open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Comisaría Xeneral d'Información

La **Comisaría Xeneral d'Información** (**CGI**) ye un organismu de la Direición Axunta Operativa (DAO) dientro del Cuerpu Nacional de Policía y encárgase de la captación, procesamientu y distribución de tola información recoyida pa les Fuercies y Cuerpos de Seguridá.

**Los Alcuerdos del Conseyu de Ministros de 28.11.1986 y 16.02.1996 otorguen el calter de Secretu a la estructura, organización, medios y procedimientos operativos específicos de los Servicios d'información, según les sos fontes y cuantes informaciones o datos puedan revelales.
**

Fonte Web oficial Direccion Xeneral de la Policia. www.policia.es

## Ver tamién
* Cuerpu Nacional de Policía
* Comunidá d'Intelixencia n'España

## Referencies

## Enllaces esternos
* Cuerpu Nacional de Policía
*
Themistoclesia

***Themistoclesia*** ye un xéneru con 43 especies de plantes de flores perteneciente a la familia Ericaceae. 
## Especies escoyíes
**[[Themistoclesia alata]]*
**[[Themistoclesia anfracta]]*
**[[Themistoclesia buxifolia]]*
**[[Themistoclesia campii]]*
**[[Themistoclesia caudata]]*
**[[Themistoclesia compacta]]*
**[[Themistoclesia compta]]*

## Referencies

## Enllaces esternos

*http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
* http://www.ppp-index.de/
*http://www.ipni.org/index.html
*http://www.eol.org/
Pradería de Saddleworth

La **pradería de Saddleworth** ye una zona de pandoriales asitiada nel cordal de los Peninos nel norte d'Inglaterra ente Holmfirth y Greenfield nel Gran Manchester.

La zona ta estremada ente'l Metropolitan Borough of Oldham y el Metropolitan Borough of Kirklees, nel condáu inglés de Gran Manchester y West Yorkshire respeutivamente.

Ésta pradería adquirió fama internacional, por ser el llugar onde los asesinos en serie Ian Brady y Myra Hindley escoyeron pa soterrar a gran parte de les sos víctimes. Por cuenta de eso, los sos crímenes son conocíos en Gran Bretaña como los "Moors Murders" (Asesinatos del Pandorial). El cuerpu d'una de les víctimes de dambos, Keith Bennett, nunca foi atopáu. Dambos dixeron que lo soterraron cerca d'un regueru, pero sicasí, nun saben dicir ónde esautamente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cirilo Serna

El Xeneral **Cirilo Serna**  foi un militar mexicanu que participó na Revolución mexicana. Foi xeneral de les fuercies zapatistes incorporáu a la división del xeneral Everardo González. Foi prindáu por fuercies carrancistes cuando ésti curiaba la plaza de Santa Ana Clacotelco yá que Crisanto Quintero Encarnación, antiguu zapatista, foi'l so guía y traicionándolu llevólu coles fuercies enemigues. De primeres fueron fusilaos los sos trés capitanes, José Saldívar, David López y Marcelino Pérez. Serna foi lleváu a Tierra Blanca y ende foi interrogáu por segunda vegada. Morrió'l 30 de mayu de 1918 al nun querer negociar con fuercies carrancistes nel puntu de Tierra Blanca. 

## Bibliografía
* López González, Valentín: «Los Compañeros de Zapata». Ediciones del Gobiernu del Estado Libre y Soberano de Morelos. 1980

## Referencies

## Enllaces esternos
Antonio Sánchez García

Foi profesional ente 1991 y 1996 ininterrumpidamente.

El so pá Juan Sánchez Camero foi tamién ciclista profesional.

Pasó al campu profesional de la mano de Javier Mínguez, nel equipu Amaya Seguros.

El so llabor siempres yera la de gregariu de los distintos xefes de files que tuvo. Siempres se sacrificaba pol equipu, circunstancia que provocó que nun consiguiera victories nel campu profesional.

La so meyor actuación como profesional foi'l tercer puestu nuna etapa de la Volta a Cataluña de 1994.

## Palmarés
Nun llogró victories nel campu profesional.

## Equipos
* Amaya Seguros (1991-1993)
* Artiach (1994-1995)
* Saeco (1996)

## Referencies

## Enllaces esternos
Cymatocarpus

***Cymatocarpus*** ye un xéneru con cuatro especies de plantes pertenecientes a la familia Brassicaceae. 

## Especies seleicionaes

## Referencies

## Enllaces esternos

*Plant systematics
* PPP-index
*The International Plant Names Index
*Catalogue of Life 
*Encyclopedia of Life
Martín Triana

**Martín Triana Guzmán**  foi un militar mexicanu con idealismu villista que participó na Revolución mexicana. Nació en Zacatecas. Empecipiar na Revolución mexicana en 1910, combatiendo nel estáu de Durango. En 1913 y 1914 lluchó contra Victoriano Huerta, teniendo como centru d'operaciones la rexón de San Juan de Guadalupe. Destacóse como unu de los principales xefes de la División del Norte, pero dempués pasóse al llau de los constitucionalistas, onde collaboró col xeneral Álvaro Obregón na Batalla de Celaya; tamién participó nes batalles de León y Trinidad, toes elles a mediaos de 1915. En 1916 algamó'l grau de xeneral de brigada. Morrió na Ciudá de Méxicu en 1934. 

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Mi fracaso personal

***Mi fracaso personal*** ye'l primer discu d'Astrud. 

El discu ta formáu por dolce cantares, toes escrites y compuestes por Manolo Martínez, sacante la octava, *Bailando*, una versión del tema homónimu del grupu Paradisio, que se convirtió nel primer single del discu.

Nel llibretu qu'acompañaba'l discu los cantares apaecíen con un títulu notablemente distintu al que podía lleese na contraportada del discu: Asina, por casu, el primer cantar (*Esto debería acabarse aquí*) apaez nel llibretu como *Somos lo peor*. Nel llibretu, amás, nun apaecen dos canciones: *Mi fracaso personal* (qu'a pesar de dar títulu al discu, foi grabada casi mediu añu primero que'l restu de cantares, en xunetu de 1998) y la yá citada *Bailando*.

## Lista de cantares
# Esto debería acabarse aquí (3:53)
# Miedo a la muerte estilo imperio (3:40)
# Es increíble (3:47)
# Tres años harto (3:57)
# Vamos al amor (2:36)
# No estaría mal no tener que saber qué es lo que va a pasar (2:41)
# La nostalgia es un arma (3:44)
# Bailando (2:32)
# Mi fracaso personal (2:21)
# El amor era esto (3:41)
# Atención (3:34)
# Cambio de idea (3:37)

## Referencies

## Enllaces esternos
Komusō

Un  yera un monxu méndigu de la secta Fuke del budismu Zen. Polo xeneral caracterízase-yos por utilizar una canasta de paya na cabeza como una manifestación de l'ausencia d'ego y tocando la *[[shakuhachi]]* (una flauta xaponesa) utilizada para meditar.

