Taichung

**Taichung** (chinu tradicional: 臺中, chinu simplificáu: 台中, pinyin: Táizhōng), que lliteralmente significa "el centru de Taiwán" ye la segunda ciudá más grande de la República de China (Taiwán), dempués de Nuevu Taipéi.

## Demografía
Taichung con una población un pocu más de 2,7 millones de persones, convirtiéndose na segunda ciudá más grande na islla dempués de Taipéi. El 25 d'avientu de 2010, fundió col distritu de Taichung pa formar nun únicu conceyu. El lema ye ser una ciudá "económica, cultural ya internacional".

Na ciudá hay mas muyeres (50,97%) que homes. Un 24,32% de neños, un 16,63% de xóvenes, un 52,68% de xente de mediana edá, y el 6,73% de persones mayores. 

### Nivel d'Educación
El nivel d'alfabetización oficial de la ciudá ye de 99,04%. Según el Ministeriu del Interior, hai 846.863 residentes mayores de 15 años. D'ellos, el nivel d'instrucción ye'l siguiente: 

* Fítulos de posgráu: 33,371 (3,9%) 

* Títulos universitarios o siguen na universidá: 136.076 (16,1%)
* Graos Junior College: 122.442 (14,5%)
* Escuela secundaria: 55.432 (6,5%)
* Profesionales de la escuela secundaria: 168.349 (19,9%)
* Escuela secundaria:78.729 (9,3%)
* Escuela de formación profesional: 1949 (0,2%)
* Escuela primaria: 80.004 (9,4%)

## Xeografía

### LLendes
Taichung ye una ciudá que ta asitiada nel centru-oeste de la islla de Taiwán. Atópase na cuenca de Taichung a lo llargo de la principal llana costera occidental, que s'estiende dende'l norte de Taiwán a lo llargo de la mariña occidental casi hasta l'estremu sur. La meseta'l monte Dadu ye la llinde la ciudá pel occidente, pel sur la ciudá llindia col riu Dadu. Pel este topase la *Cordillera Central* que s'estinde dende el norte al sur de la islla.

### Clima
Taichung tien un clima templáu subtropical húmedu, con una temperatura medio añal de 23,0 ° C (73,4 ° F), y el permediu de precipitación añal ye de 1.700 milímetros y tien un permediu de mugor de 80%. Taichung tien un clima más nidiu qu'otres grandes ciudaes en Taiwán. Por cuenta de la proteición qu'ufierta'l Cordal Central escontra l'este y les llombes de Miaoli del norte, Taichung escasamente vese afeutáu polos tifones. Sicasí, los tifones ocasionales que surden del mar del sur de China representa una amenaza pa la ciudá como s'evidencia pol tifón Wayne en 1986 qu'azotó a Taiwan dende la mariña oeste.

## Historia

### Historia temprana
Los aboríxenes taiwaneses d'etnia Atayal asina como otres trivus aboríxenes llamaos *de la llanera taiwanesa* como los Toakas, Papora, Pazeh, Hoanya y Babuza vivíen nes llanures de l'actual Taichung. Orixinal mente cazadores-pañadores, pasaren col tiempu a una sociedá agrícola centrá nel miyu y el taro.

### Dinastía Qing
Baxo'l mandu'l comandante Lan Ting-chen, en 1721 establecióse una base militar d'artillería no qu'anguaño ye'l parque Zhongshan, na ciudá de Taichung. Esti pueblu nomose Datun(ch: 大墩, p: Dadun; w: Ta-tun, lit "gran montículo"). Non tou foi pacíficu pa les autoridaes Qing, al norte de la ciudá, nel Ríu Dajia, una revuelta indíxena qu'españó en 1731. En 1786, otra rebelión contra les autoridaes de Qing tenía los sos raigaños no qu'anguaño ye'l distritu de Dali. Empobináu por Lin Shuang-wen, empezó como un intentu de ganar al gobierno manchú y restaurar la dinastía Ming. Desafortunadamente, a midida que avanzaben escontra'l norte fueron ganaos por una coalición de Hakka, descendientes de Quanzhou Fujian y los voluntarios indíxenes que se xunieron col gobiernu pa ganar a los rebeldes.

