1984

**1984** (**MCMLXXXIV**) foi un añu bisiestu entamáu en domingu del calendariu gregorianu.

## Fechos
* Créase la Reserva de la Biosfera de Urdaibai 
* 1 de xineru - Brunéi conviértese nun estáu independiente.
* 7 de xineru - Brunéi conviértese nel sestu miembru de l'Asociación de Naciones del Sureste Asiáticu.
* 15 de xineru - Fúndase, a partir d'escisiones del PCE, el Partíu Comunista de los Pueblos d'España.
* 23 de xineru - Espublízase la canción *Thriller*, de Michael Jackson.
* 24 de xineru – Apple Computer pone a la venta nos Estaos Xuníos el so ordenador personal Macintosh.
* 2 de febreru - Jaime Lusinchi toma posesión como presidente de Venezuela.
* 8 de febreru - Inaugúrense, en Sarayevu, los Xuegos Olímpicos d'Iviernu de 1984.
* 9 de febreru - Muerre'l presidente soviéticu Yuri Andrópov. Konstantin Chernenko asume la presidencia de la Xunión Soviética y ye elixíu, cuatro díes dempués, secretariu xeneral del Partíu Comunista.
* 8 de marzu - Mauritania: Mohamed Khouna Ould Haidalla derroca a Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya.
* 23 d'abril - Científicos d'Estaos Xuníos dan anuncia del descubrimientu del virus del SIDA.
* 23 de febreru - San Sebastián: ETA asesina al senador socialista vascu Enrique Casas.
* 22 de marzu - Dexa d'asoleyase en Barcelona'l *Diario de Barcelona*, diariu decanu de la prensa española.
* 29 d'abril - Jordi Pujol llogra'l trunfu, por mayoría absoluta, nes eleiciones autonómiques celebraes en Cataluña.
* 8 de mayu - La Xunión Soviética anuncia que va boicotear los Xuegos Olímpicos de Branu, a celebrar na ciudá d'Estaos Xuníos de Los Angeles.
* 1 de xunu - José Napoleón Duarte toma posesion como presidente d'El Salvador.
* 1 de xunetu - Liechtenstein conviértese nel últimu país européu en concede-yos a les muyeres el derechu al votu.
* 18 de xunetu - Beverly Burns conviértese na primer muyer que pilota, en vuelu comercial, un Boeing 747.
* 22 de xunetu - Intentu fallíu de güelpe d'estáu en Guinea Ecuatorial.
* 25 de xunetu - La cosmonauta Svetlana Savitskaya ye la primer muyer na historia que da un paséu espacial.
* 28 de xunetu - Inaugúrense, en Los Angeles, los Xuegos Olímpicos de Branu de 1984.
* 4 d'agostu - La república d'Altu Volta camuda'l so nome oficial, pasando a nomase Burkina Fasu.
* 21 d'agostu - Filipines: Una manifestación de protesta escontra'l réxime de Ferdinand Marcos axunta a mediu millón de persones en Manila.
* 5 de setiembre - Australia Occidental conviértese nel caberu estáu d'Australia n'abolir la pena de muerte.
* 14 de setiembre - Pieter Willem Botha conviértese en presidente de la República Sudafricana.
* 31 d'ochobre - India: La primer ministra Indira Gandhi ye asesinada por dos guardaespaldes d'etnia sikh en Nueva Delhi. Entama nel país una caza de sikhs, que dexa 20.000 muertos en Delhi y otres zones de la rodiada nes que la población hindú ye permayoritaria. Rajiv Gandhi conviértese nel primer ministru d'India.
* 4 de payares - El Frente Sandinista gana les eleiciones xenerales en Nicaragua.
* 6 de payares - Eleiciones presidenciales nos Estaos Xuníos. El republicanu Ronald Reagan consigue un segundu mandatu como presidente tres de derrotar, col 59% del votu popular, al candidatu demócrata Walter Mondale.
* 25 de payares - Eleiciones presidenciales nel Uruguái. Tres de doce años de dictadura militar Julio María Sanguinetti ye elixíu presidente democráticu del país.
* 3 d'avientu - Desastre de Bhopal: Una fuga d'isocianatu de metilu d'una planta de pesticidas de la ciudá india de Bhopal mata a más de 8.000 persones, afectando a otru mediu millón más, nel que tien sío, con 23.000 muertos, el peor desastre industrial de la historia.
* 19 d'avientu - China y el Reinu Xuníu roblen la Declaración Conxunta Chino-Británica sobre'l futuru de Ḥong Kong.

