open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urocissa caerulea

***Urocissa caerulea***  tamién conocida como **pega azul de Formosa** () o **dama de monte cola llarga** (; taiwanés: Tn̂g-boé soaⁿ-niû), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye endémica de la islla de Taiwán.

## Descripción

La pega azul de Formosa ye aproximao del tamañu de la pega común, pero con una cola más llarga. Mide alredor de 64 y 65 centímetros de llargor. Les ales miden de 18 a 21 centímetros y la cola alredor 40 centímetros de llargu.

Machu y la fema son similares n'apariencia. La cabeza, el pescuezu y el pechu son de color negru, los güeyos son mariellos, el picu y les pates son coloraes, y el restu del plumaxe ye d'un ricu color azul escuru a púrpura. Tamién tien marques blanques nes ales y la cola.

## Referencies

## Enllaces esternos
Urocissa erythrorhyncha

***Urocissa erythrorhyncha*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ta distribuyida per bona parte de China, la India ya Indochina. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Urocissa flavirostris

***Urocissa flavirostris*** o *Pega piquigualda* ye una especie d'ave na familia Corvidae. Forma una superespecie cola pega de Formosa y la pega piquirroja. La especie alcuéntrase en zones del norte del subcontinente indiu incluyíu les estribaciones de los Himalayes, con una población aisllada en Vietnam.

## Descripción
Mide 66 cm de llongura incluyida la so cola que mide unos 46 cm. Dambos sexos son similares. La cabeza, pescuezu, y pechu son negros con una mancha blanca na so nuca; el restu del plumaxe inferior ye blancu, con daqué de tono lila; tol plumaxe cimeru ye d'un color azul-púrpura, mas brillosu nes ales y la cola; les sos plumes de vuelu tienen estremos blancos, y el so llateral espuestu tamién ye blancu; la so cola ye llarga y gradual, les plumes son azules, con estremos blancos, toes sacante'l par central tienen una banda negra per delantre del blancu.

### Nial
Constrúi'l nial nuna bifurcación d'una caña d'un árbol, polo xeneral de tamañu moderáu anque con xamasca trupa, lo que fai que seya difícil reparalo. El nial ye abondo grande y ye construyíu con paliyos y recubiertu con camperes, raigaños y fibres. La puesta consiste de 3 o 4 güevos. El color base de los güevos va d'un tonu crema amarellentáu a un tonu ablondu predresu, y bien dacuando son d'un verde bien claro. Les marques son pequeñes pintes de diversos tonos de marrón, pardu o purpura, y polo xeneral tienden a arrexuntase nuna zona cerca del estremu más anchu del güevu.


Archivu:Yellow-billed Blue Magpie I IMG 7394.jpg|Pega piquigualda en Kullu - Distritu Manali de Himachal Pradesh, India 
Archivu:Yellow billed Blue Magpie I4 IMG 2895.jpg|en Kullu 
Archivu:Yellow-billed Blue Magpie.jpg|en Bután
Archivu:Yellow billed Blue Magpie I2 IMG 2897.jpg|en Kullu
Archivu:Yellow-billed Blue Magpie I IMG 7393.jpg|en Kullu 


## Referencies
Urocissa whiteheadi

***Urocissa whiteheadi*** ye una especie d'ave na familia Corvidae. Estrémase de los otros miembros del so xéneru en que'l so plumaxe ye blancu y negru, faltándo-y les plumes azules que tienen otres *Urocissa*. Ye por ello que dacuando se asítiase-y nel so propiu xéneru monotipu, *Cissopica*, anque paez ten abondes carauterístiques como pa permanecer nel xéneru *Urocissa*. 
Esisten dos subespecies denomaes *whiteheadi* en Hainan y *xanthomelana* nel sur de China, norte de Vietnam, y el norte y centru de Laos.

El so nome conmemora al esplorador británicu John Whitehead.

## Sinonimia
**Cissopica whiteheadi*

## Referencies

## Enllaces esternos
*https://ebird.org/species/whwmag2?siteLanguage=es_ES ebird.org/  *Urocissa whiteheadi*, *Urocissa whiteheadi xanthomelana*.
Vauriella gularis

El **papamoscas embridado**  (***Vauriella gularis***) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. 

## Sinonimia
**Rhinomyias gularis* Sharpe, 1888

## Distribución xeográfica
Ye endémica de les zones montiegues del norte de la islla de Borneo.

## Estáu de caltenimientu
Ta amenazada pola perda del so hábitat natural.

## Referencies

## Enllaces esternos
Urocynchramus pylzowi

***Urocynchramus pylzowi*** o *Pinzón de Przewalski*ye una ave paseriforme de la familia Fringillidae y única representante del xéneru ***Urocynchramus***. Distribúise polos montes de China centru occidental. El nome común vien-y por Nikolai Przhevalsky, esplorador rusu que describió la especie.

## Taxonomía
Les sos afinidaes taxonómiques por llargu tiempu nun tuvieron clares, foi considerada como miembru de Fringillidae y d'Emberizidae. Groth (2000) propunxo que s'instaurara como únicu miembru de la familia **Urocynchramidae**, (daqué que orixinalmente fuera propuestu na lliteratura ornitolóxica alemana en 1918 por Domaniewski, y tamién por Wolters en 1979) y esti cambéu foi adoptáu na edición sesta (2007) de la anque esto nun foi adoptáu polos organismos de caltenimientu y estudiu de les aves.

## Descripción
El pinzón de Przhevalsky ye una ave pequeña d'apariencia similar a *[[Uragus sibiricus]]*. La cola ye llarga, y los sexos son dimórficos, los machos con gargüelu, pechu y banduyu rosados brillantes. Los dos sexos tienen el plumaxe castañu rayáu nel llombu y les ales. El picu ye más finu que'l de *Uragus sibiricus*. La carauterística morfolóxica que más los estrema ye la pluma primaria esterior, que nos Fringillidae y Emberizidae ye vestigial, y en *Urocynchramus* ye dos tercios del llargor de la primaria más próxima.

*Urocynchramus pylzowi* vive n'elevaciones ente 3050 y 5000 msnm, en pareyes mientres la reproducción y en pequeñes bandaes mientres l'iviernu. Przhevalsky describió'l cantar d'esta especie como similar al de les Emberizidae. La especie nun foi bien estudiada na naturaleza, y conozse pocu del so comportamientu. Nun se piensa que tea amenazada por actividaes humanes y se llista como ave Estáu de caltenimientu ensin amenaciar na llista de la IUCN.

