Aereollinia de baxu costu

Una **aereollinia de baxu costu**, **aereollinia de baxu preciu** o **aereollinia ''low-cost*** ye una [[aereollinia]] qu'ufierta una tarifa más económica en cuenta de desaniciar munchos de los servicios que reciben los pasaxeros d'aereollinies tradicionales, o que cobren estos servicios de mou adicional. El conceutu surdió nos [[Estaos Xuníos]] enantes d'estendese per [[Europa]] a principios de la década de 1990 y d'ende al restu del mundu ante l'aumentu na demanda de [[tresporte aereu]]. En principiu'l términu yera emplegáu dientro de la industria de l'[[aviación]] pa referise a compañíes con costos d'operación baxos o menores que los de la competencia. Al traviés de los medios de comunicación, el so significáu varió, y agora define a cualquier aereollinia de precios baxos y servicios llindaos, frente a los de les aereollinies tradicionales.

== Historia ==
La primer compañía de precios baxos foi la americana [[Pacific Southwest Airlines]], qu'empecipió los sos vuelos el [[6 de mayu]] de [[1949]]. De cutiu y de forma errónea concédese esti méritu a [[Southwest Airlines]], aereollinia tamién americana que nun empezó a operar hasta 1971 y a xenerar beneficios dos años dempués. Col procesu de [[desregulación]] vivíu pola aviación a principios de la [[Años 1990|década de 1990]], el modelu estendióse a [[Europa]], con aereollinies como la irlandesa [[Ryanair]] o la británica [[easyJet]]. Mientres 2004 una fola de nueves aereollinies de baxu costu invadió [[Australasia]], cola malaya [[Air Asia]] y l'australiana [[Virgin Blue]] a la cabeza. El modelu operativu de baxu costu ye aplicable en tol mundu, magar los mercaos lliberalizaos son más afayadizos pa la so rápida espansión.

Les compañíes de baxu costu suponen una seria amenaza a les aereollinies tradicionales de serviciu «completu», pos l'altu costu operativu d'estes postreres nun-yos dexa competir de forma efeutiva colos precios de los billetes ufiertaos poles *low-cost*, y esti ye'l factor más importante pa la mayoría de veceros. De 2001 a 2003, periodu nel que la industria de l'aviación foi duramente cutida pol [[terrorismu]], la [[guerra]] y el [[SARS]], la gran mayoría de les aereollinies tradicionales sufrieron fuertes perdes mientres les compañíes de baxu costu caltuviéronse en positivu.

Munches empreses optaron por llanzar les sos propies filiales de precios baxos, como Buzz de [[KLM]], [[Clickair]] d'[[Iberia]], Go Fly de [[British Airways]] o Ted d'[[United Airlines]], pero atopáronse con series dificultaes pa evitar que'l so negociu fora taramielláu poles sos matrices. Esceiciones d'esto son bmibaby de [[Bmi]], Snowflake de [[Scandinavian Airlines System|SAS]], l'alemana [[germanwings]] (remanada nun 49&nbsp;% por [[Lufthansa]]) o [[Jetstar]] de [[Qantas]], toes elles capaces d'operar conxuntamente coles sos matrices de serviciu completu.

Nel mercáu de los destinos vacacionales, les aereollinies de baxu costu tamién compiten colos vuelos chárter de pasaxeros. Sicasí, la inflexibilidá de los chárters (sobremanera no qu'a la duración de la estancia refierse) ficiéronse impopulares ente los viaxeros. Intentóse estrapolar la dinámica del baxu costu a otres industries y negocios como la hotelera o'l software.

== Les aereollinies de baxu costu nes distintes partes del mundu ==
=== Europa ===


Ensin dulda los dos exemplos más claros de compañíes europees de baxu costu son la británica [[easyJet]] y la irlandesa [[Ryanair]], que dende la so nacencia en 1991 y 1985, respeutivamente, nun pararon d'aumentar la so rede de destinos nel continente. Y magar el so ésitu, l'enclín ye la de siguir amenorgando costos y servicios añadíos. Por casu, en 2004, Ryanair anunció la so intención de desaniciar los asientos reclinables, los paños de reposar cabeces o los bolsos nos respaldos de los aviones de la so flota.

