Solanum nudum

***Solanum nudum*** ye una especie de planta qu'habita nos montes secos con transición a húmedos. Ye fértil mientres tol añu.

## Descripción
Ye un árbol d'hasta 3 m d'altor. Fueyes alternes, elíptiques, de 14-15cm de llargu y 7.0 – 7.5cm d'anchu, base atenuada, decurrente sobre'l peciolu, ápiz acumináu, viesu con pelos nes ramificaciones de la vena principal; fueyes menores conspicuas, nacen cerca del insertamientu de la fueya principal pero en planu distintu, tamañu más pequeñu y forma similar. Inflorescencia axilar subumbelada, les partes florales inxertar por debaxo del ovariu, la mota de la flor con 4 lóbulos arrondaos, persistentes; 5 pétalos llibres de color crema; 4 estames conniventes; anteres marielles, cubriendo l'estigma.

## Historia
Naz nel monte, sola, pero non nel monte bravu sinón nes zones onde yá ta frayáu. En panamá (D’Arcy, 1973a) vive al llau de carreteres, en rastroxos, cafetales, valles de ríos y nel monte húmedu. El xéneru Solanum inclúi cerca de 1.400 especies descrites d'amplia distribución, la mayoría d'América tropical pero dalgunes d'América subtropical y África (D’Arcy, 1973a). En Colombia atopóse esta especie n'Antioquia, Boyacá, Cauca, Cundinamarca, Topetó, Madalena, Nariño y Santander. Ye usada en Tumaco (Nariño, Colombia) pal tratamientu de la fiebre. Dellos compuestos esteroidales llograos d'esta planta amosaron actividá antiplasmodial y baxu potencial tóxicu.

## Cultivu
Déxase ónde naz sola. Tamién puede semase una estaca en tierra firme. Crez al sol y prefier los llugares secos, non encharcaos. Al camudar floria, bota fueyes, muda 2-3 meses y vuélven-y a salir fueyes. Colléchase cuando la planta ta más vieya, ye meyor y preferible ensin floriamientu. Collecha de tarde y de mañana.

## Etnobotánica
Usu: Paludismu
Formes d'usu: (J) Fiérvense nueve pares y mediu de fueyes en media botella d'agua, déxase ferver hasta que quede un cuartu, dexar nel serenu y a otru día cuéyese de mañana y échense-y tres limón, pulgándo-y la corteza al llimón pa partilo. Por nueve mañanes, tres deos n'agua. (F) Fiérvese un puñáu nuna taza y cuartu d'agua hasta que quede una taza. (LDA,LAV) catorce pares (20g), machúquense y vanse estrumiendo en media o una taza d'agua; dexar nel serenu tou la nueche; echar na mañana n'otru d'envase tratando de nun dexar cayer el concho, écha-y un llimón o una tapa de llimón. 
En Tumaco úsase tamién pa dolores de cabeza, respigu, fégadu engafáu, mal aliendu, boca amargosa, picazón nel fégadu, mordedura de culiebra, bazu bien crecíu, reñones, presión alta, fogaje (fiebre qu'esta per dientro), nauseas, descongestionante de la fiel, parásitos del fégadu que dan fiebre, vultures.

## Taxonomía
*Solanum nudum* describióse por Michel Félix Dunal y espublizóse en *[[Solan. Syn.|Solanorum generumque affinium synopsis. Seu Solanorum historiae editionis secundae summarium, ad characteres differentiales redactum, seriem naturalem, habitationes stationesque specierum breviter indicans]]* 20. 1816.
;Etimoloxía:
***Solanum***: nome xenéricu que remanez del vocablu Llatín equivalente al Griegu *στρνχνος* (strychnos) pa designar el *[[Solanum nigrum]]* (la "Yerba moro") —y probablemente otres especies del xéneru, incluyida la berenxena— , yá emplegáu por Pliniu'l Vieyu nel so *[[Historia naturalis]]* (*21, 177* y *27, 132*) y, enantes, por Aulus Cornelius Celsus en *[[Cronoloxía de la medicina y de la tecnoloxía médica|De Re Melecina]]* (*II, 33*). Podría ser rellacionáu col Llatín *sol. -is*, "el sol", por cuenta de que la planta sería mesma de sitios daqué soleyeros.

***nudum***: epítetu llatín que significa "desnudu".
;Sinonimia:
* *Solanum anonaefolium* Dunal 
* *Solanum antillarum* O.E. Schulz 
* *Solanum micranthum* Willd. ex Roem. & Schult. 
* *Solanum nudum var. micranthum* (Willd. ex Roem. & Schult.) Hassl. 
* *Solanum parcebarbatum* Bitter 
* *Solanum parcebarbatum var. minorfrons* Bitter 
* *Solanum supranitidum* Bitter
* *Solanum tovarense* Bitter

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
# Font Quer, P. (comp.) (1953) Diccionariu de Botánica. Labor, Barcelona.
# Adolfo Espejo Serna. Catálogu del herbariu de la Real Espedición botánica de Nueva España (1787-1803) calteníu nel Real Xardín Botánicu de Madrid
# Silvia Blair, Silvia Blair Trujillo, Beatriz Madrigal. (2005). Plantes antimaláricas de Tumaco: Mariña Pacífica colombiana.

## Enllaces esternos