Hespiciu Provincial (Uviéu)

L'Antiguu Hespiciu d'Uviéu ye un monumentu históricu artísticu asitiáu na cai Gil de Jaz de dicha ciudá, n'Asturies, España. Dende 1972 alluga l'Hotel Reconquista y ye una de los dos principales sedes de los Premios Princesa d'Asturies xuntu col Teatru Campoamor.

## Historia
En 1752 empecípiase la construcción del Hospital Hospiciu d'Uviéu por orde d'Isidoro Gil de Jaz, rexente de l'audiencia del Principáu d'Asturies. Este propunxo a la Corona un "Hospiciu y Hospital de Güérfanos, Expósitos y Desamparaos", al envís de recoyer a güérfanos ya inválidos y da-yos una instrucción que-yos dexara desenvolver dalgún tipu de trabayu.

En 1942, la Diputación Provincial d'Uviéu decidió restaurar l'edificiu. Dende 1972 alluga'l llamáu *Hotel Reconquista*, propiedá de la empresa HOASA, propiedá del Principáu d'Asturies. En 1973 foi declaráu Bien d'Interés cultural. Ye una de les principales sedes de la selmana de los Premios Princesa d'Asturies, acoyendo la recepción y estancia de los premiaos y la familia real antes y dempués de la ceremonia. En 2020 y por cuenta de la COVID-19, foi tamién la seede d'entrega de los premios, a puerta zarrada.

## Arquitectura
L'estilu principal de la fachada ye'l barrocu. Dicha fachada, toa de sillería, ta coronada por un escudu central de grandes dimensiones y detalles minuciosos. Esti escudu ye una copia del orixinal, pos esti fuera construyíu n'arenisca blanda, polo que tuvo que ser sustituyíu por una copia en caliar en 1958. Esta fachada ye casi contemporanea al Real Hospiciu de Madrid. Sobro un pórticu de siete arcos de mediu puntu, con espaciosa portalada en tola llinia de la fachada, álzase'l pisu principal, d'otros siete buecos, el central d'arcu rebaxáu con balcones de fierro forxáu. Tola fachada ta terminada por un barandal de piedra llabrada, que remata'l cornisamiento del edificiu. Nel so interior abren dos grandes patios: el de Gil de Jaz y el de la Reina, de galeríes porticadas de madera. Les galeríes de madera qu'arrodien los patios; los cualos, pol so traza y la so estructura, axunten los calteres de la tradición carpintera del Norte d'España, cola forma y especio de les vieyes places castellanes.

La capiella del complexu foi diseñada en 1768 pol arquiteutu madrilanu Ventura Rodríguez. Empecípiase la so construcción n'ese mesmu añu, siendo rematada, según una inscripción, en 1770. La capiya ye de planta circular pela parte interior y octogonal pela parte esterior, too ello executáu n'orde dóricu. Sobro un áticu que contién el cuerpu de lluces llevanta la cúpula, afatada con casetones y florones. Presenta una acusada altor, condición necesaria por que les distintes plantes asomense a ella por aciu tribunes.

L'edificiu al ser destináu a establecimientu hospitalariu (hespiciu y hospital) ye de grandes dimensiones para la dómina, favoreciendo los amplios corredores el llume y ventilación. El xardín delanteru alluga delles palmeres, habitual nos xardinos indianos d'Asturies.

## Discutinios
Los primeros pasos de la xestión de Hotusa a partir de 2014 pasaron por una serie de despidos y un Espedientes de regulación d'empléu (*ERE*), centraos especialmente nos trabayadores más veteranos con más antigüedá y derechos llaborales, lo cual causó una importante discutiniu nel Principáu y procesos xudiciales En setiembre de 2019, a falta de la sentencia definitiva, la Fiscalía Cimera del Principáu d'Asturies decidió retirar les acusaciones. Amás, al entamu de la xestión per parte de Hotusa, l'hotel recurrió a estudiantes en práctiques de diverses escueles d'Hostelería de Galicia y Asturies para los Premios Princesa ensin remuneración causando de nuevu dellos discutinios :(.

## Referencies

## Enllaces esternos