open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Francisco Rodríguez García

**Francisco Rodríguez García** , conocíu col nomatu de **Francisco, el tamboriteiru**, foi un tamboriteru de Ḷḷarón y La Vilieḷḷa (Cangas del Narcea).

## Delles notes biográfiques
Nacíu en 1914, "cuando la Gran Guerra", como a él-y gustaba dicir, morrió na seronda de 1990 nun accidente de tráficu. Francisco yera home de munchos oficios, albañil y carpinteru sobre too, y entendíu en tolos temes de la cultural tradicional que supo tresmitir a toos aquellos que con esi interés s'acercaron a la so casa.

Pero lo d'él yera la *xipla*. Podemos dicir que Francisco nació pa ser *tamboriteiru* (instrumentista de xipla y tambor). Cuando tenía diez años probó cola gaita, pero nun-y gustó, anque llegó a tocala dalgo. Al otru añu dixo que quería deprender a tocar la xipla y el tambor y asina foi como empecipió la principal dedicación de la so vida y pola que foi apreciáu y conocíu.
Los llunes pela mañana marchaba colo puesto y poco más hasta Tormaleo n'Ibias, "un montón de quilómetros pel monte" y quedaba ellí tola selmana deprendiendo a tocar con Francisco Rellán ("El Tíu Vitán"), el so "maestru", como a él-y gustaba llamalu. Al acabar la selmana volvía pal so pueblu y el llunes otra vuelta pa Tormaleo, aspáu por deprender a tocar la xipla. Y asina tuvo un tiempu hasta que deprendió lo que-y facía falta. Llueu practicaba mientres taba de pregueru pel monte y, al cabu, acabó convirtiéndose nuna auténtica figura na fastera suroccidental asturiana y el noroccidente de Lleón, qu'abarca'l sur del conceyu de Cangas del Narcea, Degaña, la montaña d'Ibias y el valle de Fornieḷḷa.

## La xipla y el tambor
La xipla ye una flauta de madera con bisel que nun tien llingüeta na embocadura. Presenta trés furacos nel otru estremu, dos perriba y unu perbaxo y tien una llargura de dos palmos, unos 41 cm. Ye enforma asemeyada a otras flautes como la maragata, el *pito* zamoranu, la *gaita* charra o'l *txistu* vascu. Nun esisten constructores anguaño n'Asturies y les que se tocan son del tipu maragatu o bercianu de la parte de Lleón. El so ámbitu xeográficu nel suroccidente asturianu vien a coincidir col de *La Danza*.

L'instrumentista toca cola mano izquierda la xipla y cola otra marca'l ritmu col tambor, colocándolu de mediu llau per d'arriba la cintura.

Según esplica'l profesor Dámaso Ledesma, la xipla saca cuatro notes, que *quinteando*, dan una escala diatónica ayudada colos armónicos 2ᵘ, 3ᵘ y 4ᵘ de la nota fundamental.

Anque los últimos tambores conocíos usaos por tamboriteros como Francisco o Domingo d'El Reboḷḷal son de tipu redoblante con llaves metáliques pa tensalos, los que tocaben otros tamboriteros anteriores, como Rufino y el "Tíu Vitán", yeren d'estilu tradicional, de diferentes tamaños y tensáu de cuerda.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Xarreru La Cuesta

**Enrique Mariño López** , más conocíu como'l **Xarreru La Cuesta**, foi un gaiteru asturianu.

Deprendió a tocar la gaita con Manuel Álvarez (pá d'Antón de Cogollu), gaiteru y afamáu constructor de gaites.

Alternó trabayos na so casería con otros como mayador de sidra (les serondes).

Fixo actuaciones fora d'Asturies, en Madrid.

## Referencies

## Enllaces esternos
Acracio Bartolomé

**Acracio Bartolomé Díaz**  foi un intelectual y destacáu militante anarquista.

**Acracio** medró nun ambiente anarquista yá que so padre y so madre compartíen esta ideoloxía llibertaria. La so formación foi fundamentalmente autodidacta compatibilizando la llectura d'autories teóricos del anarquismu y de los clásicos de la lliteratura social y autores españoles, complementando esta formación cola aportada polos sos compañeros de la fábrica de vidrios *[[La Industria]]*, onde entamaría a trabayar con once años y na escuela del maestru anarquista xixonés Eleuterio Quintanilla.

Incorporaríase a la CNT y yá nel añu 1923, depués del trunfu de la dictadura de Primo de Rivera yá yera unu de los militantes más señalaos de la organización, entrando, arriendes d'esto, a formar parte de la Federación Anarquista Ibérica, FAI, por más que marcaría distancies coles aiciones violentes que llevaba a cabu la citada Federación.

Lo mesmo qu'otros trentistes, **Acracio** nun creía na revolución entamada por un grupu minoritariu sinón de l'aición de les mases.

Tamién llegó a dirixir el periódicu Solidaridad, de la Confederación Rexonal d'Asturies, Lleón y Palencia. Como otros militantes del anarquismu asturianu sufriría persecución pasando periodos encarceláu y exiliándose en Francia al finalizar la Guerra Civil Española dende onde continuó cola so actividá militante y onde morrería depués d'una llarga enfermedá.

## Referencies

## Enllaces esternos

El cielu por asaltu
Fitoria

**Fitoria** ye un llugar de la parroquia d'Uviéu, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

## Situación
Asitiáu na falda'l Naranco a 2,2 km d'Uviéu, la capital del conceyu. Na so contorna, según José Manuel González, en Archivum, t. XVI, 1966, foi reconocíu, el 16 de mayu de 1964, el castru La Cogolla.

## Demografía
Tien una población de .

## Fiestes
Nomaes son les sos fiestes, llamaes de San Antoniu, que se celebren el primer fin de selmana del mes de xunetu.

## Bibliografía
* Gran Enciclopedia Asturiana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Agapito Pombo Salgado

**Agapito Pombo Salgado** , más conocíu por **Agapito**, foi un gaiteru gallegu afincáu'n Caborana (Ayer).

## Biografía
Agapito ñació n'As Encrucilladas, aldea de la parroquia de San Salvador de Toldaos – Triacastela (Lugo). Quedó güérfanu con 10 años tando'l cargu, en primer llugar de los sos güelos Andrea Agustina y José, y una tía llamá Castora,; más alantre failo'l so tíu José, que vivía'n Viveiro.
José, fixo'n viaxe d'adelantáu con Agapito p'atopar trabayu por tierres asturianes; alcontráronlu nuna empresa minera'n Morea, onde s'allugaron de posaeros nuna vivienda na Casanueva, barriu de Morea.