Los *komusō* practicaben el *[[suizen]]*, un tipu de meditación na que namái tocaben pieces nel *shakuhagi* denomaes *[[honkyoku]]*, 

Por cuenta de la so vistimienta, los ninja amarutábense de *komusō* pa pasar desapercibíos.

## Referencies

* Zen in Ten: Easy Lessons for Spiritual Growth. Alexander Simpkins. Tuttle Publishing, 2003. ISBN 0804834504.
Galtonia candicans

El **xacintu de sudáfrica** (***Galtonia candicans***) ye una especie de la familia de les asparagácees. Mide hasta 1,2 m d'altor, con fueyes carnoses verdegrisácees y tarmos erectos qu'ostenten espigues laxes d'hasta 30 flores colgantes, acampanaes y blanques dacuando matizaes o marcaes de verde. Broten dende unes seis selmanes , dende mediaos de branu.

## Sinónimos
* *Hyacinthus candicans* Baker
* *Ornithogalum candicans* (Baker) J. C. Manning & Goldblatt

## Referencies

## Enllaces esternos
Felipe Ilabaca

**Felipe Ilabaca González**,  tamién llamáu "Felo Ilabaca" o "Kvcita" ye un músicu de Chile. Ye'l baxista, voz y corista y de forma ocasional vocalista de la banda de funk-rock chilena *[[Chancho en Piedra]]*. Compunxo munchos cantares nel grupu como *Guachperry*, *Da la Claridá a El nuesu Sol*, *Hestories d'Amor y Condón*, ente otres. Ye l'hermanu del mediu ente cuatro.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhacophorus achantharrhena

***Rhacophorus achantharrhena*** ye una especie de xaronques qu'habiten n'Indonesia.

Esta especie ta en peligru d'estinción pola perda del so hábitat natural.

## Referencies

* Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Rhacophorus achantharrhena. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 9 de xineru de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos
Philautus decoris

***Philautus decoris*** ye una especie de xaronca qu'habita en Sri Lanka.

Esta especie alcuéntrase amenazada d'estinción por cuenta de la destrucción de la so hábitat natural.

## Referencies

* Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004. Philautus decoris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 8 de xineru de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Palm

La **Islla Palm** (n'inglés: *Palm Island*), nes Granadines ye una pequeña islla a una milla de la islla de la Unión, y namái accesible por barcu. Tien una superficie de 135 hectárees (0,55 km²) y tien cinco sableres y pertenez a San Vicente y Les Granadines.

Orixinalmente conocida como la islla de Prune (n'inglés:*Prune Island*), Islla Palm, llogró'l so nome actual cuando los antiguos propietarios, el fináu *John Caldwell* ( Johnny Coconuts) o "Johnny Cocos" y la so esposa Mary (María), llantaron cientos de cocoteros, produciendo'l tresformamientu del desiertu y los banzaos infestaos esistentes na islla enantes a ser un territoriu cubiertu de palmes.

Na islla anguaño hai un Resort turísticu y una ventena de residencies privaes.

## Ver tamién
* Antilles
* Mar Caribe

## Referencies

## Enllaces esternos
Regueru Itay

El **regueru Itay** ye un calce hídricu del Departamentu Central y la capital de la República del Paraguái. El so naciente ta asitiada nes llanures del Ybytypanemá (nes llombes d'Asunción) y la so desaguada nel ríu Paraguái per mediu del "riacho San Francisco". 

Esti regueru tien un percorríu d'aproximao 35 quilómetros y sirve como llende natural de les xurisdicciones de los conceyos d'Asunción y Luque, Luque y Mariano Roque Alonso, y Llimpiu y Mariano Roque Alonso. Tamién este mesmu calce alcuéntrase arrodiáu per llanos o terrenes baxos los cualos crean serios inconvenientes nos barrios y compañíes del Gran Asunción en momentos de muncha agua por enchir.

De primeres del s. XXI, empezaron los trabayos d'alcantarelláu de dichu regueru per parte del Ministeriu d'Obres Públiques y Comunicaciones con cuenta de solucionar los problemes que causen enchir d'este'l cuál benefició a los conceyos d'Asunción, Fernando de la Mora, y Luque.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gainesville

El topónimu **Gainesville** puede faer referencia a dellos llugares d'Estaos Xuníos:

* **[[Gainesville (Alabama)|Gainesville]]**, un pueblu nel estáu d'Alabama.
* **[[Gainesville (Florida)|Gainesville]]**, una ciudá nel estáu de Florida.
* **[[Gainesville (Georgia)|Gainesville]]**, un pueblu nel estáu de Georgia.
* **[[Gainesville (Missouri)|Gainesville]]**, una ciudá nel estáu de Missouri.
* **[[Gainesville (Nueva York)|Gainesville]]**, un pueblu nel estáu de Nueva York.
* **[[Gainesville (villa)|Gainesville]]**, una villa nel estáu anterior. 
* **[[Gainesville (Texas)|Gainesville]]**, una ciudá nel estáu de Texas.
* **[[Gainesville (Virginia)|Gainesville]]**, un llugar designáu pol censu nel estáu de Virginia.
Fernand Rigaux

**Fernand Rigaux**  foi un astrónomu belga que trabayó nel Real Observatoriu de Bélxica en Uccle, Bélxica. En 1951, foi co-descubridor del cometa periódicu 49P/Arend-Rigaux col so colega Sylvain Arend. Fernand Rigaux tamién afayó otros asteroides.

## Ver tamién
* 49P/Arend-Rigaux

## Referencies

## Enllaces esternos
Ichpuchtli

**Ichpuchtli** ye una diosa mexica, una forma alternativa de referise a Xochiquétzal. Esta forma ye la patrona del amor, el matrimoniu, les flores, l'arte, la música, les muyeres, la maxa, el texíu, la fertilidá, el sexu, el filáu, el cambéu. Ichpuchtli tamién ye la patrona de les prostitutes sagraes, y otros oficios de naturaleza similar. 

Les flores de cempasúchil tán consagraes a ella. Solía invocase a Ichpuchtli pa llograr guapura, sensualidá, pa poder sobrevivir en casu de peligru, pa faer manualidades, llograr la fertilidá, el partu, bona collecha, la danza, la música, el cantar, la recuperación dempués d'un desastre, la yerbolera, la llibertá sexual, pa falar d'amor, llograr un bon texíu, placer sexual, erotismu, y llograr matrimonios estables. Plumes, margarites, y pequeños azulexos cola so imaxe yeren la meyor ufrienda pa Ichpuchtli.

## Ver tamién
* Xochiquétzal

## Referencies

## Enllaces esternos
Philautus annandalii

***Philautus annandalii*** ye una especie de xaronca qu'habita n'India, Nepal y, posiblemente, tamién en Bután, China y Myanmar.

