'l 64% del PIB total de los EAX. Esti enclín reflexar en Abu Dhabi con una nueva inversión sustancial na industria, bienes raíz, turismu y comerciu al per menor. Abu Dhabi ye'l mayor productor de petroleu de los Emiratos, que collechó la mayor parte de los beneficios d'esti enclín. Realizó un programa de lliberalización y diversificación p'amenorgar la dependencia del emiratu nel sector d'hidrocarburos. Esto rescampla na énfasis na diversificación industrial cola realización d'una zona franca industrial conocida como la Ciudá Industrial d'Abu Dhabi y la construcción d'otra, ICAD II, n'otru sector. Tamién hubo una campaña pa promover el turismu y los sectores de bienes raíz cola Autoridá de Turismu d'Abu Dhabi y la Compañía de Desarrollu d'Inversiones estatal desenvuelve dellos proyeutos de gran escala. Estos proyeutos van ser complementaos con una meyora de les infraestructures de tresporte, con un nuevu puertu, l'ampliación del aeropuertu y un proyeutu d'enllaz ferroviariu ente Abu Dhabi y Dubái toos estos en fases de desarrollu.

Abu Dhabi ye l'emiratu más ricu de los Emiratos Árabes Xuníos en términos de Productu Interior Brutu (PIB) y l'ingresu per cápita. El PIB per cápita llegó a 63.000 dólares, que ta bien percima de la media d'ingresos de los Emiratos Árabes Xuníos y qu'ocupa el tercer llugar nel mundu dempués de Luxemburgu y Noruega. Abu Dhabi tamién entama munchos proyeutos de futuru compartíu col Conseyu de Cooperación pa los Estaos Árabes del Golfu Pérsicu (CCG), Los Emiratos Árabes Xuníos ye una economía en rápida crecedera: en 2006 l'ingresu per cápita creció nun 9%, tuvo PIB per cápita de 49.700 dólares y la clasificación en tercer llugar nel mundu en paridá del poder adquisitivu. Abu Dhabi desempeña un papel importante na economía mundial. El fondu soberanu d'inversión d'Abu Dhabi, la Abu Dhabi Investment Authority (ADIA), anguaño ta envaloráu en 875 mil millones de dólares, el más ricu de los fondos soberanos del mundu, en términos de valor total de los bienes. Etihad Airways caltién la so sede en Abu Dhabi.

## Educación
* INSEAD
* Universidá Paris-Sorbonne-Abou Dabi

## Urbanismu

El planteamientu de la ciudá realizar na década de 1970 (tou lo que queda del anterior asentamientu ye Al Hosn Fort) pa una población envalorada de ún máximu de 600.000 habitantes. Según lo que naquellos tiempos yera una planificación ideal, la ciudá cunta con amplies carreteres en cuadrícula y grandes torres.

Nel estremu norte de la isla, onde la densidá de población ye mayor, les cais principales tán llaraes de torres de venti pisos. Dientro d'esti rectángulu, hai una cuadrícula normal de carreteres con edificios non tan altos (xalés de dos plantes o edificios de seis).

Fora de les árees más poblaes, el terrén suel destinase a edificios gubernamentales y xalés privaos.

El corréu apúrrese namái n'apartaos de correos; nun esiste una repartida puerta-per-puerta.
Hai numberosos parques (o 'xardinos públicos') por tola ciudá. La entrada suel ser gratuita pa los neños, anque de cutiu sí que suelen cobrala a los adultos.

### Problemes de planificación
* La población de la ciudá devasa con muncho el máximu de población que se calculó cuando se diseñó nun principiu. Esto provoca una considerable conxestión circulatoria, la falta d'espacios d'aparcamientu y el hacinamiento.
* Anque hai un sistema de direiciones pa los edificios, el so usu ye escasu, lo qu'enzanca la llocalización de direiciones. Les indicaciones suelen dase de forma relativa a sitios conocíos cercanos.
* La falta d'un sistema de tresporte públicu ampliu, fiable y frecuente lleva a la cuasi total dependencia nos coches privaos como mediu de tresporte.
* Les carreteres en cuadrícula fai que poner en marcha un sistema de tresporte públicu resulte complicáu ensin que seya necesariu percorrer una cierta distancia a cuerpu, lo que diría en desterciu del so usu.
* Los grandes rascacielos, bien xuntos suel traducise nun agospiamientu escuro y claustrofóbico.

