Santa Cruz de Yanguas

**Santa Cruz de Yanguas** ye una llocalidá y tamién un conceyu de la provincia de Soria, partíu xudicial
de Soria, Comunidá Autónoma de Castiella y Llión, España. Pueblu de la contorna de Tierras Altas.

Dende'l puntu de vista xerárquicu de la Ilesia Católica forma parte de la Diócesis d'Osma la cual, de la mesma, pertenez a l'Archidiócesis de Burgos.

## Situación

Santa Cruz de Yanguas ye un pequeñu pueblu que se topa asitiáu na cuenca del ríu Baos, cerca de la confluencia col regueru de Peña Colorada y ye un conxuntu d'iglesia ayuntamiento y caserío, d'arquiteutura popular serrana de piedra de sillarejo, bien caltenida y restaurada con percuru. Ta asitiáu na contorna de Tierras Altas. Tien unu de los iviernos más fríos d'España.

## Historia
Llugar que mientres la Edá Media formaba parte de la Comunidá de Villa y Tierra de Yanguas, nel Censu de Floridablanca denomináu Partíu de Yanguas, señoríu del marqués d'Aguilar.

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá de constitúi en conceyu constitucional, conocíu entós como ** Santa Cruz y [[Verguizas]]** na rexón de Castiella la Vieya, partíu de Ágreda que nel censu de 1842 cuntaba con 66 llares y 256 vecinos.

A mediaos del sieglu XIX crez el términu del conceyu porque incorpora a Villartoso.

## Demografía
En 2010 la población xube a 68 habitantes, 42 homes y 26 muyeres.

### Población por nucleu

## Monumentos

* Ilesia, de bona fábrica, ta dedicada al Misteriu de la Santísima Trinidá.
* Construcciones privaes y edificios municipales d'arquiteutura serrana.
* Ruta de les Icnitas con icnites o buelgues tridáctiles de dinosaurios carnívoros. La Diputación de Soria instaló una maqueta xigante del Stegosaurio.

## Mediu ambiente
Nel so términu ya incluyíos na Rede Natura 2000 los siguientes llugares:
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Riberes del Ríu Cidacos y afluentes, ocupando 22 hectárees, el 1 % del so términu.
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Sierres de Urbión y Cebollera ocupando 1890 hectárees, el 56% del so términu.
* Zona Especial Proteición d'Aves conocida como Sierra de Urbión ocupando 1895 hectárees, el 57% del so términu.

### Paraxes
Nesti pueblu ye de destacar el parque de Valdarcel variación de ¨Valdearce¨ allugáu nuna bella paraxa xunta al ríu Baos, onde hai una rústica ponte romana y esiste un xacimientu de buelgues de dinosauriu bien visitáu. Esta paraxa ta afatáu por unos frondosos árboles, onde abonden los fresnos y hai variedaes como chopos, nozales y otros.

Al Noroeste de Santa Cruz esiste una estensa zona de monte natural, pobláu d'hayas y pinos monteses que cubren los 8 o 9 valles, polos cualos escurren los regueros que formen la nacencia del ríu Baos. Al percorrer esti monte ven unos paisaxes formosos y te puedes atopar con fauna y flora bien variada y bien interesantes.

Esta zona y tol territoriu municipal de Santa Cruz de Yanguas, tán integraos na Reserva Rexonal de Caza de Urbión, onde hai abondosu caza mayor, como venaos, corzos, xabalinos y pasu de palombos. (fonte: Félix Jiménez Jiménez)

## Tradición
En Santa Cruz de Yanguas ellaborábase Carbón vexetal.

Los sos ganaos formaron parte de l'Alzada al traviés de la Cañada Real
Soriana Oriental.

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Soria
* Llocalidaes d'entidá menor de la provincia de Soria
* Provincia de Soria

## Referencies

## Enllaces esternos