open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José Carrasco Torrico

**José Carrasco Torrico**  foi un abogáu, periodista y políticu bolivianu, nacíu en Totora, Departamentu de Cochabamba el 4 de payares de 1863.

Estudió derechu na Universidá de Cochabamba, titulándose en 1885. Foi Decanu de la Facultá de Derechu de dicha universidá.

Sería conocíu como un miembru importante del Partíu Lliberal de Bolivia, entrando al Congresu como Diputáu en 1888-89.

Tuvo una dilatada vida pública, siendo electu como Oficial Mayor del Ministeriu de Guerra en 1899, Prefeutu del Departamentu d'Oruro en 1900, Ministru de Gobiernu y Xusticia en 1902-1903 y nuevamente en 1908-1909, electu Senador de la República ente 1904 y 1909, Diputáu en 1910.

En 1913 foi electu Segundu vicepresidente del Segundu Gobiernu d'Ismael Montes Gamboa (1913-1917).

Gran parte de la so vida consagrar a l'actividá periodística como direutor-fundador de "El Comercio" de Cochabamba (1893) y "El Diariu" de La Paz (1904), dirixó esti matutín hasta 1921.

Finó na ciudá de La Paz el 24 de mayu de 1921.

## Obra

### Delles publicaciones
* *Bolivia y Chile* (1905)
* *Biografía del doctor Venancio Jiménez* (1911)
* *Bolivia ante la liga de las naciones*, escritu col seudónimu de Brissot (1919)
* *Estudios constitucionales* (1920)

## Referencies

## Enllaces esternos
Ismael Vázquez Virreira

**Ismael Vázquez Virreira** foi un abogáu, orador y políticu bolivianu, nacíu na Ciudá de Cochabamba el 26 de setiembre de 1865.

Ente los cargos qu'ocuparía tán: Diputáu por Cochabamba en 1896, Ministru plenipotenciario en Venezuela en 1911, Ministru de Xusticia ya Industria en 1915.

Foi electu Primer vicepresidente de Bolivia en 1917 na xestión del Dr. José Gutiérrez Guerra. Coles mesmes, ocuparía'l cargu de Ministru de Gobiernu nesa mesma alministración.

Foi reputáu como unu de los más notables oradores del so tiempu en Bolivia. Son famosos los sos discursos pronunciaos na convención Nacional de 1899, defendiendo'l proyeutu d'implantación del sistema federal, amás de ser un escritor elegante y fluyío, siendo collaborador en dellos artículos d'investigación periodística.

Finó en Cochabamba el 4 de setiembre de 1930.

## Referencies
José Santos Quinteros

**José Santos Quinteros** foi un abogáu y políticu bolivianu, nacíu na Ciudá de Potosí el 1 de payares de 1865.

Exercería la Cátedra de Derechu públicu na Universidad San Francisco Xavier de Chuquisaca.

En 1900 foi Vocal de la Corte d'Oruro.

En 1903 foi electu Diputáu Nacional y collaboró nel primer gobiernu d'Ismael Montes como ministru de Guerra y Colonies dende 1905 hasta 1909.

Foi Senador por Chuquisaca en 1910, Ministru de Xusticia en 1913.

En 1917 foi escoyíu Segundu vicepresidente de l'alministración de José Gutiérrez Guerra.

Foi Ministru de Gobiernu en 1918 y per segunda vegada ministru de Guerra y Colonies en 1919.

Finó na Ciudá de La Paz el 22 de febreru de 1951.
## Obra
**Derechu Alministrativu*, **Derechu Publico Constitucional*

**Temes d'Estáu*.
## Referencies
Charles D. B. King

**Charles Dunbar Burgess King**  foi un diplomáticu y políticu liberianu d'ascendencia américo-liberiana y criolla de Sierra Lleona qu'exerció como'l decimoséptimu presidente de la República de Liberia ente 1920 y 1930. Antes d'exercer la presidencia, King ocupó dellos cargos diplomáticos, que volvería ocupar depués de dexar el poder. En 1912 foi designáu Ministru de Rellaciones Esteriores nel gobiernu de Daniel Edward Howard. Como tal en 1919 participó na Conferencia de Paz de París como representante de Liberia y foi co-signatario del Tratáu de Versalles.

La so presidencia dar mientres el réxime de la minoría américo-liberiana, polo que'l país yera un estáu de partíu únicu *[[de facto]]* sol lideralgu del Partíu Whig Auténticu (TWP) del que King yera miembru. Mientres la mesma, a pesar de cobardes movimientos de reformistes, el réxime caltúvose inamovible. La so victoria nes eleiciones xenerales de 1927 ta catalogada nel *[[Llibru Guinness de los récores]]* como "la eleición más fraudulenta enxamás rexistrada na hestoria".

Ente 1928 y 1930, el gobiernu de King viose solmenáu por un escándalu políticu depués de que'l líder de la oposición Thomas J. Faulkner denunciara que dirixentes d'alta importancia dientro de la so alministración y el so partíu beneficiábense económicamente del trabayu forzáu en condiciones d'esclavitú, vendiendo esclavos non américo descendientes a la colonia española de Fernando Po. Ante la posibilidá de que la Sociedá de Naciones, qu'escuchó'l reclamu, interviniera militarmente en Liberia, la Cámara de Representantes empecipió un procesu de xuiciu políticu contra King, quien dimitió'l 3 d'avientu de 1930 pa evitar represalies. El so vicepresidente Allen Yancy, unu de los principales implicaos nel escándalu, tamién arrenunció, polo que King foi asocedíu por Edwin Barclay.

Finó a la edá de 86 años en 1961.

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla d'Auerstädt

La **batalla d'Auerstädt** opunxo al primer exércitu prusianu al mandu del rei Federico Guillermu III de Prusia y el duque Carlos Guillermo Fernando de Brunswick contra parte del exércitu francés empobináu por Louis Nicolas Davout el 14 d'ochobre de 1806, paralelamente a la batalla de Jena, que se llibró na mesma fecha.

El 14 d'ochobre de 1806, l'exércitu prusianu, una referencia n'Europa mientres mediu sieglu, foi ganáu en dos batalles simultánees. El Mariscal Davout, al mandu de l'ala derecha del exércitu francés, enfrentar a los prusianos en Auerstädt, ente que l'Emperador Napoleón facer en Jena.

L'Emperador condució la campaña coles mires de tomar Berlín. Tres un alcuentru en Saalfeld, siguió escorriendo al exércitu prusianu. Pensando qu'ésti s'atopaba en Weimar, retirándose escontra Leipzig, aceleró la marcha pa enfrentalo en Jena. Los sos esploradores indicáronlu qu'algamaríen a los prusianos mientres el día 13 d'ochobre. Napoleón pensó que tenía frente a él al gruesu del exércitu prusianu. Na nueche del 13 al 14, mandó a Davout por que se adelantrara y fixera frente al lladral derechu del exércitu prusianu col fin de llevalos a terrén abiertu, onde'l gruesu de la tropa francesa pudieren combatilos con mayor eficacia.

