open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Phecda

**Phecda**, **Phekda** o **Phad** ye'l nome de la estrella **γ Ursae Majoris** (γ UMa / 64 Ursae Majoris / HD 103287), la sesta más brillosa de la constelación del sietestrellu con magnitú aparente +2,44.

## Nome

El nome de **Phecda** —en cualesquier de les variantes enriba mentaes— provién del árabe فخذ (*faxð*), «zanca», pola so llocalización nel cuerpu de la osa.

D'alcuerdu al astrónomu persa Al-Biruni (sieglos X y XI), esta estrella yera **Pulastya** —nacíu de les oreyes de Brahmā—, unu de los rishis o grandes sabios de l'antigüedá védica.
En China yera conocida colos nomes de **Ke Seuen Ke** y **Tien Ke**.

## Carauterístiques físiques

Xunto con otres estrelles de la constelación —como Alioth (ε Ursae Majoris), Mizar (ζ Ursae Majoris), Merak (β Ursae Majoris) o Megrez (δ Ursae Majoris)—, Phecda forma parte de l'Asociación estelar del sietestrellu, un grupu d'estrelles que se mueven al unísonu na mesma rexón del espaciu y que tienen una edá similar; la edá de Phecda envalórase en redol a los 300 millones d'años. Alcuéntrase a 84 años lluz del Sistema Solar, llixeramente más alloñada que les otres cuatro componentes principales del grupu.

Phecda ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0Ve con una temperatura superficial de 9500 K. Con una lluminosidá 72 vegaes mayor que la del Sol, el so radiu ye'l triple del radiu solar. La *y* nel so tipu espectral indica la esistencia d'un discu de gas xiratorio alredor de la estrella, consecuencia de la so alta velocidá de rotación de 168 km/s nel ecuador, 84 vegaes mayor que la del Sol. La mayor parte de les estrelles d'esti tipu son estrelles más calientes de tipu B —denominaes estrelles Be—, ente les que cabo citar a Achernar (α Eridani) o a Gomeisa (β Canis Minoris).

L'espectru de Phecda indica la presencia d'una compañera cercana, de la que nada se sabe sacantes ten de ser bien tenue.

## Referencies
Pherkad

**Pherkad** ye'l nome de la estrella γ Ursae Minoris (γ UMi / 13 Ursae Minoris), encuadrada na constelación boreal de la Osa Menor.
Cerca de Pherkad puede reparase la estrella Pherkad Minor (11 Ursae Minoris), magar les dos estrelles nun tán físicamente rellacionaes, ésta última unos 100 años lluz más próxima a nós que Pherkad.
Pherkad nun tien de ser confundida con Phecda (γ Ursae Majoris), de nome asemeyáu.

## Nome
El nome de **Pherkad** provién de la pallabra árabe pa «los dos críes», refiriéndose orixinariamente tantu a esta estrella como a Kochab (β Ursae Minoris).
Al pie de ésta última, son llamaes «Los Guardianes del Polu», pos cada nueche dibuxen un círculu en redol a Polaris (α Ursae Minoris), la Estrella Polar.

En China, esta estrella yera conocida como **Ta Tsze**, «el príncipe herederu».

## Carauterístiques físiques
De magnitú aparente +3,00, Pherkad ye una xigante caliente de tipu espectral A3Iab y 8600 K de temperatura efectivo. Tien una lluminosidá 11.000 vegaes mayor que la del Sol y un diámetru 15 vegaes más grande. La so velocidá de rotación, superior a 170 km/s nel ecuador, ye 85 vegaes más alta que la del Sol. Piénsase que ye una estrella n'evolución, probablemente con un nucleu inerte d'heliu arrodiáu d'una capa d'hidróxenu tresformándose por fusión nuclear; la so temperatura y lluminosidá suxeren una masa averada de 5 mases solares.

Pherkad ye una estrella variable, fluctuando unes décimes de magnitú nun periodu de 3,43 hores. Anguaño clasificar como una estrella variable Delta Scuti.
Alcuéntrase a 480 años lluz del Sistema Solar.

## Referencies
Pi Andromedae

**Pi Andromedae** (π And / 29 Andromedae / HD 3369) ye un sistema estelar na constelación d'Andrómeda asitiáu a 656 años lluz del Sistema Solar.

Nun primer aproximamientu, Pi Andromedae apaez como una estrella binaria visual formada por una estrella azul de magnitú aparente +4,34, denomada Pi Andromedae A, y una acompañante más tenue de magnitú +8,61, que recibe'l nome de Pi Andromedae B. Visualmente los dos tópense separaes 36 segundos d'arcu.

**Pi Andromedae A** (HR 154 / SAO 54033) ye una estrella azul de tipu espectral B5V con una lluminosidá 2000 vegaes mayor que la lluminosidá solar. Descomanadamente brillosu pa una estrella de la so clase, ello debe a que Pi Andromedae A ye, de la mesma, una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 143,53 díes. Asumiendo que los dos componentes son iguales -anque bien pudiera nun ser el casu- la masa de caúna d'elles ye 5 vegaes mayor que la masa solar, correspondiendo al sistema una edá de 80 millones d'años. La separación media ente les dos estrelles ye de 1,3 UA, magar la escentricidá de la órbita fai qu'esta varie ente 0,6 y 2,1 UA.

**Pi Andromedae B** (SAO 54034) ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A6V. Dixebrada siquier 7200 UA de la estrella binaria azul, completa una órbita alredor d'ella cada 175.000 años —siendo este'l valor mínimu.

Esiste una tercer estrella de magnitú 13 asitiada visualmente a 55 segundos d'arcu de la estrella principal, que probablemente nun forma parte del sistema siendo namái una compañera óptica. Sicasí, l'estudiu de la rexón cercana al par interior reveló la posible esistencia d'otra acompañante adicional, una nana naranxa a unes 40 UA de distancia que completaría una órbita cada 80 años aproximao.

## Referencies
Pi Arae

**Pi Arae** (π Ara / HD 159492 / HR 6549) ye una estrella de magnitú aparente +5,25 asitiada na constelación d'Ara, l'altar. Alcuéntrase a 138 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi Arae ye una estrella de tipu espectral A5IV-V, esto ye, una estrella blanca de la secuencia principal que, rematando la fusión d'hidróxenu nel so nucleu, empieza a tresformase nuna estrella subxigante de mayor tamañu. Con una temperatura superficial de 8200 K, el so radiu ye un 75% más grande que'l radiu solar y ye unes 13 vegaes más lluminosa que'l Sol.
La so velocidá de rotación proyeutada ye de 57 km/s, siendo este una llende inferior una y bones la velocidá real depende de la orientación de la so exa de rotación al respective de nós.
Presenta un conteníu metálico superior a la solar. Sacante carbonu y cobre, les bayures relatives de tolos elementos evaluaos son más altes que nel Sol, destacando l'eleváu nivel de vanadiu, 4,5 vegaes más abondosa que na nuesa estrella ([V/H] = +0,65).
Pi Arae tien una edá averada de 200 millones d'años.