## Referencies

## Enllaces esternos

* montereybay.com/ Pinzón de Przhevalsky Don Roberson; Families d'aves del mundu,
Vidua paradisaea

***Vidua paradisaea*** ye una ave pequeña color café qu'habita n'África Oriental, dende l'este de Sudán hasta'l sur d'Angola. Mientres la temporada de cría'l machu lluz un pechu color café doráu con un abdome blancu amarellentáu y una llarga cola negra que puede llegar a midir 36 cm de llargu, ye dicir tres veces la llongura del so cuerpu.

Ye un parásitu del pinzón Melba. Les críes de la Vilba son más zaragateres que les críes del Pinzón, polo que los padres adoptivos danlu más atención qu'a les sos propies críes.

El so estatus de caltenimientu según la Llista Colorada evaluóse como de baxa esmolición (LC). 

## Referencies

## Enllaces esternos

* xeno-canto.org/ ''Vidua paradisaea'',
* ''Vidua paradisaea'', Llista Colorada de la IUCN
Vireo altiloquus

***Vireo altiloquus***, ye una pequeña ave paseriforme de la familia Vireonidae, perteneciente al xéneru *[[Vireo]]*.

## Distribución
Reproduzse nel sur de la Florida y les Antilles occidentales y migra pel hibiernu escontra les Antilles Mayores y el norte d'América del Sur, hasta les islles de la mariña de Venezuela. Dacuando fueron atopaos exemplares na mariña Caribe de Costa Rica y Panamá. Trátase una Migración de les aves migrante parcial.

## Hábitat
El so hábitat de crianza son les árees montiegues de fueya caduques y los plantíos, y na Florida tamién los manglares. Constrúi un nial en forma de taza nuna horqueta de la caña d'un árbol y la fema pon 2 a 3 güevos blancos.

## Descripción
Mide ente 14 y 15 cm de llargor y les sos ales algamen 25 cm de valumbu. Pesa ente 17 y 19 g. Tien les pates relativamente grueses, de color gris azuláu y un sólidu picu coritu.

L'envés ye de color verde oliva parduzu y el banduyu blancu, con color amarellentáu nos lladrales y debaxo de la cola. Tien l'iris de los güeyos color coloráu lladriyu y una corona gris-marrón con tenues cantos escuros. Presenta una llinia escura al traviés de los güeyos y una franxa blanca na ceya. Tien una llinia de color coritu (el "bigote") a los llaos del pescuezu, dixebrando'l gargüelu blancu de les mexelles oliva. Les aves xuveniles son similares, pero tienen los güeyos color café-acoloratáu.
Paecer al vireo ojirrojo, pero ye más pardu y opacu nel envés y estrémase más claramente peles llinia negres en "bigote". El so cantar consta de trés sílabes que suenen como *whip, Tom Kelly*, más abrupto que'l del vireo ojirrojo.

### Subespecies
* *Vireo altiloquus altiloquus*
* *Vireo altiloquus barbadensis*
* *Vireo altiloquus barbatulus* 
* *Vireo altiloquus bonaire*nsis* 
* *Vireo altiloquus canescens
* *Vireo altiloquus grandior*
La subespecie de la Florida *Vireo altiloquus barbatulus* tien un picu 15 % más curtiu que'l picu de la del norte del Caribe *V. a. bonairensis*. Esta postrera dacuando vija tamién hasta Florida y Louisiana.

## Alimentación
La so dieta consta principalmente d'inseutos de la xamasca d'árboles y dacuando vuelen mientres s'alimenten. Coles mesmes, comer pequeñes cantidaes de bayes.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* Stiles and Skutch *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

## Enllaces esternos

* Black-whiskered Vireo Bird Sound
Vireo bairdi

***Vireo bairdi***, ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Esta especie d'ave distribúise por Méxicu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo carmioli

***Vireo carmioli*** ye una especie d'ave paseriforme que pertenez e a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise pelos montes de Costa Rica. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo cassinii

***Vireo cassinii*** ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu.

## Subespecies
**Vireo cassinii cassinii*
**Vireo cassinii lucasanas*

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo crassirostris

***Vireo crassirostris*** ye una especie d'ave de Les Bahames, República Dominicana, Cuba, Islles Caimán y Islla Tortúa (d'Haití) y tamién nes islles de Providencia y Santa Catalina (de Colombia) nel Caribe occidental. Pertenez a la familia Vireonidae del orde Passeriformes.

## Subespecies
**Vireo crassirostris alleni* 
**Vireo crassirostris approximans* 
**Vireo crassirostris crassirostris*
**Vireo crassirostris cubensis*
**Vireo crassirostris stalagmium*
**Vireo crassirostris tortugae*

## Etimoloxía
En llatín *Vireo* ye'l nome d'esti tipu d'aves, y *crassirostris* ye “cara gorda”. 

## Distribución
En Cuba alcuéntrase en vexetación costera del Cayo Paredón Grande y viéronse exemplares mozos tamién en Cayo Coco, nes provincies de Camagüey y Ciegu d'Ávila respeutivamente, dambos del Archipiélago Jardín del Rei (o Sabana-Camagüey).

## Descripción
Mide cerca de 14 cm de llargu. El picu ye gruesu. Los güeyos son castaños. Nel envés ye oliváceo, pembaxo ye blancuciu o amarellentáu, y dacuando, daqué verduzco escontra los llaos. Tien como antioyos mariellos arrodiando los güeyos y sobre el picu, y una manchita negra ente'l güeyu y el picu. Tien dos bandes blancu-amarellentaes bultables nes ales. L'exemplar mozu aseméyase al adultu pero coles bandes de les ales pocu bultables y les plumes de la cabeza y el llombu con puntes castañes.

## [[Nieru]]
Añeren de marzu a xunetu.

## Ave amenazada
Ye una ave que yera considerada en Cuba con categoría d'amenaza crítica. Nel área de distribución en Cuba tán faciéndose desarrollos turísticos. Sicasí, na llista colorada de la IUCN apaez como non amenazada (LC).

## Bibliografía
* Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). *Birds of Cuba*. Helm Field Guides, Londres. 253 pp.

