open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rallus longirostris

***Rallus lonxirostris*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae qu'habita nos banzaos y manglares de les zones costeres del norte y este de Suramérica.

## Carauterístiques
El rascón piquilargo mide ente 36 y 41 cm. El so plumaxe ye de color marrón buxu, col pechu acoloratáu, banduyu blancuciu y barres blanques y negres nes bandes. El so picu ta llixeramente curvado escontra baxo, ye coritu percima y anaranxáu o acoloratáu per debaxo.

## Historia natural
Aliméntase de crustáceos, moluscos, inseutos y pexes pequeños. Busca'l so alimentu mientres camina, dacuando sondiando col picu llargu en agües salobres pocu fondes o ente la folla.

Constrúi niales de pequeñes cañes ente los raigaños nos manglares y pon ente 3 y 7 güevos color púrpura con mancha ocres.

Dellos investigadores, como Robert Dickerman, consideren qu'esta ave y *[[Rallus elegans]]* son una sola especie o siquier una superespecie y sábese que pueden cruciase y tener descendencia ente sigo.

## Referencies

### Bibliografía
* Rallus lonxirostris IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 19 de mayu de 2010.
* Rallus lonxirostris Boddaert, 1783 ITIS report.
* Arizmendi, M.C. y G. Ceballos. 2000. "Rascón picudu"; G. Ceballos y L. Márquez Valdelamar (Eds.) *Aves de Méxicu en peligru d'estinción*. CONABIO, Institutu d'Ecoloxía-UNAM, Fondu de Cultura Económica. Méxicu.
* Herrera, Alvaro Rallus lonxirostris Boddaert, 1783  *Species of Costa Rica*. InBio. Consultáu'l 19 de mayu de 2010.
* Hilty *Birds of Venezuela*. ISBN 0-7136-6418-5
* Hilty, S.L. y W.L. Brown. 1986. *A guide to the Birds of Colombia*. Princeton University Press. Pinceton, New Jersey, USA.
* 
* Ridgely, R.S. y J.A. Gwynne. 1989. *A Guide to the Birds of Panama with Costa Rica, Nicaragua, and Honduras*. Segunda edición. Princeton University Press, Princeton, New Jersey, USA
* Taylor and van Perlo *Rails*. ISBN 90-74345-20-4

## Enllaces esternos

* Clapper Rail Bird Sound
Reinwardtipicus validus

***Reinwardtipicus validus*** ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae (picatueros) que vive nel sureste asiáticu. Ye la única especie del xéneru ***Reinwardtipicus***. 

## Descripción
El pito dorsinaranja mide alredor de 30&nbsp;cm de llargu. El plumaxe de la so cara, banduyu, frontal del pescuezu, llombu y obispillo ye de color naranxa, ente que les sos ales y cola con negres, con dos franxes naranxes nes ales. El machu tien el moñu coloráu y el so pechu de tonos coloráu anaranxaos, ente que la fema tener castaños.

## Distribución y hábitat

Atópase nes selves húmedes de tierres baxes del sur de la península malaya, Sumatra, Borneo, Xava ya islles menores aledañas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhamphomantis megarhynchus

***Rhamphomantis megarhynchus*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae qu'habita nos montes húmedos de les tierres baxes tropicales y subtropicales de Nueva Guinea ya islles axacentes. Ye la única especie del xéneru *[[Rhamphomantis]]*.

## Subespecies
Conócense dos subespecies de *Rhamphomantis megarhynchus*:

* *[[Rhamphomantis megarhynchus megarhynchus]]* - Nueva Guinea ya Aru.
* *[[Rhamphomantis megarhynchus sanfordi]]* - Waigeo

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhaphidura leucopygialis

***Rhaphidura leucopygialis*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae. 

Habita en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Singapur y Tailandia, n'enllanaes y montes tropicales y subtropicales d'hasta 1200&nbsp;m d'altitú. Aliméntase d'inseutos que prinda en vuelu, mide 11&nbsp;cm de llargor, les sos ales son llargues, estreches y curvadas y la so cola ye apuntiada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhaphidura sabini

El **andarón de Sabine** o **rabitojo de Sabine** (***Rhaphidura sabini***), ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae.

Habita nos montes lluviosos d'África, ente los 700 y los 1&nbsp;700&nbsp;m d'altitú, enː Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Togu y Uganda.

Ye una ave pequeña, de 11&nbsp;cm de llargor y 20&nbsp;gr de pesu, que s'alimenta de formigues voladores y de una amplia variedá d'inseutos.

## Referencies
Rhinopomastus aterrimus

La **abubilla-arbórea negra**  (***Rhinopomastus aterrimus***) ye una especie d'ave bucerotiforme de la familia Phoeniculidae que vive nel África subsaḥariana.

## Distribución
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Burkina Fasu, Camerún, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, República Centroafricana, Chad, El Congu, República Democrática d'El Congu, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Sudán del Sur, Togu, Uganda y Zambia.

## Subespecies
Reconocense les siguientes subespecies:
* *R. aterrimus aterrimus* (Stephens, 1826)
* *R. aterrimus emini* (Neumann, 1905)
* *R. aterrimus notatus* (Salvin, 1892)
* *R. aterrimus anchietae* (Barboza du Bocage, 1892)

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhinopomastus cyanomelas

***Rhinopomastus cyanomelas*** ye una especie d'ave bucerotiforme de la familia Phoeniculidae. Ta llargamente estendida n'África al sur d'El Sáḥara.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
* *R. cyanomelas cyanomelas* (Vieillot, 1819)
* *R. cyanomelas schalowi* Neumann, 1900

## Referencies

## Enllaces esternos
Ramphastos toco

El **tucán toco** (***Ramphastos toco***) ye una especie d'ave piciforme de la familia Ramphastidae, siendo la so represetante de mayor tamañu y unu de los más conocíos. El so hábitat natural ye América del Sur y ye una especie que s'atopa davezu nos zoolóxicos de tol mundu.

## Descripción
Tien un plumaxe llamativu col cuerpu negru, gargüelu blancu y un aniellu ocular azul. La carauterística más destacable ye, como siempres, el so enorme picu mariellu con una mancha negra, que magar paecer pesáu ye increíblemente llixeru cuidao que'l so interior ye práuticamente buecu. Suelen tener un llargor mediu de 63 centímetros (25 pulgaes), de los cualos el picu ocupa unos 20cm (8 pulgaes) y algamen un pesu cimeru a 500 gramos. Tienen dos deos palantre y dos escontra tras, de forma que pueden garrase meyor a les cañes. Nun esiste dimorfismu sexual ente machos y femes.

