Puebla de Arenoso

**Puebla de Arenoso** (en castellanu) o **La Pobla d'Arenós** (en valencianu) ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España.Alcuéntrase na provincia de Castelló, na comarca del Alto Mijares. 

## Xeografía
Les sos carauterístiques xeográfiques tán determinaes pol ríu Mijares y los sos afluentes que conformaron la orografía del valle. En Pobla d'Arenós pueden atopase variedá de paisaxes: ríu, banzáu, ribayos, fontes, güertos, montes, monte baxu, roquedos, etc. Al respective de la fauna ye de destacar la diversidá d'especies nidificantes d'aves y caparines.

Con una altitú que bazcuya ente los 600 msnm nel banzáu hasta los 1013 del Monte Sabina o Llomba Granar esfrutar d'un clima nidio y benigno.

Aportar peles carreteres CV-20, CV-207 y CV-208.

### Pedaníes
Nel términu municipal de Pobla d'Arenós atópense les pedaníes de Los Calpes, **Los Cantares** y **La Monzona**.

### Llocalidaes estremeres
Cortes d'Arenós, Montanejos y Fonte la Reina toes elles na provincia de Castellón y San Agustín, Olba y Fuentes de Rubielos de la provincia de Teruel.

## Historia
Tiense yá noticia d'esti pueblu cuando l'últimu gobernador almohade de Valencia, Zayd Abu Zayd, confederar con Xaime I el Conquistador, renegando de la so relixón y convirtiéndose al cristianismu.

Fixo un alcuerdu de vasallaxe en 1229 con Xaime I pol cual el rei d'Aragón dio-y permisu pa conquistar y poblar cuantos llugares y castiellos consiguiera dientro del territoriu musulmán valencianu. En 1232 cuando Abú Zayd y Xaime I ratifiquen en Teruel el compromisu adquiríu, reconociendo'l primeru los favores recibíos y l'arrenunciu a toles rentes que sobre Valencia y el so términu reconociérense en 1229; al rei aragonés facilitábase-y asina la toma de Valencia.

Abú Zayd casó a la so fía, Doña Alda Fernández, qu'apurriría probablemente como dote'l castiellu, con Don Blasco Eximénez de Tarazona fíu d'Eximén Pérez de Tarazona, que taba al mandu de la mesnada aragonesa que constituyía la fuercia militar de Abú Zayd, dempués de lo que camudaron el so apellíu Tarazona en "Arenós".

La repoblación de la baronía de Arenós facer con cristianos vieyos y procedentes d'Aragón. El 8 d'agostu de 1317 otorgar carta-puebla o de llugar, esfrutando de franquicies que nun tenía tol términu xurisdiccional del castiellu.

En 1462 perteneciendo'l castiellu al Infante Xaime d'Aragón, ésti foi sitiáu y esmanteláu poles fuercies valencianes que llevaron la guerra con durez a estes tierres, a resultes de lo cual les sos xentes partir en diversos nucleos de cases, unu d'ellos, el que constitúi l'enclave actual de Pobla d'Arenós. En 1464 el rei Xuan II confiscó la Baronía de Arenós, incorporándola a la Corona, pasando darréu a pertenecer al Ducáu de Villahermosa.

Hasta empiezos del sieglu XX foi una próspera población, llegando a algamar los 2.000 habitantes. Como tantos otros n'en España mientres esti sieglu, en socesives folaes d'emigración foise despoblando. Anguaño encara la realidá rural del sieglu XXI como otros pueblos del interior castellonense.

## Alministración

## Demografía

## Economía
Basada tradicionalmente na agricultura de secanu, predominando'l cultivu del almendral y la olivar, y la ganadería ovina y bovina, según l'apicultura.

## Monumentos
### Monumentos relixosos
* **Ilesia parroquial**. Dedicada a La nuesa Sra. de los Ánxeles. Ta allugada na plaza del pueblu, delantre del conceyu.
* **Ermita de Santa Bárbara**. D'una nave, arcos de mediu puntu nel frente y los llaterales. La fábrica ye de mampostería con piedra n'esquines y arcos.
* **Ermita San Cristóbal**. La ermita tópase enclavada nel cumal que lleva'l so nome. La so construcción ye gótica. De lo que yera la ermita namái se caltienen los arcos, parte de los murios y la puerta.
* **[[Ermita de la Virxe de los Ánxeles (Pobla d'Arenós)|Ermita de la Virxe de los Ánxeles]]**.
* **Ermita de Santu Tomás**.
* **Ermita de La nuesa Señora de Loreto**. La ermita asítiase a la entrada del pueblu.