## Referencies

## Enllaces esternos

*birdscolombia.com/ ''Vireo crassirostris'',  
*iucnredlist.org/ Verderón Piquigrueso, ''Vireo crassirostris''
Vermivora pinus

***Vermivora pinus*** ye una especie d'ave migratoria de la familia de los parúlidos. Añera nel oriente d'Estaos Xuníos y invierna dende'l sur de Méxicu hasta'l centru de Panamá.

Ye una especie con llixeru dimorfismu sexual. Los machos adultos tienen la cabeza y les partes ventrales de color mariellu, con lores negros. Les plumes cobertoras inferiores de la cola son blancucies. La nuca y l'envés son de color mariellu oliváceo. La cola y les ales son gris azuláu; nes ales hai dos bandes blancucies.

Les femes y el neñones son similares a los machos, anque llixeramente más opacos, amás de que tienen dellos matices oliváceos na corona. Les femes tienen la zona loreal oliva fusca y los machos inmaduros presentar negra.

Habita n'escamplaes de montes, na soviesca y ecotonos. Aliméntase principalmente de bárabos d'inseutos.

Hibrídase llargamente col chipe alidorado (*[[Vermivora chrysoptera|V. chrysoptera]]*) onde coinciden dambes especies, principalmente na zona de los Grandes Llagos y en Nueva Inglaterra. D'esta hibridación producen dos morfos principales:

* Chipe de Brewster. Tien un plumaxe bien similar a *V. chrysoptera* y el patrón facial de *V. pinus*. Ye dominante xenéticamente y polo tanto ye más común.
* Chipe de Lawrence. El plumaxe del cuerpu ye bien similar a *V. pinus*, pero'l patrón de coloración en cabeza y pescuezu ye'l de *V. chrysoptera*. Ye recesivo xenéticamente y polo tanto ye raru nes poblaciones.

Magar les diferencies morfolóxiques, el entrecruzamiento con *V. chrysoptera* ye motivu de que n'ocasiones seya consideráu coespecífico con esti postreru.

## Referencies

## Referencies
* Peterson, Roger Tory, y Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campu. Editorial Diana, Méxicu. ISBN 978-968-13-3207-5
* Howell, Steve N.G., y Sophie Webb. 2007. *A guide to the birds of Mexico and northern Central America*. Oxford University Press, Estaos Xuníos. ISBN 9780198540120
* Sada, A.M.; Phillips, R., y Ramos, M.A. 1984. . Publicación de Divulgación Non. 17. Institutu Nacional d'Investigaciones sobre Recursos Bióticos. Méxicu. Citáu por Peterson y Chalif (2008).
* 
* 

## Enllaces esternos
Vireo gilvus

***Vireo gilvus***, tamién conocíu como *Vireo gorjeador* ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise per gran parte de Norteamérica y América Central incluyendo Canadá, Islles Caimán, Costa Rica, Cuba, El Salvador, Guatemala, Hondures, Xamaica, Méxicu, Nicaragua y Estaos Xuníos. El so hábitat consiste en montes y güelgues.

## Subespecies
**Vireo gilvus amauronotus*
**Vireo gilvus brewsteri* 
**Vireo gilvus bulli*
**Vireo gilvus connectens*
**Vireo gilvus eleanorae*
**Vireo gilvus gilvus*
**Vireo gilvus petrorus*
**Vireo gilvus strenuus*

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo latimeri

***Vireo latimeri*** ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise per Puertu Ricu.

## Distribución y hábitat
Atópase nel oeste y centru de Puertu Ricu (escontra l'este hasta Loíza L'Aldea, Caguas y Patillas).
La especie asocede principalmente en montes de llombes de caliar, y tamién en plantíos de café. Tamién asocede en manglares en Torrecilla-Piñones, pero, abondo estrañu, nun ye atopáu en nenguna otra área de manglar de la islla.
.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo nanus

***Vireo nanus*** ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise per República Dominicana y Haití.

## Sinonimia
**Empidonax nanus*, Lawrence, 1875

## Distribución y hábitat
Atópase na islla La Española, principalmente a lo llargo de la mariña norte y este y nel valle de Neiba, y na islla de la Gonâve, nel Mar Caribe.
El so hábitat preferencial son carbes seques tropicales y subtropicales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireo philadelphicus

***Vireo philadelphicus*** ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*.Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Panamá, tamién nel Mar Caribe.

## Distribución
Añera nel sur de Canadá (dende Alberta y estremu este de Columbia Británica escontra l'este hasta'l sureste de Quebec y Nueva Brunswick, posiblemente tamién Nueva Escocia), al sur nel norte de los Estaos Xuníos hasta'l norte de Dakota del Norte, norte de Minnesota, norte de Míchigan, norte de Nueva York y Maine. Migra escontra América Central (estremu sur de México, en Chiapas y Yucatán, al sur hasta'l centru de Panamá).​ 
Amás de los países yá mentaos, rexístrase la so presencia en Les Bahames; Belize; Les Bermudes; Islles Caimán; Costa Rica; Cuba; El Salvador; Guatemala; Hondures; Nicaragua; Saint Pierre y Miquelon y Islles Turques y Caicos. 
Rexistróse como divagante n'Antigua y Barbuda; Aruba; Xamaica; Puertu Ricu y llega hasta Gran Bretaña.

## Referencies

## Enllaces esternos
Uropsila leucogastra

***Uropsila leucogastra***, tamién conocida como **cucarachero ventriblanco** o **chivirín banduyu blancu**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu ***Uropsila***.

Ye nativu d'América Central, incluyendo Belize, Guatemala, Hondures y Méxicu. 
El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical de tierres baxes. Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireolanius melitophrys

***Vireolanius melitophrys***, tamién conocíu como **vireón pechicastaño**, **vireón pechu castañu** o **Follajero de pechu castañu**  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae. 
Ye nativu de Guatemala y Méxicu. El so hábitat natural inclúi monte húmedu montiegu tropical y subtropical.  

## Subespecies
Estrémense les siguientes subespecies:
* *Vireolanius melitophrys melitophrys*
* *[[Vireolanius melitophrys goldmani]]*
* *[[Vireolanius melitophrys crossini]]*
* *[[Vireolanius melitophrys quercinus]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Vireolanius pulchellus

***Vireolanius pulchellus***, tamién conocíu como **vireón verde**, **vireón esmeralda** o **Follajero esmeralda** , ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae. 
Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá.

