open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calendariu xulianu

El **calendariu xulianu**, introducíu por Xuliu César nel añu 46 e.C. (*708 [[Ab urbe condita]]*), foi una reforma del calendariu romanu qu'entamó a usase nel añu 45 e.C. (709 AUC). Foi'l más usáu n'Europa, y tamién nes posesiones estraeuropees d'estos países, hasta que foi afináu y sustituyíu pol calendariu gregorianu. La diferencia na duración media de los años ente dambos calendarios, 365,25 díes nel xulianu y 365,2425 díes nel gregorianu, ye namái del 0,002%.

El calendariu xulianu tien un añu común de 365 díes dividíos en 12 meses (ver tabla de meses embaxo). Cada cuatro años añádese-y, amás, un día extra a febreru; l'añu que se fai esto ye conocíu como añu bisiestu. Poro, la duración media d'un añu xulianu ye de 365,25 años, colo que s'intentaba axustase lo más posible al añu tropical (añu solar). Magar que los astrónomos griegos persabíen, dende polo menos un sieglu enantes de la reforma, que l'añu tropical yera unos minutos más curtiu, el calendariu xulianu nun incluyía compensación pa ello nel so diseñu. A resultes d'ello, el calendariu ganaba trés díes cada cuatro sieglos, y siguió faciéndolo hasta la reforma calendariu gregoriana de 1582. Esti calendariu tien los mesmos meses, caún cola mesma duración, que'l calendariu xulianu, pero inclúi los díes bisiestos de forma diferente. Por esa diferencia'l calendariu xulianu ta, anguaño, trece díes per detrás del calendariu gregorianu: el 1 de xineru del calendariu xulianu ye'l 14 de xineru nel calendariu gregorianu.

Esti calendariu tien sío sustituyíu como calendariu civil pol gregorianu na mayoría de los países, pero entá ye'l calendariu civil en delles partes del mundu. Amás, les distintes confesiones cristianes surdíes nos países del oeste d'Europa (católica, protestante...), y les partes del mundu evanxelizaes por elles, tiénenlu tamién como base pa los sos calendarios llitúrxicos. Por embargu, nos países de relixón ortodoxa hai delles ilesies (como la de Xerusalén y la de Rusia) entá usen el calendariu xulianu, o modificaciones d'elli distintes al calendariu gregorianu, pa la so lliturxa, mentanto qu'otres (les de Constantinopla, Grecia y Finlandia) adaptáronse darréu al gregorianu. La Ilesia copta sigue usando'l calendariu xulianu, que ye tovía tamién el calendariu civil de los bereberes del norte d'África y nel monte Athos. Y una variante d'elli, nomada calendariu alexandrín, ye la base del calendariu etiópicu, que ye'l calendariu civil d'Etiopía.

## Los meses nos calendarios romanu y xulianu

## Referencies

## Enllaces esternos
Ab urbe condita

**Ab urbe condita** (**AUC** o **a.u.c.**, tamién *Anno urbis conditae*) ye una frase llatina que significa dende *la fundación de la ciudá* (Roma), que se produció, según el cálculu fecho por Marcu Terenciu Varrón, nel tercer añu de la sesta olimpiada, esto ye, nel añu 753 e.C.

*Ab urbe condita* ye un sistema de numberación usáu por dalgunos historiadores de la Roma clásica pa nomar los años. Sicasí, los editores de llibros del Renacimientu añadieron delles veces AUC a los manuscritos romanos que publicaron, dando la falsa impresión de que los romanos teníen el vezu d'usar esti sistema pa numberar los años, y parez que nun yera asina. El métodu más usáu nesa dómina yera nomar a los dos cónsules qu'ocupaben el cargu esi añu. Asina, por exemplu, l'añu 430 yera conocíu como *Añu del consuláu de Teodosiu y Valentinianu*. Usar l'añu de reináu del emperador foi otru sistema, perestendíu nel Imperiu bizantín dende que, en 537, Xustinianu desixó que se ficiera así. El caberu de los sistemes alternativos era cuntar los años *post reges exactos*, esto ye, dende la espulsión de los reis y la creación de la República romana. 

El sistema foi usáu polo menos hasta'l pontificáu d'Hormisdes (514-523), cuando'l monxu Dionisiu l'Exiguu calculó les feches del ciclu pascual a partir de la fecha de la encarnación de Xesucristu, qu'él dató nel añu 754 AUC.

## Referencies
Marcu Aureliu

**César Marcu Aureliu Antoninu Augustu**, en llatín ***Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus*** , tamién conocíu como **Marcu Aureliu**, foi emperador romanu dende'l 8 de marzu de 161 el 17 de marzu de 180 y filósofu. Foi'l 16ᵁ emperador de l'Imperiu romanu y miembru de la *[[dinastía Antonina]]*, instituyía por Traxanu.
Foi un de los más grandes filósofos del Estoicismu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Campo de Argañán

El **Campo de Argañán** ye una fastera histórica-tradicional española allugada nel suroeste de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Lleón, güei la comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Fazendo raya moyada con Portugal.

Llenda con Portugal al oeste, El Abadengo al norte, Campo de Yeltes y Ciudad Rodrigo al este y Campo de Robledo al sur.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha d'El Campu d'Agadones na web del Turismu del Reinu de Lleón
Domenico Modugno

**Domenico Modugno**  foi un conocíu cantautor y actor italianu. Ta consideráu como un personaxe únicu na música europea de los años '50, es conocido sobre todo por su canciòn *[[Nel blu dipinto di blu]]* (*Volare*)

## Discografía
### Álbumes

## Filmografía

* *I pompieri di Viggiù* (1949)
* *Filumena Marturano* (1951)
* *Cameriera bella presenza offresi* (1951)
* *Destino* (1951)
* *La carovana del peccato* (1952)
* *Carica eroica* (1952)
* *Processo contro ignoti *(1952)
* *Anni facili* (1953)
* I cavalieri della regina* (1954)
* *Questa è la vita* (1954)
* *Rosso e nero* (1954)
* *Il mantello rosso* (1955)
* *Le avventure dei tre moschettieri* (1955)
* *Da qui all'eredità* (1955)
* *I pinguini ci guardano* (1955)
* *Accadde di notte* (1956)
* *Lazzarella* (1957)
* *La spada imbattibile* (1957)
* *Io, mammeta e tu* (1958)
* *Europa di notte* (1959)
* *Destinazione Sanremo* (1959)
* *Esterina* (1959)
* *Adua e le compagne* (1960)
* *Vacanze in Argentina* (1960)
* *Appuntamento a Ischia* (1960)
* *San Remo, la grande sfida* (1960)
* *Il giudizio universale* (1961)
* *Tutto è musica* (1963)
* *Capriccio all'italiana* (1968)
* *La sbandata* (1974)
* *Piange... il telefono* (1975)
* *Il maestro di violino'' (1976)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial
Ilesia de San Isidoru (Uviéu)

La **Ilesia de San Isidoru'l Real** ye una ilesia y parroquia de la ciudá d'Uviéu, nel Principáu d'Asturies, España. Allúgase na Plaza de la Constitución, xunto a la casa del conceyu de la llocalidá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Suarón

El **ríu Suarón** ye un ríu del conceyu asturianu d'A Veiga. 