La esperanza de vida del tucán toco ye ente 10 y 15 años.

## Hábitat
Esta especie alcontrar nos montes húmedos del Este de Suramérica: Guayana, Bolivia, Paraguái, Brasil (Ecorrexón del Cerrado) y el Nordeste d'Arxentina . A diferencia d'otres especies, prefieren los espacios daqué más abiertos, como sabanes y zones pocu arbolaes, a la selva trupa.

## Alimentación
El tucán toco aliméntase principalmente de fruta, pero dacuando tamién come inseutos, reptiles y güevos d'otres aves.

## Reproducción
La dómina de cría del tucán toco varia según la rexón, anque'l so ciclu de reproducción ye añal. P'añerar busquen cuévanos nos árboles que frecuentemente suelen usar añu tres d'añu. Suelen poner de 2 a 4 güevos, que eclosionen a los 16-20 díes.

Les críes nacen desnudes y ciegues. La so crecedera ye bastante lentu y primeramente nun s'asemeyen a un tucán adultu, cuidao que'l so picu tarda dellos meses en desenvolvese dafechu. Abren los güeyos a les 3 selmanes.

## Referencies

## Bibliografía
* Gilbert, A. (2002). Toco Toucan (Ramphastos toco). pp.&nbsp;270–271 in: del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. eds (2002). *Handbook of Birds of the World*. Vol. 7. Jacamars to Woodpeckers. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-37-7
* Restall, R., Rodner, C. & Lentino, M. (2006). *Birds of Northern South America - An Identification Guide.* Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-7242-0
* Short, L. & Horne, J. (2001). *Toucans, Barbets and Honeyguides.* Oxford University Press, London. ISBN 0-19-854666-1
* Sick, H. (1993). *Birds of Brazil - A Natural History.* Princeton University Press, West Sussex. ISBN 0-691-08569-2

## Enllaces esternos
Ramphomicron microrhynchum

***Ramphomicron microrhynchum*** ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución y hábitat
Vive nos montes húmedos y montes de monte de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.

## Descripción
Mide ente 8 y 9&nbsp;cm de llargor y pesa ente 3 y 5&nbsp;gr. L'envés y la parte cimera de la cabeza de los machos ye de color púrpura intensu, con una cola curtia y ahorquillada de color violeta bien escuru, casi negru. Les femes son de color verde na so parte cimera y blancu buxu con motudu en verde pola inferior.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhinopomastus minor

La **abubilla-arbórea menor**, Bubiella arbórea menor, (***Rhinopomastus minor***) ye una especie d'ave bucerotiforme de la familia Phoeniculidae. Ta llargamente estendida nel este del África subsaḥariana, alcuéntrase n'Etiopía, Kenia, Tanzania, Somalia, Sudán del Sur, Djibouti y Uganda.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
* *R. minor minor* (Rüppell, 1845)
* *R. minor cabanisi* (de Filippi, 1853)

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhodopis vesper

***Rhodopis vesper***, tamién llamáu **picaflor del norte** o **picaflor vespertín**, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: ***Rhodopis***, de la familia Trochilidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste d'América del Sur. 

## Costumes
L'hábitat d'esti colibrí son les carbes seques, subtropicales o tropicales; carbes húmedes, subtropicales o tropicales, y carbes d'altitú, subtropicales o tropicales.

## Taxonomía
Esta especie describióse orixinalmente pol naturalista francés René Primevère Lesson nel añu 1829, sol nome científicu de: *Ornismya vesper*. La so llocalidá tipu ye probablemente: «Tarapacá», güei nel norte de Chile, pero posiblemente tenga de referise al oeste de Perú. El xéneru foi descritu pol naturalista, zoólogu, botánicu y ornitólogu alemán Ludwig Reichenbach nel añu 1854.

Esti taxón ta estrechamente rellacionáu con *[[Heliomaster]]*, y dacuando incluyir nél. 

### Distribución y subespecies
Distribuyir por una franxa de 100 a 200&nbsp;km d'anchu, que s'estiende a lo llargo de 3000&nbsp;km bordiando la mariña del océanu Pacíficu suramericanu, dende'l noroeste de Perú, hasta'l norte de Chile. Una segunda población, dixunta de l'anterior, habita más al sur, nuna franxa costera de 75 por 200&nbsp;km. Dambes poblaciones tán dixebraes ente sigo por un hiatu de mariña chilena de 2000&nbsp;km, ensin la presencia de la especie.

Nesta especie la variación infraespecífica ye bien leve, y con necesidá de revisión; la forma *Rhodopis vesper tertia* foi propuesta pal norte de Perú, anque tentativamente incluyir na subespecie nominal, anque morfométricamente ye indixebrable de *R. v. atacamensis*. Podría ser meyor considerada una especie monotípica.

Provisionalmente subdividir en 3&nbsp;subespecies:
* *[[Rhodopis vesper koepckeae]]* Berlioz, 1974 - Ye endémica del cuetu Illescas, nel suroeste del Departamentu de Piura, al noroeste de Perú.
* *[[Rhodopis vesper vesper]]* (Lesson, 1829) - Habita na mayor parte de la mariña de Perú, hasta la Rexón de Tarapacá, nel norte de Chile.
* *[[Rhodopis vesper atacamensis]]* (Leybold, 1869) - Ye endémica de la rexón d'Atacama, nel norte de Chile.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhodopis vesper atacamensis

***Rhodopis vesper atacamensis*** ye una de les subespecies en que s'estrema la especie *[[Rhodopis vesper]]*, única integrante del xéneru monotípicu: ***Rhodopis***, de la familia Trochilidae. Esta ave distribúyese na mariña pacífica del centro-oeste d'América del Sur. 

## Costumes

L'hábitat d'esti colibrí son les carbes seques, subtropicales o tropicales; carbes húmedes, subtropicales o tropicales, y carbes d'altitú, subtropicales o tropicales.