## Referencies
* Bordoloi, S., Ohler, A. & Shrestha, T.K. 2004. Philautus annandalii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 8 de xineru de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tillman Thomas

**Tillman Thomas Joseph**  ye un políticu de Granada. Foi primer ministru de Granada de 2008 a 2013 y líder del Congresu Democráticu Nacional (NDC).

Thomas nació n'Hermitage (Saint Patrick, Granada). Foi encarceláu pol Primer Ministru Maurice Bishop mientres dos años. Ganó les eleiciones en 2002.

## Referencies

## Enllaces esternos
Henri Chantavoine

**Henri Chantavoine**  foi un escritor francés.

## Biografía
Chantavoine nació en Montpellier y estudió na Escuela Normal Superior de Francia. En completando los sos estudios treslladóse en 1876 al Lycée Charlemagne de París, y darréu exerció como profesor de retórica nel Lycée Henri IV y como *maître de conférences* na École Normale de Sèvres. Tuvo acomuñáu a la *[[Nouvelle Revue]]* dende la so fundación en 1879, y xunióse al *[[Journal des débats]]* en 1884. 

Ente los sos poemes atópense *Poèmes sincères* (1877), *Satires contemporaines* (1881), *Ad memoriam* (1884) y *Au fil des jours* (1889).

## Bibliografía
* http://www.1911encyclopedia.org/Henri_Chantavoine

## Referencies

## Enllaces esternos
Bokermannohyla oxente

***Bokermannohyla oxente*** ye una especie d'anfibiu de la familia Hylidae. Ye endémica de Brasil.
Los sos hábitats naturales son les zones rocoses cercanes a corrientes intermitentes d'agua.

## Referencies
* Silvano, D., Bastos, R. & Caramaschi, O. 2004. Bokermannohyla oxente. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 30 de mayu de 2009.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bilto de soya

El **bilto de soya**, llamado ***kongnamul*** () en coreanu, refierese a los biltos de soya (*Glycine max*).

## En la gastronomía de Corea
En coreanu, *kongnamul* tamién ye un términu qu'alude a un *[[banchan]]* (acompañamientu) aliñado ellaboráu con biltos de soya. Tamién ye un términu pa dichos biltos en coreanu. Ye unu de los *banchan* más comunes, amás d'un ingrediente básicu del *[[bibimbap]]*.

Dempués de retirar el raigaños y la piel de les granes, los biltos cuécense, esmúcense y se condimentan con aceite de sésamu, mueyu de soya, cebolleta picada, granes de sésamu, ayu y un toque de gucindilla molida.

Los biltos de soya tamién son l'ingrediente principal nel *kongnamulbap* (biltos sobre arroz), la *kongnamulguk* (sopa de biltos) y de xacíu el *kongnamulgukbap* (arroz en sopa de biltos).

## Ver tamién
* *[[Namul]]*
* *[[Sukjunamul]]*
* *[[Banchan]]*
* *[[Edamame]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Ataşehir

**Ataşehir** ye un distritu d'Istambul, Turquía, asitiáu na parte anatolia de la ciudá. Cuenta con una población de 351.046 habitantes (2008).

## Referencies

## Enllaces esternos
Callithrix emiliae

El **tití de Snethlage** (**Callithrix emiliae**) ye un primate de la familia Cebidae.

El nome de la especie ye un homenaxe al naturalista alemán-brasilanu Emilie Snethlage.

Foi clasificada como una subespecie de Micu argentatus denominándola **Callithrix argentata emiliae** que ye bien asemeyada, sacante pol color que tiende a marrón. Análisis recientes d'ADN molecular clasificaron a esti exemplar n'otra especie.

## Referencies

## Enllaces esternos
http://www.bucknell.edu
Conferencies Gifford

Les lleiciones o **conferencies Gifford** fueron establecíos por Adam Lord Gifford (1820-1887), senador de la Escuela Cimera de Xusticia d'Escocia. El propósitu del legáu de Lord Gifford pa les universidaes d'Edimburgu, Glasgow, Aberdeen y St. Andrews foi patrocinar unes conferencies pa "promover y espublizar l'estudiu de la Teoloxía Natural nel sentíu ampliu del términu —n'otres pallabres, la conocencia de Dios" . 

Dende la primer conferencia en 1888, los docentes Gifford fueron reconocíos como pensadores prominentes nos sos respeutivos campos. Ente los munchos profesores cúntense Hannah Arendt, Niels Bohr, Étienne Gilson, Werner Heisenberg, William James, Max Mueller, Iris Murdoch, Reinhold Niebuhr, Albert Schweitzer, Alfred North Whitehead, Charles Taylor y Robert Merrihew Adams.

## Referencies

* The Gifford Lectures
Kol Oud Tof Trio

**Kol Oud Tof Trio** ye un grupu musical israelín de música del Oriente Mediu. El so nome significa n'hebréu "Voz, Oud, Tambor", los preseos musicales nos cualos básase la so música. Los integrantes son Esti Kenan-Ofri, una sopranu nacida n'Italia; Armand Sabach, conocíu intérprete d'oud especializáu en música árabe, y el percusionista Oren Fried. 

Na so música, ellos entemecen poesía relixosa xudía n'hebréu, baqqashot y cantares tradicionales propios de la cultura sefardina n'haketía y n'árabe.

## Discografía
* *Gazelle* (2002)
* *De Venticinco gradies* (2009)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial de Kol Oud Tof Trio 
* Kol Oud Tof trio en National Geographic
Cophixalus cheesmanae

***Cophixalus cheesmanae*** ye una especie d'anfibiu anuru del xéneru Cophixalus de la familia Microhylidae. Orixinaria de Papúa Nueva Guinea.

## Referencies
* Richards, S. & Bickford, D. 2004. Cophixalus cheesmanae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 23 July 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cophixalus infacetus

***Cophixalus infacetus*** (*Inelegant Frog*) ye una especie d'anfibiu anuru del xéneru Cophixalus, de la familia Microhylidae. Ye especie orixinaria d'Australia.

## Referencies
* Alford, R., Cunningham, M., Hoskin, C. & McDonald, K. 2004. Cophixalus infacetus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu el 23 Xunetu 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Selviejo

El **ríu Selviejo** ye un cursu fluvial de Cantabria (España) perteneciente a la cuenca hidrográfica del Pas. Naz na Sierra del Escudu y tien un llargor de 3,757 quilómetros, trescurriendo pol términu municipal de Luena con una rimada media de 10,4º. Xunir al Pas en La Ponte Luena.

Comparte'l nome cola pequeña llocalidá de Selviejo, escurriendo'l so calce ente montes de carbayos, fayes, nozales y ablanares. Destaquen les construcciones típiques pasiegues (cabañes pasiegues).