Nace, de la xuntura de los regatos de Lagarteira y A Mina, cerca del llugar d'A Veiga dos Trobos, na parroquia veiguense de Paramios. Dende allí, faciendo revueltes ente praos y viesques de pinos, avanza en direición norte averándose a los llugares de Molexón y Nafaría. Cerca de Meredo, aú lu llamen ríu de Meredo toma direición oeste, magar que dempués de pasar esta población y recibir pela manzorga les agües del ríu Lormes, vuelve tomar direición norte, faciendo de llende col conceyu de Castropol. Vuelve tomar dempués direición oeste y, tres de facer, cerca'l llugar d'El Couso, un pequeñu saltu d'agua nomáu Sestelo, pasa por Armeirín y aporta a Piantón. Ellí hai, sobre elli, una ponte medieval (conocida como ponte romana de Piantón) en bon estáu de conservación. Nel tramu baxu del so calce traviesa la capital del conceyu, aú recibe pela manzorga al ríu Monxardín, hasta desaguar, nuna zona bayurosa en xuncos, nel ríu Eo. 

Anguaño, tres de facer delles obres nos caberos años, el ríu ta encauzáu al so paso pola villa veigueña, pero yera avezao, en tiempos pasaos, que'l ríu la inundara cuando había una crecida. Foron especialmente importantes les de los años 1897, 1932, 1959 y 1969. Amás d'elles, enagua munches veces el campu de fútbol d'El Soutón, aú xuega los sos partíos l'Astur Vegadense, que ta asitiáu na so marxe derecha a la entrada d'A Veiga.

## Bibliografía
* VV.AA., *Enciclopedia del paisaje de Asturias*, p. 897-8. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2003.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cixordania

**Cixordania** ( n'árabe: الضفة الغربية, *aḍ-Ḍaffah l-Ġarbiyyah*) ye una rexón que xunto cola Franxa de Gaza de los Territorios Palestinos, que tien los sus llendes nel este nel Ríu Xordán y el Mar Muertu, y pol oeste, norte y sur cola nomada Llinia Verde, establecida nel Armisticiu árabe-israelín de 1949. El so estatus nun ta resueltu. L'Autoridá Nacional Palestina controla parte del territoriu, mientras qu'Israel anesionóse formalmente Xerusalén Este, pero ensin el reconocimientu de la comunidá internacional. 

## Referencies

## Enllaces esternos
IV Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero

La cuarta edición del **Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero**, entamada pola *Asociación de Amigos del Roble* y l*'Asociación de Folclor Amigos de la Tradición*, tuvo llugar ente los días 25 de mayu de 2014 y el 13 de xunetu en que se celebró la gala d'entrega de premios.

Los ganadores d'esta cuarta edición fueron:
*Categoría Masculina: Álvaro Fernández Conde
*Categoría Femenina: Lorena Corripio

## Referencies
Arcu de mediu puntu

L**'arcu de mediu puntu**, n'arquiteutura, ye un tipu d'arcu que tien el so intradós en forma de semicírculu. Fórmenlu pieces (nomaes doveles) en forma de cuña, que s'apoyen nos dos estremos del arcu y son suxetaos por una única piedra, la dovela central o clave. Tien un únicu centru allugáu esautamente nel centru del arcu y al nivel de la llinia d'imposta, que ye la parte decorativa que enllaza l'elementu sustentador vertical cola curva del arcu.

Ye l'elementu principal de l'arquiteutura abovedada, porque la so prollongación forma la bóveda de cañón. Nos tiempos antiguos taba formáu por doveles feches d'adobe, lladriyu o piedra.

## Historia

Esti arcu entamó a usase en Mesopotamia (arquiteutura caldea) nel tercer mileniu e.C.. El so usu pasó a l'arquiteutura etrusca, y d'esta a los romanos, que lu espardieron pola cuenca'l Mediterraneu. Ye carauterísticu del arte romanu y de tolos estilos que deriven d'elli, como l'arquiteutura románica, la renacentista y la barroca.

## Variantes del arcu de mediu puntu
Hai delles variantes a partir del arcu primitivu, construyíu con un únicu centru:
* **Arcu rebaxáu**. Ye'l que tien una forma más aplanada, seya porque nun ye un semicírculu (**arcu escarzanu**) o porque tien el centru xeométricu perbaxu la llinia d'imposta (**arcu carpanel**). Dambos son carauterísticos del góticu final y del entamu del Renacimientu.
* **Arcu peraltáu**. Ye un arcu ampliáu a base de poner dovelas perbaxu la llinia d'imposta. Ye típicu del arte prerrománicu, y especialmente del prerrománicu asturianu.
* **Arcu parabólicu**. Les sos doveles nun formen un semicírculu. Estos arcos foron emplegaos polos hitites, y recuperaos por Gaudí nel sieglu XIX.
 
## Galería

Imaxe:Rundbåge.png|Arcu de mediu puntu.
Imaxe:Arcomediopunto.png|Elementos principales d'un arcu de mediu puntu.
Imaxe:Segmentbåge.png|Arcu escarzanu
Imaxe:Korgbåge.png|Arcu carpanel
Imaxe:Arco peraltado.png|Arcu peraltáu
Imaxe:Parabelbåge.png|Arcu parabólicu


## Comportamientu mecánicu
Dende'l puntu de vista de la resistencia de los materiales, la xeometría y les carauterístiques d'esti tipu d'arcu fai que tolos sos puntos trabayen en compresión. Cada dovela ye una cuña comprimida poles sos cares llaterales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carlos II d'España

**Carlos II d'España**, llamáu «l'Abruxáu» , foi rei d'España ente 1665 y 1700.

Fíu y herederu de Felipe IV y de Mariana d'Austria, permaneció so la rexencia de la so madre hasta qu'algamó la mayoría d'edá en 1675. Anque'l so nomatu venía-y de l'atribución del so llamentable estáu físicu a la bruxería ya influencies diabóliques, ye probable que los socesivos matrimonios consanguíneos de la familia real causaren los sos graves problemes de salú, con síntomes como musculatura débil y infertilidad. Dellos autores suxirieron que l'herederu carecía síndrome de Klinefelter. Tou ello acarretó un grave conflictu sucesoriu, al morrer ensin descendencia y escastase asina la caña española de los Habsburgu.