Davout enfréntase entós a lo que yera en realidá un fortísimo cuerpu d'exércitu con más de 60.000 homes, contra los 26.000 del mariscal francés. Sicasí, faciendo gala d'unes conocencies táctiques bien cimeres, contuvo a les fuercies sol mandu del Duque de Brunswick, que morrió nesta aición. Na posterior contraofensiva francesa, esti exércitu prusianu, agora al mandu del mesmu rei Federico Guillermo, foi derrotáu.

Esta derrota, xunto a la de la batalla de Jena, significó pa Prusia el fin de la guerra, la ocupación del territoriu nacional poles tropes franceses, tomar de Berlín y l'arrenunciu a importantes posesiones territoriales según el Tratáu de Tilsit.

## Referencies

## Ver tamién
* Guerres Napoleóniques
* Cuarta Coalición
* Batalla de Jena
Saalfeld

**Saalfeld** (n'alemán: *Saalfeld*/*Saale*) ye una ciudá d'Alemaña nel distritu de Saalfeld-Rudolstadt en Turinxa, na vera esquierda del ríu Saale, a unos 50 km al sur de Weimar y 130 km, per autopista, al suroeste de Leipzig.

## Historia
Saalfeld ye una de les ciudaes más antigües de Turinxa. Una vegada capital del estinguíu ducáu de Saxonia-Saalfeld, formó parte de Saxonia-Meiningen hasta 1918. La ciudá sigue tando arrodiada en parte por antigües muralla y bastiones, y contién delles interesantes construcciones medievales, ente elles un palaciu construyíu a empiezos de la Edá Moderna en 1679 nel sitiu de l'Abadía Benedictina de San Pedro, que foi destruyida mientres la Guerra de los llabradores alemanes (1525). Otres edificaciones importantes son la Ilesia Gótica de San Juan, que data de principios del sieglu XIII; el Conceyu góticu, completáu en 1537; y, calteniéndose sobre'l ríu, el Kitzerstein, un palaciu que se diz foi alzáu pol Rei alemán Enrique I, anque la construcción actual nun ye anterior al sieglu XVI. Pero quiciabes la reliquia más interesante del pasáu en Saalfeld ye la ruina del Hoher Schwarm, llamáu depués el Sorbenburg, que se diz foi alzáu nel sieglu VII.

La Batalla de Saalfeld, parte de les Guerres Napoleóniques, llibróse'l 10 d'ochobre de 1806.

## Demografía



## Industria
Saalfeld ta asitiada nuna de les partes más poblaes de Turinxa y tien delles industries, qu'inclúin la manufactura de maquinaria, lladriyu, colores, malta, cigarros, calcetería y vinagre. Otres industries son les de la cerveza, imprenta y fundición de fierro. Tamién hai mines d'ocre y fierro na zona.

## Cultura
Saalfeld ye la ciudá de les hestories d'ucronía, ésitu en ventes, de les 1632 series d'Eric Flint, nes cualos una pequeña ciudá americana de 3000 co-protagonistes trespórtase de sópitu pol tiempu y espaciu a la Guerra de los Trenta Años, qu'afaró a la casi despoblada Alemaña central.

## Personaxes célebres

* Clara Döhring (13 de marzu de 1899 - 7 de xunu de 1987), política del SPD
* Hugo Eberlein (4 de mayu de 1887 - 12 de xineru de 1944), políticu, fundador común del KPD
* Ludwig Engelhardt (18 d'agostu de 1924 - 21 de xineru de 2001), escultor
* Johann Philipp Kirnberger (24 d'abril de 1721 - 27 de xunetu de 1783), compositor
* Casper Pfreund (1517 - 16 de xunu de 1574), farmacéuticu y alcalde de Wittenberg
* Erasmus Reinhold (22 d'ochobre de 1511 - 19 de febreru de 1553), matemáticu y astrónomu
* Harald Stauch, (31 de xunetu de 1953), representante nacional en seguridá de datos (dende'l 1 de marzu de 2006)
* Leni Statz (1929), humorista
* Ror Wolf (29 de xunu de 1932), escritor
* Heaven Shall Burn (1996), banda de Metalcore

## Hermanancies
*  Stains (Francia) dende'l 4 de mayu de 1964

## Referencies
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de Saalfeld
Distritu de Saalfeld-Rudolstadt

El **Distritu de Saalfeld-Rudolstadt** (n'alemán: *Landkreis Saalfeld-Rudolstadt*) ye un distritu rural (*[[Landkreis]]*) allugáu al sur del estáu federal de Turinxa (Alemaña). La capital del distritu ye la ciudá de Saalfeld/Saale.

## Xeografía
Los territorios vecinos al norte son el Distritu de Weimarer Land, al noroeste'l Saale-Holzland-Kreis, al este'l Saale-Orla-Kreis, na parte meridional el distritu de Kronach y el distritu de Sonneberg, al sureste el distritu de Hildburghausen y al oeste'l Ilm-Kreis. El distritu de Saalfeld-Rudolstadt tien como ríos importantes que crucien los sos dominios el Saale na contorna del Thüringer Schiefergebirge.

## Composición de Distritu
(Población a 30 de xunu de 2006)
### Ciudaes
# Bad Blankenburg (7.441)
# Gräfenthal (2.674)
# Königsee (5.484)
#Lehesten (2.092)
# Leutenberg (2.491)
# Oberweißbach/Thür. Wald (1.633)
# Remda-Teichel (3.268)
# Rudolstadt (25.268)
# Saalfeld/Saale ² (27.861)

### Conceyos
³ *Municiìos de rellenu*
# Arnsgereuth (Ciudá Saalfeld/Saale) (252)
# Kamsdorf (2.932)
# Kaulsdorf, (2.944), Conceyos de rellenu para:
## Altenbeuthen (252)
## Drognitz (690)
## Hohenwarte (141)
# Rottenbach (1.996)
# Saalfelder Höhe (3.448)
# Uhlstädt-Kirchhasel, (5.663), Conceyos de rellenu para:
## Großkochberg (687)
## Heilingen (335)
# Unterwellenborn (6.637)

### Agrupaciones Alministratives

## Ver tamién
* Gastronomía de Turinxa

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del Landkreises Saalfeld-Rudolstadt
Cuarta Coalición

La **Cuarta Coalición** foi una alianza entamada contra l'Imperiu francés de Napoleón ente los años 1806 y 1807. Los participantes nesta coalición fueron Inglaterra, Prusia, Rusia, Saxonia y Suecia.