### Monumentos civiles

* **Conceyu**. La casa del Conceyu tien estructura palaciega del sieglu XVII de mampostería y sillería.

* **Cascu antiguu**. Conxuntu compuestu práuticamente pola totalidá del pueblu, el trazáu ye topográficu medieval y empobinada el so confluencia escontra la plaza.

* **[[Castiellu de la Viñaza|Castiellu d'Arenosu o de La Viñaza]]**. D'orixe árabe. Puede considerase como'l centru de fortificaciones y de población musulmana mientres el primer tramu del Mijares. Ta asitiáu nuna talaya y dende él apodera l'altu valle del Mijares.

* **Ponte Colgante**. Foi inauguráu en 1894 pa sirvir de camín sobre'l ríu Mijares al Camín Real que traviesa la villa de Pobla d'Arenós. La fotografía foi tomada nel branu de 1966. A principios del sieglu XXI quedó en desusu y atópase destruyíu. Por cuenta de les xubíes y baxaes del nivel d'agua del banzáu de Arenós el terrenal sobre'l que fuelga'l pueblu taba fundiéndose. Por esi motivu la Generalitat Valenciana ordenó les obres de contención del banzáu. Pa evitar perder parte del patrimoniu'l conceyu fixo desmontar los restos de la ponte numberándolos col enfotu de reconstruyilo unos quilómetros más arriba.

## Llugares d'interés

* **El Chorrador y la balsa avesida**. Manantial con formación de toba. Monte mediterraneu: carbayu, carrasca, yérbadu, aladierno, jares, etc.
* **Pozu de Los Palombos**. Piscina natural de 200 metros agües abaxo del Molín de Los Peiros. Vexetación de ribera.
* **Mas de La Ardachera**. Masía asitiada nel ribayu del mesmu nome que cunta con un exemplar únicu de sufrera centenaria.
* **Fonte del Almajal**. Zona recreativa con vexetación de ribera, chopos, llameres, xuncos, piniellu, culantrillo, majuelos, escuernacabress, etc.
* **Mas d'Aceite**. Conxuntu de mases tradicionales. Vistes panorámiques; Peñagolosa, Cabezo de les Cruces, Ribayu de Palos.
* **Peña Giberte y Ribayu de la Maimona**. Espectacular farallón sobre'l ríu Maimona. Aves y vexetación rupícola.
* **Molín de Los Peirós**. Molín d'agua a veres del ríu Mijares na llende d'Aragón. Paraxa pintoresca. Güerta arbolada, vexetación de ribera.
* **Los Planos - La Cobatilla**. Tierres altes de secanu cortaes pel ríu Maimona por aciu un impresionante ribayu. Almendrales, pinares, monte mediterraneu, vexetación de ribera.
* **La Fonte Baxa**. Área recreativa con merenderu.

Esisten otres fontes, como les de la Serrana, la Salú, l'Aveséu, los Caños y San Miguel.

## Fiestes

* **Fogueres de San Antón**.17 de xineru. Celébrense'l fin de selmana más próximu.
* **Pascua del Rollu**. Festividá que se celebra 40 díes dempués de Pascua y con gran enraigono na zona. La xente axuntar p'amasar los rollos de caridá y depués comer xuntos.
* **Fiestes d'agostu**. Del 1 al 8 d'agostu. Fiestes de branu con verbenes, toros, actividaes pa neños, xotes, día de les Paelles na qu'anguaño se remata con una mojadina popular na que tolos asistentes esfruten d'un bien tan preciáu como abondosu nesta población (L'Agua) la cual cuerre a embute peles cais del conceyu, etc.
* **[[Los Calpes]]**. Del 7 al 15 d'agostu celebren les fiestes de branu.
* **Los Cantares**. Fiestes a mediaos d'agostu.
* **Fiestes patronales**. Setiembre. Celebrar n'honor de San Mateo y la Virxe del Loreto. Hai toros, verbenes, concursos, cenes populares, xotes...
* **Festividá de la Virxe de Loreto**. Celebrar n'avientu. Tien llugar una romería.

## Gastronomía

Les especialidaes gastronómiques carauterístiques d'esta llocalidá tópense recoyíes nuna escoyeta editada pola Asociación Cultural Almajal de Pobla d'Arenós. Les más representatives son les farrapes, les **[[cocíu|olles]]** (d'iviernu y branu), los arroces, los derivaos del matacerdo (llonganices, morcielles, frituras), etc.

## Ver tamién
* Banzáu d'Arenós

## Referencies

## Enllaces esternos

*
* HISTORIA_DE_PUEBLA_DE_ARENOSO