A Carlos II atribuyóse-y l'entamu de la decadencia española, pero una parte de la historiografía del sieglu XXI cuestionó tanto esto como la gravedá de la salú del monarca, quien al pie de los sos homes, llogró caltener intactu l'imperiu frente al poderíu francés de Lluis XIV, consiguió una de les mayores deflaciones de la historia, l'aumentu del poder adquisitivu nos sos reinos, la recuperación de les arques públiques, el fin de la fame y la paz. Por estos llogros, María Elvira Roca Barea consideralu un rei desconocíu, pero que foi quien empezó les reformes y llogró un bienestar que lapidaron llueu los borbones y autores como Luis Antonio Ribot García van dicir d'él «nin tan abruxáu nin tan decadente» y en delles rexones como Cataluña o Italia ye teníu como unu de los meyores reis españoles, por non dicir el meyor. 

## Reináu de Carlos II (1665-1700)
Carlos II foi proclamáu rei en 1665, a los trés años. 

Dada la falta de posteridá directa del Rei, empezó una complexa rede d'intrigues palaciegues en redol de la sucesión. Esti asuntu, convertíu en cuestión d'Estáu, consumió los esfuerzos de la diplomacia europea. Tres la muerte del herederu apautáu, José Fernando de Baviera, en 1699, el rei Carlos II fixo testamentu'l 3 d'ochobre de 1700 en favor de Felipe de Anjou, nietu de Lluis XIV de Francia y de la so hermana, la infanta María Teresa d'Austria (1638–1683), la mayor de les fíes de Felipe IV. Esta candidatura yera sofitada pol cardenal Portocarrero. La cláusula 13 del susodichu testamentu rezaba:

Carlos II, postreru de los Habsburgu españoles, finó'l 1 de payares de 1700, a los 38 años, anque aparentaba una mayor edá. Según el médicu forense, el cadabre de Carlos «nun tenía nin una sola gota de sangre, el corazón apaeció del tamañu d'un granu de pimienta, los pulmones escomíos, los intestinos podrientos y cangrenaos, tenía un solu testículu negru como'l carbón y la cabeza llena d'agua».

## Notes


## Referencies

## Enllaces esternos
Toulouse

**Toulouse** (occitanu: *Tolosa*) ye una ciudá de Francia, la cuarta más poblada del país con . Ta asitiada nel Languedoc, a 90 km de la llende con España. Ye capital del departamentu d'Alta Garona y de la rexón d'Occitania. 

## Educación
* École nationale de l'aviation civile

## Referencies

## Enllaces esternos
Virgilio Barco Vargas

**Virgilio Barco Vargas**  foi un políticu colombianu, inxenieru civil egresáu de la Universidá Nacional de Colombia. Foi miembru del Partíu Lliberal Colombianu y Presidente de Colombia nel periodu 1986-1990.

## Referencies
Lázaro Cárdenas del Río

**Lázaro Cárdenas del Río** , foi un xeneral y estadista mexicanu, Presidente de Méxicu del 1 d'avientu de 1934 al 30 de payares de 1940. Destacóse, ente otres aiciones de gobiernu, pola reforma agraria y la creación de los "ejidos" nel sector agropecuariu mexicanu; pola nacionalización de la industria petrolera y por brindar asilu políticu a los exiliaos españoles mientres la guerra civil. Asina como, por consolidar les bases del funcionamientu del Partíu Nacional Revolucionariu y el so procesu evolutivu, per aciu la incorporación de les grandes centrales obreres, escontra'l Partíu de la Revolución Mexicana, antecedentes del Partíu Revolucionariu Institucional. Igualmente aportó tamién a la educación al crear l'Institutu Politéunicu Nacional (IPN).

## Referencies

## Enllaces esternos
Omar Hasan Ahmad al-Bashir

**Omar Hasan Ahmad al-Bashir**  ye un teniente xeneral y políticu de Sudán, presidente del país na actualidá. 

Llegó al poder en 1989, cuando, como Brigadier del exércitu sudanés, encabezó a un grupu d'oficiales nun golpe d'estáu que concluyó'l gobiernu del anterior Primer ministru, Sadiq al-Mahdi.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ferrol

**Ferrol** ye un conceyu y una ciudá española, allugada na comunidá autónoma de Galicia, na provincia d'A Coruña. Cuenta . Históricamente foi un importante centru marítimu nel que destaca la actividá pesquera y la construcción de barcos nos astilleros, amás de ser una plaza importante de l'Armada española.

## Demografía
Tien una población de 

## Ver tamién
*El Ferrol

## Referencies

## Enllaces esternos
Economía de Chad

La economía del Chad entá depende de l'agricultura de subsistencia, pero hai perspectives cola esplotación del petroleu. Les primeres reserves empezaron a ser esploraes n'ochobre de 2003. El país tien abondosos xacimientos, principalmente na cuenca de Doba. Unu oleoductu tresporta'l petroleu hasta a les márxenes de l'Océanu Atlánticu, en Camerún.

Les esportaciones d'algodón, ganáu y goma arábiga son les más importantes fontes d'ingresos esternos dempués del petroleu. Tamién el dineru unviáu por trabayadores nel esterior ye una importante fonte d'ingresos. Amás el país ye dependiente d'ayuda estranxera y capital esternu pa les inversiones públicu y priváu. El país tamién tien uraniu, anque nun ye esplotáu.

Apocayá la economía foi afeutada pol altu costu de repatriar chadianos que fuxeron de la violencia en Sudán del Sur y na República Centroafricana. Les principales torgues a les inversiones son les infraestructures llindaes, pocos trabayadores cualificaos, escesiva burocracia y corrupción.

## Referencies
Economía de Guyana

La economía de Guyana exhibió una crecedera moderada nos últimos años, y básase en gran midida na agricultura y nes industries extractivas. La economía depende en gran midida de la esportación de seis producto básicos - azucre, oru, bauxita, gambes, madera y arroz - que representen casi'l 60% del PIB y son bien sensibles a les condiciones climátiques adverses y les fluctuaciones nos precios internacionales d'estos productos.

Cola espansión de los negocios, amás d'una tasa d'interés más realista, un control más intensu de la inflación y el sofitu siguíu d'organizaciones internacionales, la economía recuperóse dempués de los hinchentes del 2005. L'ingresu del país al mercáu común caribeñu - Caricom - el xineru 2006 amplió los mercaos d'esportaciones del país, especialmente les materies primes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Copa de les Naciones de Saltos de la FEI 2014

La **Copa de les Naciones Furusiyya de Saltos de la FEI 2014** o simplemente **Copa de les Naciones de Saltos 2014** (oficialmente y n'inglés **Furusiyya FEI Nations Cup Jumping 2014**) tien llugar ente'l 5 de febreru y el 12 d'ochobre de 2014. 