En 1885 l'oficial de la dinastia Quing, Liu Ming-chuan, solicita'l convertimientu de Datun en capital provincial. Dempues del veneplacitu del emperaor Kuang Su, LiuMing-chuan camudo n'autoridá a cargu del desarrollu llocal. Sicasí, cuatro años más tarde, Liu viose obligáu a "retirase" pola emperatriz viuda Cixi, y la capital provincial treslladar a lo que güei se conoz como Taipei.

### Imperiu del Xapón
La dómina colonial China dio pasu al Imeriu del Xapón na guerra chinu-xaponesa de 1895. De resultes d'ello, la dinastía Qing arrenuncio'l dominiu Taiwan en favor de los xaponeses nel Tratáu de Shimonoseki. La ocupación durara 50 años. Los xaponeses camudaron el nome de la ciudá de Dadun a Taichu (xaponés: 台中) dandoi reconocencia como llocalización estratexica, gracies a lo que entamo'l desenvolvimientu la ciudá construyendo les carreteres y cais que existen dafechu güei.

El Parque de Taichung foi construyíu en 1903 que ta asitiáu en L'antigua puerta del norte ye unu de los poques obres de Liu que sobrevivió de la reconstrucción xaponesa de la ciudá. A día de güei, El Parque de Taichung ye unu de los llugares más populares de la ciudá.

El primer mercáu en Taichu foi construyíu en 1908 poles Cai Jiguang, Zhongzheng y Chenggong qu'inda s'utiliza anguaño, y ye un llugar popular pa faer la compra nel centru de Taichung. Taichung Middle School (agora conocíu como Taichung Primer Escuela Secundaria Cimera) foi fundada en 1913 por Lin Hsien-tang y el so hermanu Lin Lie-tang, dos taiwaneses ricos de la dómina. Esto fixo pa enseñar a los neños la cultura de Taiwán.

La estación de tren de Taichung completóse y empezó a funcionar en 1917 y güei inda funcionando.

### República de China
Los xaponeses viéronse obligaos a rindise a la República de China (ROC) que llegaron al traviés del estrechu'n barcos estauxunidenses y aceptaron la so rindición nel nome de les Potencies Aliaes.

Los entamos de la posguerra fueren una dómina de transición y tracamundiu pa Taiwán. Los nacionalistes taiwaneses estremárense en tres grupos importantes, unu d'ellos yera conocíu como la camarilla de Taichung. Estos fueron los homes con posición social alta pela era xaponesa, tales como Lin Hsien-t'ang, Yang Chao-chia, Yeh Jung-chung, y otros. Estos homes intentaron tomar llugar como los líderes políticos de la isla. Sicasí, l'alministrador de la isla, Chen Yi, opúnxose, yá que aliaba colos comerciantes y los guerrilleros, quien s'opunxeren a esa política.

Según les autoridaes de la República de China, Taichung convirtiera nel centru de la delincuencia entamada y les empreses acomuñaes. 

El Kuomintang conocíu como'l Partíu Nacionalista Chinu, treslladóse'l gobiernu de la República de China a Taiwán al perder la guerra civil china a los comunistes.
Taichung foi declaráu conceyu especial en 1949 pol gobiernu de la República de China.

## Política
A diferencia de Taipéi nel norte que tienen l'enclín políticu Kuomintang o KMT (chinu tradicional: 中國國民黨, ye un partíu políticu nacionalista chinu de la República de China. Anguaño, ta consideráu como un partíu conservador).Les ciudaes Kaohsiung y Tainan del Partíu Democráticu Progresista 民主進步黨 ye un partíu políticu de la República de China en Taiwán, y el partíu dominante na Coalición Pan-Verde, Taichung ye muncho más equilibráu, cola zona urbana centru de la ciudá d'enclín azul y les árees suburbanas y rurales inclínase Verde. Ello ye que cada unu de los dos principales partíos políticos ganó una eleición d'alcalde ente los trés últimos con a lo menos 49 per cientu de los votos. De la mesma, la mayoría del Kuomintang na Ciudá Conseyu nun ye tan grande como lo ye n'otres ciudaes, y namái ye poca cantidá cuando s'esclúi'l Distritu de Beitun que ta sólidamente pro-Kuomintang. Como resultáu de la posición relativa moderada de los residentes de la ciudá.

