open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Material fotosensible

Entender por **material fotosensible** (en fotografía química) a aquel soporte que contién una capa o un conxuntu de capes sensible a la lluz que reaccionen al contautu cola lluz formando una imaxe latente.
Nesta categoría atópense per un sitiu les películes que tán formaes por un soporte plásticu tresparente recubiertu por una de les sos cares cola emulsión fotosensible y per otru llau tán los papeles, nos que'l soporte ye una fueya de papel más o menos gruesu.
la fotosensibilidad puede adquirise en distintes compuestos químicos y elementos como ye'l seleniu ,dioxido de siliciu y semiconductores polo xeneral 
la fotosesnsibilidad ye usada en distintos ámbitos dende los sensores de camaras tipos cmos hasta la nanotecnologia.dando otru exemplu son los paneles fotovoltaicos que llogren un valor energetico pola radiacion adquirida y pola frecuencia d'esta 

## Referencies

## Enllaces esternos
Active Server Pages

**Active Server Pages** (**ASP**), tamién conocíu como **ASP clásicu**, ye una teunoloxía de Microsoft del tipu "llau del sirvidor" pa páxina web xeneraes dinámicamente, que foi comercializada como un anexu a Internet Information Services (IIS). 

Lo interesante d'esti modelu teunolóxicu ye poder utilizar diversos componentes yá desenvueltos como dellos controles ActiveX según componentes del llau del sirvidor, tales como CDONTS, por casu,que dexa la interacción de los scripts col sirvidor SMTP qu'integra IIS.

Ta llindada (la teunoloxía ASP) a funcionar solo en Microsoft Windows, pos rique'l sirvidor IIS (esisten alternatives como mod-monu p'Apache que nos dexa utilizar esta teunoloxía n'otros sistemes operativos); anque nes versiones "9x" de Microsoft Windows yera posible instalar Microsoft Personal Web Server **(PWS)** y de esa manera usar asp. Tamién puede instalase en software de terceros como por casu Baby Web Server. 

Polo que'l so usu ye cuestionáu pola mayoría de los programadores web, quien prefieren otros llinguaxes de programación del llau del sirvidor como por casu PHP, Perl, Java, etc..

## Versiones
Pasó por cuatro versiones mayores:

* ASP 1.0 (distribuyíu con IIS 3.0)
* ASP 2.0 (distribuyíu con IIS 4.0)
* ASP 3.0 (distribuyíu con IIS 5.0)
* ASP.NET (parte de la plataforma .NET de Microsoft). 

Les versiones pre-.NET denomábense anguaño (dende 2002) como ASP *clásicu*.

Nel últimu ASP clásicu, ASP 3.0, hai siete oxetos integraos disponibles pal programador: Application, ASPError, Request, Response, Server, Session y ObjectContext.

Dende 2002, el ASP *clásicu* ta siendo reemplazáu por ASP.NET, qu'ente otres coses, reemplaza los llinguaxes interpretaos como VBScript o JScript por llinguaxes compilados a códigu entemediu (llamáu MSIL o Microsoft Intermediate Language) como Visual Basic .NET, C#, o cualesquier otru llinguaxe que soporte la plataforma .NET. El códigu MSIL se compila con posterioridá a códigu nativu.

## Exemplu
Les páxines pueden ser xeneraes entemeciendo códigu de scripts del llau del sirvidor (incluyendo accesu a base de datos) con HTML.

Exemplu1 (Hola Mundu):


```

```


Esti códigu amuesa en pantalla la frase: Hola Mundu

Exemplu2:


```

```


Esti códigu trai como resultáu en HTML el valor d'un rexistru d'una base de datos; cuando ValorX ye igual a ValorY amuésasenos el númberu total de rexistros d'una base de datos (previa implementación de los correspondientes *recordsets*).

## Referencies

## Ver tamién
* JSP
* PHP
* Aplicación web

## Enllaces esternos
AVI

**AVI** (sigles n'inglés de *Audiu Videu Interleave*) ye un formatu contenedor d'audiu y videu llanzáu por Microsoft en 1992.

## Cómo funciona
El formatu avi dexa almacenar *simultáneamente* un fluxu de datos de videu y dellos fluxos d'audiu. El formatu concretu d'estos fluxos nun ye oxetu del formatu AVI y ye interpretáu por un programa esternu denomináu códec. Esto ye, l'audiu y el videu conteníos nel AVI pueden tar en cualquier formatu (AC3/DivX, o MP3/Xvid, ente otros). Por eso considérase-y un formatu contenedor.

Por que tolos fluxos puedan ser reproducíos simultáneamente, ye necesariu que s'almacenen de manera entrepolada (interleave). D'esta manera, cada fragmentu d'archivu tien abonda información como pa reproducir unos pocos fotogrames xunto col soníu correspondiente. 

Reparar que'l formatu AVI almite dellos fluxos de datos d'audiu, lo que na práctica significa que puede contener delles bandes sonores en dellos idiomes. Ye'l reproductor multimedia quien decide cuál d'estos fluxos tien de ser reproducíu, según les preferencies del usuariu.

Los archivos AVI estremar en fragmentos bien estremaos denominaos *chunks*. Cada *chunk* tien acomuñáu un identificador denomináu *etiqueta [[FourCC]]*. 
El primer fragmentu denominar *cabecera* y el so papel ye describir *metainformación* respectu al archivu, por casu, les dimensiones de la imaxe y la velocidá en fotogrames per segundu.
El segundu *chunk* contién los fluxos enxareyaos d'audiu y videu.
Opcionalmente, puede esistir un tercer *chunk* qu'actúa a manera d'índiz pal restu de *chunks*.

## Cómo se reproduz un archivu AVI
Pa reproducir un archivu como AVI ye necesariu lo siguiente:

* Un reproductor de medios reproductor de videu capaz d'interpretar el formatu AVI.
* El *códec* de videu pa interpretar el fluxu de videu.
* El *códec* d'audiu pa interpretar el fluxu d'audiu.

La etiqueta FourCC dexa identificar el *códec* necesariu pa interpretar un fluxu d'audiu o videu. Cada codec tien acomuñaos el conxuntu d'etiquetes que ye capaz de reproducir. D'esta manera, el reproductor de videu ye capaz d'escoyer el *codec* pertinente ensin intervención del usuariu.

El reproductor consecutivamente llee fragmentos del archivu d'audiu y música y soníos AVI. Dempués dixebra cada unu de los fluxos d'audiu y videu que s'atopen entrepolaos (interleave) nel archivu. Cada unu d'estos fluxos, una vegada separaos, almacenar nun *[[buffer de datos|buffer]]* de memoria y pásense al *codec* correspondiente. El códec de videu devuelve otru *buffer* que contién cada unu de los fotogrames a reproducir. El códec d'audiu retorna otru *buffer* cola amuesa dixital de soníu a reproducir. Con esta información, el reproductor solamente tien que sincronizar los fotogrames y el soníu y reproducilos a la velocidá fayadiza..