Observaciones llevaes a cabu en banda submilimétrica y infrarroxu cercanu punxeron de manifiestu la esistencia d'un discu circumestelar de polvu en redol a Pi Arae. El discu, de 36 UA de radiu, tien una temperatura averada de 90 K.

## Referencies
Pi Aurigae

**Pi Aurigae** (π Aur / 35 Aurigae / HD 40239) ye una estrella na constelación d'Auriga, asitiada 1 minutu d'arcu al norte de Menkalinan (β Aurigae). Con magnitú aparente +4,30, alcuéntrase a 840 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi Aurigae ye una xigante colorada lluminosa de tipu espectral M3II. La so temperatura superficial ye de 3490ºK y ye 9000 vegaes más lluminosa que'l Sol. El so radiu, calculáu a partir de la midida direuta del so diámetru angular per aciu interferometría, ye 265 vegaes mayor que'l radiu solar —23% mayor que la distancia ente la Tierra y el Sol—. Estos parámetros dexen envalorar la so masa nunes 5 vegaes la masa solar, y amuesen que la estrella ta aumentando la so lluminosidá como estrella xigante per segunda vegada, con un nucleu inerte de carbonu y oxíxenu, elementos procedentes de la fusión nuclear del heliu.

Pi Aurigae tien una edá averada de 100 millones d'años, pero namái hai 13 millones empezó la so evolución como una estrella xigante. Catalogada como una variable irregular que la so variación de rellumu ye de 0,1 magnitúes, nun futuru probablemente va convertise nuna estrella variable Mira. Per otra parte, ye una estrella visible» nel espectru de radiofrecuencies.

## Referencies
P Velorum

**p Velorum** (p Vel / HD 92139 / HD 92140 / HR 4167) ye un sistema estelar na constelación de Vela, la vela del Navío Argos, de magnitú aparente +3,84. 

Asitiáu a 87,5 años lluz de distancia del Sistema Solar, p Velorum ye un sistema triple.
En primer instancia pueden estremase dos estrelles: **p Velorum A**, la más brillosa con magnitú +4,2, separada visualmente 0,39 segundos d'arcu de **p Velorum B**, de magnitú +5,1.
La separación proyeutada ente elles ye de 9,9 UA, siendo'l periodu orbital de 16,5 años.
La órbita ye notablemente escéntrica (ε = 0,75), polo que la distancia ente p Velorum A y B varia ente 17,5 y 2,5 UA; el postreru periastru tuvo llugar a mediaos de 2003.

La componente menos brillosa, p Velorum B, ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A6V con una masa 2,41 vegaes mayor que la del Sol.
Pela so parte, p Velorum A ye una binaria espectroscópica, constituyida por una subxigante blancu-mariella de tipu F3IV y una estrella de la secuencia principal probablemente de tipu F0V.
Estos dos estrelles mover a curtia distancia —el so periodu orbital ye de 10,21 díes— y les sos mases respeutives son 2,13 y 1,81 mases solares.

Los parámetros fotométricos son conocíos namái pal sistema estelar nel so conxuntu. Esto ye asina pa la so temperatura superficial, 7360 ± 20 K, y pa la so lluminosidá, 16,2 vegaes superior a la lluminosidá solar. 
La edá del sistema envalórase en 100 ± 50 millones d'años y el so conteníu metálico equival a un 60% del esistente nel Sol.
Observaciones llevaes a cabu col Telescopiu espacial Spitzer nun detectaron un escesu nel infrarroxu que evidencie la presencia d'un discu circumestelar de polvu y escombros.

## Referencies
Peacock (estrella)

**Peacock** ye'l nome de la estrella Alfa&nbsp;Pavonis (α&nbsp;Pav / HD&nbsp;193924 / HR&nbsp;7790). Con magnitú aparente +1,91 ye la más brillosa na constelación de Pavu; ta asitiada a 183 años lluz del Sistema Solar. El so nome, «pavu» n'inglés, foi asignáu na década de 1930 al crease *The Air Almanac*, un almanaque de navegación usáu pola Royal Air Force.

Peacock ye una estrella subxigante azul de tipu espectral B2IV y temperatura superficial de 18.700&nbsp;K. Visualmente 450 vegaes más lluminosa que'l Sol, al considerar la radiación ultravioleta qu'emite, la so lluminosidá algama 2100 vegaes la lluminosidá solar. Tien un radiu 4,4 vegaes mayor que'l radiu solar y una masa ente 5 y 6 vegaes la del Sol, lo que trai que va rematar la so vida como una nana blanca. La velocidá de rotación midida, 39&nbsp;km/s, ye baxa pa una estrella de les sos carauterístiques, lo qu'implica que la so exa de rotación ten de tar aproximao empobináu escontra la Tierra.

Peacock ye una estrella binaria cercana, con un periodu orbital de 11,8 díes. La separación ente los dos componentes ye de 0,21 UA, la metá de la distancia esistente ente Mercuriu y el Sol.

## Referencies

*Peacock (SIMBAD)
*Peacock (Stars, Jim Kaler)
Pi Bootis

**Pi Bootis** (π Bootis / π Boo / 29 Bootis) ye un sistema estelar de magnitú aparente +4,91 asitiáu na constelación de Boötes.
En chinu recibe'l nome de *Zuochetier* 左攝提二 (Zuǒ shè tí èr). 
Alcuéntrase a 309 años lluz del Sistema Solar.

En primer instancia, Pi Bootis ye una binaria que les sos dos componentes tópense visualmente separaes 5,5 segundos d'arcu.
El periodu orbital d'esta binaria ye de siquier 5000 años y la distancia real ente les dos estrelles ye igual o superior a 500 UA.
La componente principal, denomada **π<sup>1</sup> Bootis** (HD 129174 / HR 5475), ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B9V.
Tien una temperatura efectivo de 12.400 K y una lluminosidá equivalente a 151 soles.
El so radiu ye 2,7 vegaes más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 24 km/s.
Dicha velocidá, baxa pa una estrella de les sos carauterístiques, favorez que la so composición química sía anómala, tando clasificada como «estrella de mercuriu-manganesu».
Asina, el so conteníu relativo de mercuriu ye 350.000 vegaes más eleváu que nel Sol.
La so masa ye de 3,4 mases solares.

La componente secundaria, **π<sup>2</sup> Bootis** (HD 129175 / HR 5476), ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A6V.
Con una temperatura envalorada de 8.100 K, ye 34 vegaes más lluminosa que'l Sol.
Tien una masa 2,3 vegaes mayor que la masa solar y roto a una velocidá de siquier 140 km/s.

