Valle de Losa

**Valle de Losa** ye un conceyu español, nel partíu xudicial de Villarcayo, contorna de Las Merindades, provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Llión.

## Datos xenerales
El conceyu de Valle de Losa ta asitiáu al norte de la provincia de Burgos, atestando'l so términu al norte con Mena y Álava; al sur tamién con Álava y Tobalina; al este cola Junta de Villalba de Losa; y al oeste cola Xunta de Traslaloma y Medina robada por esti conceyu nos años 80.

## Comunicaciones
* **Carretera:** Autonómica BU-550 que comunica Trespaderne, na la N-629, col límte provincial nel valle de Tudela, siguiendo hasta Bilbao; travesando Pedrosa de Tobalina, Peña de Angulo y la llocalidá alavesa d'Artziniega. La so meyora recién facilita l'accesibilidá escontra'l valle del Ebro y la ría del Nervión.
* **Carretera:** Autonómica BU-522 que comunica El Riberu, na N-629, con Berberana, na BU-556; pasando por Castrobarto, Castresana, Vescolides y Quincoces de Yuso.
* **Carretera:** Autonómica BU-551 que comunica Criales na BU-550 con Medina de Pomar na N-629; travesando La Cerca y Villate.
* **Carretera:** Autonómica BU-555 que comunica San Pantaleón de Losa con San Millán de Zadornil, onde coneuta cola antigua carretera de Burgos a Bilbao pol puertu de Orduña, güei denominaes A-629 y BU-556; travesando'l valle alavés de Valdegovía.

## Hidrografía

El conceyu asitiar na cuenca mediterránea, al sur de la divisoria cola cantábrica, formada polos Montes de la Peña, Sierra Carbonilla y Sierra Salvada, onde s'atopa'l Monumentu natural conocíu como Monte Santiago, na llende oriental del conceyu.

El ríu más importante ye'l Jerea, afluente del Ebro na so marxe esquierda al altor de Cillaperlata; naz na *Sierra Carbonilla*, xunto a la llocalidá de Relloso y traviesa el conceyu de norte a sur hasta Quintanilla La Ojada, siguiendo por Merindad de Cuesta Urria hasta la so desaguada. Recibe pola esquierda'l ríu *Nabón* y los regueros de *La Losa* y *Forcón*.

## Economía
La economía del valle básase principalmente na agricultura, la ganadería y la pequeña industria. El sector inmobiliariu centrar na construcción de viviendes pa la población residente, y en mayor cuantía, pa segunda residencia de braniantes o fíos del pueblu y una incipiente vivienda de Vizcainos que vienen tomar la so primer residencia al Valle según los braniantes sobremanera del País Vascu.

### Agricultura
Cereal de secanu, con tamañu mediu de parcela de 3,5 hectárees y de 2 hectárees en regadío.
Tamién del cultivu del tubérculu de la pataca, que tien denominación d'orixe "Pataca de Losa" siendo una de les más afamaes.

### Turismu
En zona paisaxística y natural en bon estáu de caltenimientu, con posibilidaes turístiques. Cases rurales en Oteo y Quincoces. Según rutes pel picu del Flaire y "la Peña".

## Orixe del conceyu
Ente'l Censu de 1991 y l'anterior apaez esti conceyu porque se funden los conceyos 09187 Xunta de Ríu de Losa y 09188 Xunta de San Martín, toos na antigua Merindad de Losa.

Alcalde: Juan Antonio Gutiérrez Villaño.

## Situación alministrativa
Conceyu formáu por **22** entidaes llocales menores, que son les siguientes:

## Nucleos de población
Na paraxa conocida como "El Cañón" atópase'l Conceyu, siendo la llocalidá de Quincoces de Yuso el nucleu urbanu predominante, qu'absuerbe la mayor parte de la población, el 38,73%, con esistencia de les siguientes llocalidaes de tamañu bien inferior.

### Poblamientu
Los nucleos urbanos principales tienen un cascu antiguu bien definíu y regular, con cases d'arquiteutura tradicional, con dos o trés plantes. **Quincoces** resulta la esceición, con altores irregulares, y tipoloxíes variadad d'usos. La **segunda residencia** arrexuntar n'urbanizaciones esteriores a dichos nucleos, presentando distintos graos d'afitamientu, con predominando de la tipoloxía de vivienda unifamiliar aisllada de dos plantes. Debíu al descensu demográficu, esiste un númberu importante d'edificaciones vacíes y arruinaes, fundamentalmente nel interior de los nucleos, ensin que s'acolumbre la posibilidá de reconstrucción, tantu pola dificultá d'alquisición como pol mayor curiosu de la urbanización esterior.

## Carauterístiques xenerales
Ye un conceyu que s'atopa asitiáu na contorna de Las Merindades, na provincia de Burgos, España, a 120&nbsp;Km de Burgos, capital provincial, toma una estensión de 215&nbsp;km² y cuenta con una población de 629 habitantes (INE 2008).

## Demografía
La población escai amodo y la so pirámide d'edá, indica un progresivu avieyamientu, contarrrestado pola puxanza d'una población flotante más nueva y de calter temporal proveniente de les provincies vasques.

La llocalidá más poblada ye Quincoces de Yuso con 237 habitantes. Despoblaos son Baró, Villota (Losa), Quincoces de Suso, San Miguel de Relloso y Vescolides.

## Mediu ambiente
Comunidá de Regantes «Losa Baxa», 2007, presidente Jorge Robredo Salazar.

## Xeografía
Ver l'artículu **[[Merindad de Losa]]**.

## Patrimoniu
Nel conceyu atopen seis monumentos clasificaos como Bien d'interés cultural, a saber:
* La Torre en Lastras de la Torre.
* Torre en Ríu de Losa.
* Torre en San Llorente.
* Torrexón, tamién en San Llorente.
* En San Martín de Losa atópase la **Villa Romana de "los Casarejos"**, zona arqueolóxica, declarada bien cultural protexíu el 25 de payares de 1993.

* Ermita de San Pantaleón de Losa.

## Urbanismu
El conceyu dispón de Normes Urbanístiques Municipales, aprobaes el 13 de febreru de 2003, BOCyL 15/04/2003 http://www.jcyl.es/plau/lplanes.plau. Enantes dispunxo de Normes Subsidiarias de Planiamientu, aprobaes el 12 de marzu de 1990 y modificaes el 22 d'avientu de 1993. En desenvolvimientu de les mesmes realiza'l polígonu industrial *La Zrza*, en San Llorente de Losa, que'l so Plan Parcial foi aprobáu'l 27 de xunetu de 1995, BOCyL 14/08/1995 .

## Referencies

## Enllaces esternos