Nel sistema operativu Mac OS ye perfeutamente posible visualizar archivos AVI, siempres que los codecs utilizaos seyan compatibles con quicktime, bien direutamente o al traviés de plugins. Esisten otru reproductores d'archivo multimedia pa esta plataforma que tamién dexen visualizar correutamente archivos AVI.

## Ver tamién
* Divx
* OGM
* MKV
* OGG
* WebM
* Xvid

## Referencies
Karlheinz Brandenburg

**Karlheinz Brandenburg**  ye un inxenieru de soníu que contribuyó al formatu de compresión d'audiu MPEG Audiu Layer 3, más conocíu como MP3.

## Biografía
Graduóse como inxenieru industrial na Universidá de Erlangen-Núremberg, concretamente na especialidá d'Inxeniería Llétrica (1980) según en Matemátiques (1982). En 1989 llogró na mesma universidá'l doctoráu n'Inxeniería Llétrica pol so trabayu na codificación dixital d'audiu y téuniques de midida perceptual. Les resultancies de la investigación del so doctoráu son la base pa los sos llogros en MPEG-1 Layer 3 (MP3), MPEG-2 Advanced Audio Coding (AAC) y otros esquemes modernos de compresión d'audiu.

Dende 1989 hasta 1990 trabayó cola empresa AT&T Bell Laboratories en Murray Hill, Nueva Jersey, Estaos Xuníos en ASPEC y MPEG-1 Layer 3. En 1990 tornó a la Universidá de Erlangen-Núremberg y en 1993 tuvo al frente del departamentu d'audio/multimedia nel Institutu Fraunhofer para circuitos integraos de Erlangen. Dende 2000, foi profesor a tiempu completu nel institutu de teunoloxía mediática na Universidá Téunica de Ilmenau. Amás, ye direutor del Institutu Fraunhofer pa teunoloxía mediática dixital en Ilmenau. 

Brandenburg ye *[[fellow]]* de l'Audiu Engineering Society (AES) y direutor del comité de grupu de trabayu de los estándares AES SC-06-04 *Internet Audiu Delivery Systems*. Tien rexistraes 27 patentes nos Estaos Xuníos como co-inventor.

## Gallardones
*1990 Gallardón de graduación de la facultá téunica de la Universidá de Erlangen-Núremberg 
*1994 Fellow, Audiu Engineering Society (AES)
*1996 Gallardón d'Innovación del Gobiernu de Baviera
*1998 Medaya de Plata, Audiu Engineering Society, "poles sos continues contribuciones y lideralgu nel arte y ciencia de la codificación d'audiu"
*2000 Gallardón del Conseyu de Gobiernu, Audiu Engineering Society
*2000 Ceremonia del Gallardón del Futuru Alemán de manes del Presidente Federal d'Alemaña pol desenvolvimientu del formatu mp3 apurríu a Karlheinz Brandenburg, Harald Popp y Bernhard Grill
*2000 Sociedá d'Electrónica de Consumu, IEEE: *Premiu a la Excelencia n'Inxeniería, Rexón 10*
*2001 Premiu Alemán d'Internet NEO
*2003 Premiu poles sos publicaciones de la Sociedá d'Inxeniería d'Audiu *2004
Gallardón Innovador SPUTNIK
*2004 Premiu Masaru Ibuka de la Electrónica de Consumu IEEE "poles sos destacaes contribuciones pa la codificación d'audiu dixital"

## Referencies

## Enllaces esternos

*Fraunhofer Institute for Digital Media Technology (IDMT)
*Fraunhofer Institute for Integrated Circuits (IIS)
*Information of the IIS about the German Future Award 2000
*Institute for Media Technology of the LA TO Ilmenau
*IEEE Masaru Ibuka Consumer Electronics Award
*German Future Award
*Association for Computing Machinery Video Interviews with Karlheinz Brandenburg
Uniform Type Identifier

Un **Uniform Type Identifier** (UTI, sigles n'inglés de *Identificador uniforme de tipos*) ye una cadena de testu usada nel software d'Apple Inc. pa identificar de manera única un tipu d'archivu. Apple aprove UTIs predefinidas pa identificar oxetos del sistema comunes – documentos o archivos d'imaxe, carpetes y archivos ejecutables, datos en streaming, videos – y dexa a los desarrolladores añader los sos propios UTIs pa les sos aplicaciones. El soporte pa les UTIS foi añadíu en Mac OS X 10.4, integráu na teunoloxía del escritoriu Spotlight, que usa UTIs pa categorizar documentos. Una de les metes primaries del diseñu de los UTIs ye la d'esaniciar les ambigüedaes y problemes acomuñaos de saber el tipu de conteníu d'un archivu dende'l so MIME type, estensión d'archivu, o tipu de creación.

Les UTIs usen una estructura de nomes DNS inversa. Los nomes pueden incluyir calteres ASCII A-Z, a-z, 0-9, guión ("-"), y puntu ("."), y tolos calteres Unicode embaxo de `U+007F`. Los dos puntos y diagonales son prohibíes pa caltener compatibilidá con Macintosh y les convenciones de rutes d'archivos de POSIX. Les UTIs soporten múltiples heriedos, dexando a los archivos ser identificaos con cualquier númberu de tipos, como sían apropiaos pal tipu de conteníu.

## Historia

## Estructura d'una UTI
Apple acuta'l dominiu `public.*` como un conxuntu base de tipos de datos pa toles UTIs. Otres UTIs son acomuñaes con estes UTIs base en **conformidá**, un sistema similar pa clasificar l'heriedu. Les UTIs que conformen otres UTIs comparten unos tipos básicos, y polo xeneral cualquier aplicación que trabaye con datos d'una UTI más xeneral tendría de dexar trabayar con datos de cualesquier UTI que conformen esa UTI xeneral.

### UTIs públiques d'Apple
Les UTIs públiques más xenerales na xerarquía d'Apple son les siguientes:

Les UTIs son usaes n'ocasiones pa identificar otros identificadores de tipos d'archivos:

Les UTIs dinámiques pueden ser creaes en necesidá de les aplicaciones; estes tienen el prefixu `dyn.` y tomen la forma de "una UTI compatible que encapsula a una estensión d'archivu, MIME type, OSType, o cualquier cosa desconocida."

## UTIs de tercero
Apple aprove una coleición llarga de UTIs oficiales predeterminadas. Les aplicaciones de terceros pueden añader UTIs a la base de datos caltenida por Mac OS X "esportando" UTIs declaraes nel paquete de l'aplicación. Una y bones les nueves UTIs pueden ser declaraes "conformes a" UTIs del sistema yá existenes, y les declaraciones pueden acomuñar nueves UTIs con estensiones d'archivu, una declaración esportada sola puede aprovir al sistema operativu abonda información p'habilitar nueves funcionalidades, como habilitar Quick Look para nuevos tipos d'archivu.