Completa'l sistema una tercer estrella de magnitú 11.
Visualmente a pocu más de dos minutos d'arcu del par π1-π2, el so rellumu correspuende a una nana de tipu G o K.
De la mesma, la brillosa estrella de tipu B9V pue ser una binaria espectroscópica; nada se sabe d'esti subsistema, nin siquier el periodu orbital.

## Referencies
Pi Canis Majoris

**Pi Canis Majoris** (π CMa / 19 Canis Majoris) ye una estrella na constelación del Can Mayor de magnitú aparente +4,69.
Alcuéntrase a 96 años lluz de distancia del Sistema Solar.
El so máximu acercamientu a la Tierra va tener llugar dientro de 722.000 años, cuando va tar a una distancia de 22,4 años lluz.

## Carauterístiques
Pi Canis Majoris ye una estrella de la secuencia principal de tipu espectral F1.5V, enantes catalogada como F3V, con una temperatura efectivo de 6870 K.
Tien una lluminosidá 10 vegaes mayor que la del Sol y un radiu 2,1 vegaes más grande que'l radiu solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 92 km/s, lo que supón una velocidá 46 vegaes más rápida que la del Sol.
El so metalicidá, espresada como la bayura relativa de fierro, equival a un 68% de la del Sol ([Fe/H] = -0,17).
Con una masa un 58% mayor que la masa solar, la so edá envalórase en 1400 millones d'años.

Un escesu na radiación infrarroxo emitida a 24 y 70 μm indica la presencia d'un discu de polvu en redol a Pi Canis Majoris; l'acusáu escesu a 24 μm y l'escesu más débil a 70 μm implica una alta temperatura del polvu de 188 K.

Pi Canis Majoris mover nuna órbita galáutica notablemente escéntrica (y = 0,52).
Ello favorez que nel apoastru llegue a tar a más de 22 kilopársecs del centru galácticu, más del doble de la distancia del máximu alloñamientu del Sol.

## Compañera estelar y variabilidá
Pi Canis Majoris tien una tenue acompañante de magnitú +9,6 visualmente a 11,6 segundos d'arcu, cola que forma un sistema binariu.
La separación real ente dambes estrelles ye de 339 UA.
Coles mesmes, Pi Canis Majoris puede ser una estrella variable con una pequeña fluctuación nel so rellumu de 0,03 magnitúes.

## Referencies
Pi Chamaeleontis

**Pi Chamaeleontis** (π Cha) ye una estrella na constelación de Chamaeleon, el camaleón.
De magnitú aparente +5,65, alcuéntrase a 135 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi Chamaeleontis ta catalogada como xigante blancu-mariella de tipu espectral F1III.
Tien una temperatura efectivo de 6936 - 6870 K y una lluminosidá ocho veces cimera a la lluminosidá solar.
El so diámetru angular, 0,41 milisegundos d'arcu, dexa envalorar el so radiu, siendo ésti un 80% más grande que'l del Sol.
El so conteníu metálico paez ser menor de la metá que l'atopáu nel Sol, con un índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,35; otra fonte, sicasí, determina un valor significativamente más próximu a la solar ([Fe/H] = -0,17).
La masa de Pi Chamaeleontis ye un 50% mayor que la masa solar.
Ye una estrella del discu finu que la so edá más probable ye 1800 millones d'años.

Pi Chamaeleontis tien una compañera estelar de la que nada se sabe. Esta acompañante emplega 611 años en dar una vuelta alredor d'ella nuna órbita moderadamente escéntrica (ε = 0,32).
Nun pudo ser resuelta por interferometría de moteáu.

## Referencies
Pi Coronae Borealis

**Pi Coronae Borealis** (π CrB / 9 Coronae Borealis) ye una estrella na constelación de la Corona Boreal de magnitú aparente +5,58.
Alcuéntrase a 243 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
Pi Coronae Borealis ye una xigante mariellu-anaranxada de tipu espectral G9III.
Tien una temperatura efectivo de 4667 K y una lluminosidá 39 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Les sos carauterístiques son paecíes a les d'Altais (δ Draconis), ι Geminorum o β Leonis Minoris, toes elles xigantes G9.

Pi Coronae Borealis exhibe una metalicidá más baxa que la del Sol ([Fe/H] = -0,15).
Tocantes al so tamañu, el so diámetru calculáu a partir de modelos teóricos— ye 10 vegaes más grande que'l del Sol; per otra parte, al considerar la midida indireuta del so diámetru angular en banda J, 1,08 milisegundos d'arcu, llógrase un tamañu llixeramente inferior de 9 diámetros solares.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 3,5 km/s.
Tien una edá envalorada de 4990 ± 2710 millones d'años y, como la mayor parte de les estrelles de la nuesa redolada, ye una estrella del discu finu.

## Referencies
Pi Herculis

**Pi Herculis** (π Her / 67 Herculis / HD 156283) ye la cuarta estrella más brillosa de la constelación d'Hércules a pesar de tener la lletra griega *Pi*, siendo la so magnitú aparente +3,16. Ye superada en rellumu por Kornephoros (β Herculis), ζ Herculis y Sarin (δ Herculis).

Pi Herculis ye una xigante naranxa lluminosa —dacuando clasificada como superxigante— de tipu espectral K3II y 4110 K de temperatura. Asitiada a 370 años lluz de distancia del Sistema Solar, ye 1330 vegaes más lluminosa que'l Sol. El so radiu ye ente 55 y 72 vegaes más grande que'l radiu solar, dependiendo de los parámetros utilizaos pa la so midida.

Pi Herculis ye una «estrella variable» nel sentíu de que camuda'l so velocidá relativa a la Tierra nun periodu de 613 díes. La causa puede ser una compañera de siquier 27 vegaes la masa de Xúpiter asitiada a 3 UA, pulsaciones «non radiales» (partes de la superficie de la estrella pulsien pa escontra fora ente qu'otres muévense escontra dientro), o la rotación de la estrella que fai que manches na so superficie entren y salgan del campu de visión. Un segundu periodu sobrepuestu más curtiu (d'unos 90 díes) y de menor amplitú favorez la hipótesis de les pulsaciones non radiales.

## Referencies
Pi Hydrae

**Pi Hydrae** (π Hya / 49 Hydrae / HD 123123) ye una estrella na constelación d'Hidra.
De magnitú aparente +3,26, ye la quinta estrella más brillosa de la so constelación dempués d'Alfard (α Hydrae), γ Hydrae, ζ Hydrae y ν Hydrae.
Alcuéntrase 10º al norte de la brillosa Menkent (θ Centauri).

Asitiada a 101 años lluz de distancia, Pi Hydrae ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III con una temperatura efectivo de 4660 K. La so lluminosidá ye 98 vegaes mayor que la lluminosidá solar, emitiendo la mayor parte de la so radiación na rexón del infrarroxu invisible.
Tien un radiu 15 vegaes más grande que'l del Sol y nun se conoz con certidume el so periodu de rotación, pudiendo ser ésti d'aproximao un añu.

