open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Salamanca (Chile)

**Salamanca** ye una ciudá y comuna chilena asitiada nel estremu sureste de la Rexón de Coquimbo. Pertenez a la Provincia de Choapa y tien llende al norte cola comuna d'Illapel, al sur coles comunes de Petorca, Cabildo y Putaendo - estes trés pertenecientes a la Rexón de Valparaíso -; al este cola Arxentina y al oeste coles comunes d'Illapel y Los Vilos. Comuna de vocación agrícola, actualmente'l so principal ingresu económicu vien de la esplotación de cobre de la mina Los Pelambres, que s'alcuentra nel cordal andinu de la comuna.

El territoriu ta allugáu ente los 31° 40’ y 32° 15’ de llatitú sur y ente los 71° 15’ y 70° 15’ de llonxitú oeste; la ciudá y capital comunal acuéntrase a una altitú media de 510 msnm. La superficie ye de 3.445 km².

La ciudá de Salamanca ta dafechu na zona de valles tresversales de la rexón, na ribera norte del ríu Choapa, unos metros agües arriba del amiestu col ríu Chalinga. Los sos suelos son d'orixe fluvial, productu de la descomposición de roques vinientes de les lladeres monteses productu de la erosión del ríu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Banda Gaites Conceyu de Siero

La **Banda Gaites Conceyu de Siero** presentóse al públicu en mayu de 2005.

El so programa musical abarca dende'l repertoriu tradicional asturianu, pieces de composición propia, dellos sones incluyíos nel repertoriu clásicu de llugares como Breizh, Canadá o Alba, toos ellos davezu presentes nos festivales internacionales de gaita. Y tou ello, lluciendo'l tradicional traxe de gala de la zona centru d'Asturies.

Pero al marxe del oxetivu de formación de nuevos instrumentistes, la Banda Gaites Conceyu de Siero, vieno participando dende los sos anicios n'eventos, tanto de calter nacional, como internacional: Festival de Bandes de Gaites “Villa de Xixón”, o la Feria del Libro y el Disco en Euskera, de Durango (Vizcaya), representando a Asturies nel Festival de Saint Loup et la Danse Bretonne de Guingamp (Breizh, ediciones de 2008 y 2011).

Formada por cuasi una ventena de nuevos instrumentistes, son cuasi toos ellos procedentes del maxisteriu de la Fundación Municipal de Cultura de Siero, a partir de los cursos con esi envís convocaos.

A partir de la so esperiencia na participación d'estos eventos, la Banda Gaites Conceyu de Siero, propónse la xera organizativa de dellos proyeutos, como' l Festival de Gaites del Carmín, el Festival de Bandes de Gaites de Santa Isabel, de Llugones (Siero), o los Alcuentros de Bandes de Gaites de El Berrón, y, col sofitu de la Fundación Municipal de Cultura de Siero, el Festival Siero Folk.

Asina mesmu, tuvo'l privilexu de compartir escenariu con, ente otres formaciones de prestixu, la Bagad Roñsed-Mor de Lokoal-Mendon (Breizh), cola Banda de Gaitas A Carballeira (Ourense), o cola Banda de Gaitas Xinzo de Limia (Ourense). Y al mesmu tiempu, xunto a solistes del renome de Patrick Molard, Fred Morrison y Jarlath Henderson.

En 2012 exhibió'l so primer conciertu de llarga duración, Mirando a Asturies I, ccon acompañamientu de diversos músicos, mientres les Fiestes del Carmín, nel Teatru Auditoriu de La Pola Siero. Un añu más tarde, presentó Mirando a Asturies II que, celebráu n'agostu de 2013 nel Parque de L' Acebera, en Llugones, llevaron a cabu recién llegaos de participar nel Festival Interceltic de Lausanne (Suiza).

En marzu de 2014, una parte de los sos miembros, formó parte de la Delegación d'Asturies presente nos actos festivos de San Patriciu (Nueva York), xunto a la Banda de Gaites Villa de Xixón.

La instrumentación usada pola Banda compónse de:

* Gaites en Do (C4) de los artesanos Alberto F. Velasco, Mori San José y Tino Espada.
* Gaita en Sol baxu (G3) de l'artesanu David López García.
* Bombardes bretones en Do.
* Caxes Pearl d'alta tensión.
* Timbal Andante.
* Bombu Premier.

Anguaño, la direición de la Banda cuerre al cargu d'Eugenio Otero Vega nel apartáu de gaites y de Carlos Suárez Carbajal nel apartáu de percusión.

## Referencies

## Enllaces esternos
Liberbank

**Liberbank** ye'l bancu constituyíu en 2011 por aciu un SIP por Cajastur, Caja de Extremadura y Caja Cantabria, al qu'apurrieron los activos y pasivos del negociu bancariu (escluyíos los ciños a la obra social de cada caxa d'aforros).

Liberbank tien una implantación nacional, siendo líder nos mercaos minoristes d'Asturies, Cantabria, Castiella-La Mancha y Estremadura.

Tres la creación del SIP caltuviéronse les marques comerciales Cajastur, Caja de Extremadura y Caja Cantabria y la marca CCM (utilizada pol so filial Banco Castilla-La Mancha) nos sos territorios de referencia. N'abril de 2015, anuncióse que'l grupu va operar en toa España namái cola marca Liberbank, remocicando pa ello la imaxe y señalética de les distintes oficines nun procesu que va rematar a principios de 2016.

Cotiza na Bolsa de Madrid (LBK).

## Referencies
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria

El **Banco Bilbao Vizcaya Argentaria** (**BBVA**) ye una entidá bancaria española, presidida por Francisco González. Ye la primer entidá financiera de Méxicu, segunda n'España y Perú, y tercera en Venezuela.

El bancu tien la so sede social y fiscal na ciudá onde foi fundáu, Bilbao. La mayor parte de los servicios centrales de la entidá y la so sede operativa concéntrense principalmente nes sos oficines centrales de Madrid, asitiaes nel complexu Ciudá BBVA de la zona de Les Tables. La so sede de servicios téunicos alcuéntrase na bilbaina Torre BBVA de Gran Vía, 1.

## Referencies

## Enllaces esternos
Esteban Andrés Suárez

**Esteban Andrés Suárez**  ye un ex-futbolista asturianu que xugaba de porteru.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Ignacio López Iglesias

Más conocíu como **Nacho López** xuega nel equipu asturianu del Real Uviéu.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Orde Hospitalaria de San Xuan de Dios

La **Orde Hospitalaria de San Juan de Dios** (en llatín *Ordo Hospitalarius Sancti Ioannis de Deo*) ye una orde mendicante católica fundada en 1572 por discípulos de san Xuan de Dios. Nos países de fala italiana la orde ye conocida como **Fatebenefratelli** («Hermanos de faer bien», n'asturllionés). Los sos miembros son conocíos como *juaninos* o *juandedianos*.