## Bibliografía
**Directiva Marcu de l'Agua Cantabria: Estudiu de les mases d'agua superficial. Sistemes fluviales (ríos)*, anexu 6: Cuenca del Pas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Mazue

** Mazue **, tamién conocíu como Mazula, ye una villa y tamién unu de los cuatro puestos alministrativos que formen el distritu de Memba, na provincia de Nampula, na zona septentrional de Mozambique, rexón fronteriza coles provincies de Cabo Delgado, de Niassa y de Zambezia. Rexón ribereña del Océanu Índicu.
 
## Xeografía
Puestu alministrativu (*posto alministrativu*) con una población de 46 373 habitantes y formáu por una sola llocalidá: Mieze.

Códigu Postal 30904.

Asitiáu a 188 msnm.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Nampula.gov.mz'' . Portal del Gobiernu de la Provincia de Nampula.
* ''Undp.org.mz'' . Perfil de los distritos de Nampula. Con datos y gráficos oficiales. (En portugués).
Elsau

**Elsau** ye una comuña suiza del cantón de Zúrich, asitiada nel distritu de Winterthur. Llenda al norte cola comuña de Wiesendangen, al nordeste con Bertschikon y Elgg, al sureste con Hofstetten bei Elgg, al sur con Schlatt, y al oeste con Winterthur.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Elsau
*
Truttikon

**Truttikon** ye una comuña suiza del cantón de Zúrich, nel distritu d'Andelfingen. Llenda al norte coles comuñes del cantón de Turgovia de Schlatt y Basadingen-Schlattingen; al este con Waltalingen; al sur y suroeste con Ossingen; y al oeste con Trüllikon.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Truttikon
Leonard Siffleet

**William Ellis (Bill) Newton**  foi un comandu d'Australia de la Segunda Guerra Mundial.

## Biografía
Nació en Gunnedah, New South Wales, Unvió a la Unidá M Especial del Departamentu de Reconocencia de Servicios, Siffleet taba nuna misión en Papúa Nueva Guinea, cuando él y dos compañeros fueron prindaos por miembros de tribus partidistes y apurríu a los xaponeses. Los trés homes fueron entrugaos, torturaos y darréu degollaos. Una fotografía de la execución inminente Siffleet convertir nuna imaxe perdurable de la guerra, y la so identidá confundir de cutiu cola d'otros militares que sufrieron un destín similarsobremanera, el Teniente William Ellis Newton.

## Referencies

## Enllaces esternos
Réalités

**Réalités** (1946 - 1979) foi una revista mensual francesa creada tres la segunda guerra mundial y sumida en 1979 al fundise cola revista *Spectacle du monde*. La so estructura combinaba artículos sobre política y economía con reportaxes culturales y turísticos.

Foi fundada en febreru de 1946 por Jean-Philippe Charbonnier tuvo como redactor xefe a Alfred Max so la direición artística d'Albert Gilou. Esta revista ilustrada exerció influencia ente 1950 y 1970, perteneciendo a un modelu periodísticu de comunicación que foi sustituyíu pola televisión. 

Dellos fotógrafos que trabayaron en élla fueron Édouard Boubat, Jean-Philippe Charbonnier, Jean-Louis Swiners y Gilles Ehrmann.

## Bibliografía
* *Réalités*, testu d'Anne de Mondenard y Michel Guerrin, Éditions Actes Sud, 2008, ISBN 978-2-7427-7221-6

## Referencies

## Enllaces esternos
Monolitu de Pokotia

El **Monolitu de Pokotia** ye una estatua de calter Tihuanacoide que s'atopó en 1960 cerca a Pokotia a 2 km de Tiwanaku.

## Allugamientu
Anguaño'l monolitu esta allugáu nel Muséu de metales preciosos na cai Jaén, en La Paz.

## Estudios efectuaos
Los investigadores Bernardo Biados y Freddy Arce estudiaron les inscripciones que s'atopen na parte frontera y na parte dorsal del monolitu. Les inscripciones fueron interpretaes pol epigrafista d'Estaos Xuníos Clide Winters como escritura pictográfico proto-sumeriana.

## Interpretaciones
Les declaraciones de Clide Winters causaron dellos discutinios nel mundu arqueolóxicu. En particular dalgunos arqueólogos tradicionales declararon que foi imposible polos Sumerios viaxar hasta l'actual Bolivia.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Articulo de Yuri Leveratto sobre'l monolitu de Pokotia cola interpretación del epigrafista Clyde Winters
Miglieglia

**Miglieglia** ye una comuña suiza del cantón del Tesinu, nel distritu de Lugano, círculu de Breno. Llenda al norte cola comuña d'Altu Malcantone, al sureste con Aranno, al sur con Novaggio, y al noroeste con Dumenza (IT-VA) y Curiglia con Monteviasco (IT-VA).

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Grand Street (Manhattan)

**Grand Street** ye una cai del Lower East Side de Manhattan, en Nueva York. Escurre paralela a *[[Delancey Street (Manhattan)|Delancey Street]]* y estiéndese dende Little Italy al East River. El Cooperative Village abarca diverses mazanes nel estremu este de la cai, cerca del Williamsburg Bridge. Ente otros edificios célebres de la ciudá, alcuéntrase'l *cuartel xeneral* de la New York City Police Department, o tamién la Bialystoker Synagogue. La hestoria de *Grand Street* ta bien venceyada a la de la comunidá xudía, lo qu'esplica que la mayoría de los grandes comercios del Lower East Side alministraos por xudíos tean asitiaos en *Grand Street*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Buckten

**Buckten** ye una comuña suiza del cantón de Basel-Landschaft, capital del distritu de Sissach. Llenda al norte coles comuñes de Wittinsburg y Rümlingen, al este con Häfelfingen, al sur con Läufelfingen, y al oeste con Känerkinden.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Buckten
*
Kyopolou

El ***kyopolou*** (cirílicu: Кьопоолу, del turcu *köpekoğlu*, ‘bastardu’) ye un popular *[[relish]]* búlgaru fechu principalmente de berenxena asada y ayu. Dacuando añader tamién pimientu. El *kyopolou* puede tomase untáu en pan, como condimento o como ensalada.

## Carauterístiques
Ye un aperitivo de berenxena típicu de Bulgaria. Ye popular nos Balcanes en distintes variantes y nomes (como *[[ajvar]]* en Serbia).

## Notes
Clay Cassius Silva

**Clay Cassius Silva**  ye un futbolista brasilanu. 

En Méxicu, vistió la camiseta de los Leones Negros de la Universidad de Guadalajara, nes temporaes 1991-1992 y 1992-1993, onde anotó en 5 ocasiones en 44 partíos.

## Clubes
* Leones Negros de la Universidad de Guadalajara (1991 - 1993)

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Varanodon

***Varanodon*** ye un xéneru de pelicosaurios de la familia Varanopidae. Los fósiles afayaos na formación Chickasha Oklahoma daten del Roadiano Mediu y Kunguriano Ceo del periodu Permianu. Media ente 1,2 a 1,4 metros de llargor.