La mayoría de los miembros d'esta coalición yá s'atopaben lluchando primeramente contra Francia como parte de la Tercer Coalición, polo que nun hubo un periodu entemediu de paz. En 1806, a instigación d'Inglaterra y gracies a los abondosos subsidios prodigaos pol gabinete de Londres a la corte de Prusia, esta postrera xunir a la coalición tarreciendo'l poder emerxente de Francia tres la derrota austriaca. Prusia y Rusia movilizar pa una nueva campaña, y les tropes prusianes concentrar en Saxonia.

Napoleón contraatacó, ganando a los prusianos de forma decisiva na batalla de Jena-Auerstädt, n'ochobre de 1806. Les fuercies franceses de Napoleón ocuparon entós Prusia, prindando Berlín el 25 d'ochobre de 1806, y colando sobre l'este de Prusia y la frontera rusa, onde tuvieron un alcuentru coles tropes ruses na Batalla de Eylau, en febreru de 1807, y onde la meyora de Napoleón foi deteníu de volao.

Finalmente, les fuercies ruses fueron destruyíes pol exércitu de Napoleón na batalla de Friedland, el 14 de xunu de 1807, y trés díes depués Rusia solicitaba una tregua. Pol posterior Tratáu de Tilsit, en xunetu de 1807, Francia fixo la paz con Rusia y forzó a Prusia a dexar la metá de los sos territorios a Francia, al Reinu de Westfalia de Jérôme Bonaparte y al nuevu Gran Ducáu de Varsovia. Napoleón agora tenía virtualmente el control absolutu sobre l'oeste y el centru d'Europa.

## Ver tamién

*Guerres Napoleóniques
*Cronoloxía de les Guerres Napoleóniques
*Primer Coalición
*Segunda Coalición
*Tercer Coalición
*Quinta Coalición
*Sesta Coalición
*Séptima Coalición

## Referencies

## Enllaces esternos
Auerstadt

**Auerstedt** ye un pueblu del estáu alemán de Turinxa, nel distritu rural de Weimar. Tien una población de  y ye conocíu gracies a la victoria qu'ellí algamó Napoleón I escontra l'exércitu de Prusia en 1806.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estrechu de Baltisk

El **estrechu de Baltisk**  ye una canal artificial que xune la llaguna del Vístula y la badea de Gdansk y dixebra la península de Sambian y el gordón mariniegu del Vístula. L'estrechu ta en territoriu del óblast de Kaliningráu, Rusia. 

Ye la principal conexón dende mar abiertu colos puertos rusos de Baltisk y Kaliningráu, según a los puertos polacos d'Elbląg, Braniewo, Tolkmicko, Frombork, Sztutowo, Krynica Morska, y Nowa Pasłęka.

L'estrechu foi escaváu en 1497. En 1960 amplióse y agora mide 400 m d'anchu y 12 de fondura.

Dende los años 1990, Rusia tuvo bloquiando dacuando la canal, tantu pal tráficu polacu como pal rusu. Ello llevó a les autoridaes polaques a considerar la posible construcción d'otra canal al traviés del gordón mariniegu del Vístula.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llaguna del Vístula

La **llaguna del Vístula** (; ; ; ) ye una masa d'agua duce xunto al mar Bálticu y separada del golfu de Gdansk por una llingua de sable conocíu como gordón del Vístula; l'agua de la llaguna procede mayormente del ríu Vístula. Tamién se-y conoz como badea del Vístula o golfu del Vístula.

Los ríos que formen esta llaguna son el ríu Pregolya, que lo fai na so totalidá desaguando xunta a la ciudá de Kaliningráu, y el ríu Vístula, d'esti postreru, ye'l que más caudal apurre al llagu, pero nun lu fai como un únicu ríu, sinón como un conxuntu de ríos distribuidores (lo contrario d'un afluente), que parten del tueru del mesmu, el más importante pol so llargor ye'l ríu Nogat. La llaguna coneutar a mar abiertu pol estrechu de Baltiysk.

## División política
La llaguna del Vístula ta estremada ente Polonia y Rusia. Les ciudaes que son bañaes peles sos agües son Kaliningráu, Baltiysk, y Primorsk nel óblast de Kaliningráu (Rusia), y Elbląg, Tolkmicko, Frombork y Krynica Morska en Polonia. El puertu polacu con más tráficu ye'l d'Elbląg, pero'l problema fronterizu y el fechu que la salida al mar ta en Rusia fixo qu'ente en decadencia.

## Futuru
Un proyeutu en cursu de la Xunión Europea preve un parcial dragáu del llagu y una canal artificial qu'una'l puertu d'Elbląg al mar Bálticu. La canal tendría un llargor averáu de 1 km y sirviría pa la reactivación económica de Elbląg y de tola so contorna, amás de romper cola depencia del tráficu marítimu al traviés del estrechu de Baltiysk, que ye utilizáu políticamente por Rusia nun dexando'l pasu de buques polacos como midida de presión escontra les autoridaes polaques. Supondría un costu de 80 millones de złoty. El futuru del proyeutu pasa pol estudiu y evaluación de la so impautu ambiental, yá que podría poner en peligru, non yá les migraciones de de los mamíferos, sinón tamién pola posible entrada d'agua procedente del mar Bálticu, destruyendo asina l'ecosistema d'agua duce de la llaguna.

## Historia política
Ente los años 1871 y 1919, la llaguna por entero taba so soberanía alemana, dientro de la rexón de Prusia; acabada la Primer Guerra Mundial, el resurdimientu de Polonia supunxo la división de Prusia, y la zona oriental de la llaguna quedó en manes alemanes, ente que la zona occidental quedó sol control de la ciudá llibre de Dánzig. Tres la derrota de l'Alemaña nazi na Segunda Guerra Mundial, el reaxuste de fronteres fixo que'l llau oriental quedara asignáu al óblast rusu de Kaliningráu, y l'occidental a Polonia.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial 
* zalewwislany.pl - Portal turísticu
* www.zalew-wislany.pl - Monitoring jakości wód Zalewu Wiślanego w oparciu o teledetekcję satelitarną
Dinastía Hohenzollern

La **Casa dinástica de los Hohenzollern** ye una familia de gobernantes alemanes que tuvo'l so orixe nuna familia de condes de Suabia, nel sieglu XI o XII y dende 1918 nun ocupen nengún tronu, n'Alemaña.

Herederos de los margraves y los caballeros teutonicos, el so nome deriva de *Zollern*, un castiellu del sieglu XIII que la familia tenía cerca de Stuttgart. El terrén común col castiellu Hohenzollern son alredor de 30 quilómetros al sur de Tubinga en Hechingen en Baden-Wuerttemberg.

Anque'l so orixe remontar al sieglu XII, la dinastía Hohenzollern nun ye una de les más antigües dinastíes soberanes de la esfera xermánica. Históricamente documentaos, los Hohenzollern fueron mentaos per vegada primera na crónica d'un monxu nel añu 1061. 