## Taxonomía

Esta subespecie describióse orixinalmente pol naturalista y botánicu alemán Friedrich Leybold nel añu 1869, sol nome científicu de: *Trochilus atacamensis*. La so llocalidá tipu ye: «Quinta de Sápulen, Copiapó, Chile». 

*Rhodopis vesper atacamensis* estremar de *[[Rhodopis vesper vesper]]* pol so tamañu daqué menor, 12&nbsp;cm versus 13 a 14&nbsp;cm.

### Distribución
Esta subespecie ye endémica de Chile. Distribúyese por una franxa de 100 a 200&nbsp;km d'anchu, que s'estiende a lo llargo de la mariña del océanu Pacíficu nel centru-norte de Chile, mayormente na metá norte de la Rexón d'Atacama, nes llocalidaes de Caldera, caleta Barquín, y nel valle del ríu Copiapó. Más escontra'l sur, presenta dellos rexistros, inclusive nidificando, na Rexón de Coquimbo, en Coquimbo y La Serena. Más escontra'l norte de la distribución d'esti taxón, partiendo dende la ciudá de Calama, na Provincia de El Loa Rexón d'Antofagasta escontra'l norte, preséntase la subespecie *[[Rhodopis vesper vesper]]*, dixunta de l'anterior, dixebraes ente sigo por un hiatu de mariña chilena ensin la presencia d'integrantes de la especie.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rhynchotus maculicollis

***Rhynchotus maculicollis***, tamién denomada comúnmente **martineta coloriada de pescuezu enllordiáu**, ye una especie d'ave terrícola del xéneru *[[Rhynchotus]]* de la familia Tinamidae, mesma de los montes de Bolivia y el noroeste d'Arxentina. 

## Sistemática
Mientres enforma tiempu considerar como una subespecie de *[[Rhynchotus rufescens]]*, pero foi dixebrada en 1996 polos sos notables diferencies vocales y morfolóxiques, especialmente na so cabeza y pescuezu los cualos son rayaos y enllordiaos de negru. El SACC dixebrar como especie plena, y la UICN fixo lo mesmo en 2006. 

## Distribución
Habita nos altores de Bolivia y el noroeste arxentín, nes provincies de Jujuy, Salta, Tucumán y Catamarca. Vive ente los 1000 y los 3000&nbsp;msnm.

## Hábitat
Habita nos pacionales montanos del pisu cimeru de les yungas, y pacionales semiáridos con carbes esperdigaes del tope de les sierres del chaco serranu.

## Dieta
La so dieta varia según la estación: nel branu alimentar d'invertebraos inseutos y otros animales pequeños (inclusive mures); nel iviernu camuda a materia vexetal: flores, frutos que toma del suelu o de arbustos baxos, granes, biltos y fueyes tienres, retueyos, raigaños y tubérculos.

## Comportamientu
El machu ye'l que guara los güevos, los que pueden provenir de distintes femes. Al nacer los pichones, tamién él va curiar hasta que tean llistos pa valise por sigo mesmos. El nial facer sobre'l pisu, ente los trupos matos. 

## Caltenimientu
Como tolos tinámidos, ye bien pruyíu por cazadores, polo cual menguó la so población llocalmente, anque'l so hábitat, al ser un ecosistema menos aptu pa cultivos, nun sufrió pol tresformamientu a terrenes agrícoles como sí lu afectó a la otra especie congenérica.

La UICN clasifica a esta perdiz como d'Esmolición menor, con un rangu d'escurrimientu de 114&nbsp;000&nbsp;km².

## Referencies
* 
* **del Hoyo,J., Elliot, A., Sargatal, J.**, eds (1992) Handbook of the Birds of the World, Volume One Ostritch to Ducks, ISBN 84-87334-10-5
.
 
## Enllaces esternos
* 
* 
* 
* 
*
Rhyticeros plicatus

***Aceros plicatus*** ye una especie d'ave coraciforme de la familia Bucerotidae qu'habita les selves de les Moluques, Nueva Guinea, el archipiélagu Bismarck y les islles Salomón.

## Subespecies
Reconocense seis subespecies de *Aceros plicatus*:

**[[Aceros plicatus ruficollis]]* - norte de les Moluques y oeste de Nueva Guinea.
**[[Aceros plicatus plicatus]]* - sur de les Moluques (Kelang, Ceram y Ambon).
**[[Aceros plicatus jungei]]* - este de Nueva Guinea; divagante hasta la islla Fergusson y archipiélagu d'Entrecasteaux).
**[[Aceros plicatus dampieri]]* - archipiélagu Bismarck (Nueva Hanover, Nueva Irlanda y Nueva Bretaña). 
**[[Aceros plicatus harterti]]* - islles Salomón (islles Buka, Bougainville, Fauro y Shortland).
**[[Aceros plicatus mendanae]]* - noroeste y centru de les islles Salomón (de Choiseul y Vella Lavella escontra'l sur hasta Malaita y Guadalcanal).

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Rhyticeros undulatus

El **cálao gorginegro** o **cálao cinxíu** (***Aceros undulatus***) ye una especie d'ave coraciforme de la familia Bucerotidae llargamente distribuyida pol Sureste d'Asia.

## Subespecies
Reconócense dos subespecies d'esta ave:  
**Rhyticeros undulatus aequabilis* Sanft, 1960 
**Rhyticeros undulatus undulatus* (Shaw, 1811)

## Referencies

## Enllaces esternos
Rollandia rolland

***Rollandia rolland*** ye una especie d'ave podicipediforme de la familia Podicipedidae qu'habita en Suramérica.

## Carauterístiques
El macá de cara blanca mide aproximao 30&nbsp;cm de llargu. Presenta plumaxe negru nel envés, pescuezu y cabeza, con un inconfundible diseñu blancu nos llaos de la cabeza, al altor de les oreyes. L'iris de los sos güeyos ye coloráu.

## Comportamientu

El polliscu ye'l más pequeñu de los zambullidores de la zona y el de coloración más escura. Al igual que los otros miembros de la familia, la so vida trescurre principalmente na agua, saliendo d'ésta en contaes ocasiones y xeneralmente pa xubir al nial. Ye malo de ver, yá que a la menor alarma fúndese y al salir a la superficie solo asoma la cabeza y el pescuezu, escondiéndose ente les totoras o vexetación acuática.

### Reproducción

Constrúi un nial flotante con totora húmeda y fondiáu a vexetación del sector, con una niarada de 4 a 6 güevos blancu-azulaos.