## Deportes
Los Bulls de Sinón ye un equipu de béisbol profesional que xuega na lliga de cuatro equipos de CPBL. En Taichung faise dos carreres cada añu. El ING Maratón de la carrera 10K celébrase cada setiembre nel Parque Metropolitanu. La Copa Marathon Supau llevar a cabu nes cais de la ciudá cada seronda, yá sía n'ochobre o payares.

Muséu nacional de Taiwán de Belles Artes: 
El Muséu nacional de Taiwán de Belles Artes atópase na esquina de les aveníes Wuquan y Meicun. Alluga la mayor coleición del mundu d'arte taiwanés. Hai una zona al campu bien prestosa fuera del muséu que ye bien popular pa los habitantes.
El Muséu Nacional de Ciencies Naturales: Asitiáu nes cai Xitun,ye una atraición llocal pa los neños. Al pie de Muséu Nacional del Palaciu en Taipéi y el Muséu Nacional de Ciencia y Teunoloxía de Kaohsiung son llamaos "los museos de Taiwán". Al traviés del gran espaciu de 89.000 m², el Muséu ye un complexu de viviendes de seis veces más espaciosu que'l teatru IMAX, Centru de Ciencies de la Vida Hall, chinu Science Hall, Hall Mediu Ambiente Mundial y el Xardín Botánicu, el Muséu que ye dedicada a la educación pública en sismoloxía, que s'atopa a namái 10 quilómetros al este del complexu principal. Con más de 30 árees d'exhibición permanente que cubren temes d'astronomía, ciencia, paleontoloxía, ecoloxía, xemes y minerales, los aboríxenes taiwaneses, y plantes tropicales. La rotación d'esposiciones especiales son constantes. Tamién ye un llugar llenu d'exhibiciones interactivas pa toles edaes.

El Centru Cultural Municipal ta asitiáu na cai Yingcai xunto al Muséu Nacional de Belles Artes de Taiwán.

El Parque Folclóricu de Taichung: Ta dedicáu a la presentación d'una manera más tradicional taiwanesa de la vida. Inclúi una combinación d'edificios auténticos y recreaos intentando recrear el llau más rústicu de Taiwán.

La Bodega de Taichung : Remontar na era xaponesa, inda esta bodega-operacional inclúi un Muséu del Vinu, que cunta con una esposición sobre la ellaboración del vinu y la hestoria de la bodega.

L'almacén de ferrocarril convertida ufierta espaciu d'exhibición pa les exhibiciones regulares d'arte moderno. Los almacenes convirtiéronse p'apurrir espaciu d'estudiu pa los artistes locales y estranxeros, y ábrese al públicu.

Wenying Hall: Un llugar frecuente pa esposiciones d'arte y eventos locales. Inclúi un área d'exhibición d'arte con un muséu d'arte popular y el Salón Zhongzheng.

## Los Templos de Taichung
*Lin Santuariu de la Familia. Orixinalmente construyíu en Dali County (Taichung) na dinastía Qing y más tarde treslladóse a la ciudá de Taichung.

*Templu de Wen Chang na parte norte de la ciudá de Taichung. Construyíu na dinastía Qing
:Los templos pueden atopase por tola ciudá de Taichung. Ente que munchos d'ellos son de recién construcción, otros considérense monumentos históricos. 

*Templu de Confucio
:Santuariu de los Mártires: Al llau del templu atopa'l Santuariu de los Mártires, dedicada a los héroes de la República de China.
*El Templu Pao Hueh : Trátase d'un templu budista onde s'atopa l'El oru, los siete pisos ta dedicáu a Buda Maitreya "Budda grande.". El :cortil del templu tamién inclúin un santuariu sintoísta xaponés.
*El Temple Chenghuang : Esti templu foi establecíu durante la dinastía Qing, y dende entós foi anováu delles vegaes. La so fiesta principal ye'l día 15 del sestu mes llunar.
*El Temple Chenghuang : Foi establecíu durante l'apoxéu de la dinastía Qing, de más de doscientos años d'antigüedá, ye'l llar d'una copla escrita pol emperador Kuangshu. Tamién ye conocíu poles sos escultures realistes.

