Panteón de reis de San Isidoro de Llión

El **panteón de los reis de Llión**, que s'atopa asitiáu a los pies de la basílica de San Isidoro de Llión, ye'l llugar nel que mientres la Edá Media recibieron sepultura la mayoría de los reis y reines del reinu de Llión.

Ye un espaciu rectangular con pórticu, d'aproximao ocho metros de llau, con dos robustes columnes sobre les que se sofiten siete arco qu'estremen l'espaciu en tres naves. El ciclu pictóricu qu'afata los sos murios ta consideráu una de los cumes del Románicu español.

## Historia

La reina Sancha de Llión, esposa de Fernando&nbsp;I de Llión, persuadió al so maríu por que dambos fueren soterraos a la so muerte nel monesteriu de San Xuan Bautista de Llión —que camudó'l so nome pol de San Isidoro cuando los restos del santu sevillanu fueron treslladaos al monesteriu nel añu 1063 a pidimientu de Fernando&nbsp;I, quien deseyaba que les reliquies del pernomáu y sabiu arzobispu sevillanu reposaren na ciudá de Llión.

Años antes, el padre de la reina Sancha de Llión, Alfonso&nbsp;V de Llión, ordenó treslladar los cuerpos de dellos reis y reines que s'atopaben esvalixaos por tol territoriu lleonés, con cuenta de que toos xuntos xacieren en San Isidoro de Llión.

A empiezos del sieglu&nbsp;XIX, mientres la guerra de la Independencia, la basílica de San Isidoro de Llión foi ocupada poles tropes napoleóniques, que convirtieron el templu en payar y utilizaron los sepulcros de piedra de los reis como bebederos pa les sos montadures. Estraxeron pa ello los restos reales de los sepulcros nos que se topaben, polo que resulta imposible na actualidá la reconocencia y la individualización de los restos de los distintos reis. 

En 1997 llevar a cabu un estudiu de los restos mortales de los reis qu'entá fuelguen ellí.

### Personaxes soterraos nel panteón

Nél tópense asitiaos dellos sepulcros de piedra nos que fueron depositaos los restos de diversos reis de Llión, según dellos miembros de la familia real lleonesa. Les persones reales soterraes equí fueron:

;Reis
* Alfonso&nbsp;IV de Llión (m. 933). Fíu de Ordoño&nbsp;II de Llión y sobrín de Fruela&nbsp;II de Llión.
* Ramiro&nbsp;II de Llión (900-951). Fíu menor de Ordoño&nbsp;II de Llión y hermanu de Alfonso&nbsp;IV de Llión.
* Ordoño&nbsp;III de Llión (926-956). Fíu y socesor de Ramiro&nbsp;II de Llión.
* Ordoño&nbsp;IV de Llión (924-960). Fíu de Alfonso&nbsp;IV de Llión y primu de Sancho&nbsp;I de Llión.
* Sancho&nbsp;I de Llión (935-966). Fíu de Ramiro&nbsp;II de Llión.
* Ramiro&nbsp;III de Llión (961-984). Fíu y socesor de Sancho&nbsp;I de Llión.
* Bermudo&nbsp;II de Llión (956-999). Fíu de Ordoño&nbsp;III de Llión.
* Alfonso&nbsp;V de Llión (994-1028). Fíu y socesor de Bermudo&nbsp;II de Llión.
* Bermudo&nbsp;III de Llión (1016-1037). Fíu y socesor de Alfonso&nbsp;V de Llión.
* Sancho Garcés&nbsp;III, rei de Navarra (990-1035). Padre de Fernando&nbsp;I de Llión.
* Fernando&nbsp;I de Llión (1016-1065). Fíu de Sancho Garcés&nbsp;III, rei de Navarra.
* García de Galicia, (1042-1090). Rei de Galicia. Fíu de Fernando&nbsp;I de Llión.

