Podophyllum peltatum

El **Podofilo** (***Podophyllum peltatum***), comúnmente conocíu nes sos zones d'orixe como *Mayapple*, o *May Apple*, (o hogapple, Indian apple, mayflower, umbrella plant, wild lemon (sabor a la fruta), wild mandrake, American mandrake (pola forma de los rizomas) o "devil's apple" (conocíu como *[[Solanum linnaeanum]]* en cualquier llugar)), ye una planta yerbácea perenne dientro de la familia Berberidaceae, nativa de los montes caducifolios del este d'América del Norte.

 

Al igual que munches otres plantes efímeras de primavera, que sale de debaxo de la tierra primero que'l dosel del monte ábrase, y depués adulces amostálgase más tarde nel branu, la xamasca ye, sicasí de más llarga vida qu'otres efímeres tal como *Trillium*.

## Descripción
Los tarmos crecen de 30 a 40 cm d'altor, con 2 o 3 fueyes palmotiaes lobulaes con un diámetru de 20 a 30 cm con 5 a 9 lóbulos fondamente cortaos n'individuos reproductivos, o una fueya umbrello peltaes (como paragües) n'individuos maneros. La flor blanca nun axis d'un diámetru de 3 a 5 cm, con seis (raramente hasta nueve) pétalos, producir na axila de los dos fueyes (los dos cimeros nuna planta de tres fueyes), la flor madura nuna frutade color mariellu-verdosu de 2-5 cm de llargu. La planta ta bien estendida y apaez en colonies clonales en hábitat mésico de montes abiertos. Los biltos individuales de cutiu tán coneutaos por trupos sistemes de rizomas. Al igual que con munchos tipos de plantes monteses, la flor apurre una reproducción sexual, ente que'l rizoma apurre una reproducción asexual. El primeru preve la dispersión de llarga distancia, ente que'l segundu dexa la formación de mestos clones circulares. Hai costos pa la producción de flores, una y bones la producción d'una flor y la fruta amenorga la probabilidá de que la planta sobreviva, o una flor, nos años siguientes.

Munches especies de plantes tienen micorrices p'ayudar na absorción de nutrientes en condiciones maneres. Les plantes de Podofilo considérense que dependen obligatoriamente de les micorrizas, anque'l rizoma tamién puede ser facultativamente dependiente de la edá y de los niveles de nutrientes del suelu. Les plantes atópense comúnmente infestaos por rucar *Puccinia podophylli*,http://www.appalachianforest.org/ptw_mayapple.html  apaeciendo como un setu con estampáu de colonies naranxa debaxo de les fueyes, y les mancadures amarellentaes na superficie cimera.

Anque'l nome común ye "mayapple", ye la flor qu'apaez a principios de mayu, non la "mazana". El frutu o "mazana" producir a principios del branu y maurez más tarde pel branu.

## Toxicidá
El frutu maduru ye comestible en cantidaes moderaes, anque cuando se consume en grandes cantidaes, el frutu ye venenosu. El follaje, el rizoma y les raigaños tamién son venenosos.

El podofilo contién podofilotoxina, que s'utiliza como un citostático y tópicamente nel tratamientu de les verrugues tantu virales como genitales.

## Usu melecinal
Foi utilizáu por los indios americanos como un axente emético, catárticu y antihelmíntico. Tamién se fierve'l raigañu venenosu, y utilízase l'agua pa curar dolores d'estómagu.

El rizoma del podofilo utilizóse pa una gran variedá de propósitos melecinales, orixinalmente por los nativos americanos nos Estaos Xuníos y más tarde por otros colonos.
Tamién tien un usu tópicu pa les verrugues, y dos de los sos derivaos, etopósido y tenipósido, amosaron prometedores resultancies nel tratamientu de delles neoplasias malines.,

## Taxonomía
*Podophyllum peltatum* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 505. 1753.
;Etimoloxía:
***Podophyllum***: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues: 
*pous, podos* que significa "pie" y *phyllon* (φ_λλον) que significa "fueya".

***peltatum***: epítetu llatín que significa "como un escudu".
;Sinonimia:
* *Anapodophyllum peltatum* Moench 
* *Podophyllum peltatum f. peltatum*

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
*Jean Bruneton. Farmacognosia. Fitoquímica. Plantes medicinals. Zaragoza: Editorial Acribia, SA, 2001, p. 710-712
*G. Trease, W. C. Evans. Farmacognosia. Madrid: Interamericana McGraw-Hill, p. 283-286

## Enllaces esternos

* Información del Podofilo "Mayapple".