La entrada de dellos países d'[[Europa Oriental]] na [[Xunión Europea]] y los esfuercios pa cumplir les esixencies de la XE per parte d'aquellos qu'entá nun lo consiguieron llevó a una estensión del llamáu [[Espaciu Aereu Européu]], y de la mesma al establecimientu de rutes de baxu costu tantu por compañíes yá esistentes como por otres nueves como [[Wizz Air]]. Ente 2004 y 2006 estableciéronse rutes a países como [[Bulgaria]], [[Eslovenia]], [[Polonia]], [[Hungría]] o la [[República Checa]], amás d'empecipiar los vuelos a [[Turquía]].

En [[Finlandia]] la competencia produxóse en sen inversu, de mou que la compañía nacional [[Finnair]] baxó los precios de los sos billetes hasta tal puntu que la so competidora de baxu costu Flying Finn viose forzada a cesar les sos operaciones. Tres meses dempués de la bancarrota de Flying Finn, otru de los operadores del país, [[Blue1]], empezó a volar a trés de los destinos más rentables de Flying Finn.

En [[Noruega]] la primer compañía de baxu costu foi ColorAir, formada en 1998, anque les sos competidores [[Scandinavian Airlines System|SAS]] y Braathens acabaron oldeando los sos precios colos de ColorAir y esta tuvo que zarrar al añu siguiente. A ColorAir siguiéron-y Norwegian Air Shuttle, o *Norwegian*, qu'empecipió les sos operaciones de baxu costu en setiembre de 2002 con una flota de [[Boeing 737]]. Anque Norwegian empezó operando solamente en rutes nacionales, güei los sos vuelos internacionales perpasen a los nacionales. El llanzamientu de vuelos ensin escales dende ciudaes cercanes al [[círculu polar árticu]] como [[Stavanger]], [[Bergen]] o [[Trondheim]], amás de la capital [[Oslu]], fizo que la compañía adquiriera gran popularidá. Realmente les estadístiques afirmen que los noruegos son los que más vuelen del mundu, principalmente porque la abegosa xeografía del so país fai difícil el tresporte per carretera o ferrocarril, pero tamién pol so altu nivel d'ingresos.

Tocantes a [[España]] podría dicise que la lliberalización del mercáu de l'aviación empecipiada cola [[privatización]] d'[[Iberia]] y siguida col desarrollu de les aereollinies regulares [[Air Europa]] y [[Spanair]] lo mesmo que d'otres dedicaes a los vuelos chárter algamó'l so puntu cimeru nel añu 2004 cola nacencia de [[Vueling Airlines]] y nel 2006 cola creación per parte d'Iberia de la so filial de baxu costu Clickair, esta postrera yá sumida (fundida con Vueling).

=== Sudamérica ===
En [[Colombia]], esisten operando dende 2007 Aereollinies de baxu costu, siendo la primer d'elles [[EasyFly]] operando en rutes rexonales solamente, hasta la llegada de [[VivaColombia]] que desenvolvió los sos primeros vuelos comerciales internacionales escontra [[Lima]] y escontra [[Panamá]], esta espansion y rápida crecedera del mercáu colombianu, llevó a la creación de l'aereollinia [[Wingo]], de capital colombo-panamiegu nel segmentu d'Aereollinies low-cost de vuelos internacionales, operando na zona de [[centroamerica ]]y el [[caribe]].

N'[[Arxentina]], l'aereollinia de baxu costu [[Flybondi]] foi la primera d'esti tipu n'empezar les sos operaciones. Foi fundada nel añu 2016 a raigañu de la crecedera qu'esperimentó l'aviación comercial nesti país nos últimos años y empezó los sos vuelos regulares el [[26 de xineru]] de [[2018]]. Cuenta con más de 12 destinos a nivel nacional. El so principal centru d'operaciones ye l'[[Aeropuertu El Palomar]], que s'atopa allugáu nes contornes de [[Buenos Aires]], y que se destaca por ser el primer y únicu aeropuertu low cost d'América Llatina. El so [[CEO]] ye'l suizu Julian Cook y los sos principales inversionistes son Cartesian Capital Group LLC, Yamasa Co. Limited. Los ex-executivos Michael Cawley ([[Ryanair]]) y Michael Powell ([[Wizz Air|WizzAir]]), son tamién accionistes de la llinia aérea.
Mientres 2019, sumóse [[JetSmart|JetSMART Argentina]] a la competencia nel [[Aeropuertu El Palomar]], la filial d'aereollinia chilena comenzó los sos vuelos de cabotaxe'l 11 d'abril de 2019 Mietres 2018 tamién se sumó [[Norwegian Air Argentina]] a la competencia de baxu costu, pero esta opera los sos vuelos dende'l [[Aeroparque Jorge Newbery]]