Pi Hydrae amuesa una metalicidá llixeramente inferior a la solar, en redol al 90% de la mesma.
Ta considerada una estrella probe en cianóxenu», siendo deficiente en carbonu y/o nitróxenu.
Tien una masa igual a 2,5 vegaes la masa solar y posiblemente ye una estrella que funde el so heliu internu en carbonu y oxíxenu.
La so edá envalórase ente 600 y 750 millones d'años y cuando nació yera una caliente estrella blancu-azulada de tipu B9.

## Referencies
Pi Mensae

**Pi Mensae** (π Men) ye una estrella na constelación austral de Mensa de magnitú aparente +5,65. A namái 10º del polu sur celeste, ye la décima estrella más brillosa de la constelación. En 2001 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta orbitando en redol a esta estrella.

## Carauterístiques
Pi Mensae ye una nana mariella de tipu espectral G0V o G1V, anque tamién foi catalogada como estrella subxigante.
Con una temperatura efectivo de 5996 K, la so lluminosidá ye un 49% superior a la del Sol.
Tien un radiu un 14% más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de, siquier, 3,1 km/s.
El so metalicidá ye daqué mayor que la del Sol ([Fe/H] = +0,03) y, a esceición del aluminiu que'l so nivel ye un 29% inferior a la solar, amuesa una composición química bien asemeyada a la de la nuesa estrella.

La masa envalorada de Pi Mensae ye un 7% mayor que la masa solar y paez ser daqué más vieya que'l Sol, con una edá averada de 5440 millones d'años.
Alcuéntrase a 59,7 años lluz del Sistema Solar.

## Sistema planetariu
L'oxetu que orbita en redol a Pi Mensae, Pi Mensae b, tien una masa mínimo 10,35 vegaes mayor que la del planeta Xúpiter, polo qu'en realidá puede ser un planeta estrasolar o una nana marrón, una y bones la diferencia ente dambos oxetos establezse en redol a 13 vegaes la masa de Xúpiter. El periodu orbital ye de 5,65 años y muévese nuna órbita claramente escéntrica a 3,29 UA de la estrella principal, variando esta distancia ente 2,1 UA y 5,3 UA.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies

## Enllaces esternos
* Pi Mensae (Solstation)
Pi Orionis

**Pi Orionis** (π Ori) puede referise a seis estrelles distintes na constelación d'Orión:

* **[[Pi1 Orionis|π<sup>1</sup> Orionis]]** (7 Orionis)
* **[[Pi2 Orionis|π<sup>2</sup> Orionis]]** (2 Orionis)
* **[[Pi3 Orionis|π³ Orionis]]** (1 Orionis), conocida como **[[Tabit]]**.
* **[[Pi4 Orionis|π<sup>4</sup> Orionis]]** (3 Orionis)
* **[[Pi5 Orionis|π<sup>5</sup> Orionis]]** (8 Orionis)
* **[[Pi6 Orionis|π<sup>6</sup> Orionis]]** (10 Orionis)
Pi Pavonis

**Pi Pavonis** (π Pav / HD 165040 / HR 6745) ye una estrella na constelación de Pavu de magnitú aparente +4,35. 
Ta asitiada a 130 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi Pavonis ye una estrella blanca de tipu espectral A7sp.
Tien una temperatura efectivo de 7585 K y un radiu 1,5 vegaes más grande que'l del Sol.
Rota con una velocidá proyeutada —valor mínimu que depende del enclín del so exa de rotación— de 16 km/s, lenta pa una estrella de les sos carauterístiques.

Por cuenta de la so lenta rotación, Pi Pavonis ye una estrella químicamente peculiar que la so bayura relativa de metales difier notablemente de la del Sol.
La so superficie ta emprobecida en ciertos elementos como calciu y escandiu, esti postreru 13 vegaes menos abondosa que nel Sol ([Sc/H] = -1,12). 
Sicasí, un ampliu grupu d'elementos son «sobreabundantes» en rellación a la nuesa estrella; estronciu, bariu, lantanu, ceriu y neodimiu son ente 10 y 20 vegaes más abondoses, pero nel casu del europiu —elementu númberu 63 de la tabla periódica—, la so concentración ye más de 200 vegaes superior a la solar ([Eu/H] = +2,29).

## Referencies
Pi Pegasi

**Pi Pegasi** (&pi; Peg) puede referise a dos estrelles distintes na constelación de Pegasu:

* **[[Pi1 Pegasi]]** (27 Pegasi), estrella de magnitú aparente 5,58.
* **[[Pi2 Pegasi]]** (29 Pegasi), estrella de magnitú 4,29.

N'ocasiones, Pi2 Pegasi ye designada a cencielles como Pi Pegasi.
Pi Fornacis

**Pi Fornacis** (π For / HD 12438 / HR 594 / HIP 9440) ye una estrella na constelación de Fornax, el fornu, de magnitú aparente +5,35. Alcuéntrase a 279 años lluz de distancia del Sistema Solar. 

Pi Fornacis ye una xigante mariella de tipu espectral G5III. Con una temperatura efectivo ente 4975 y 5080 K, la so lluminosidá ye 62 vegaes mayor que la del Sol. Tien un radiu de 10 - 11 radios solares, siendo una estrella de carauterístiques asemeyaes a ε Hydrae A, γ Microscopii o 81 Ceti —esta postrera con un planeta estrasolar. 
Carauterística distintiva ye la so exigua metalicidá, bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu, bien inferior a la solar. El so conteníu de fierro asitiar ente'l 25% y el 31% del atopáu nel Sol, per debaxo del que tienen otres conocíes xigantes marielles como Vindemiatrix (ε Virginis) o Muscida (ο Ursae Majoris).
Pi Fornacis ye una estrella evolucionada con una masa daqué mayor que la del Sol y la so edá envalórase en 5520 ± 2770 millones d'años.

## Referencies
Pi Gruis

**Pi Gruis** (&pi; Gru) ye una denominación compartida por dos estrelles distintes na constelación de la Grulla:

* **[[Pi1 Gruis]]** (161 Gruis / HD 212087), estrella de tipu S de magnitú aparente +6,14.
* **[[Pi2 Gruis]]** (HD 212132), estrella blancu-mariella de magnitú +5,62.
Pi Persei

**Pi Persei** (π Per) ye una estrella na Constelación de Perséu. Ye tamién conocida col nome tradicional de **Gorgonea Secunda**, la segunda estrella de la Gorgona en referencia al mitu de Perséu'l cual sostién la cabeza de la Gorgona.

Pi Persei tien una magnitú aparente de +4.7 y la so clase espectral ye A2V, identificándose como una estrella de color blancu. La estrella ta a unos 362 años lluz de distancia.