## Hábitat
El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical.

## Descripción
Mide 14 cm de llargor y pesa 30 g. El picu ye gruesu y ganchudu. El machu tien la frente, la nuca y l'área orbital de color azul brillante; la corona y les mexelles verdes tiñíes con azul; el restu de la rexón cimera ye verde brillante, con matices oliva nes ales y la cola; el gargüelu ye mariella brillosa, col cazu más blancuciu; el restu de la rexón inferior ye verde amarellentáu, con tinte oliva nos lladrales, que se fai mariellu na parte baxa del banduyu y les coberteres infracaudales. La fema presenta menos azul na cara y la corona y pol so cazu siempres ye mariella.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos, principalmente los que son relativamente llargos y les gates. Tamién consume bayes y granes ariladas.

## Subespecies
Estrémense les siguientes subespecies:
* *Vireolanius pulchellus pulchellus*
* *[[Vireolanius pulchellus deaborni]]*
* *[[Vireolanius pulchellus verticalis]]*
* *[[Vireolanius pulchellus viridiceps]]*
* *[[Vireolanius pulchellus ramosi]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Volatinia jacarina

***'''Volatinia jacarina*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae y únicu representante del xéneru ***Volatinia***. Pue atopase nes zones de pradería, carba y sabana de Suramérica y Centroamérica.

## Descripción
Ye una ave pequeña, d'unos 10 cm de llargu. Presenta un claru dimorfismu sexual nel plumaxe: El machu ye de color negru azuláu, coles partes inferiores de les ales blanques. Les femes y el neñones son parduzos, col banduyu más claru y rayáu. El picu ye anaranxáu.

Principalmente aliméntense de granes, anque tamién d'inseutos.

## Taxonomía
Tien descrites trés subespecies:
**V. j. jacarina* (Linnaeus, 1766) 
**V. j. peruviensis* (Peale, 1848)
**V. j. splendens* (Vieillot, 1817) 

## Referencies

## Enllaces esternos
Corcorax melanorhamphos

***'''Corcorax melanorhamphos*** ye una especie d'ave na familia Corcoracidae. Ye una de solu dos miembros que sobreviven na familia Corcoracidae n'Australia, y ye l'únicu miembru del xéneru ***Corcorax***. Ye nativa deI sur y este d'Australia y ye un exemplu d'evolución converxente una y bones esta lejanamente emparentáu coles choves europees a les cualos paezse.

## Taxonomía
El corvino negru o chova d'ales blanques describióse orixinalmente pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 cola denominación *Coracia melanorhamphos*, otros nomes que se-y asignaron son *Pyrrhocorax leucopterus* pol zoólogu holandés Coenraad Jacob Temminck en 1820, y *Corcorax australis* pol naturalista francés René-Primevère Lesson en 1830. enantes del nome actual propuestu por Gregory Mathews en 1912. El epiteto especifico deriva de les pallabres en griegu antiguu *melano-* 'negru' y *rhamphos* 'picok'.

Alcuéntrase na familia de los constructores de niales de folla o Corcoracidae, qu'en llibros antiguos escríbese como Grallinidae primero que se reasitiara'l xéneru *[[Grallina]]* na familia Monarchidae. Ye una de les úniques dos especies qu'esisten xunto col corvino apóstol (*Struthidea cinerea*), que tienen apariencies distintes pero presenten similaridades tocantes al so comportamientu. La familia de los constructores de niales de folla Corcoracidae na actualidá alcuéntrase allugada nel grupu 'Core corvine', qu'agospia a los cuervos, paniegues, aves del paraísu, coles d'abanicu, monarques atrapamoscas, y drongos.

## Descripción

Los corvinos negros son fácilmente reconocible anque de cutiu confundir con "cuervos". Ye una ave grande y negro, que mide unos 45&nbsp;cm de llargu, siendo apenes más pequeña qu'un cuervu o daqué más grande qu'una pega australiana; pero tien güeyos coloraos y un picu más finu y llevemente curváu escontra baxo, similar al de la chova europea. Cuando l'ave alcuéntrase escitada los sos güeyos encher y el color tórnase más brillosu. Cuando vuela ye fácil reparar los grandes manches blanques que tien nes ales.

## Referencies

David Attenborough, The Life of Birds, Episode 9, 35 mins ff.

## Enllaces esternos
* White-winged Chough videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
Mohoua albicilla

***'''Mohoua albicilla*** ye una especie d'ave pequeña ( 15&nbsp;cm de llargu, 18.5/14.5 g.) de la familia mohoua.

Ye endémica de Nueva Zelanda. Les partes inferiores del machu, les sos ales y cola son d'un color marrón maciu, ente que la so cabeza, y pechu son blancos, la so cabeza ye d'un color blancu casi puru. Les femes y xuveniles tienen colores similares sacante que la nuca y la zona cimera de la so cabeza son d'un marrón apagáu. El so picu y güeyos negros oldeen cola cabeza blanca y les sos pates que son d'un azul corito.

D'antiguo bien comunes nos montes nativos na islla Norte, el mohoua cabeciblanco sufrió un marcáu descensu na so población a lo llargo de los últimos dos sieglos dende la colonización europea y na actualidá solo habita un porcentaxe amenorgáu de les tierres onde moraba d'antiguo. Históricamente la deforestación destruyó amplies zones del hábitat d'esta especie pero na actualidá la mayor amenaza ye la depredación per parte d'especies de mamíferos invasores tales como aguarones y armiños. Foi oxetu d'una activa campaña de caltenimientu y foi reintroducíu con ésitu en reserves cerca d'Auckland y Wellington. Nel pasáu los mohoua cabeciblancos ocupaben un sitial especial na cultura maorí. Amás de ser mentaos en numberoses lleendes, los maorís consideraben que los mohoua cabeciblancos yeren mensaxeros de los dioses y podíen predicir el futuru y por causa de diches creencies, cazar y utilizar en diversos rituales.