L'equipu ganador será'l primer clasificáu na final que va facese en Barcelona del 9 al 12 d'ochobre de 2014. Francia defende'l títulu que ganó en 2013.

## Participantes

## Clasificación

### Europa I

### Europa II

### América del Norte, América Central y Caribe

### Oriente Próximu

## Final

### Equipos clasificaos

## Ver tamién
* Copa de les Naciones de Saltos de la FEI

## Referencies

## Enllaces esternos
Camín de Santiago

El **Camín de Santiago** ye una ruta que percuerren pelegrinos de toa Europa pa llegar a la ciudá de Santiago de Compostela, Galicia. Foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco,nomáu Itinerariu Cultural Européu pol Conseyu d'Europa y recibió el títulu honoríficu de Cai mayor d'Europa. Na Edá Media, foi bien allegáu siendo escaecíu durante unos sieglos hasta l'actualidá, volviendo tener una gran puxanza.

## Referencies

## Enllaces esternos
Benidorm

**Benidorm** ye un conceyu y ciudá española, allugada na Comunidá Valenciana, na provincia d'Alacant. Cuenta con 73.768 habitantes (2013). Ye unu de los centros turísticos más importantes del país y del Mediterraneu. Ye la ciudá con más rascacielos d'España y la tercera con más plazas hoteleras, tras Madrid y Barcelona.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fernandu VII d'España

**Fernandu VII de Borbón** , nomáu **el Deseáu** foi rei d'España entre marzu y mayu de 1808 (entre los socesos del motín d'Aranjuez, que acabó cola abdicación de so padre Carlos IV, y les abdicaciones de Bayonne) y de 1813 hasta la so muerte en 1833.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carlos IV d'España

**Carlos IV de Borbón**  foi rei d'España dende'l 14 d'avientu de 1788, dempués de la muerte de so padre, el rei Carlos III hasta'l 19 de marzu de 1808 cuando abdica la Corona d'España al so fíu Fernando, dempués de los socesos del Motín d'Aranjuez.

## Referencies

## Enllaces esternos
Neuquén

**Neuquén** ye una ciudá arxentina na provincia homónima. Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Minas

**Minas** ye una ciudá capital del departamentu de Lavalleja y un centru industrial n'Uruguái. La ciudá tenía una población de 38.446 habitantes nel añu 2011 y tien una superficie de 8,2 km².

## Referencies

## Enllaces esternos

* Intendencia de Lavalleja - Minas: capital departamental
Quesu Oveyeru

El **quesu oveyeru** ye un quesu fecho en La Vega Sebarga (Amieva, Asturies) con lleche d'oveya.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de Peña Tú

El **Quesu de Peña Tú** faise artesanalmente en cantidaes pequeñes y namái con ingredientes naturales (lleche, cuayu y sal) ensin aditivos, conservantes nin colorantes. El productu final ye un quesu curao de forma cilíndrica d'unos 400gr de pesu.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Rosario

**Rosario** ye una ciudá en la provincia de Santa Fe, nel departamentu del mesmu nome, n'Arxentina. La ciudá tien un población de  y una superficie de 178,69 km².

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu del Valle del Narcea

El **quesu del Valle del Narcea** ye un tipu de quesu fecho con lleche pausterizao de vaca nel pueblu d'Aciana en Salas (Asturies).

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de La Peña

El **quesu de La Peña** ye un quesu de pastia prensao y corteya pasao de color y cremoso. Fecho con lleche de cabra en La Peña, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Vaca casina

La **Casina** (tamién nomada *Asturiana de la Montaña* en castellán) ye una raza vacuna autóctona d'Asturies, concretamente de los Picos d'Europa.

Esta raza pertenez al tueru castañu cantábricu y el so orixe podría remontase al ganáu introducíu n'España polos invasores indoeuropeos. Tocante a la so distribución, alcuéntrase nes zones del oriente asturianu y Casu: Picos d'Europa, xerres de Parres y Piloña, Xerra del Cuera, Xerra de Cuana y Ponga principalmente, hai tamién en provincies como Cantabria, País Vascu y Castiella y Lleón.

La Casina inda s'alcuentra en peligru desaniciu. Anque'l númberu d'animales d'esta raza medró nos postreros años entá queden grandes problemes a los qu'enfrentase como son: Ordenances de Pastos Municipales que perxudiquen la so cría, como les de Mieres y Parres, y el más recién la proliferación de llobos, que cuenten con proteición alministrativa y respaldu social.

## Ver tamién
* Asturiana de los valles

## Referencies

## Enllaces esternos
McLintock

***McLintock*** (*McLintock!*) ye un *western* cómicu fechu n'Estaos Xuníos d'América en 1963 y dirixíu por Andrew V. McLaglen, con John Wayne y Maureen O'Hara como actores principales.

El guión de la película básase levemente na obra de William Shakespeare *The Taming of the Shrew*.

## Doblaxe n'asturianu

Dobláu al asturianu por Gonzali Producciones en 2011, añu en que la productora fizo la so publicación en DVD. Illán Gonzali produció'l versionáu, siendo ésti tamién el primer western dobláu al asturianu.

El doblaxe *McLintock* estrenóse'l 23 de setiembre de 2011 nel Centru de Cultura Antiguu Institutu de Xixón. El 25 d'avientu de 2012 emitiólu TeleAsturias. 

## Argumentu
George Washington McLintock (John Wayne), ye un terrateniente machista d'Arizona abandonáu pola so muyer Katherine (Maureen O'Hara) por sospeches d'infidelidá. Vuelve a atopar a lo so ex esposa años depués en casa d'una fía común tres conocer que ta prometida con un mozu. Ello provocará engarradielles ente ellos y una bona riestra de situaciones divertíes. 

## Rodaxe
La película rodóse n'Old Tucson Studios, al oeste de Tucson, y tamién en San Rafael Ranch House, dambos n'Arizona. 

## Música
Compuesta por Frank De Vol. La canción ta interpretada pol grupu folk *The Limeliters*.

## Repartu
* John Wayne: George Washington McLintock
* Maureen O'Hara: Katherine Gilhooley McLintock
* Patrick Wayne: Devlin Warren
* Stefanie Powers: Becky McLintock
* Jack Kruschen: Jake Birnbaum
* Chill Wills: Drago
* Yvonne De Carlo: señora Louise Warren
* Jerry Van Dyke: Matt Douglas Jr
* Edgar Buchanan: Bunny Dull
* Bruce Cabot: Ben Sage
* Perry Lopez: Davey Elk
* Strother Martin: Agard
* Gordon Jones: Matt Douglas
* Robert Lowery: Gobernador Cuthbert H. Humphrey
* Hank Worden: Curly Fletcher 

## Receición
La película foi un éxitu de taquilla. Recaudó 14,5 millones de dólares n'América del Norte, siendo la 11ª más vista de 1963 .