Esta dinastía formaba parte de los eleutores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu a partir del sieglu XV. Dende 1700, construyera un conxuntu de palacios en Berlín y la so contorna, n'algamando'l so afitamientu, encarnada nel poderíu de Prusia.

Con Federico II el Grande empezó Prusia a aumentar el so poderíu dientro de los Estaos alemanes, que se vio consolidáu pola figura de Guillermu I d'Alemaña, que foi artífiz de la creación del Segundu Reich tres la victoria na Guerra franco-prusiana.

Col fin de la Primer Guerra Mundial termina tamién el poder de la dinastía al abdicar Guillermu II.

Anguaño Jorge Federico, Príncipe Real de Prusia, Príncipe Imperial d'Alemaña, ye'l Xefe de la Casa Real ya Imperial de Prusia y d'Alemaña dende 1994, magar nun ocupa nengún tronu.

## Dinastía Hohenzollern

## Ver tamién
* Llista de monarques de la Casa de Hohenzollern (al pie de otros margraves eleutores de Brandemburgu pertenecientes a otres dinastíes).
* Orde de Hohenzollern
* Llista de Reyes y Emperadores d'Alemaña
* Tradition und Leben
* Gott mit uns

## Referencies

## Enllaces esternos

* Preussen.de — Sitiu web oficial de la Dinastía Hohenzollern  -
Terra Mariana

***Terra Mariana*** (espresión que ) yera'l nome d'un territoriu de complexa soberanía qu'esistió ente 1207 y 1561 na rexón denominada Livonia (les actuales Estonia y Letonia); que se denomina nes fontes como "**Confederación livonia**", "Livonia medieval" o "antigua Livonia" (,  y ) pa estremala del Ducáu de Livonia y la Gobernación de Livonia posteriores.

## Historia

La *Terra Mariana* establecióse'l 2 de febreru de 1207 como principáu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu pa perder tal estatus en 1215, cuando'l papa Inocencio III declarar territoriu sol vasallaxe de la Santa Sede. *Terra Mariana* estremar en principaos feudales pol legáu papal Guillermo de Módena, gobernándose los territorios polos Hermanos Livonios de la Espada. La parte septentrional convertir en *[[Dominum directum]]* de la Estonia danesa

Tres la batalla de Saule de 1236, los hermanos livonios sobrevivientes reincorporar a la Orde Teutónica (1237), que pasó a ser la Orde de Livonia y qu'incorporó a la Estonia danesa. Mientres el restu de la so esistencia la orde lluchó pa caltener el so poder nesti territoriu, contra'l cleru, la nobleza secular xermánica y les ciudaes hanseátiques de Riga y Reval (actual Tallin). En 1410 el Estáu monásticu de los Caballeros Teutónicos foi ganáu na batalla de Grunwald, y la Orde de Livonia caltuvo una esistencia independiente. En 1561, mientres la Guerra de Livonia, la Terra Mariana dexó d'esistir. Les sos rexones septentrionales vencer al Imperiu suecu como Ducáu d'Estonia, los sos territorios meridionales integrar nel Gran Ducáu de Lituania, el Ducáu de Curlandia y el Ducáu de Livonia. La isla de Saaremaa integrar nel reinu de Dinamarca.

## Ver tamién

*Ikšķile
*Cruzaes báltiques
*Orde de la Cruz de Terra Mariana
*Cruzada de Livonia

## Enllaces esternos

## Referencies
Ducáu d'Estonia

El **ducáu d'Estonia** (en suecu: *Hertigdömet Estland*; n'estoniu: *Eestimaa hertsogkond*) o **Estonia sueca** (en suecu: *Svenska Estland*) foi un dominiu integrante del Imperiu suecu ente los años 1561 y 1721, momentu nel que foi cedíu a Rusia pol tratáu de Nystad. Mientres el dominiu rusu, cuando la situación de los llabradores estonios deterioróse gravemente, el ducáu empezó a ser recordáu pol pueblu estoniu como *los bonos vieyos tiempos de Suecia* (n'estoniu: *vana hea Rootsi aeg*).

## Historia
Mientres la Baxa Edá Media la Orde teutónica controlaba'l territoriu de l'Antigua Livonia (oficialmente, Terra Mariana), onde estableciera cuatro obispaos y un Estáu. A empiezos del sieglu XVI el dominiu teutónicu se desmoronó, por causa de la secularización impuesta pola reforma de 1525, mientres la guerra de Livonia en 1560. Instalada na inseguridá, la ciudá de Reval axustó un alcuerdu de vasallaxe col imperiu suecu, robláu finalmente en 1561, lo que tres la so integración nel imperiu -y permtió caltener la so aristocracia, según amplios privilexos y autogobiernu. Yá por aciu alcuerdu o conquista, Reval y les rexones livonas del condáu d'Harju, el de Lääne-Viru, de Rapla y de Järva, que les sos fronteres coinciden se circunscriben aproximao a l'actual Estonia, pasaron a integrar el ducáu d'Estonia, dominiu vasallu de los suecos. En 1581 Suecia conquistó'l condáu de Lääne, que se xunió al territoriu.

L'alquisición sueca de Livonia creó grandes tensiones en redol al mar Bálticu, empezando una guerra pol control rexonal en 1563. Mientres el tercer cuartu del sieglu XVI la realeza sueca vivió situaciones convulsas y l'imperiu desastres militares. Nesi contestu, Rusia atacó al ducáu estoniu, pero nun consiguió apoderase d'él debid a la intervención de Polonia, que de la mesma atacó a los rusos. En 1587 llegó al tronu de Polonia Segismundo III Vasa, creándose la República de les Dos Naciones, qu'aunía a los suecos y a los polacos. Lloñe de borrar les tensiones ente dambes naciones per Estonia, la disputa pol ducáu convertir nuna de les sos grandes diferencies.

El fin del dominiu suecu d'Estonia asocedió mientres el reináu de Carlos XII de Suecia quien, mientres la Segunda Guerra del Norte, dexó que los rusos, lideraos pol zar Pedro'l Grande, ocuparen Estonia. En 1721, tres la Paz del Norte (1719-1720), los suecos acepten vencer diversos territorios definitivamente, ente los que s'atopaba'l ducáu d'Estonia, que pasó a ser dominiu rusu. Darréu, el territoriu ocupáu por del ducáu permaneció práuticamente inalteráu hasta 1917, so les formes de gobernorato y provincia.