## Buscar una UTI
Pa llograr la UTI d'un archivu dau, usa'l comandu `[[Mdls]]` (*meta data list*, parte of Spotlight) na Terminal.

## Referencies

## Enllaces esternos
* UTIs oficiales
Llista de formatos de ficheros y archivos

Esta ye una llista refecha de los formatos de ficheros usaos por ordenadores, entamaos por tipos de ficheros. Inclúyense les extensiones de ficheru, el so tipu MIME, el so UTI, y una descripción del formatu.

## Archivos
### Solo archiven

### Solo estrúin

### Estrúin y archiven

## Gráficos

### Formatos comunes de metaficheros (tanto rasterizados como vectoriales)

### Formatos pa [[gráficos vectoriales]]

## Bibliografía
* Murray, James D., and William van Ryper. *Encyclopedia of Graphics File Formats, Seceond Edition*. Sebastopol, Calif.: O'Reilly, 1996. ISBN 1-56592-161-5.
* Miano, John. *Compressed Image File Formats: JPEG, PNG, GIF, XBM, BMP*. Boston: Addison-Wesley Professional, 1999. ISBN 0-201-60443-4.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Estensiones d'archivos de gráficos  (n'inglés)
Tipu de mediu

Un **tipu de mediu** (tamién conocíu como *tipu MIME* y *tipu de conteníu*) ye un identificador de dos partes pa formatos d'archivu tresmitíos per Internet. IANA ye l'organismu oficial pa la estandarización y publicación de les clasificciones. Les media types fueron orixinalmente definíos nel RFC 2045 en payares de 1996 como parte de la especificación MIME, pa denotar el tipu de los conteníos y adxuntos de los mensaxes d'Internet; d'ende'l nome de *MIME type*. Media types tamién ye usáu por otros protocolos como HTTP, y formatos d'archivu como HTML, pa propósitos similares.

## Referencies
Estándar internacional

Les **[[normalización|normes]] o [[estandarización|estándares]] internacionales** son el productu de distintes organizaciones. Dalgunes tán pensaes namái pa un usu internu y, otres, pa grupos de xente, pa grupos d'empreses o pa dalgún subsector industrial. El problema surde cuando distintos grupos axúntense, cada unu con una amplia base d'usuarios que faen dalguna cosa bien establecida qu'ente ellos ye mutuamente incompatible. Crear normes internacionales ye una manera d'evitar o arreglar esti problema.
## Organizaciones
Hai munches organizaciones de normalización nacionales y rexonales, pero los trés organizaciones internacionales que tienen la mayor reconocencia internacional son la Organización Internacional de Normalización (ISO), la Comisión Electrotéunica Internacional (IEC), y la Unión Internacional de Telecomunicaciones (ITU). Los trés tienen más de 50 años d'esistencia (yá que fueron fundaes en 1947, 1906, y 1865, respeutivamente) y tienen toes la so sede en Xinebra, Suiza. Establecieron decenes de miles de normes que cubren cuasi cualquier tema concebible. Munches d'estes fueron adoptaes mundialmente, reemplazando delles normes *mesmes* incompatibles. Munches d'estes normes son la evolución natural de les diseñaes internamente nun sector, o per un país particular, ente qu'otres fueron creaes dende cero por grupos d'espertos que s'axunten en dellos comités téunicos.

Amás d'estes organizaciones, esisten lliteralmente miles d'organizaciones de normalización qu'establecen normes en dalgún contestu más llindáu, como IETF, W3C o IEEE.

## Motivación pal usu de normes
Les normes (o estándares) internacionales pueden usase por aciu la so aplicación direuta o por aciu la so adopción, modificando la norma internacional p'afaela a les condiciones locales. L'adopción de normes internacionales dexa crear normes nacionales equivalentes, que son substancialmente les mesmes tocantes al so conteníu téunico, pero que pueden tener diferencies editoriales tocantes a la so apariencia, usu de símbolos, unidaes de midíes, sustitución del puntu y la coma como marques decimales y diferencies editoriales resultantes de conflictos cola normativa gubernamental o requisitos específicos del sector de que se trate, causaos por un factor fundamental climáticu, xeográficos, teunolóxicu o infraestructural, o requisitos de seguridá que l'ente normalizador local considere oportunos.

Les normes internacionales son una forma de salvar les barreres téuniques pal comerciu internacional derivaes de les distintes normes y reglamentos desenvueltos per cada nación, por organizaciones de normalización nacionales o poles empreses. Les barreres téuniques surden cuando interactúan distintos grupos, cada unu con una gran base d'usuarios, faciendo daqué bien establecíu qu'ente ellos ye mutuamente incompatible. Crear normes internacionales ye una de les formes d'evitar l'apaición d'estos problemes.

## Ver tamién
*Organización Internacional pa la Normalización (ISO)
*Comisión Electrotéunica Internacional (IEC)
*Unión Internacional de Telecomunicaciones (ITU)
*Estándar abiertu
*Normalización
## Referencies

## Enllaces esternos
Comisión Internacional d'Illuminación

La **Comisión Internacional de la Illuminación** (conocida pola sigla **CIE**, del so nome en francés *Commission internationale de l'éclairage*) ye l'autoridá internacional en lluz, llume, color y espaciu de color.

Foi fundada en 1931, con sede en Viena, Austria.

## Organización

La CIE tien siete divisiones, caúna de les cuales afita comités téunicos pa desenvolver los sos programes so la supervisión del direutor de división:
# Visión y Color.
# Midida de Lluz y Radiación.
# Ambiente Interior y Diseñu d'illuminación.
# Illuminación y Señalización pal Tresporte.
# Illuminación Esterior y otres aplicaciones.
# Fotobioloxía y Fotoquímica.
# Teunoloxía de la Imaxe.

## Ver tamién

* Consorciu Internacional del Color
* Comisión Electrotécnica Internacional
* Organización Internacional pa la Estandarización

## Referencies

## Enllaces esternos

* www.cie.co.at/index_ie.html Sitiu web de la CIE (n'inglés).
* www.cie.co.at/main/publist.html Llista de les Publicaciones y Encamientos de la CIE (n'inglés).
* www.efg2.com/Lab/index.html Otres variaes informaciones sobre color, imaxe, etcétera (n'inglés).
International Color Consortium

**International Color Consortium** (CIC, traducible como *Consorciu Internacional del Color*) ye una organización fundada en 1993 por ocho fabricantes de les industries d'artes gráfiques, electrónica y software, pa consiguir un sistema universal de "xestión de color" que funcionara tresparentemente en cualesquier sistema operativu y paquete de software.