## Referencies

## Enllaces esternos
* ***[https://www.youtube.com/watch?v=wD42EAnNzik McLintock]*** fragmentu (9 minutos) del doblaxe
* ***[http://doblaxe.wordpress.com/estaya-de-doblaxe-pelicules/mclintock/ McLintock] *** ficha téunica del doblaxe
Santadi

**Santadi** ye un conceyu de la provincia de Cerdeña del Sur, na rexón de Cerdeña, n'Italia. Tien una población de . Ta asitiáu nel Basso Sulcis, a unos 60 km al suroeste de Cagliari.

Alcuéntrase a 134 metros sobre'l nivel del mar, sobre'l centru d'una amplia llanura de la cual llevántase un grupu montascosu qu'algama la so máxima altitú dientro del mesmu termino municipal, el Monte Tiricc, de 1.104 msnm.

## Referencies

## Enllaces esternos
Castañeo

Col nome de **Castañeo** podemos refererinos a:

* Un llugar con muchos castañales.
* Castañeo'l Monte, una parroquia del conceyu asturianu de Santo Adriano.
* Castañeo'l Monte, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Santo Adriano.
* Castañeo, una aldea na parroquia de Soto, nel conceyu asturianu d'Ayer.

## Ver tamién
*Castañéu

## Referencies
Santa María del Mar

**«Santa María del Mar»** pue facer referencia a:

;Asturies
***[[El Puertu (parroquia)|Santa María del Mar/El Puertu]]**, parroquia del conceyu de Castrillón.

;España
* **[[Santa María del Mar (Santa Cruz de Tenerife)|Santa María del Mar]]**, barriu de Santa Cruz de Tenerife, en Tenerife, Canaries.

;Méxicu
* **[[Santa María del Mar (Oaxaca)|Santa María del Mar]]**, llocalidá del estáu d'Oaxaca.

;Perú
* **[[Distritu de Santa María del Mar|Santa María del Mar]]**, distritu de la provincia de Lima.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bochotnica

**Końskowola** ye un pueblu del sureste de Polonia, allugáu ente Puławy y Lublin, cerca de Kazimierz Dolny, na oriella del ríu Bystra. Ye dientru del condáu de Puławy y del voivodatu de Lublin. Población: 1500 habitantes (2010).

## Referencies

## Enllaces esternos
Fernandu VI d'España

**Fernando VI d'España** , llamáu **«el Prudente»** o **«el Xustu»**, foi rei d'España dende 1746 hasta la so muerte. Foi'l tercer fíu de Felipe V y de la so primer esposa María Luisa Gabriela de Saboya. Casóse na Catedral de San Xuan Bautista de Badayoz con Bárbara de Bergancia en 1729, que foi reina d'España hasta la so muerte en 1758.

Cuando Fernando nació'l 23 de setiembre de 1713 —siendo bautizáu ensin gran solemnidá na ilesia franciscana de San Gil, el 4 d'avientu— tenía per delantre na sucesión al tronu a dos hermanos mayores Luis y Felipe Pedro, nacíos en 1707 y 1712, respectivamente —un tercer hermanu, mayor qu'él, morriera en 1709 al poco de nacer. Pero cuando tenía seis años finó Felipe Pedro, polo que Fernando quedó'l segundu na sucesión tres el príncipe d'Asturies, Luis, seis años mayor qu'él.

La infancia de Fernando tuvo marcada pol fechu de que la so madre, la reina María Luisa Gabriela de Saboya, finó a los cinco meses de la so nacencia, y de que'l so padre contraxo nueves nupcias siete meses dempués d'haber enviudado cola princesa del ducáu de Parma, Isabel de Farnesio, que-y dio seis fíos qu'espolletaron —el primeru foi l'infante Carlos nacíu'l 20 de xineru de 1716. Asina la nueva reina esmolecióse más pola suerte y el futuru de los sos propios fíos —dedicando tolos sos esfuerzos en consigui-yos n'Italia un estáu propiu sobro'l que pudieren reinar, lo que determinó en bona midida la política esterior de la Monarquía de Felipe V mientres les décades siguientes—, que pola de los sos fiyascos. Amás, el ríxidu protocolu de la corte torgaba'l contactu directu de los príncipes colos reis —nin comíen xuntos, nin asistíen a actos oficiales colos sos padres—, asina que Luis y Fernando comunicaron col so padre —y cola so madrasca— al traviés de cartes escrites en francés, que yera la llingua qu'utilizaba la familia.

## El reináu
Cuando llegó al tronu, España atopábase somorguiada na guerra de sucesión austriaca, que terminó al poco tiempu (Paz de Aquisgrán, 1748) ensin nengún beneficiu para España. Empezó'l so reináu esaniciando la influencia de la reina viuda Isabel de Farnesio y del so grupu de cortesanos italianos. Establecida la paz, el rei impulsó una política de neutralidá y paz nel esterior para faer posible un conxuntu de reformes internes. Los nuevos protagonistes d'estes reformes fueron el Marqués del Ancón, francófilo; y José de Carvajal y Lancaster, partidariu de l'alianza con Gran Bretaña. El bracéu ente dambos terminó en 1754 al morrer Carvajal y cayer Ancón, pasando Ricardo Wall a ser el nuevu home fuerte de la monarquía.

Dalgunos de los más importantes proyectos mientres el reináu fueron llevaos a cabu pol marqués de la Ensenada, secretariu de Facienda, Marina ya Indies. Plantegó la participación del Estáu pa la modernización del país. Para ello yera necesariu caltener una posición de fuerza nel esterior por que Francia y Gran Bretaña consideraren a España como aliada, ensin qu'ello supunxera unu arrenunciu de Xibraltar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Lluis I d'España

**Lluis I d'España**, llamáu **«el Bien Amáu»** o **«el Lliberal»** , foi rei d'España dende'l 15 de xineru de 1724 hasta la so muerte 229 díes dempués, lo que convierte al so reináu nel más efímeru de la historia d'España. Yera'l fíu mayor de Felipe V y María Luisa de Saboya.

El 7 d'abril de 1709, foi xuráu como príncipe d'Asturies nes Cortes aconceyaes nel monesteriu de San Jerónimo de Madrid. Ente 1717 y 1720 foi educáu y preparáu pa ser rei pol Marqués de Riscal d'Allegre, don Baltasar Furtiáu de Amézaga Unzaga, gentilhombre de Cámara del Rei, ilustráu militar y Gran Comendador de la Orde de Santiago. El 10 de xineru de 1724, el rei Felipe V robló un decretu pol qu'abdicaba en favor del so fíu Luis. El príncipe recibió los documentos el 15 y publicóse la disposición a otru día.

