Osmanthus fragrans

***Osmanthus fragrans*** (; ) ye una especie d'arbustu de la familia Oleaceae nativu d'Asia, que s'atopa dende'l Himalaya hasta China (Guizhou, Sichuan, Yunnan, Taiwán) y el sur del Xapón.

## Descripción

Algama ente 3 y 12 m d'altor. Les fueyes son perennes, de 7 a 15 cm de llongura por 2,6 a 5 cm d'anchu, con un marxe enteru o dentáu finu. La inflorescencia asocede ente finales del branu y seronda. Les flores son de color blancu, crema, mariellu o anaranxáu, con corola de 5 mm de diámetru con cuatro pétalos de 1 cm de llargu y un fuerte arume. El frutu ye una drupa de color púrpura coritu, de 10 a 15 mm de diámetru y contién una sola grana de pulgu duru; maurez na primavera, cerca de seis meses dempués del floriamientu.

## Cultivu y usos
Ye cultiváu como planta ornamental n'Asia, Europa, Norteamérica y otros sitios del mundu pol deliciosu arume de les sos flores, que recuerda l'arume de los piescos.Fueron escoyíes en cultivares según el color de les flores. Hangzhou y Guilin, en China, escoyer como «flor de la ciudá».

### Usos culinarios

En chinu la planta ye llamada *xī* () o *guìhuā* () y les sos flores llamaes *guì huā* (桂花, lliteralmente "flores de canela") son usaes n'infusión con té verde o negru, pa preparar el "té arumáu" *guì huā chá* (桂花茶).

Na cocina china les flores tamién s'utilicen pa producir mermelada d'olivar duce (llamada *guì huā jiàng*, 桂花醬 o 桂花酱), galletes duces (llamaes *guì huā gāo*, 桂花糕), albóndigues, sopes, ya inclusive llicores (llamáu *gui chuāng jiǔ* 桂花 酒, o 桂花 陈酒 *gui Hua Chen jiǔ*). La mermelada utilízase como ingrediente nuna especie de papiella llamada *chátāng* (茶汤), que ta fecha farina de sorgu o de maíz y azucre entemecíos con agua ferviendo. Esti platu ye típicu de la ciudá nortiza de Tianjin, anque tamién puede atopase en Beixín.

### Empuste d'inseutos
En delles rexones del norte de la India, especialmente en Uttarakhand, les flores d'olivar duce, llocalmente conocíes como सिलंग *silang*, son utilizaes pa protexer les ropes d'inseutos, amás de ser usaes como flores arumaes nos xardinos.

### Usu melecinales
Na medicina tradicional china, el osamanto arumáu ye utilizáu en forma de tisana Pa tratar les "menopatías" (la menstruación irregular, menorragia, amenorrea, dismenorrea y los síntomes qu'apaecen nel ciclu menstrual, según el síndrome de la menopausia). Ye llamáu "té de yerba de flores".

Esperimentalmente l'estractu de flores seques amosó efeutos antioxidantes neuroprotectores *in vitro*.

## Taxonomía
*Osmanthus fragrans* describióse por (Thunb.) Lour. y espublizóse en *[[Flora Cochinchinensis]]* 1: 29. 1790.
;Sinonimia:
* *Notelaea posua* D.Don
* *Olea acuminata* Wall. ex G.Don
* *Olea buchananii* Lamb. ex D.Don
* *Olea fragrans* Thunb.
* *Olea ovalis* Miq.
* *Olea posua* Buch.-Ham. ex D.Don [Invalid]
* *Osmanthus acuminatus* (Wall. ex G.Don) Nakai
* *Osmanthus asiaticus* Nakai
* *Osmanthus aurantiacus* (Makino) Nakai
* *Osmanthus intermedius* Nakai
* *Osmanthus latifolius* (Makino) Koidz.
* *Osmanthus longibracteatus* H.T.Chang
* *Osmanthus macrocarpus* P.Y.Pai
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
## Referencies
 
## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 1996. Flora of China (Myrsinaceae through Loganiaceae). 15: 1–387. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
## Enllaces esternos