Casóse'n 1921 con Marselinda González González (Carmen) (1900- 1979) y asítiense na zona minera de Caborana (Ayer) fixando la so residencia na casa que Josefa, madre de Marselinda fixo na Reguera. D'este casamientu ñacieron 7 fíos, quedando anguaño un.

Nos años 30 Agapito merca un coche de segunda man y faise taxista con lo qu'algama cuartos pa sacar alantre a la familia.

A últimos de los años cuarenta Agapito trabayaba como tratorista na empresa minera Hullera Española. Yera un trabajador incansable cuando munchos ids facía xorná doble tresportando vagones d'escombru que salíen del Pozo San Jorge faste les escombreres. Una nueche que llovió medró'l ríu llevando l'escombru y dexó la vía'l descubiertu; nun de los viaxes Agapito nun arreparó na situación y baxó roando'l río col trator y les vagonetes; un golpe cola palanca'l cambiu de marches del trator rompió-y un güesu de la cadera; tres varies operaciones nel sanatoriu de Bustiello y más tarde n'Uviéu dexáronlu con una minusvalía qu'arrastró'l restu la so vida obligándo-y a llevar un alza nel so zapetu de seis centímetros.

Xubílase nel 60, y teniendo más vagar la so vida camuda. Si enantes acompangaba la so llabor na empresa minera cola fabricación de madreñes pa los mineros y abondes igües pa los vecinos, agora garra la so gaita que ya tocaba de guaje na so tierra natal y ingresa nos coros y danzas de la Seición Femenina de Morea. 
A la par se aníciase na construcción de gaites, primero nel so taller vieyu hasta la so destrucción por un encendiu nel añu 1970 y llueu nel nuevu. Raru yera'l día qu'en so taller de la Reguera nun salieren los acordes de las gaites, ya fuese como ensayu, preba de gaites nueves o con collacios. La so enfermeá de la glaucoma na vista, asina como varies apoplexíes sucesives finaron cola so vida n'Ochobre de 1978.

En 1995 y a títulu póstumu faise-y un homenax nel teatru Campoamor d'Uviéu pol so trabayu en favor del folclor astur. Foron collaboraores los Escelentísimos Ayuntamientos d'Uviéu y Ayer, Asociación de Ames de Casa de Caborana, y vieyos componentes del grupu de Coros y Danzas de la Seición Femenina de Moreda.

## Referencies

## Enllaces esternos
biografía d'Agapito cuntá pol so fíu, José Manuel Pombo González.
Quesu de Porrúa

El **quesu de Porrúa** ye un tipu de quesu blandio que s'ellabora nel oriente d'Asturies.

## Zona de producción
Ellabórase nel llugar y parroquia de Porrúa, nel conceyu de Llanes, allugáu nel postreru oriental d'Asturies. Ye un territoriu de clima oceánicu, con temperatures fresques y precipitaciones abondoses que favorecen la presencia de paciones.

## Ellaboración
Produzse normalmente con lleche d'oveya (abril-agostu), anque si la época del añu lo impide emplégase lleche de vaca. La so ellaboración parte de lleche pasteurizao, amiéstase-y formientu y cuando llega a 35ºC añádese'l cuayu industrial y en media hora tenemos la cuayada. Cúrtiase al tamañu de garbanzos y se-y quita'l sueru. Pásase a moldos de plásticu pa tener el quesu fresco, qu'hai que consumir de secute dao a que tien una vida d'unos 3-5 díes, a los demás trozos se-y quita'l sueru y se coloca en moldos de plásticu con furacos dexándolos ellí unes 12 hores pa quitar el sueru que pueda quedar y se vayan prensando, pasáu'l tiempu dáse-yos la vuelta y se dexen otres 12 hores. Llueu pasen a la salmoria otres 12 hores y yá pasen a maduración a 25ºC valtiándolos tolos díes per 3 selmanes. 
Realízase en caseríes pequeñes, con participación familiar y calteniendo les tradiciones propies.

## Carauterístiques

Ye un quesu duna color mariella, de consistencia firme con dalgunos furacos, la corteya ye escura pudiendo apaecer dalgo de mofu. El so conteníu grasu ye mediu (45%) y la so forma ye cilíndrica y de poco pesu (unos 300gr).

El sabor de lo curao ye fuerte y el de lo fresco ye sele y cremosu.

Pal so consumu encamiéntase curtiar el quesu en dos metaes y llueu en triángulos pequeños. El quesu fresco ye ideal p'almuerzos, con aonchoes, ensalaes, postres, etc, ya que nun contién sal. El quesu curao ye pa comelo como aperitivu o en tables de quesu,
P'acompañar con bébores, nel casu de los Porrúa de cabra son comenientes los vinos tintos seles y pa los frescos o de vaca encamiéntase sidra y vinos blancos o rosaos.

## Variedaes
Esiste una variedá de los quesos de Porrúa denomada ***Quesos de Truenu***, por tar ellaboraos en momentos de truena con descargues llétriques. Esti fenómenu atmosféricu perxudica al lleche cuando ta cuayando y polo tanto altera'l procesu. Les pieces resultantes tienen un tastu amargu a humedá y inclusive a tierra, polo que nun se suel comercializar.

## Ver tamién
* Quesos d'Asturies

## Referencies
Cuenya (parroquia)

**Cuenya** ye una parroquia del conceyu asturianu de Nava. Ocupa  de la fastera septentrional del conceyu, y llenda: al norte col conceyu de Villaviciosa; al noreste y este col de Cabranes; al sureste cola parroquia de Cecea; al sur cola de Tresali; al oeste cola de Nava; y al noroeste col conceyu de Sariegu. La so población, de , repártese ente'l llugar homónimu y los de Cesa, Pruneda/Purnea y Verdera.

El so atractivu más importante ye la ilesia parroquial de San Andrés, asitiada en Cuenya. Ye una construcción historicista llevantada, a finales del sieglu XIX, coles perres de Bernardino Nozaleda, arzobispu de Manila, que yera natural de la parroquia. L'interior de la ilesia foi incendiáu demientres la Guerra Civil y restauráu dempués, de forma que lo único que se caltién del so mobiliariu orixinal ye la imaxe de San Andrés Apóstol.

