Hormilleja

**Hormilleja** ye un conceyu de la comunidá autónoma de La Rioxa (España). Asítiase na contorna de Nájera, na confluencia de los ríos Najerilla y Tuertu.
Llenda al norte y noroeste con San Asensio, al este cola xurisdicción de Somalo, y al sur y al oeste con Nájera.

## Historia
En Hormilleja esisten muertes que demuestren l'antigüedá del poblamientu del so territoriu. Fueron topaos nos xacimientos celtibéricos y romanos asitiaos nel so términu municipal.

El conceyu perteneció al señoríu del Monesteriu de Cañas, siendo escoyíu l'alcalde pola monxes de dicha institución. Nel sieglu XVIII formó parte de la Xunta de Valpierre, perteneciente al partíu de Santo Domingo de la Calzada, nesa dómina parte de la provincia de Burgos.

La hestoria del pueblu de Hormilleja empieza en Cuetu Molín o El Risco, onde tribus indíxenes celtíberes asitiáronse sobre'l sieglu II a. C . hasta'l sieglu I d.C. Nesti asentamientu atopáronse buelgues arqueolóxiques como cerámica, molinos de mano y rotación, etc…

Darréu los pobladores mover hasta la zona de Ruegu, onde atopamos restos de cerámica romana, bien abondosa nel valle del ríu Najerilla.
Sobre los sieglos VII y VIII los pobladores moviéronse a la parte de la Redonda. En 1970 afayóse una necrópolis con tumbes que daten del sieglu VII – VIII al XIII. Nesta dómina'l pueblu tien el nome de Formelleia.

A partir del sieglu XIII el pueblu de Ormillexa mover hasta la so situación actual. Les cases y el campusantu asitiar a la vera del ríu Tuertu.

Nel añu 1846, Ángel Casimiro de Govantes apuntaba yá nel so Diccionariu Xeográficu-Históricu de La Rioxa” que nel términu ven cachos de la calzada romana. Estos cachos taben nel actual camín de la Media Llegua. Reparando la topografía convida a pensar – según autores- que de Tricio, la calzada romana dirixir a la desaguada del ríu Tuertu pa siguir col escontra Hormilla.

Na zona de “El Sotu”, hasta 1960 aproximao, esistíen les ruines de la Ermita de San Pedro de Ruegu.

Hormilleja formó parte de la Xunta de Valpierre, y de la provincia de Burgos hasta la creación de Logroño pol R.D. de 30 de payares de 1833

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 7,44&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

## Economía
Ta basada na agricultura, principalmente viñeos y ceberes. La uva comercializar en cooperatives de llocalidaes estremeres y bodegues de la llocalidá. 
La so proximidá a la llocalidá de Nájera facilita que sían munchos los habitantes que se muevan a trabayar nes sos industries.

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

## Llugares d'interés

### Arte relixoso
* **Ilesia de Santa Catalina**. Construyida nel sieglu XVIII, ye d'estilu barrocu. Nel sieglu XX reconstruyóse'l bautisteriu. Ta construyida en sillería y mampostería y consta d'una única nave estremada en tres tramos y cabecera cuadrangular, cubierta aquella por lunetos y éstes por arestes. Coru alto a los pies. Ingresu adintelado, empobináu al sur. 
El templu foi encargáu poles monxes de Cañas.
Nel so interior atopa la Virxe del Rosariu, talla del sieglu XIV.

### Arquiteutura civil
Pueden reparase na llocalidá, asitiada en fastera, delles cases d'interés; asina na cai mayor allúgase una vivienda de dos plantes edificada en sillería nel sieglu XVII. Na mesma cai otru inmueble tien un escudu de la familia Fernández, fecháu tamién nel sieglu XVII.

### Xacimientos
* **Xacimientu prerromanu**. Asitiáu na parte sur de la villa. Nél hanse atopáu cerámiques celtibériques y otros restos que demuestren qu'esistió una ciudá prerromana en dichu allugamientu.

* **Cuetu Molín**. Na redoma de Hormilleja atópase'l Cuetu Molín denomináu polos hormillejenses como "El Risco". 
El Risco anque pertenez xeográficamente al conceyu de Nájera ye un elementu bien cercanu a Hormilleja y por tanto tien una fonda rellación colos sos habitantes.
La paraxa denomada "El Cuetu Molín" o "El Risco" agospia los restos d'un pobláu prehistóricu y celtibéricu (berón) onde pueden apreciase restos arquiteutónicos y cerámicos.

* **Necrópolis medieval**. Asitiada al norte de la llocalidá, nel términu conocíu como *La Redonda*.

## Fiestes
* San Gregorio Ostiense (patrón) - 9 de mayu.
Dende primeros años del sieglu XX caltién la tradición de bendicir los campos cola agua del santu”. Dellos vecinos mover a la basílica del santu na llocalidá navarra de Sorlada a recoyer l'Agua de San Gregorio”. L'agua bendicida ye pasada per una cabeza de plata del santu en que'l so interior atópense parte de los sos restos óseos. Cola agua del santu”, el segundu sábadu del mes de mayu faen trés procesiones pa bendicir los cultivos; la primera, al cume de Valpierre; la segunda, en redol al pueblu, y la tercera, pel camín del campusantu al términu de Matarrucho.
* Fiestes de Gracies Celebrar n'honor a la Virxe del Rosariu l'últimu fin de selmana d'agostu. 
* Santa Catalina d'Alexandría (patrona) - 25 de payares. Celébrase l'últimu sábadu de payares.
* Romería de la Media Llegua - Domingu anterior al llunes de Pentecostés. Cincuenta díes dempués de Selmana Santa celébrase, coincidiendo col Domingu de Pentecostés, la romería de "La Media Llegua". El trayeutu d'aproximao 2,5 km. (media llegua) llega hasta la llende de la xurisdicción de Hormilleja. Nos sos oríxenes tenía llugar el llunes dempués del Domingu de Pentecostés y dende 1988 celébrase siempres en Domingo.

## Ver tamién
* Conceyos de La Rioxa
* Llocalidaes d'entidá menor de La Rioxa

## Referencies

## Enllaces esternos