Na constelación de Perséu atópense cuatro estrelles gorgonas en rellación col mitu de Perséu que los sos nomes son: Algol o Gorgonea Prima correspondientes a la estrella marcada cola flecha: β persei. Y otres gorgonas como la gorgona segunda, π persei. La gorgona tercer, ρ persei y la gorgona cuarta, ω persei. Anque hai cuatro "estrelles gorgonas", la tradición mitolóxica helénica namái identifica a trés: Aguamala -Beta persei-, la única mortal, Esteno y Euríale que son inmortales, nun esiste una cuarta gorgona.

## Referencies
Pi Piscis Austrini

**Pi Piscis Austrini** (π PsA / HD 217792 / HR 8767) ye una estrella na constelación de Piscis Austrinus de magnitú aparente +5,14 que s'atopa a 93 años lluz del Sistema Solar.
Ye una estrella de la secuencia principal de tipu espectral F1V con una temperatura efectivo de 7143 K.
La so velocidá de rotación proyeutada —llinde inferior de la mesma—, ye de 28 km/s, unes 14 vegaes más rápida que la del Sol.
Tien una metalicidá significativamente menor que la de la nuesa estrella ([M/H] = -0,30) y la so edá envalórase en 900 millones d'años.

Pi Piscis Austrini ye una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 178,32 díes.
La separación media ente los dos componentes ye d'aproximao 0,7 UA y la órbita ye bien escéntrica (ε = 0,53).
Anque nun principiu pensóse que la estrella acompañante podía ser de tipu F3V, güei créese que se trata d'una estrella de baxa masa.
Arriendes d'ello, la estrella principal puede tener una masa de 1,6 mases solares con una lluminosidá 6 vegaes superior a la del Sol.

Pi Piscis Austrini amuesa un escesu de radiación infrarroxo a 70 μm, indicando la esistencia d'un discu circumestelar de polvu arrodiando a la estrella. La temperatura de les partícules de polvu ye de 127 K, tando asitiaes nuna órbita estable a 12 UA de la binaria.

## Referencies
Pi Piscium

**Pi Piscium** (π Psc / 102 Piscium) ye una estrella na constelación de Piscis.
De magnitú aparente +5,55, alcuéntrase a 114 años lluz de distancia.
Dientro de 779.000 años va alcuéntrase a 107 años lluz, que va ser la mínima distancia a la que va tar del Sistema Solar.

## Nome
Na astronomía china, Yòu Gèng (右更) —que'l so significáu ye l'oficial al cargu de les camperes»—, ye un asterismo qu'abarca, amás de Pi Piscium, a Kullat Nunu (η Piscium), ρ Piscium, Torcularis Septentrionalis (ο Piscium) y 104 Piscium.
Por ello, Pi Piscium recibe a títulu individual el nome de **Yòu Gèng sān**, «la tercer estrella del oficial al cargu de les camperes».

## Carauterístiques
Pi Piscium ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F0V.
Les sos carauterístiques son paecíes a les de les componentes de Porrima (γ Virginis) o a les de 47 Cassiopeiae.
Tien una temperatura efectivo de 6583 ± 94 K y una lluminosidá 6,3 vegaes superior a la lluminosidá solar.

Con un radiu 1,8 vegaes más grande que'l radiu solar, Pi Piscium xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 117 km/s.
El so conteníu metálico ye notablemente inferior al del Sol, con un índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,42, ente que la so bayura relativa de litiu pue ser asemeyáu a la del Sol.
La masa de Pi Piscium ye un 38% mayor que la masa solar —un 29% mayor d'alcuerdu a otru estudiu— y ye una estrella del discu finu que la so edá más probable ye 2000 millones d'años.

## Referencies
Pi Scorpii

**Pi Scorpii** (π Sco / 6 Scorpii / HD 143018 / HR 5944) ye una estrella de magnitú aparente +2,89 asitiada na constelación del Escorpión.
Anque'l so paralax asitiar a 460 años lluz del Sistema Solar, l'error acomuñáu a la midida dexa que la distancia pueda ser de 520 años lluz; nesti postreru supuestu, Pi Scorpii formaría parte de l'Asociación Scorpius Cimera, subgrupu de la gran Asociación estelar de Scorpius-Centaurus.

Pi Scorpii ye una estrella binaria espectroscópica que les sos componentes mover a lo llargo d'una órbita circular que completen cada 1,5700925 díes.
Los dos son estrelles de la secuencia principal, de tipu espectral B1 V y B2 V, con una temperatura averada de 25.000 y 21.000 K respeutivamente.
La más caliente ye 10.000 vegaes más lluminosa que'l Sol y 11 vegaes más masiva qu'ésti.
La so compañera, 3.000 vegaes más lluminosa que'l Sol, tien una masa de 9 mases solares.
Considerando 520 años lluz la distancia que nos dixebra d'ella —valor que meyor concuerda cola magnitú visual reparada—, la separación ente dambes estrelles ye namái de 0,071 UA, equivalente a 15 radios solares; yá que el radiu envaloráu pa caúna de les estrelles ye 5 y 4 vegaes más grande que'l del Sol, les sos superficies han de tar bien próximes ente sigo.
Los sos periodu de rotación —de 1,8 ~ díes— concuerden con una rotación síncrona, onde dambes estrelles amuésense mutuamente la mesma cara.
Pi Scorpii constitúi una binaria eclipsante que'l so rellumu varia 0,03 magnitúes.

El sistema tamién inclúi una tenue estrella de magnitú +12,2 —probablemente una nana naranxa— que s'atopa a más de 8.000 UA de la brillosa binaria y emplega siquier 160.000 años en completar una órbita al so alredor.
De la mesma, esta estrella tien una compañera entá más tenue, dixebrada d'ella unes 90 UA.

## Referencies
Pi Serpentis

**Pi Serpentis** (π Ser / 44 Serpentis) ye una estrella na constelación de Serpens, asitiada na cabeza de la culiebra, Serpens Caput.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax de Hipparcos, a 179 años lluz del Sistema Solar.

Pi Serpentis ye una estrella de la secuencia principal de tipu espectral A3V con una temperatura efectivo de 8830 K y una lluminosidá 38 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Con un diámetru ente 2,0 y 2,3 vegaes más grande que'l diámetru solar, xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 128 km/s, unes 64 vegaes mayor que la del Sol.
Tien una masa 2,1 vegaes mayor que la masa solar y una edá envalorada de 300 millones d'años.

Al igual que n'otres estrelles asemeyaes como β Pictoris, Denébola (β Leonis) o δ Cassiopeiae, Pi Serpentis ta arrodiada por un discu circumestelar de polvu, detectáu pol observatoriu espacial IRAS.
La temperatura del polvu ye de 45 K, y el radiu del discu —considerando que los granos de polvu pórtense como un cuerpu prietu— ye de 211 UA.