## Hábitat y distribución
La zona na qu'habita siempres foi la islla Norte de Nueva Zelanda, y delles islles na so proximidá, incluyida la islla Little Barrier (onde ye l'ave más común nel monte) la islla Great Barrier y la islla Kapiti; sicasí, la zona amenorgóse de manera significativa dende'l sieglu XIX por causa de diversos factores rellacionaos con actividaes humanes. La distribución del mohoua cabeciblanco y el so pariente cercanu, el mohoua cabecigualda son simpátricas, onde la zona habitada por esta últimu especie acutada a la islla Sur. Los mohoua cabeciblancos polo xeneral atópense acutaos a grandes zones de arbustos antiguos y monte nativu qu'entá s'atopen na islla Norte pero demostraron ser adaptables al establecer poblaciones en dellos plantíos exóticos de pinu, especialmente nel pandu volcánicu de la islla Norte.

## Referencies
Willisornis poecilinotus

***Willisornis poecilinotus*** o *Formigueru dorsiescamado* ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae). De cutiu incluyóse nel xéneru *[[Hylophylax]]*, pero anguaño sábese que pertenez a un cladu distintu, polo que-y lo alluga dientro del xéneru monotípicu ***Willisornis***. Mientres un curtiu ralu tuvo allugáu nel *Dichropogon*, pero esti nome yá yera primeramente utilizáu por un xéneru de mosques asílidas (*Dichropogon* Bezzi, 1910).

Habita nos montes de l'Amazonia de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guayana, el Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales. Al igual qu'otres especies d'hormigueritos, de cutiu sigue ensames de formigues guerreres.

Amás de presentar dimorfismu sexual, el plumaxe de la subespecie ye por demás variable, lo qu'induz a especulaciones que'l formigueru dorsiescamado como lo define na actualidá podría incluyese a más d'una especie. Los machos de toles subespecies, y les femes de delles subespecies (anque non de toes) tienen rayes blanques nel so envés, lo que-y da la denominación común de formigueru dorsiescamado.

## Sinonimia
* *Hylophylax poecilinotus* (Cabanis, 1847) 
* *Dichropogon poecilinotus* (Cabanis, 1847) 

## Referencies

* Agne, C.E.Q. & Pacheco, J.F. 2007. Un homonimu en Thamnophilidae: un nuevu nome pa *Dichropogon* Chubb. *Revista Brasileira de Ornitologia* 15 (3): 484-485

## Enllaces esternos
*birdscolombia.com/ Hormiguero Escamado, ''Willisornis poecilinotus''
Vireo vicinior

***Vireo vicinior*** ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru *[[Vireo]]*. Distribúise per Estaos Xuníos y Méxicu. 

## Distribución y hábitat
Esta especie añera nel suroeste de los Estaos Xuníos, dacuando dende Wyoming, centru y este d'Utah, sur de Nevada y sur de California escontra l'este, de forma discontinua, hasta l'oeste de Colorado, norte y este d'Arizona, oeste, norte y sureste de Nuevu Méxicu y oeste de Texas (Parque Nacional Big Bend y árees axacentes), y noroeste y norte de Méxicu (norte de Baxa California y norte de Coahuila). Migra escontra árees non reproductives dende'l suroeste d'Arizona escontra'l sur hasta'l noroeste de Méxicu (oeste de Sonora, sur de Baxa California) y nel suroeste de Texas.

## Referencies

## Enllaces esternos
* cantu grabáu y mapa de distribución de '''''Vireo vicinior''''' xeno-canto.org/.
Vireolanius leucotis

***Vireolanius leucotis*** tamién denomináu **verderón real**, **follajero de capa escura** o **follajero de coroniella pizarrosa** ye una especie d'ave de la familia de los vireónidos. Habita nos monte húmedos del norte de Bolivia, oriente de Perú , noroccidente y oriente d'Ecuador, occidente y sur de Colombia, suroriente de Venezuela; Guyana, Surinam, Guayana Francesa y norte de Brasil.

## Descripción
Tien 14 cms de valumbu, iris verde llima, picu fuerte agazupáu con punta escontra baxo y coritu na parte cimera y gris azuláu embaxo. Cabeza gris cayuela con franxes negres y bultables ceyes de color mariellu brillante, con manches negres debaxo y al llau del güeyu. Envés verde oliva y gargüelu, pechu y banduyu de color mariellu brillante coles ales tiñíes d'oliva. Una sola subespecie tien la mexella blanca, que nun se presenta nes demás.

## Comportamientu
Forrajea nel dosel del monte húmedu, bien enriba del suelu, onde s'atopa en pareyes o integrada en bandes mistes con otres especies d'aves

## Hábitat
Bien común nel Dosel arbóreu del monte húmedu, onde s'atopa en pareyes o integrada en bandes mistes con otres especies d'aves. De xemes en cuando baxa hasta'l suelu como parte d'eses bandes.

## Alimentación
Busca inseutos y canesbes na cara inferior de hojes verdes, en las ramas más externes de los árboles altos, de forma similar a Polioptila guianensis y raramente desciende al subdosel arbóreu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Wilsonia citrina

***Wilsonia citrina***, tamién conocíu como **reinita encapuchada**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos que cría n'América del Norte y pasa l'iviernu en Méxicu, les Antilles y América Central.

## Sinonimia
**Setophaga citrina*

## Descripción
Mide 12 o 13 cm de llonxitú permediu na so edá adulta. El machu presenta un carauterísticu capiellu negru qu'arrodia la cara mariella. El restu del plumaxe de les partes dorsales ye oliváceo, y el de les partes ventrales (quitando gargüelu y parte cimera del pechu) mariellu.

## Referencies

## Bibliografía
* Peterson, Roger Tory, y Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campu. Editorial Diana, Méxicu. ISBN 978-968-13-3207-5
* Sada, A.M.; Phillips, R., y Ramos, M.A. 1984. . Publicación de Divulgación Non. 17. Institutu Nacional d'Investigaciones sobre Recursos Bióticos. Méxicu. Citáu por Peterson y Chalif (2008).
* Howell, Steve N.G., y Sophie Webb. 2007. *A guide to the birds of Mexico and northern Central America*. Oxford University Press, Estaos Xuníos. ISBN 978-0-19-854012-0

## Enllaces esternos
Wilsonia pusilla

***Wilsonia pusilla*** una especie de pequeña ave paseriforme de la familia de los parúlidos. Ye una especie migratoria qu'añera en vastes zones d'Alaska, Canadá y la mariña este de los Estaos Xuníos, y envierna principalmente en Méxicu y América Central.