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Nava 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Editorial Prensa Asturiana, Uviéu, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Nava (parroquia)

**Nava** ye una parroquia del conceyu homónimu, n'Asturies. Abarca  d'estensión, que formen una faza de terrenu que dixebra'l conceyu pela metá, percorriéndolu de norte a sur. Llenda al norte col conceyu de Sariegu y al sur colos de Llaviana y Piloña, mentantu que comparte la so llende oriental coles parroquies de Cuenya y Tresali y la occidental coles d'El Remediu y Priandi. 

Tien una población de . Los más d'ellos (2.081) viven na villa homónima, capital del conceyu, y el restu repártense ente los llugares de Basoréu, Buyeres, Castañera, Cezosu, Ḥuentesanta, Gamonéu, Grátila, Llames de Riba, Llames de Baxo, Oméu, Orizón, Ovín, Pandu, Paraes, Piloñeta, La Polenava, Pozucorderu, Quintana, Vega, Vegadali, Vegalloba, Villa, Villabona y Viobes.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Nava 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Editorial Prensa Asturiana, Uviéu, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista d'Alcaldes de Carreño

**Alcaldes de [[Carreño]]** dende 1979:


#Todas las longitudes se miden en píxeles
ImageSize = width:1600 height:550 #Tamaño de la imagen: ancho, alto 
PlotArea = width:50 height:500 left:50 bottom:10 #Tamaño de la gráfica en sí dientro de la imaxe: anchu, altu, marxe esquierdu, margxe derechu
DateFormat = yyyy #Formato de fechas= y-cifra de año, m-cifra de mes, d-cifra de día.
Period = from:1979 till:2023 #Período de tiempo representado: dende, hasta
TimeAxis = orientation:vertical #Orientación del eje de tiempos: horizontal o vertical
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1979 #Escala

# No se da cuenta de cuándo chocan dos frases, así que hay
# que moverlas a mano cola variable $dx

Define $dx = 35 # shift text to right side of bar

PlotData=
#barra, color, ancho, ?, alineamiento, tamaño de fuente (XS,S,M,L,XL)
 bar:Líderes color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:M
 
 #desde hasta color desplazamiento($dx, píxeles) testu y enlace
 from:1979 till:1987 color:purple shift:($dx,0) text:José Luis Vega Fernández, PCE (1979)
 from:1987 till:1995 color:green shift:($dx,0) text:José Luis Vega Fernández, IX (1987)
 from:1995 till:1999 color:green shift:($dx,0) text:Joaquín Raimundo Fernández Rodríguez, IX (1995)
 from:1999 till:2015 shift:($dx,0) text:Manuel Ángel Riego González, PSOE (1999)
 from:2015 till:end shift:($dx,0) text:Amelia Fernández López, PSOE (2015)


## Referencies

## Enllaces esternos
Tresali (parroquia)

**Tresali** ye una parroquia del conceyu asturianu de Nava. Estiéndese per  de la fastera central del conceyu, y llenda: al norte cola parroquia de Cuenya, al este cola de Cecea, al sur col conceyu de Piloña y al oeste cola parroquia de Nava. Tien una población de , repartíos ente los llugares de La Cabaña, Los Campones, La Corba, L'Empalme, La Maera, Monga, Tresali, La Vega, La Bilortera y El Cabañón.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
* José Luis González Novalín, sacerdote ya historiador asturianu (1929-2020).

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Nava 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Editorial Prensa Asturiana, Uviéu, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ástura. Nuevos cartafueyos d'Asturies

**Ástura. Nuevos cartafueyos d'Asturies** foi una revista que se dedicaba a asoleyar artículos y estudios sobre la cultura y la realidá asturiana en distintes estayes: xeoloxía, bioloxía, arte, historia, llingüística, etnografía, ... qu'entamó a publicase nel añu 1983 n'Uviéu.

El conseyu de redación na so primer etapa taba formáu por xente vinculada a la Universidá d'Uviéu como Javier Álvarez Pulgar, Miguel Ángel de Blas Cortina, José Miguel Caso González, José Antonio Fernández-Castañón, Xosé Lluis García Arias, Carlos Lastra López, Alberto Marcos Vallaure, Emilio Marcos Vallaure, Francisco Quirós Linares, Álvaro Ruiz de la Peña Solar y Juan Ignacio Ruiz de la Peña Solar.

Llegaron a asoleyase un total d'once númberos, l'últimu d'ellos nel añu 2001

## Referencies

## Enllaces esternos
Maudilinio Bernardo Baizán

**Maudilinio Bernardo Baizán** foi un políticu asturianu d'idees lliberales y d'izquierdes y presidente del Comité d'Abastos de Ayer na guerra. Foi cabezaleru del PCE nel conceyu d'Ayer y Caudal. Fugáu 22 meses en el monte, foi encarceláu na posguerra, pero foi asueltu llueu ensin cargos pol réxime franquista gracies a la mediación de vecinos al constatar la so oposición a los conseyos de guerra. Maestru republicanu yera conocíu con nel apodu "El Coxu de Llamas" o tamién "El Justo". 

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Nava

La **bandera de Nava** (Asturies) ye rectangular, de proporciones 2:3 (anchu:llargu). Divídese en dos franxes verticales. La cercana al asta, d'un terciu del llargu de la bandera, tien quince cuadraos, ocho mariellos y siete de veros. La franxa del batiente ye encarnada, con seyes flores de pumar, blanques col estame mariellu, formando un círculu. La parte flanquiada de mariellu y veros representa a los Siñores de Nava (fonduxe Álvarez de Asturias), mentes que'l círculu de flores de pumar ye un símbolu de la importancia d'esti árbol nel conceyu, que destaca pola producción de sidra. L'autor del diseñu foi Eduardo Panizo Gómez, de la Sociedá Española de Vexiloloxía.

## Ver tamién
* Escudu de Nava
* Banderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Nava

L**'escudu del conceyu [[Asturies|asturianu]] de [[Nava]]** foi aprobáu'l 9 de payares de 1996. Tien el so orixe nel blasón utilizáu por Octavio Bellmunt y Fermín Canella na so obra "Asturias".

Ye curtiáu y mediu partíu.

:*Primer cuartel curtiáu, flanquiáu d'oru y veros. Ésti ta formáu poles armes de la familia Álvarez de Asturias, que forma tamién parte de numberosos escudos d'Asturies y Lleón.

:*Segundu cuartel partíu, dos palmes d'oru puestes n'aspa, montada por una corona real abierta, tamién d'oru. Estes son les armes del Real Monesteriu de San Pelayu d'Uviéu, al que perteneció parte del conceyu de San Bartolomé, güei integráu en Nava. Les dos palmes y el campu roxu simbolicen el martiriu de San Pelayu, los sos restos tán nuna urna baxo l'altar mayor de la ilesia del conventu. La corona fai alusión al calter real.