## Referencies
Hermanos Livonios de la Espada

Los **Hermanos Livonios de la Espada** (en llatín *Fratres militiae Christi*, lliteralmente la "Fraternidá del Exércitu de Cristu", n'alemán *Schwertbrüderorden*), tamién conocíos como *Caballeros de Cristu*, *Hermanos de la Espada*, *Caballeros Portaespadas* o *Milicia de Cristu de Livonia*, foi una orde militar católica fundada en 1202 por Alberto de Buxhoeveden, Obispu de Riga (Príncipe-Obispu de Livonia), y compuesta por monxos guerreros alemanes (de Livonia). Taba basada primordialmente nos estatutos de los Caballeros Templarios.

## Historia de la Orde
Dende la so fundación, la orde solía ignorar el so supuestu vasallaxe al obispáu. En 1218 l'Obispu pidió al rei danés Valdemar II sofitu contra la orde, pero Valdemar II alcordó un alcuerdu cola Hermandá y aprovechar pa conquistar el norte d'Estonia.

Los cuarteles de la Orde atopar en Viljandi (*Fellin*), na actual Estonia, onde les muralles del castiellu inda siguen de pies. Otres places fuertes incluyíen: Cesis (*Wenden*), Sigulda (*Segewold*) y Aizkraukle (*Ascheraden*). Los comandantes de Viljandi (*Fellin*), Kuldiga (*Goldingen*), Aluksne (*Marienburg*), Tallin (*Reval*) y el Bailío de Paide (*Weissenstein*) pertenecíen al conseyu de cinco miembros del Maestre de la Orde.

De resultes de la terrible gana frente a lituanos na batalla de Saule, en 1236, quedó la Hermandá fuertemente abrasada y tres autorización papal de 1237, integrar na Orde Teutónica, dientro de la cual seríen conocíos como los Hermanos de la Orde Livona o los Hermanos Livonios de la Espada.

## Maestres de los Hermanos Livonios de la Espada

## Referencies

## Enllaces esternos
Tercer Coalición

La ***Tercer Coalición*** foi una alianza militar creada en 1805 pol Reinu Xuníu, Austria, Rusia, Nápoles y Suecia contra Francia col fin de derrocar a Napoleón del poder y eslleir la influencia militar francesa nel continente européu.

Napoleón entamara la invasión de Gran Bretaña dende la rotura pol gabinete de Londres del Tratáu de Amiens (1802) en 1803, y axuntara un exércitu de 150&nbsp;000 soldaos en Boulogne. Sicasí, precisaba consiguir la superioridá naval antes de poner en marcha la invasión, o siquier, distrayer a la flota británica llevándo-yos lloñe de la canal de la Mancha. El complexu plan de distracción, lleváu a cabu pol almirante Villeneuve fracasó tres la batalla del Cabu Finisterre y la posterior destrucción de la flota francu-española na batalla de Trafalgar. Entós, Napoleón viose forzáu a abandonar los sos planes contra Inglaterra y a centrar la so atención nos sos enemigos continentales.

La coalición, buscando tomar ventaya de la concentración de les fuercies franceses en Boulogne, fixo planes p'atacar Italia y Baviera. Los exércitos aliaos entamaos n'Alemaña ya Italia, al mandu de Karl Mack von Leiberich prepararon la invasión de Baviera mientres esperaben a los exércitos rusos de Mijaíl Illariónovich Kutúzov que-yos reforzaríen. L'exércitu de Baviera, aliáu de Napoleón, viose forzáu a retirase escontra'l norte, abandonando Múnich.

Napoleón dexó Boulogne n'agostu, colando con rapidez escontra'l Rin. Crució'l Rin a finales de setiembre, cayendo sobre'l lladral derechu del exércitu de Lieberich y arrodiando al exércitu austriacu en Ulm. Esbarató los intentos austriacos por reagrupase, aisllando a Ulm d'Austria y forzando a Lieberich a capitular n'ochobre. Kutúzov, na frontera austrobávara, tuvo que retirase a Viena, y tomar el camín escontra Moravia pa consiguir refuerzos el 13 de payares. Napoleón coló entós escontra'l norte pa enfrentase a los exércitos aliaos, atopándolos finalmente en posición defensiva n'Austerlitz. Na batalla d'Austerlitz, Napoleón engañó a los austriacos con un asaltu y una retirada asonsañaes, pa depués atacar les posiciones elevaes que l'enemigu había dexáu, arrodiando y destruyéndolos a toos sacante a l'ala derecha, sol mandu de Piotr Bagratión.

L'exércitu austriacu d'Italia, sol mandu del Archiduque Carlos viose forzáu a retirase ensin lluchar poles victories franceses n'Alemaña, y los desembarcos aliaos nel norte d'Alemaña y Nápoles fueron albortaos. Austria foi esaniciada de la coalición y espulsada definitivamente d'Italia pol Tratáu de Pressburg.

Napoleón ganó a Rusia en combate, anque ésta siguió na guerra, y Prusia entró na guerra en 1806, en protesta pola violación francesa del so territoriu na campaña de 1805. Daba entós empiezo la guerra de la Cuarta Coalición.

## Ver tamién
* Guerres Napoleóniques
* Primer Coalición
* Segunda Coalición
* Cuarta Coalición
* Quinta Coalición
* Sesta Coalición
* Séptima Coalición

## Referencies

## Bibliografía

*

## Enllaces esternos
Quinta Coalición

La **Quinta coalición** foi una alianza ente Austria y el Reinu Xuníu, creada en 1809 pa lluchar contra l'Imperiu francés del emperador Napoleón I.

El Reinu Xuníu atopábase yá lluchando contra Francia aliáu colos rebeldes españoles na Guerra d'Independencia. Coles mesmes, Austria había reclutado un nuevu exércitu pa tratar de dar un entorno a les desfavorables condiciones impuestes tres la derrota de la guerra anterior (Tercer Coalición) que remató col Tratáu de Pressburg. 
A pesar de qu'Austria llogró delles victories n'operaciones menores de tipu defensivu, l'ausencia de Rusia y Prusia de la coalición significó la inferioridá numbérica d'Austria frente a los enormes exércitos franceses, lo que la condució a la posterior derrota na batalla de Wagram. Austria foi obligada a roblar el Tratáu de Schönbrunn, perdiendo entá más territoriu frente a Napoleón.

## Ver tamién
*Guerres Napoleóniques
*Primer Coalición
*Segunda Coalición
*Tercer Coalición
*Cuarta Coalición
*Sesta Coalición
*Séptima Coalición

## Referencies

## Enllaces esternos
Tratáu de Presburgu

El **Tratáu de Presburgu** o **Cuarta Paz de Presburgu** foi roblada'l 26 d'avientu de 1805 ente Francia y Austria. Esti tratáu foi consecuencia direuta de les derrotes austriaques polos exércitos franceses na batalla d'Ulm (25 de setiembre al 20 d'ochobre de 1805) y na batalla d'Austerlitz (2 d'avientu de 1805). Alcordóse una tregua'l 4 d'avientu y empezaron les negociaciones pal tratáu, que foi robláu nel palaciu de Presburgu (ciudá llamada dende 1919 Bratislava) por Napoleón y l'emperador Francisco II del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu.