Inicialmente Xuan de Dios fundó un hospital en Granada. Tres la so muerte en 1550 la so fama de santidá estendióse (foi beatificáu en 1630 y canonizáu en 1690), colo que numberosos particulares decidieron siguir el so exemplu o venceyar miembros de la Orde a les sos propies fundaciones, afaciéndoles a la regla del hospital de Granada. En 1552 Antón Martín fundó'l de Madrid. El mesmu personaxe fundó'l de Córdoba. Pedro Pecador fundó'l de Sevilla y Frutos de San Pedro'l de Lucena. Dempués, los hospitales de San Xuan de Dios estendiéronse por toa España.

Na actualidá, la Orde Hospitalaria ta presente en 53 países de los cinco continentes, con unes 400 Obres Apostóliques, 1.250 Hermanos, más de 40.000 Collaboradores, 33.000 places sanitaries y sociales y más de 20 millones de beneficiarios.

Foi gallardoniada col Premiu Princesa d'Asturies de la Concordia 2015.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pedro Almodóvar

**Pedro Almodóvar Caballero**  ye un direutor de cine, guionista y productor español, el que mayor aclamación y resonancia llogró fora d'España nes últimes décades dende'l cineasta Luis Buñuel. Recibió los principales gallardones cinematográficos internacionales, ente otros dos premios Óscar, en diverses categoríes y dellos Premios Goya.

Ostenta la condición de Caballeru de la Orde de la Lexón d'Honor francesa (1997), amás de llograr la Medaya d'Oru al Méritu nes Belles Artes (1998). Foi investido doctor honoris causa pola Universidá de Harvard en 2009.

## Referencies

## Enllaces esternos
Frank Gehry

**Frank Owen Gehry**  foi un arquiteutu canadianu allugáu n'Estaos Xuníos, ganador del Premiu Pritzker, reconocíu poles innovadores y peculiares formes de los edificios que diseñó.

## Referencies

## Enllaces esternos
Giya Kancheli

**Giya Kancheli** (;  foi un compositor xeorxanu. 

## Obres
* *Concerto for orchestra* (1961)
**Largo and Allegro* (1963)
**Symphony No. 1* (1967)
* Symphony No. 2 *“Songs”* (1970)
* Symphony No. 3 (1973)
* Symphony No. 4 *"To the Memory of Michelangelo"* (1974)
* Symphony No. 5 *"To the Memory of My Parents"* (1977)
* Symphony No. 6 (1978–1980)
* Symphony No. 7 *"Epilogue"* (1986)
**Mourned by the Wind* (*Vom Winde beweint*), liturgy for viola (or cello) and orchestra (1989)
**Evening Prayers* (Abendgebete) from “Life Without Christmas” (1991)
**Abii ne viderem* ("I turned away so as not to see") for alto flute / viola, piano and string orchestra (1992–1994)
**Another Step... (Noch Einen Schritt...)* (1992)
**Wingless* (1993)
**Magnum Ignotum* (1994)
**Trauerfarbenes Land* (1994)
**Lament, Music of Mourning in Memory of Luigi Nono* (1994)
**...à la Duduki* (1995)
**Simi, “Joyless Thoughts”*, for cello and orchestra (1995)
**...à la Duduki* (1995)
**V & V * (1995)
**Valse Boston* (1996)
**Diplipito* (1997)
**Childhood Revisited (Besuch In Der Kindheit)* (1998)
**Sio* (1998)
**Rokwa* (1999)
**And Farewell Goes Out Sighing...* (1999)
**A Little Daneliade* (2000)
**...al Niente* (2000)
**Ergo* (2000)
**Don’t Grieve* (2001)
**Fingerprints* (2002)
**Lonesome — 2 great Slava from 2 GKs* (2002)
**Warzone* (2002)
**Twilight* (2004)
**Ex Contrario* (2006)
**Kapote* (2006)
**Silent Prayer* (2007)
**Broken Chant* (2007)
**Ilori * (2010)

## Referencies

## Enllaces esternos
Carmen Polo

**María del Carmen Polo y Martínez-Valdés** , Señora de Meiras, Grande de España, más conocida como **Carmen Polo de Franco** y apodá «la Collares» pola su afición a les xoyes. Foi la muyer del dictador
Francisco Franco que gobernó n'España ente abril de 1939 y payares de 1975 col que casó en 23 d'ochobre de 1923 en la uvieína ilesia de San Xuan.

## Referencies
Glotofaxa

La **glotofaxa** (del griegu *glosa*, "llingua"; y *phagos*, "comer"), **llingüicidiu** o **xenocidiu llingüísticu** designa'l procesu políticu-social per aciu del que la llingua d'una determinada cultura desapaez parcialmente o dafechu, víctima de la influencia, en mayor parte direuta y coercitiva, d'otra cultura.

El términu úsase nel campu de la sociollingüística pa señalar el fenómenu que se da mayormente nel choque de cultures y poder ente dos sociedaes con llingües distintes, nel qu'una de los dos sociedaes superpón la so llingua sobre la otra y esta postrera termina desapaeciendo.

La glotofaxa ye una de les cares del Etnocidiu, porque, al desapaecer una llingua ensembre o parcialmente tamién lo fadrá la so cultura. Nun hai sociedá ensin comunicación y nun hai comunicación ensin sociedá.

La desapaición d'una llingua nun guarda rellación con dalguna supuesta inferioridá, o superioridá, del so sistema llingüísticu, sinón que se rellaciona con factores non llingüísticos como pueden ser la inferioridá militar d'un pueblu sobre otru o les posibilidaes de resistencia del pueblu que la fala.

El procesu glotofáxicu tien tres componentes:
* **Componente Económicu**: ye la principal causa de conflictu ente países, lo que lleva a la migración o colonización del pueblu apoderáu.

* **Componente Xurídicu**: constitúi l'aparatu llexislativu que se pon en marcha nel procesu de migración, nel que l'habitante autóctonu tórnase estranxeru na so propia tierra. Parte d'esti aparatu glotofáxicu ye la escuela, yá que ye obligatoria y díctase na llingua dominante.