:*Tercer cuartel, en gules, una torre d'oru, almenada, mazonada de sable y aclarada d'azur, acompañada de trés flores de lis, con una rama d'oru saliendo d'una de les sos ventanes y posáu sobre ella un falcón, del mesmu metal, allugáu a la manzorga del cuartel. Estes son les armes de la familia Posadas, titulares del Señoríu de Tresali.

Al timbre corona real, zarrada. 

## Ver tamién
*Escudos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Pimiango

**Pimiango** ye un llugar de la parroquia de Colombres nel conceyu asturianu de Ribedeva.

Alcuéntrase a 4 km de Colombres, la capital del conceyu, a una altitú media de 159 msnm y tien una población de .

Destaquen les pintures rupestres de la Cueva del Pindal, les ruines del monesteriu de Tina o los restos de les mines de cobre de Tina, con una antigüedá de 4.500 años.

## La Mansolea
Antiguamente'l pobláu de Pimiango asitiábase en *Las Baxuras*, per Ḥaerín, dedicándose principalmente a la pesca en simples llanches tanto pel ríu como pela mar. Ente los sieglos XVI y XVII tevo llugar una galerna esceicional qu'acabó con tola flota pesquera de Pimiango, afogando a los sos tripulantes. Los sobrevivientes, cuasi toos muyeres, fixeron la promesa de nun tornar pescar na mar. En delantre, l'oficiu de zapateru ambulante exercíu polos homes del llugar ocuparía y ayudaría a sostener la economía familiar. Estos zapateros idearon una xíriga, la mansolea, pa nun ser entendíos polos estraños.

Importante pa estos zapateros foi l'abondosa presencia d'algueres pela zona, ya qu'usaben la so corteya pa obtener los taninos colos que curtíen el cueru na fabricación de calzáu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Priandi

**Priandi** ye una parroquia del conceyu asturianu de Nava. Ocupa  de la fastera occidental del conceyu, y llenda: al norte cola parroquia de d'El Remediu, al noreste, este y sureste cola de Nava y al oeste col conceyu de Bimenes. El so estremu meridional tien llende tamién col conceyu de Llaviana. La so población, de , repártese ente los llugares de Buruyosa, Campanal, Cañal, Carbayal, El Caspiu, Llaméu, La Puente, Roíles, Traveséu y Priandi/Lloréu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Nava 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Editorial Prensa Asturiana, Uviéu, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Augüeira

El ríu **Augüeira** naz na sierra Garganta xunta Penacova en Vilanova d'Ozcos. Llueu de percorrer esti conceyu, amás de Grandas de Salime recibe les agües del regatu Abio. Xúncese al Navia cabu'l llugar de Pelorde nel conceyu de Pezós.

## Referencies

## Enllaces esternos
Abio

L**'Abio** ye un regatu que llueu de cruzar el conceyu de Pezós d'oeste a este xúncese al ríu Augüeira.

## Referencies

## Enllaces esternos
Monarquía parllamentaria

La **monarquía parllamentaria** ye'l sistema políticu, común en munches democracies occidentales del momentu, nel que'l rei exerz la función de Xefe del Estáu baxo'l control del poder Llexislativu (Parllamentu) y del poder Executivu (Gobiernu). 

Na mayoría de les monarquíes parllamentaries actuales l'autonomía y poderes del monarca tán mui llimitaos y recortaos, pudiendo'l Parllamentu en cualesquier momentu tomar decisiones qu'obliguen al so cumplimientu per parte'l Rei. Les esceiciones a estes llimitaciones xeneralizéss son pures reminiscencies históriques que se mantienen por tradición en delles monarquíes más antigües, magar que normalmente refiérense a temes de poca trascendencia pa la vida política del país. La toma efectiva de decisiones mantiénse nel Gobiernu y nes distintes cámares de representación parllamentaria, que nuna monarquía parllamentaria son consideraos los depositarios de la soberanía popular.

Pue considerase la Monarquía Parllamentaria como una evolución histórica (dende la perspeutiva democrática), del conceutu de Monarquia Constitucional, na que'l Monarca tovía retenía, constitucionalmente, diverses funciones de trascendencia (como nomar al Primer Ministru, o disolver el Parllamentu).

## Referencies

## Enllaces esternos
Villa Alemana

**Villa Alemana** ye una ciudá de Chile. La ciudá tenía una población de 122.806 habitantes y tien una superficie de 97 km² (INE 2002).

## Ver tamién
* Gran Valparaíso

## Referencies

## Enllaces esternos

*  Páxina oficial de Villa Alemana
Reñaca

**Reñaca** ye una llocalidá de Viña del Mar, Chile. 

## Ver tamién
* Viña del Mar

## Referencies

## Enllaces esternos

*Turismo en Reñaca
Stop Online Piracy Act

La **Stop Online Piracy Act** (*Llei de Anti-Pirateria Online*), tamién conocida col acrónimu inglés **SOPA** ye un proyeutu de llei de la Cámara de Representantes (Senáu) de los Estaos Xuníos d'América por iniciativa del senador Lamar Smith y d'un grupu bipartitu con doce representates. Esti proyeutu de llei amplía los medios llegales pa que los propietarios de derechos d'autor puedan restrinxir el tráficu que vulnere estos derechos d'autor, asina como falsificaciones .

Esti proyeutu ta siendo oxectu de discusión ente los sos defensores y los sos detractores. Los sos ponentes afirmen que protexendo'l mercáu de la propiedá intelectual y la so industria xeneraríense un aumentu de l'actividá económica asina como la creación d'emplegu.
. Los sos detractores aleguen que ye una violación de la Primera Enmienda, amás d'una forma de censura y que perxudicaría la Internet, amenazando la llibertá d'espresión.

## Opositores
Ente los principales opositores tán les principales empreses que funcionen na Rede como ye'l casu de Facebook, Twitter, Google, Yahoo!, LinkedIn, Mozilla, Wikimedia, Zynga, Amazon, eBay, Reddit y 9GAG. Tamién hai organizaciones de defensa de los derechos humanos como Reporteros ensin Fronteres o Human Rights Watch mantienen la so oposición.

La empresa de rexistru de dominios Go Daddy apoyaba inicialmente la propuesta, pero la reacción de los sos clientes fizo que reconsiderare'l so posicionamientu. La comunidá de la Wikipedia tamién debatió sobre que posición tomar en rellación a SOPA., en SOPA_initiative/Action

Miembros de l'alministración del presidente d'Estaos Xuníos Barack Obama asoleyaron na Rede un anunciu nel que decíen que nun apoyaben esta llei porque reducía la llibertá d'espresión, aumentaba'l riesgu de ciber-seguridá y rompía cola cinámica d'innovación na Internet global.

