Estanislao Vergara Sanz de Santamaría

**Estanislao Vergara Sanz de Santamaría**  foi un abogáu y políticu colombianu, quien ocupó la presidencia de Colombia del 28 d'avientu de 1828 al 15 de xineru de 1830, como Secretariu de Rellaciones Esteriores del Conseyu de Ministros que Bolívar dexó encargáu del poder executivu en virtú de les sos facultaes dictatoriales.

## Biografía
Estanislao Vergara casóse per primer vegada con Teresa Tenorio Santacruz.

## Trayeutoria
Miembru de l'Academia Nacional creada pol vicepresidente Santander el 18 de marzu de 1826. Cofundador de la Universidá Central de Colombia, inaugurada'l 25 d'avientu de 1826. D'esta institución foi direutor axuntu y profesor de la facultá de xurisprudencia. Integrante activu de la loxa masónica *La Beneficencia*.

### Carrera política temprana
Ante la detención d'Ignacio de Vargas pola conocencia de les amigables misives que recibió del xeneral realista De la Calzada, Vergara entró a reemplazalo como teniente de gobernador de Cundinamarca el 18 de marzu de 1816. La inminencia de tomar de Santafé per parte de les tropes realistes llevaron a gobernador Nicolás Ribas a dimitir el 24 d'abril, xubiendo Vergara a esa posición, que ocupó solo por once díes ante la cayida del réxime republicanu en Cundinamarca. Secretariu de lo Interior y de Xusticia ente 1819 y 1821. N'avientu del mesmu añu, foi nomáu como Intendente de Cundinamarca, cargu qu'exerció hasta abril de 1823 y n'exerciciu del cual ye recordada la espedición de la Instrucción p'Alcaldes Pedáneos de la Ciudá, onde incorporó aiciones severes de Policía, como'l nomamientu d'una centinela por corte por qu'adelantrara l'empadronamientu de Bogotá y detectar a les persones ensin oficiu por qu'en l'actu fueren unviaes al Exércitu. En 1826 foi presidente del Senáu. El 10 de febreru de 1828 foi nomáu Secretariu de rellaciones Esteriores en reemplazu de José Rafael Revenga.

## Presidente de Colombia
Como integrante del Ministeriu d'Estáu, encargar del poder executivu per ausencia del dictador Simón Bolívar. El so perfil foi descritu como'l d'un tipu de bufete incorporáu al gobiernu a última hora, que glayaba al compás que lu ordenar.

### Principales polítiques
El so papel nel poder foi fundamental p'adelantrar el proyeutu de la instauración d'un sistema monárquicu nel país, al ser facultáu pol Conseyu de ministros na so condición de canciller p'adelantrar contactos con europa al respeutu. Vergara dirixó dos tales misives a los ministros de Colombia en Gran Bretaña y Francia, José Fernández Madrid y Leandro Palacios. A esti postreru, manifestó-y la preferencia del Conseyu de ministros porque'l país fuera reináu por un monarca francés, lo que fizo que les xestiones con Gran Bretaña atayar al manifestar esi reinu que nun aprobaría la presencia d'un monarca d'esi orixe en Colombia, sicasí de creer qu'esi yera'l meyor sistema de gobiernu pal país. La xestión diplomática, anque secreta, volvióse una tema de donimio públicu, desencadenando una serie de manifestaciones en contra de la iniciativa, inclusive antipátiques contra'l mesmu Llibertador, quien sabía de les xeres del Conseyu de Ministros pero abstener d'intervenir. 

Vergara propúnxo-y al Llibertador que nomara a don Andrés Bello como embaxador de Colombia ante los Estaos Xuníos d'América pa evitar la so partida a un meyor destín dada la precariedá de la so situación económica. Lamentablemente, la ufierta nun evitó lo previsto, pos vBello fuera contratáu yá pol gobiernu chilenu por que lo asesorara.

### Crítica al so gobiernu
El movimientu más fuerte contra'l llabor diplomáticu del gobiernu del Conseyu foi liderada pol xeneral José María Córdova, quien s'ufiertó pa defender la Constitución de Cúcuta y alzóse n'armes refugando la ufierta de Bolívar d'entrar a integrar el Condejo de ministros como Secretariu de Marina.

## Últimos años
Col regresu de Bolívar a Bogotá, Vergara arrenunció a la Secretaría na que foi reemplazáu pol xeneral Domingo Caycedo, p'aspirar al Congresu que taba próximu a ser escoyíu, del cual participó como diputáu por Bogotá y robló la Constitución d'abril de 1830. . Foi nomáu secretariu del Interior del xeneral Santander. En reconocencia al so serviciu emprestáu al país y ante el so estáu de postración física y salú precaria, el Congresu de Colombia aprobó por decretu del 13 d'abril de 1855 una pensión vitalicia de cuarenta peso mensuales al doctor Vergara.

## Referencies