## Ver tamién
* Llista de pelicosaurios

## Referencies

* Y. C. Olson. 1965. New Permian vertebrates from the Chickasha Formation in Oklahoma. Circular Oklahoma Geological Survey 70:1-70.
Luís Macía González

## Biografía
Nació en Medellín el 28 d'ochobre de 1906 y morrió en Bogotá el 13 de mayu de 2000. La so obra quedó grabada gracies a Hernán Restrepo Duque, quien fixo una escoyeta de grabaciones radiofóniques en 1950.

### Estudios
Luís estudió nel Conservatoriu Nacional de Música de Bogotá y na Academia Real de Bruxeles. Ente los años 1939 y 1941 tuvo n'Estaos Xuníos. Volvió a Bogotá y dedicóse a la enseñanza. Ente los sos alumnos tán Carmiña Gallu, Marina Tafur, Martha Senn y Alejandro Ramírez ente otros.

## Referencies
* Vida Cotidiana, Viaxes y Política en Antioquia y Caldas - Investigador Germán Ferro Medina - Uniandes

## Referencies

## Enllaces esternos
* El Tiempu - 29 Mayu 2000 - María Teresa del Castillo
* El Tiempu - 4 d'Abril 1999 - Silvia López Macía
Dactyliophora

***Dactyliophora*** ye un xéneru d'arbustu con 8 especies pertenecientes a la familia Loranthaceae. 

## Especies
**[[Dactyliophora basiflora]]
**Dactyliophora globiflora
**[[Dactyliophora novae-guineae]]
**Dactyliophora novaeguinea
**[[Dactyliophora novaeguineae]]
**Dactyliophora salomonia
**[[Dactyliophora thespesiae]]
**Dactyliophora verticillata 

## Referencies

## Enllaces esternos
Brocchinia acuminata

***Brocchinia acuminata*** ye una especie del xéneru *[[Brocchinia]]*. Esta especie ye nativa de Venezuela.

## Referencies
* (n'inglés) Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism Consultáu: 30 de setiembre de 2010

## Referencies

## Enllaces esternos
* Imáxenes Brocchinia acuminata *Consultáu*: 30 de setiembre de 2010
* ''Brocchinia acuminata''
Cycloramphus semipalmatus

***Cycloramphus semipalmatus*** ye una especie de ránidos de la familia Leptodactylidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Brasil.

## Referencies

* Verdade, V.& Heyer, R. 2004. Cycloramphus semipalmatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Discodeles malukuna

***Discodeles malukuna*** ye una especie d'anfibios de la familia Ranidae.

## Distribución xeográfica
Atópase nes Islles Salomón. 

## Referencies

* Richards, S. & Parker, F. 2004. Discodeles malukuna. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Notaden nichollsi

***Notaden nichollsi*** ye una especie d'anfibios de la familia Limnodynastidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Australia.

## Referencies

* Hero, J.-M., Horner, P., Roberts, D., Meyer, Y. & Clarke, J. 2004. 
*Notaden nichollsi. 
*2006 IUCN Red List of Threatened Species.
R. Visweswaran

**R. Visweswaran** (1944 - 2007, India) foi un intérprete de música clásica de la India, y maestru master del santur. 

Visweswaran perteneció a una familia de músicos, y foi'l sobrín de G.N. Balasubramaniam. Foi entrenáu pa tocar música clásica indostaní nel santoor por Pandit Shivkumar Sharma. Actuó nel Reinu Xuníu, Alemaña, Francia, Italia, Austria, Suiza, Malasia, Singapur, Fiji, Estaos Xuníos, Australia y el Mediu Oriente. Foi un artista de *All India Radio*.

## Referencies

* http://www.narthaki.com/info/intervw/intrvw3.html
* http://www.webindia.com/visweschitra/aboutviswes.htm 

## Enllaces esternos
* Video - R. Visweswaran nel santoor
Tetrao urogallus lonnbergi

***Tetrao urogallus lonnbergi*** ye una subespecie de la familia Tetraonidae nel orde de los Galliformes. 

## Distribución xeográfica
Atópase na Península de Kola.

## Referencies

## Bibliografía

## Enllaces esternos
* Encyclopedia of Life (n'inglés)
Cleopatra exarata

***Cleopatra exarata*** ye una especie de moluscu gasterópodu de la familia Thiaridae nel orde de los Mesogastropoda.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Kenia.

## Hábitat
El so hábitat natural son: ríos

## Estáu de caltenimientu
Alcuéntrase amenazada d'estinción pola perda del so hábitat natural.

## Referencies

* (n'Inglés) Lange, C.N. & Ngereza, C. 2004. Cleopatra exarata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Buccinulum linea linea

***Buccinulum linea linea*** ye una subespecie de moluscu gasterópodu de la familia Buccinidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase namás en Nueva Zelanda, incluyendo les Islles Chatham.

## Referencies
Litaneutria minor

***Litaneutria minor*** ye una especie de mantis de la familia Mantidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Arizona, Colorado, Florida, Nebraska, Texas, Columbia Británica (Estaos Xuníos) y Méxicu.

## Referencies
Galinthias meruensis

***Galinthias meruensis*** ye una especie de mantis de la familia Hymenopodidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Kenia, Tanzania, Malaui y Somalia.

## Referencies
Heterostraci

Los **heterostráceos** (**Heterostraci**, "escales diverses") ye un estinguíu clase de vertebraos agnatos que vivió primordialmente en mares y ambientes estuarios. Presentar mientres el Siluriano, y sacante mientres el devónicu. Esti últimu grupu de los heterostráceos muertos fora del acontecimientu de la estinción a finales del periodu Devónicu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hylophilus olivaceus

***Hylophilus olivaceus***, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.

## Llocalización
Ye una especie que s'alcuentra n'Ecuador y nel Perú.

## Referencies
Estrella variable FK Comae Berenices

Les **estrelles variables FK Comae Berenices** son un tipu de variables que la so fluctuación de rellumu ye de namái unes décimes de magnitú.
Son xigantes de tipu espectral G y K que rotan a gran velocidá y que la so superficie tien un rellumu non uniforme.
El periodu de variación nestes variables correspuende al so periodu de rotación, pudiendo tamién ser sistemes binarios espectroscópicos.
Ye posible qu'estes estrelles representen una etapa posterior na evolución d'un sistema binariu con una envolvedura común, onde los dos nucleos yá se fundieron.

FK Comae Berenices —prototipu de la clase—, 31 Comae Berenices (LS Comae Berenices), 28 Monocerotis (V645 Monocerotis) y UZ Librae son exemplos d'esti tipu de variables.

## Referencies

*Variability type FKCOM (General Catalogue of Variable Stars)
Rotundabaloghia australibaloghia

***Rotundabaloghia australibaloghia*** ye una especie d'arácnidu del orde Mesostigmata de la familia Uropodidae.

## Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Papúa Nueva Guinea.