## Subespecies
Hai trés subespecies reconocíes: 
**C. p. pusilla*, descrita por Alexander Wilson en 1811. 
**C. p. pileolata*, descrita pol naturalista alemán Peter Simon Pallas en 1811. 
**C. p. chryseola*, descrita por Robert Ridgway en 1902.

## Bibliografía
* Sada, A.M.; Phillips, R., y Ramos, M.A. 1984. . Publicación de Divulgación Non. 17. Institutu Nacional d'Investigaciones sobre Recursos Bióticos. Méxicu. Citáu por Peterson y Chalif (2008).
* Howell, Steve N.G., y Sophie Webb. 2007. *A guide to the birds of Mexico and northern Central America*. Oxford University Press, Estaos Xuníos. ISBN 978-0-19-854012-0

## Referencies

## Enllaces esternos
Xanthocephalus xanthocephalus

El **tordu cabeciamarillo**, ***Xanthocephalus xanthocephalus***, ye un ictérido de tamañu medianu, y únicu miembru del xéneru ***Xanthocephalus***. Distribuyir en Norteamérica; añera en Canadá y los Estaos Xuníos y invierna principalmente en Méxicu.

## Descripción
Los adultos tienen un picu marcáu. El machu adultu ye principalmente negru con cabeza y pechu mariellu; tien una mancha blanca na ala dacuando solamente visible mientres el vuelu. La fema adulta ye principalmente marrón col gargüelu y el pechu mariellos opacos.
 
## Hábitat

El so hábitat de crianza son los banzaos d'espadaña acuática en Norteamérica, principalmente al oeste de los Grandes Llagos. El so nial construyir cola vexetación del banzáu y sobre ésta. Faen los sos niales en colonies, compartiendo de cutiu el so hábitat col tordu sarxentu. Mientres la estación de la crianza y de anidamiento, los machos son bien territoriales y pasen enforma del so tiempu colgaos nos tarmos de plantes acuátiques, exhibiéndose o escorriendo a los intrusos.

Estes aves emigren nel iviernu al suroeste de los Estaos Xuníos y a Méxicu. Emigren de cutiu n'enormes bandaes con otres especies d'aves. Estos tordos son solamente residentes permanentes nuna pequeña zona de Norteamérica: el Valle de San Joaquín, en California (Estaos Xuníos) y el sur del Valle del Ríu Coloráu (estaos d'Arizona y California, y Baxa California, Méxicu). Foi columbráu amás de manera accidental en rexones bien alloñaes del so área de distribución natural, como nel este d'América del Norte y nes Antilles. Escasamente foi vistu n'Europa occidental, con dellos rexistros, que s'abarrunten referir a escapes del cautiverio.

## Alimentación

Estos páxaros busquen alimentos nel banzáu, en campos o na tierra; cacen dacuando inseutos nel vuelu. Comen principalmente granes ya inseutos. Fora del periodu de la nidificación, aliméntense de cutiu en bandada, frecuentemente con otres especies de tordos. El cantar d'esti páxaru asemeyar al ruíu que produz l'abrir y cerrar d'un gonciu ferruñosu.

## Referencies

*  especies non en peligru.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Yellow-headed Blackbird Species Account - Cornell Lab of Ornithology
* Yellow-headed Blackbird  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* http://www.youtube.com/watch?v=qfExr7Y7l3w - video of a female Yellow-headed Blackbird in Annapolis Valley, NS, Canada, well outside of its normal range.
Xanthotis macleayanus

***Xanthotis macleayanus*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica d'Australia. Tien una distribución llindada dientro d'Australia, viviendo namái nel norte de Queensland, dende Cooktown hasta l'estremu sur de les montes Paluma. Habita en viesques seques y viesques húmedes de tierres baxes. El so nome conmemora a William John Macleay, naturalista, zoólogu, herpetólogu y políticu australianu.

## Sinonimia
**Ptilotis macleayanus*

## Referencies

## Enllaces esternos

*datazone.birdlife.org/ ''Xanthotis macleayanus'',
Xenodacnis parina

***Xenodacnis parina***, ye una pequeña ave neotropical passeriforme perteneciente a la familia Thraupidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu ***Xenodacnis***.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nel sur d'Ecuador y Perú. Conózse-y como **Azulito altoandino**. Apaez nos montes del Cordal de los Andes a un altor de 3000 a 4600 metros.

Los adultos lleguen a los 12,5 cm de llargor. Los machos son de color azul fondu colos güeyos escuros. Los machos de toles subespecies son más apagaos, coles partes inferiores de color marrón acoloratáu.

## Subespecies
* *Xenodacnis parina bella*,  Bond & Meyer de Schauensee 1939 
* *Xenodacnis parina parina*,  Cabanis 1873 
* *Xenodacnis parina petersi*,  Bond & Meyer de Schauensee 1939

## Referencies

## Bibliografia
* Clements, James F., and Noam Shany. A Field Guide to the Birds of Peru. Ibis Publishing, 2001.

## Enllaces esternos
Xenopirostris xenopirostris

El **vanga de Lafresnaye** (***Xenopirostris xenopirostris***) ye una especie d'ave de la familia Vangidae.

## Distribución y hábitat
Ye endémica de Madagascar. El so hábitat natural son la zona de arbustos secos subtropical o tropical.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xenops minutus

***Xenops minutus***, tamién denomináu **picolezna llisu**, **senciellu** o **mozu**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive n'América, dende'l sur de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina.

## Descripción
El picolezna menudu mide de 11,5 a 12,5&nbsp;cm de llargu, y pesa unos 12&nbsp;g. Tien un picu fuerte y apuntiao cola parte inferior llixeramente curvada escontra riba. La cabeza ye de color marrón con llistes superciliares de color crema y llistes malares ablancazaes. Les partes cimeres son pardes, faciéndose acolorataes nel obispillo y la cola. Presenta una banda beige sobre les ales que son de color marrón escuru. Los pares inferiores son llises y de color pardu oliváceo. Dambos sexos son d'aspeutu similar, ente que los xuveniles tienen el gargüelu de color pardu escuru. L'ausencia de llixos y llistes nos sos partes inferiores ye la diferencia más obvia al respective de les otres especies de *[[Xenops]]*, especialmente col picolezna acoloratáu. Amás ye la única especie de rexones baxes del xéneru.