## Defensores
Los defensores d'esti proyeutu son los mayores grupos y empreses que dependen nel so modelu de negociu de los derechos d'autor: Motion Picture Association of America, Recording Industry Association of America, Sony Pictures Entertainment, Time Warner, ente otres.

## Referencies

## Enllaces esternos
Parque do Ibirapuera

**Parque do Ibirapuera** ye un de los parques más grandes y más famosos de São Paulo (Brasil).

## Referencies

## Enllaces esternos
El Bustiu (parroquia)

**El Bustiu** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa. Tien una estensión de , y una población de .

## Llocalidaes

### Sitios
* La Capilla
* La Ilesia
* La Posadera

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Veneranda Manzano

** Veneranda Manzano Blanco** , más conocida como **Veneranda Manzano**, foi una maestra asturiana, diputada y una de les principales dirixentes socialistes nel tiempu de la Segunda República.

## Biografía
Maestra dende 1915 trabaya en Bueres, Casu. Depués de casase en 1918 treslládase a Cuba onde reside a lo llargo de casi diez años. En 1928 intégrase nel sindicatu de la enseñanza de la UXT. En 1930 participa na creación del Círculu Republicanu de Llanes. En 1931, enantes de la proclamación de la República, ingresa nel PSOE, pasando a presidir l'Agrupación Socialista de Llanes.

Nes eleiciones xenerales de 1933 foi una de les cinco diputades elixíes xunto a les tamién socialistes María Lejárraga, Margarita Nelken y Matilde de la Torre, y Francisca Bohigas, de la CEDA. 

Detenida el 13 de payares depués de la revolución d'ochobre de 1934, foi puesta en llibertá a los pocos díes.

Demientres la Guerra Civil foi direutora de Colonies Infantiles del Ministeriu d'Instrucción Pública. Tres la caída del Norte, yá en Cataluña, afíliase, n'abril de 1938, a l'Agrupación de Socialistes Asturianos, en Barcelona. Nesta dómina ocupa'l cargu de vocal del Tribunal d'Espionaxe en Castellón.

Exiliada y ciega establecióse en Méxicu. En 1946 a Juan Negrín y a otros 35 correlixonarios, ente los que s'atopaba Veneranda, retiráron-yos el carné. Nel 37 Congresu Federal del PSOE, entamáu en Madrid en xunetu de 2008, aprobóse una Resolución que los reintegraba a la disciplina del Partíu, a títulu postumu y a tolos efeutos. Un añu depués, el 24 d'ochobre de 2009, fízose entrega de los carnés nun actu entamáu na sede del PSOE, recoyendo'l suyu'l so fíu Ramón García Manzano, muertu apocayá en Burdeos el 7 d'ochobre de 2010 cuando visitaba a la so fía (el residia en Méxicu dende 1939 como so madre). En 1947 ingresó nel Partíu Comunista d'España. Regresó a España en 1977. 

## Escritos
* *Por qué soy republicana*, El Pueblo, Llanes, 25 d'abril de 1931.

## Distinciones
El 6 de xunu de 1989 foi nomada *Fía Adoptiva de la Ciudá d'Uviéu* pol entós alcalde Antonio Masip Hidalgo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cecea (parroquia)

**Cecea** ye una parroquia del conceyu asturianu de Nava.

Tien una superficie de  y una población de .

Asítiase na fastera centru-oriental del conceyu y llenda al norte col conceyu de Cabranes; al este y sureste col de Piloña; al oeste y suroeste cola parroquia de Tresali; y al noroeste cola de Cuenya. La so población repártese ente'l llugar de Cecea, cabeza d'esta parroquia consagrada a Samiguel, y los de Carancos, La Cuesta, La Cueva, La Faya, Fresnadiellu, Grandiella, Sienra y La Vega.

D'ente'l so patrimoniu artísticu destaquen la ilesia parroquial de Samiguel, la capiella Santa Llucía (sieglos XVII y XVIII) y la so ponte medieval.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
San Xusto (parroquia)

**San Xusto** (tamién *San Xustu* o *San Xustu Sariegumuertu*) ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

Nos sos  d'estensión viven  repartíos ente les siguientes poblaciones:

## Llugares

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Santoxenia (parroquia)

**Santoxenia** (tamien **Los Pandos**) ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
El llugar del mesmu nome, cabeza de la parroquia, allúgase a 11&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 54&nbsp;km d'Uviéu. Ta asitiáu a un altor de 230&nbsp;m.

## Llugares
La parroquia tien una estensión de , y una población de .

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Tornón

**Tornón** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa. Tien una estensión de  y una población de , repartíos nos siguientes nucleos de población:

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Villaverde (parroquia)

**Villaverde** ye una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa. Tien una estensión de .

## Situación
El llugar del mesmu nome, cabeza de la parroquia, allúgase a 12&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 48&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 40&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Ver tamién

## Enllaces esternos
Las Puentes (parroquia)

**Las Puentes** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Ta allugada na fastera centruoriental del conceyu, y llenda: al norte cola de Congostinas, al noroeste cola d'Erías, al oeste cola de Xomezana, al sur cola de Chanos de Somerón y al este coles de Cabezón y Parana. La so parroquia, consagrada a San Martín, tien una estensión de  y una población de .

## Llocalidaes

### Sitios
* Horria
* La Barraca
* La Cuaña
* La Parra
* La Viguiḷḷina
* Malabrigo
* Munistiriu
* Vegavieyos

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Ḷḷena 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sotieḷḷo (parroquia)

**Sotieḷḷo** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Asitiada na zona central del conceyu, el so territoriu llenda col de la parroquia de Campumanes al norte, col d'Erías al este y noreste, col de Xomezana al sur y col de Zurea al oeste. Tien una estensión de  y una población de . Magar que nel nomenclátor del conceyu apaez tamién Alceo, va pa diez años que tolos sos habitantes tán empadronaos nel llugar homónimu.

La parroquia de Sotieḷḷo, xunto al restu de parroquies del Valle del Güerna y a Xomezana, recibieron el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies nel añu 1998.