La especificación ICC establez la concordanza de color ente aplicaciones y sistemes operativos, dende'l puntu de creación hasta la impresión definitiva.

El propósitu principal del ICC ye definir un formatu pa los **[[Perfil ICC|perfiles ICC]]**, que describen los atributos de color d'un preséu en particular o requisitu de visionáu definiendo una asignación de valores ente l'orixe o espaciu de color oxetivu y un espaciu de perfil de conexón (*Profile Connection Space*, **PCS**).

El ICC define'l formatu, de manera precisa, pero nun define nin algoritmos nin detalles de procesamientu. Esto acarreta posibles variaciones ente distintes aplicaciones y sistemes que trabayen colos perfiles ICC.

## Los socios
Los ocho miembros del ICC foron:
* Adobe
* Agfa
* Apple
* Kodak
* Microsoft
* Silicon Graphics
* Sun Microsystems
* Taligent

Dalgunos de los fundadores abandonaron el Consorciu, como Microsoft y Sun, y otres munches empreses xuniéronse al ICC, incluyendo:
* Canon
* Fujitsu
* HP
* Lexmark

## Referencies

## Enllaces esternos

* www.color.org Web oficial.
Computación d'altu rindimientu

La **computación d'altu rendimientu** (*high-performance computing* o HPC n'inglés) ye l'agregamientu de potencia de cálculu pa resolver problemes complexos en ciencia, inxeniería o xestión. Pa llograr esti oxetivu, la computación d'altu rendimientu sofitar en teunoloxíes computacionales como los clusters, los supercomputadores o la computación paralela. La mayoría de les idees actuales de la computación distribuyida basáronse na computación d'altu rendimientu.

## Ver tamién
* Computación distribuyida
* Computación cuántica
* Simulación por ordenador
* Modelu computacional

## Referencies

## Enllaces esternos
* Microsoft.com/HPC
* WinHPC
* Cluster Builder
James H. Clark

**James H. Clark**  ye un empresariu y científicu de la computación d'Estaos Xuníos. Fundó delles empreses notables de teunoloxía en Silicon Valley, incluyendo Silicon Graphics, Netscape Communications Corporation, myCFO y Healtheon.

## Primeros años y educación
James H. Clark nació na ciudá de Plainview nel condáu d'Hale en Texas. Tuvo que soportar una infancia bien difícil y abandonó la secundaria depués de ser suspendíu, y tuvo por cuatro años na Marina, onde foi presentáu a la electrónica.
Empezó a tomar clases nocherniegues na Universidá Tulane, onde, a pesar de la so falta d'un diploma d'escuela secundaria, foi capaz de ganar los creitos abondos pa ser almitíu na Universidá de Nueva Orleans onde llogró una maestría y llicenciatura en física, siguíu d'un doctoráu en ciencies de la computación de la Universidá d'Utah en 1974

## Carrera
Dempués de completar el so doctoráu, trabayó nel Llaboratoriu de Computación Gráfica NYIT (New York Institute of Technology), sirviendo como profesor acomuñáu na Universidá de California en Santa Cruz dende 1974 hasta 1978, y más tarde como profesor acomuñáu d'inxeniería llétrica na Universidá Stanford dende 1979 hasta 1982.

## Silicon Graphics, Inc
En 1982, Clark xunto con dellos estudiantes graduaos de Stanford fundaron Silicon Graphics, Inc (SGI). A mediaos de la década de 1980, Silicon Graphics empezó a utilizar la CPU MIPS como'l fundamentu de los sos nuevos puestos de trabayu, en sustitución del Motorola 68000.

Llueu, Silicon Graphics convertir nel líder mundial na producción de cine de Hollywood d'efectos visuales y les imáxenes 3D.

A principios de 1990, Clark engarrar cola xestión de Silicon Graphics y dexó la compañía.

## Netscape
En 1993 Clark conoció a Marc Andreessen mientres trabayaba nel Centru Nacional p'Aplicaciones de Supercomputación (NCSA), con quien liderara'l desenvolvimientu de Mosaic, el primer software d'ampliu espardimientu y bono d'usar pa navegar pola World Wide Web.

## Otres afiliaciones
En 1999, Clark llanzó myCFO, una empresa formada p'ayudar a los individuos ricos de Silicon Valley a xestionar les sos fortunes. A finales de 2002, ente que Clark foi miembru del conseyu d'alministración, la mayor parte de les operaciones de myCFO fueron vendíos a Harris Bank y agora la empresa conozse como Harris myCFO. francisco martinez torreglosa XIX V MMI.

En 2009, Clark co-produció la película The Cove. El so financiamientu fixo posible la compra y la instalación de delles cámares d'alta teunoloxía y equipos de grabación de soníu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía de James H. Clark (n'inglés).
NTT

tamién conocida como **NTT** ye una empresa de telecomunicaciones líder nel mercáu nipón. Compañía estatal hasta la so privatización en 1985. 

Anguaño ufierta 100mbps simétricos (100Mbps baxada/100Mbps xubida) por al cambéu unos 22 euros.

Esta corporación cunta coles siguientes empreses:
* AutoWeb Communication Inc
* HKNet
* Nippon Telegraph & Telephone East
* Nippon Telegraph & Telephone West
* NTT Communications Corp (NTT Com)
* Dimension Data *
NTT Communicationware Corp
* NTT Comware Corp
* NTT Data Corp.
* NTT DoCoMo Inc
* NTT Facilities Inc
* NTT Finance Japan Co Ltd
* NTT Leasing Co Ltd
* NTT Worldwide Telecommunications Corp
* Verio Inc
* NTT America, Inc.
* NTT Europe Ltd

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina web de NTT
Leonardo Chiariglione

**Leonardo Chiariglione**  ye un inxenieru italianu. Ye conocíu mundialmente por ser el creador de los formatos MPEG y MP3. 

## Biografía
Chiariglione graduar en 1967 como inxenieru electrónicu nel Politéunicu de Turín y un añu más tarde viaxó a Xapón becáu per esi país pa realizar un doctoráu na Universidá de Tokiu, títulu que llogró en 1973.

Ente 1971 y 2003 foi miembru del *Centru Studi Y Laboratori Telecomunicazioni* (Centru d'Estudios y Llaboratorios de Telecomunicaciones) aportáu anguaño nel *Telecom Italia Lab*, empresa que depende de Telecom Italia.

En 1988 convocar a Chiariglione pa participar na Organización Internacional de Normalización, que ye conocida pola so sigla ISO, cuatro años más tarde llograron el primer estándard pa la compresión de video pa banda angosta, conocíu como Mpeg1. El formatu d'audiu tuvo d'esperar un tiempu más, magar foi concebida ente 1994 y 1995 el 14 de xunetu d'esti últimu añu definieron cual sería darréu la so estensión, y polo tanto escoyóse esa fecha como la del aniversariu de la so creación.