* **Componente Ideolóxicu**: son prexuicios linguístico-culturales que respuenden por la desapaición de les llingües consideraes inferiores. Amás, lleva a confundir el conceutu de Colonización col de Civilización con tolo qu'ello implica.
* Un exemplu de llingüicidiu escontra'l quechua diose dempués del llevantamientu de José Gabriel Condorcanqui, per aciu una disposición real del monarca español, nel sieglu XVIII. Actu de lesa cultura y de lesa humanidá que se resarció en 1975, por disposición del Gobiernu nacionalista de Juan Velasco Alvarado, en 1975.

## Tipos de glotofaxa
* Gradual
* De baxo p'arriba: esto produzse cuando'l cambéu llingüísticu empieza nun entornu de baxu nivel.
* De riba pa baxo: esti produzse cuando'l cambéu llingüísticu empieza nun entornu d'altu nivel, como por casu, el gobiernu d'un llugar.
* Radical
* Llingüicidiu
El procesu más común que lleva a la muerte llinguaxe ye na qu'una comunidá de falantes d'una llingua conviértese billingüe n'otru idioma, y ​​gradualmente pasa a falar la segunda llingua hasta que dexa d'usar la so llingua orixinal. Esti ye un procesu d'asimilación que puede ser voluntariu o puede ser forzáu. Los falantes de delles llingües, particularmente les llingües rexonales o minoritaries, pueden decidir abandonar la so primer llingua por motivos económicos o utilitarios, a favor de les llingües consideraes como de mayor utilidá o prestíu. Esti procesu ye gradual y puede asoceder yá seya de baxo escontra riba o de riba a embaxo.
Lagos

**Lagos** ye una ciudá portuaria allugada nes mariñes de Nixeria, nel estáu homónimu, del que foi capital hasta 1976, na mariña de la badea de Benín y nun archipiélagu frente al continente. #Tratar de la ciudá más poblada del país y la segunda d'África, por detrás d'El Cairu (Exiptu), ye amás la segunda de mayor crecedera demográfica del continente africanu y la séptima nel mundu según el nucleu de la segunda mayor Área Metropolitana d'África y la 24ª del mundu tocantes a población.

El conceyu de Lagos, que tomaba les islles de Lagos (llocalmente conocíes como Eko), Ikoyi y la islla Victoria, al igual que parte del territoriu continental, yera alministráu pol LCC (Conceyu de la Ciudá de Lagos, poles sos sigles n'inglés), pero foi eslleíu en 1976 y estremáu en delles AGL (árees de gobiernu llocal). El territoriu más allá del conceyu de Lagos, per otra parte, entendía dellos poblaos y asentamientos separaos tales como Mushin, Ikeja y Agege. Lagos foi l'antigua capital del país hasta qu'en 1991 esta treslladóse a Abuya, asitiada nel interior del país.

## Toponimia

La zona qu'ocupa la ciudá foi principalmente un campu de batalla nel que lluchaben homes del antiguu Reinu de Benín, que se referíen a la mesma col nome de Eko. El clan de los yoruba sigue refiriéndose a la ciudá con dichu nome. El nome actual de la ciudá foi dau polos comerciantes portugueses que fueron quien establecieron el primer asentamientu permanente.

## Ciudaes hermaniaes
Lagos ta hermanada coles siguientes ciudaes:

## Referencies
Auckland

**Auckland** (en maorí: *Ta-maki Makau Rau*) ye una ciudá de Nueva Zelanda asitiada na Islla Norte. L'área metropolitana d'Auckland o **Gran Auckland** (conocida n'inglés como ***Auckland metropolitan area*** o ***Greater Auckland***) ye la mayor del país, según el mayor nucleu de población del sur del Pacíficu, cuntando con , más d'una cuarta parte de la población del país, y con una crecedera mayor que'l del restu del estáu. Anque Wellington ye la capital de Nueva Zelanda, Auckland ye la ciudá más poblada y, ello ye que la capital económica del país. Auckland ye de la mesma la capital de la rexón homónima.

En sí mesma, ye una conurbación formada pola mesma ciudá d'Auckland, o Auckland City, (escluyendo les islles del golfu de Hauraki), North Shore City y les partes urbanes de les ciudaes de Waitakere, Manukau y los distritos de Papakura, Rodney y Franklin. En maorí, el nome que recibe la ciudá ye **Tāmaki-makau-rau**, o la versión transliteral d'Auckland, **Ākarana**.

Auckland atopase ente'l golfu de Hauraki y l'océanu Pacíficu al este, el cordal Hunua al sureste, el puertu de Manukau al suroeste y el cordal Waitakere y menores cordales al oeste y noroeste. La parte central de la zona urbana ocupa un estrechu ismu asitiáu ente'l puertu de Manukau, abiertu al mar de Tasmania, al oeste y el de Waitemata, que se #abrir al golfu de Hauraki del océanu Pacíficu, al este. Ye una de les poques ciudaes del mundu que dispón de dos puertos en dos cuerpos d'agua distintos. Al norte atopa la península de Whangaparaoa y al sur les Bombay Hills.

Ye la sede de la Confederación de Fútbol d'Oceanía.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Economía de Belize

La **[[economía]] de [[Belize]]** ye la más pequeña de la rexón centroamericana, pero ye la tercera en PIB per capita en Centroamérica, solo dempués de Panamá y Costa Rica. Turismu ye la principal fonte d'ingresos estranxeros d'esta pequeña economía, siguiéndose pola esportación de petroleu crudo, de productos pesqueros, azucre, frutes cítriques y plátanos. Dende 1998, hasta l'añu 2002, el turismu representó'l 19.9% del PIB (Productu Internu Brutu).

La estabilidá de la moneda ye unu de los curiosos pa la inversión estranxera. En 1996 l'ingresu per cápita foi de US$ 2.308 ente qu'en 1989 fuera de $1.664, lo que representó una crecedera de 39%. El productu internu brutu (PIB) creció 67% ente 1989 ($306 millones) y 1996 ($512 millones), ente que la población creció 21% nesi mesmu periodu. El PIB rexistró una tasa de crecedera real de 3,8% en 1995 y de 1,5% en 1996. Anque la inflación ye baxa, en 1996 intensificóse: l'índiz de precios al consumidor foi de 2,8% en 1995 y de 6,4% en 1996, ente que'l permediu de los cinco años anteriores foi de 3,2%.

## esportaciones
Les esportaciones de Belize de bienes y servicios representen aproximao'l 57.6% del PIB. Los productos d'esportación, principalmente tán constituyíos por mariscos tales como'l camarón, siguíos por azucre, productos cítricos, banano y pequeñes manufactures.

La moneda oficial ye'l dólar Belizeño que la so equivalencia ye de Bz$2 por US$1. La mayoría de los establecimientos comerciales acepten dólares americanos.