### Hábitat
El so hábitat natural son llagos d'agua duce, dende'l nivel del mar hasta cerca de 4.500&nbsp;m d'altitú. Alcuéntrase en Perú, Bolivia, Paraguái, Chile, Arxentina, Islles Malvines, Islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur y Uruguái. En Brasil, ta presente nel estremu sur (del Pantanal de Mato Grosso, en Rio Grande do Sul).

## Referencies

## Enllaces esternos
Rostrhamus sociabilis

El **caracoleru común** (***Rostrhamus sociabilis***), tamién conocíu como **elanio caracoleru**, **gavilán caracoleru** o **bilanu caracoleru**, ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae que cría de manera residente n'América del Sur tropical, les Antilles y el centru y sur de Florida.

## Carauterístiques
Les ales son llargues, anches y arrondaes. La cola ye llarga; el obispillo y les coberteras infracaudales son blancos. El picu, escuru y bien ganchudu, ye una adautación a la so dieta, que consiste casi puramente en cascoxos de llaguna del xéneru *[[Pomacea]]* (familia Ampullariidae). El machu adultu tien el plumaxe gris azuláu escuru, coles remeres más escures; les pates y la cera son coloraes. La fema adulta tien l'envés castañu escuru y el banduyu pálidu con munches franxes; la cara ye ablancazada con zones más escures detrás y sobre el güeyu; les pates y la cera son de color mariellu o naranxa. El neñones son similares a la fema adulta, pero la corona presenta franxes. 

## Historia natural
Ye una ave de güelgues d'agua duce, qu'añera en arbustos o nel suelu. Pon de 3 a 4 güevos. Mide unos 45 cm de llargor y 120 cm de valumbu. Ye una especie gregaria; forma grandes bandaes pel hibiernu. El vuelu ye lentu, cola cabeza escontra baxo en busca de cascoxos. Una vegada alcontráu'l cascoxu, prindar y va a la so caña favorita a come-y lo.Con una pata suxetar na caña y na otra sostién al cascoxu. Mientres lo sostién cola garra, col picu fai un furacu na concha, na parte más inicial de la espira onde'l cascoxu ta retraído y por él estrayer ensin comese l'opérculu. Unu atopa espardíos pela vera del ríu Paraná les conches escarcavonaes y los opérculos, en montones.

El caracoleru común ye una especie en peligru nos Everglades de Florida, con una población de menos de 400 pareyes de cría. Demostróse que'l control del nivel de l'agua nos Everglades ta abrasando la población de cascoxos.

## Subespecies reconocen trés [[subespecie|subespecies]] de ''Rostrhamus sociabilis'':

* *[[Rostrhamus sociabilis plumbeus]]* - marismas d'agua duce de Florida, Cuba y Islla de la Juventud.
* *[[Rostrhamus sociabilis major]]* - esti de Méxicu y norte de Guatemala (Petén).
* *[[Rostrhamus sociabilis sociabilis]]* - d'Hondures y Nicaragua a Brasil y nordés d'Arxentina.

## Galería d'imáxenes
 
Image:Caracolero.jpg
 

## Referencies

* BirdLife International 2004. Rostrhamus sociabilis. En: IUCN 2006. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
* Avibase 

## Enllaces esternos

* Datos sobre ''Rostrhamus sociabilis''
Rhodopis vesper vesper

***Rhodopis vesper vesper*** ye una de les subespecies en que s'estrema la especie *[[Rhodopis vesper]]*, única integrante del xéneru monotípicu: ***Rhodopis***, de la familia Trochilidae. Esta ave distribúise na mariña pacífica del centro-oeste d'América del Sur. 

## Costumes
L'hábitat d'esti colibrí son les carbes seques, subtropicales o tropicales; carbes húmedes, subtropicales o tropicales, y carbes d'altitú, subtropicales o tropicales, xubiendo poles quebraes cordilleranas hasta los 3500&nbsp;msnm.

Constrúi un nial colgante, xuntáu a la caña de dalgún arbustu o árbol, cuantimás amuesa preferencia pol pacay (*[[Inga feuilleei]]*).

## Taxonomía
Esta subespecie describióse orixinalmente pol naturalista francés René Primevère Lesson nel añu 1829, sol nome científicu de: *Ornismya vesper*. La so llocalidá tipu ye probablemente: «Tarapacá», güei nel norte de Chile, pero posiblemente tenga de referise al oeste de Perú. 

La subespecie *Rhodopis vesper tertia* Hellmayr, 1932 foi propuesta para Tembladera, nel Departamentu de Cajamarca, nel norte de Perú, anque tentativamente incluyi na subespecie nominal.

*Rhodopis vesper vesper* estremase de *[[Rhodopis vesper atacamensis]]* pol so tamañu daqué mayor, 13 a 14&nbsp;cm versus 12&nbsp;cm.

## Sinonimia
**Rhodopis vesper* tertius Hellmayr, 1932 
**Rhodopis vesper* tertia Hellmayr, 1932

### Distribución
Esta subespecie distribúise por una franxa de 100 a 200&nbsp;km d'anchu, que s'estiende bordiando la mariña del océanu Pacíficu suramericanu, dende la mayor parte de la mariña de Perú, dende la Provincia de Lambayeque hasta'l departamentu de Tacna; amás del norte de Chile, nes Rexones d'Arica y Parinacota, Tarapacá y Antofagasta, algamando la ciudá de Calama, na Provincia de El Loa. Más escontra'l sur preséntase la subespecie *[[Rhodopis vesper atacamensis]]*, dixunta de l'anterior, dixebraes ente sigo por un hiatu de mariña chilena ensin la presencia d'integrantes de la especie.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ruwenzorornis johnstoni

***Ruwenzorornis johnstoni***, tamién llamáu *Turaco del Ruwenzori*  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Musophagidae que vive n'Árica Central. Ye la única especie del xéneru ***Ruwenzorornis***.

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves de los montes Ruenzori y Raullargumba, en Burundi, Ruanda, Uganda y l'este de la República Democrática d'El Congu.

## Comportamientu
El turaco del Ruwenzori ye una especie fitófaga. La so dieta compónse nun 92% de frutos y el restu de fueyes.