=== América del Norte ===

En países como los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]], a midida que'l númberu d'aereollinies de baxu costu foi creciendo, estes aereollinies empezaron a competir ente elles amás de coles tradicionales. 

En [[Canadá]], [[Air Canada]] atopó dificultaes p'aguantar la competencia coles sos nueves rivales de baxu costu Westjet, Canjet y Jetsgo a pesar de gociar de la posición dominante del mercáu hasta'l momentu. [[Air Canada]] entró en suspensión de pagos en 2003, pero recuperóse en setiembre de 2004. La compañía operaba dos subsidiaries de baxu costu, Air Canada Tango y Zip, pero esta llinia de negociu foi abandonada polos problemes económicos. Per otra parte hai de comentar que Jetsgo zarró'l 11 de marzu de [[2005]].

En [[Méxicu]] como tal nun esiste un mercáu que pueda denonase en realidá de baxu costu, sicasí esiste muncha competencia nel mercáu aereu.
Operando nun rangu de mercáu asemeyáu atópense, [[Aeroméxico Connect]], la segunda mayor aereollinia del país por cantidá de pasaxeros tresportaos (dempués del so matriz [[Aeroméxico]]), [[Click Mexicana|Mexicana Click]] tercera por númberu de pasaxeros tresportaos, Volaris cuarta aereollinia nacional por númberu de pasaxeros tresportaos, que les sos actividaes comerciales dieron entamu en marzu de 2006, anguaño [[Volaris]] cuenta con una flota de 18 aviones [[Airbus A319]], de los que 2 foron ex flota de [[Avianca El Salvador|TACA]] y 16 más nuevos. Volaris, yá recibió'l so primer Airbus A320 de los 11 qu'encargó a Airbus y que van sirvir nel so plan d'espansión del negociu. Tien la so base nel Aeropuertu Internacional de Toluca y con vuelos escontra 26 ciudaes mexicanes; Interjet foi creada en 2005, la flota d'[[Interjet]] ta integrada por 13 aeronaves Airbus A320, forníes colo último en teunoloxía. Amás cunten coles más altes certificaciones internacionales tocantes a caltenimientu y seguridá, con base d'operaciones en Toluca y l'[[Aeropuertu Internacional de la Ciudá de Méxicu|Aeropuertu de la ciudá de Méxicu]], llogrando una gran competencia coles aereollinies tradicionales Aeroméxico y [[Mexicana de Aviación|Mexicana]]; [[Aviacsa]] séptima aereollinia nacional por númberu de pasaxeros tresportaos, vuelen principalmente al sureste mexicanu, tienen la so base d'operaciones nes ciudaes de Méxicu y Monterrey, [[Viva Aerobus]] octava por númberu de pasaxeros tresportaos, entró n'operaciones nel últimu trimestre de 2006 con salíes dende la ciudá de [[Monterrey]] escontra 18 destinos na república mexicana y tamién s'atopa [[Magnicharters]],una aereollinia fundada en 1994 de primeres como chárter pa depués convertise nuna aereollinia comercial operando a 11 destinos nacionales y por temporaes 2 destinos internacionales ([[Las Vegas]] y [[Orlando (Florida)|Orlando]]).