## Referencies
Canal Sur Televisión

**Canal Sur Televisión** ye la canal principal de televisión de la Radio y Televisión d'Andalucía (RTVA).

## Apaición
**Canal Sur Televisión** entamó les sos emisiones el 28 de febreru de 1989, coincidiendo cola festividá del *día d'Andalucía.* Daquella, la ufierta televisiva n'España reducíase a les dos cadenes públiques del estáu (TVE), sacante en delles otres Comunidaes Autónomes como Cataluña, País Vascu y Galicia que yá cuntaben coles sos propies canales autonómiques.

La televisión autonómica andaluza nació col enfotu de sirvir como preséu d'información y participación pa los andaluces na sociedá, la cultura y la política del país. Amás, pretendía ser un mediu d'espardimientu de los valores históricos, culturales y llingüísticos d'Andalucía.

Canal Sur 2 entamó les sos emisiones en xunu de 1998, colo que la ufierta televisiva de RTVA desdoblóse, quedando Canal Sur 1 como una televisión de calter xeneral y entretenimientu, y Canal 2 Andalucía, centrada nuna programación cultural y divulgativo, con especial atención a les franxes infantil y deportiva. El 1 d'ochobre de 2012 y como midida d'aforru, Canal Sur 1 y Canal Sur 2 funden los sos conteníos de mayor ésitu, y pasen a emitir dambes frecuencies la mesma programación, cola segunda canal enfotada n'atención a les persones con discapacidá sonora ya visual.

## Ver tamién
* Radio y Televisión d'Andalucía

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de Canal Sur 
* Llibru d'estilu de Canal Sur
Malinalco (conceyu)

**Malinalco** ye un municipiu al sur del Estáu de Méxicu, en Méxicu. Llenda colos conceyos mexicanos d'Ocuilan, Tenancingo y Zumpahuacán. El so área ye de 108.34 km², y la población de 4.428.080 habitantes. La capital municipal ye Malinalco, la segunda población ye Chalma.

## Etimoloxía del topónimu
Malinalco identifícase col nome en náhuatl de **Malinalco** (cfr. náhuatl actual **Malinalli** (Gramea, y el sufixu de llugar -**co**). El so actual nome provién del náhuatl que significa "llugar onde hai malinalli".

## Parroquies del municipiu
* Malinalco
* Xalmolonga
* San Simón el Alto

## Referencies

## Enllaces esternos
Ramón Melendi

**Ramón Melendi Espina** , conocíu como **Melendi**, ye un cantautor asturianu especializau en pop, rock y rumba.

## Discografía
### Álbumes d'estudiu

* Más de 2&nbsp;000&nbsp;000 de copies vendíes en sus once años de carrera (2003-2014).

## Referencies

## Enllaces esternos
Economía d'Azerbaixán

La **[[economía]] d'[[Azerbaixán]]** pese a los abondantes recursos petrolíferos, el país nun pudo hasta agora salir del marasmu económicu que siguió al esborru de la Xunión Soviética.

La economía ta basada na industria, incluyendo construcción de maquinaria, refináu de petroleu (del que'l país ye un productor mui importante), industria testil y química.

L'agricultura respresenta un terciu del PIB. Los regadíos tan perestendios. Nes tierres baxes, al llau del Mar Caspiu'l clima permite'l cultivu d'algodón, frutes, té, tabacu y otros cultivos típicos de los climes subtropicales. El guxán de seda cultívase pal so aprovechamientu na industria testil. Nes zones monteses del norte y del oeste prautícase la ganadería: vaques, oveyes y cabres. Nel Mar Caspiu praútícase la pesca, ente la qu'hai que citar la del esturión.

Ye la capital Bakú y ciudá más poblada d'Azerbaixán, del mar Caspiu y d'El Cáucasu. Bakú estrema n'once distritos alministrativos (raiones) y 48 conceyos. Ente estos atópense los conceyos de les islles de la badea de Bakú y Neft Daşları construyíes sobro pilotes nel Mar Caspiu, a 60 km de Bakú. Munches instituciones importantes d'Azerbaixán tienen la so sede ellí, incluyendo SOCAR, una de les cien principales empreses del mundu, ente otres. El Puertu de Comerciu Marítimu Internacional de Bakú, protexíu poles islles del archipiélagu Bakú escontra l'este y la península d'Absheron al norte, ye capaz de tresportar dos millones de tonelaes de carga xeneral y ensuga a granel per añu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Azerbaijan Economy
* Hübner, Gerald: "As If Nothing Happened? How Azerbaijan’s Economy Manages to Sail Through Stormy Weather" in the Caucasus Analytical Digest No. 18
Estadiu Tofiq Bəhramov

L**'Estadiu Tofiq Bəhramov**, que requerría trabayos de remodelación y construcción d'un techu que cubra l'estadiu. Pue albergar a más de 31.200 espectadores.

## Referencies

## Enllaces esternos
Complexu Deportivu y de Conciertos Heydər Əliyev

El **Complexu Deportivu y de Conciertos Heydər Əliyev** (*Heydər Əliyev İdman-Konsert Kompleksi* n'azerbaixanu), ye un pabellón multiusos que s'alcuentra en Bakú (Azerbaixán). 

En 2015 foi sede de les competiciones de yudu y llucha de los I Xuegos Europeos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Running Scared

**Running Scared** ye un cantar interpretáu pol dúu formáu por Eldar Gasimov y Nigar Jamal (conocíos nel festival como Ell & Nikki). Ganó'l Festival d'Eurovisión 2011 con 221 puntos.

## Referencies
Papa Sistu II

El **papa Sistu II** (muertu'l 6 d'agostu de 258) foi obispu de Roma dende'l 30 d'agostu del 257 hasta la so muerte; foi martirizáu nes persecuciones del emperador Valerianu. Foi'l ventenu cuartu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Economía de Lesothu

**[[Lesothu]]** ye un país pequeñu, montascosu, ensin salida al mar, probe y dafechu arrodiáu pel territoriu de Sudáfrica en que 3/4 de la so población vive en zones rurales y dedíquense a l'agricultura de subsistencia. La so economía esta basada na agricultura, la ganadería, les manufactures, y los ingresos de los trabayadores emplegaos en Sudáfrica. La mayoría de les families subsisten cola agricultura o de la mano d'obra emigrante, principalmente de los mineros de Sudáfrica mientres 3 o 9 meses. Les tierres baxes occidentales son les mayor zona agrícola. Cuasi'l 50% de la población tien de llograr los sos ingresos de los cultivos o de la ganadería, cerca de dos tercios de los ingresos del país provienen del sector agrícola.