## Referencies

## Enllaces esternos
*https://ebird.org/species/ruwtur2?siteLanguage=es_ES Turaco del Ruwenzori, *Ruwenzorornis johnstoni*, ebird.org/ .
Sappho sparganura

El **colibrí cometa** (*Sappho sparganura*) ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, que s'atopa nos Andes de Bolivia y Arxentina.

## Sinonimia
**Trochilus sparganurus*

## Hábitat
Vive nos montes secos y carbes típiques de los valles interandinos, en montes de *[[Polylepis]]*, nes zones arbustiva de transición d'elevada altitú de la puna y nel monte de borrina. Afacer a los asentamientos humanos en zones agrícoles y urbanes.

## Descripción

El machu presenta una cola llarga, de 22 cm de llargor, espectacular, iridiscente, de color doráu acoloratáu. La cola de la fema tien una cola curtia, de 15 cm de llargu, de color acoloratáu morenura. La punta de les plumes de la cola son corites. La nuca, los costazos y la parte cimera del envés son de color verde doráu; la grupa y el llombu son de color anaranxáu a violeta. La parte cimera del banduyu y el pechu son verde esmeralda, que se fai bien brillosa nel gargüelu. La parte inferir del banduyu ye opaca, de color verde morenura.

La so llamada ye un rillo roncu.

## Nomes locales
Nel idioma quechua local conozse como *Q'ori Kenti* ("colibrí d'oru") y en castellán como "picaflor cometa". El nome del xéneru referir a Safu, la poeta griega de Lesbos.

## Bibliografia
* Jardine, William (1833) "Humming birds'"; *The Naturalist's Library, Ornitholgy* II: 112-113. Edinburgh. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura boehmi

***Sarothrura boehmi*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae que vive n'África.

## Distribución

Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, Gabón, Guinea Ecuatorial, Guinea, Kenia, Malaui, Malí, Nixeria, El Congu, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura insularis

***Sarothrura insularis***  ye una especie d'ave gruiforme de la familia de les rálidas.
Ye endémica de Madagascar.

El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales del este de la islla de Madagascar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura lugens

***Sarothrura lugens*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae que vive n'África.

## Distribución
Estiéndese de forma bien estazada principalmente por África Central. Alcuéntrase n'Angola, Camerún, Gabón, Malaui, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Tanzania y Zambia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura pulchra

La **pituca pulcra** (*Sarothrura pulchra*) ye una especie d'ave na familia Sarothruridae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Tanzania, Togu, Uganda y Zambia.

## Ecoloxía
Esta especie nun ye migratoria, anque delles poblaciones realicen desplazamientos locales en hábitats que fueron alteriaos o que son desaxeradamente secos. Conozse bien pocu sobre la temporada de reproducción, pero na mayoría de les zones la especie reproducir mientres les agües en territorios permanentes de pareyes solitaries o en grupos familiares. La especie alimentar mientres les hores de lluz, y la so actividá ye mayor ceo pela mañana y al atapecer.

## Hábitat
La especie rique zones con residuos de fueyes, folla, arena, gravilla o agües pocu fondes cubiertos de vexetación trupa p'alimentase, y polo xeneral alcuéntrase en montes pantanosos, regueros, estanques y riberes de ríos en monte húmedu. Puede presentase hasta distancies de 400 m de l'agua nel suelu del monte, y anque escasamente reparar no fondo del monte, puede siguir el cursu de ríos y regueros en montes, pacionales trupos con arbustos, de forma escepcional puede alcuéntrase en zones con papiru y otres vexetaciones acuátiques en llagos. La especie alcuéntrase bien afecha pa situaciones en que'l monte ye fadiáu, de cutiu permaneciendo xunto a regatucos montiegos depués de que'l monte foi estenu, y coloniza les zones montiegues estenaes siempres y cuando se caltenga o desenvuelva ciertu grau de vexetación de cobertoria.

## Alimentación

La so dieta consiste principalmente d'invertebraos tales como inseutos (incluyendo formigues, escarabayos, Hemiptera, mosques y pequeñes poliyes), bárabos d'inseutos acuáticos y terrestres (por casu aquelles de quironómidos, libélulas, escarabayos y Lepidoptera), viérbenes de tierra, nematodos, sangüijuelas pequeñes, gastropodos pequeños, miriapodos y arañes, n'ocasiones puede prindar xaronques pequeñes y consumir vexetales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura rufa

***Sarothrura rufa*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae, que s'atopa n'Angola, Botsuana, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Gabón, Kenia, Liberia, Malaui, Mozambique, Namibia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.

## Sinonimia
**Rallus rufus*
**Coturnicops rufa*

## Hábitat
Vive ente xuncos y pacionales altos anubiertos, banzaos y pequeñes llagunes de valles inundables (vleis).

## Descripción
Mide 15 a 17 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu adultu presenta plumaxe ablondu o castañal acoloratada na cabeza, nuca, pescuezu y pechu; col envés, banduyu y ales negres con llinies blanques y la cola carauterísticamente negra. El plumaxe de la fema ye marrón con tremes; les mexelles y el gargüelu pálides y la cola corita a parda escura.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sarothrura affinis

***Sarothrura affinis*** ye una especie d'ave de la familia de les rálidas.
Alcuéntrase en Kenia, Lesothu, Malaui, Mozambique, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Zambia, y Zimbabue.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sasia abnormis

***Sasia abnormis***, tamién conocíu como *Carpinterito malayu*  ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae qu'habita nel sureste asiáticu.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en montes húmedos tropicales de la península malaya, Borneo, Sumatra y Xava n'Indonesia, distribuyíu pel sur de Myanmar y Tailandia, Indonesia, Malasia, y Brunéi.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sasia africana

***Sasia africana*** ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae qu'habita n'África central y occidental.

## Sinonimia
**Verreauxia africana*

## Descripción
El carpinterito africanu mide alredor de 8 cm de llargu y tien una cola bien curtia. El plumaxe de los adultos ye principalmente abuxáu, coles ales de color verde oliváceu. Presenta anchos aniellos oculares coloraos y unes pequeñes llistes blanques percima y per debaxo de los güeyos. Les sos pates tamién son coloraes pero'l so picu ye gris. Los machos suelen tener la frente colorada. Los xuveniles tien les partes inferiores con tonos anteados.

