open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ji Herculis

**Ji Herculis** o **Chi Herculis** (χ Her / 1 Herculis / HD 142373) ye una estrella na constelación d'Hércules de magnitú aparente +4,62. Alcuéntrase a 52 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Ji Herculis ye una nana mariella de tipu espectral F8Ve. La so temperatura efeutivo, 5840 K, ye notablemente más baxa que lo que cabría esperar pa una estrella de la so clase espectral, probablemente por cuenta del so baxu conteníu en metales.
La so bayura relativa de fierro ye namái un terciu de la del Sol ([Fe/H] = -0,47), pero otros elementos como aluminiu, manganesu y estronciu son entá más escasos.
Ente éstos cabe solliñar el cobre, que'l so conteníu relativo equival a una décima parte de la solar.
Otra manera, el samariu y sobremanera l'europiu son «sobreabundantes» en rellación al Sol.

Ji Herculis ye unes 3 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien un diámetru un 70% más grande que'l diámetru solar.
La so masa puede ser un 15% mayor que la masa solar, y piénsase que ye una estrella vieya con una edá de más de 8000 millones d'años.
L'amplia evidencia d'actividá magnética según la midida de la so velocidá de rotación, 0 km/s, suxer que Ji Herculis efeutivamente xira sobre sigo mesmu pero que la so exa tien de tar apuntando casi escontra nós. Nun hai evidencia de planetes, difíciles de detectar por variaciones na velocidá radial si la so exa apúntanos, pero tampoco esiste evidencia de nengún discu circumestelar análogu al cinturón d'asteroides del Sistema Solar. La so edá, el so baxu conteníu metálico y la so alta velocidá relativa respectu al Sol (80 km/s), suxeren que Ji Herculis ye una visitante proveniente d'otra parte de la galaxa.

## Referencies
Ji Leonis

**Ji Leonis** o **Chi Leonis** (χ Leo / 63 Leonis / HD 96097 / HR 4310) ye una estrella de magnitú aparente +4,63 asitiada na constelación de Leo. Alcuéntrase a 94 años lluz del Sistema Solar.

Ji Leonis apaez catalogada como una xigante o subxigante blancu-mariella de tipu espectral F2.
Con una temperatura efectivo de 7000 K, considerar una estrella llixeramente evolucionada que'l so diámetru, casi dos veces más grande que'l diámetru solar, concuerda más col d'una subxigante que col d'una xigante puramente dicha.
El valor máximu pal so periodu de rotación ye de 3,66 díes.

Tocantes a la so composición elemental, les bayures relatives de fierro y níquel son comparables a la del Sol, pero amuesa sobreabundancia de calciu ([Ca/H] = +0,22) y ciertu defectu d'azufre y siliciu.
Como correspuende a una estrella más masiva que'l Sol, evolucionó más rápido qu'ésti, a pesar de que la so edá —aproximao 1000 millones d'años— sía namái una quinta parte de la solar.

Ji Leonis puede ser una estrella variable —apaez nel New Catalogue of Suspected Variable Stars cola designación **NSV 5079**— anque recién estudios indiquen que tien bien baxa actividá cromosférica.
Coles mesmes, forma un sistema binariu con una tenue estrella de magnitú +11. La separación visual ente dambes componentes —3,3 segundos d'arcu— implica que la distancia real ente elles ye de siquier 95 UA.

## Referencies
Ji Lupi

**Ji Lupi** o **Chi Lupi** (χ Lup / 5 Lupi / HD 141556) ye una estrella de la constelación de Lupus, el llobu, de magnitú aparente +3,97.
Ta asitiada a 210 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Ji Lupi ye una estrella binaria que les sos componentes tán dixebraes 0,21 UA y el so periodu orbital ye de 15,2565 díes. La estrella principal ye una subxigante azul de tipu espectral B9IV y 10.650 K de temperatura efectivo.
Tien una lluminosidá 90 vegaes mayor que la del Sol y una masa d'unes 3 mases solares.
La estrella acompañante ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A2V y 9.200 K de temperatura.
Ye 25 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien el doble de la so masa.
La edá d'esti nuevu sistema estelar ye inferior a 250 millones d'años.

La estrella principal ye un exemplu notable d'estrella de mercuriu-manganesu. Éstes son estrelles que presenten conteníos especialmente altos de ciertos elementos químicos nel so espectru. Nel casu de Ji Lupi, la proporción de platín y oru ye dellos miles de vegaes mayor que nel Sol, ente que la proporción de mercuriu apuerta a en redol a un millón de vegaes superior. Otra manera, la cantidá de calciu ye inusitadamente baxa. Como n'otres estrelles d'esta clase, esto debe a un procesu d'espardimientu, onde nuna atmósfera estelar relativamente n'aselu, dellos elementos xuben a la superficie por radiación ente qu'otros son abasnaos escontra l'interior pola aición de la gravedá.
De la mesma, la estrella secundaria ye una estrella con llinies metáliques similar a la componente secundaria de Cástor (α Geminorum).

## Referencies
Ji Ophiuchi

**Ji Ophiuchi** o **Chi Ophiuchi** (χ Oph / 7 Ophiuchi / HD 148184) ye una estrella de magnitú aparente +4,42 asitiada na constelación d'Ophiuchus.
Alcuéntrase aproximao a 626 años lluz del Sistema Solar, perteneciendo a l'Asociación Scorpius Cimera, subgrupu de la gran Asociación estelar de Scorpius-Centaurus.

Ji Ophiuchi ye una estrella azul de la secuencia principal de tipu espectral B2 Vne que la so temperatura superficial ye 20.900 K.
Considerando una importante cantidá d'enerxía emitida como lluz ultravioleta, la lluminosidá de Ji Ophiuchi ye 10.000 vegaes superior a la del Sol.
El so radiu ye 8 vegaes más grande que'l radiu solar y la so velocidá de rotación ye de siquier 115 km/s —siendo este un valor mínimu—, lo que trai un periodu de rotación inferior a 3,4 díes.
Tien una edá averada de 20 millones d'años, pero al ser una estrella masiva (tien ~10 vegaes más masa que'l nuesu Sol), ta terminando la fusión del so hidróxenu internu, evolucionando escontra la fase de subxigante. 
La so masa tópase xusto percima de la llende qu'establez que les estrelles bien masives rematen la so vida españando como supernoves.