## Referencies
Trachyuropoda hirschmanni

***Trachyuropoda hirschmanni*** ye una especie d'arácnidu del orde Mesostigmata de la familia Trachyuropodidae.

## Distribución xeográfica
Atopar nos territorios qu'antes se llamaben Checoslovaquia.

## Referencies
Pueblo Nuevo de la Sierra

**Pueblu Nuevu de la Sierra** ye un pueblu allugáu na Sierra de San Luis, Estáu Falcón, Venezuela. Pertenez al conceyu Petit. Allugáu na parte más baxa de la sierra, tien una altitú que va dende 495&nbsp;msnm (na entrada) hasta los 530&nbsp;msnm.

## Historia
Enantes de ser llamáu Pueblu Nuevu, esistía un caserío llamáu Pasu del Mediu, que taba ente los ríos Hueque y San Pablo. Mientres la fame na península de Paraguaná en 1912, llegaron unes cuantes families d'allá buscando empezar una nueva vida, establecer nel caserío, construyeron les sos cases, y fueron tantes que s'empezó a llamar Pueblu Nuevu. El "de la Sierra" amestar pa estremalo de Pueblu Nuevu de Paraguaná.

## Clima
Esti pueblu tien temperatures de 25&nbsp;°C na nueche y 28&nbsp;°C nel día. Enantes del amanecer enllenar de los cúmulos baxos en forma de neblina hasta'l puntu d'esaniciar la visibilidá a escasos metros.

## Ver tamién
* Conceyu Petit

## Referencies

## Enllaces esternos
Parasphendale

***Parasphendale*** ye un xéneru de mantodeos perteneciente a la familia Mantidae. Ye orixinariu d'África.
## Especies
Entiende les siguientes especies:
**[[Parasphendale affinis]]
**Parasphendale africana
**[[Parasphendale agrionina]]
**Parasphendale albicosta
**[[Parasphendale costalis]]
**Parasphendale ghindana
**[[Parasphendale minor]]
**Parasphendale scioana
## Referencies

*Ehrmann, R. 2002. Mantodea: Gottesanbeterinnen der Welt. Natur und Tier, Münster.
## Enllaces esternos
Premislao II de Polonia

**Premislao II de Polonia** (en polacu: *Przemysł II*) (14 d'ochobre de 1257 - 8 de febreru 1296) foi Duque de Cracovia 1290-1291 y rei de Polonia ente los años 1295 y 1296. Foi'l primer rei polacu con títulu hereditariu. A partir de la so eleición, Polonia xube al rangu de reinu.
Cardiocrinum giganteum

**Cardiocrinum giganteum**, ye la especie más grande de plantes de lliriu. Pue crecer hasta los 3,5 metros d'altor. Alcuéntrase nel Himalaya.

## Referencies
Escina

La **escina**, ye una saponina o flebotónico fitoterápico estrayíu de la planta *[[Aesculus hippocastanum]]* (castañal d'Indies). Como otros rutósidos y bioflavonoides, ye una saponina que presenta actividá antiedematosa y antiexudativa con una leve aición sobre'l tonu del músculu llisu de la paré venosa. Xunto cola esculina, rutina y hesperidina integra los rutósidos flavonoides de frecuente emplegu. Pola so aición sobre venes y capilares mengua la hiperpermeabilidad vascular, lo qu'ameyora la hemodinamia y amenorga l'edema de los miembros inferiores nos pacientes con varices.

La **escina** ye una saponina grasa con aición hemolítica, de la cual esisten dos variedaes, l'alfa y la beta-escina. 

## Referencies
Manuel Maurozomes

**Manuel Maurozomes**  foi un noble bizantín de la familia aristocrática de los Maurozomes. Mientres el reináu de los Ánxeles foi un dignatariu de la corte bizantina. Collaboró estrechamente col sultán selyúcida Kaikosru I, de quien tamién foi un familiar. Dempués de la conquista de Constantinopla polos cruzaos (1204) Maurozomes trató d'establecer una hexemonía independiente nes rexones de Laodicea y Chonai. Tamién ye conocíu como emir Comneno.

## Fuentes

*“Ibn (al-) Bibi, al Munadjima, Seljuk-name”, in Dulda, W.H. (ed.), Die Seltschukengeschichte des Ibn Bibi (Kopenhävn 1959) [Period: c. 1190 - c. 1280, German translation based on the epitome of the Persian prototype and on the subsequent Turkish paraphrase].
*Νικήτας Χωνιάτης, Bekker, I. (ed.), Nicetae Choniatae, Hestoria (Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonnae 1835).
Universidá Chukyo

La  ye una universidá privada allugada na prefeutura d'Aichi, Xapón. Fundóse en 1956 y tien campus nes ciudaes de Nagoya y Toyota. Anguaño tien 11 facultaes.

## Estudiantes notables
* Jun Maeda, escritor xaponés
* Mao Asada, patinadora olímpica

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial (en xaponés)
Stefano Gross

**Stefano Gross** , ye un esquiador que tien 2 podiums na Copa del Mundu d'Esquí Alpín.

## Resultaos
### Campeonatos Mundiales
* 2011 en Garmisch-Partenkirchen, Alemaña
** Eslalon: 22º

### Copa del Mundu
#### Clasificación Xeneral Copa del Mundu
* 2008-2009: 142º
* 2009-2010: 129º
* 2010-2011: 104º

#### Clasificación por Disciplines (Top-10)
* 2011-2012:
** Eslalon: 5º

## Referencies

## Enllaces esternos
*  (n'inglés)
Trachinus

***Trachinus*** ye un xéneru de pexes perciformes de la familia Trachinidae.

## Especies reconocen les siguientes [[especie|especies]]:
* *[[Trachinus araneus]]*
* *[[Trachinus armatus]]*
* *[[Trachinus collignoni]]*
* *[[Trachinus cornutus]]*
* *[[Trachinus draco]]*
* *[[Trachinus lineolatus]]*
* *[[Trachinus pellegrini]]*
* *[[Trachinus radiatus]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Cobre (I)

El **[[cobre (I)]]** o **Cu<sup>I</sup>** ye un estáu d'oxidación nel que s'atopa'l cobre en dellos compuestos químicos. Nun s'atopa como catión llibre en mediu aguacientu por cuenta del so calter altamente reductor que favorez la so oxidación a cobre (II); la formación de complexu de coordinación complexos de coordinación con diversos aniones como cianuru (CN-) o cloruru (Cl-), dexa'l so estabilización en solución aguacienta. 