## Ver tamién
* Moving Picture Experts Group
* MP3

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitio Personal de Leonardo Chiariglione
*Empresa actual de Chiariglione
CD Video

El **CD Videu** (tamién llamáu **CDV** o **CD-V**) ye un formatu híbridu que combina les teunoloxíes del discu compactu (CD, *Compact Disc*) y el discu láser (LD, *[[Laserdisc]]*).

Los discos CD-V tienen el mesmu tamañu qu'un CD pero estremar por el color doráu.

Pueden contener 20 minutos d'audiu en formatu CD y 5 minutos de videu en formatu láserdisco.

La pistes d'audiu pueden escuchase en cualquier reproductor de CD, ente que pa reproducir la pista de videu ye necesariu un reproductor de disco láser compatible con CD-V.

Tien De estremase ente "CD Videu" y Videu CD, porque son distintos.

## Ver tamién

* Discu Compactu
* Laserdisc

## Referencies

## Enllaces esternos
MP2

**MPEG-1 Audiu Layer 2** (**MP2**, equivocadamente conocíu como **Musicam**), ye un formatu de compresión d'audiu con perda. Magar foi sustituyíu por MP3 nos ordenador personales y aplicaciones Internet, sigue siendo un estándar dominante pa la emisión d'audiu.

## Carauterístiques de MPEG-1 Layer II
L'estándar ta definíu na norma ISO/IEC 11172-3, quedando establecíos los siguientes parámetros:
* Frecuencies de muestreo: 32, 44.1 y 48 kHz
* Tases de bits: 32, 48, 56, 64, 80, 96, 112, 128, 160, 192, 224, 256, 320 y 384 kbit/s.

## Ver tamién
* Tabla de formatos de compresión multimedia

## Referencies

## Enllaces esternos
* Entrugues más frecuentes sobre MPEG Audiu
*
Shawn Fanning

**Shawn "Napster" Fanning**  foi quien creó Napster, unu de los primeros programes peer-to-peer de popularidá masiva pa compartir archivos, en 1999.

## Napster
Motiváu por un amigu que tenía dificultaes pa consiguir dellos archivos MP3 que-y interesaben, Fanning emplegó les sos hores de suañu de dellos meses escribiendo'l códigu d'un programa que fadría fácil el compartir música ente usuarios. Creó'l programa mientres estudiaba na Universidá del Nordeste. De xuru s'inspiró nel sistema Hotline de Hotline Communications, l'auténticu pioneru de les redes peer-to-peer, que llevaba en funcionamientu pa Mac OS dende 1996. Foi portada de la revista ''Wired'' magacín y empezó a tomar fama, pero pocu dempués, Napster convertir nel oxetivu de les compañíes discográfiques por motivos llegales, y tres dellos xuicios consiguieron que se cerrara'l serviciu de Napster. 

Dende payares de 2002, el nome de Napster y los sos logos son propiedá de la compañía Roxio, Inc.

Nomar na película *[[The Italian Job (2003)|The Italian Job]]* (2003) y apaez interpretáu por sigo mesmu; na película, otru personaxe interpretáu por Seth Green acusaba a Fanning de roba-y la idea de Napster, mientres él tábase echando un pigazu (n'inglés, pigazu ye "nap" y por eso dicía que yera'l nome Napster)

A pesar del so importante papel nel desenvolvimientu de l'aplicación, el so perfil personal nun yera'l d'un brillante empresariu, que buscaba un modelu de negocios codalosu, sinón una solución pa un problema tan senciellu como'l compartir información, usando como base la conocencia téunica del cual cuntaba, el modelu del sistema hotline, y la so desinteresada intención d'ayudar a los demás.

## Snocap
Fanning estableció en 2002 una nueva compañía llamada Snocap, col propósitu de faer un P2P llegal. Acabó dexando la compañía, que foi mercada en 2008 por Imeem, dempués de que'l so modelu de negociu fracasara.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Rupture
* Path 
* Airtime
* Snocap.com
* Napster.com
* Napster's Shawn Fanning: The Teen Who Woke Up Web Music
Sean Parker

**Sean Parker**  ye un empresariu d'Estaos Xuníos rellacionáu con software de computación ya Internet. Ye unu de los cofundadores de Napster, Plaxo y Causes, tamién foi parte de Facebook, Inc. 
Amás ye unu de los accionistes de Spotify.

## Na cultura popular
El tiempu que pasó Parker en Facebook afigurar na película de 2010 *[[The social network]]*, dirixida por David Fincher. Ye interpretáu por Justin Timberlake.
Parker, de 25 Años, foi'l primer presidente de Facebook y ayudó a tresformar la empresa d'un proyeutu estudiantil nun multimillonariu negociu.

En 2010, Parker apurrió 100&nbsp;000 dólares a la campaña pa llegalizar la mariguana en California, movimientu encabezáu pola Drug Policy Alliance, que foi la encargada de forzar la Proposición 19 de California.

La revista *[[Vanity Fair (revista)|Vanity Fair]]* fixo un artículu sobre él n'ochobre de 2010.

Apaez na llista de la revista *Forbes* de multimillonarios con una fortuna envalorada en más de 3100 millones de dólares (2014).

## Referencies

## Enllaces esternos
Ogg Media

**OGM** sigles de **Ogg Media**, ye un Contenedor Multimedia (non un códec) que la so función ye contener l'audiu (de normal en formatu Vorbis), el videu (de normal DivX o Xvid) y subtítulos. Foi desenvueltu por Tobias Waldvogel por cuenta de qu'él quería usar el formatu d'audiu "Ogg Vorbis" xunto con videu MPEG-4 nun AVI, pero yera práuticamente imposible llograr sincronización por cuenta de la arquiteutura del AVI, polo qu'en cuenta de inxertar l'audiu Vorbis nun AVI, decidió inxertar el videu nun Ogg modificáu y asina surdió'l OGM.

Oficialmente Ogg soporta namái códecs de videu y audiu dientro de les especificaciones de la Fundación Xiph.Org ente los que s'atopen Theora, Vorbis, Speex y FLAC, polo que OGM al dexar usar otros códecs salar de les especificaciones.

OGM ye un cambéu (hack) del contenedor Ogg, diseñáu como alternativa al AVI, apurriendo l'habilidá de contener práuticamente cualesquier códec de videu y audiu que'l AVI soporte nel contenedor Ogg y otres meyores que'l AVI nun tener.

## Detalles téunicos
OGM nun ye oficialmente soportáu pola Fundación Xiph.Org, por cuenta de que sálese de les especificaciones Ogg, asina que mientres ye verdaderamente útil nun ye en realidá un *Ogg*.