Luis taba casáu cola princesa francesa Luisa Isabel de Orléans, fía de Felipe II de Orléans, dende'l 20 de xineru de 1722. Cuando contraxeron matrimoniu nel palaciu Ducal de Lerma, él tenía quince años y ella dolce. 

Sicasí, cuando'l nuevu rei careció de viruela n'agostu d'ese mesmu añu, Luisa Isabel curiolu solícitamente, esponiéndose a l'andada, como asina asocedió anque con distintu desenllaz al del so maríu. A los siete meses de xubir al tronu, el monarca morrió de viruela en Madrid el 31 d'agostu de 1724, con diecisiete años acabantes de cumplir.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Campa

Col nome de **La Campa** podemos referinos a:

*La Campa, un llugar de la parroquia de Payares, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.
*La Campa, una aldea de la parroquia de Barros, nel conceyu asturianu de Llangréu.
*La Campa, una aldea del conceyu de Llangréu.
* La Campa (Bedriñana), un llugar del conceyu de Villaviciosa.

## Ver tamién
* 

## Referencies
Florencia

**Florencia** () ye una ciudá allugada al norte de la rexón central d'Italia, capital y ciudá más poblada de la provincia homónima y de la rexón de Toscana, de la que ye'l so centru históricu, artísticu, económicu y alministrativu. Tien  y ye'l centru de un área metropolitana de cerca de millón y mediu de habitantes. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Robin Williams

**Robin McLaurin Williams**  foi un cómicu y actor d'Estaos Xuníos.

## Primeros años y educación
Robin McLaurin Williams nació nel Hospital St. Luke's en Chicago, Illinois, el 21 de xunetu de 1951. El so padre, Robert Fitzgerald Williams (1906-1987), foi un executivu sénior n'una división del grupu automovilísticu Ford. La so madre, Laurie McLaurin (1922-2001), yera una antigua modelu de Jackson, Mississippi, nieta del senador y gobernador de Mississippi Anselm J. McLaurin. Williams tenía dos hermanastros mayores: un hermanastru paternu, Robert (tamién conocíu como Todd), y un hermanastru maternu, McLaurin. Anque la so madre yera prauticante de la Ciencia cristiana, Williams crióse na fe Episcopal del so padre. N'una entrevista televisiva en 2001, Williams dio-y a la so madre un papel clave como influencia temprana nel so sentíu del humor, al faela rir pa ganar atención.

Williams asistió a la escuela primaria pública Gorton Elementary School en Lake Forest y más tarde a la Deer Path Junior High School. Describíase a sí mesmu como un neñu calláu que nun superó la so timidez hasta que se implicó nel departamentu de teatru del so institutu, anque los sos amigos recordaben que yera bien gracioso. A finales de 1963, cuando Williams tenía 12 años, el so padre foi treslladáu a Detroit. La familia vivía nuna granxa de 40 habitaciones en 8 hectárees nos suburbios de Bloomfield Hills, Michigan, onde Williams asistió a la escuela privada Detroit Country Day School. Destacó académicamente, foi presidente de la so clase y formó parte del equipu de llucha del centru, pero tamién sufrió acosu pol so pesu y xugaba en casa él solu.

## Películes

## Referencies

## Enllaces esternos
Rosa de Lima

**Isabel Flores de Oliva** , tamién conocida como **Rosa de Lima**, foi una relixosa y santa peruana. La so festividá cerca ye'l día de la so muerte, como ye vezu na Ilesia Católica, el 30 d'agostu.

## Biografía
Rosa ñaz en Lima el 30 d'abril de 1586. Yeren so padre y so madre Gaspar Flores, y María de Oliva. .

Morrió en Lima el 24 d'agostu de 1617, . Canonizólu Clemente X el 2 d'abril de 1671. Celébrase la so fiesta'l 30 d'agostu. Como santu atribúyense-y dellos milagros.

## Himnos
## Patronazgos
* América y Filipines.

## Referencies
* Tradiciones Peruanas, Ricardo Palma, Editorial Vasco Americana, 1967.
* Santa Rosa de Lima, Jose Antonio del Busto, Editorial Fondo Ed. PUCP, Lima 2006.
* Biblioteca Hombres de Perú, Pedro Rodríguez Crespo, Tomo 1, Pontificia Universidad Católica de Perú PUCP - Editorial Universitaria, 2003.

## Ver tamién
* Martín de Porres

## Referencies

## Enllaces esternos
Gabriel Terra

**José Luis Gabriel Terra** , abogáu y políticu d'Uruguái, presidente del país ente 1931 y 1938.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Perfil en Biografiasyvidas.com
Brad Dourif

**Bradley Claude Dourif** , conocíu como **Brad Dourif**, ye un actor y cómicu d'Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estadiu de San Mamés

L' **Estadiu de San Mamés** ye un recintu deportivu allugáu nel distritu de Olabeaga, en Bilbao, País Vascu. Foi inauguráu'l 18 de setiembre de 2013 (3/4) y al completo el 28 d'agostu de 2014.

## Referencies

## Enllaces esternos
Colias nastes

La ***Colias nastes*** ye una especie d'inseutu lepidópteru de la familia Pieridae. Alcuéntrase nel norte d'Escandinavia, norte de Rusia (península de Taimyr, península de Yamal, Nueva Zembla, norte de los montes Urales), tamién en Groenlandia y América del Norte hasta los montes Rocosos.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
* *[[Colias nastes aliaska]]*
* *[[Colias nastes dezhnevi]]*
* *[[Colias nastes ferrisi]]*
* *[[Colias nastes moina]]*
* *[[Colias nastes nastes]]*
* *[[Colias nastes streckeri]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Joan Rivers

**Joan Alexandra Rosenberg**  foi una actriz y cómica d'Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alcaldes y alcaldeses de Tameza

L**'alcalde de Tameza** ye'l cargu que tien el xefe del conceyu asturianu de Tameza.

## Llista d'alcaldes dende [[1979]]
* Valeriano Lorenzo Vázquez, 1979-1987 PCE.
* Valeriano Lorenzo Vázquez, 1987-1995 IX.
* Valeriano Lorenzo Vázquez, 1995-1995 PSOE.
* Francisco Javier Suárez Fernández, 1995-1997 PSOE.
* José Ramón Fernández Díaz, 1997-2015 PP.
* Carlos Manuel Fernández, 2015-2019 PSOE. 
* José Manuel Fernández Tamargo, 2019-2021 PSOE.
* María Díaz Fidalgo, 2021- PSOE.

## Referencies

## Enllaces esternos
Eartha Kitt

**Eartha Mae Kitt**  foi un actriz, cantante de jazz y estrella del cabaré d'Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
A fiya del xastre

***A fiya del xastre*** ye un curtiumetraxe de 2011. Trátase del primer filme de ficción que se rueda en gallegoasturianu. Dirixólu Marisa López Diz en dellos llugares del conceyu de Grandas de Salime.

