Jérez del Marquesado

**Jérez del Marquesado** ye un conceyu español asitiáu na parte suroccidental de la contorna de Guadix, na provincia de Granada, comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda colos conceyos de Cogollos de Guadix, Albuñán, Valle del Zalabí, Alquife, Lanteira, Bérchules, Trevélez, Güéjar Sierra y Lugros.

## Contestu
Jérez, Xeriz n'árabe, foi mientres enforma tiempu la población más importante del Sened, dempués Marquesáu del Zenete, gracies a la so situación xunto a importantes xacimientos mineros y nuna fértil vega.

## Historia
Los sos oríxenes remontar a dómina prehistórica, concretamente a la cultura d'El Argar con restos del neolíticu, con esplotaciones mineres de la edá del bronce que siguen en dómina romana.
En dómina romana la población recibiría'l nome de Sericus o Sericis a lo que los árabes denominaríen Mecina o Alcázar (castiellu) y Xeriz (Seda) pola convivencia de dos poblaos. Mecina, l'antiguu indíxena y Xeriz, el musulmán. El predominiu del segundu y la integración del primeru llevar nel sieglu XII pola so bayura d'agua a ser una importante alquería onde los reis nazaríes de Granada teníen amplies propiedaes.

En 1960 un avión DC-4 (R5D-3) de la US Navy estrellar nes faldes de Sierra Nevada en Jérez del Marquesado.

## Demografía

## Economía
Principalmente agraria, más concretamente basada nel cultivu de ceberes, almendro y olivo. Dase tamién la ganadería bovina, ovina y porcina. D'antiguo gran parte de la economía dependía direutamente de les mines qu'apurríen trabayu a gran parte del Marquesáu del Zenete. Una d'elles ye la Mina de Santa Constanza, de la que s'estrayía cobre, asitiada dientro del territoriu municipal. La otra yera la Mina de Alquife, de la que s'estrayxo fierro hasta'l so zarru definitivu en xunu de 1997.

## Patrimoniu históricu
El so cascu urbanu alluga un importante conxuntu de cases morisques, molinos y los restos de dos fortificaciones medievales, asina como una ilesia mudéxar.
Caltiénense restos d'una fortaleza de la dómina nazarí y restos de delles fortaleces medievales, toes elles de planta rectangular.
Caltiénense tamién restos de baños árabes xunto a la ilesia mudéxar.
Posteriores son la "Cruz blanca de les eres", xunto a la "balsa", estanque d'agua pal riego de les sos fértiles güertes, conmemoración de la visita de los Reis Católicos en 1489 y la ilesia mudéxar del sieglu XVI con un escelente artesonado d'esta dómina y un portáu amiestu de gustos cristianos y reminiscencies morisques nel usu del lladriyu.

## Turismu y naturaleza
Los curiosos de Jérez del Marquesado nun s'amenorguen al so cascu urbanu. La so situación xunto a Sierra Nevada y el parque nacional del mesmu nome ufierta al visitante la posibilidá de realizar ensame d'actividaes: dende xubíes al Picón de Jérez, que, colos sos más de 3000 metros d'altitú ye'l cume de la contorna, hasta seles paseos polos sos famosos castañares, tou ello favorecíu por una bona ufierta d'agospiamientos y establecimientos de restauración.

## Gastronomía
La hestoria de Jérez del Marquesado dio como resultáu una amplia gama de comíes típiques, ente les cualos son de resaltar les migues de pan acompañaes de fruta fresco. El rin-ran de bacalao, les farrapes de farina de maíz, o'l *[[empedrao]]*, ente otros. Postres como la lleche frito o los pestiños. Y llicores como la mistela, fecha con zusmiu d'uva, aguardiente y especies de la zona.

## Fiestes
Les fiestes tradicionales de Jerez del Marquesado son les siguientes: 

***Chiscos de San Antón**

Celébrense'l día del Santu, el 17 de xineru. Esa mesma nueche fáense chiscos per tol pueblu n'honor al santu.

***Día de la Candelaria**

Celébrase el 2 de febreru. Pela mañana tien llugar la procesión y dempués salen a la zona llamada campu de chicharro colos productos de la matanza.

***Día de San Marcos**

El 25 d'abril, día del santu, Tien llugar la procesión de San Marcos y dempués los sanmarqueros del añu parten roscos de pan a les persones del pueblu. 

***Romería de la Virxe de la Cabeza**

L'últimu domingu d'abril, celébrase la romería hasta'l Valle del Zalabí, llevando a caballu la Virxe.

***Día del Corpus**

Esta ye una fiesta que la so fecha ye variable, (final de mayu o principiu de xunu), nel que se celebra'l Corpus Christi. En distintos llugares del pueblu faen altares al Señor.

***Fiesta de San Xuan y San Pedro**

Esta fiesta tien llugar el 24 y 29 de xunu. Realícense verbenes y hai fiesta nel ramblón.

***Fiestes de la Virxe de la Tizná**

Celebrar del 8 al 12 de setiembre, y son les fiestes patronales. El 11 y 12 de setiembre realicen los famosos encierres del pueblu, a los qu'alleguen munches persones tantu del mesmu pueblu como de la contorna.

***Feria Ganadera**

Celebrar del 24 al 27 d'ochobre pela rodiada del pueblu. Cita de ganaderos pa la venta y compra de ganáu. En dicha feria tamién s'espón ganáu y puede tastiase la gastronomía tradicional y típico de la zona.

## Galería d'imáxenes

## Referencies

## Enllaces esternos