L'agua en Lesothu solo ye otru recursu bien importante. Ta siendo explotada dende hai 30 años, miles de billones de dólares ganaron col proyeutu (LHWP), que foi empecipiáu en 1986. El LHWP foi diseñáu pa prindar, almacenar y tresportar l'agua dende'l ríu Orange y unvialo a Sudáfrica y al área metropolitana de Johannesburgu, que cunta con una gran concentración de la industria sudafricana. Na realización del proyeutu, Lesothu tien de ser cuasi dafechu autosuficiente na producción de lletricidá y tamién llograr ingresos de la venta de lletricidá a Sudáfrica. El Bancu Mundial, Bancu Africanu de Desarrollu, Bancu Européu d'Inversiones y munchos otros donantes billaterales tán financiando'l proyeutu.

## Enllaces esternos
Papa Estébanu I

El **papa Estébanu I** (alredor del añu 200 – 2 d'agostu de 257) foi obispu de Roma del 12 de mayu de 254 hasta la so muerte, el 2 d'agostu de 257. Ye'l ventenu tercer papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Papa Eutiquianu

El **papa Eutiquianu** (muertu'l 7 d'avientu de 283 ) foi obispu de Roma del 4 de xineru de 275 hasta la so muerte. Foi'l ventenu séptimu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Papa Dionisiu

El **papa Dionisiu** (muertu'l 26 d'avientu de 268 ) foi obispu de Roma del 22 de xunetu de 259 hasta la so muerte. Foi'l ventenu quintu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Félix I

El **papa Feliz I** (muertu'l 30 d'avientu de 274 ) foi obispu de Roma del 5 de xineru de 269 hasta la so muerte. Foi'l ventenu sestu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Economía de Benín

La **[[economía]]** de **[[Benín]]** sigue siendo subdesendolcada y dependiente de l'agricultura de subsistencia, de la producción d'algodón y del comerciu rexonal. L'algodón representa 40 % del PIB y 80 % de les esportaciones.

La crecedera añal de la producción yera un permediu de 4 % antes de la recesión mundial, pero tornó a estos valores ente 2011 y 2012. La inflación sufrió una cayida n'años recién. Con mires a aumentar la crecedera de la so economía, Benín entama atraer más inversión estranxera, poner más énfasis nel turismu, facilitar el desenvolvimientu de nueves formes de procesar alimentos y productos agrícoles, y fomentar les nueves teunoloxíes d'información y comunicación.

## Ver tamién
* Benín

## Enllaces esternos

* Información de Benín na Organización pa la Cooperación y el Desarrollu Económicu
Economía de Níxer

La economía de Níxer ye d'economía de llibre mercáu; ta basada nel llendo y l'agricultura, según na esplotación minera del uraniu. L'agricultura contribúi con aproximao 40% del PIB y aprove la subsistencia de 90% de la población. El norte y este de Níxer, constituyíu pol Altiplanu del Djad y parte del desiertu del Teneré, ye aprovecháu por comunidaes nómades pal llendo de ganáu bovino y caprino. Al sur y l'oeste, con mayores precipitaciones, ta constituyíu por población sedentaria dedicada a l'agricultura del miyu y el sorgu, que constitúin l'alimentu básico de la población. El cacagüés #dirixir a la esportación. Apenes queden restos de montes qu'hasta mediaos del sieglu XX ocupaben la parte sur del territoriu y que fueron baltaos pa usase como lleña. La seca en 2004 provocó un amenorgamientu de la producción de granu del 40% y una etapa de fame qu'afecta direutamente a cuatro millones de persones de les que 800.000 son atendíes puramente al traviés de la ONX en campos d'emerxencia.

## Enllaces esternos

* ''The economist'' clasificación de países por calidá de vida (2005) (n'inglés)
* Bancu Mundial: Clasificación de les economíes del mundu (n'inglés)
* ONX. Índiz de desenvolvimientu humanu per países pa 2005 (n'inglés)
Papa Cayu

El **papa Cayu** (muertu'l 22 d'abril de 296 ) foi obispu de Roma del 17 d'avientu de 283 hasta la so muerte. Foi'l ventenu octavu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Papa Marcelín

El **papa Marcelín** (muertu en 304 ) foi obispu de Roma del 30 de xunu de 296 hasta la so muerte. Foi'l ventenu novenu papa de la Ilesia Católica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Taur Matan Ruak

**José María de Vasconcelos**, conocíu baxo'l seudónimu **Taur Maten Ruak**, ye un políticu y militar de Timor Oriental y presidente del so país. El so nome de guerra significa *dos güeyos vivos* en tétum.

Taur Maten Ruak foi'l líder de l'ala militar de *Resistencia Timorense* (Falintil) mientres la fase final de la ocupación indonesia. 

Dempués de la independencia de Timor Oriental convertiuse en Xefe d'Estáu Mayor en setiembre de 2011, cargu al que dimitió pa convertise en candidatu pa les eleiciones del 16 d'abril de 2012.

Na eleición presidencial foi'l candidatu más votáu col 60,85% de los votos, electu asina nuevu presidente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Teatru de la Zarzuela

El **teatru de la Zarzuela** ye un teatru de Madrid, España, asitiáu na cai Jovellanos.

## Historia
Inauguróse'l 10 d'ochobre de 1856, data del cumpleaños de la entós reina Isabel II, gracies a la iniciativa de la Sociedá Llíricu Española, coles mires de tener un espaciu propiu pa les interpretaciones de zarzueles na capital d'España. Los sos impulsores foron consagraos maestros de la dómina como Francisco Asenjo Barbieri, Rafael Calleja Gómez, Joaquín Gaztambide, Rafael Hernando, José Inzenga, Francisco Salas, Luis Olona o Cristóbal Oudrid, sol financiamientu del banqueru Francisco de las Rivas. Les obres encargáronse al arquiteutu Jerónimo de Gándara, magar qu'executaes por José María Guallart, tomando como modelu la Scala de Milán. Asina quedó un edificiu en forma de ferradura con tres altures de palcos.

Mientres la segunda metá del sieglu XIX, el Teatru convirtióse nel llugar central onde s'interpretaben les pieces maestres de la zarzuela, principalmente grande o de dos actos, y producíense los sos estrenos al públicu. El 9 de payares de 1909 l'edificiu del pueblu amburó dafechu por una quema. Reconstruyíu usando menos madera y más metal, en 1914 el maestru Lluna llevantó'l telón al reinauguralu cola so orquesta. Remocicóse en 1956 cuando lu mercó la Sociedá Xeneral d'Autores d'España, pero perdió bona parte de la fachada y los ornamientos del interior. Más tarde pasó a ser propiedá del Estáu y en 1984 el Ministeriu de Cultura, a falta d'un teatru d'ópera en Madrid, amplió la ufierta d'actividaes (amás de la zarzuela y la ópera) a la danza y el flamencu.