El formatu de OGM y Ogg ye'l mesmu, la principal diferencia ye'l primer identificador en cada stream. OGM utiliza dellos identificadores de formatos estandarizados (FourCC), audiu, videu y testu, pa poder identificar códecs desconocíos más fácilmente en DirectShow (y otros frameworks).

## Carauterístiques
* Una pista de video.
* Delles pistes d'audiu en distintos formatos
* Soporte nativu d'audiu en VBR (Variable BitRate).
* Dellos subtítulos.
* Capítulos nun mesmu ficheru.
* [Streaming].
* Busca (seeking) ameyorada respectu del AVI. L'allugamientu nun intre dau de la película ye instantáneu: el videu non se desincroniza respectu al audiu nin conxela.
* Mayor tolerancia a errores al respective de AVI.
* Ocupa un pocu más que'l AVI a igual calidá y duración.

## Ver tamién
* AVI
* Matroska
* Contenedor multimedia
* Formatu d'almacenamientu

## Referencies

## Enllaces esternos
* Información sobre OGM y Ogg (n'inglés)
* Notes sobre OGM
Deep house

**Deep house** ye un subxéneru del House aniciáu nos años 1980 n'Estaos Xuníos, onde primeramente se combinaron elementos del Chicago house col jazz-funk de los años 1980, y con toques del soul music. La duración de los cantares varia ente 6 y 10 minutos, con un tempo usualmente nel rangu de 120 a 125 BPM. Esti estilu de la música house ta carauterizáu por tener un soníu nidiu, sensual, templáu envolvente y bailladeru al empar. Igualmente cunta con efeutos ambientales como reverb y delay. De la influencia del jazz y del soul percíbese l'usu d'acordes más allá de les tríadas, incorporando acordes de séptima, novena, suspendíos, alteraciones, etc. Esti estilu de música house ufierta una mayor sensación acústica. A lo llargo de los años el deep house ganó popularidá según Beatport, siendo unu de los xéneros más vendíos.

## Carauterístiques
El deep house ye conocíu por tener una melodía complexa, pol usu d'acordes cromáticos sorrayando secuencies, tamién pol ambiente soul, y pola atmósfera de los vocales. L'usu de los vocales volvióse más común nel deep house qu'en cualesquier otra forma de la música house. Polo xeneral el deep house nun llega a un puntu culminante mientres el cantar, pero enfócase más a tar nun soníu cómodo y relaxao. Nel deep house modernu atopamos inda estes traces, anque'l xéneru evolucionó al pasu de los años, volviéndose bien famosu en Países Baxos.

## Influencies
Tien una gran influencia del soníu discu, y les sos capitales son San Francisco, Nueva York (onde se-y denomina garage), Nueva Jersey (col grupu Blaze a la cabeza), Chicago y Eivissa.

## Productores
Ente los productores más conocíos del xéneru pueden incluyise: 

## Sellos discográficos
Los sellos discográficos más importantes del xéneru son: Kevin Leal , JK Récores , Jean J. , Jhon Turra ,Selected.,Eton Messy,Armada Deep, Spinnin' Deep, Freerange (Jimpster), Get Physical, King Street, Nite grooves, Defected, Guidance, I! (Kevin Yost), DYI, Extremly house, Wave, Klam, Subsoul, Comfort, Naked Music, Anjunadeep , Salted Music, ente otros.

## [[Future house]]
Esti xéneru defínese como una fusión del **deep house**, l'EDM y estilos más comerciales de la música electrónica. Surdió na década de los 2010s.

## Referencies
Dynoro

**Dynoro**  ye un DJ y productor lituanu empobináu al Future House y Deep House. Ye bien conocíu pol so senciellu "In My Mind" con Gigi D'Agostino.

## Carrera
Dynoro empezó a llanzar pistes y remixes en Soundcloud y Spotify en 2013. N'avientu de 2017, llanzóse'l so cantar "In My Mind". Foi un mashup del cantar d'Ivan Gough, Feenixpawl, Georgi Kay de 2012 y el single de Gigi D'Agostino "L'amour toujours" de 2001. El cantar convirtióse nun ésitu masivu en toa Europa y internacionalmente. especialmente dempués d'una collaboración con Gigi D'Agostino. El nuevu remix foi llanzáu en B1 Recordings, una empresa conxunta con Sony Music. En xunetu de 2018, el cantar algamó'l númberu unu nes llistes de música alemanes. Tamién foi un ésitu númberu 1 en República Checa, Finlandia, Hungría, Eslovaquia, Suecia, Suiza y un ésitu Top 5 en Bélxica, Irlanda y Noruega. Llegó al númberu 15 na llista de singles del Reinu Xuníu.

## Senciellos
*2013: Jungle Jokes (con Lew Basso)
*2013: Trinity Unit (con D!RTY DNC)
*2014: Flawless B**ch (con Elizabeth Olshey)
*2014: #CRAZY EP
*2017: Love Me
*2017: Dreaming

*2017: Tau Taip Atrodo (con 8 Kambarys)
*2017: "In My Mind"
*2018: Hangover
*2018: "In My Mind" (feat. Gigi D'Agostino)
*2019: Obsessed (con Ina Wroldsen)
*2019: Rockstar (con Ilkay Sencan)
*2019: On & On (con Alok)
*2020: Zver
*2020: Me Provocas (con Fumaratto)
*2020: Elektro (con Outwork & Mr. Gee)
*2021: Monsters (con 24kGoldn)
*2021: Swimming In Your Eyes
*2022: Wildfire
*2022: Why Why Why (con HVME & Gaudini)
*2022: Live And Die (con Sophie Simmons)
*2023: Thousand Lullabies
*2023: Déjà Vu (con TRFN & Zhiko)
*2024: Layla (con Arash)

**Remixes**
* 2013: Lew Basso - "Stars"
* 2013: Calvin Harris ft. Ellie Goulding - I Need Your Love (con SparkOFF & Lew Basso
* 2014: Mirami feat. Danzel - "Upside Down" (con Lew Basso)
* 2017: Dwin - "Bye Bye Boy" 
* 2017: 8 Kambarys feat. Sil - "Einu Iš Proto"
* 2017: Антоха МС & BMB - Это Лето
* 2017: Jovani - "Miami Dream"

## Referencies

## Enllaces esternos
Rafael Campo Pomar

**Rafael Campo Pomar**  foi un políticu salvadorianu qu'aportó a presidente de la República d'El Salvador del 12 de febreru al 12 de mayu de 1856 y del 19 de xunetu de 1856 al 1 de febreru de 1858.