### Desarrollu futuru

Esisten planes pa un serviciu de metro y ameyorar l'esistente d'autobuses, pa resolver los problemes circulatorios.

Los nuevos proyeutos nes islles qu'arrodien la ciudá pretenden amontar la población de la ciudá en 800.000 persones.

Los principales proyeutos en construcción son:
* Islla de Yas
* Islla de Saadiyat ("La islla de la Felicidá")
* Islla Al Lulu
* Islla Al Reem
* Al Raha

## Cultura

### Idioma y lliteratura
La mayoría de los habitantes d'Abu Dhabi son trabayadores expatriados y profesionales procedentes de Bangladex, la India, Paquistán, Exiptu, Filipines, el Reinu Xuníu y d'otres partes del mundu. Tamién ta bien estendíu l'usu del inglés y l'urdú.

La población nativa fala árabe del Golfu. Socialmente persiste la organización en cles. La familia al-Nahyan, parte de la caña al-Falah de la tribu Bani Yas, ye quien gobierna l'emiratu y desempeña un papel central na sociedá.

### Edificios y estructures

La ciudá d'Abu Dhabi ye una urbe moderna con amplies aveníes, edificios d'oficines y apartamentos de gran altor y tiendes de lo más animáu. Les principales víes públiques son The Corniche, Airport Road, Sheikh Zayed Street, Hamdan Street y Khalifa Street. Munches cais conocer pola cantidá de negocios especializaos que contienen. Hamdan Street ye la cai principal pa les compres, en Khalifa Street abonden los bancos, ente qu'Al Najdha Street ye famosa poles sos ferreteríes, Defense St ta llarada de tiendes de telefonía y Sheikh Zayed St (conocida tamién como Electra Street) ye la cai dedicada a la informática.

La ciudá d'Abu Dhabi ye conocida na rexón pol so verdor: l'antigua franxa del desiertu güei entiende numberosos parques y xardinos. Los edificios más emblemáticos son el Qasr al-Hosn (o tamién Old Fort o White Fort), la Torre del Reló (agora baltada pa construyir el nuevu Corniche), la sede de la Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) y les sos munches filiales, amás de la Fundación Cultural. The Corniche, reformáu en 2005, ye agora unu de los meyores parques marítimos del Golfu.

Los proyeutos actuales d'Abu Dhabi, al igual que los del so vecín Dubái, evidencian una serie d'obres maestres arquiteutóniques al cargu de, ente otros, Zaha Hadid, Frank Gehry y Jean Nouvel. Esti postreru proyeutó la sede d'una delegación del Muséu del Louvre, un proyeutu bien aldericáu n'Europa que va dexar contemplar obres d'arte del muséu parisín nel emiratu, en cuenta de un importante pagu económicu.

Otros centros urbanos del emiratu d'Abu Dhabi son Al Ain y Ruwais. Al Ain ye un conglomeráu de pueblos partíos por un pervalible oasis; que güei alluguen la universidá nacional, la UAEU. Al Ain anúnciase como la Ciudá Xardín de los EAX.

Esiste tamién el *Palaciu de los emiratos*, que tien la fama de ser l'hotel más caru construyíu enxamás, con un costu cimeru a los 3 mil millones de dólares.
Trátase d'un hotel de luxu asitiáu na capital, Abu Dhabi. Foi construyíu y ye propiedá del gobiernu d'Abu Dhabi, xestionáu anguaño pol Grupu Kempinski.

### Deporte

Na Lliga Árabe del Golfu de fútbol destacáronse dos equipos d'Abu Dhabi: Al-Wahda foi cuatro veces campeón y tres veces subcampeón, en cuantes qu'Al-Jazira foi una vegada campeón y cuatro veces subcampeón. Amás, la Copa Mundial de Clubes de la FIFA xugar n'Abu Dhabi en 2009 y 2010.