En 1998, tres la declaración cuatro años enantes del edificiu como Monumentu Nacional, remocicóse otra vuelta, recuperando bona parte de la so estructura y forma orixinal y destinándose n'esclusiva a la llírica española. Dende xineru del mesmu añu, la Orquesta de la Comunidá de Madrid ye la titular del teatru de la Zarzuela.

## Ver tamién
* Estrenos absolutos nel Teatru de la Zarzuela
* Bienes d'interés cultural de la ciudá de Madrid

## Referencies

## Enllaces esternos
Walt Whitman

**Walt Whitman**  foi un poeta, enfermeru voluntariu, ensayista, periodista y humanista d'Estaos Xuníos d'América. El so trabayu inscríbise na transición ente'l trescendentalismu y el realismu filosóficu, incorporando dambos movimientos a la so obra. Whitman ta ente los más influyentes escritores del canon d'Estaos Xuníos (del que foi consideráu'l so centru) y foi llamáu'l padre del versu llibre. El so trabayu foi bien revesosu nel so tiempu sobremanera pol so llibru *[[Leaves of Grass]]*, descritu como obscenu pola so abierta sexualidá.

## Importancia
Consideráu como'l padre de la moderna poesía d'Estaos Xuníos, la so influencia foi amplia tamién fora d'esi país. Ente los escritores que se vieron marcaos pola so obra figuren Rubén Darío, Wallace Stevens, León Felipe, D. H. Lawrence, T. S. Eliot, Fernando Pessoa, Pablo de Rokha, Federico García Lorca, Hart Crane, Jorge Luis Borges, Pablo Neruda, Ernesto Cardenal, Allen Ginsberg o John Ashbery, ente otros.

## Obra
* *Franklin Evans* (1842)
* *Drum-Taps* (1865)
* *Memoranda During the War*
* *Specimen Days*
* *Democratic Vistes* (1871)
* *[[Leaves of Grass]]* (1855 y socesives ediciones ampliaes hasta 1892)

## Referencies

## Enllaces esternos
Hermione Granger

**Hermione Jean Granger** ye un personaxe de ficción y ún de los tres protagonistes (los otros dos son Harry Potter y Ron Weasley) de la serie de J.K. Rowling Harry Potter. Apaez na primer novela, *[[Harry Potter y la piedra filosofal]]*, como una nueva estudiante nel so camín a Hogwarts. Depués de que Harry y Ron la salvaron d'un trol de monte nos baños de les moces, formóse una estrencha amistá ente ellos y con frecuencia usa'l so inxeniu rápidu y la conocencia enciclopédica p'ayudalos. Rowling declaró qu'Hermione aseméyase a ella a una edá más moza, cola so inseguridá y mieu al fracasu. El so papel ye abondo determinante yá que, al tener bones aptitúes d'estudiu, podría considerásela como'l "celebru" del grupu.

Hermione ye la moza más intelixente del so cursu nel Colexu Hogwarts de Maxa y Bruxería. Neto qu'Harry y Ron, pertenez a la casa de Gryffindor, magar que'l gorru escoyedor consideró allugala en Ravenclaw por cuenta de les sos prominentes capacidaes. Ye d'orixe muggle: los sos padres son dentistes y nun tienen rellación dala col mundu los magos.
Présta-y lleer pola vida, pero sicasí nun sabe dibuxar. Nun-y gusta romper les regles y nun ye especialmente entusiasta del quidditch, el deporte máxicu, anque sofita a los sos amigos mientres el campeonatu. Tiende a creyer que too aquello que merez la pena saber pue deprendese d'un llibru y ye escéptica tocante a tolo que nun se puea comprobar con ciencia, despreciando, poro, asignatures como Aldovinación, impartida pola profesora Sybill Trelawney. Hermione conoció a Harry Potter y a Ron Weasley nel Espresu de Hogwarts.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Tocante a Hermione Granger , nel Sitiu web oficial de J.K. Rowling
Colexu Hogwarts de Maxa y Bruxería

Nel mundu ficticiu de la serie lliteraria *[[Harry Potter]]*, el **Colexu Hogwarts de Maxa y Bruxería** o a cencielles **Hogwarts** ye una escuela de maxa.

Hogwarts ye una escuela a la qu'asisten mozos magos pa desenvolver les sos habilidaes máxiques. L'edificiu, allugáu nes llombes d'Escocia, ye invisible pa les persones ayenes a poderes máxicos (más comúnmente conocíos polos bruxos como "muggles"), con dellos fechizos. Tien siete plantes, delles torres y unos grandes tarrenes que contienen un llagu, una viesca (llamáu ente los bruxos la "Viesca Vetada") y dellos ivernaderos con fines botánicos. Amás de los sos abondosos salones de clases, nos que s'imparten les clases de fechizos, fervidiellos, tresformaciones, defensa escontra les artes escures, historia de la maxa y demás asignatures por asistentes calificaos, el castiellu ta enllenu d'elementos estraños, como'l Gran Salón y el techu máxicu, sales comunes, una gran biblioteca, la misteriosa Sala de los Menesteres o la llexendaria Cámara los Secretos. Munchos pasaxes anubríos, escaleres y semeyes de pintures en movimientu con vida propia, faen que'l percorríu pel castiellu seya esmolecedor pa los escolinos más confusos, y emocionante pa los más curiosos.

Per espaciu de más de mil años los escolinos foron distribuyíos a la so llegada nes distintes cases, per aciu del veredictu del Gorru Escoyedor, colos nomes de los cuatro fundadores de la escuela: Gryffindor, Hufflepuff, Ravenclaw y Slytherin. Mientres la escolaridá d'Harry, Albus Dumbledore ye'l direutor y los principales xefes de casa son los profesores McGonagall, Sprout, Flitwick y Snape (depués sustituyíu por Slughorn).

La educación d'un escolín llévase a cabu en siete años, empezando los sos estudios, a lo menos, a los once y dexando la escuela, a lo menos, a los diecisiete años. L'aición de la saga de Harry Potter tien llugar sobre manera dientro de la institución, cada novela equival a un añu escolar.

Acordies cola novela y les películes, el colexu nun s'atopa sol poder del Ministeriu de Maxa (motivu de discutiniu nel llibru quintu), organismu gubernamental que regula tolos aspeutos de la vida na comunidá máxica del territoriu. Sicasí, Hogwarts nun ye l'únicu colexu d'esta mena, hai otros esponentes como l'Academia de Maxa Beauxbatons en Francia y l'Institutu Durmstrang de Maxa nel norte d'Europa.