Ji Ophiuchi ye una estrella Be —como Tsih (γ Cassiopeiae) o η Centauri— que sufre pulsaciones non radiales, esto ye, unes partes de la superficie estelar muévense pa escontra fora ente qu'otres facer escontra dientro.
Ello provoca una variación de rellumu casi imperceptible, de 0,03 magnitúes, siendo'l periodu principal de 15,6 hores.
Amás, Ji Ophiuchi ye una binaria espectroscópica que'l so periodu orbital ye de 139 díes.
De la estrella acompañante nada se conoz, sacantes orbita a una distancia media de 1,1 UA de la estrella principal.

## Referencies
Ji Orionis

**Ji Orionis** (&chi; Ori) puede referise a dos estrelles distintes na constelación d'Orión:

* **[[Ji1 Orionis|&chi;<sup>1</sup> Orionis]]** (54 Orionis), nana mariella cercana a 28,7 años lluz de la Tierra.
* **[[Ji2 Orionis|&chi;<sup>2</sup> Orionis]]** (62 Orionis), estrella superxigante a unos 4900 años lluz.
Ji Serpentis

**Ji Serpentis** o **Chi Serpentis** (χ Ser / 20 Serpentis / HD 140160) ye una estrella de magnitú aparente +5,32 na constelación de Serpens. Ta asitiada na rexón central de Serpens Caput, la cabeza de la culiebra. Forma parte de la corriente d'estrelles de l'Asociación estelar del sietestrellu.

Ji Serpentis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0p que la so temperatura superficial ye de 9290 K. Con una lluminosidá 34 vegaes mayor que la del Sol, la so masa ye de 2,3 mases solares y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 75 km/s.
El so metalicidá —conteníu relativo d'elementos más pesaos que'l heliu— equival al 56% de la del Sol.
Tien una edá envalorada de 420 millones d'años y tópase na metá de la so vida como estrella de la secuencia principal.

Ji Serpentis ye una estrella peculiar. Estes son estrelles que la so bayura en metales ye anómala, siquier nes sos capes superficiales. Alioth (ε Ursae Majoris) y α Circini son dos conocíes representantes d'esta clase.
Como munches d'estes estrelles, Ji Serpentis ye una variable Alfa2 Canum Venaticorum. El so rellumu fluctúa 0,03 magnitúes a lo llargo d'un periodu de 1,59 díes.
Alcuéntrase a 228 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Referencies
Ji Virginis

**Ji Virginis** o **Chi Virginis** (χ Vir / 26 Virginis / HD 110014 / HR 4813) ye una estrella asitiada na constelación de Virgu.
La so magnitú aparente ye +4,66 y alcuéntrase a 293 años lluz del Sistema Solar.
Xunto a ψ Virginis y otres estrelles axacentes yera conocida en China como **Tsin Teen**.
En 2009 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.

Ji Virginis ye una xigante naranxa de tipu espectral K2III con una temperatura efectivo de 4445 ± 70 K, anque otres fontes dan una cifra inferior de 4379 K.
Les sos carauterístiques son asemeyaes a les de la brillosa Arturu (α Bootis), magar ta 8 vegaes más alloñada qu'ésta.
Con un radiu 21 vegaes más grande que'l radiu solar, la so velocidá de rotación proyeutada ye de 2,0 km/s. El so metalicidá, datu rellacionáu cola presencia de sistemes planetarios, ye cimeru a la solar ([Fe/H] = +0,19). Tien una masa envalorada ente 1,9 y 2,4 mases solares y una edá averada de 950 ± 400 millones d'años.

## Sistema planetariu

En 2009 afayóse un planeta estrasolar masivu orbitando en redol a Ji Virginis. El planeta, detectáu per aciu variaciones na velocidá radial, tien una masa mínimo 11,1 vegaes mayor que la masa de Xúpiter.
Muévese a lo llargo d'una órbita escéntrica (ε = 0,46) a una distancia media de 2,14 UA al respective de la estrella. El so periodu orbital ye de 835,5 díes.

Una vegada esaniciaes les perturbaciones producíes por Ji Virginis b, los analises residuales amuesen una segunda variabilidá na velocidá radial; anque la so naturaleza nun ta clara, una posible esplicación sería la presencia d'un segundu planeta.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
Ji1 Fornacis

**Ji1 Fornacis** (χ1 For) ye una estrella na constelación de Fornax, el fornu.
De magnitú aparente +6,40, comparte la denominación de Bayer «Ji» —vigésimoquinta del alfabetu griegu— con otros dos estrelles, Ji2 Fornacis y Ji3 Fornacis.

Ji1 Fornacis ta catalogada como subxigante blanca de tipu espectral A1IV, pero una estudiu recién considerar inda na secuencia principal, trescurriendo namái'l 62% de la so vida en dicha etapa.
Tien una temperatura efectivo de 8770 K —anque d'alcuerdu a otru métodu empíricu podría ser de 9354 K— y la so lluminosidá ye 31 vegaes superior a la del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 136 km/s y tien una masa 2,19 vegaes mayor que la del Sol.

Ji1 Fornacis ye una estrella por demás lluminosa en rayos X —2452 &times; 1020 W—, lo que suxer la presencia d'una compañera estelar activa.
Nesta rexón del espectru la so lluminosidá ye comparable a la de 7 Camelopardalis, pero entá queda lloñe de les de V856 Scorpii y KW Aurigae, ente 6 y 10 vegaes más lluminoses qu'ella.

Ji1 Fornacis alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax de Hipparcos, a 352 ± 17 años lluz del Sistema Solar.

## Referencies
Ji1 Orionis

**Ji1 Orionis** o **Chi1 Orionis** (χ1 Ori / 54 Orionis) ye una estrella na constelación d'Orión de magnitú aparente +4,41. Comparte la denominación de Bayer «Ji» con Ji2 Orionis, magar nun esiste rellación física ente elles: ente que Ji1 Orionis ye una estrella cercana distante 28,7 años lluz, Ji2 Orionis alcuéntrase a unos 4900 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
Ji1 Orionis ye una nana mariella de tipu espectral G0V, non bien distinta del Sol, con una temperatura de 5942 ± 26 K, unos 160 K más caliente que la nuesa estrella.
La so lluminosidá ye un 8% superior a la lluminosidá solar y la so masa ye apenes un 3% mayor que la del Sol.
Tocantes al so tamañu, tien un radiu de 1,047 ± 0,053 radios solares.
El so periodu de rotación ye menos d'un terciu del que tien el Sol, lo que produz actividá magnética y radiación X. Con una edá envalorada de 100 millones d'años, paez ser muncho más nuevu que la nuesa estrella, que la so edá ye de 4600 millones d'años.
Amuesa una metalicidá comparable a la solar ([Fe/H] = -0,04).

Ji1 Orionis forma parte de la corriente d'estrelles de l'Asociación estelar del sietestrellu.
La estrella conocida más cercana a ella ye la nana colorada Gliese 232, distante 3,6 años lluz.

