Salmo (xéneru)

**Salmón** (*Salmo* spp.) ye'l nome común de delles especies de pexes de la familia Salmonidae. Les truches pertenecen a la mesma familia. Los salmones viven nos océanos Pacíficu y Atlánticu.

Los salmones son **anádromos**: ñacen n'agües dulces, migren al océanu y tornen a les agües dulces pa procrear. Atribúise-yos la capacidá de tornar al mesmu sitiu au ñacieren pa reproducise y los estudios recientes amosen que a lo menos un 90% de los salmones que resalven una corriente nacieron n'ella. Nun se sabe cómo s'alden, pero pue que'l finu sen del olfatu reconoza la química del so ríu natal.

## El Salmón n'Asturies
Los ríos salmoneros n'Asturies son el ríu Sella, y el Narcea. Anguaño, namái n'Asturies, pésquense más salmones qu'en tola península Ibérica. N'otra dómina el númberu de captures n'Asturies yera descomanada. Les fontes apunten a que nel sieglu XVIII capturábense en Ribeseya, demientres la costera más de **12.000** salmones, cola particularidá de qu'entós llamentábense les autoridaes de **Marina y el Gremiu de Mareantes**, pola *decadencia* que s'albidraba nos ríos. Esta decadencia siguió medrando: en 1824 namái se pescaron **1.500** exemplares, cifra a la que nun se llegó postreramente demientres munchos años, namái en rares ocasiones. 

Esisten dellos documentos nos que'l cotarru vecinal de San Pedro de Villanueva, nel conceyu de Cangues d'Onís, pautaben facer dellos servicios al cenobiu benedictín pero con condiciones, una de les cuales yera *que nun-yos daríen salmón na comida más de dos vegaes per selmana*. Condiciones asemeyaes imponíen los obreros que trabayaben n'otres villes ribereñes, como La Pola de Llaviana o Cangas del Narcea

## Como comida
El salmón ye un alimentu habitual y razonablemente sanu pol so altu conteníu en proteínes, ácidos grasos omega-3, y rellativamente baxu conteníu en grasa.

Según informes de la revista *Science* los salmones de criaderu puen tener altos conteníos de dioxines. Los niveles de PCB (Bifeníl Policlorináu) puen ser hasta 8 vegaes más altos nos criaos que nos xabaces y el conteníu n'Omega-3 pue ser menor. Pese a esto, l'autoridá d'alimentación Británica (FSA) recomienda'l consumu, inclusive de salmón criáu darréu que los sos beneficios superen los riesgos. Per otra parte, el salmón ye ún de los pescaos menos afeutaos pol mercuriu.

El **salmón afumáu** ye una de les preparaciones más comunes. Magar que dende que se cría ye tamién avezao tomalu frescu, enantes de la so crianza na piscicultura yera un artículu de lluxu. Otra preparación frecuente ye'l salmón *marináu*.