El colexu apaez en toles noveles de la serie, siendo l'escenariu principal de les mesmes. Na última novela, *Harry Potter and the Deathly Hallows*, los tres protagonistes caltiénense alloñaos de Hogwarts la mayor parte del llibru, tornando pa la engarradiella que remata la Segunda Guerra.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  Hogwarts  en *HP Encyclopedia*
* Hogwarts nel *diccionariu Harry Potter*
*  Portal Hogwarts na Wiki Harry Potter
James J. Heckman

**James Heckman**  ye un economista y profesor d'Estaos Xuníos d'América de la Universidá de Chicago. 

Concedióse-y el Premiu Nobel d'economía, xunto a Daniel McFadden, nel añu 2000 polos sos trabayos pioneros n'econometría y microeconomía.

Heckman empezó la so carrera nel Colorado College d'Estaos Xuníos. En 1971 recibe'l doctoráu na Universidá de Princeton y trabaya como profesor na Universidá de Columbia enantes de dir a la Universidá de Chicago.

El so trabayu nun trata namái d'economía, sinón que tamién significó una gran ayuda a otres disciplines del ámbitu social.

Heckman ye famosu por introducir el conceutu de "sesgu de seleición" na econometría moderna. La llectura foi siempres complexa, pero la idea principal ye abondo simple. Los economistes tomen rutinariamente datos sobre salarios pa calcular les medies. Munchos individuos tán en paru, y tendríen de tener salarios que falten. Enantes de Heckman, los economistes refugaben a cencielles tolos espedientes colos salarios que falta y dempués calcularíen permedios usando les observaciones restantes. Heckman demostró qu'esti procesu puede conducir a un sesgu de seleición porque les observaciones nun tienen salarios que falta al azar. Por casu, individuos más probes d'un grupu suelen tar paraos más de cutiu, asina que los salarios medios pueden ser enforma altos pa esti grupu. Asina, el trabayu de Heckman persuadió a economistes a tratar observaciones más curioso.

## Referencies

## Enllaces esternos
Daniel L. McFadden

**Daniel McFadden**  ye un economista y profesor d'Estaos Xuníos d'América. 

Premiáronlu col Premiu del Bancu de Suecia en Ciencies Económiques en memoria de Alfred Nobel en 2000, compartíu con James Heckman. Anguaño ye profesor d'economía de la Universidá de California, Berkeley.

Nació en Raleigh, Carolina del Norte.
En 1964 ingresó na Universidá de California. En 1977, treslladóse al MIT (*Massachussetts Institute of Technology*), pero volvió a Berkeley en 1991. Dempués del so regresu, McFadden fundó'l "*Econometrics Laboratory*", que se dedica a la computación estadística p'aplicaciones económiques y de la que ye'l direutor.

## Referencies

## Enllaces esternos
Digital object identifier

L**'identificador d'oxetu dixital**, conocíu n'inglés como ***digital object identifier*** y embrivíu ***DOI***, ye un sistema paecíu a los **identificadores** URI. L'oxetu puede ser cualquier entidá o cosa, física, dixital o abstracta. Una forma común d'emplegar el sistema DOI ye dar a les publicaciones científiques un númberu específicu que cualesquier pue usar p'alcontrar al traviés de la Rede'l citáu artículu. A diferencia del sistema URL, usáu nes páxines web, el sistema DOI nun camuda col pasu del tiempu anque l'artículu seya reasitiáu nuna direición distinta, yá que lleva la información incorporada en forma de metadatos.

El sistema de control DOI ellaborólu la Corporación Nacional pa Iniciatives d'Investigación (CNRI), una asociación de los Estaos Xuníos d'América non llucrativa destinada a promover el desenvolvimientu de les teunoloxíes de la información y la comunicación nel campu de la investigación científica.

En Brasil, la Plataforma Lattes nacional de Desenvolvimientu Científicu y Teunolóxicu (CNPq), por casu, usa'l DOI como una forma dixital de la certificación de la producción de lliteratura grabada polos investigadores nos sos C.V. Lattes. Cuando un programa navegador atopa un númberu DOI, utiliza'l prefixu p'atopar la base de datos del editor y asina tener accesu a la información sobre'l llibru o periódicu, que puede incluyir datos de catálogu, crítiques y enllaces. Esti sistema empezó a usase apocayá en Brasil, y ta aplicándose en delles soluciones DRM.

## Referencies

## Enllaces esternos
* The Digital object identifier system (n'inglés).
* Sitiu web oficial de la CNRI (n'inglés).
Sistema Integráu d'Información Taxonómica

El **Sistema Integráu d'Información Taxonómica**, conocíu davezu poles sos iniciales n'inglés **ITIS** (Integrated Taxonomic Information System), ye una sociedá designada por que seya la fonte que suministre una información fiable y consistente sobre la taxonomía de les especies biolóxiques. 

El ITIS formóse orixinalmente en 1996 como'l Sistema Interaxencies d'Información Taxonómica», un grupu dientro del Gobiernu Federal de los Estaos Xuníos, con implicaciones d'axencies, dende'l Departamentu de Comerciu hasta'l Smithsonian Institution. Anguaño ye un organismu internacional, con axencies participes de los gobiernos canadiense y mexicanu, y collaborando con otres axencies internacionales.

ITIS ayuda a ellaborar una base de datos completa y accesible d'información taxonómica pa caúna de les especies y de los taxones reconocíos, incluyendo tanto'l llugar nel sistema xerárquicu de la clasificación científica , como les referencies a les autoridaes na materia que lu asitiaron na so posición taxonómica. Les sos prioridaes iniciales son nes especies d'América del Norte, pero usa los resultaos de les investigaciones internacionales. La so base de datos puede pescudase dende la páxina oficial n'Internet de la organización. 

La taxonomía biolóxica nun ye inamovible, y les opiniones sobre'l correutu estatus del taxón a tolos niveles, y sobre la so correuta situación, son constantemente revisaos, como resultaos de nueves investigaciones, y munchos aspeutos de la clasificación permanecen siempres en tela de xuiciu. La base de datos del ITIS ta puesta al día tanto como ye dable, cuntando coles nueves investigaciones, y la información que remana ye la más averada pa representar un claru consensu de les opiniones taxonómiques más actualizaes. Esta información nun ye definitiva, y ye probable más fiable pa dellos grupos que pa otros. Tien de constrastase con otres fontes qu'heba disponibles, y cola lliteratura científica primaria en tolo posible. 

