Oceanía

**Oceanía** ye un continente insular de la Tierra qu'inclúi la plataforma continental d'Australia, les islles de Nueva Guinea y Nueva Zelanda y los archipiélagos coralinos y voclánicos de Melanesia, Micronesia y Polinesia. Tien una estensión de tierra de 8.525.989 km², estendíes por dellos millones de km² del océanu Pacíficu, que lu convierten nel más pequeñu de los continentes. La so población ta perriba de los 43 millones de persones. Esta definición correspuende al modelu continental utilizáu davezu n'España. Notros modelos continentales, especialmente nos de los países de llingua inglesa, úsase Australia o pa denomar esti continente, pero nesti casu la so definición nun inclúi les islles del Pacíficu. Nos países de llingua portuguesa considérase que la llende ente Asia y Oceanía ye la llinia de Wallace, polo que Timor Oriental pertenez a Oceanía. Notres definiciones considérase, inclusive, que tol archipiélagu malayu (Insulindia) forma parte d'Oceanía. En sentíu inversu, notros modelos úsase'l términu Oceanía pa denomar el conxuntu de toles islles del océanu Pacíficu.

N'Oceanía hai gran diversidá de situaciones económiques: nel continente conviven países perdesarrollaos, qu'ocupen puestos altos nel Índiz de Desarrollu Humanu ya otros indicadores de calidá de vida, como Australia, Nueva Caledonia, Nueva Zelanda, la Polinesia Francesa y Ḥawai, con países d'economíes de tamañu mediu, como Palau, Islles Fixi y Tonga, y otros más con un nivel de desarrollu perbaxu, como Papúa Nueva Guinea, Nueva Guinea Occidental, Kiribati, Vanuatu y Tuvalu. El país mayor y más pobláu del continente ye Australia, y la ciudá mayor Sydney. El picu más altu del continente ye'l Puncak Jaya, asitiáu en Papúa, con un altor de 4.884 m sobro'l nivel del mar.

Los primeros pobladores d'Australia, Nueva Guinea y les islles grandes asitiaes al este d'elles llegaron a Oceanía hai más de 60.000 años. Los europeos entamaron la so esploración nel sieglu XVI. Navegantes portugueses alcanzaron, ente 1512 y 1526, les islles Tanimbar, dalgunes de les islles Carolinas y la fastera occidental de Papúa Nueva Guinea. James Cook, nel so primer viaxe (sieglu XVIII), llegó a Tahití, y percorrió por primer vegada la costa este d'Australia. En viaxes socesivos llegaría a Ḥawai, que tenía una civilización peravanzada. Oceanía foi, demientres la Segunda Guerra Mundial, ún de los teatros d'operaciones más importantes, nel que s'enfrentaron Estaos Xuníos y Australia escontra Xapón.

La llegada de colonos europeos tres del descubrimientu de les islles polos navegantes de les potencies coloniales provocó cambeos perimportantes nel paisaxe políticu y social d'Oceanía. Nos caberos años les reivindicaciones de los descendientes de los pobladores nativos de les islles tienen provocao conflictos alredor de les banderes nacionales, y munchos grupos puxen por llograr dar visibilidá a una identidá oceánica propia y estremada de las d'otres partes del mundu. El arte en piedra de los aboríxenes australianos ye la tradición artística practicada de forma continuada más antigua del mundu. Munchos de los países del continente son democracies parllamentaries representatives multipartidistes, y la economía de la mayoría de los estados insulares del Pacíficu tien nel turismu una de les sos principales fontes d'ingresos.

### Xeografía política

Los países, dependencies y territorios qu'abarca esti continente son los que vienen darréu:
* Australia
* Islles Cocos (Keeling) (Australia)
* Estaos Federaos de Micronesia
* Islles Fixi
* Guam (EE.XX.)
* Ḥawai (EE.XX.)
* Archipiélagu Juan Fernández (Chile)
* Islles Salomón
* Kiribati
* Marianes del Norte
* Islles Márxal
* Nauru
* Niue
* Nueva Zelanda
* Paláu
* Papúa Nueva Guinea
* Pascua (Chile)
* Islles Pitcairn (Gran Bretaña)
* Polinesia Francesa (Francia)
* Samoa
* Samoa Americana (EE.XX.)
* Tonga
* Tokeláu
* Tonga
* Tuvalu
* Vanuatu
* Wallis y Futuna

## Referencies

## Enllaces esternos