El picolezna menudu aliméntase d'inseutos de les corteces, tueros podres y les cañes seques, incluyíos los escarabayos de la madera podre. Mover en toes direiciones pol tueru como los agateadores, anque nun usa la so cola pa sofitase. Puede ser alcontráu poles sos agudes llamaes en forma de *chiit*, o los sos cantares, una serie de cinco o seis notes vibrantes *fit fit fit f’ f’f f’*. De cutiu xúnese a bandaes d'alimentación xunto a otres especies.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Arxentina, Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, la Guayana francesa, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.

El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales y subtropicales de tierres baxes.

## Taxonomía
Reconocense diez subespecies:
**Xenops minutus genibarbis* (Illiger, 1811)
**Xenops minutus littoralis* (Sclater, 1862)
**Xenops minutus mexicanus* (Sclater, 1857)
**Xenops minutus minutus* (Sparrman, 1788)
**Xenops minutus neglectus* (Todd, 1913)
**Xenops minutus obsoletus* (Zimmer, 1924)
**Xenops minutus olivaceus* (Aveledo y Pons, 1952)
**Xenops minutus remoratus* (Zimmer, 1935)
**Xenops minutus ridgwayi* (Hartert y Goodson, 1917)
**Xenops minutus ruficaudus* (Vieillot, 1816)

## Reproducción
A diferencia de la mayoría de los miembros de la familia Furnariidae que suelen construyir ellaboraos niales de folla, los picoleznas menudos llindar a atropar hebras de fibres vexetales nun furacu d'un tueru o caña en descomposición a un altor ente 1,5 y 9&nbsp;m. La puesta media ye de dos güevos blancos, que son guaraos por dambos miembros de la pareya.

## Referencies

## Bibliografía
* Hilty, * Birds of Venezuela*, ISBN 0-7136-6418-5
* Stiles and Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

## Enllaces esternos

*avibase.bsc-eoc.org/ ''Xenops minutus'',
Xenops tenuirostris

***Xenops tenuirostris*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.

## Descripción
El picolezna picofino mide de 10 a 10,5&nbsp;cm. La so cabeza ye de color marrón escuru con llistes superciliares y malares ablancazaes. Les partes cimeres del so cuerpu son pardu acolorataes y les sos partes inferiores son de color pardu olivaceu chiscáu con múltiples vetes ablancazaes. El so aspeutu ye bien similar al picolezna acoloratáu anque de tamañu llixeramente menor y el so picu ye más estrechu, apuntiáu y menos curvado. Amás les ales del picolezna picofino son d'un color acoloratáu más intensu y na cola presenten dos llistes llonxitudinales más escures y marcaes. Les femes y los machos tienen un aspeutu similar.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

Los sos hábitats naturales son les selves tropicales estacionalmente inundables, los bosque galería y los banzaos.

## Taxonomía
La especie describióse científicamente pol ornitólogu austriacu August von Pelzeln en 1859. Reconócense trés subespecies:
**Xenops tenuirostris tenuirostris* (Pelzeln, 1859) - nel sureste de Perú, sur de Brasil y norte de Bolivia.
**Xenops tenuirostris acutirostris* (Chapman, 1923) - nel oeste de Guyana, sur de Venezuela, sureste de Colombia y el sur y nordeste de Perú. 
**Xenops tenuirostris hellmayri* (Todd, 1925) - en Surinam y la Guayana Francesa

## Referencies

## Enllaces esternos
Xenopsaris albinucha

***'''Xenopsaris albinucha*** tamién denomináu **tijerilla** o **añambé chicu**, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: ***Xenopsaris***, de la familia Tityridae, anque tradicionalmente asitió-ylo en Cotingidae o Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru y norte d'América del Sur.

## Distribución y hábitat

Estiéndese per Venezuela, seique Colombia, el centru y este de Brasil, esti de Bolivia, Paraguái, l'estremu oeste del Uruguái, y les provincies del centru, noroeste y nordeste de l'Arxentina, llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata. 
 
Los sos hábitats naturales son montes semiáridos subtropicales o tropicales, y montes húmedos subtropicales o tropicales, siempres en baxa altitú. 

## Taxonomía

Esta especie describióse orixinalmente por Hermann Burmeister nel añu 1869, sol nome científicu de: *Pachyramphus albinucha*. La llocalidá tipu dada ye: «Cerca de Buenos Aires, Arxentina». El xéneru crear Robert Ridgway nel añu 1891. 

Les sos afinidaes taxonómiques son entá inciertes. Les primeres hipótesis de los especialistes presumíen qu'esti xéneru yera cercanu a *[[Knipolegus]]*, *[[Serpophaga]]*, y *[[Suiriri]]*; posteriores investigaciones incluyir na familia Cotingidae, y ellí cercana a *[[Pachyramphus]]*. 

Estudios sistemáticos posteriores indicaron que, sobre la base d'un analís cladístico de la so morfoloxía, esta especie puede ser el pariente más cercanu de *Pachyramphus*, pero con afinidaes daqué inciertes.

Suxirióse que los dos xéneros tendríen de fundise, pero na mayoría de los tratamientos el xéneru *Xenopsaris* caltiénse como monotípicu por cuenta de les diferencies significatives que la caractericen: ausencia d'un fuerte dimorfismu sexual, escamación tarsal distintu, distintu tipu de nial, remera primaria P9 curtia y en punta, tamañu muncho más pequeñu, etc. Tamién se propunxo que, sumaos a *[[Laniocera]]*, *[[Laniisoma]]* y *[[Iodopleura]]*, dambos xéneros seríen parte d'un grupu natural, conocíu como'l "grupu Schiffornis".

### Subespecies

Esta especie subdividir en 2&nbsp;subespecies:
* *Xenopsaris albinucha minor* Hellmayr, 1920 - Habita nel centru y oeste de Venezuela; probablemente tamién en dalgún sector del nordeste de Colombia.
* *Xenopsaris albinucha albinucha* (Burmeister, 1869) - Habita en Guyana, gran parte de Brasil, norte y esti Bolivia, oeste y centru del Paraguái, estremos noroeste y oeste del Uruguái, y norte y nordeste de l'Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xiphocolaptes albicollis

***Xiphocolaptes albicollis*** ye una especie d'ave de la subfamilia Dendrocolaptinae. Ye endémica de Brasil.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales. Ta amenazáu pola perda d'hábitat. Nun s'atopa amenaciáu.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Xiphocolaptes albicollis. [[2006] IUCN Llista Colorada de la UICN d'Especies Amenaciaes]. Descargáu'l 27 de xunetu de 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xenopipo atronitens

***Xenopipo atronitens*** ye una especie d'ave de la familia Pipridae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

## Hábitat
Vive nel occidente y norte de l'Amazonia, nel estratu inferior de los montes y carbes, frecuente nos montes de galería.

