Robert Brown

**Robert Brown**  foi un médicu, ciruxanu y botánicu escocés formáu na Universidá d'Edimburgu. Amás de pol so descomanáu trabayu d'escoyeta de la flora d'Australia, ye recordáu por haber afitáu'l términu "nucleu celular" y por afayar el movimientu de baturiciu de les partícules sobre la superficie de l'agua (denomináu movimientu browniano nel so honor), anque nun supo determinar les sos causes (el fenómenu sería esplicáu en términos de cinemática molecular por Albert Einstein en 1905).

## Semblanza
Apuntar nel reximientu de Fencibles como ciruxanu en 1795. Aceptó un puestu a bordu del *Investigator* como naturalista al cargu de Mathews Findler, que taba a puntu de zarpar nun viaxe cartográficu a Australia. Mientres trés años efectuó una acabada investigación recoyendo unos 3400 especímenes, de los qu'unos 2000 yeren nuevos pa la ciencia. Una parte d'esta coleición perder nel viaxe na *Porpoise*, en ruta a Londres.

Permaneció n'Australia hasta mayu de 1805. Mientres cinco años investigó sobre'l material recoyíu. En 1810, publicó los resultaos de les sos recueyes na so obra *[[Prodromus Florae Novae Hollandiae et Insulae Van Diemen]]*, la primer rellación taxonómica de la flora d'Australia.

Describió unes 1200 especies nueves pa la ciencia provenientes d'Australia occidental.

Nun artículu científicu que lleó na Sociedá Linneana (Londres) en 1831 y que publicó en 1833, Brown dio nome al nucleu de les célules eucariotes. El nucleu yá fuera reparáu antes, quiciabes yá en 1682 pol microscopista neerlandés Anton van Leeuwenhoek. En 1802, Franz Bauer dibuxara'l nucleu como una carauterística normal de les célules vexetales. Pero Brown foi quien-y dio'l nome que lleva hasta l'actualidá (dándo-y creitu a les ilustraciones de Bauer). Tanto Bauer como Brown creíen que'l nucleu nun yera universal; y Brown pensaba que taba confináu puramente a les monocotiledónees.

En 1827, esaminando granos de polen, espores de mofos, y *[[Equisetum]]* suspendíos n'agua al microscopiu, Brown reparó diminutes partícules con vacuolas nos granos de polen executando un continuu movimientu aleatoriu. Depués reparó'l mesmu movimientu en partícules de polvu, anulando la so anterior hipótesis que'l movimientu deber a que'l polen tenía vida. Él mesmu nun pudo dar una teoría explicatoria d'esi movimientu, denomináu más tarde movimientu browniano nel so honor.

## [[Epónimu|Epónimos]]

### Física
El movimientu circulatoriu de les partícules en suspensiones aguacientes lleva'l so nome, movimientu browniano, foi descritu orixinalmente en 1785 por Jan Ingenhousz en partícules de carbón suspendíes n'alcohol. Marian Smoluchowski, casi simultáneamente con Albert Einstein, describió matemáticamente el fenómenu.

### Botánica
El so nome conmemorar nel xéneru de yerbácees d'Australia *[[Brunonia]]*, y en numberoses especies australianes: *[[Eucalyptus brownii]]*, el mofu *[[Tetrodontium brownianum]]*, especie qu'afayó mientres se criaba en Roslin, Edimburgu mientres yera estudiante. Entá puede trátela nel sitiu del so descubrimientu.

## Publicaciones
* **[[:m:s:en:Author:Robert_Brown|Llista de publicaciones de Robert Brown]]**

## Ver tamién
* Primeros viaxes d'esploración científica
* micólogos
* Llista de botánicos pola abreviatura del autor
* Movimientu browniano
* Llista de naturalistes y epónimos

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
* Obra de Robert Brown n'orquídees
* ''Classic papers de Robert Brown'', en PDF
* Movimientu browniano