## Compañera estelar
Ji1 Orionis tien una compañera estelar de 0,15 mases solares que completa una órbita alredor d'ella cada 14,1 años. A una distancia media de 6,1 UA, xira nuna órbita escéntrica (ε = 0,45) que fai la separación ente dambes varie ente 3,3 y 8,9 UA. Considerando la mocedá del sistema, la compañera de baxa masa posiblemente entá tea nel procesu d'axuste internu y nun llegó a la llamada «edá cero», momentu nel cual empiézase a contabilizar la edá d'una estrella. A partir d'esi puntu va empezar la so andadura como una nana colorada de tipu M6.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
Ji2 Orionis

**Ji2 Orionis** (χ2 Orionis / 62 Orionis / HD 41117) ye una estrella na constelación d'Orión de magnitú aparente +4,65. Anque comparte la denominación de Bayer «Ji» con Ji1 Orionis, nun esiste rellación física ente dambes. Ente que Ji1 Orionis ye una nana mariella a namái 28,7 años lluz del Sistema Solar, Ji2 Orionis alcuéntrase tan alloñada que la so distancia nun puede ser midida por paralax. El valor xeneralmente adoptáu —pol so probable pertenencia a l'asociación OB de Xéminis— ye de 4900 años lluz.

Como cabo esperar pola so distancia y rellumu, Ji2 Orionis ye una superxigante o hiperxigante blancu-azulada descomanadamente lluminosa, 410.000 vegaes más que'l Sol. De tipu espectral B2Iaev, el so radiu ye 59 vegaes más grande que'l radiu solar, equivalente a 0,28 UA. Sábese amás que Ji2 Orionis ye una estrella binaria, la so duplicidá descubierta per aciu tapecimientu.

Con una masa envalorada de 35 - 40 mases solares, la edá de Ji2 Orionis ye de namái 5 millones d'años. Nun futuru non bien llonxanu va españar como una brillosa supernova, al producise'l colapsu del so nucleu de fierro, una y bones la fusión nuclear nun progresa más allá d'esti elementu. Anque la mayor parte de los nucleos colapsen nuna estrella de neutrones, la enorme masa de Ji2 Orionis puede faer que'l so nucleu acabe formando un furacu prietu.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles más lluminoses
* Llista d'estrelles más masives

## Referencies

* Chi2 Orionis (SIMBAD)
* Chi2 Orionis (Stars, Jim Kaler)
Juxta Crucem

**Juxta Crucem** ye'l nome de la estrella **ε Crucis** (ε Cru / HD 107446 / HR 4700), la quinta más brillosa de la constelación Cruz del Sur con magnitú aparente +3,59. El nome *Juxta Crucem*, y la forma curtia *Juxta*, provienen del llatín y el so significáu ye «xunto a (cerca de) la Cruz». En portugués ye conocida col nome de *Intrometida*. 

Juxta Crucem ye una xigante naranxa de tipu espectral K3.5III con una temperatura de 4150 K. La so lluminosidá ye 330 vegaes mayor que la lluminosidá solar y el so diámetru ye 34 vegaes mayor que'l del Sol —casi la metá de la órbita de Mercuriu—.
Intrínsecamente más lluminosa que la conocida Arturu (α Bootis), ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a Maasym (λ Herculis).
Tien un conteníu relativo de fierro equivalente al 80% del esistente nel Sol.
La so masa averada ye un 42% mayor que la masa solar y la so edá envalórase en 2830 millones d'años.

Juxta Crucem ta catalogada como una posible estrella variable cola denominación NSV 5568. Forma parte del grupu de les Híades y alcuéntrase a 228 años lluz del Sistema Solar.

Juxta Crucem apaez nes banderes nacionales d'Australia, Papúa Nueva Guinea y Brasil. Nésta última representa al estáu d'Espírito Santo —vease estrelles na Bandera de Brasil—.

## Referencies
K Scorpii

**k Scorpii** (k Sco / HD 154090 / HR 6334) ye una estrella de magnitú aparente +4,87 encuadrada dientro de la constelación del Escorpión.
La distancia a la que s'atopa ye incierta; la midida de la paralax realizada pol satélite Hipparcos —que'l so grau d'error ye del orde de la mesma midida— asitia a k Scorpii a una distancia cimera a 2600 años lluz.

k Scorpii ye una superxigante azul de tipu espectral B1Iae con una elevada temperatura efectivo de 22.200 K. 
Como correspuende a la so clase, ye una estrella descomanadamente lluminosa, yá que radia 300.000 vegaes más enerxía que'l Sol.
Tamién tien un tamañu considerable; el so radiu ye 36 vegaes más grande que'l del Sol y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 47 km/s.
Ye una estrella bien masiva, siendo la so masa aproximao 28 vegaes mayor que la masa solar, polo que va rematar la so curtia vida esplotando en forma de supernova.
Al igual qu'otres estrelles análogues, pierde masa estelar, a un ritmu de 0,95 &times; 10-6 mases solares per añu.
N'el so superficie atopa material procesáu nel ciclu CNO, lo que se manifiesta nuna rellación nitróxenu/carbonu 10 vegaes superior a la del Sol, según na rellación nitróxenu/oxíxenu, 6 vegaes mayor.

k Scorpii ye una variable Alfa Cygni —asemeyada a Deneb (α Cygni)— que'l so rellumu bazcuya 0,063 magnitúes a lo llargo d'un periodu de 1,593 díes.
Recibe la denominación, tocantes a estrella variable, de **V1073 Scorpii**.

Esta estrella nun tien de ser confundida con Kappa Scorpii (&kappa; Scorpii), tamién conocida como Girtab.

## Referencies
K Velorum

**k Velorum** (k Vel / HD&nbsp;79940) ye una estrella de magnitú aparente +4,64 asitiada na constelación de Vela casi na llende con Puppis.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax de Hipparcos, alcuéntrase a 165 años lluz del Sistema Solar.

k Velorum ye una xigante blancu-mariella de tipu espectral F5III.
D'asemeyaes carauterístiques a 45 Ophiuchi o 20 Pegasi, tien una temperatura efectivo de 6397 K siendo la so lluminosidá 29 vegaes superior a la del Sol.
Xira sobre si mesma a gran velocidá —más de 117 km/s, casi 60 vegaes más apriesa que'l Sol— y el so periodu de rotación ye igual o inferior a 2,18 díes.

k Velorum ye más masiva que'l nuesu Sol —envalórase que la so masa ye daqué más del doble que la masa solar— y tien una edá entendida ente 900 y 1200 millones d'años.
Tocantes a la so metalicidá, presenta una bayura relativa de fierro daqué per debaxo de la del Sol ([Fe/H] = -0,14), enclín tamién reparáu n'elementos como siliciu, aluminiu y cromu.
Otra manera, otros elementos son sobreabundantes en rellación a los niveles solares. Ye'l casu de neodimiu, escandiu, itriu y europiu; los niveles d'estos dos últimos elementos son 12 vegaes más elevaos que nel Sol ([Eu/H] = +1,08).
La so bayura de litiu ye logє[Li] = 2,28.

