Esparza de Salazar

**Esparza de Salazar** (n'euskera y de forma cooficial *Espartza Zaraitzu*) ye una villa y un conceyu español de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Sangüesa, nel valle de Salazar y a 78&nbsp;km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población ye de .

## Topónimu
La llocalidá denominóse oficialmente de forma tradicional **Esparza**, anque de forma informal solía llamáse-y **Esparza de Salazar** pa estremala de la otra llocalidá homónima esistente en Navarra, Esparza del conceyu de Galar. Na década de 1990 adoptóse finalmente la denominación oficial de **Esparza de Salazar**. D'últimes en 2006 adoptóse oficialmente la denominación billingüe Esparza de Salazar/Espartza Zaraitzu. *Espartza* ye como se pronuncia'l nome en llingua vasca y *Zaraitzu* ye'l nome vascu del Valle de Salazar.

El nome Esparza paez provenir del euskera una y bones les dos llocalidaes navarres denominaes Esparza tán na zona históricamente vascófona de Navarra y la terminación *-tza* (el nome vascu de los pueblos ye *Espartza*) suel ser un sufixu abundancial bien habitual nesta llingua. Sicasí, nun ta tan claro cual ye'l significáu del términu **espar** del que supuestamente'l topónimu indicaría gran bayura. Propunxéronse delles etimoloxíes: *espartzu* (espartu), *ezpara* (tabán) y *espar* (pallabra local que denomina a la estaca que s'utiliza pa suxetar les vides). 

Esiste tamién una llocalidá llamada Esparza en Costa Rica. Esti homónimu deber a que'l 1 d'avientu de 1573 el rei Felipe II otorgar a Diego de Artieda, nativu d'Esparza de Salazar, el cargu de gobernador. En 1591 este muerre depués de 14 años d'entrega a los entamos coloniales costarricenses, dexando'l legáu del nome de la so ciudá natal.

## Símbolos

### Escudu
L'escudu d'armes de la villa d'Esparza de Salazar tien el siguiente blasón:

Correspuende esti blasón al valle de Salazar como tal y a caúna de les villes que la compón en particular.

## Xeografía física

### Situación
La llocalidá de Espaza de Salazar ta asitiada en partir Nordeste de la Comunidá Foral de Navarra y central del valle pirénaico de Salazar, a una altitú de 705-900 &nbsp;msnm. El so términu municipal tien una superficie de 26,918&nbsp;km² y llinda al norte colos conceyos de Jaurrieta y Oronz, al este col de Vidángoz, al sur col de Sarriés y al oeste col monte Remendía. 

El ríu Salazar traviesa'l so términu de Norte a Sur.
Pel hibiernu les nevaes son abondoses, ye'l 4 pueblu navarru nel que más nieva, proporcionalmente les temperatures pel hibiernu algamen los -25cº y pel branu supera los 35cº.
Les fiestes son el 1º fin de selmana d'agostu, denominaes txerriki bestak, la fala foi n'euskera yá que ye una zona vascófona con euskera vizcaín faláu polos sos antepasaos y que se foi perdiendo dende la guerra civil.

## Demografía

## Evolución de la población

## Política y alministración

### Alministración municipal
Esparza de Salazar conforma un conceyu el cual ta gobernáu por un conceyu de xestión democrática dende 1979, formáu por 3 miembros escoyíos nes eleiciones municipales según ta dispuestu na Llei Orgánica del Réxime Eleutoral Xeneral. La sede del consistoriu ta asitiada na Maiatzaldea, 16 .

#### Resultaos eleiciones municipales 2011

#### Alcaldes
Estos son los últimos alcaldes d'Esparza de Salazar:

## Persones destacaes
* **Simeón de Guinda y Apezteguía**: dignatariu eclesiásticu. Aportó a obispu d'Urgel y copríncipe d'Andorra (1714-1737).
* **Diego de Artieda y Chirino**: en 1577 fundó la ciudá d'Esparza (Costa Rica), al camuda-y el nome a l'hasta entós denomada "Ciudá d'Espíritu Santu", cuando yera gobernador d'aquella contorna y n'alcordanza al so pueblu natal.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Navarra
* Merindad de Sangüesa

## Referencies

## Enllaces esternos

* Esparza de Salazar - Gobiernu de Navarra -Información y datos d'entidaes llocales de Navarra.