## Datos xenerales
Nació en Sonsonate el 24 d'ochobre de 1813, y morrió nel Puertu de Acajutla el 1 de marzu de 1890.

## Vida familiar
Fueron los sos padres don Pedro Campu Arpa, y doña Juana María Pomar. El so padre nació en Torrijo del Campo (Teruel), España 'l 26 de xunu de 1772. La xenealoxía, mas documentos y fotografíes de la familia del ex-presidente Rafael Campu pueden vese nel llibru "Salvadoran Roots" por Jaime Cader, publicáu nel añu 2011.
Campu Pomar foi primu hermanu del Marqués de Campu en Valencia, España.

El partíu Repúblicano postuló a don Rafael Campu (entá contra la so voluntá) como Presidente d'El Salvador.

Salió victoriosu nos comicios y con fecha 30 de xineru de 1856 foi declaráu Presidente Electu pal periodu constitucional 1856-1858. A pesar del so arrenunciu foi obligáu a aceptar el cargu Supremu'l que recibió'l 12 de febreru de 1856. Nesti curtiu periodu dio-y un gran emburrie a la reconstrucción de la destruyida ciudá de San Salvador. Empecipiáronse plátiques colos demás países centroamericanos pa compensar la invasión filibustera.

## Referencies

## Enllaces esternos
Red Dead Redemption 2

***Red Dead Redemption 2*** ye un videoxuegu d'aición-aventura western, nun mundu abiertu y en perspeutiva de primera y tercer persona, con componentes para un xugador y multixugador. Foi desenvueltu por Rockstar Games, pa les consoles PlayStation 4 y Xbox One. Ye la precuela de *[[Red Dead Redemption]]* y el tercer xuegu de la saga *[[Red Dead (Saga)|Red Dead]]*. La so fecha de llanzamientu foi'l 26 d'ochobre de 2018.

El 20 d'ochobre de 2016 publicóse'l primer tráiler amosando cinemátiques del xuegu, pero ensin enseñar nada referente al sistema de xuegu.

## Sistema de xuegu
Especulóse que John Marston, personaxe principal de *[[Red Dead Redemption]]*, tuviera una apaición en *Red Dead Redemption 2*, por cuenta de qu'en el tráiler oficial apaecía una figura de color negru que s'asemeyaba a él. Esto foi confirmáu tres el trailer de *Red Dead Redemption 2* que Rockstar publicó'l 2 de mayu de 2018. Tamién s'especuló que Bill Williamson apaeciera nel videoxuegu. Según reparar nel cartelu del tráiler, Dutch van der Llinde y Javier Escuella podríen ser otros de los personaxes que van apaecer nel videoxuegu.

Nel segundu tráiler del videoxuegu revelóse que'l so protagonista va ser un foraxíu llamáu Arthur Morgan, y va apaecer la banda de Dutch van der Llinde.

## Llanzamientu
El videoxuegu foi anunciáu oficialmente'l 18 d'ochobre de 2016, y tenía entamáu ser llanzáu na seronda de 2017 para Xbox One y PlayStation 4, pero finalmente, en mayu de 2017, Rockstar anunció que l'estrenu retrasar hasta la primavera de 2018. N'anunciando'l videoxuegu pa PlayStation y Xbox, los usuarios unviaron un pidimientu a Rockstar por que'l videoxuegu tea disponible para Microsoft Windows. Por un alcuerdu esclusivu con Sony Interactive Entertainment, el conteníu principal online del videoxuegu va tener exclusividad temporal pa PlayStation 4.

Nos dos primeros díes, la compañía usó medios sociales pa llanzar imáxenes a color y la melodía sobre'l videoxuegu. Estes imáxenes del videoxuegu lideraron una atención considerable y algamaron un preciu en stock pal so distribuidor, Take-Two Interactive, cerca del seis per cientu.

## Premios y reconocencies

## Referencies
Megyn Kelly

**Megyn Marie Kelly** ) ye una periodista, comentarista política y ex-abogada defensora d'Estaos Xuníos. Ella ye conocida pol so trabayu anterior de la canal Fox News Channel. De 2014 a 2017, Kelly presenta'l show *[[The Kelly File]]* dende les oficines de la cadena de noticies de la canal na ciudá de Nueva York. Enantes presentó'l programa *.* Primeramente, Kelly tamién presentó *América Newsroom* xunto con Bill Hemmer. Ente 2007 y 2012, dambos presentaron los especiales de la Viéspora d'Añu Nuevu del Fox News y el show All American New Year. En 2014 Kelly, foi incluyida na llista de la revista *[[Time]],* de les 100 persones más influyentes del mediu.

N'agostu de 2015, Kelly moderó un bancia ente los candidatos del Partíu Republicanu a les eleiciones presidenciales d'Estaos Xuníos de 2016, nel cual cuestionó a Donald Trump sobre los comentarios sexistes que fixera. En marzu de 2016, Fox News defendió a Kelly de los ataques en contra d'ella, supuestamente fechos por Trump.

## Referencies

## Enllaces esternos
José Domingo Pérez

Anguaño desempéñase como fiscal titular na Primer Fiscalía Provincial Corporativa Especializada en Delitos de Corrupción de Funcionarios de Lima, destacáu, del 31 de xunetu al 31 d'avientu de 2018, a la Segunda Fiscalía Supraprovincial Corporativa Especializada en Llaváu de dineru Llaváu d'Activos y Perda de Dominiu del Ministeriu Públicu de Perú. Dirixe les investigaciones sobre los expresidentes peruanos Alejandro Toledo, Alan García y Pedro Pablo Kuczynski y sobre la excandidata presidencial Keiko Fujimori.

## Biografía
Estudio nel colexu Sallar de la so ciudá natal Arequipa. Abogáu pola Universidá Católica de Santa María d'Arequipa, realizó la so maestría en Derechu Constitucional na Universidá Católica de Santa María, llevó maestría en Derechu con mención en Ciencies Penales na Universidá José Carlos Mariátegui, y en Derechu de la Empresa na Universidá Católica de Santa María.

## Carrera profesional
José Domingo Pérez empieza la so carrera nel Ministeriu Públicu nel 2005 como fiscal axuntu titular na fiscalía provincial mista de Maynas, del Departamentu de Loreto. Darréu tamién representó al Ministeriu Públicu nos Departamentos de La Libertad, Moquegua y Lima.

En Moquegua, como fiscal provincial penal corporativu de la Provincia de Mariscal Nieto, tuvo al cargu de les investigaciones pol Moqueguazo, cuando nel 2008 casi 60 policías fueron reteníos polos manifestantes. Productu d'esta investigación solicitó 35 años de cárcel pa la ex gobernadora rexonal Cristala Constantinides. En Lima, como fiscal anticorrupción titular foi responsable de les investigaciones sobre l'empresariu dominicanu Fortunato Canaán y l'ex ministru aprista Rómulo Lleón Allegría pol Casu Petroaudios, para quien pidió cinco años y cuatro meses de prisión. Al cargu de la fiscalía anticorrupción empecipió les investigaciones sobre'l contratu pa la construcción de l'autopista Llinia Mariella y sobre el Casu Chinchero, pola adenda suscrita ente'l Gobiernu y el Consorciu Kuntur Wasi sobre'l contratu de construcción del aeropuertu de Chinchero. 