Nota: Esta estrella nun tien de ser confundida con Kappa Velorum (κ Velorum).

## Referencies
Kaffaljidhma

**Kaffaljidhma** o **Kaffaljidhm **(γ Ceti / 86 Ceti / HD 16970) ye la quinta estrella más brillosa de la constelación de Cetus, la bisarma marina o la ballena. El so nome provién de la frase árabe *Al Kaff al Jidhmah* y significa «parte d'una mano», en referencia a una antigua constelación árabe que englobaba les estrelles que güei formen la cabeza de la ballena.

## Sistema estelar
De magnitú aparente +3,47, Kaffaljidhma ye un sistema estelar asitiáu a 80 años lluz del Sistema Solar.
La estrella conocida más cercana a ella ye la nana blanca Gliese 100.1, distante Al 
traviés del telescopiu, Kaffaljidhma apaez como una estrella doble que les sos componentes, dacuando mentaes como de color azul y mariellu, tán dixebraes 2,8 segundos d'arcu ente sigo.
En realidá tratar d'una estrella blanca de tipu espectral A3V y otra estrella blancu-mariella de tipu F3V.

## Componente principal
La estrella A3V, **Kaffaljidhma A**, tien una temperatura superficial de 8700 K y una lluminosidá 19 vegaes mayor que la del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 183 km/s y tien una masa aproximao'l doble de la masa solar.
Exhibe una metalicidá daqué más alzada a la solar ([Fe/H] = +0,08) pero'l so conteníu de bariu ye notablemente alto —del orde de cinco veces cimeru al esistente nel Sol.
La so edá envalórase en 500 millones d'años.

## Componentes adicionales
La estrella secundaria, **Kaffaljidhma B**, tien magnitú aparente +6,25.
Ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F3V.
Un 60% más lluminosa que'l Sol, tien una masa un 30% mayor que la masa solar.
Les dos estrelles, dixebraes siquier 70 UA, completen una órbita alredor del centru de mases común cada 320 años a lo menos.

Una tercer estrella de magnitú +10,1, visualmente a 14 minutos d'arcu de la binaria, comparte'l mesmu movimientu que'l par AB al traviés del espaciu, polo que se cree que ta gravitacionalmente xunida a elles.
Trátase d'una nana naranxa de tipu K5 con una lluminosidá equivalente una décima parte de la solar.
La so masa ye aproximao igual al 70% de la del Sol.
Tópase dixebrada siquier 21.000 UA del par interior, y tocantes al so periodu orbital alredor de la binaria, ésti ye de más d'un millón y mediu d'años.

## Referencies
Kajam

**Kajam** o **Cujam** (ω Herculis / ω Her / 24 Herculis / HD 148112) ye una estrella de magnitú aparente +4,57 na constelación d'Hércules. El so nome provién del llatín *Caiam*, acusativu de *Caia*, términu usáu por Horacio pa designar al garrote de Hércules, señaláu por esta estrella.

Asitiada a 235 años lluz de distancia del Sistema Solar, Kajam ye una estrella blancu-azulada de tipu espectral B9p que la so temperatura superficial ye de 9333 K. Con una lluminosidá 74 vegaes mayor que la del Sol, la so masa ye de 2,6 mases solares y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 44 km/s.
Tien una edá envalorada de 425 millones d'años y n'aprosimao 80 millones d'años va empezar a evolucionar escontra una estrella xigante, abandonando la secuencia principal.

Kajam ye una estrella peculiar, esto ye, tien un conteníu metálico anómalu siquier nes sos capes superficiales. Alioth (ε Ursae Majoris) ye la representante más conocida d'esta clase.
Como munches d'estes estrelles, Kajam ye una variable Alfa2 Canum Venaticorum, con una fluctuación nel so rellumu de 0,08 magnitúes a lo llargo d'un periodu de 2,951 díes.

## Referencies
Kappa Andromedae

**Kappa Andromedae** (*κ Y, κ Andromedae*) ye la denominación de Bayer d'una estrella brillosa de la constelación d'Andrómeda. La so magnitú visual ye de 4,1. D'alcuerdu a la Escala de Bortle, pue ser visible dende los suburbios y de la periferia urbana, pero non dende les rexones allumaes del centru urbanu. Midíes de la so paralax per parte de la misión Hipparcos allugar a una distancia d'aproximao 168 años lluz (52 parsecs) de la Tierra.
Kappa Andromedae tien un tipu espectral B9-IV, lo qu'indica que ye una estrella subxigante, qu'acaba d'abandonar la secuencia principal. Tien 2,3 vegaes el radiu del Sol y xira rápido sobre la so exa, con una velocidá de rotación proyeutada de 176 km / s. La so temperatura superficial ye de 11.361 K. Con una masa de casi 2,5 vegaes la solar, la so edá envalorada ye de 30 millones d'años.
## Nomamientu
En chinu, 螣蛇 (Teng SHE), que significa culiebra voladora, referir a un asterismo formáu por κ Andromedae, alfa Lacertae, 4 Lacertae, pi Cygni, pi Cygni, HD 206267, eta Cephei, beta Lacertae, sigma Cassiopeiae, rho Cassiopeiae, tau Cassiopeiae, AR Cassiopeiae, 9 Lacertae, 3 Andromedae, 7 Andromedae, 8 Andromedae, Lambda Andromedae, Iota Andromedae, y Psi Andromedae. Arriendes d'ello, κ Andromedae sí mesmu conozse como 螣蛇 二十 一 (Teng Shé èrshíyī, Inglés: la Estrella de la Ventena Primer de Culiebra Voladora).

## Kappa Andromedae b

 En payares de 2012, un nuevu planeta xigante de gas caliente con una masa de casi 13 vegaes la de Xúpiter foi fotografiáu direutamente n'órbita alredor de κ Andromedae, a una distancia proyeutada de 56 ± 2 UA. La observación espectroscópica indica una temperatura na parte cimera de la so atmósfera d'alredor de 1700 K.

## Ver tamién
*Exoplaneta

## Referencies
Kappa Aquarii

**Kappa Aquarii** (κ Aqr / κ Aquarii) ye una estrella binaria de la constelación d'Acuariu. Tien el nome tradicional de *Situla*, una pallabra llatina que significa "jarra d'agua".