=== Centroamérica ===
*El 9 de setiembre de 2011 empecipió operaciones Easy Sky con un [[Boeing 737-232]] cubriendo la ruta ente la ciudá continental de La Ceiba y La Islla de Roatan. Cobrando una tarifa igual a la de tresporte marítimu (24.95&nbsp;$) llograron altos usos. El vuelu solo toma 8 minutos pa cubrir 40 milles náutiques. Ye'l vuelu itineráu más curtiu del mundu nuna aeronave, Jet, de más de 10 tonelaes.
*En payares de 2014 empecipió operaciones [[Veca Airlines]] , que ye una aereollinia de bandera d'[[El Salvador]]. Tien el so centru d'operaciones nel Aeropuertu Internacional d'El Salvador «Monseñor Oscar Arnulfo Romero y Galdámez», anguaño tien como destinos [[Guatemala]], [[Costa Rica]], [[Nicaragua]] y [[El Salvador]]

=== Asia ===

La primer aereollinia de baxu costu de la [[India]], Air Deccan, entró en serviciu'l 25 d'agostu de [[2003]]. Les tarifes de la compañía pa la ruta [[Delhi]]-[[Bangalore]] yeren un 30% inferior a les de los sos rivales en dicha ruta, como pueden ser [[Indian Airlines]], Air Sahara y Jet Airways. L'ésitu d'Air Deccan foi determinante pa l'apaición de más d'una docena d'aereollinies de baxu costu na India. Air Deccan tien d'encarar agora'l retu de competir con Kingfisher Airlines, SpiceJet, GoAir y Paramount Airways. [[IndiGo Airlines]] apocayá fizo un pidíu de 100 [[Airbus A320]] por valor de seis mil millones de dólares USA mientres la Exhibición Aérea de París, el mayor pidíu fechu por una compañía doméstica asiática.

La primer aereollinia d'[[Australia]] foi Compass, qu'empecipió les sos operaciones en 1990 anque apenes duró en serviciu. En 2000 Impulse y Virgin Blue empezaron les sos operaciones de baxu costu en fiera competencia a les principales ciudaes australianes. [[Virgin Blue]] convirtióse na segunda aereollinia del país, ente que [[Qantas]] facer con Impulse y operó en *wet lease* con ella antes de tresferir tolos sos recursos a la nueva compañía de baxu costu Jetstar. [[Qantas]] llanzó dos aereollinies de baxu costu: JetStar pa competir nel mercáu domésticu con Virgin Blue y [[Australian Airlines]] pa los vuelos internacionales a Asia, tamién en *wet leasing*. Esto significa que la tripulación y flota d'Australian Airlines fai operaciones baxo los colores de Qantas. Anguaño Qantas pretende desenvolver una única compañía de baxu costu cola base de Jetstar qu'incluya tamién les rutes internacionales.

En 1995, Air New Zealand fundó una subsidiaria de baxu costu, Freedom Air, en respuesta la política de descuentos empecipiada por Quivi Airlines nos vuelos sobre'l [[mar de Tasmania]]. La fiera competencia nestes rutes llevó a Quivi Airlines a la quiebra en 1996, ente que Freedom Air siguió operando ente [[Australia]] and [[Nueva Zelanda]]. Jetconnect, controlada al 100&nbsp;% por [[Qantas]], foi creada pola aereollinia australiana como'l so filial de baxu costu nel país vecín, y opera delles rutes nacionales y ente dambos países en *wet leasing* utilizando la marca Qantas. Amás Qantas llanzó vuelos ente Australia y Nueva Zelanda operaos por Jetstar.

El 5 de mayu de [[2004]] foi llanzada la primer compañía de baxu costu de [[Singapur]], [[Valuair]], obligando a la compañía líder Singapore Airlines a invertir nuna nueva filial d'esti tipu, Tiger Airways, pa ganar a la so competidora. A esto hai que sumar que la segunda mayor compañía del Aeropuertu Internacional de Singapur-Changi, l'australiana [[Qantas]], tamién empecipió les sos operaciones de baxu costu con Asia al traviés de Jetstar Asia Airways, aereollinia con base en Singapur y qu'empezó les sos operaciones el 13 d'avientu de [[2004]]. Pela so parte, la malaya [[Air Asia]] fizo repitíos intentos de fundar una operadora de baxu costu en [[Singapur]], pero la so insistencia n'usar l'aeropuertu secundariu de Seletar asina como en solicitar reducciones nes tases d'aeropuertu, amenorgó les sos posibilidaes de llograr los permisos pertinentes. Esti contratiempu bloquió l'aventura d'Air Asia en Singapur. En xunetu de 2005, los propietarios de Jetstar Asia ficiéronse con Valuair y fundieron dambes compañíes.