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios
*San Bras

## Ver tamién
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Teyeo (parroquia)

**Teyeo** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Ocupa bona parte () de la fastera más meridional del conceyu, y llenda al sur con tierres de la provincia de Llión, al oeste cola parroquia de Tuíza, al norte coles de Piñera y Xomezana y al este coles de Chanos de Somerón y Samiguel del Río. Tien una población total de .

La parroquia de Teyeo, xunto al restu de parroquies del Valle del Güerna y a Xomezana, recibieron el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies nel añu 1998.

## Llocalidaes

### Sitios
* Artos
* La Vaḷḷina

## Referencies

## Enllaces esternos
Salinas

**Salinas** ye una villa y una parroquia del conceyu de Castrillón, n'Asturies. Cuenta con una población de , y tien una estensión de .

Salinas ye tamién una villa balnearia y ye la segunda llocalidá más poblada del conceyu, per detrás de la so capital, Piedrasblancas, de la que dista 2 km.

La parroquia llinda al norte cola mar Cantábrica, al este, colos conceyos de Gozón y Avilés; al sur col d'Avilés; y al oeste, cola parroquia] de Samartín de L'Aspra.

Dispón d'una de les playes más estenses d'Asturies, tanto dixebrada en trés : Salinas propiamente dicha, L'Espartal y San Xuan. Salinas acueye'l Muséu d'Ancles Philippe Cousteau, onde pel so entornu s'alcuentra'l monumentu a Philipe Cousteau, obra de Vicente Menéndez-Santarúa Prendes.

## Historia
La so historia remóntase a la presencia romana nel cercanu castru de Raíces, reconstruyíu na época medieval por Alfonsu III denomáu entóncenes como castiellu de Gauzón. La historia cuenta que nesti castiellu se realizó la Cruz de la Victoria, emblema heráldicu d'Asturies qu'anguaño se guarda na Catedral d'Uviéu. En xunetu de 2005 aniciáronse escavaciones arqueolóxiques pa la so recuperación.

El desenrollu de Salinas ta venceyáu enforma a la implantación y actividá de la Real Compañía Asturiana de Mines, güei denomada Asturiana de Zinc y asina como al Real Club Náuticu. Esti últimu surdió por iniciativa de delles families d'Uviéu y Madrid que pasaben tradicionalmente les sos vacaciones en Salinas. La so primer sede social foi un edificiu de madera construyíu en 1916. La ubicación caltuviérase pese a los años trescurríos desque Manuel Álvarez-Buylla inaugurara aquel edificiu. En 2005 anicióse la construcción del tercer edificiu qu'acueye a esta institución.

Tameién destaquen les escueles de Raíces Vieyu, construyíes coles aportaciones d'indianos.

## Llugares
* **Salinas**
* Raíces Nuevo

## Parques
Salinas cuenta con cuatro parques onde los más pequeños puen xugar: *El parque de la Deva*, de creación recién, ye'l más visitáu poles families y cuenta con bones instalaciones. El ríu Raíces continúa'l cursu paralelamente al parque haxa la ría d'Avilés. Otru d'ellos, asitiáu cerca de la playa y conocíu como *Los Patos* por tener un estanque onde antiguamente vivíen patos, dispón de bar pero non de xuegos pa neños. El terceru ye'l parque Piñole que dispón de parada d'autobús y alcuéntrase na cai del mesmu nome. Por último, na cai Ramón y Cajal, xunto al parvulariu y les antigües escueles, esiste otru pequeñu parque pa recréu.

## Accesos
Salinas ta conceutada con Avilés por autobuses urbanos. ALSA tamién pa en Salinas en delles rutes, ente elles a Madrid y A Coruña. Amás, cuenta con un apeaderu na llinia de FEVE Ferrol-Xixón complementáu col serviciu suburbanu de FEVE ente Xixón o Uviéu y Cuideiru.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Pontecastru

**La Pontecastru** ye una aldea de la parroquia de Tuña, nel conceyu asturianu de Tinéu. Ta asitiáu nel valle del ríu Xinestaza. Les sos principales actividaes son la ganadería y l'agricultura. Tien .

## Sitios
* Caburríu
* Casa'l Güertu
* Castru
* La Calecha
* Pedrosu

## Referencies

## Enllaces esternos
Tuíza

**Tuíza** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. De  d'estensión, ocupa l'estremu suroccidental del conceyu. Llenda al sur y l'oeste cola provincia de Lleón, al norte col conceyu de Quirós, al noreste cola parroquia ḷḷeniza de Xomezana y al este y sureste cola de Teyeo. Tien una población total de .

La parroquia de Tuíza, xunto al restu de parroquies del Valle del Güerna y a Xomezana, recibieron el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies nel añu 1998.

## Llocalidaes

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Ḷḷena 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Samiguel del Río

**Samiguel del Río** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Estiéndese per  de la cuenca superior del ríu Valgrande, que ñaz nel so territoriu, na fastera más meridional del conceyu. Llenda al este y el sur cola parroquia de Payares, cola de Teyeo al oeste y cola de Chanos de Somerón al norte, y abarca namái el llugar de Samiguel, nel que viven los .

## Sitios
* Valdarcos

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Ḷḷena 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xomezana

**Xomezana** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Estiéndese per  de la fastera centruoccidental del conceyu, y llenda: al norte coles parroquies de Zurea y Sotieḷḷo, al noreste cola d'Erías, al este cola de Las Puentes, al sureste cola de Chanos de Somerón, al sur cola de Teyeo, al suroeste cola de Tuíza y al oeste col conceyu de Quirós. Los sos  repártense ente los llugares d'Espineo, Xomezana Baxo, Xomezana Riba, Las Monas y Viḷḷarín.

La parroquia de Xomezana y el Valle del Güerna recibieron el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies nel añu 1998.

## Llocalidaes

### Sitios

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Ḷḷena 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Zurea (parroquia)

**Zurea** ye una parroquia del conceyu asturianu de Ḷḷena. Asitiada na zona centruoccidental del conceyu, tien una estensión de  y llenda: al norte cola parroquia de La Pola, al sur cola de Xomezana, al este coles de Campumanes y Sotieḷḷo y al oeste col conceyu de Quirós. La so población, de , ta repartida ente los llugares de Vaḷḷe y Zurea.

La parroquia de Zurea, xunto al restu de parroquies del Valle del Güerna y a Xomezana, recibieron el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies nel añu 1998.

## Llocalidaes

### Sitios
* La Viña

## Bibliografía
* Espediente colos topónimos oficiales de Ḷḷena 
* VV.AA., *Diccionario geográfico de Asturias*. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ambás (San Pedru Ambás)

**Ambás** ye una aldea de la parroquia de San Pedru Ambás, nel conceyu asturianu de Villaviciosa. D'Ambás sal una carretera que lleva al Monesteriu de Valdediós.