La estrella principal, Situla A, tien una temperatura superficial de 4550 K y ta clasificada como una xigante naranxa del tipu K, con una Magnitú aparente de 5,04. La so compañera, Situla B, allugar a 98,3 segundos d'arcu de distancia y tien una magnitú aparente de 8,8. Situla ta a 234 años lluz de la Tierra. 

## Ver tamién
*Estrelles

## Referencies

## Enllaces esternos
Kappa Aquilae

**Kappa Aquilae** (κ Aql / 39 Aquilae /HD 184915 / HR 7446) ye una estrella de magnitú aparente +4,96 na constelación del Águila.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, alcuéntrase a unos 1680 años lluz del Sistema Solar.

Kappa Aquilae ye una xigante azul de tipu espectral B0.5III, asemeyáu a Murzim (β Canis Majoris) o a Atik (ο Persei).
Daqué más caliente qu'estos dos estrelles, Kappa Aquilae tien una temperatura efectivo de 26.654 ± 747 K y una lluminosidá 52.600 vegaes mayor que la del Sol.
El so radiu ye 12 vegaes más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 244 ± 15 km/s, tando la so exa de rotación inclináu 45º respectu al observador terrestre.

Tocantes a la so composición química, Kappa Aquilae presenta una elevada bayura relativa d'heliu en comparanza a otres estrelles de tipu B —el so nivel ye mayor nun factor de 2,5—, lo que foi rellacionáu cola so rápida rotación.

Kappa Aquilae tien una elevada masa entendida ente 15,5 y 16,9 mases solares, polo que ta claramente percima de la llende a partir del cual les estrelles acaben la so vida españando como supernoves.
Coles mesmes, esisten traces de que ta perdiendo masa estelar.
La so edá envalórase en daqué menos de 10 millones d'años.

## Referencies
Kappa Cancri

**Kappa Cancri** (κ Cnc / 76 Cancri / HD 78316) ye un sistema estelar na constelación de Cáncer, el cámbaru, asitiáu a unos 484 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Nun primer aproximamientu, Kappa Cancri ta formada por dos estrelles visualmente dixebraes apenes 0,3 segundos d'arcu. La estrella principal del sistema, llamada **Kappa Cancri A**, ye una estrella blancu-azulada de tipu espectral B8 catalogada como xigante. Con una temperatura superficial de 13.470 K, la so lluminosidá ye 315 vegaes mayor que la del Sol y el so radiu ye 3,3 vegaes el radiu solar, parámetros más acordes con una estrella de la secuencia principal que con una verdadera xigante. Ye una estrella de mercuriu-manganesu con una bayura de mercuriu 43.000 vegaes mayor que nel Sol; amás ye una variable Alfa2 Canum Venaticorum.

**Kappa Cancri B** ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A, con una temperatura de 8500 K y una lluminosidá 11 vegaes mayor que'l Sol. El so radiu ye 1,6 vegaes más grande que'l radiu solar y la so masa casi'l doble que la del Sol. La separación mínima con Kappa Cancri A ye de 42 UA, y el so periodu orbital ye de siquier 114 años.

Ocultación llunares de Kappa Cancri A suxeren la esistencia d'una tercer estrella bien próxima a ella con un periodu de 6,39 díes y separada pocu más de 0,10 UA.

## Referencies
Kappa Canis Majoris

**Kappa Canis Majoris** (κ CMa / 13 Canis Majoris / HD 50013) ye una estrella na constelación del Can Mayor de magnitú aparente +3,51.
Nun tien nome propiu habitual pero en China, xunta a Aludra (η Canis Majoris) y a estrelles de Puppis, yera conocida como **Hoo She**, «l'arcu y la flecha».
Alcuéntrase aproximao a 790 años lluz del Sistema Solar.

Kappa Canis Majoris ta catalogada na base de datos SIMBAD como una subxigante de tipu espectral B1.5IVe, anque dellos autores considerar una estrella de la secuencia principal.
Tien una temperatura efectivo de 24.100 K y ye unes 34.000 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El radiu y la masa de Kappa Canis Majoris son difíciles d'evaluar.
D'alcuerdu a la paralax midida pol satélite Hipparcos, tien un radiu 6 vegaes más grande que'l del Sol, anque pa una estrella de la secuencia principal tendría de ser inferior a esti valor.
Con una masa en redol a 10 mases solares, la so edá envalórase en 11 millones d'años.

Kappa Canis Majoris rota bien apriesa; distintes midíes establecen la so velocidá de rotación ente 220 y 243 km/s, entendiendo esti valor como una llende inferior.
De resultes d'ello, ye una estrella Be —similar, por casu, a Gomeisa (β Canis Minoris)—, siendo Kappa Canis Majoris una d'estrellar Be más brilloses del hemisferiu sur.
Estudios d'interferometría punxeron de manifiestu que'l discu de materia que lo arrodia ye asimétricu.
Coles mesmes, ta catalogada como variable eruptiva Gamma Cassiopeiae, con una fluctuación nel so rellumu de 0,19 magnitúes.

## Referencies
HL Tau 76

**HL Tau 76** (V411 Tau / WD 0416+272 / EGGR 265) ye una nana blanca na constelación de Tauru asitiada a 154 años lluz de distancia del Sistema Solar. De tipu espectral DAV5, la so temperatura efectivo ye de 11.440 K. La so masa ye de 0,575 mases solares y la so lluminosidá equival a un 0,39% de la lluminosidá solar. El so radiu ye un 1,62% del radiu solar.

HL Tau 76 ye una nana blanca pulsante del tipu ZZ Ceti. Afayóse por Guillermo Haro y Willem Jacob Luyten en 1961, siendo la primer nana blanca variable reparada, cuando en 1968, Arlo O. Landolt atopó que'l so rellumu fluctuaba con un periodu de 749,5 s o 12,5 minutos. Como n'otres variables ZZ Ceti, la so variabilidá provién d'ondes de gravedá non-radiales dientro de la estrella. Observaciones y analises posteriores dexaron atopar 43 maneres normales de pulsación, con periodos que van dende 380 a 1390 s. El periodu de rotación de la estrella ye de 2,2 díes.

HL Tau 76 nun tien de confundir se cola tamién estrella variable HL Tauri o HL Tau, estrella T Tauri de nome similar.

## Ver tamién
* ZZ Ceti

## Referencies
Kappa Centauri

**Kappa Centauri** (κ Cen / HD&nbsp;132200) ye un sistema estelar asitiáu na constelación de Centauru. 
En China yera conocíu como **Ke Kwan**, «l'oficial de caballería».
Tien magnitú aparente +3,13 y alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, a 383 años lluz del Sistema Solar.
Al igual qu'estrelles como ν Centauri o γ Lupi, forma parte de l'Asociación estelar Centaurus Cimera-Lupus (UCL).

