Peñón de Vélez de la Gomera

El **Peñón de Vélez de la Gomera**, (باديس Bādīs, قميرة Qumīra, n'árabe) ye un peñón español asitiáu nel norte d'África, a 126 km al oeste de Melilla y a 117 km al sureste de Ceuta. El peñón, que yera una islla rocosa hasta'l terremotu de 1930, llenda con Marruecos por un ismu d'arena, o tómbolu, perestrechu. El peñón tien una estensión de 19.000 m², y un altor máximu de 87 m sobro'l nivel de la mar. La so única población permanente fórmenla soldaos de delles unidaes del Exércitu de Tierra d'España. La llende que lu separta de Marruecos ye la frontera más pequeña del mundu, con namái 85 m de llargor. 

## Xeografía

L'isllote de Vélez de la Gomera (o Hades, n'árabe) ye una roca de 260 m de llargor, con un anchor d'ente 15 y 100 m y un altor máximu de 87 m. Los primeros estudios descriptivos del isllote remóntense a mediaos del sieglu XIX, y recueyen cómo la población musulmana de la rodiada convivía pacíficamente cola guarnición española. D'aquella la soberanía española comprendía, amás del isllote, el territoriu continental que lu arrodia, incluyendo la villa de Bades y los montes y fortaleces, anguaño ruinosos, que dominaben l'isllote.

El peñón nun tien agua potable, nin tampoco árboles, lo qu'obligaba, hasta va poco, a trayer agua dende Málaga, asitiada a unes 100 milles, y a guardala nunos grandes depósitos. Anguaño'l peñón abastezse a sigo mesmo con una pequeña desaladora.

## Historia
Al entamar la Edá Moderna l'isllote, fortificáu y nomáu Bades d'aquella, formaba parte del complexu defensivu de la ciudá homónima, que yera cabecera d'un reinu perpequeñu. L'Imperiu otomanu, interesáu pola importancia corsaria d'esti reinu, reforzolu nel sieglu XVI con cuatro fortaleces que protexíen la bahía y l'isllote. Les sos ruines son conocíes polos españoles como les Cuatro Torres d'Alcalá. L'actividá corsaria inquietaba a los Reis Católicos, que tomaron midides pa prevenila. Ente elles estuvo la ocupación de Melilla, en 1497, por Juan Alonso Pérez de Guzmán y de Ribera, tercer duque de Medina Sidonia. Esti militar reforció la so posición na rexón conquistando Cazaza en 1505 y les Cuatro Torres d'Alcalá, que convirtió en fortaleces cristianes, en 1508. El Peñón foi ocupáu el 23-24 de xunetu de 1508 pol marinu Pedro Navarro, que diba persiguiendo a unos piratas. Tres de desembarcar procedió a fortificar l'isllote. La falta d'agua nelli forciólu a conquistar tamién les poblaciones del terrenu que lu arrodiaba: destacaba la ciudá de Vélez, de 7.000 habitantes.

El 20 d'avientu de 1522 el comandante de la guarnición, Juan de Villalobos, vio averase una flota procedente d'Andalucía. Pensando que yeren refuerzos españoles abrió-yos les puertes del Peñón, pero yeren tropes del sultanatu wattásida, qu'entraron na fortaleza y mataron a tola guarnición. Trés años dempués, n'ochobre de 1525, el capitán xeneral de Granada Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco, segundu marqués de Mondéjar, fracasó nún primer intentu de recuperar el Peñón. Un enclave nel que los pirates marroquinos foron siendo sustituyíos por otros turcos y arxelinos, qu'amenazaben enforma'l tráficu marítimu de la zona. En xunetu de 1563 únviase una segunda espedición de conquista, mandada por Sancho de Leiva y Ladrón de Guevara, que consiguió ocupar les Cuatro Torres d'Alcalá, qu'utilizó como base pal asaltu al Peñón. Finalmente, el 6 de setiembre de 1564, García de Toledo Osorio, cuartu marqués de Villafranca del Bierzu y virréi de Cataluña, punxo definitivamente el Peñón en manes españoles. 

Col correr del tiempu el Peñón foi perdiendo tol so valir estratéxicu. Inclusive propúsose'l so abandonu o voladura nes Cortes de 1872, magar que la propuesta nun salió alantre. En 1921, nel contestu de la guerra de Marruecos, reforciose la so guarnición. El peñón foi atacáu, y la so población civil foi evacuada n'abril de 1922. De magar, namái unes decenes de soldaos conformen la so población permanente. Un terremotu producíu en 1930 determinó un movimientu de tierras qu'axuntó'l isllote a tierra firme mediante un tómbolu. El Peñón nun tuvo nunca integráu alministrativamente nel Protectoráu español de Marruecos y, poro, permaneció embaxu la soberanía española tres de la independencia marroquina. Anguaño ye una de les places de soberanía española nel norte d'África, y depende de la capitanía marítima de Melilla.

Na mañana del 29 d'agostu de 2012 siete activistes marroquinos del Comité de Coordinación pa la Lliberación de Ceuta y Melilla xubieron al Peñón y colocaron nella la bandera de Marruecos.

## Referencies