## Argumentu
Cuenta la historia d'una costurera qu'escuende nes prendes qu'ellabora unes ramines d'herbes coles que conxurar la bona suerte y facer realidá los deseos de la xente. Nuna ocasión abelluga a un rapaz ensin sitiu onde pasar la nueche y téxe-y una chaqueta con una d'eses ramines. Al día siguiente sábese la nueva de que la Guardia Civil anda a la busca d'un home fuxíu. Pasaos dellos años, la costurera recibe un día una carta con una sola pallabra: "gracies".

## Guión
El guión de *A fiya del xastre* inspírase nel rellatu d'igual títulu ganador del  Premiu Xeira 2007 de narraciones curties. 

## Repartu
* Elsa Pérez García: Fiya del xastre
* Jose Alberto R. Andreolotti: Xastre
* Rodrigo Pérez González: Cánaba del xastre 1, carteiro
* Lucía Sánchez García-Conde: Cánaba del xastre 2
* María Luisa Rodríguez Álvarez: Cánaba del xastre 3, Balbina
* Luis M. Suárez: Forasteiro
* Elena Pérez González: Cánaba da tenda
* Avelino López Ledo: Cánaba del barbeiro
* Marisa López Diz: Narrador

## Edición en DVD
*A fiya del xastre* publicóse en DVD na muestra Esbilla 2012 editada por Gonzali Producciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
* *[https://www.youtube.com/watch?v=MgJCW8WfJ9s Presentación d'A fiya del xastre]* Onda Radio Televisión
* *[http://www.deaceboyjara.com/2012/03/29/estreno-en-cangas-del-narcea-del-cortometraje-a-fiya-del-xastre-de-marisa-lopez-diz/ Estreno en Cangas del Narcea del cortometraje “A fiya del xastre”]* De acebo y jara
Patricia Urquiola

**Patricia Urquiola**  ye una arquiteuta y diseñadora asturiana, anguaño vive y trabaya en Milán.

## Obres
Tien obres expuestes nel Muséu d'Arte Modernu de Nueva York. Ente los sos diseños más famosos atópense:

* *Chaise longue Tropicalia*
* *Chaise longue Volant*
* *Chaise longue Antibodi* http://www.guiadkn.com/index.php/2007/02/antibodi-de-patricia-urquiola-para-moroso/ 

* *Vasu Matelasse*
* *Lampada Tatou*
* *Llaboral, Ciudá de la Cultura, el Centru d'Arte Contemporaniu*, receición y tienda (Xixón)

## Premios
* Diseñadora del añu 2003 por Elle Deco.
* Diseñadora del añu de muebles en 2005 por Wallpaper.
* «Asturiana del mes d'avientu» de 2005 pol diariu La Nueva España.
* 2011, Medaya d'oru al méritu nes Belles Artes.
* Madrid Design Festival Awards 2022 (compartíu col diseñador británicu Peter Saville).

## Referencies

## Enllaces esternos
XXXIV Concursu de Canción Asturiana de Xixón

Entamao pol diariu El Comercio, de Xixón, ente'l 27 de xunetu y el 6 d'agostu, tuvo llugar el **XXXIV Concursu de Canción Asturiana**, coincidiendo coles fiestes patronales de la villa. Los vencedores en categoría absoluta fueron Isaac Sierra y Lorena Corripio. Lorena yá venciera na edición de 2012 y 2014.

El cuadru de premiaos foi'l que vien darréu:

## Referencies
Paredes de Nava

**Paredes de Nava** ye un conceyu de la provincia de Palencia, tien un área de 128,98 km² con una población de 2007 habitantes (2013) y una densidá de 15,56 hab/km².

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
John Goodman

**Jonathan Stephen** "**John**" **Goodman**  ye un actor y cómicu d'Estaos Xuníos d'América.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fernandu II d'Aragón

**Fernandu II d'Aragón**, ***el Católicu*** , foi rei de Sicilia (1468-1516), de Castiella (comu **Fernandu V**, 1474-1504), d'Aragón (1479-1516) y de Nápoles (como **Fernandu III**, 1504-1516). Foi además rexente de la corona castellana ente 1507 y 1516, debido a la inhabilitación de la so fía, Xuana I de Castiella, dempués de la muerte de Felipe'l Fermosu. Casóse con Sabela I de Castiella, estableciendo una xunión dinástica entre dambes corones.

## Referencies

## Enllaces esternos
Isaac Sierra

**Isaac Sierra Longo**  ye un cantante asturianu de tonada.

Ye una de les voces masculines nueves más prometedores de la so xeneración, faciéndose, nel añu 2014, col trunfu nel prestixosu Concursu de Canción Asturiana de Xixón. Al añu viniente, 2015, algamaría'l premiu nel Concursu de La Nueva y el del XXXV Concursu de Canción Asturiana de Xixón.

**Isaac** vivió l'ambiente de la tonada de neñu, yá que los dos güelos yeren aficionaos a cantar, pero la so formación vien de la mano de Narciso Fernández Arduengo del que recibió clases.

Ente los cantares del so repertoriu destaquen «A la salida del Sella», «Arrea, carreteru» «Ayer me dixo to madre», «Tengo de subir al puertu» y «Pasé'l puertu de Payares»

## Victories en concursos

## Referencies
Lorca

**Lorca** ye una ciudá española na Rexón de Murcia. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial del Ayuntamientu de Lorca
Calendariu armeniu

El **calendariu armeniu** (n'armeniu: Հին հայկական տոմար) ye un calendariu solar, que s'utilizaba na antigüedá antes d'adoptar el cristianismu. Introduxéronlu n'Armenia los perses nel sieglu IV e.C., pero tien más semeyances col calendariu exipciu. L'añu constaba de 360 díes más 5 intercalaos. Nun tien añu bisiestu, polo que pierden un día cada 4 años.
 
El primer día del añu armeniu ye'l 11 d'agostu, y nómase Nurus. Esti calendariu coincide col xulianu cada 1461 años armenios (1460 años xulianos). Esti periodu denómase la Gran Era Armenia. Amás d'esta Gran Era esisten eres menores de 532 años: la era d'Alexandría, la era de Xuan Diáconu y la era d'Azaríes Yulja (esta última ye l'actual). 

La Gran Era Armenia entama col conceyu de Tiben, nel que se va producir la cisma de la Ilesia griega. Entamó'l 9 de xunetu de 552 (añu bisiestu).