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves y sabanes húmedes de Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia, l'este d'Uganda, el norte d'Angola y l'estremu meridional de Sudán del Sur.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sasia ochracea

El **carpinterito cejiblanco**, tamién llamáu *Carpinterito cejiblanco* (***Sasia ochracea***), tamién conocíu como **carpinterito de ceyes blanques**, ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae. Ye una ave terrestre, orixinaria d'Asia. Inclúi a trés subespecies reconocíes.

## Distribución y [[hábitat]]
Ye nativu de Bangladex, Bután, Camboya, el norte de la India, el sur de China, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam. El so hábitat natural componer de monte templáu y monte montano húmedu subtropical o tropical.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
* *[[Sasia ochracea ochracea]]* Hodgson, 1837 
* *[[Sasia ochracea reichenowi]]* Hesse, 1911
* *[[Sasia ochracea kinneari]]* Stresemann, 1929

## Referencies

## Enllaces esternos
Schistes geoffroyi

***Schistes geoffroyi***, llamáu tamién *colibrí picocuña*, *colibrí de cola franjada*, *colibrí piquicuña* o *colibrí pico de cuña*  (***Schistes geoffroyi***) ye una especie d'ave na familia Trochilidae. Alcuéntrase nel xéneru monotipo ***Schistes***, anque dacuando asignase a *[[Augastes]]*.

## Sinonimia
**Augastes geoffroyi*, (Bourcier, 1843)

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes montanos húmedos subtropicales o tropicales.

## Referencies

## Enllaces esternos
*birdscolombia.com/ Colibrí Piquicuña, Wedge-billed Hummingbird, ''Schistes geoffroyi'',
Schoutedenapus myoptilus

***Schoutedenapus myoptilus*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive nel África subsaḥariana.

## Distribución

Anque la población principal alcuéntrase nel este d'África, en redol a la rexón de los grandes llagos, estender de forma bien estazada por otres rexones del África subsaḥariana. Alcuéntrase en Ruanda, Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Mozambique, Tanzania, Uganda, Camerún, Malaui, Zambia y Zimbabue.

## Referencies

## Enllaces esternos
Scotopelia peli

***Scotopelia peli*** ye una especie grande de curuxa de la familia Strigidae. Aliméntase nocturnamente de los pexes y xaronca atrapándolos na superficie de los llagos y ríos. La especie prefier los ríos de movimientu lentu con grandes árboles que sobresalen del nial y forraxe. Añera en buecos y les forquetes de los árboles grandes. Anque dos güevos son puestos, namái una pitucu eclosiona. 

Atopar a lo llargo de gran parte d'África subsaḥariana, pero polo xeneral ye más bien local, raru y ausente de les rexones más seques. Los adultos tienen una coloración jengibre-acoloratáu con trupa franxes escuros nel envés y l'ampliación de les partes inferiores. Los dos uxos rellacionaos d'África son más pequeños y la falta de restricción de la escuridá y l'ampliación (anque sí tienen rayes escures per debaxo). Los xuveniles son más uniforme que los adultos. A diferencia de l'águila, curuxes, los moños del oyíu de la Pesca de uxu son apenes visibles, dándo-y una apariencia d'una cabeza redonda. 

## Referencies
Scythrops novaehollandiae

El **cucu tucán** (***Scythrops novaehollandiae***) ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae. Habita nel norte y este d'Australia, Papúa Nueva Guinea ya Indonesia (dende Célebes a les Moluques y Nueva Guinea Occidental); envierna tamién en Timor Oriental. Ye la única especie del xéneru ***Scythrops***.

## Distribución y [[subespecie|subespecies]]
Reconócense les siguientes:
* *S. n. fordi* Mason, 1996 - Célebes ya islles de la so redolada * 
*S. n. novaehollandiae* Latham, 1790 - norte y este d'Australia, Nueva Guinea y les Moluques
* *S. n. schoddei* Mason, 1996 - islles Bismarck

## Referencies

## Enllaces esternos

*Australasian Bird Image Database: Channel-billed Cuckoo
Scotopelia bouvieri

***Scotopelia bouvieri*** ye una especie de curuxa de la familia Strigidae. Alcuéntrase nel monte riberanu n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón y Nixeria. Nun s'atopa amenaciáu.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Scotopelia bouvieri. 2006 Llista Colorada d'Especies Amenaciaes. Consultáu'l 24 de xunetu de 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Selasphorus platycercus

***Selasphorus platycercus*** ye una especie d'ave de la familia Trochilidae. Ye un picaflor de medianu tamañu con un llargor d'aproximao 10&nbsp;cm, nativa d'América del Norte y Guatemala. Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Selasphorus rufus

***Selasphorus rufus***  ye una especie d'ave de la familia Trochilidae. Ye un pequeñu picaflor con un llargor d'aproximao 8&nbsp;cm, y un picu llargu y bien delgáu. Nun tien subespecies reconocíes. 

El so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Les Bahames, Islles Turques y Caicos.

## Descripción
El machu adultu tien pechu blancu, cara, envés, llaterales y cola ablonda y un parche anaranxáu-acoloratáu iridiscente nel gargüelu. Dellos machos tienen daqué de verde nel envés o na corona. Les partes inferiores de la fema son verdes con daqué de blancu, delles plumes anaranxaes iridiscente nel centru del so gargüelu, y una cola escura con estremos blancos y una base ablonda. La fema ye apenes más grande que'l machu. Les femes y los machos con envés verde son bien difíciles d'estremar del colibrí de Allen. Este ye un colibrí de dimensiones típiques, siendo una ave bien pequeña. Pesa de 2 a 5 gr, mide de 7 a 9 cm de llargu y les sos ales tienen una envargadura d'unos 11 cm.

Aliméntase de néctar de les flores utilizando una llarga llingua estensible o atrapen inseutos. Estes aves precisen alimentase frecuentemente mientres permanecen activos mientres el día y pela nueche permanecen dormilientos pa caltener enerxía.

## Referencies

## Enllaces esternos
Selasphorus sasin

***Selasphorus sasin*** ye una especie de picaflor de la familia Trochilidae. Ye un pequeñu ave con un llargor d'aproximao 7,5—9&nbsp;cm. 
El so área de distribución inclúi Estaos Xuníos, Méxicu, ya incidentalmente Canadá. 