== Vuelos intercontinentales de baxu costu ==

La primer aereollinia n'ufiertar servicios tresatlánticos de baxu costu foi Laker Airways, qu'operó'l [[Douglas C-47 Skytrain|C-47 Skytrain]] ente [[Londres]] y [[Nueva York]] a finales de los 70. El serviciu suspendióse dempués de que [[British Airways]] y la [[Pan American World Airways|Pan Am]], competidores de Laker, afitaran precios muncho más interesantes que los del Skytrain.

En 2004 la compañía irlandesa [[Aer Lingus]] baxó les sos tarifes pa competir con aereollinies como [[Ryanair]] y empezó a ufiertar [[vuelu tresatlánticu|vuelos tresatlánticos]] por pocu más de 100 euros. Darréu, en 2004, l'aereollinia canadiense Zoom Airlines abrió rutes ente les ciudaes britániques de Glasgow y Mánchester y Canadá por 89 llibres esterlines.

Ciertos artículos sobre aviación falen alrodiu d'una versión estendida del [[Airbus]] [[A380]] capaz de tresportar hasta 900 pasaxeros, que dexaría verdaderamente esplotar rutes de llargu algame a baxu costu. Mientres el costu por pasaxeru pa un avión d'esi tipu sería menor que'l de la competencia, el posible aforru total nes operaciones de llargu algame apenes sería rentable y, poro, una compañía de baxu costu y llargu algame atoparía difícil estremase d'una aereollinia convencional. En particular, les compañíes de baxu costu de normal utilicen la so flota mientres más tiempu y pa más vuelos al día, programando la so primer salida pela mañana tempranu y la so postrera llegada de madrugada. Sicasí, la programación de vuelos de llargu algame vien determinada polos cambeos de [[fusu horariu]] (por casu, desapegar de la mariña este de los Estaos Xuníos pela tarde y llegar a Europa a la mañana siguiente), amás de que vuelos más llargos signifiquen menos posibilidaes d'utilizar la flota al máximu amestando unu o dos vuelos curtios más caldía.

En [[2017]], el grupu d'aereollinies [[International Airlines Group|IAG]], fundó [[LEVEL]], una aereollinia de baxu costu de llargo algame qu'pera baxo l'aereollinia [[Iberia (aerolínea)|Iberia]]. LEVEL opera una flota d'Airbus [[Airbus A330|A330]] configuraos con una sola clas p'aportar a la so rede de destinos n'América, Norteamérica, El Caribe y la propia Europa a precios enxamás vistos nel pasáu.


Per otra parte, la revista especializada *Airline Business* apocayá analizó'l potencial de los servicios de llargu algame y baxu costu, concluyendo que ciertu númberu de compañíes asiátiques tán próximes a afitar una especie de modelu de trabayu pa estes operaciones.

== Modelu de negociu ==
En [[IATA]], una operación LCC defínese como qu'inclúi les siguientes carauterístiques, siquier hasta ciertu puntu:
* Principalmente operaciones puntu a puntu
* Les rutes de curtiu percorríu, de cutiu ente aeropuertos rexonales o secundarios
* Concentración nel tráficu sensible a los precios, principalmente pasaxeros d'ociu 
*De normal, una clase de serviciu únicu, ensin programes de fidelización de veceros (o llindaos)

* Servicios de pasaxeros llindaos, con cargos adicionales por dellos servicios (por casu, servicios de *catering'' a bordu)
* Baxes tarifes medies, con un fuerte enfoque na competencia de precios Distintos tarifes ufiertaes, rellacionaes colos factores de carga de l'aeronave y el tiempu trescurríu antes de la salida
*Una proporción bien alta de les reserves feches per aciu d'Internet

* Los altos índices d'usu de los aviones, con una curtia rotación ente les operaciones
* Una flota de solu unu o dos tipos d'aeronaves
* Empreses del sector priváu
*Una estructura cenciella d'alministración y estructura con un procesu de toma de decisiones estratéxiques
## Ver tamién

* Aereollinies de baxu costu

## Referencies