Más allá de les cláusules qu'establecen *paz y amistá*, según la retirada austriaca de la Tercer Coalición, el tratáu sustrai tamién sustanciales territorios europeos a Austria. Repitiéronse les conquistes conseñaes nos anteriores Tratáu de Campo Formio y Tratáu de Lunéville, y les posesiones austriaques n'Italia y Baviera fueron cedíes a Francia. Ciertes posesiones austriaques n'Alemaña pasaron a poder de los aliaos de Francia: el Reinu de Baviera, el Reinu de Wurtemberg y el Gran Ducáu de Baden, ente otros.

Austria tuvo d'arrenunciar ensin esceición a les sos reclamaciones sobre estos Estaos alemanes. El tratáu marcó'l final efectivu del Sacru Imperiu Romanu, y Francisco II convertir nel emperador Francisco I d'Austria, creándose darréu por Napoleón una nueva entidá llamada *[[Confederación del Rin]]*. Tamién s'incluyía una indemnización de 40 millones de francos pa Francia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guerra de la Sesta Coalición

La **Sesta Coalición** (1812-1814) foi una coalición formada pol Reinu Xuníu, el Reinu d'España, Rusia, Prusia, Suecia, Austria, y ciertu númberu d'estaos xermánicos pa combatir al Imperiu francés de Napoleón y los sos aliaos. Como resultáu d'esta guerra Napoleón foi derrocáu y confináu a la islla d'Elba.

## Historia
Tres el desastre de la *[[Grande Armée]]* en Rusia, les potencies continentales que fueren constantemente humildaes por Napoleón en delles guerres a lo llargo de toa una década, vieron finalmente una oportunidá de gana-y, y xuniéronse a la coalición qu'hasta entós consistía na alianza ente rusos, británicos, españoles y portugueses (éstos postreros na Guerra de la Independencia Española).

Bonaparte, a pesar de grandes ésitos onde'l so xeniu rellumó con fuercia (como la batalla de Dresde onde ganó a tropes que casi-y doblar en númberu) viose obligáu a reorganizar los sos exércitos a lo llargo de toles llinies de defensa, tando desesperadamente faltu de caballería. Finalmente foi ganáu na batalla de Leipzig en Saxonia, n'ochobre de 1813, y entamaron la esitosa invasión de Francia en 1814, que forzó a Napoleón a abdicar y abrió el camín a la restauración de los Borbones. La Grande Armée va cruciar el ríu Rin ente los díes 2 a 3 de payares. Delles decenes de miles de combatientes franceses van quedar corralaes, a la so suerte, na fortaleza de Mainz en perdiendo otros 16.000 soldaos na ciudá de Mainz por causa de una mortal epidemia de tifus, llamada *Typhus de [[Mayence]]*.

En total, ye posible que llucharen nesti conflictu hasta dos millones y mediu de soldaos, siendo'l total de muertos d'unos dos millones (delles estimaciones suxeren qu'alredor d'un millón d'ellos morrió namái na campaña rusa). Esto inclúi les batalles de Smolensk, Borodino, Lützen, Dresde, y la épica batalla de les Naciones (la mayor de toles Guerres Napoleóniques, y la mayor amás na hestoria d'Europa Occidental hasta la Primer Guerra Mundial).

La etapa final de la campaña, la defensa de Francia, fixo volver al emperador a la llucha al mandu de les sos tropes contra un enemigu inmensamente cimeru en númberu na Campaña de los Seis Díes, que munchos consideren la meyor campaña de tola so carrera. Finalmente, les sos anteriores perdes en Rusia y Alemaña según el númberu apolmonante d'efectivos asociaos fueron demasiáu grandes como pa ser remediaos nesta última etapa, y los aliaos terminaron ocupando París, lo cual auníu a la traición de los mariscales forzó al Emperador a abdicar.

## Ver tamién

* Guerres Napoleóniques
* Restauración Francesa
* Primer Coalición
* Segunda Coalición
* Tercer Coalición
* Cuarta Coalición
* Quinta Coalición
* Séptima Coalición

## Referencies

## Enllaces esternos
Jean Victor Marie Moreau

**Jean Victor Marie Moreau**  militar y políticu francés, xeneral en xefe de los exércitos de la Revolución de Nord y mientres el Primer Imperiu, del exércitu del Rin y d'Italia. A pesar de contribuyir a la so ascensión al poder, les discrepancies coles polítiques de Napoleón forzáron-y al exiliu nos Estaos Xuníos y más tarde a Rusia convirtiéndose n'asesor de los exércitos de la Sesta Coalición. Morrió como resultáu de les firíes recibíes na Batalla de Dresde. Foi nomáu Mariscal de Campu a títulu póstumu pol zar de Rusia y la so esposa honrada col títulu de *maréchale* (mariscala) por Lluis XVIII.

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla de Dresde

La **batalla de [[Dresde]]** desenvolvióse los díes 26 y 27 d'agostu de 1813 y tuvo como resultáu la victoria francesa sol mandu direutu de Napoleón Bonaparte en contra de les fuercies de la Sesta Coalición conformada por Austria, Rusia y Prusia sol mandu del mariscal de campu Carlos Felipe de Schwarzenberg. Comoquier, la victoria napoleónica nun foi completada na so totalidá. Nun se llevó a cabu una persecución sustancial dempués de la batalla, y les fuercies restantes arrodiaron a los franceses y obligar a rindise na batalla de Kulm.

## Preludiu

El 16 d'agostu, Napoleón unvió les fuercies del mariscal Saint-Cyr pa fortalecer y caltener Dresde col fin de bloquiar los movimientos de los aliaos y sirvir de base pa les sos propies maniobres. Entamó atacar contra les llinies internes de los sos enemigos y ganalos con lentitú, primero qu'ellos pudieren tremar la so propia fuercia. Napoleón tenía cerca de 300&nbsp;000 homes contra les fuercies enemigues que sumaben más de 450&nbsp;000. Pero la coalición evitó la batalla direuta contra'l mesmu Napoleón, dedicándose sicasí a atacar a los sos comandantes subordinaos, tal como s'alcordara nel Plan Trachenburg. El 23 d'agostu, na batalla de Grossbeeren, al sur de Berlín, l'acabante coronar príncipe Carlos de Suecia (qu'enantes fuera mariscal de Napoleón) ganó al so antiguu collaciu Nicolas Charles Oudinot. Y el 26 d'agostu, el mariscal prusianu von Blücher ganó a les fuercies del mariscal Etienne-Jacques-Joseph MacDonald na batalla de Katzbach.