## Situación
Allúgase a 6&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor de 205&nbsp;m. Les cases tan a los dos llaos de la carretera AS-113 y la so principal fiesta ye'l día de San Pedru.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Oviedo

**Oviedo** puede referise a los siguientes artículos:

## Xeografía ya historia
* La ciudá dominicana: **[[Oviedo (República Dominicana)]]**.
* La ciudá norteamericana del estáu de Florida: **[[Oviedo (Florida)]]**.
* La ciudá paraguaya: **[[Coronel Oviedo]]**.
* El exónimu castellán pa **[[Uviéu]]**.

## Cultura
* La publicación semestral **[[Vivir Oviedo]]**.
* La canal de televisión **[[Oviedo TV]]**.
* La película **[[Oviedo Express]]**.

## Deporte
* L'equipu de fútbol **[[Real Oviedo]]** o'l so equipu filial **[[Real Oviedo Vetusta]]**
* L'equipu de fútbol **[[AD Universidad de Oviedo]]**.
* L'equipu de fútbol femenín **[[Oviedo Moderno]]**.
* L'equipu de ḥoquei **[[Oviedo Hockey Club]]**.
* L'equipu de baloncestu **[[Oviedo Club Baloncesto]]**.

## Referencies

## Enllaces esternos
Armada de Chile

L**'Armada de Chile** ye un cuerpu militar chilenu. Foi fondada nel añu 1818. Les sos principales bases tán en Valparaíso, Talcahuano, Punta Arenas, Iquique y Puerto Montt.

La patrona de l'Armada Chilena ye la *Stella Maris* (Estrella del mar), proteutora y guardiana de les xentes de mar. 

*Brazas a ceñir* ye'l Himnu de la Armada Chilena.

## Galeria

file:Huascar1.jpg|*Monitor Huáscar* en Talcahuano
file:Desfile infantería marina.JPG|Desfile en Talcahuano


## Ver tamién
* Fuercies Armaes de Chile
* Exércitu de Chile
* Fuercia Aérea Chilena

## Referencies

## Enllaces esternos
El Fomento de Asturias

**El Fomento de Asturias** foi un periódicu asoleyáu n'Uviéu ente los años 1851 y 1854 y nel que figuraba'l subtítulu *periódico de intereses morales y materiales, noticias y anuncios*.

Taba compuestu de dos fueyes de tamañu foliu y yera'l so propietariu y editor Benito González. El direutor de la publicación yera Lázaro Ralero.

Arriendes d'esmolecese pola problemática asturiana tenía estayes titulaes *Revista Extranjera*, *Crónica Interior* y *Seición Científica*, dedicando la última fueya a publicidá. Vía la lluz los martes, xueves y sábados.

## Bibliografía
* Manuel Fernández Avello: *El Fomento de Asturias y La Cruz de la Victoria*. BIDEA XLVIII, páxina 91. Uviéu, 1958.

## Referencies

## Enllaces esternos
Teodoro José Tirado García

**Teodoro José Tirado García** , conocíu como **Teo Tirado**, ye un .

## Equipos

## Referencies

## Enllaces esternos
Clara Zetkin

**Clara Josephine Zetkin** , foi una política y revolucionaria del socialismu alemán. ye conocíu cimeramente pol la lucha de les derechos de les muyeres y la creación del Día Internacional de la Muyer.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Tinéu

La **bandera de [[Tinéu]]** (Asturies) ye rectangular, d'un llargu equivalente a 3/2 l'anchu. La tela ye de color encarnao, y lleva, al empar que'l so escudu, un lleón rampante mariellu nel centru.

## Ver tamién
* Escudu de Tinéu
* Banderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Tinéu

L**'escudu de [[Tinéu]]** (Asturies) preséntase de forma acuartelada, presentando la singularidá de que nel mediu apaez un escudu nel que s'aprecia un lleón d'oru n'atención al antiguu condáu de Cangas y Tinéu.

:*El primer cuartel, amuésanos un castiellu almenáu, en referencia a un antiguu asentamientu dende onde se controlaba'l territoriu.

:*El segundu cuartel, correspuende al blasón que'l rei Carlos I dio a García Fernández de la Plaza, pola muerte d'un capitán del pirata Barbarroxa na conquista de la goleta. Nel mesmu podemos observar la cabeza d'un xeneral turcu cola so espada y la so bandera, flanquiáu too ello por cuatro cabeces coraes, pudiéndose lleer nel pie la lleenda *"Omnia Vincit Virtus"*.

:*El tercer cuartel, amuésanos les armes del monesteriu d'Oubona, coles sos correspondientes mitres, la cruz, el bastón episcopal y les flores de lis.

:*El cuartu cuartel, represéntanos dos brazos cruzaos, ún desnudu sobre otru vistíu, y tando coronáu pola cruz de San Franciscu de la villa de Tinéu, y que representan la orde de los Franciscanos qu'había en Tinéu.

La timbre la corona, condal.

Anguaño alcuéntrase n'usu ensin sanción llegal, nin alcuerdu conceyeru adoptáu en dichu sentíu. Foi inventáu por Octavio Bellmunt y Fermín Canella pa ilustrar la so obra *"Asturias"*.

## Ver tamién
*Escudos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Aboño

**Aboño** ye un entidá de población de la parroquia de Carrió, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez qu**'Aboño** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 040101. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 5,60 km. Tien una altitú máxima de 60 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 49 viviendes, 24 principales y 25 non principales. 

La llinia F4 "Xixón-Cuideiru" de FEVE tien apeaderu n**'Aboño**.

## Topónimu
L'orixen del topónimu **Aboño** alcuéntrase ente aquellos xeneraos polos correspondientes masculinos surdío dende un antropónimu cenciellu (nome de persona) o dende ún axetiváu y en concordancia cola cosa poseyída (FUNDUS...):

Aboño: APONIUS / ABONIUS.

## Entornu
El so territoriu taba definíu pola desembocadura del ríu Aboñu, que-y da nome. Nesta ría alcuéntrense anguaño dos importantes estructures que determinen dafechu'l paisaxe: la Central Térmica d'Aboño, de la empresa Hidrocantánbrico, y la Cementera Tudela Veguín. Amás, l'ampliación del puertu xixonés d'El Musel espardióse pela vertiente occidental del Cabu Torres pa la creación del Parque de Carbones d'El Musel. Esta actividá industrial fizo d'Aboño un llugar tremendamente contamináu.

