Cotanes del Monte

**Cotanes del Monte** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

## Situación
Asítiase nel nordeste de la provincia de Zamora, nel interior de Tierra de Campos. Pertenez a la zona eleutoral de Villalpando.

## Símbolos

L'escudu y la bandera municipal fueron aprobaos pol plenu del conceyu de Cotanes del Monte na so sesión del 27 de marzu de 2001. L'escudu heráldicu del conceyu represéntase conforme a la siguiente descripción testual o blasón:

La descripción testual de la bandera ye la que sigue:

## Topónimu
Cotanes del Monte (o Quotanes, según denominación entá utilizada nel sieglu XIX) significa llende, términu o fin del monte y taría emparentáu col verbu "acutar". El monte al que se refier ye'l "Monte Rasu" de la villa de Villalpando. Esa definición de Cotanes como sinónimu de llende o fin quiciabes faiga referencia a que representaba la llende oriental del Reinu de Lleón, xunto al monte, y frente a los llanos vecinos. 

## Historia

Diz la tradición que Cotanes foi nos sos oríxenes un asentamientu de trashumantes, tando asitiáu al norte del so allugamientu actual, ente les salíes de Cabreros del Monte y Pozuelo de la Orden, nuna cota llixeramente más alta. Sía que non les primeres referencies escrites inclúin esti territoriu ente los conquistaos polos romanos que de la mesma lo integraron nel conventu cluniense, con capital en Clunia (Burgos).

La hestoria de Cotanes na Edá Media tuvo rellacionada dende'l sieglu X con Reconquistar y repoblación de los reis lleoneses na zona. Nesti sentíu, el nome d'esta llocalidá cobra especial importancia en cuanto significa "llende o fin", nesti casu llende o fin del reinu de Lleón, xunto al monte, y frente a los llanos vecinos. La primer referencia escrita ye del 1038, documentu nel que consta que foi donáu pola condesa Doña Sancha al monesteriu de San Antolín, cerca de Valencia de Don Juan (entós Coyanza). En 1116, l'obispu de Lleón dio a la mesma catedral "el monesteriu de Cotanes cola so heredá".

Nel sieglu XII se documenta la esistencia d'una fortaleza en Cotanes, con castiellu y cerca nel añu 1155, integrándose ésta dientro de la rede de villes fortificaes texida pol rei Fernandu II de Lleón pa defender les posiciones del Reinu de Lleón nes sos llendes con Castiella. En 1213 la documentación revélanos que la fortaleza de Cotanes siguía esistiendo nel reináu d'Alfonsu IX de Lleón.

Yá nel sieglu XIV, Cotanes pasó a manes de los Fernández de Velasco, integrándose na denomada Provincia de les Tierres del Condestable. Sicasí, nel sieglu XV Cotanes quedóse práuticamente despobláu, amenorgándose la so población a siete vecinos, pola falta d'agües potables. Asina, a partir de 1537, tuvieron de faese dos pozos pa retornar a la repoblación, mandando'l Condestable Pedro Fernández de Velasco a Villalpando que dexara tierres conceyiles a Cotanes, por que les llabraren los sos vecinos.

Tres la perda de la condestabilía de los Velasco en 1711, Cotanes del Monte, xunto al restu de la Tierra de Villalpando, pasó a depender de la ciudá de Lleón pal votu en Cortes, fechu pol cual apaez integrando en 1786 nel mapa de Tomás López tituláu *‘Mapa xeográficu d'una parte de la provincia de Lleón’*.

Finalmente, cola creación de les actuales provincies en 1833, Cotanes quedó adscritu primeramente al partíu xudicial de Medina de Rioseco, na provincia de Valladolid, magar tres les reclamaciones de los conceyos del área villalpandina, quedó dafechu integráu a partir de 1858 na provincia de Zamora, dientro ésta de la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives.

Tres la constitución de 1978, Cotanes pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Lleón, en tanto conceyu adscritu a la provincia de Zamora.

## Patrimoniu
El so edificiu más notable ye la ilesia de San Pedro Apóstol, románica del s. XII. Del so interior destaca'l so retablu mayor barrocu y una cruz parroquial de plata con cepa redonda, dambos del s. XVII. Foi edificada pol señor del Campu de Toro, quien-y la donó al obispu don Pelayo de Lleón nel añu de 1073.

Na so obra 'Frai Xerundiu de Campazas', José Francisco d'Isla, más conocíu como'l Padre Isla, cita en delles ocasiones un "famosu archivu de Cotanes", pueblu del que va dicir que "namái faltaba una llegua llarga" de la villa de Campazas. Si haber, nun queda rastru de tal archivu.

## Fiestes
El patrón de Cotanes ye San Antonio, festividá que se celebra'l día 13 de xunu.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 14,83&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

## Alministración

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

Ente los años 2008 a 2014 esti conceyu nun tuvo delda viva.

## Mancomunidá del Raso de Villalpando
Cotanes forma parte de la Mancomunidá Intermunicipal del Raso de Villalpando xunto con otros dolce conceyos de la Tierra de Campos de la provincia de Zamora. Esti consorciu de conceyos, a pesar de que s'autodenomina mancomunidá, nun tien tal naturaleza, consistiendo la so finalidá na esplotación del monte públicu denomináu'l "**Raso de Villalpando**", esti postreru declaráu nel añu 2000 d'utilidá pública.

El monte del "**Raso de Villalpando**" asítiase nel términu municipal de Villalpando y tien una superficie total de 1.654 hectárees de les cualos 90 pertenecen a enclavaos. Tien calter patrimonial y aprovechamientu comunal, tando consorciado col númberu d'Repartu 3028. Les bases del Consorciu, ente'l Patrimoniu Forestal del Estáu y la Mancomunidá de Raso de Villalpando fueron aprobaes con fecha 13 de febreru de 1948, anque los sos oríxenes remontar a finales del sieglu X o principios del sieglu XI por donación de los reis lleoneses, posiblemente Alfonsu V, a Villalpando, por aquella dómina cabeza del alfoz, y a les aldegues del mesmu.

Dende un puntu de vista botánicu, tratar d'un monte pobláu por especies como'l pinus pinea y pinus pinaster, anque tamién esisten rodales de pinus nigra. Tópase presente'l quercus rotundifolia y de manera bien aisllada crataegus monogyna, cistus ladaniferus y populifolius según chamaespartium tridentatum.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Zamora

## Referencies