## Subespecies
Estrémense dos subespecies reconocíes, incluyendo la subespecie nominal: 
* *Selasphorus sasin sasin* (Lesson, 1829) 
* *[[Selasphorus sasin sedentarius]]* (Grinnell, 1929) 

## Referencies

## Enllaces esternos
*Streaming en direutu d'un nial de Selasphorus sasin sedentarius: *http://www.ustream.tv/hummingbirdnestcam*
Selasphorus scintilla

El **colibrí scintilla** o **colibrí centelleante** (***Selasphorus scintilla***), ye'l picaflor más pequeñu dientro del so territoriu, que namái inclúi los montes de Costa Rica y l'occidente de Panamá. 

Esti diminutu páxaru habita montes, cafetales y dacuando xardinos d'altitúes que ronden los 900 a 2.000 msnm, llegando a tar inclusive a 2.500 metros d'altitú cuando nun ta criando. El so tamañu ye apenes unos 6.5 cm de llargu. El machu pesa 2 gramos y la fema 2,3 g. Tien un picu negru, curtiu y rectu. 

El colibrí scintilla (brillosu) machu adultu ye de color bronce-verde nel envés con una cola con franxa negra. El gargüelu ye acoloratada brillosa, dixebrada del área ventral de color pardu per una banda blanca nel pescuezu. La fema ye similar, pero'l so pescuezu ye de color crema con pequeñes manches verdes y los sos lladrales son más acolorataos brillantes. Los páxaros inmaduros paecer a la fema pero tienen ribetes acolorataos nel envés. La fema colibrí scintilla (brillosu) ye totalmente responsable pola construcción del nial ya incubación. Pon dos güevos blancos na diminuta copa del nial fecha con plantes y seda a un altor d'unu a cuatro metros. La incubación lleva de 15 a 19 díes, y tarda otros 20 a 26 díes de mano a volar. 

Esta especie alimentar de néctar, tomáu d'una variedá de pequeñes flores, inclusive salvia y especies de normal polinizaes por inseutos. Como otros colibríes tamién toma pequeños inseutos como una fonte esencial de proteína. Na temporada de cría'l colibrí scintilla (brillosu) machu se encarama a la vista en zones abiertes con Salvia y defende el so territoriu d'alimentación agresivamente coles exhibiciones del saltu. La llamada d'esta especie daqué reservada ye un *tsip* líquidu.

Esta especie ye reemplazada n'elevaciones más altes pol so pariente, el colibrí del volcán, *[[Selasphorus flammula]]*.

## Referencies

*  Database entry includes justification for why this species is of least concern
* Stiles and Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

## Enllaces esternos

* Semeya del colibrí;Artículu
*Semeya del colibrí; Artículu
* Videos del colibrí, Internet Bird Collection
Selenidera piperivora

***Selenidera piperivora*** ye una especie de tucán suramericanu presente nes selves de les guayanas, Venezuela y parte de Brasil.

## Hábitat
Vive per debaxo de los 900 m d'altitú na tierra firme del monte húmedu.
(Perl Bert van (2009) *A field guide to the birds of Brazil*: 80.4. Oxford University Press.) y el el monte de galería, siempres sobre les copes de los árboles.

## Sinonimia
* *Selenidera culik*

## Descripción
Mide 34 a 35 cm de llargor. Picu coloráu escontra la base, negru escontra la punta. En dambos xéneros l'envés, el banduyu, les ales y la cola son verdes, la cola con puntes acolorataes; la rexón infracaudal ye colorada; la llinia auricular mariella y la piel alredor del güeyu ye azul turquesa celeste. El machu la corona, nuca, pescuezu, gargüelu y pechu son negros; na fema grises, sacante la nuca que ye acoloratada.

## Alimentación
Aliméntase principalmente de frutos, apreciando especialmente los de la palma *[[Oenocarpus bacaba]]* y los de *[[Cecropia]]*. Consume en menor escala inseutos y otros artrópodos. 

## Referencies
Selenidera gouldii

***Selenidera gouldii*** ye una especie d'ave na familia *[[Ramphastidae]]*. 

## Distribución
Alcuéntrase na selva amazónica, con una población na sierra de Baturité na Ceará brasilana. 

## Taxonomía
Sacante nel picu, asemeyase al tucancito de picu maculado, y los dos fueron consideraos nel pasáu como conespecíficos. El so pesu ye de 131 a 209 gramos (4.6 a 7.4 oz.)

## Referencies
* BirdLife International 2008. Selenidera gouldii. 2008 IUCN Red List of Threatened Species.  Descargáu'l 4 de marzu de 2010.
Selasphorus flammula

El **colibrí volcán** o **colibrí volcanero** (***Selasphorus flammula***), ye un colibrí bien pequeñu qu'añera namái nos montes de Costa Rica.

Esta pequeña ave endémica habita n'árees abiertes con arbustos, pandorial, y los cantos de montes nanos n'altitúes de 1850 m de los picos más altos. Mide tan solo 7,5 cm de llargu. El machu pesa 2,5 gramos y la fema 2,8. El so picu negru ye curtiu y rectu.

El colibrí volcán adultu tien l'envés verde bronce y los cantos de la cola acoloratáu y negru. El color del gargüelu varia según la zona, siendo gris-moráu nel cordal de Talamanca; colloráu nos montes del Poás-Barva; y de color rosa púrpura na zona de Irazú-Turrialba. El restu de les partes inferiores son blanques. La fema ye similar, pero'l so pescuezu ye blancu con manches escures. Les aves nueves paecer a la fema, pero tienen franxes beige na parte cimera del plumaxe.

La fema ye dafechu responsable de la construcción de niales y l'incubación. Esta pon dos güevos blancos nel so pequeñu nial a ente unu y cinco metros d'altor, nes carbes o nun raigañu.

L'alimentu d'esta especie ye'l néctar, tomáu d'una gran variedá de flores pequeñes, incluyendo Salvia y fucsia, y de normal les especies de polinizaes polos inseutos. Al igual qu'otros colibríes, esti tamién come dellos pequeños inseutos como una fonte esencial de proteínes. Na temporada de cría'l machu colibrí volcán ye visible n'espacios abiertos con flores y defende los sos territorios d'alimentación de manera agresiva con vuelos sópitos. El so cantar ye una especie de xiblíu.