Esta ría remata na playa d'Aboño.

## Entidaes del llugar
Esti llugar ye'l llar de la Cultural Deportiva Aboño, club de fútbol que xuega na 1ª Rexonal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sablera d'Aboño

La **sablera d'Aboño** alcuéntrase na parroquia de Carrió, nel conceyu de Carreño.

## Carauterístiques
*Llonxitú aproximada: 350 m.
*Material: Arena. 
*Color: Tostao. 
*Forma: Concha. 
*Desembocadura fluvial: Ría d'Aboño. 
*Entornu: Industrial. 
*Ocupación: Denguna. 
*Accesos: Rodaos. 
*Atractivos: Estudiu del efeutu de la térmica na sablera. 
*Peligrosidá: Media.

*Servicios: 
**Aparcamientu: Non. 
**Socorrismu: Non. 

## Descripción
Esta sablera yera mui afayaíza pa los xixones de la parte occidental del conceyu. Pero cola puesta en serviciu de la Central Térmica d'Aboño na marxe drecha de la desembocadura'l ríu, escomenzó'l so declive, pola contaminación de l'agua y l'atmósfera y los escesivos ruíos. Amás, hai que contar la instalación próxima d'una cementera y del Parque de Carbones d'El Musel.

El calentamientu granible de les agües del ríu Aboño, que forma'l sableru, aprovechaes pa templarla central, tamién finó cola explotación pesquera del entornu. 

Cuando la baxamar, xúnese colos sableros de **Peña María** y, al traviés d'esti, cola de Xibares.

## Referencies

## Enllaces esterno
Vivir Asturias
Otero (Carrió)

**Otero** ye una entidá de población de la parroquia de Carrió, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez qu**'Otero** ye un llugar de . El so códigu de referencia ye 33 014 040800. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 5,50 km. Tien una altitú máxima de 45 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2010 contaba con 19 viviendes, 17 principales y 2 non principales. 

## Toponimia
Sobre'l topónimu **Otero**, díznos Xosé Lluis García Arias que 

:"n'íntima rellación con ALTUM y ALTAREM formóse otra pallabra de gran vitalidá n'époques pasaes; referímonos a ALTARIUM (8 p. 6) variante d'ALTAREM y precursora d'outeiru > oteru que pervive en numberosos llugares (244 p. 54):
:L’Outeiru (Cn, An, Ce, Vd), L’Auteiru (Sm, Cd), Outeiru (Ce, Sl), El Outeiro (Cs,Tp), **Otero** (**Cñ**, Go, Uv, Si, Llg, Ll, Mo), Oteru (Lr), L’Oteru (Lln, Pa, Pi, Vv, Llv), L’Otero (Ay, Si, No, Lla), Otero Roíles (Llg)."

## El barriu
La ilesia parroquial de San Llorienzu de Carrió, asítiase nesti barriu d'Otero, amás del palaciu de los Bernaldo de Quirós, que s'alcuentra n'estáu ruinosu. Tamién ye un edificiu destacable d'Otero'l palombar de Casa Rodrigo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Otero

Col nome d**'Otero** podemos referinos a:

*Otero, una población de la parroquia de Carrió, nel conceyu asturianu de Carreño.
*Otero, un llugar de la parroquia de La Piñera, nel conceyu asturianu de Morcín.
*Otero, una aldea de la parroquia de Castieḷḷo, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.
*Otero, un barriu d'Uviéu.
*Otero, una aldea del conceyu de Llangréu.
*Otero, un conceyu de la provincia española de Toledo.

## Ver tamién
* 
* 
*
Sablera de Xibares

La **sablera de Xibares** alcuéntrase na parroquia d'Albandi, nel conceyu Carreño.

## Carauterístiques
*Llonxitú: 800 metros.
*Anchor: 75 metros.
*Material: Arena.
*Entornu: Semiurbana.

*Ocupación: Alta.
*Accesos: A pie, fácil y señelizaos.
*Servicios:
**Aparcamientu: Ente 50 y 100 places.
**Aseos: Sí. (Tlf.:985 18 50 00)
**Duches: Sí.
**Papeleres: Sí.
**Serviciu de llimpieza: Sí.
**Socorrismu: equipu de vixilancia, señalización, puestu de la Cruz Bermeya (Tlf.: 112) y equipu de salvamentu.
*Peligrosidá: Folaxe moderáu

## Descripción
La **sablera de Xibares** ye la más occidental d'una ensenada con dos sableros, alcontrándose averada a la urbanización de Xibares. La otra parte nómase **sablera de Peña María**, que suel ser frecuentada por naturistes. Cuando la baxamar, xúntense dambes y, amás, cola d'Aboño.

Pesia a que l'oleaxe ye moderáu, hai corrientes en determinaes zones que la faen especialmente peligrosa. 

Equí, iníciase una senda costera que llega hasta la ría de Aboño.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina queplaya.es
* Vivir Asturias
Tornéu de les Seis Naciones 2012

El **[[Tornéu de les Seis Naciones]] 2012** de rugbi, o tamién denomáu ***2012 RBS 6 Nations*** pol patrociniu del Bank of Scotland, será la decimotercer edición d'esti tornéu nel formatu de Seis Naciones. La principal novedá d'esta edición foi la incorporación del Stadio Olimpico de Roma como sede pa los partíos como llocal de la seleición italiana, por mor de les obres d'ameyoramientu nel Stadio Flaminio de Roma. El tornéu entamó'l 4 de febreru y finó'l 17 de marzu de 2012.

## Países participantes

## Clasificación

## Premios especiales
* **Grand Slam:** 
* **Triple Corona:** 
* **Copa Calcuta:** 
* **Copa Garibaldi:** 
* **Millenium Trophy:** 
* **Centenary Quaich:** 
* **[[Cuyar de madera]]:** 

## Calendariu de partíos

### 1ª Xornada

### 2ª Xornada

### 3er Xornada

### 4ª Xornada

### 5ª Xornada

## Referencies

## Enllaces esternos
* Paxina web oficial del tornéu: http://www.rbs6nations.com (n'inglés)
Rudawa

**Rudawa** ye una villa del Sur de Polonia. Ye capital de conceyu na provincia de Małopolska y en 2009 tenía una población de 2436 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Talcahuano

**Talcahuano** ye una ciudá de Chile.

## Ver tamién
* Aeropuertu Internacional Carriel Sur
* Gran Concepción

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de Talcahuano 
* thno.info 
* ASMAR - Astillero de Talcahuano