Como parte del Equipu Especial del Ministeriu Públicu, el fiscal desenvolvió investigaciones sobre llaváu d'activos en Fuercia Popular, investigando a Keiko Fujimori, pero tamién sobre los ex presidentes Pedro Pablo Kuczynski, Alan García y Alejandro Toledo pol llamáu Casu Odebrecht y el financiamiento ilícitu de les sos campañes eleutorales.

## Ver tamién
* Casu Odebrecht nel Perú

## Referencies

## Enllaces esternos
Marta Tomasa Worner

**Marta Tomasa Worner**  ye una actriz y baillarina española conocida na pequeña pantalla principalmente pol so papel como Fe en *[[El secreto de Puente Viejo]]*, pero que fizo tamién papeles en musicales como *[[Grease (musical)|Grease, el Musical]]*.

## Biografía

El 30 de xunetu de 2011 casóse col tamién actor Jordi Coll, con quien compartió repartu dende 2014 hasta 2015 na serie *[[El secreto de Puente Viejo]]*. En 2015 la familia amplíase. 

El 21 de xineru de 2017 confirma nuna entrevista que ta esperando'l so segundu fíu, al que da a lluz el 3 de xunetu de 2017.

## Filmografía

### Televisión

### Teatru

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Perfil en rubscenic.com
Jason Everman

**Jason Everman**  ye un músicu que tocó con Soundgarden.

Everman xunir a Nirvana en febreru de 1989 como segundu guitarrista. Ta incluyíu nos creitos de *[[Bleach (álbum)|Bleach]]* como segundu guitarrista, pero nun tocó en nengún de les temes. El líder de Nirvana Kurt Cobain dixo qu'esto foi pa compensar a Everman por pagar 606.17 dólares pa la grabación del álbum, suma que nun foi devuelta.

Everman xunir a Soundgarden l'añu posterior como'l socesor de Hiro Yamamoto. N'abril del mesmu añu, tocó nel *[[cover]]* de la banda de "Come Together" de The Beatles, qu'apaeció nun EP llamáu *[[Loudest Love]]*. Everman apaeció nel video de Soundgarden Louder Than Live y el mesmu añu dexó la banda.

Los proyeutos subsecuentes de Everman incluyeron un curtiu periodu como guitarrista en Mind Funk. En setiembre de 1994, dexó la banda pa xunise al exércitu d'Estaos Xuníos.Tamién tuvo una curtia carrera en solitariu.

Una sesión de Nirvana onde se grabaron dos canciones con Everman en guitarra ye disponible en dos llanzamientos. Un *cover* de Kiss llamáu "Do You Love Me?" foi llanzáu nun álbum tributo y "Dive" foi llanzáu nel 2004 en *[[With the Lights Out]]*. Dambos cantares grabar nun estudiu de la universidá estatal Evergreen en xunu de 1989.

## Dempués de la música

Darréu, Everman decidió enlistarse nel exércitu d'Estaos Xuníos en setiembre de 1994, que pasó a ser un héroe de guerra n'Iraq, polo que ye condecoráu como tal. Dexó l'exércitu nel 2006 pa estudiar bachilleratu en filosofía na Universidá de Columbia, onde llogró'l grau de bachiller el 20 de mayu de 2013.

## Enllaces esternos (n'inglés)
*Biografía en allmusic.com 

## Referencies
Blackface

El términu ***blackface*** fai referencia al maquillaxe teatral emplegáu pa representar a una persona de raza negra africana. Ganó popularidá nel sieglu XIX, especialmente nos Estaos Xuníos. Les plantíos del sur del país siguíen emplegando a esclavos provenientes d'África, y el *blackface* trataba de despintar l'auténtica trata d'esclavos amosándolos como persones dandis y felices. 

L'apaición d'ésti maquillaxe data de 1830, y tuvo vixente hasta 1960, cuando'l Movimientu polos derechos civiles n'Estaos Xuníos obligó a prohibilo, yá que yera un evidente exemplu de racismu. Dellos artistes como Thomas Dartmouth Rice, Al Jolson o Bert Williams llegaron a llevar *blackface*.

## Historia

L'orixe exactu del *blackface* ye inciertu. John Strausbaugh indica que'l so orixe remontar a 1441, cuando en Portugal exhibíense esclavos provenientes d'África occidental pa entretener al públicu blancu. El teatru isabelín llueu empezó a representar a personaxes de negros, anque'l so papel siempres yera lleváu a cabu por persones blanques. La obra *[[Otelo|Otelo: el moru de Venecia]]* de Shakespeare ye un claru exemplu d'ello. 

Lewis Hallam foi l'encargáu de llevar la moda del *blackface* a los Estaos Xuníos, alredor de 1769. Munchos cómicos adoptaron el maquillaxe y convirtióse nun auténticu ésitu. Fuertemente enraigonada a la temática vodevil (la cual considérase'l so socesor), algamó'l so máximu apoxéu cuando Thomas Dartmouth compunxo'l so conocíu cantar *[[Jump Jim Crow]]*. Tal foi la fama del cantar, que les persones de etnía negra empezaron a ser llamaes de forma peyorativa como Jim Crow, y Dartmouth recibió'l llamátigu de "Daddy" Jim Crow. El cantar tamién dio nome a les lleis de Jim Crow, que fueron la base de la segregación racial nel sur de los Estaos Xuníos mientres la Reconstrucción.

De 1830 a 1840, el *blackface* representar ente dos persones, o a lo más ente trés. El primer espectáculu onde participaron más d'una persona tuvo llugar en Nueva York, lleváu a cabu polos Virginia Minstrels. Como banda sonora emplegar delles pieces musicales de Stephen Foster, unu de los cantautores y compositores más conocíos de la so dómina.

Hasta finales del sieglu XIX, yera l'espectáculu más conocíu nos Estaos Xuníos, y goció d'una sólida reputación nel Reinu Xuníu y n'otres partes d'Europa. El blackface tuvo bien presente nel cine y la radio a lo menos hasta la década de 1930, cuando se tresmitió la sitcom radial *Amos 'n' Andy*.

## N'otros países

### Cabalgata de Reis
Nos últimos años, desamarróse'l discutiniu en delles ciudaes d'España, ente elles Madrid y Pamplona, por siguir exhibiendo un Baltasar blancu pintáu de negru na tradicional cabalgata de Reis Magos; de fechu en Madrid foi Alberto Ruiz Gallardón nuna ocasión quien la fixo, mientres el so mandatu como alcalde.

## Referencies