Pi Serpentis presenta una metalicidá considerablemente más alta que la solar ([Fe/H] = +0,38).
De 18 elementos evaluaos, namái'l circoniu ye menos abondosu que nel Sol ([Zr/H] = -0,70), siendo'l restu sobreabundantes en rellación a los niveles solares.
Ente toos ellos destaquen el itriu y el sodiu, que los sos conteníos son, respeutivamente, 11 y 28 vegaes más elevaos que les solares.

## Referencies
Pi Tauri

**Pi Tauri** (π Tau / 73 Tauri / HD 28100 / HR 1396) ye una estrella na constelación de Tauru de magnitú aparente +4,69.
Alcuéntrase a una distancia averada de 455 años lluz respectu al Sistema Solar.

Pi Tauri ye una xigante mariella de tipu espectral G7IIIa con una temperatura efectivo de 5011 K.
Anque asemeyáu a otres xigantes como Capella A (α Aurigae), Vindemiatrix (ε Virginis) o ο Tauri —esta postrera tamién en Tauru—, emite mayor cantidá de radiación que munches d'elles; asina, ye 4 vegaes más lluminosa que Capella A o Vindemiatrix, y 324 vegaes más lluminosa que'l Sol.

Pi Tauri tien un radiu 30 vegaes más grande que'l radiu solar, valor llográu a partir de la midida direuta del so diámetru angular —1,55 milisegundos d'arcu—.
Al igual qu'otres xigantes, xira sobre sigo mesma amodo, siendo'l so velocidá de rotación proyeutada de 4,96 km/s.
El so metalicidá ye comparable a la solar ([Fe/H] = -0,08).
Tien una masa casi 4 vegaes mayor que la masa solar y la so edá envalórase en namái 170 millones d'años.

## Referencies
Pi Sculptoris

**Pi Sculptoris** (π Scl) ye una estrella de la constelación de Sculptor.
Tien magnitú aparente +5,26 y alcuéntrase a 215 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi Sculptoris ye una xigante naranxa de tipu espectral K0III.
Con una temperatura superficial ente 4640 y 4707 K, el so
lluminosidá equival a la de 43 soles.
Tien una masa un 52% mayor que la masa solar.
La midida del so diámetru angular en banda J —1,28 ± 0,02 milisegundos d'arcu— dexa evaluar el so diámetru real, resultando ser unes 9 vegaes más grande que'l diámetru solar, un tamañu comparable al de Pólux (β Geminorum) o al de Menkent (θ Centauri), dos de les xigantes naranxes más próximes a nós.
La mayor distancia a la que se topa Pi Sculptoris —seis veces mayor que la de Pólux— fai qu'apaeza menos brillosa qu'éstes.

Pi Sculptoris amuesa una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— inferior a la del Sol ([M/H] = -0,20).
Igualmente, la so bayura relativa de fierro correspuende a un 60% de la solar ([Fe/H] = -0,22). Elementos como níquel, titaniu y bariu siguen la mesma pauta ente que, otra manera, los conteníos de magnesiu y sodiu son asemeyaos a los del Sol.

Piénsase que Pi Sculptoris pue ser una estrella binaria, magar nada se sabe sobre'l so posible acompañante. 

## Referencies
Pi Ursae Majoris

**Pi Ursae Majoris** (&pi; UMa) puede referise a dos estrelles distintes na constelación del sietestrellu:

* **[[Pi1 Ursae Majoris]]** (3 Ursae Majoris), nana mariella a 46,5 años lluz del Sol.
* **[[Pi2 Ursae Majoris]]** (4 Ursae Majoris), xigante naranxa con un planeta estrasolar.
Pi1 Cygni

**Pi1 Cygni** ye una estrella de la constelación de Cisne, el so nome tradiccional ye *Azelfafage*. Tien una magnitú aparente de 4,67 y pertenez a la clase espectral B3IV. Alcuéntrase a unos 1680 años lluz de la Tierra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pi1 Gruis

**Pi1 Gruis** (π1 Gru / 161 Gruis / HD 212087) ye una estrella variable na constelación de Grus, la grulla, de magnitú aparente media +6,14. Comparte la denominación de Bayer «*[[Pi (lletra)|Pi]]*» con π<sup>2</sup> Gruis, magar dambes estrelles nun tán físicamente rellacionaes. Pi1 Gruis alcuéntrase a 498 años lluz del Sistema Solar.

Pi1 Gruis ye una estrella de tipu S catalogada como S5,7y.
Ye una variable semirregular que'l so rellumu varia ente magnitú +5,4 y +6,7 nun ciclu de 150 díes.
Xunto a R Andromedae y R Cygni foi escoyida como unu de los prototipos de la clase espectral S
y ye una de les estrelles más brilloses d'esti grupu.
Puede tener un tamañu tan grande como 694 radios solares, equivalente a 3,2 UA, siendo la so magnitú absoluta bolométrica -5,75.

D'alcuerdu a la so posición nes diagrames color-color en infrarroxu, Pi1 Gruis entra dientro de la subclase C dientro de les estrelles intrínsecamente S, qu'inclúi a estrelles con una trupa envoltura circumestelar rica en oxíxenu. Coles mesmes, Pi1 Gruis ta clasificada como Y (emisión de silicatu) y SE (emisión de polvu de silicatu ricu n'oxíxenu).
Les observaciones d'espectroscopia y interferometría concuerden cola esistencia d'una fina envoltura de polvu alcontrada a una distancia de 14 vegaes el radiu estelar. Con una temperatura de 700 K, taría formada por partícules compuestes por un 70% de silicatu y un 30% d'aluminiu amorfu. Puede esistir una segunda envoltura de H2O+SiO a 1000 K estendiéndose dende la fotosfera de la estrella hasta 4,4 radios estelares.

Pi1 Gruis probablemente forma un sistema binariu con una nana mariella de tipu G0V y magnitú +10,9. Visualmente a 2,71 segundos d'arcu, nun se reparó variación na separación mientres más d'un sieglu.

## Referencies
Pi1 Orionis

**Pi1 Orionis** (π1 Ori / 7 Orionis / HD 31295) ye una estrella na constelación d'Orión. Comparte la denominación de Bayer Pi Orionis con otros cinco estrelles, siendo, con magnitú aparente +4,66, la menos brillosa ente elles. Alcuéntrase a 121 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi1 Orionis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0V. La so temperatura superficial ye de 8651 K —anque otros autores señalen una temperatura 850 K más alta— y ye 26 vegaes más lluminosa que'l Sol.
Al igual qu'otres estrelles asemeyaes, Pi1 Orionis rota bien apriesa, siendo la so velocidá de rotación igual o superior a 120 km/s, 60 vegaes mayor que la del Sol.
El so diámetru ye 2,7 vegaes más grande que'l de la nuesa estrella.