## Nacencies
* 25 de xineru - Robinho, futbolista brasilanu.
* 5 de febreru - Carlos Tévez, futbolista arxentín.
* 10 de febreru - Adanely Núñez, actriz mexicana.
* 26 de febreru - Natalia Lafourcade, cantante y actriz mexicana.
* 28 de febreru - Karolina Kurkova, modelu checa.
* 10 de marzu - Olivia Wilde, actriz d'Estaos Xuníos.
* 20 de marzu - Fernando Torres, futbolista español.
* 11 de mayu - Andrés Iniesta, futbolista español.
* 14 de mayu - Mark Zuckerberg, empresariu, fundador de Facebook.
* 27 de mayu - Iván Cuéllar, porteru de fútbol español.
* 29 de mayu - Carmelo Anthony, xugador de baloncestu d'Estaos Xuníos.
* 8 de xunu - Javier Mascherano, futbolista arxentín.
* 16 de setiembre - Katie Melua, cantante británica d'orixe xeorxanu.
* 20 de setiembre - Holly Weber, modelu y actriz d'Estaos Xuníos.
* 27 de setiembre - Avril Lavigne, cantante de rock canadiense.
* 23 d'ochobre - Miguel Ángel Ramírez, entrenador de fútbol d'España.
* 25 d'ochobre - Katy Perry, cantante y actriz d'Estaos Xuníos.
* 14 de payares - Vincenzo Nibali, ciclista italianu.
* 17 de payares - Adrián Colunga, futbolista y entrenador asturianu.
* 22 de payares - Scarlett Johansson, actriz d'Estaos Xuníos.
* 7 d'avientu - Robert Kubica, pilotu polacu de Fórmula 1.
* 13 d'avientu - Santi Cazorla, futbolista español.
* 22 d'avientu - Basshunter, cantante, productor discográficu y DJ suecu.
* 30 d'avientu - LeBron James, xugador de baloncestu d'Estaos Xuníos.

## Muertes
* 20 de xineru - Johnny Weissmuller, nadador y actor d'Estaos Xuníos.
* 6 de febreru - Jorge Guillén, poeta español.
* 9 de febreru – Yuri Andrópov, secretariu xeneral del Partíu Comunista de la Xunión Soviética (n. 1914).
* 12 de febreru - Julio Cortázar, escritor arxentín (n. 1914).
* 26 de marzu - Ahmed Sékou Touré, presidente guineanu.
* 1 d'abril - Marvin Gaye, cantante d'Estaos Xuníos (n. 1939).
* 21 d'abril - Manuel Mujica Láinez, escritor y periodista arxentín.
* 2 de mayu - Irvin Shaw, escritor d'Estaos Xuníos (n. 1913).
* 4 de mayu - Diana Dors, actriz d'Estaos Xuníos (n. 1931).
* 11 de xunu - Enrico Berlinguer, secretariu xeneral del Partíu Comunista Italianu (n. 1922).
* 25 de xunu - Michel Foucault, filósofu francés (n. 1926).
* 8 de xunetu - Claudio Sánchez Albornoz, historiador español.
* 26 de xunetu - Charles Gallup, matemáticu y estadísticu d'Estaos Xuníos.
* 27 de xunetu - James Mason, actor inglés (n. 1909).
* 5 d'agostu - Richard Burton, actor galés (n. 1925).
* 25 d'agostu - Truman Capote, escritor d'Estaos Xuníos (n. 1924).
* 29 d'agostu - Pierre Gemayel, políticu libanés (n. 1905).
* 31 d'agostu- Vital Álvarez Buylla Rodríguez, médicu y políticu asturianu.
* 21 d'ochobre - François Truffaut, direutor de cine francés (n. 1932).
* 31 d'ochobre - Indira Gandhi, política india, tercera primer ministra d'India (n. 1917).
* 14 d'avientu - Vicente Aleixandre, escritor español, Premiu Nobel de Lliteratura en 1977 (n. 1898).
* 28 d'avientu - Sam Peckinpah, direutor de cine d'Estaos Xuníos (n. 1925).

## [[Premios Príncipe d'Asturies]]
* Artes - Orfeón Donostiarra
* Ciencias Sociales - Eduardo García de Enterría
* Comunicación y Humanidaes - Claudio Sánchez Albornoz
* Cooperación Internacional - Grupu de Contadora
* Investigación Científica y Teúnica - Antonio García Bellido
* Lletres - Pablo García Baena

## Referencies

## Enllaces esternos