1 de xineru

El **1 de xineru** ye'l día 1 nel Calendariu gregorianu. Falten 364 díes pa que s'acabe l'añu. 365 si l'añu ye bisiestu.

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos
* 1502 - Amerigo Vespucci descubre la Badea de Guanabara, onde más llueu se diba fundar Rio de Janeiro.
* 1788 - Publicación en Londres (Reinu Xuníu) del primer númberu del periódicu *[[The Times]]*.
* 1791 - Apaez en Lima (Perú) el primer númberu del periódicu *[[El Mercurio Peruano]]*, dirixíu por Hipólito Unanue.
* 1801 - Descubrimientu del primer asteroide: Ceres.
* 1804 - Jean-Jacques Dessalines proclama la independencia d'Haití, resucitando l'antiguu nome indiu de la islla.
* 1823 - Arxentina: publicación del primer númberu d*'El Argos de Buenos Aires*, que señala una nueva etapa nel periodismu arxentín.
* 1833 - Gran Bretaña proclámase soberana sobre les islles Malvines.
* 1841 - Hondures elix el primer presidente de la república, el xeneral Francisco Ferrera.
* 1863 - Estaos Xuníos: entra en vigor l'Acta d'Emancipación pa los esclavos del sur.
* 1865 - Chile: Establezse'l sistema métricu decimal.
* 1871 - Arxentina: entra en vigor el Códigu Civil arxentín, redactáu por Dalmacio Vélez Sársfield.
* 1880 - Panamá: Entamen los trabayos pa la construcción de la Canal de Panamá.
* 1901 - Independencia d'Australia.
* 1959 - Fidel Castro toma'l poder en L'Habana.
* 1960 - 
** - Camerún algama la independencia. 
** - En Cuba, el gobiernu nacionaliza la United Fruit Co.
* 1962 - Independencia del archipiélagu de Samoa Occidental (anguaño Samoa).
* 1984 - Independencia de Brunéi.
* 1992 - N'Arxentina, el pesu sustitúi al austral como moneda del país.
* 1993 - Creación de la República Eslovaca.
* 1994 - Sulevamientu de los indios de Chiapas el mesmu día de la entrada en vigor del Tratáu de Llibre comerciu (NAFTA) ente Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu.
* 1999 - Entra en vigor l'euru.
* 2002- Entamen a circular los primeros euros.
* 2003- Constitúise oficialmente l'Anstituto de la Lhéngua Mirandesa pa normalizar el mirandés, que ye oficial en Portugal nes tierres de Miranda de l Douro.

### Asturies
* 1827 - Noreña intégrase nel conceyu de Siero. (hasta 1833)

## Nacencies
* 1431 - Rodrigo Borja, elixíu papa col nome d'Alexandru VI († 18 d'agostu de 1503)
* 1449 - Lorenzo de Medici, señor de Florencia na segunda metá del Quattrocento y mecenes. († 8 d'abril de 1492)
* 1618 - Cádiz: Bartolomé Esteban Murillo, pintor español († 3 d'abril de 1682).
* 1816 - Manuel Murillo Toro, políticu y escritor colombianu qu'ocupó en dos ocasiones la Presidencia de la República de Colombia († 26 d'avientu de 1880).
* 1863 - Pierre de Coubertin, francés, promotor de los Xuegos Olímpicos de la era moderna († 2 de setiembre de 1937).
* 1873 - Mariano Azuela, escritor mexicanu autor de varies noveles ambientaes na Revolución mexicana († 1 de marzu de 1952)
* 1864 - Alfred Stieglitz, fotógrafu d'Estaos Xuníos († 13 de xunetu de 1946)
* 1900 - Xavier Cugat, compositor y direutor d'orquesta catalano-cubanu († 27 d'ochobre de 1990).
* 1909 - Dana Andrews, actor noeteamericanu († 17 d'avientu de 1992).
* 1924 - Jacques Le Goff, historiador francés, especialista de la Edá Media.
* 1928 - Carlos Barral, poeta y editor español († 1989)
* 1929 - Llaviana : Atanasio Corte Zapico, médicu y políticu asturianu († 7 de febreru de 2000).
* 1942 - Alassane Ouattara, políticu costamarfiliegu.
* 1959 - Argentan (Normandía Baxa): Michel Onfray, filósofu francés.

## Muertes
* 1560 - París: Joachim du Bellay, poeta francés (° 1522).
* 1894 - Heinrich Rudolf Hertz, físicu alemán (° 22 de febreru de 1857).
* 1962 - Diego Martínez Barrio, políticu español, presidente de la Segunda República (° 1883).

## Ver tamién

* 31 d'avientu | 2 de xineru

## Referencies

## Enllaces esternos