Con una masa de casi 3 mases solares, Pi1 Orionis paez ser una nueva estrella de namái 10 millones d'años d'edá.
Tien una metalicidá bien baxa, suponiendo ésta menos del 20% de la que tien el Sol. 
Exhibe un escesu nel infrarroxu a 20 y 70 μm, suxiriendo la presencia d'un discu circumestelar de polvu al so alredor; Vega (α Lyrae), Fomalhaut (α Piscis Austrini) y Denébola (β Leonis) son estrelles análogues que tamién se topen arrodiaes por un discu de similares carauterístiques.

Una estrella de magnitú +12,7, visualmente a 39 segundos d'arcu de Pi1 Orionis, pue tar físicamente rellacionada con ella.

## Referencies
Pi1 Pegasi

**Pi1 Pegasi** (π1 Pegasi / π1 Peg / 27 Pegasi) ye una estrella na constelación de Pegasu de magnitú aparente +5,60.
Forma una doble óptica con Pi2 Pegasi, magar les dos estrelles nun tán gravitacionalmente xuníes. La distancia real ente elles ye de 31 años lluz (47.000 UA), pero muévense al traviés del espaciu en direiciones distintes y con velocidaes distintes, lo que refuga que formen un verdaderu sistema binariu.

Distante 283 años lluz del Sistema Solar, Pi1 Pegasi ye una xigante mariella de tipu espectral G6III con una temperatura efectivo de 4790 K. Relluma con una lluminosidá 51 vegaes mayor que la lluminosidá solar y el so radiu ye 10 vegaes más grande que'l del Sol.
Rota amodo, siendo'l so velocidá de rotación proyeutada de 6 km/s, lo que da llugar a un llargu periodu de rotación que puede ser d'hasta 89 díes.
El so conteníu metálico ye claramente inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,22.

Con una masa casi doble de la del Sol, Pi1 Pegasi ye una de les munches xigantes visibles nel cielu nocherniegu en que'l so interior tien llugar la fusión nuclear del heliu.
Tien una edá envalorada de 1300 millones d'años.
Cerca d'ella puédense reparar cuatro estrelles tenues que'l so rellumu ta entendíu ente magnitú 10 y 12; sicasí, nenguna d'elles ta físicamente amestada a Pi1 Pegasi.

## Referencies
Pi1 Ursae Majoris

**Pi1 Ursae Majoris** (π1 UMa / 3 Ursae Majoris) ye una estrella na constelación del sietestrellu de magnitú aparente +5,65.
Recibe'l nome tradicional de **Muscida**, utilizáu tamién pa designar a Ómicron Ursae Majoris y Pi2 Ursae Majoris.
Asitiada a 46,8 años lluz del Sistema Solar, Pi1 Ursae Majoris forma parte de la corriente d'estrelles de l'Asociación estelar del sietestrellu.

Pi1 Ursae Majoris ye una nana mariella de tipu espectral G1.5Vb, en munchos aspeutos asemeyáu al nuesu Sol.
Con una temperatura efectivo de 5768 K, el so diámetru correspuende al 95% del diámetru solar. Una diferencia notable col Sol ye la so edá, envalorada en namái 240 millones d'años, lo que supón pocu más del 5% de la edá de la nuesa estrella.
Exhibe una bayura relativa de fierro daqué inferior a la solar, en redol al 90% de la mesma.

Apaez catalogada como variable BY Draconis, clase de variables que les sos fluctuaciones acomuñar a la presencia de manches na so superficie o otru tipu d'actividá cromosférica.

Al igual qu'estrelles como HD 69830 o HD 76151, Pi1 Ursae Majoris amuesa un escesu nel infrarroxu a 30-34 μm y 70 μm, lo que suxer la esistencia d'un discu circumestelar de polvu al so alredor.
Observaciones col Telescopiu espacial Spitzer en llonxitú d'onda de 160 μm, imponen ciertes propiedaes físiques al discu, tales como una temperatura de más de 36 K y una masa inferior a 0,36 × 10-4 vegaes la masa de la Lluna.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
Pi2 Pegasi

**Pi2 Pegasi** (π2 Pegasi / π2 Peg / 29 Pegasi) ye una estrella na constelación de Pegasu de magnitú aparente +4,29.
Forma una doble óptica con Pi1 Pegasi, magar les dos estrelles nun tán gravitacionalmente amestaes. La distancia real ente elles ye de 31 años lluz (47.000 UA), pero mover pol espaciu en direiciones distintes y con velocidaes distintes, polo que se refuga que formen un verdaderu sistema binariu.

Distante 252 años lluz del Sistema Solar, Pi2 Pegasi ye una xigante mariella de tipu espectral F5III con una temperatura superficial de 6320 K. Relluma con una lluminosidá 92 vegaes mayor que la lluminosidá solar y el so radiu ye 8 vegaes más grande que'l del Sol. Con una masa de 2,5 mases solares, atopar nun estáu infrecuente dientro de la evolución estelar, con un nucleu inerte d'heliu enantes d'empecipiar la fusión d'esti elementu. Coles mesmes, ye una estrella con envoltura, tando arrodiada por un discu circumestelar de materia. La so velocidá de rotación ye bien alzada pa una estrella xigante (145 km/s), implicando un periodu de rotación igual o inferior a 1,8 díes. Estes carauterístiques atípiques probablemente son consecuencia del so anterior estáu evolutivu, cuando inda yera una estrella de tipu B8 en rápida rotación, siendo'l discu actual el remanente del discu d'una estrella Be (como η Centauri). La so edá envalórase en 590 millones d'años.

## Referencies
Pi2 Ursae Majoris

**Pi2 Ursae Majoris** (π2 UMa), tamién conocida como **4 Ursae Majoris** (4 UMa / HD 73108), ye una estrella na constelación del sietestrellu de magnitú aparente +4,60. Recibe'l nome tradicional de **Muscida**, tamién utilizáu pa designar a Ómicron Ursae Majoris y Pi1 Ursae Majoris. Con esta última forma una doble óptica con una separación de 0,7º. En 2007 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor de Pi2 Ursae Majoris.

Asitiada a 252 años lluz del Sistema Solar, Pi2 Ursae Majoris ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III más fría que'l Sol, con una temperatura efectivo de 4415 K. Nes últimes fases de la so vida, relluma con una lluminosidá 127 vegaes mayor que la solar. El so diámetru ye 19,3 vegaes más grande que'l del Sol. A diferencia d'otres estrelles con planetes que suelen tener una alta metalicidá, Pi2 Ursae Majoris presenta un conteníu en fierro en rellación al d'hidróxenu de tan solo el 60% del que tien el Sol.