## Batalla

Nel mesmu día de Katzbach, el mariscal Schwarzenberg, con más de 200&nbsp;000 homes del exércitu austriacu de Bohemia (y acompañáu pol mesmu emperador austriacu, el zar rusu y el rei prusianu) atacaron a les fuercies de Saint-Cyr. Pero Napoleón llegó rápida y inesperadamente con refuerzos pa repeler l'ataque. Devasaos nuna escala de 2 a 1, Napoleón atacó a otru día (27 d'agostu), principalmente pol lladral esquierdu de los aliaos, y llogró una impresionante victoria táctica. Depués, de secute, tuvo que retirase del campu de batalla (dalgunos especulen que foi por cuenta de un ataque d'epilepsia) y el nun realizar la persecución pa concretar la so victoria dexó a Schwarzenberg retirase y escapar de la emboscada. La Coalición perdió cerca de 38&nbsp;000 homes y los franceses cerca de 10&nbsp;000.

## Epílogu

El xeneral Vandamme, actuando *motu proprio* y ensin el consentimientu de Saint-Cyr o de los otros mariscales, escorrió a les fuercies de Schwarzenberg que s'atopaben en retirada, como'l creía que'l so emperador deseyara. Esto dio pie a la batalla de Kulm realizada trés díes depués.

Respectu al emperador Napoleón, dalgunos de los sos oficiales decatar de que «sufría un violentu cólicu, que proviniera de l'agua frío, a la cual tuvo espuestu mientres tola batalla del día 27».

## Referencies
Morlaix

**Morlaix** (en bretón *Montroulez*) ye una comuña francesa del departamentu de Finistère, na rexón de Bretaña. Llenda con .

## Xeografía
Tien una población de  y una superficie de  km². Ta asitiada a veres de la ría de Morlaix, nel norte de Bretaña, nes llendes ente les antigües rexones de Léon y de Trégor.

## Economía
Morlaix ye un relevante centru comercial agropecuariu. Tamién destaquen la so industria mecánico, electrotécnica, alimentaria y les imprentes.

## Llugares y monumentos
La ciudá tien numberosos monumentos históricos y artísticos, como la ilesia de Saint Mélaine, Saint-Mathieu y San Martín de los Campos. Tamién destaca l'antiguu conventu de los Xacobinos.

Sicasí la traza carauterística de Morlaix dala'l el so pimpanu **viaductu** de granitu del sieglu XIX (1861-1864) construyíu pal ferrocarril de París a Brest. Tien 292 metros de llargura y 58 d'altor, dexando salvar el encaxonáu valle nel que se desenvolvió la ciudá.

Pela redolada tópase tamién el *cairn* de Barnenez, un importante monumentu megalíticu, o'l Castiellu del Taureau. Na redoma de la ciudá llibró la batalla de Morlaix mientres la guerra de los Cien Años.


Ficheru:Morlaix Viaduc.jpg|Viaductu de Morlaix
File:Vue d'ensemble église Saint-Mélaine de Morlaix.JPG|Vista de la ilesia Saint Mélaine xunto al viaductu File:Villard
Villard - MORLAIX - Le Viaduc, vu de l'Hotel-de-Ville.jpg|Postal antigua de Morlaix


## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* INSEE
Orde Militar de María Teresa

La **Orde Militar de María Teresa** (n'alemán: *Militär Maria Theresien Orde*) foi una orde militar del Imperiu Austrohúngaru. Foi establecida'l 18 de xunu de 1757 pola emperatriz austriaca María Teresa I d'Austria.

## Motivu de la creación
La medaya creóse'l día de la Batalla de Kolin, cola idea de premiar a los oficiales del exércitu que llevaren a cabo acto d'especial méritu y valor. Orixinalmente creóse la orde con dos clases (Cruz y Gran Cruz). Pero'l 15 d'ochobre de 1765, l'emperador Xosé II d'Austria amestó-y dos clases más (Comendador y 2ª Clase).

### Requisitos pa recibila
Pa recibir esta orde solo revisábase l'espediente militar del oficial en cuestión, inorando cualesquier otru aspeutu de la persona, tales como'l so grupu étnicu, casa de nacencia... 

### Otros datos
Pa les vilbes de los condecoraos, esistía un derechu a recibir la metá de la paga del so home en vida en calidá de pensión.

## Graos
La Orde cuntó con 4 graos:

*  Gran Cruz de caballeru *
 Comendador de la Orde *
 Cruz de caballeru *
(Ensin distintivu) Caballero (2ª Clase)

### La medaya nel uniforme




## Desapaición
La orde dexó oficialmente d'esistir cola cayida de la dinastía de Hasburgo en 1918. La xunta (oficiosa) pasada del capítulu de la orde asocedió en 1931. La medaya concedióse un total de 1241 vegaes. De les cualos hubo 131 comisionados na orde.

Llegar a conceder la medaya de la orde tres la Primer Guerra Mundial hasta en 10 ocasiones.

## Referencies

## Enllaces esternos
Valle del Mosela

El **valle del Mosela** ye una rexón nel nordeste de Francia, suroeste d'Alemaña y este de Luxemburgu, que'l so centru ye'l valle formáu pol ríu Mosela. El Mosela escurre poles fronteres d'estos trés países y baña un cuartu país, Bélxica.

El Mosela foi promocionáu como una rexón productora de vinu blanco calidable dende'l sieglu XIX. El vieno de Mosela producir en tres países; ye'l corazón de la industria vinícola de Luxemburgu y ye tamién la rexón del vinu alemano Mosel-Saar-Ruwer, y hai dalgunos viñeos en Francia. El Mosela desenvolvió una fuerte industria turística alredor de la so reputación como un llugar idílicu rural. El sector turísticu ye destacáu nes partes alemana y luxemburguesa del Mosela.

La parte de Luxemburgu del valle correspuéndese aproximao coles partes central y oriental de los cantones de Grevenmacher y Remich. Casi tolos conceyos que queden a baxa altitú en Luxemburgu tán a veres del valle del Mosela, pero los principales asentamientos son Grevenmacher, Mondorf-les-Bains, Remich y Wasserbillig, tolos cualos tienen poblaciones que superen los dos mil persones.

## Referencia

## Referencies

## Enllaces esternos
Principáu d'Ansbach

El **Principáu d'Ansbach** () o **Brandeburgu-Ansbach** foi un principáu *[[reichsfrei]]* nel Sacru Imperiu Romanu Xermánicu centráu na ciudá bávara d'Ansbach. Los príncipes gobernantes de la Casa de Hohenzollern del territoriu yeren conocíos como margraves, una y bones el principáu yera un margraviato (pero non una marca).

## Historia

El principáu foi fundáu a la muerte de Federico V de Núremberg, Burgrave de Núremberg, el 21 de xineru de 1398, cuando les sos tierres fueron estremaes ente los sos dos fíos. El fíu menor, Federico VI, recibió Ansbach y el mayor, Xuan III, recibió Bayreuth. Dempués de la muerte de Xuan III el 11 de xunu de 1420, los dos principaos fueron reunificados so Federico VI, que se convirtió n'Eleutor Federico I de Brandemburgu en 1415.