## Compuestos

Dalgunos de los compuestos nos que s'atopa son:

* CuI, *[[yoduro de cobre(I)]]*
* CuCN, *[[cianuru de cobre(I)]]*
* K[Cu(CN)2], *[[dicianocuprato(I) de potasiu]]*
* Cu2O, *[[óxidu de cobre(I)]]*

## Referencies
Paxe d'escoba

**Paxe d'escoba** ye una voz marítima que designa nes embarcaciones a los rapazos encargaos de la so llimpieza. 

En toa embarcación en proporción al so porte diben paxes d'escoba, esto ye, que si la embarcación yera pequeña, diben pocos y si yera grande, munchos. Cada paxe taba provistu d'una escoba y la so principal obligación consistía en barrer y tener llimpiu de basura'l navío. Ente toos ellos escoyía'l Contramaestre unu que fuera arremente y nomábalu *Capitán de paxes*, que la so incumbencia yera faer que tolos demás paxes allegaren a la so obligación con prontitud y taba la cabeza d'ellos. 

Ente les diverses clases de marinería, la inferior yera la de paxe d'escoba, que pelo normal se daba a rapazos pequeños. De paxes d'escoba xubíen a grumetes, de grumetes a marineros, de marineros
a artilleros de mar, etc.

## Referencies

''Diccionariu castellanu, 1788
Ruth Aspöck

**Ruth Aspöck**  ye una escritora alemana afincada en Viena.

Estudió arte dramático y filoloxía xermánica en Viena y Linz y viaxó per países como Cuba pa terminar la so formación. Ye la fundadora de la revista vienesa femenina *Auf*.

## Obra
* *Der ganze Zauber nennt sich Wissenschaft* (1982)
* *Emma oder Die Mühen der Architektur. Die Geschichte einer Frau aus Wien* (1987)
* *Ausnahmezustand für Anna* (1992)
* *Wo die Armut wohnt.* (1992)
* *Terrible swing. Die achtziger Jahre in Kuba* (1997)
* *Gedichtet. Prosaische Lyrik* (1995)
* *Muttersöhnchenmärchen* (1996)
* *(S)Trickspiel* (2003)
* *Kannitverstan* (2005)

## Referencies

## Enllaces esternos

*  Kurzbiografie
*
Dyson Racing

**Dyson Racing** ye un equipu d'autos deportivos con base en Poughkeepsie, New York nos Estaos Xuníos.
Esti fundar por Rob Dyson en 1974, l'equipu ye unu de los mas antiguos y unu de los mas esitosos ente los privaos. Al traviés de los años, compitió en IMSA GTO y GTP, SCCA Trans-Am, Grand-Am y CART. Rob Dyson retiróse de les operaciones y llevo el control al so fíu Chris.

Mientres el 2009 l'equipu compitió en LMP2 de l'American Le Mans Series con un Lola Mazda B08/80 con Chris Dyson, Butch Leitzinger, Guy Smith y Marín Franchitti como pilotos.

El 2011 actualizaron los sos Lola entrando como LMP1. L'autu nº16 foi remanáu por Guy Smith y Chris Dyson, ellos ganaron el campeonatu en LMP1 en Laguna Seca, Monterrey.

El 2012 l'equipu inscribir pa competir nes 24 hores de Le Mans, con do Lola B12/60 entrando na categoría LMP1, retirar por motivos financieros. 

## Enllaces

* Dyson Racing

## Referencies

## Enllaces esternos
Morse

El términu **MORSE** fai referencia a:

* El **[[códigu Morse]]** desenvueltu por Alfred Vail.
* **[[Samuel Morse]]**, l'inventor del telégrafu llétricu.
* **[[Morse (Buenos Aires)|Morse]]**, llocalidá de la provincia de Buenos Aires, Arxentina.
* **[[Morse (Metro de Chicago)|Morse]]**, estación del metro de Chicago.
* **[[Morse (Louisiana)|Morse]]**, llocalidá del estáu de Louisiana, Estaos Xuníos.
* **[[Morse (Texas)|Morse]]**, llocalidá del estáu de Texas, Estaos Xuníos.
* **[[Morse (Wisconsin)|Morse]]**, llocalidá del estáu de Wisconsin, Estaos Xuníos.
* **[[Morse (cráter llunar)|Morse]]**, cráter llunar.
* **[[(8672) Morse]]**, asteroide.
* **[[Conu Morse]]**, tipu d'acoplamientu cónicu utilizáu en mecánica.
* **[[Grupu musical Morse]]**, grupu de música mexicanu.
* **[[Inspector Morse]]**, serie de detectives.

## Referencies

## Enllaces esternos
Grupu vinilu

Un **vinilu** ye una molécula orgánica que contién un **grupu vinilu**.

Esti radical xúnese pol so estremu llibre a un un grupu funcional como por casu un hidrocarburu o un halóxenu.

Con frecuencia llámase vinilu al polímeru policloruro de vinilu (PVC), que se llogra por polimerización del monómero cloruru de vinilu (CH2=CHCl).

El vinilu úsase de cutiu como señuelo pa la pesca tanto d'agua duce como salada.

## Ver tamién
* Discu de vinilu
* Plásticu
* Acetato de vinilu

## Referencies

## Enllaces esternos
Rexón báltica

La **Rexón Báltica** ye'l conxuntu de países que colindan, nel norte (oriella norte) y centru (oriella sur) d'Europa, col mar Bálticu: Suecia, Noruega y Finlandia al norte; Estonia, Letonia, Lituania y Rusia al este; Polonia, Alemaña y Dinamarca al sur. Nun confundir colos términos países bálticos o estaos bálticos que de normal s'apliquen con exclusividad a Estonia, Letonia y Lituania.

## Ver tamién
* Países bálticos

## Referencies

## Enllaces esternos
Abraham Bristow

**Abraham Bristow**  foi un balleneru y cazador de foques británicu recordáu por haber afayáu n'agostu de 1806 les islles Auckland. Ta documentáu qu'empezó la so carrera en 1797.

## Referencies
Luis María Marín Royo

**Luis María Marín Royo**  ye un escritor español natural de Navarra.

## Bibliografía
* "La Cultura en Tudela a lo largo de su historia” (2002) - ISBN 84-932174-3-3
* “La Tudela desconocida I - Aspectos recónditos na Historia de la ciudá" (2002) - ISBN 84-609-7814-1
* “La Tudela desconocida II - Aspectos recónditos na Historia de la ciudá" (2002) - ISBN 84-609-7813-3
* “La Tudela desconocida III - Aspectos recónditos na Historia de la ciudá" (2003) - ISBN 84-609-7812-5
* "La fala na ribera de Navarra - Vocabulariu y espresiones usaes na merindad de Tudela" (2006) - ISBN 84-235-8282-6
* “El fueru de Tudela - Unes normes de convivencia na Tudela medieval pa cristianos, moros y xudíos" (2006) - ISBN 84-611-2910-5
* “La francesada en Tudela, seis años de saqueos y ruina” (2008) - ISBN 978-84-612-2747-1

## Referencies

## Enllaces esternos

# Historia de Tudela 
# Blogue de Luis Maria Marín
Manzana (unidá)

Una ***manzana*** ye una unidá de superficie correspondiente a un cuadráu de 100 vares, ye dicir 10.000 v² (10 mil vares cuadraes). La vara, midida española, corresponde a 0,836 metros, elevando al cuadráu tala igualdá equival a 1 vara² = 0.698896 metros². La manzana (10.000 v²), poro, ye d'una superficie equivalente a 6.988,96 m² ó 0,698896 ha; pa fines de cálculu úsase 1 mz = 0,70 ha.