## Sistema planetariu

En 2007 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar, denomináu 4 Ursae Majoris b, per aciu l'analís de les velocidaes radiales. La so masa ye siquier 7,1 vegaes mayor que la de Xúpiter, moviéndose nuna órbita bien escéntrica (ε = 0,43) que fai que la separación al respective de la estrella varie ente 0,49 UA y 2,3 UA. El so periodu orbital ye de 269 díes.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies

* 4 UMa -- Star (SIMBAD)
* 4 Ursae Majoris The estrasolar planets Encyclopaedia
* Pi-2 Ursae Majoris (Stars, Jim Kaler)
Pi4 Orionis

**Pi4 Orionis** (π4 Ori / 3 Orionis / HD 30836) ye una estrella na constelación d'Orión. Comparte la denominación de Bayer *[[Pi (lletra)|Pi]]* con otros cinco estrelles, siendo ente éstes la segunda más brillosa con magnitú aparente +3,67. Al igual qu'otres munches estrelles de la constelación —Bellatrix (γ Orionis) o Saiph (κ Orionis) ente elles— forma parte de l'asociación estelar Orión OB1. Alcuéntrase a unos 1250 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi4 Orionis ye una binaria espectroscópica, esto ye, les componentes nun se pueden resolver con telescopiu. Los dos son estrelles calientes de 21.800 K de temperatura y tipu espectral B2, la primaria clasificada como xigante y la secundaria como subxigante. El periodu orbital del sistema ye de 9,519 díes y la lluminosidá conxunta del mesmu ye de 27.000 soles.

Asumiendo que la estrella xigante ye 1,5 vegaes más brillosa que la so compañera (valores típicos pa esta clase d'estrelles), les lluminosidaes respeutives seríen 16.200 y 10.800 vegaes mayores que la solar, con unes mases en redol a 10 mases solares. Con estos parámetros resulta una separación ente les dos estrelles d'unes 0,25 UA. Los valores envaloraos de temperatura y lluminosidá suxeren qu'en realidá ambes pueden ser estrelles de la secuencia principal con una edá de menos de 20 millones d'años.

## Referencies

* Pi4 Orionis (SIMBAD)
* Pi-4 Orionis (Stars, Jim Kaler)
* Pi4 Orionis (Alcyone)
Pi5 Orionis

**Pi5 Orionis** (π5 Ori / 8 Orionis / HD 31237) ye una estrella na constelación d'Orión de magnitú aparente +3,72. Comparte la denominación de Bayer «*[[Pi (lletra)|Pi]]*» con otros cinco estrelles, siendo la tercera más brillosa ente elles por detrás de Tabit (π³ Orionis) y π<sup>4</sup> Orionis. Alcuéntrase aproximao a 1340 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Pi5 Orionis ye una estrella binaria que la so componente principal ye una xigante azul de tipu espectral B3III. El so espectru revela que l'acompañante ye una estrella de la secuencia principal de tipu B0. El periodu orbital del sistema ye de namái 3,7004 díes y la órbita ta inclinada unos 70º respectu al planu del cielu. La separación ente les dos estrelles nun ye conocida, pero podría ser de namái unes poques centésimes d'UA.

La proximidá ente los dos componentes según la so velocidá de rotación —cimera a 90 km/s— fai que dambes estrelles nun tengan forma esférica sinón elipsoidal. Con una variación nel so rellumu de 0,07 magnitúes, Pi5Orionis constitúi una variable elipsoidal rotante asemeyáu a Espiga (α Virginis). Dicha variabilidá afayóse en 1917 al utilizar esta estrella como referencia mientres s'estudiaba la variabilidá de la binaria eclipsante λ Tauri.

## Referencies

* Pi5 Orionis (SIMBAD)
* Pi-5 Orionis (Stars, Jim Kaler)
Pismis 24-1

**Pismis 24-1** ye un sistema estelar masivu na constelación d'Escorpión. Ye'l miembru más brillosu del cúmulu abiertu Pismis 24, asitiáu dientro de la nebulosa NGC 6357. Envalórase que la so distancia al Sistema Solar ye d'unos 2,5 kiloparsecs (daqué más de 8000 años lluz). Xunto a Trumpler 14, Pismis 24-1 ye'l llugar cola mayor densidá d'estrelles «súper-masives» dientro de los 3 kiloparsecs más cercanos al Sol.

Pismis 24-1 ye cuandoquier una estrella binaria, como se reparó apocayá pola cámara ACS del Telescopiu espacial Hubble.
La primera de les componentes, **Pismis 24-1SW** (HD 319718A / CD-34 11671A / LSS 4142A), ye una estrella de magnitú aparente +10,43 y tipu O4 III(f+), anque apaez na base de datos SIMBAD como xigante azul de tipu espectral O7 III. La otra componente, **Pismis 24-1NE** (HD 319718B / CD-34 11671B / Pismis 24-17), ye igualmente una estrella azul de magnitú +11,4 y espectru O3.5 If* (catalogada como O3 III na base de datos SIMBAD). De la mesma, esta postrera ye una binaria espectroscópica, polo que'l sistema consta d'un mínimu de trés componentes. Primeramente pensóse que Pismis 24-1 yera una única estrella con una magnitú absoluta de -7,3 y una magnitú bolométrica de -11,8, polo que tuviera ente les estrelles más lluminoses de nuesa galaxa.

Les mases envaloraes pa la edad cero na secuencia principal son 96 ± 10 mases solares para Pismis 24-1SW, y 97 ± 10 mases solares pa Pismis 24-1NE. Entá siendo estrelles descomanadamente masives, estos valores topar por debaxo de la llende de 150 mases solares, consideráu la llende cimera de masa pa una estrella. Pueden tener una edá inferior a 1 millón d'años.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles más masives

## Referencies
Pi Puppis

**Pi Puppis** (π Pup / HD 56855 / HR 2773) ye la segunda estrella más brillosa de la constelación de Puppis dempués de Naos (ζ Puppis), con una magnitú aparente de +2,71. Dacuando tamién ye conocida col nome de **Ahadi**. Ye una estrella binaria asitiada a unos 1100 años lluz de distancia del Sistema Solar.

**Pi Puppis A** ye una estrella superxigante naranxa de tipu espectral K3Ib. La so lluminosidá ye equivalente a 19.200 soles y el so radiu ye 290 vegaes el radiu solar, esto ye, 1,35 UA. La so masa ye unes 13 o 14 vegaes mayor que la masa solar, polo que va acabar los sos díes esplotando como supernova.

A pocu más d'un minutu d'arcu ye visible una compañera, **Pi Puppis B**. Ye una estrella de tipu espectral B9.5, con una masa de 2,5 mases solares. La separación mínima cola estrella principal ye de 20.000 UA, emplegando unos 700.000 años en completar la órbita.

Dambes estrelles formen parte del cúmulu abiertu Collinder 132. Les estrelles más brilloses del cúmulu, sacante Pi Puppis A, son nanes azules de tipu B2. Pi Puppis A ye la estrella más masiva del grupu y como tal evolucionó enantes y ye la primera que se tresformó en superxigante.

## Enllaces esternos
* Les 150 estrelles más lluminoses nel Catálogu Hipparcos

## Referencies