*El Templu de Wen Chang: Construyíu alredor de 1825, los estudiantes vienen rezar antes de los exámenes pa llograr bones resultancies.
*El Temple Lecheng : Más de doscientos años, ta dedicáu a la diosa Mazu, y ye conocíu llocalmente como Santa María pa los creyentes.
*El Templu Wanhe : Foi construyíu durante la dinastía Qing n'agradecimientu a la diosa Mazu. Destacar por talles esquisitamente diseñaos.

## Los mercaos nocherniegos
Taichung tien dellos mercaos al campu de nueche qu'ufierten comida llocal y diversiones: 
El mercáu nocherniegu Fengjia- asitiada al llau de la Universidá Feng Chia
Zhong 
El mercáu nocherniegu de Hua - asitiáu nel corazón del Distritu Central, a lo llargo de la cai Zhonghua (Jung Hua).
El mercáu nocherniegu de Zhong Xiao - asitiáu al sur de la estación de ferrocarril de Taichung alredor de les interseiciones de ZhongXiao y l'avenida Guoguang.

## Actividaes Añales y Otros
El Festival de Jazz de Taichung celébrase cada añu pel mes d'ochobre. Cuenta con una variedá d'actividaes en dellos llugares de la ciudá.

## Economía
Taichung tien una economía vibrante y diverso que cunta con comercios tradicionales , pequeñes tiendes familiares, fábriques, grandes zones industriales, y un sector comercial con muncho futuru.
El corazón de la economía foi les pequeñes empreses per enforma tiempu . Esi sector entá se caltién viva na ciudá y siguen siendo mayoría. Eso demuéstrase en pequeños restoranes, mercaos tradicionales, y otros negocios familiares distintos n'en el centru de la ciudá. Chun Shui Tang, una casa de té (春水 堂) ye onde'l té con lleche y gelatina（珍珠奶茶） foi inventáu pol dueñu d'esa casa, Liu Han Chie (劉漢 介). Taichung ye'l más famosu polos sos suncakes taiyang (太陽餅).
Taichung ye un centru importante pa les industries. La ciudá cunta colos fabricantes de bicicletes y los sos partes importantes mundialmente, pieces y artículos deportivos. Les empreses de mecánica automovilística, moldes y matrices etc… la ciudá tamién foi'l famosu "Nial de zapatos," cientos de pequeñes empreses que participaben na industria del calzáu, que se camudó a China anguaño. Ya inda el Centru de diseñu asiáticu de Nike atópase en Taichung.

El distritu Xitun ye'l llar de la Zona Industrial de Taichung. Comerciu de Taichung World Center ye'l corazón simbólicu de la zona, onde dellos espectáculos y esposiciones comerciales realizar durante tol añu. La mayor parte de la base manufacturera tradicional Taichung atopar nesta zona, que ye l'área de la ciudá de Taichung que ta más cerca del puertu. En partir nordeste de Xitun Distritu, a lo llargo de la frontera col vecín condáu de Taichung, hai un parque industrial basada na ciencia.
La creciente prosperidá de los residentes de Taichung traducióse na crecedera esplosiva del sector minorista de luxu, cola apertura de grandes tiendes de departamentos d'alta gama, según la construcción de dellos condominios de luxu neses árees de rápidu desenvolvimientu, cerca d'un complexu gubernamental de nueva construcción , según la crecedera de los barrios d'alta gama nel Distritu Beitun.