## Descripción
Mide cerca de 12&nbsp;cm de llargor, presenta dimorfismu sexual. El plumaxe del machu ye negru brillante; el de la fema ye verde escuru nes partes cimeres, gargüelu y pechu, tornándose verde amarellentáu nel restu de les partes inferiores.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xenopipo holochlora

El **saltarín verde** (*Xenopipo holochlora*) ye una especie d'ave de la familia *[[Pipridae]]*, que s'atopa en Colombia, Ecuador, Panamá y Perú.

## Hábitat
Vive nel monte húmedu, en tierres baxes o nes llombes, per debaxo de los 1.300 m d'altitú y preferentemente ente los 500 y 1.000 msnm.

## Descripción
Mide 12 cm de llargor. El plumaxe del envés ye verde mofu, col gargüelu, el pechu y los lladrales verde oliva y el banduyu amarellentáu. L'iris ye escuru. Les pates son grises.

## Sinonimia
**Chloropipo holochlora*

## Subespecies
**Xenopipo holochlora holochlora*
**Xenopipo holochlora suffusa*
**Xenopipo holochlora litae*
**Xenopipo holochlora viridior*

Dellos espertos consideren que *Xenopipo holochlora litae* tien de considerase como una especie distinta (*Xenopipo litae*). 

## Referencies

## Enllaces esternos
Xiphocolaptes promeropirhynchus

***Xiphocolaptes promeropirhynchus*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. 
Ye nativu d'América Central y Suramérica, incluyendo Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Venezuela.

## Hábitat
Vive nel monte húmedu trupu, preferentemente ente los 400 y 1.700 m d'altitú, anque se-y atopa hasta los 2.800 msnm.

## Sinonimia
**Dendrocolaptes promeropirhynchus*

## Descripción
Mide 30 cm de llargor y pesa ente 120 y 140 g. Presenten pileo color marrón coritu; l'envés llombu y les coberteres alares son de color castañu; la corona y parte cimera del envés tienen un llistáu color ante; la cara presenta tonos marrón escuru y ante, con llistes postocular y malar anteadas abondo bien definíes; el cazu y el centru del gargüelu son de color blancu anteado. Les remeres y la cola son de color castañu acoloratáu ablondu; la rabadilla ye de color ablondu escuru; el pechu tien un finu llistáu ante y l'abdome un barreteado negru; el restu de la rexón inferior ye marrón oliváceo. L'iris ye castañu; el picu ye llargu de color cuernu oliváceo; les pates son verde oliva.

## Subespecies
Estrémense les siguientes subespecies:

* *Xiphocolaptes promeropirhynchus berlepschi* Y. Snethlage, 1908
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus compressirostris* Taczanowski, 1882
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus costaricensis* Ridgway, 1889
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus crassirostris* Taczanowski & Berlepsch, 1885
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus emigrans* P. L. Sclater & Salvin, 1859
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus ignotus* Ridgway, 1890
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus lineatocephalus* (G. R. Gray, 1847)
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus macarenae* Blake, 1959
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus neblinae* Phelps & W. H. Phelps Jr, 1955 
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus obsoletus* Todd, 1917
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus omiltemensis* Nelson, 1903
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus orenocensis* Berlepsch & Hartert, 1902
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus panamensis* Griscom, 1927
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus paraensis* Pinto, 1945
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus phaeopygus* Berlepsch & Stolzmann, 1896
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus procerus* Cabanis & Heine, 1859
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus promeropirhynchus* (Lesson, 1840)
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus rostratus* Todd, 1917
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus sanctaemartae* Hellmayr, 1925
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus sclateri* Ridgway, 1890
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus solivagus* Bond, 1950
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus tenebrosus* Zimmer & Phelps, 1948
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus virgatus* Ridgway, 1890

## Referencies

## Enllaces esternos
* https://ebird.org/species/stbwoo1?siteLanguage=es_ES *ebird.org/*, Trepatroncos picofuerte, *Xiphocolaptes promeropirhynchus*, .
Xipholena punicea

***Xipholena punicea*** o **Cotinga Pompadour**, ye una ave passeriforme, de la familia Cotingidae, qu'habita na Amazonia septentrional y nel escudu guianense. La especie tien cerca de 19 cm de llargor, el machu ye de coloración purpúrea sedosa, ales d'un blancu puru, en contrastante coles puntes negres, y la fema ye abuxada.

Distribuise dende el extremu oriental de Colombia, sur y este de Venezuela (al sur del río Orinoco, Guyana, Surinam, Guayana francesa, norte y centro de l'Amazonia brasilana (hacia el este hasta Amapá y, al sur del río Amazonas, río Juruá hacia el este hasta'l oeste de Pará y hacia el sur hasta'l sur de Mato Grosso), noreste del Perú (Loreto) y extremo noreste de Bolivia (Serranía de Huanchaca); un único registro en el sureste d'Ecuador y en el noreste de Colombia (Arauca).
Alcuéntrase nel dosel de les selves húmedas de terra firme, principalmente en los 800 m de altitud.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Nome de les aves del mundu encamentaos pola sociedá Española d'Ornitoloxía
*Semeya en HD
Xiphorhynchus elegans

***Xiphorhynchus elegans*** ye una especie d'ave na subfamilia *[[Dendrocolaptinae]]*.

## Sinonimia
**Dendrornis elegans* (protónimo)
**Xiphorhynchus spixii elegans* (Pelzeln, 1868)

## Taxonomía y distribución
Foi consideráu una subespecie del *[[Xiphorhynchus spixii]]*. Alcuéntrase nel oeste y el sur de l'Amazonia en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes. 
La subespecie *Xiphorhynchus e. juruanus* ye tratada dacuando como una especie separada.

## Referencies
* BirdLife International 2004. ''Xiphorhynchus elegans''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 18 d'avientu de 2011.

## Referencies

## Enllaces esternos