Vegalatrave

**Vegalatrave** ye una llocalidá y conceyu español de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Llión.

## Allugamientu
Vegalatrave atópase bañáu pol ríu Aliste y regueros como Les Saldreras o'l d'Apertadures, nun área catalogada LIC -Llugar d'importancia comuñal- poles riberes del Aliste y los sos afluentes, un calce vital que encajonado circula hasta desaguar nel Esla. Allugar na fastera d'un monte, lo que fai que cunte con cais empinaes que se dirixen escontra la ilesia, asitiada na zona más alta del so cascu urbanu.

## Historia
Arqueológicamente, el castru prerromanu de *El Castrión*, allugáu nel encruz de dos regueros, según *el Castro* marquen la ocupación antigua con xacimientos arqueolóxicos del Neolíticu y la Edá de Fierro, siendo les muertes más antigües de poblamientu humanu nel términu.

Mientres la Edá Media Vegalatrave quedó integráu nel Reinu de Llión, que los sos monarques acometeríen la repoblación de la llocalidá dientro del procesu repoblador lleváu a cabu na zona. Tres la independencia de Portugal del reinu lleonés, en 1143, la llocalidá sufriría pola so situación xeográfica los conflictos ente los reinos lleonés y portugués pol control de la frontera.

Per otru llau, mientres los sieglos XIII y XIV Vegalatrave perteneció a la Orde del Temple, formando parte de la encomienda templaria d'Alba una vegada que'l rei Alfonsu IX de Llión dio a esta Orde la contorna, donación que se fixo efeutiva en 1220 tres una posible entrega anterior.

Mientres la Edá Moderna, Vegalatrave tuvo integráu nel partíu de Carbajales de Alba de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en *Mapa de la Provincia de Zamora*. Asina, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá caltener na provincia zamorana, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel partíu xudicial d'Alcañices, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.

## Demografía

## Patrimoniu
* **Ilesia de San Llorienzo**. Ta asitiada na parte más alta del pueblu. De fachada neoclásica, anque con evidente sobriedá decorativa, agospia nel so interior un retablu barrocu cola imaxe del patrón ente otres muestres de imaginería, elementos de cultu llitúrxicu y ornamentales bien austeros como los qu'amuesa la pila bautismal.

* **Ponte del Cabritu**. De construcción y cronoloxía moderna-contemporánea, foi construyíu de llábanos de cayuela y cuarcita, asitiándose na zona inundable de la presa. 

* **Arquiteutura rural** d'adobe, madera, cayuela y escasa piedra n'antigües viviendes, con escases pincelaes decoratives, completen el perfil d'un pueblu parcialmente anubiertu na so parte baxa pola construcción del banzáu que tamién anubrió perspectives de futuru. A ello habría que sumar los restos de palombares y los molinos que nun anubro'l banzáu.

## Naturaleza
Con una superficie de 19 km², un paisaxe de meandros, d'agua y tierra fundiéndose, la fauna selvaxe ye una constante na redoma de Vegalatrave, onde fácilmente pueden columbrase especies como'l corzu, xabalín o texu amás d'aves, anfibios, peces o reptiles que surden de la combinación de los hábitat de monte y acuáticos…

## Fiestes
La fiesta principal de Vegalatrave ye San Llorienzo, el día 10 d'agostu.

Una de les sos tradiciones ancestrales con más enraigono ye la de la garduña», celebrada na nueche d'Ánimes (1 de payares). Nella rexúntense los mozos del pueblu pa rindir cultu a los difuntos del pueblu. L'actu principal consiste en baltar d'un árbol próximu a la muerte, previu permisu del alcalde, que va ser arrincáu de raigañu cola ayuda de picos, palas y lluries. Cuando l'árbol, xeneralmente carbayu o encina, ye derrivado, dase avisu por que les campanes sunen col toque de difuntos». Posteriomente l'árbol ye estazáu y lleváu en carru —tiráu polos mesmos mozos— escontra la ilesia, onde ye recibíu polos restantes vecinos. Les cañes van sirvir pa caltener la lumbre mientres tola nueche y calecer a los mozos que permanecen en vela para por veces faer sonar les campanes. Darréu, la garduña» (la madera restante) puyar al meyor postor y el dineru recaldáu va sirvir pa la posterior cena de los mozos. La tradición establecía qu'esa nueche los neños que cumplieren los catorce años, previu pidimientu previu y pagu de la midida establecida de vinu, llograben la condición de mozos.

## Referencies

## Enllaces esternos