;Reines
* Urraca&nbsp;I de Llión, (1081-1126). Fía y socesora de Alfonso&nbsp;VI de Llión.
* Sancha de Llión (1013-1067), reina consorte de Llión. Fía de Alfonso&nbsp;V de Llión y esposa de Fernando&nbsp;I de Llión.
* Oneca de Pamplona (m. 931), fía de Sancho Garcés&nbsp;I de Pamplona y esposa de Alfonso&nbsp;IV de Llión.
* Sancha Gómez (m. 983), fía del conde Gómez Díaz, esposa del rei Ramiro&nbsp;III de Llión.
* Elvira García (m. 1027), fía del conde García Fernández, esposa de Bermudo&nbsp;II de Llión y madre de Alfonso&nbsp;V de Llión.
* Elvira Menéndez († 1022), esposa de Alfonso&nbsp;V de Llión y madre de Bermudo&nbsp;III de Llión.
* Jimena Sánchez (1012-1063), fía de Sancho Garcés&nbsp;III y esposa de Bermudo&nbsp;III de Llión.
* Zaida, esposa de Alfonso&nbsp;VI de Llión.
* Urraca de Portugal (1148-1188), fía de Alfonso&nbsp;I de Portugal, esposa de Fernando&nbsp;II de Llión y madre de Alfonso&nbsp;IX de Llión.
* Teresa Fernández de Traba (m. 1180), segunda esposa de Fernando&nbsp;II de Llión y fía del conde Fernando Pérez de Traba.

;Infantes
* Urraca de Zamora (1033-1101), infanta de Llión y señora de Zamora. Fía de Fernando&nbsp;I de Llión y de Sancha de Llión.
* Elvira de Toro (1039-1099), infanta de Llión y señora de Toro. Fía de Fernando&nbsp;I de Llión y de Sancha de Llión.
* Sancha Raimúndez (1102-1159), fía de Urraca&nbsp;I de Llión y de Raimundo de Borgoña y hermana de Alfonso&nbsp;VII de Llión.
* Estefanía Alfonso la Desdichada (1151-1180), fía illexítima de Alfonso&nbsp;VII de Llión y de Urraca Fernández de Castro.
* Fernando de Llión (1178-1187), fíu del rei Fernando&nbsp;II de Llión y de Teresa Fernández de Traba.
* García Fernández de Llión (1180-1184), fíu del rei Fernando&nbsp;II de Llión y d'Urraca López de Haro.
* Leonor de Llión (1202-1202), fía del rei Alfonso&nbsp;IX de Llión y de la reina Berenguela de Castiella.
* María de Castiella (1235-1235), fía de Fernando&nbsp;III de Castiella y de la reina Beatriz de Suabia.

## La decoración pictórica

A lo llargo de los murios y de los seis bóvedes resultantes, desenvuélvense los trés ciclos llitúrxicos, Navidá, Pasión y Resurrección, formando un itinerariu que tien el so entamu nel muriu meridional y que, siguiendo'l sentíu de les manes del reló, remata na puerta que-y da accesu a la ilesia. 

Les escenes, que según dellos autores siguen el desenvolvimientu de la misa mozárabe, se estructuran en rellación colos trés ciclos llitúrxicos: 
* La Navidá: Anunciación, Visitación, Epifanía, Natividá, anunciu a los pastores, fuxida a Exiptu, circuncisión y degollación de los Inocentes.
* La Pasión: Última Cena, escenes de la Pasión y Crucifixón.
* La Resurrección: Gloria de Cristu según el Apocalipsis de San Juan, Maiesatas Domini y entronización del añu.

El conxuntu completar con representaciones de los signos del zodiacu y de un calendariu agrícola, anque les últimes investigaciones al respeutu&thinsp; planteguen la teoría de que nun ye un calendariu puramente, nin ta dedicáu a los llabradores, sinón que ye una metáfora sobre'l pasu del tiempu.

## Autoría de les pintures murales

Mientres enforma tiempu los frescos de San Isidoro de Llión fueron adscritos al estilu francorrománico, qu'enfusó n'España gracies a los caminos de pelegrinación y a los contactos políticos con Francia y que s'estableció nes tierres lleoneses, en clara oposición a la corriente que llegaba d'Italia, que permaneció nel Nordeste. El so desenvolvimientu significó, na so zona d'influencia, la erradicación definitiva de los restos de bizantinismu, del simbolismu escesivu y la riqueza de los atabeos, y l'empiezu de los grandes ciclos decoraos hispanos. Dellos espertos ven esta buelga francesa nel predominiu de fondos blancos, na predilección por pocos colores fundamentales aplicaos en superficies llises y na so rudez y gran espresividá.

## Ver tamién
*Pintura románica

## Referencies

## Bibliografía

* 

* 

* 

* 

## Enllaces esternos
*