A la muerte de Federico'l 21 de setiembre de 1440, los territorios fueron partíos ente los sos fíos: Juan recibió'l Principáu de Bayreuth (Brandenburg-Kulmbach), Federico II recibió Brandemburgu y Alberto recibió Ansbach. A partir d'entós Ansbach tuvo en manes de la caña menor de la Casa de Hohenzollern, y los sos gobernantes fueron comúnmente llamaos Margraves de Brandemburgu-Ansbach.

El 2 d'avientu de 1791, el príncipe reinante y margrave d'Ansbach, Carlos Alejandro, que tamién asocediera en Bayreuth, vendió la soberanía de los sos principaos al rei Federico Guillermu II de Prusia. El margrave yera de mediana edá y ensin fíos, y Federico Guillermo yera'l so pariente como xefe de la Casa de Hohenzollern. El margrave treslladar a Inglaterra cola so segunda esposa inglesa. Ansbach foi formalmente amestáu'l 28 de xineru de 1792.

## Príncipes y margraves d'Ansbach
* 1398: Federico VI, Burgrave de Núremberg (dende 1415 tamién Eleutor de Brandemburgu)
* 1440: Alberto Aquiles (dende 1470 tamién Eleutor de Brandemburgu)
* 1486: Federico I
* 1515: Jorge ''el Piadosu''
* 1543: Jorge Federico I
* 1603: Joaquín Ernesto
* 1625: Federico II
* 1634: Alberto II
* 1667: Juan Federico
* 1686: Cristián Alberto
* 1692: Jorge Federico II ''el Mozu''
* 1703: Guillermo Federico (antes de 1686-1723)
* 1723: Carlos Guillermo Federico (1712-1757)
* 1757: Cristián Federico (hasta 1791)

## Referencies

## Enllaces esternos
* German States to 1918, A–Y on WorldStatesmen.org
* 
* 
*  on *Tacitus Historical Atles*
Fraxern

**Fraxern** ye una llocalidá del distritu de Feldkirch, nel estáu de Vorarlberg, Austria. Tien una población de .

Alcuéntrase al oeste del estáu, cerca de la vera del ríu Ill y del Rin que la dixebra de Suiza y Liechtenstein.

## Referencies

## Enllaces esternos
Courias

Col nome de **Courias** podemos referinos a:

*Courias, una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*Courias, una villa de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*Courias, una aldea de la parroquia de Balmonte, nel conceyu asturianu de Miranda.
*Courias, una parroquia del conceyu asturianu de Pravia.
*Courias, una aldea de la parroquia del mesmu nome del conceyu asturianu de Pravia.

## Referencies
Descripción

**Describir** ye esplicar, de manera detallada y ordenada, cómo son les persones, animales, llugares, oxetos, etc. La descripción sirve sobremanera pa ambientar l'aición y crear una que faiga más creíbles los fechos que se narren. Munches vegaes, contribúin a detener l'aición y preparar l'escenariu de los fechos que siguen.

La descripción tamién pue definise como la representación verbal de les traces propies d'un oxetu. Al describir una persona, un animal, un sentimientu, etc. Esprésense aquelles carauterístiques que faen peculiar a lo descrito, y la estrema d'otros oxetos d'otra o de la mesma clase.

## Procesu descriptivu
En primer llugar hai qu'estremar cuálos son les traces y les carauterístiques importantes. Esíxense dellos cumplimientos para una descripción.

* **[[Observación]]**: Pa poder describir hai que conocer lo que se describe. El primer pasu ye reparar y anotar lo que caracteriza al oxetu. Hai que tener en cuenta los elementos que componen l'oxetu y les cualidaes que se perciben.
* **[[Selección]]**: Nun ye necesariu que se describa tolo que se repare. Ye imprescindible amenorgar la descripción a les traces y les carauterístiques que resulten significatives.
* **[[Ordenación]]**: Les traces y les carauterístiques nun tienen d'apaecer desordenaos. Ye conveniente presentalos nun orde. Esta organización, tamién llamada estructura de la descripción, pue ser de munchos tipos dependiendo del orde espacial, del orde sensorial, del orde lóxicu, etc. Los tipos del orde espacial son lo alloñao y lo cercano...; los tipos del orde sensorial son la forma, el tamañu, el color, etc.; y los tipos del orde lóxicu son de lo xeneral a lo particular, de lo esencia a lo secundario, etc.
* **[[Redaición]]**: Ye necesariu escoyer el vocabulariu fayadizu. Nel casu de les descripciones téuniques, les traces y carauterístiques han de ser precises y rigoroses. Nel casu de les descripciones lliteraries, hai que buscar espresividá, suxerencia, etc., n'otres pallabres, lo que l'autor quiera tresmitir al oyente.

## Bibliografía
* Martínez Jiménez, José Antonio; Muñoz Marquina, Francisco; Sarrión Mora, Miguel Ángel (2011).    |fechaaccesu= rique |url= (ayuda)

## Referencies

## Enllaces esternos
Equipu

Un **equipu** ye un grupu de más de dos persones que interactúan, alderiquen y piensen de forma coordinada y cooperativa, xuníes con un oxetivu común. Un grupu en sí mesmu non necesariamente constitúi un equipu. Son munchos los distintos componentes que formen un equipu como'l xerente y axentes. Tamién pue ser un conxuntu de persones coordinaes y con una meta a cumplir, beneficiarse.

Asina, por casu, los xugadores d'un equipu deportivu puen formase pa prauticar el so deporte. Executivos de loxística de tresporte puen escoyer los equipos de caballos, canes o gües pa l'oxetivu de tresportar mercancíes, etc.

Los teóricos de negocios a finales del sieglu XX popularizaron el conceutu de construyir equipos. Opiniones distintes esisten sobro la eficacia nel trunfu ("equipu de soccer", "equipu de voleibol' etc.).

Per otra parte, tamién se-y llama *equipu*:

* A l'aición y efeutu de fornir.
* A la serie de recursos con que cunta una persona o un oxetu: "Toi forníu pa faer frente a la situación."
* N'informática, al conxuntu d'aparatos y dispositivos que constitúin el material d'un ordenador.

## Referencies
Espinaréu

**Espinaréu** ye una parroquia del conceyu asturianu de Piloña.

Tien una superficie de  y una población de .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Balmonte (capital)

**Balmonte** ye una villa de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Miranda.

La villa, con , alcuéntrase a unos 200 metros sobre'l nivel del mar, a lo llargo d'ambes orielles del ríu Pigüeña. Ta a unos 52 quilómetros d'Uviéu y llégase a ella pela carretera AS-227. 

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos