Lluis IX de Francia

**Lluis IX de Francia**, tamién conocíu como **Ludovico**, **San Luis** o **San Lluis de Francia** , foi un rei de Francia. Fíu de Lluis VIII ''el Llión'' y de la infanta castellana Blanca de Castiella (fía d'Alfonsu VIII). Foi, por tanto, primu hermanu del rei castellanu Fernandu III el Santu.

## Biografía
Foi proclamáu rei a la muerte del so padre, a finales de 1226, y mientres los primeros años tuvo so la rexencia de la so madre. Poco más tarde, en 1235, casóse con Margarita de Provenza, fía de Ramón Berenguer V, conde de Provenza, nietu d'Alfonsu II d'Aragón y bisnietu d'Alfonsu VII de Castiella y del conde de Barcelona Ramón Berenguer IV . La pareya real tuvo once fíos:

* **Blanca** (1240-1243).
* **[[Isabel de Francia y de Provenza|Isabel]]** (1242-1271), casada en 1258 con **[[Teobaldo II de Navarra]].
* **Lluis de Francia** ([[1244]]-[[1260]]).
* **Felipe l'Atrevíu** ([[1245]]-[[1285]]), **rei de Francia**.
* **Juan** (nacíu y muertu en [[1248]]).
* **Juan-Tristán** ([[1250]]-[[1270]]), conde de [[Valois]].
* **Pedro** ([[1251]]-[[1284]]), conde d'[[Alençon]]. 
* **Blanca** ([[1252]]-[[1320]]), casada en [[1269]] col infante de Castiella [[Fernando de la Cerda]].
* **Margarita** ([[1254]]-[[1271]]), casada en [[1270]] col duque [[Xuan I de Brabante]].
* **Roberto** ([[1256]]-[[1317]]), conde de [[Clermont]], casáu con [[Beatriz de Borgoña, señora de Borbón|Beatriz de Borbón]]. El so fíu, el duque [[Lluis I de Borbón]], foi'l fundador de la [[Dinastía Borbón]].
* **Inés** ([[1260]]-[[1327]]), casada en [[1279]] col duque [[Roberto II de Borgoña]].

== Educación y vida devota ==
Educáu na devoción y el misticismu pola so madre, Lluis IX combinó la so xera de gobiernu con un ascetismu que foi destacáu tantu pola [[haxografía]] católica como por comentaristes llaicos ([[Voltaire]] llegó a dicir que "''Nun ye posible que nengún home llevara más lloñe la virtú''"). Por momentos paecía un [[anacoreta]], apurriéndose a práutiques de mortificación como'l faese azotar el llombu con cadenielles de fierro los vienres, o actos de autohumillación como llavar los pies a los méndigos o compartir la so mesa con malatos.

Perteneció a la [[Franciscanos|Orde franciscana]] seglar, fundada por [[San Franciscu d'Asís]]. Fundó munchos monesterios y construyó la famosa [[Sainte Chapelle|Santa Capiya]] en [[París]], cerca de la catedral, p'allugar una gran coleición de reliquies del cristianismu. 

Asistió al [[Conceyu Ecuménicu]] llatín de [[Conceyu de Lyon I|Lyon I]], (convocáu en [[1245]] y presidíu pol Papa [[Inocencio IV]]) onde, amás de deponer y escomulgar al emperador [[Federico II Hohenstaufen|Federico II]], convocóse una [[cruzaes|cruzada]] (la [[Séptima Cruzada|séptima]]) de la que se designó a Lluis IX al mandu.

Como [[Carlomagno]] tuvo en [[Eginardo]] el so biógrafu, Lluis IX tener en [[Jean de Joinville]] ([[1224]]-[[1317]]), amigu so y collaciu nes sos campañes d'armes. Los sos escritos crearon la tan popular imaxe pacífica y piadosa del Rei, y el mesmu [[Jean de Joinville|Joinville]] emprestó atestiguo ante'l Papa [[Bonifacio VIII]], que [[Canonización|canonizaría]] a Lluis IX en 1297.

== Gobiernu ==
 

Nun aspeutu más terrenal, Lluis IX tuvo qu'enfrentase a [[Enrique III d'Inglaterra]], a quien venció en [[Taillebourg (Charente Marítimu)|Taillebourg]] en 1242, roblando depués el [[Tratáu de París (1259)|Tratáu de París de 1259]], lo que traxo la paz, que s'enllargó mientres tol so reináu. Gracies a esti tratáu confirmó les sos conquistes d'[[Ducáu d'Anjou|Anjou]], [[Turena]] y [[Maine]], calteniendo solamente'l monarca inglés la [[Guyena]].

Más tarde la rebelión de los nobles ingleses contra Enrique III, conocida como [[Segunda Guerra de los Barones]], repercutió en Francia. Cola derrota y prisión d'Enrique na [[Batalla de Lewes]] (1264), la so esposa, la reina [[Leonor de Provenza]], y el so fíu mayor, el príncipe herederu [[Eduardu I d'Inglaterra|Eduardo]], herederu del tronu, abellugar en Francia, al llau de la reina Margarita —hermana mayor de Leonor—, que convence al so maríu Lluis IX que sofite a Eduardo con un exércitu pa reconquistar el poder y lliberar al so padre.

Lluis IX foi l'últimu monarca européu qu'entamara'l camín de les [[Cruzaes]] contra los [[Islam|musulmanes]]. La primer vegada, ente 1248 y 1254, no que depués se llamó la [[Séptima Cruzada]], Lluis desembarcó n'[[Exiptu]] y llegó a tomar la ciudá de [[Damieta]], pero pocu dempués les sos tropes fueron sorprendíes pola crecida del [[Nilu]] y la peste. Combatiendo en terrén desconocíu pa ellos, los franceses, xunto col so rei, cayeron prisioneros de los sos enemigos y namái se salvaron pagando un fuerte rescate. Irónicamente, la séptima cruzada de Lluis IX corrió una suerte similar a la quinta cruzada d'[[Andrés II d'Hungría]], quien un par de décades antes tamién aportó a Exiptu y al poco tiempu viose forzáu a tornar al so llar.

La [[octava Cruzada]], en 1270, llevó a Lluis frente a [[Túnez (ciudá)|Túnez]], ciudá a la que punxo sitiu. Magar al rei impulsar móviles relixosos, nun yera'l casu del so hermanu, el bastante más terrenal [[Carlos d'Anjou]], rei de [[Nápoles]], que los sos intereses n'[[Italia]], que lo venceyaron estrechamente al papáu, poner en situación d'acabar cola competencia de los mercaderes tunecinos del [[Mediterraneu]].

La espedición foi un desastre. Bona parte del exércitu foi atacáu pola [[disentería]] o, según l'historiador [[Fernand Destaing]], pola [[fiebre tifoideo]], al igual que'l mesmu Lluis IX, que morrió ensin consiguir el so oxetivu, el 25 d'agostu de 1270.

A la so muerte asocedió-y nel tronu'l so fíu, [[Felipe III de Francia|Felipe l'Atrevíu]].

== Legáu ==
Cola so muerte, remate d'una espedición carente de too sentíu militar, políticu y relixosu salvu l'antes mentáu de favorecer a [[Carlos d'Anjou]], escastáronse les [[Cruzaes]]. El lentu afitamientu de los Estaos monárquicos y el desenvolvimientu cultural y comercial de la [[sieglu XIII|dómina gótica]] yeren un fechu incontestable qu'alloñaron d'esmoliciones místiques a los gobernantes d'aquel tiempu. Per otru llau, la [[Europa Occidental]] llegara yá al so techu militar y nun pudo desallugar a los musulmanes del [[Mágreb|Norte d'África]] y del [[Oriente Mediu|Cercanu Oriente]]. Apenes venti años dempués de la muerte de San Luis, los cristianos perdieron la so última plaza fuerte en [[Tierra Santa]], al cayer [[San Xuan d'Acre]] en manes de los musulmanes, en 1291.



Nesti marcu, a pesar de los fracasos temporales y l'enfotu por empreses que resultaron fallíes y costáron-y la vida, la so popular imaxe dientro y fora del so país y la encarnación del modelu ideal de monarca cristianu faen de **San Luis** un modelu de gobernante católicu y una figura predominante na ''[[Universitas Christiana]]''.

=== Testamentu espiritual de San Luis al so fíu ===

(''Acta Sanctorum Augusti 5 [1868]1, 546'')


=== Llugares que lleven el so nome ===
Ensame de ciudaes, accidentes xeográficos, instituciones educatives y edificios relixosos lleven el so nome.

La ciudá de [[San Luis del Marañón]] en [[Brasil]] ye nomada nel so honor.

La provincia y la ciudá de [[San Luis (San Luis)|San Luis]] n'[[Arxentina]] fueron nomaes nel so honor.
 
Tantu l'estáu como la ciudá de [[San Luis Potosí (San Luis Potosí)|San Luis Potosí]] en [[Méxicu]] son nomaos nel so honor. 



[[La provincia de [[(San Luis Anáhuac), Villa del Carbón, Estáu de Méxicu]], foi nomáu n'honor al y nel so antiguu pueblu de San Luis de les Peres hasta l'añu de 1934, mesmu pueblu que sumió por cuenta de la construcción d'una presa.]]
 Parroquia na llocalidá de San Luis del Palmar, provincia de Corrientes.

== Referencies ==


==Ancestros==
<div style="clear: both; width: 100%; padding: 0; text-align: left; border: none;" class="NavFrame">
<div style="background:#cdc; text-align:center; border:1px solid #676;" class="NavHead">**Ancestros de Lluis IX de Francia'''


 


## Enllaces esternos

* Ficha xenealóxica Fundación Casa Ducal de Medinaceli