La componente principal del sistema (**Kappa Centauri Aa**) ye una estrella caliente, catalogada como subxigante, que'l so tipu espectral ye B2IV.
Con una temperatura superficial de 19.845 K, la so lluminosidá bolométrico —en tol espectru electromagnéticu— ye 3500 vegaes superior a la del Sol.
Tien un radiu 5 vegaes más grande que'l radiu solar, xirando sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de namái 20 km/s —lenta pa una estrella de les sos carauterístiques—, lo que supón que'l so periodu de rotación ye, a lo más, de 13 díes.
Tien una masa de 7,5 mases solares y propúnxose que nun ye una verdadera subxigante sinón una estrella de 22 millones d'años d'edá entá na secuencia principal.

Mui cerca d'ella —la separación visual ye d'una décima de segundu d'arcu—, puede reparase una primer compañera denominada **Kappa Centauri Ab**.
Probablemente ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A0V con una temperatura de 9500 K.
190 vegaes más lluminosa que'l Sol, envalórase que la so masa puede ser 3 vegaes mayor que la masa solar.
La separación ente dambes estrelles ye d'aproximao 12 UA y el periodu orbital d'unos 12 años.

Completa'l sistema una tercer estrella (**Kappa Centauri B**) d'undécima magnitú, visualmente dixebrada del par interior cuatro segundos d'arcu.
Ye una nana naranxa de tipu K2V la que, asumiendo que la so masa ye 3/4 partes de la del Sol, orbita a 470 UA de Kappa Centauri Aa-Ab.
Emplega más de 3000 años —3450 años según otru estudiu— en completar la so órbita.

## Referencies
Kappa Ceti

**Kappa Ceti** (&kappa; Cet) puede referise a dos estrelles distintes na constelación de Cetus:

* **[[Kappa1 Ceti]]** (96 Ceti), nana mariella de magnitú 4,83 a 30 años lluz del Sol.
* **[[Kappa2 Ceti]]** (97 Ceti), estrella xigante mariella a 290 años lluz.
Kappa Coronae Borealis

**Kappa Coronae Borealis** (κ CrB / 11 Coronae Borealis / HD 142091) ye una estrella na constelación de Corona Boreal de magnitú aparente +4,82. En 2007 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar en redol a esta estrella.

Asitiada a 99 años lluz del Sistema Solar, Kappa Coronae Borealis ye una subxigante naranxa de tipu espectral K1IVa con una temperatura superficial de 4844 ± 25 K y una lluminosidá equivalente a 14 soles.
Tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— similar a la del Sol ([Fe/H] = +0,07).
Con una masa 1,8 vegaes mayor que la masa solar, nel pasáu foi una estrella blanca de la secuencia principal.
Al escosar el so hidróxenu internu, empezó a evolucionar escontra una verdadera xigante, siendo'l so radiu actual 4,7 vegaes más grande que'l radiu solar. La so edá averada ye de 2500 millones d'años.

## Sistema planetariu

En 2007 dar a conocer la esistencia d'un planeta xovianu (Kappa Coronae Borealis b) que la so masa mínimo, yá que se desconoz l'enclín de la órbita, ye 1,8 vegaes mayor que la masa de Xúpiter. Completa una órbita cada 1191 díes (3,26 años) y muévese a 2,7 UA de la estrella. Anque nel futuru la estrella va espandir hasta l'equivalente a la órbita terrestre, el planeta ta lo suficientemente alloñáu pa nun ser destruyíu. La presencia d'un planeta en redol a una estrella que nel pasáu foi de tipu A —más masives que'l Sol y frecuentemente arrodiaes por un discu circumestelar— demuestra qu'estes estrelles tamién pueden allugar sistemes planetarios.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
Kappa Delphini

**Kappa Delphini** (κ Del / 7 Delphini) ye una estrella na constelación del Delfín.
De magnitú aparente +5,05, ye la octava estrella más brillosa na constelación.
Alcuéntrase a 98 años lluz del Sistema Solar.

Kappa Delphini ye una subxigante mariella de tipu espectral G5IV con una temperatura efectivo de 5750 K.
Ye 7,6 vegaes más lluminosa que'l Sol y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 10 km/s.
Exhibe un conteníu metálico comparable a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = +0,09.
Tocantes a la so bayura relativa d'azufre —elementu sintetizáu n'estrelles bien masives na historia temprana de la galaxa—, la rellación [S/Fe] ye igual a -0,12.
Con una masa de 1,4 mases solares, la so edá envalorada ye de 2800 - 3000 millones d'años.

Kappa Delphini tien una distante compañera estelar, denomada **HD 196794** (HIP 101932), visualmente a 214 segundos d'arcu.
Tien magnitú aparente +8,9 y ye una estrella naranxa de tipu K2IV o K2V.
La separación real ente dambes estrelles ye igual o superior a 6400 UA.

## Referencies
Kappa Draconis

**Kappa Draconis** (κ Dra / 5 Draconis / HD 109387) ye una estrella de la constelación de Draco.
De magnitú aparente +3,88, ta asitiada a 498 años lluz del Sistema Solar. Forma una doble óptica con 6 Draconis, visualmente a 15 minutos d'arcu, siendo la distancia averada ente elles de 30 años lluz. N'ocasiones ye referida col nome propiu de **Ketu**, alusivu a la cola del Dragón».

Kappa Draconis ta catalogada como una xigante azul de tipu espectral B6IIIpe con una temperatura efectivo de 14.000 K. La «*y*» indica emisiones a ciertes llonxitú d'onda na so espectru, yá que Kappa Draconis ye una estrella Be arrodiada d'un discu en rotación qu'ella mesma creó. Coles mesmes, ta clasificada como «estrella con envoltura», qu'implica que'l gruesu discu ta aproximao dispuestu según la llinia de visión. La presencia d'un discu d'estes carauterístiques siempres ta acomuñáu a una alta velocidá de rotación; nel casu de Kappa Draconis, la so velocidá de rotación ecuatorial pue ser cimera a 250 km/s.

La lluminosidá de Kappa Draconis ye 1400 vegaes mayor que la del Sol y el so radiu ye 6,4 vegaes más grande que'l radiu solar. Dientro de los próximos 500.000 años, Kappa Draconis va evolucionar escontra una xigante colorada y el so rellumu va ser el doble que l'actual.