Mientres la fundación de les ciudaes españoles n'Hispanoamérica, les construcciones alzábense dientro de cuadraos de 100 vares per llau; en cada llau, obviamente, dexábase espaciu pa una cai; a esti espaciu ye lo que se-y denomó *manzana* (nótese que ye'l mesmu conceutu y la mesma midida que la manzana como midida de superficie agraria). 

Coloquialmente, como una reminiscencia colonial llámase **manzana** al área llendada por cuatro cais ensin importar el llargor de les cais nin la figura qu'éstes faigan.

## Equivalencies
La tabla darréu amosa les equivalencies ente estes midíesː

## Referencies

## Enllaces esternos
Sierra de la Alfaguara

La **Sierra de la Alfaguara**, perteneciente al términu municipal d'Alfacar, forma parte del Parque Natural Sierra de Huétor, na provincia de Granada, España.

Por ella naz y flúi el ríu Darro, que desagua nel Genil nel interior de la ciudá de Granada. Dientro de la sierra atopa'l "Arboretum La Alfaguara", con una zona d'ociu axunta.

El Parque Natural de la Sierra de Huétor tien una estensión de 12.428 hectárees y entienden les llocalidaes d'Alfacar, Cogollos de la Vega, Beas de Granada, Diezma, Nívar, Víznar y Huétor de Santillán, siendo esti postreru'l conceyu que-y da nome por cuenta de que ye'l que más terrenal tien del parque.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sierra de Huétor y Alfaguara
* Páxina de la ''Sierra de la Alfaguara''
Matrah

**Matrah** o **Mutrah** ye una ciudá d'unos 150.000 habitantes na gobernación de Mascate, n'Omán. Enantes del descubrimientu de petroleu yera'l centru del comerciu n'Omán. Ye entá un centru comercial como unu de los puertos marítimos más grandes de la rexón. Ente dellos suburbios inclúyense Souq Matrah, un bazar tradicional y Sour Al-Lawatiah, una pequeña comunidá de cases arrodiaes por una vieya muralla. En dambos llaos de l'antigua ciudá hai unos fuertes de folla construyíu polos portugueses cuando invadieron Omán nel sieglu XVI. Son llamaos Al-jalalee y A el-meerani.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tableru de xuegu

Conozse como **tableru** a la superficie, xeneralmente cuadrada o rectangular, que s'utiliza en diversos xuegos de mesa marcando posiciones pa les pieces o fiches del xuegu, indicando movimientos posibles dientro del so reglamentu o interaccionando de cualesquier otra manera cola so sistema de xuegu. Nun tien de confundir se, pos, col más simple tapete, que la so mera función ye la proteición de la mesa o les pieces ensin formar parte d'o interferir cola mecánica del xuegu.

Esisten dellos tipos de xuegos de tableru: con fiches como les Dames o'l Backgammon, con pieces como'l Axedrez, y mistos como'l Monopoly.

Un tableru de xuegu específicu ye'l damero, usáu pa xuegos como les Dames o'l Axedrez

## Ver tamién
* Xuegu de mesa
* Xuegu de tableru

## Referencies

## Enllaces esternos
Muela

Como **muela** denominar:

* Máquina esistente nos talleres, conocida como amoladora, que s'utiliza básicamente pal afiláu manual de ferramientes de corte.
* a los **[[Molar]]es**, los dientes asitiaos na parte posterior del quexal, que la so forma ta afecha a la trituración;
* a la **piedra** o **[[muela de molín]]**, la piedra que la so rotación muel el granu na ellaboración de farina.
* Muela (Xeografía), términu qu'identifica a los pandos d'estratos casi horizontales formaos xeneralmente por roques caliares.
* a la piedra que sobre la que fuelga'l horru y la panera que se sofita nel pegollu.
* La Muela ye un conceyu d'España, perteneciente a la contorna de Valdejalón na provincia de Zaragoza, Comunidá Autónoma de Aragón. 
* a la llocalidá estremeña de Muela.
* a la llocalidá soriana de La Muela, perteneciente al conceyu de Nafría del Llanu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guillermo de Poitiers (cronista)

**Guillermo de Poitiers**  foi un cronista normandu. Pertenecía a una influyente familia normanda. Dempués de ser soldáu, estudió en Poitiers y en volviendo a Normandía, pasó a ser el capellán del duque Guillermo (Guillermo'l Conquistador) y archidiácono de Lisieux. 

Orderico Vital escribe una curtia biografía sobre él na so *Historia ecclesiastica*.

Escribió una vida del duque Guillermo, *Gesta Guillelmi II ducs Normannorum*, con una detallada descripción de la conquista normanda d'Inglaterra, la batalla de Hastings (1066) y les sos consecuencies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Salar d'Empexa

El **salar de Empexa** ye un depósitu de sal de Bolivia allugáu nel departamentu de Potosí, nel altiplanu. Esti salar ye la resultancia del evaporamientu de l'agua d'un gran llagu interior llamáu Minchin el cual tamién dexó'l gran salar d'Uyuni y el llagu Poopó, el sal más puro del salar atopar nel so centru esta zona tien unes dimensiones de 26,9 km de llongura por 10,3 km d'anchu y una superficie de 138 km², polo xeneral el salar de Empexa tien una superficie de 483 km² incluyíos los 191 km² de sala pura, presenta unes dimensiones de 50 km de llongura por 30 km d'anchu.

## Ver tamién
* Salar de la Llaguna
* Salar de Chiguana
* Salar d'Ollagüe

## Referencies

## Enllaces esternos
Pedro de Vargas

**Pedro de Vargas**  en Lima aprendió la pintura, dempués ingresó a la orde Xesuita. A partir de 1577 foi discípulu y collaborador de Bernardo Bitti tantu en Lima como nel Cusco, frutu de la cual realizáronse los retablos principales de la Ilesia de San Pedro de Lima y unu de los retablos de la Ilesia de la Compañía de Cusco, dambes obres perdíes.

Ye probable que dexara obra nel Cusco qu'entá nun son identificaes. En 1591 treslladóse a Quito y pinta la so *Inmaculada con San Luis Gonzaga y San Estanislao de Kotska* que güei s'atopa na sala capitular de la Compañía de Quito y que, según Mesa y Gisbert, ta falsamente atribuyida a Angelino Medoro.

Vargas ye unu de los pioneros na téunica del brocateado na Escuela cuzqueña de pintura.

## Bibliografía
*Autor Varios. *Pintura nel virreinatu de Perú*. Bancu de Creitu de Perú. Lima, 2002.

## Referencies

## Enllaces esternos