## La Educación en Taichung
Taichung City ufierta una ampliu rangu d'oportunidaes d'educación pa los sos residentes. Dende les escueles primaries hasta les universidaes nacionales, Taichung tien escueles que s'afaen a casi toles necesidaes que cunta hasta guarderíes billingües pal públicu de clase alta y la educación universitaria privada.
De siguío atópase una llista de les escueles que s'atopen na ciudá de Taichung:
3 universidaes públiques
6 universidaes privaes
3 colexos universitarios
7 escueles secundaries públiques 
7 colexos privaos 
4 escueles secundaries vocacionales
2 escueles d'educación especial
25 escueles secundaries públiques
7 escueles secundaries privaes
58 escueles primaries públiques
7 escueles primaries privaes
3 escueles internacionales
3 centros chinos d'enseñanza d'idiomes (incluyíu'l Distritu de Taichung)
innumerosos de xardinos d'infantes y escueles de cursos intensivos

## El Tresporte en Taichung
La estación de tren de Taichung construyóse durante la colonización xaponesa.
El Ferrocarril:
En Taichung, hai dos ferrocarriles en paralelu, hai una llinia que pasa pel monte d'área urbana, y la otra ye la llinia costera que pasa al traviés del área rural.
A lo llargo de la llinia Mountain, hai (de sur escontra'l norte):

Estación Chenggong (成功 車站)

Xinwuri Station (新烏日 車站)

Wuri Station (烏日 車站)

Daqing Station (大慶 車站)

Wuchuan Station (五權 車站) - en construcción

Taichung Station (臺中 車站)

Jingwu Station (精武 車站) - en construcción

Taiyuan Estación (太原 車站)

Songzhu Station (松竹 車站) - en construcción

Toujiacuo Station (頭家厝 車站) - en construcción

Tanzi Station (潭子 車站)

Lilin Station (栗林 車站) - en construcción

Fengyuan Station (豐原 車站)

Houli Station (后里 車站)

Tai'an Station (泰安 車站)

A lo llargo de la llinia costera, hai (de sur a norte):

Zhuifen Station (追分 車站)

Dadu Station (大肚 車站)

Longjing Station (龍井 車站)

Shalu Station (沙鹿 車站)

Qingshui Station (清水 車站)

Taichung Puerto Estación (臺中港 車站)

Dajia Station (大甲 車站)

Rinan Station (日南 車站)

Taichung Station ta asitiáu en Jianguo Road (建國 路). Hai una pequeña plaza en frente de la estación, y numberoses compañíes d'autobuses en frente de la estación. Tienen un serviciu integral d'autobuses locales xunto colos servicios d'autobuses de llarga distancia, munchos de los cualos son pa dir a les ciudaes que nun pasen polos trenes.
Taichung Station tamién ufierta servicios de la llinia de l'Alministración de Ferrocarriles de Taiwán Monte, que parte de la llinia costera de Changhua City, al sur de Taichung, a Jhunan, cerca de Hsinchu nel norte.
El primer tren haza'l sur sale a les 6:05 de Pingtung de la mañana mientres que'l primer tren que va al norte sale a Taipei a les  Los últimos trenes de la madrugada salen a les  y les 2:46 pa Pingtong.
Hai otros dos estaciones de trenes locales de la ciudá de Taichung. Trátase de la estación de Taiyuan asitiáu nel distritu Beitun y la estación de Daqing nel Distritu Sur. Dambos son namái pasen los trenes locales.
El nuevu tren d'alta velocidá de Taiwán realizóse apocayá que se dexa viaxar a Taipei a Kaohsiung en solu 90 minutos. El THSR Taichung Station ta asitiáu en Wuri que pasa trenes de cercaníes y autobuses de tresporte gratuitu a la ciudá.

El Puertu de Taichung, allugáu na mariña ye la segunda gran instalación de carga na islla capaz de remanar el tresporte de contenedores.
A pesar de ser el segundu puertu más grande na islla de Taiwán, nun hai servicios de pasaxeros disponible y el puertu ta cerráu a personal ensin autorizar.

A diferencia d'otres grandes ciudaes, Taichung nun cunta con nenguna autopista que crucia la ciudá. L'avenida más importante ye Taichung(臺灣大道) siempres con muncho tráficu, non yá mientres la hora pico, sinón tamién les fines de selmana o pela nueche porque munchos centros comerciales y sales de cine populares y sales de cine, amás queda cerca de la carretera.

## Subdivisiones

Taichung estremar en 29 distritos (區):

## Referencies

## Enllaces esternos