El Campeonatu d'Abu Dhabi de Golf forma parte del European Tour dende 2006. La Fórmula 1 apuesta'l Gran Premiu d'Abu Dhabi nel Circuitu de Yas Marina dende 2009. Tamién se realiza dende 2009 el Capitala World Tennis Championship, un tornéu de tenis d'exhibición colos principales xugadores masculinos. Y alluga una de les pruebes añales del Campeonatu Mundial de Triatlón.

En 2014 realizóse'l combate d'artes marciales mistes UFC Fight Night: Nogueira vs. Nelson na Du Arena.

## Gobiernu
La so Alteza'l Xeque Jalifa bin Zayed Al Nahayan ye l'emir hereditariu y gobernante d'Abu Dhabi, amás del presidente actual de los Emiratos Árabes Xuníos (EAX). Ye fíu del Xeque Zayed bin Sultan Al Nahyan, el primer presidente de los Emiratos Árabes Xuníos. El so hermanu, el Xeneral Xeque Mohammed bin Zayed Al Nahyan, ye'l Príncipe de la Corona d'Abu Dhabi y exerz una influyencia considerable na so calidá de Presidente d'Abu Dhabi nel Conseyu Executivu y Comandante Supremu Adxuntu d'Abu Dhabi de les fuercies armaes.

La ciudá ta, primero de too, supervisada pol Conseyu Executivu d'Abu Dhabi, que ta presidíu pol Príncipe Herederu'l Xeque Mohammed bin Zayed Al Nahyan. El númberu total de miembros del Conseyu Executivu amenorgóse a 12 dende la socesión y ta formada, en gran parte, por destacaos miembros de la familia gobernante, según por un númberu de respetaos políticos.

Los emiratos caltienen les sos regles hereditaries que, como grupu, formen el Conseyu Supremu de Gobernantes de los Emiratos Árabes Xuníos, encabezaos pol presidente. Anque la presidencia ye anovable cada cinco años al traviés d'una votación nel conseyu, el Xeque Zayed bin Sultan Al-Nahyan ocupó la Presidencia de la formación de los Emiratos Árabes Xuníos hasta la so muerte en payares de 2004 y hai un alcuerdu implícitu de que'l gobernante d'Abu Dhabi va ser siempres escoyíu presidente.

A nivel federal, les lleis tienen de ser ratificaes pol Conseyu Supremu. El Conseyu de Ministros ye l'autoridá executiva del Estáu. Esti gabinete de 20 miembros ta encabezáu pol presidente escoyíu del primer ministru, cargu qu'anguaño ocupa'l gobernante de Dubái, el Xeque Mohammed bin Rashid Al Maktoum. El gabinete tamién se refier al Conseyu Nacional Federal (FNC), un miembru consultivu nel que cada emiratu designa a un ciertu númberu de miembros. Nel casu d'Abu Dhabi, tratar d'ocho. Los procedimientos pal exerciciu de la FNC fueron modificaes apocayá con cuenta de que cada emiratu debe agora escoyer a los sos representantes al traviés d'un órganu eleutoral. El tamañu de cada autoridá eleutoral ten de ser 100 vegaes mayor que'l númberu de representantes que designe. La metá de los miembros de cada órganu eleutoral van ser escoyíos pola regla del emiratu, ente que la otra metá van ser escoyíos direutamente polos residentes nel emiratu. Estes cambeos considérense'l primer pasu d'un ampliu programa de reforma eleutoral que va ver una mayor representación a nivel federal.

## Tresporte
L'Aeropuertu Internacional d'Abu Dhabi, con códigu IATA (AUH), comunica a la ciudá per aire. La hora llocal ye UTC+4. Los principales medios de tresporte per carretera na ciudá son los vehículos privaos y los taxis, anque tamién esisten autobuses públicos, xestionaos pola Municipalidá d'Abu Dhabi, pero ye la población con menor poder adquisitivu la que recurre a ellos. Hai rutes d'autobús que lleven a les poblaciones cercanes como Baniyas, Habashan y Al Ain (la ciudá xardín de los EAX), ente otres. Hai otru serviciu más recién, qu'empezó en 2005 ente Abu Dhabi y la ciudá comercial de Dubái (a unos 160 km).

## Ciudaes hermanes

## Referencies

## Enllaces esternos