Butch Cassidy and the Sundance Kid

***Butch Cassidy and the Sundance Kid*** ye una película d'Estaos Xuníos de 1969 dirixida por George Roy Hill y protagonizada por Paul Newman, Robert Redford y Katharine Ross nos papeles principales. Foi gallardoniada con 4 premios Oscar 1970, 9 premios BAFTA 1971, 1 premiu Globu d'Oru 1970, 1 premiu Grammy 1970, 5 premios Lloréu d'Oru 1970, 1 premiu Writers Guild of America 1970 y 1 premiu ASCAP. Forma parte del AFI's 10 Top 10 na categoría "Western". El cantar *[[Raindrops Keep Fallin' on My Head]]* interpretada por B.J. Thomas, compuesta por Burt Bacharach con lletra de Hal David, ganó'l premiu Oscar y el premiu ASCAP.

La cinta, caltenida dende 2003 nel National Film Registry de la Biblioteca del Congresu d'Estaos Xuníos por ser considerada "culturalmente, históricamente, o estéticamente significativa", cunta la hestoria de los famosos asaltantes de bancu estauxunidenses Butch Cassidy y The Sundance Kid.

## Argumentu
Butch Cassidy (*Paul Newman*) y Sundance Kid (*Robert Redford*) son los líderes d'un grupu de pistoleros y asaltantes en Wyoming. La banda tien una carauterística, nun maten a les sos víctimes. Butch ye quien entama, ente que Sundance ye l'home d'aición. Sicasí, l'oeste empieza a civilizase y, cuando los dos asalten un tren, atopar con un pelotón d'homes qu'empiecen a escorrelos. Butch y Sundance fuxen al traviés de montes rocosos, ríos, poblaos, pero siempres tienen tres ellos a los sos persiguidores. Cuando por fin llogren escapar, nun golpe de suerte, abellugar na casa de la novia de Sundance, Etta (*Katharine Ross*), onde Butch tien una idea.

## Comentarios
La película nun ye una representación acabada de la verdá histórica, sicasí, popularizó la lleenda d'estos personaxes que fueron íconos del alloñáu oeste y afitó la fama de Paul Newman y Robert Redford nel meyor momentu de les sos carreres. Ye la primera de les dos películes nes que trabayaron xuntos Robert Redford, Paul Newman y George Roy Hill. La otra ye *[[El golpe (1973)|El golpe]]* de 1973.

En 1976 la revista National Geographic, nel númberu de payares, fai un "esperimentu". Crea una espedición pa faer la ruta que siguieron los verdaderos Butch y Sundance, en 1900, a caballu. Nella tamién diba Robert Redford, encargáu d'escribir un reportaxe. Cunta que la primer nueche, cuando foi a metese nel so sacu de dormir, diose cuenta de que s'equivocara: coyera'l del so fíu y nun cabía. Tuvo que dormir al rasu. 

En 1982 Robert Redford creó'l *[[Sundance Institute]]*, pa nuevos cineastes, el nome tomar del pistoleru qu'interpreta nesta película. Tres años más tarde surde arriendes d'este, el Festival de Cine de Sundance.

Según la película, los foraxíos nun llegaron más qu'hasta Bolivia cuando en verdá, Butch Cassidy, Sundance Kid y Etta (o Ethel) Place viaxaron en 1901 dende Nueva York hasta Buenos Aires. Tiempu dempués instaláronse en Cholila, provincia de Chubut y ellí vivieron como respetables ciudadanos (conocer como Santiago Ryan, Enrique Place y la so esposa Ethel) hasta 1905, añu que tuvieron de fuxir, pos les autoridaes yá conocíen la so verdadera identidá. La fuxida foi al traviés de Chile. La policía de San Vicente, Bolivia, mató a los bandíos en 1911. Tratóse d'atopar les sos tumbes, pero les espediciones fracasaron. La postrera foi en 1991.

## Premios
**[[Premios Óscar de 1970]]** 
* Guión orixinal (William Goldman) 
* Meyor cantar orixinal (Burt Bacharach, lletrista, y B. J. Thomas, cantante, por *Raindrops Keep Fallin' on my Head*)
* Meyor banda sonora orixinal (Burt Bacharach)
* Meyor fotografía (Conrad L. Hall)
* Amás la película foi candidata a meyor película (John Foreman), meyor direutor (George Roy Hill) y meyor soníu (William Edmondson y David Dockendorf)
 
**Premiu BAFTA, 1971** 
* Anthony Asquith Award a la meyor música pa película (Burt Bacharach)
* Al meyor actor (Robert Redford) 
* A la meyor actriz (Katharine Ross) 
* Al meyor Direutor de fotografía (Conrad L. Hall) 
* Al meyor Direutor (George Roy Hill)
* A la meyor película
* Al meyor montaxe (John C. Howard y Richard C. Meyer) 
* Al meyor guión (William Goldman) 
* Al meyor soníu (David Dockendorf, William Y. Edmondson y Don Hall)
* A la meyor música de película (Burt Bacharach)
 
**Premiu Globu d'Oru, 1970** 
* A la meyor banda sonora orixinal (Burt Bacharach)

**Premiu Grammy, 1970** 
* A la meyor banda sonora pa cine (Burt Bacharach)
 
** Writers Guild of America, 1970** 
* Al meyor guión orixinal (William Goldman)
 
**Premiu Lloréu d'Oru 1970** 
* A la meyor película d'aición / drama
* Al meyor músicu (Burt Bacharach)
* 3 llugar al meyor actor d'aición (Paul Newman)

**Premiu ASCAP 1988**
* Al cantar de película más popular, *Raindrops Keep Fallin' on my Head* (Burt Bacharach y Hal David)

## Temes de la banda sonora
* The Sundance Kid 
* *[[Raindrops Keep Fallin' on My Head]]*
* Not Goin' Home Anymore 
* South American Getaway 
* On A Bicycle Built For Joy 
* Come Touch The Sun 
* The Old Fun City 
* Not Goin' Home Anymore (reprise)

## Referencies

## Enllaces esternos