## Especies
Esisten les siguientes especies válides nesti xéneru:
* *[[Salmo abanticus]]* Tortonese, 1954
* *[[Salmo akairos]]* Delling y Doadrio, 2005 - **trucha del [[llagu Ifni]]**.
* *[[Salmo aphelios]]* Kottelat, 1997
* *[[Salmo balcanicus]]* (Karaman, 1927)
* *[[Salmo carpio]]* Linnaeus, 1758 - **carpione del [[llagu de Garda]]**.
* *[[Salmo caspius]]* Kessler, 1877 - **trucha del [[Mar Caspiu]]**.
* *[[Salmo cenerinus]]* Nardo, 1847
* *[[Salmo cettii]]* Rafinesque, 1810 - **trucha del [[mar Tirreno]]**.
* *[[Salmo chilo]]* Turan, Kottelat y Engin, 2012
* *[[Salmo ciscaucasicus]]* Dorofeeva, 1967
* *[[Salmo coruhensis]]* Turan, Kottelat y Engin, 2010
* *[[Salmo dentex]]* (Heckel, 1851)
* *[[Salmo ezenami]]* Berg, 1948
* *[[Salmo farioides]]* Karaman, 1938
* *[[Salmo ferox]]* Jardine, 1835
* *[[Salmo fibreni]]* Zerunian y Gandolfi, 1990 - **carpione del [[llagu Fibreno]]**.
* *[[Salmo ischchan]]* Kessler, 1877 - **trucha del [[llagu Sevan]]**.
* *[[Salmo kottelati]]* Turan, Doğan, Kaya, & Kanyılmaz, 2014 - **trucha del río Alakir**
* *[[Salmo labrax]]* Pallas, 1814 - **salmón del [[mar Negro]]**.
* *[[Salmo letnica]]* (Karaman, 1924) - **trucha del [[llagu Ohrid]]**.
* *[[Salmo lourosensis]]* Delling, 2011 - **trucha del río Louros**
* *[[Salmo lumi]]* Poljakov, Filipi y Basho, 1958
* *[[Salmo macedonicus]]* (Karaman, 1924)
* *[[Salmo macrostigma]]* (Duméril, 1858)
* *[[Salmo marmoratus]]* Cuvier, 1829 - **trucha marmórea**.
* *[[Salmo montenigrinus]]* (Karaman, 1933)
* *[[Salmo nigripinnis]]* Günther, 1866
* *[[Salmo obtusirostris]]* (Heckel, 1851) - **trucha del [[mar Adriáticu]]**.
* *[[Salmo ohridanus]]* Steindachner, 1892
* *[[Salmo opimus]]* Turan, Kottelat y Engin, 2012
* † *[[Salmo pallaryi]]* Pellegrin, 1924
* *[[Salmo pelagonicus]]* Karaman, 1938
* *[[Salmo peristericus]]* Karaman, 1938
* *[[Salmo platycephalus]]* Behnke, 1968 - **trucha de [[Turquía]]**.
* *[[Salmo rhodanensis]]* Fowler, 1974
* *[[Salmo rizeensis]]* Turan, Kottelat y Engin, 2010
* *[[Salmo salar]]* Linnaeus, 1758 - **salmón común**, **salmón del Atlánticu** o **salmón de llagu**.
* *[[Salmo schiefermuelleri]]* Bloch, 1784
* *[[Salmo stomachicus]]* Günther, 1866
* *[[Salmo taleri]]* (Karaman, 1933)
* *[[Salmo tigridis]]* Turan, Kottelat & Bekta, 2011
* *[[Salmo trutta]]* Linnaeus, 1758 - **trucha común**, con las siguientes subespecies:
** *[[Salmo trutta aralensis]]* (Berg, 1908) - **trucha del [[mar d'Aral]]**.
** *[[Salmo trutta fario]]* (Linnaeus, 1758) - **trucha fario**.
** *[[Salmo trutta lacustris]]* (Linnaeus, 1758) - **trucha de llagu**.
** *[[Salmo trutta macrostigma]]* (Duméril, 1858) - **trucha de [[Córcega]]**.
** *[[Salmo trutta oxianus]]* (Kessler, 1874)
** *[[Salmo trutta trutta]]* (Linnaeus, 1758) - **trucha europea** o **trucha marina**.
* *[[Salmo visovacensis]]* Taler, 1950
* *[[Salmo zrmanjaensis]]* Karaman, 1938

### Especies atlántiques
* **Salmo salar**, salmón común o cenciellamente **salmón** ye la especie tipu. Medra nos ríos d'Europa occidental, dende'l norte de Portugal hasta l'árticu: Noruega, Islandia, Groenlandia y la costa este d'América del Norte, dende Connecticut n Estaos Xuníos d'América hasta la península del Llabrador na estaya ártica de Canadá. Cuando ta nel mar suel alcontrase nes agües qu'arrodien Groenlandia.

* Otra especie atlántica, ***Salmo trutta***, suel clasificase como trucha, pese a ser un pariente más averáu del salmón atlánticu que nenguna de les especies del Pacíficu.

## Ver tamién
*Salmonicultura
*Acuicultura
*Campanu

## Referencies

## Enllaces esternos