## Referencies
* Pexes William Eschmeyer.
* Aves ''Zoonomen'' .Zoological Nomenclature Resource 
* Plantes, Cronquist, Arthur (1968, 1988): *The Evolution and Classification of Flowering Plants*, Cronquist, Arthur (1981): *An Integrated System of Classification of Flowering Plants*.
* Crustáceos Clasificación anovada de los crustáceos ellaborada nel añu 2001 por Martin and Davis, Martin, J. W. ; Davis, G. Y. (2001). An Updated Classification of the Recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del ITIS 
* Páxina oficial del gobiernu de Canadá (SITI) (en francés)
* Infraestructura Mundial d'información en Biodiversidá, GBIF en EspañaGBIF o "Global Biodiversity Information Facility" (n'inglés)
* "Species 2000 " (n'inglés)
Catalogue of Life

**Catalogue of Life**, empezó en xunu de 2001 por Species 2000 y el Sistema Integráu d'Información Taxonómica (ITIS), ta previstu que va ser un catálogu refechu de toles especies conocíes d'organismos na Tierra pal añu 2011. 66 bases de datos taxonómicos con contribuciones de más de 3.000 especialistes de tol mundu ellabórense y revísense tamién nella. El catálogu contién la Llista Añal (la novena edición contién, publicaes 1.160.711 especies) + Dynamic Checklist  Llista de verificación dinámica (menos amplia, anovada con más frecuencia, contién más llistaos d'especies rexonales).

## Ver tamién
* Integrated Taxonomic Information System ITIS
* Encyclopedia of Life
* World Register of Marine Species

## Referencies

* Bisby FA, Roskov YR, Orrell TM, Nicolson D, Paglinawan -Y, Bailly N, Kirk PM, Bourgoin T, Baillargeon G., eds (2009). Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist. Digital resource at .http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2009 Species 2000: Reading, UK.

## Enllaces esternos
BirdLife International

**BirdLife International** ye una organización internacional dedicada a la proteición de les aves y los sos hábitats. Trátase d'una federación d'asociaciones democrátiques ya independientes que tienen como oxetivu'l caltenimientu y l'estudiu de les aves. Anguaño la rede mundial de BirdLife International cunta con representantes en más de 100 países.

BirdLife International fundóse en 1922 por Gilbert Pearson y Jean Théodore Delacour sol nome de *International Council for Bird* Preservation(ICBP). Trátase d'un grupu de presión que cayó en desusu dempués de la Segunda Guerra Mundial. Volvió a l'actividá en 1983 col nomamientu d'un direutor profesional y camudó el so nome en 1993 pol actual BirdLife International.

Ente los sos Presidentes d'Honor inclúyense la princesa Takamado de Xapón y la reina Noor de Xordania.

Los oxetivos de BirdLife International son:
* Prevenir la estinción de toles especies d'aves
* Ameyorar l'estáu de caltenimientu de les aves
* Caltener y ameyorar los hábitats de les aves del mundu
* Caltener al traviés de les aves la biodiversidá del planeta y la calidá de vida de les persones
BirdLife International ye miembru de la Llista Colorada de la UICN y la so autoridá oficial en materia d'aves.

BirdLife coopera con más de cuatro mil trabayadores, dos millones y mediu de socios, diez millones de siguidores y xestiona más de 1 millón d'hectárees.

## Ver tamién
* SEO/Birdlife

## Referencies

## Enllaces esternos
ISO 216

La norma **ISO 216** de la Organización Internacional pa la Normalización (*International Organization for Standardization*, ISO) especifica los formatos de papel y úsase anguaño en munchos países del mundu. 

Ye l'estándar que define'l popular tamañu de papel A4. 

La norma ISO 216 equival a la DIN 476, de la que deriva, y a la española UNE-EN-ISO 216.

## Tabla de formatos (ISO/DIN)
Símbolu y tamañu en milímetros. Tolérense esviaciones nes midíes de ±&nbsp;1,5&nbsp;mm pa midíes d'hasta 150&nbsp;mm, de ±&nbsp;2&nbsp;mm pa midíes d'hasta 600&nbsp;mm y de ±&nbsp;3&nbsp;mm pa midíes mayores. 2A0 y 4A0 nun esisten na norma ISO, pero sí tán definíes nes normes UNE, DIN y otres.

### Serie principal UNE-EN-ISO 216 y DIN 476
Los formatos de la serie principal denomínense pola lletra A y siguida por un númberu. Estos númberos son correllativos ente sigo. Hai que faer notar que caún de los tamaños tien la metá de la superficie que l'anterior, asina l'A1 ye la metá del A0, l'A4 la metá del A3 y asina socesivamente. Esto consíguese (ver figura) gracies a que la dimensión más curtia d'un Ax ye la llarga del Ax+1; esto ye, si cortamos un formatu pola metá llogramos el siguiente formatu de la serie.

De siguío indíquense dalgunos de los formatos más utilizaos:

El tamañu A2 tamién ye conocíu como «doble A».

## Anterior norma UNE n'España
Equivalencia de los DIN-A colos tamaños estándar qu'había n'España, y que yeren llixeramente más grandes:
* DIN A1 
* DIN A2 
* DIN A4 < foliu
* DIN A5 < Cuartiya
* DIN A6 < Octaviella

## Ver tamién
* DIN 476
* Formatu de papel

## Referencies

## Enllaces esternos
Guardia Nacional

Por **Guardia Nacional** pue referise:
* Al conceutu de **Milicia nacional**;
* A dalgunos de los siguientes cuerpos militares:
; Europa
:* ***Guarda Nacional Republicana*** (Portugal)
:* **Guardia Nacional Republicana** (España, 1936-1937).
:* Guardia Nacional Croata (NDH) (Estáu Independiente de Croacia, 1941-1945)
:* **Guardia Nacional Croata** 
:* **[[Guardia Nacional de Xipre]]** (1964) 
:* **Guardia Nacional de Francia** (Garde Nationale, 1791-1872).
:* **[[Guardia Nacional de Xeorxa]]** (Xeorxa).
:* **[[Guardia Nacional d'Ucraína]]** 

; América
:* **[[Guardia Nacional de los Estaos Xuníos]]**.
:* **[[Guardia Nacional d'El Salvador]]** (1912-1992).
:* **Guardia Nacional de Nicaragua** (1925-1979).
:* **Guardia Nacional de Panamá**.
:* Guardia Nacional de Puertu Ricu
:* **Guardia Nacional de la República Dominicana**.
:* **Guardia Nacional de Venezuela**.

## Ver tamién
* Fuercies Armaes (dixebra)

## Referencies

## Enllaces esternos