Esiste evidencia espectroscópica de que Kappa Draconis pue ser una estrella binaria con un periodu orbital de 0,89 díes; sicasí, la posible acompañante foi cuestionada, una y bones les variaciones pueden ser debíes a la mesma rotación de la estrella.

## Referencies

* Kappa Draconis (SIMBAD)
* Kappa Draconis  (The Bright Star Catalogue)
* Kappa Draconis (Stars, Jim Kaler)
Kappa Fornacis

**Kappa Fornacis** (κ For) ye una estrella na constelación de Fornax, el fornu, de magnitú aparente +5,80.
Alcuéntrase a 71 años lluz de distancia del Sistema Solar y puede ser miembru del Grupu de movimientu de IC 2391 —conxuntu d'estrelles que comparte'l mesmu movimientu al traviés del espaciu—, al que tamién pertenecen Tabit (π³ Orionis) y V337 Carinae, ente otres.

Kappa Fornacis ye una análoga solar, esto ye, una estrella con unes carauterístiques de temperatura, metalicidá o presencia de compañeres estelares cercanes similares a les del Sol.
Del mesmu tipu espectral que'l Sol, G2V, ye una nana mariella que la so temperatura efectivo ye de 5748 K.
La midida de la so metalicidá ye bien asemeyada a la solar, siendo la so masa igual a 1,15 mases solares. La so edá envalorada tópase dientro del rangu entendíu ente 5420 y 6760 millones d'años, —lo que correspuende a una antigüedá de 800 - 2000 millones d'años mayor que la del Sol—, magar el so periodu de rotación de namái 9 díes (compárese colos 26 díes qu'emplega'l Sol en dar un xiru completu) paez suxerir una edá significativamente menor.

Piénsase que Kappa Fornacis ye una estrella binaria que la so compañera, unes 12 vegaes más tenue que la estrella principal, alcuéntrase visualmente a 0,47 segundos d'arcu. Los parámetros orbitales envaloraos del sistema son 10,9 UA pal semiexe mayor y un periodu orbital de 25 años.

## Referencies
Kappa Capricorni

**Kappa Capricorni** (κ Cap / 43 Capricorni) ye una estrella na constelación de Capricorniu de magnitú aparente +4,74.
Xunto a Nashira (γ Capricorni), Deneb Algedi (δ Capricorni), ε Capricorni y otres estrelles d'Acuariu y Piscis, en China formaben **Luy Pei Chen**, «el campu atrincherao».

Kappa Capricorni ye una xigante mariella de tipu espectral G8III con una temperatura efectivo de 5033 - 5038 K.
Ye 87 vegaes más lluminosa que'l Sol y, como la mayor parte de les estrelles de la nuesa redolada, ye una estrella del discu finu.
El so radiu, calculáu per aciu modelos teóricos, ye 12 vegaes más grande que'l radiu solar, ente que la midida direuta del so diámetru angular nuna tapecimientu llunar (1,80 ± 0,30 milisegundos d'arcu) conduz a un radiu 17 vegaes mayor que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 3,7 km/s.

Kappa Capricorni exhibe una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— notablemente inferior a la del Sol ([Fe/H] = -0,43), práuticamente un terciu de la de la nuesa estrella.
Tien una masa envalorada de casi trés mases solares y una edá ente 340 y 560 millones d'años.
Alcuéntrase a 294 años lluz (90 pársecs) de distancia del Sistema Solar.

## Referencies
Kappa Cassiopeiae

**Kappa Cassiopeiae** (κ Cas / 15 Cassiopeiae / HD 2905 / HR 130) ye una estrella na constelación de Cassiopeia de magnitú aparente +4,17. Ye una superxigante azul de tipu espectral B1Iae.

Anque namái la novena más brillosa de la constelación, Kappa Cassiopeiae ye una estrella estraordinariamente lluminosa, unes 420.000 vegaes más que'l Sol.
Si tuviera nel centru del Sistema Solar, la Tierra tendría que tar 650 vegaes más alloñada de como ta güei por que'l ser humanu pudiera sobrevivir.
Solamente la gran distancia que nos dixebra d'ella, en redol a 4100 años lluz, fai que nun sía una de les estrelles más brilloses del firmamentu.

Amás de ser bien caliente —tien una temperatura de 24.000 K—, Kappa Cassiopeiae ye una estrella bien masiva, con una masa de 40 mases solares nel momentu de la so formación.
Anguaño, debíu al vientu estelar de más de 1000 km/s que sopla dende la so superficie, pierde masa a razón de 2 millonésimes de la masa solar cada añu; esta perda de masa estelar ye más de 10 millones de vegaes mayor que la causada nel Sol pol vientu solar.
Estrelles asina tienen una vida bien curtia; la edá de Kappa Cassiopeiae envalórase nunos 5 millones d'años, y yá ta na fase final de la so evolución, probablemente tresformando heliu en carbonu nel so nucleu. Esti tipu d'estrelles son llixeramente variables, tando clasificada como una variable Alfa Cygni.
Ye seguro'l so final como supernova y ta na llende nel cual el nucleu remanente estelar pueda colapsar nun furacu prietu.

## Referencies
Kappa Geminorum

**Kappa Geminorum** (κ Gem / 77 Geminorum / HD 62345) ye una estrella binaria na constelación de Xéminis.
Anque nun tien nome propiu habitual, en astronomía china se la llapada 積薪 (**Jīxīn**), «pila de lleña», yá que marca'l asterismu del mesmu nome dientro de la constelación de Jǐng.

El sistema alcuéntrase a 141 años lluz del Sistema Solar.
La componente principal, **Kappa Geminorum A**, ye una xigante mariella de tipu espectral G8III y magnitú aparente +3,57.
La so temperatura efectivo ye de 4990 K y relluma con una lluminosidá 74 vegaes mayor que la del Sol.
El so diámetru ye 11,5 vegaes más grande que'l diámetru solar y la so velocidá de rotación proyeutada ye de 5 km/s, dando llugar a un periodu de rotación que puede durar hasta 115 díes.
Con una masa de 2,7 mases solares, tien una edá averada de 500 millones d'años.

Separada visualmente 7,5 segundos d'arcu de la estrella primaria, la so compañera estelar, **Kappa Geminorum B**, tien magnitú aparente +8,2.
Nos postreros 200 años la separación visual ente dambes estrelles apenes varió 2,5 segundos d'arcu, lo que suxer que se trata d'un verdaderu sistema binariu, magar con un llargu periodu orbital que supera los 3000 años.
Kappa Geminorum B ye probablemente una nana mariella de tipu G4 que la so actividá magnética xenera los rayos X provenientes del sistema.