Esta especie sustituyir a altores más baxos pol so pariente, el colibrí centelleante, Selasphorus scintilla.

## Referencies

* 
* Stiles and Skutch, A guide to the birds of Costa Rica ISBN 0-8014-9600-4

## Enllaces esternos
Selenidera maculirostris

***Selenidera maculirostris*** ye una ave de la familia Ramphastidae nativa de Brasil, Bolivia, Paraguái y el norte d'Arxentina.

## Hábitat
Vive nel dosel del interior y los cantos del monte húmedu.

## Descripción
Mide 33 cm de llargor y pesa 170 g. El machu presenta cabeza, gargüelu y pechu negros, que son de color marrón a anaranxáu na fema. L'envés ye verde oliva. El picu tien trés a cinco bandes escures, que varien de formatu d'individuu a individuu. Tien anilllo ocular verde y un moñu de plumes posoculares y una llinia na nuca de color mariellu oru. Tien una gran mancha escura nel iris mariellu, anterior y posterior la neñina.

## Alimentación
Aliméntase de frutos, principalmente de *[[Cecropia]]* y de palmneras. Tamién consume biltos y inseutos.

## Reproducción
Añera nun buecu o cuévanu de dalgún árbol. La fema pon de dos a cuatro güevos que son guariaos mientres 16 díes conxunta y alternadamente col machu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Selenidera nattereri

El **tucanete de Natterer**, **pichilingo dentáu**, **tucancito de picu curtiu** o **tucancito picu coloráu** (*Selenidera nattereri*) ye una especie d'ave de la familia *[[Ramphastidae]]* que s'atopa en Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana y Venezuela.

## Hábitat
Vive nel les árees de suelu arenosu y escamplaes dientro del monte húmedu, preferentemente a menos de 160 m d'altitú, ya inclusive hasta los 300 msnm.

## Sinonimia
* *Pteroglossus nattereri*

## Descripción
Mide 32 a 33 cm de llargor y pesa ente 148 y 165 g. El machu plumaxe negru, con piel alredor del güeyu color azul verdosu a verde amarellentáu brillante y una ancha banda mariella a anaranxada sobre y tres los oyíos; un parche nel lladral mariellu doráu a óxidu y una banda mariella nel mantu cimeru; picu coloráu na llinia basal,culmen verde a verde llima, con un parche azul cuadráu cerca de la base de la mexella y el quexal, dientes verdosos o blancucios, el restu del picu castañu a colloráu y verdosu.

## Alimentación
Aliméntase principalmente de frutos y granes.

## Referencies
Selenidera reinwardtii

***Selenidera reinwardtii*** ye una especie d'ave de la familia *[[Ramphastidae]]*. Alcuéntrase na selva occidental de l'Amazonia, n'América del Sur. 

Inclúi la subespecie *S. r. langsdorffii*, qu'antes yera considerada una especie separada. El picu de la subespecie nominal tien una amplia punta de color negru y el picu marrón acoloratáu, ente que *S. r. langsdorffii* tien la punta igual, pero'l picu de color gris azuláu . El plumaxe de les dos subespecies ye bien similar al de *[[Selenidera maculirostris]]*, *[[Selenidera nattereri]]* y *[[Selenidera gouldii]]*. Mide de 30,5 a 35 cm de llargor y pesa de 129 a 200 gramos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Selenidera spectabilis

***Selenidera spectabilis*** ye una especie d'ave de la familia de los tucanes (Ramphastidae), qu'habita les selves de Colombia y Ecuador, y les de Centroamérica dende Panamá hasta Hondures.

## Hábitat
Vive nel dosel del monte húmedu, ente los 300 y 1.500 m d'altitú y n'árees axacentes arbolaes. 
 

## Descripción
Mide 36 a 38 cm de llargor y pesa en permediu 220 g. Nel machu l'envés y les ales son de color verde oliva brillosa; la cabeza y les partes inferiores son negres, con dos moños auriculares mariellos, guedeyes grandes mariellos nos lladrales, zanques castañes y rexón infracaudal colorada. Plumes primaries corites y cola color gris cayuela azuláu. L'iris ye coloráu fondu. La piel de la cara ye verde amarellentáu fosfrecente, que se torna azul turquesa enriba del güeyu y anaranxáu amarellentáu na rexón malar. El picu ye color cuernu fusco, de 76 a 102 mm de llargu. Les pates son gris azuláu.

## Alimentación
Aliméntense principalmente de frutos y tamién d'inseutos y pequeños vertebraos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Setopagis parvula

El **chotacabras chicu** (***Setopagis parvulus***), tamién conocíu como **atajacaminos chicu** (Paraguái) o **dormilón chicu** o **dormiloncito** (Uruguái) o **guardacaminos gorgiblanco** o **aguaitacamino pálidu** (Venezuela), ye una especie de la familia Caprimulgidae. Alcuéntrase-y en montes y otros hábitats semiabiertos del norte d'Arxentina, el sur y l'este de Brasil, l'este y l'oeste de Bolivia, Paraguái, Perú y Uruguái. Ye una ave bastante común y considérase-y monotípicu, anque s'incluyó al *Caprimulgus parvulus heterurus* como subespecie nel pasáu. Dambos son visualmente bien similares pero vocalmente distintos.

## Referencies

* Cleere, N. (2010). *Nightjars of the World.* ISBN 1903657075.
* Penhallurick, J. (2005). - Split Santa Marta Nightjar (Caprimulgus heterurus) from Little Nightjar (Caprimulgus parvulus). Consultáu 11 d'agostu 2010.

## Enllaces esternos

*Xeno-canto. ''S. parvula''. Cantar.
Setopagis whitelyi

El ** chotacabras del Roraima ** *** Setopagis whitelyi ***, tamién conocíu como ** chotacabras de White** o **aguaitacamino de los tepuis**, ye una especie d'ave caprimulxiforme de la familia de los caprimúlgidos nativa del norte d'América del Sur.

## Sinonimia
**Caprimulgus whitelyi*

## Distribución y hábitat
El so hábitat natural son los montes del pandu de los tepuis, nel norte de Brasil, el sureste de Venezuela y l'oeste de Guyana. Ta clasificáu como Esmolición menor pola IUCN.

## Referencies

## Enllaces esternos
* birdlife.org/, Ficha téunica, 
* ''S. whitelyi''. xeno-canto.org/.