## Meses armenios
Los meses armenios actuales tienen los nomes que vienen darréu: 
* *Chams*
* *Atam* 
* *Chepaz*
* *Naja*
* *Gamar*
* *Natar*
* *Zira*
* *Tane*
* *Hamira*
* *Aram*
* *Ovtam*
* *Nirham*

## Bibliografía
* V. Bănăţeanu, “Le calendrier arménien et les anciens noms des mois”, in: Studia et Acta Orientalia 10, 1980, pp.&nbsp;33–46
* Edouard Dulaurier, *[https://books.google.com/books?id=17oHAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Recherches sur la chronologie arménienne technique et historique]* (1859), 2001 reprint .
* Louis Herbert Gray|Louis H. Gray, *On Certain Persian and Armenian Month-Names as Influenced by the Avesta Calendar*, Journal of the American Oriental Society (1907)

## Referencies

## Enllaces esternos
Calendariu hebréu

El **calendariu hebréu** o **calendariu xudíu** ye un calendariu llunisolar, ye dicir, basáu mesmo nel ciclu de la Tierra alredor del Sol (añu), como'l de la Lluna alredor de la Tierra (mes). La versión actual, pola que se rixen les festividaes xudíes, foi afitada pol sabiu Hilel II al rodiu del añu 359, como reforma del calendariu hebréu antiguu, pero nun foi aplicada na práutica, como mínimu, hasta'l sieglu XI. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Rock Astur

El **Rock Astur** ye un xéneru musical carauterizáu por que les lletres de los sos cantares , que tomen estilo como'l rock, el punk, el ska y el reggae con grandes influencies del folk asturianu, ten escrites n'asturianu. Los grupos que formen parte d'esti movimientu tán rellacionaos fuertemente cola Izquierda política y les sos lletres tomen pensamientos como'l marxismu, el nacionalismu asturianu y la defensa del medioambiente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Misiva

**Misiva** ye un grupu de punk rock asturianu fundáu nel añu 2010 en Grau. Antes de 2010 yeren conocíos como *Bobby Rencor*. Canten n'asturianu y en castellán. Tienen editaos ocho discos en formatu DVD.

El so vocalista ye profesor d'asturianu, son convidaos a innumberables conciertos.

Nel so último discu de 2022, su séptima grabación d'estudiu,la banda asturiana ruempe cola llinia d'escuridá y rabia de los sos primeros discos, pa presentar un soníu más cercanu al del senciellu «La Misiva», publicáu el pasáu marzo. Los cuatro temes dan-y una vuelta de tuerca al estilu, a la temática y a la música que lleven faciendo dende hai más de 12 años.

En marzu de 2024 anunciaron que diben dixebrase pa siguir otros caminos tanto musicales como personales.

## Discografía
*2022: Mala Relixón
*2022: La Misiva, Videuclip Oficial X+II Aniversariu.
*2017: En pie de Xera 
*2015: Invencibles
*2013: Gran mentira
*2012: Versiones. Vol I
*2010: Parte de la solución
*2009: Misiva

## Referencies

## Enllaces esternos

*Páxina oficial del grupu 
*
*Reportaxe en revista BajoKonsumo.
*
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais

La **Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais** o **PUC-MG** ye una universidá de Belo Horizonte (Minas Gerais), asitiado en Brasil.

Cuenta con 1833 profesores y 63.528 estudiantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web
Abidjan

**Abdijan** ye la principal ciudá de Costa de Marfil, el so centru comercial y financieru más importante y la so capital alministrativa ente 1933 y 1983. Tamién ye la capital del departamentu homónimu.

Asitiada a 5° 25' N y 4° 2' O, alcuéntrase edificada en cantu de la llaguna Ébrié, sobre diverses penínsules ya islles axacentes, coneutaes por pontes. Tien 3.796.677 habitantes (2006), 5.060.858 si tener en considerancia l'área metropolitana, lo que la convierte na ciudá más poblada d'África Occidental dempués de Lagos (Nixeria) y una de les más habitaes del continente africanu.

El so importante puertu de mar, coneutáu a la mariña del golfu de Guinea, ye unu de los principales de la rexón. Les sos industries principales son l'alimentaria, l'automovilística, la testil y la química, na que destaca la producción de xabones. Nel departamentu de Abidjan alcuéntrase tamién una importante refinería petrolífera. Cerca del puertu alcuéntrase tamién l'Aeropuertu Internacional Félix Houphouët-Boigny.

Nun tiempu foi una de les ciudaes más prósperes y pacífiques d'África pero a partir del entamu de la guerra civil de 2002 convirtióse nuna de les más peligroses del continente, con frecuentes llevantamientos contra la población estranxera y una grave medría de la criminalidá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Managua

**Managua** ye la ciudá capital de Nicaragua. Ye la ciudá más grande del país en términos de población y estensión xeográfica. Asitiáu na mariña suroeste del llagu Xolotlán o llagu de Managua, la ciudá foi fundada en 1819 y declarada la capital del país en 1852. La ciudá tien una población d'alredor de 2.200.000, compuesta mayoritariamente por mestizos y blancos.

## Referencies
Guarulhos

**Guarulhos** ye un municipiu brasilanu del estáu de São Paulo. Guarulhos ye la segunda ciudá más poblada del estáu y la 12ª de Brasil. Anguaño ye una importante ciudá industrial, comercial y de servicios.

## Historia
El 8 d'avientu de 1560, el sacerdote xesuita Manuel de Paiva fundó esti conceyu nel asentamientu poblacional de los indios guarúes de la tribu de los indios Guayanás, integrantes de la nación Tupí, dándo-y el nome portugués de **Nossa Senhora da Conceição** ("Nuesa Señora de la Concepción", n'español).

El conceyu establecióse como elementu de defensa ante la medrana d'un ataque tamoyu al pueblu de San Paulo de los Campos de Piratininga, siendo unu de los seis pueblos establecíos pa tal fin. D'esa forma, al atestar cola capital del estáu de São Paulo, teniendo como llendes los ríos Tieté al sur y Ríu Cabuzú de Visu al oeste, yera un puntu estratéxicu. Na mesma dómina en que se fundó Guarulhos, nació tamién la villa de San Miguel, col mesmu propósitu, villa conocida güei como barriu São Miguel Paulista de la ciudá de São Paulo.

En 1880, Guarulhos desafiar de la ciudá de São Paulo, col nome de **Nossa Senhora da Conceição dos Guarulhos**, adoptando'l nome actual per aciu la llei nᵘ1021, del 6 de payares de 1906.

## Referencies

## Enllaces esternos
Etnia azerbaixana

La etnia **azerbaixana** (n'azerbaixanu: *Azərbaycanlılar* cunta n'Azerbaixán con 35.000.000 d'habitantes. Esti pueblu ta presente n'Irán, u esisten dos provincies del mesmu nome. Son xente turco d'El Cáucasu. La so llingua ye l'azerbaixanu. La so relixón de más puxu ye l'Islam xiíta.

## Referencies

## Enllaces esternos