## Referencies
Kappa Herculis

**Kappa Herculis** (&kappa; Her / 7 Herculis) puede referise a dos estrelles distintes na constelación d'Hércules:

* **[[Kappa Herculis A]]** (HD 145001), xigante de magnitú 5,00 asitiada a 388 años lluz.
* **[[Kappa Herculis B]]** (HD 145000), xigante naranxa de magnitú 6,23.

Separaes visualmente 27 segundos d'arcu, dambes estrelles paecen nun tar físicamente rellacionaes. Una tercer estrella, 8 Herculis, forma una doble óptica con Kappa Herculis A y B.
Kappa Herculis A

**Kappa Herculis A** (κ Herculis A / 7 Herculis A / HD 145001 / HR 6008) ye una estrella na constelación d'Hércules de magnitú aparente +5,00.
Visualmente separada 27 segundos d'arcu de Kappa Herculis B, anguaño piénsase que les dos estrelles nun tán físicamente rellacionaes, constituyendo una doble óptica.
Ente que Kappa Herculis A alcuéntrase a 388 años lluz del Sistema Solar, Kappa Herculis B alcuéntrase a 471 años lluz, magar esta postrera midida ta acomuñada a un ampliu marxe d'error.
Les dos estrelles son dacuando conocíes como **Marsik** o **Marsic** —«el coldu» n'árabe, pola so posición na figura del héroe—, nome utilizáu tamién pa designar a λ Ophiuchi.

Kappa Herculis A ye una xigante mariella de tipu espectral G8 III con una temperatura de 4990 K. La so lluminosidá ye 150 vegaes mayor que la lluminosidá solar y, como xigante que ye, tien un diámetru 16 vegaes más grande que'l del Sol. El so periodu de rotación ye igual o inferior a 80 díes.
Tien una metalicidá un 30% inferior a la del Sol.
La so masa ye 3 vegaes mayor que la masa solar y la so edá envalórase en 400 millones d'años.

Per otra parte, una tenue estrella de magnitú +13,6 a pocu más d'un minutu d'arcu de Kappa Herculis A, sí paez formar un sistema binariu con ella.
Probablemente sía una nana naranxa, dixebrada siquier 7500 UA de la brillosa xigante mariella, que'l so periodu orbital taría percima de los 340.000 años.

## Referencies
Kappa Herculis B

**Kappa Herculis B** (κ Herculis B / 7 Herculis B / HD 145000 / HR 6009) ye una estrella na constelación d'Hércules de magnitú aparente +6,23.
Visualmente separada 27 segundos d'arcu de Kappa Herculis A, anguaño piénsase que les dos estrelles nun tán físicamente rellacionaes, constituyendo una doble óptica, esto ye, a cencielles atópense na mesma llinia de visión.
Ente que Kappa Herculis B alcuéntrase a 471 años lluz del Sistema Solar, Kappa Herculis A tópase a 388 años lluz.
Les dos estrelles reciben dacuando'l nome de **Marsik** o **Marsic** —«el coldu» n'árabe, pola so posición na figura del héroe—, utilizáu tamién pa designar a λ Ophiuchi, esta postrera más conocida como Marfik.

Kappa Herculis B ye una xigante naranxa de tipu espectral K2III con una temperatura superficial de 4650 K. La so lluminosidá ye 70 vegaes mayor que la lluminosidá solar y tien un diámetru 13 vegaes más grande que'l del Sol.
Tien una metalicidá un 30% superior a la del Sol y, con una masa de 2,5 mases solares, la so edá envalórase en 700 millones d'años.
Tanto'l so conteníu metálico como la so edá difieren de los de Kappa Herculis A, acotando'l fechu de que dambes estrelles nun tán gravitacionalmente xuníes.

## Referencies
Kappa Ophiuchi

**Kappa Ophiuchi** (κ Ophiuchi / 27 Ophiuchi / HD 153210) ye una estrella na constelación d'Ophiuchus, el portador de la culiebra, de magnitú aparente +3,20.
Dacuando ye conocida como **Helkath**, nome hebréu-árabe que significa «campu de batalla».

Asitiada a 86 años lluz del Sistema Solar, Kappa Ophiuchi ye una xigante naranxa de tipu espectral K2III con una temperatura de 4655 K.
Relluma con una lluminosidá bolométrica 53 vegaes mayor que la del Sol.
La midida direuta del so diámetru angular, una vegada correxida pol efeutu debíu al escurecimientu de llimbu, ye de 3,85 milisegundos d'arcu.
El so diámetru, calculáu a partir d'esti valor, ye 14 vegaes más grande que'l del Sol, siendo una estrella asemeyada a Cebalrai (β Ophiuchi), nesta mesma constelación.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 2,16 km/s.
Con una metalicidá asemeyada a la solar, puede tener una edá entendida ente 5000 y 7200 millones d'años.
Como n'otres xigantes similares, nel so nucleu tien llugar la fusión nuclear d'heliu en carbonu y oxíxenu.
La so alta velocidá relativa respectu al Sol —68 km/s, valor cuatro vegaes superior a la media— suxer que vien de una rexón distinta de la galaxa.

Anque Kappa Ophiuchi apaez catalogada como estrella variable, observaciones realizaes pol satélite Hipparcos paecen refutar dicha variabilidá.

## Referencies
Kappa Phoenicis

**Kappa Phoenicis** (κ Phe / HD 2262 / HR 100) ye una estrella na constelación de Fénix.
Tien magnitú aparente +3,90 y alcuéntrase a 77 años lluz del Sistema Solar.

Kappa Phoenicis ye una estrella blanca, indistintamente catalogada como subxigante de tipu espectral A5 IV o como estrella de la secuencia principal de tipu A7 V.
 
Tien una temperatura efectivo de 9506 K y una lluminosidá 12 vegaes superior a la del Sol.
Tien una metalicidá daqué inferior a la solar ([Fe/H] = -0,07).
Al igual qu'otres estrelles calientes, Kappa Phoenicis rota apriesa; la so velocidá de rotación ye de siquier 225 km/s.
La so masa ye 2,9 vegaes mayor que la masa solar y la so edá envalórase en 690 millones d'años.
Tien una diámetru un 70% más grande que'l del Sol.

Al igual qu'estrelles como Fomalhaut (α Piscis Austrini) y Denébola (β Leonis), Kappa Phoenicis presenta un escesu nel infrarroxu, tanto a 24 como a 70 μm, atribuyible a la presencia d'una cinturón de planetesimales.
Modelos teóricos asitien esta cinturón a 28 UA de la estrella, una separación escepcionalmente baxa pa una estrella de la so edá, lo que foi atribuyíu a l'acción del efeutu Poynting-Robertson (P-R).

## Referencies