open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guebwiller

**Guebwiller** (en francés y oficialmente, **Gebweiler** n'alemán y **Gawiller** en alsacianu) ye una llocalidá y comuña francesa, asitiada nel departamentu d'Altu Rin, na rexón d'Alsacia.

Los sos habitantes reciben en idioma francés el gentilico de Guebwillerois y Guebwilleroises.

## Demografía
 

## Patrimoniu artísticu y cultural

*Ilesia de Saint-Léger (sieglu XII y XIII), n'estilu románicu renano tardíu *Ilesia y
claustru de los dominicos
*Ilesia de Notre-Dame (1760-1785)
*Conceyu, n'estilu góticu flambeante (1514)
*Muertes del castiellu de Hugstein
*Ruines del castiellu de Burgstall 
*Muséu cerámicu del valle de Florival, coleición d'obres de Théodore Deck

## Personaxes célebres
*Alfred Kastler (1902-1984), Premiu Nobel de Física en 1966
*François Joseph Rudler (1757-1837), miembru del Direutoriu, caballeru de la Lexón d'Honor y Barón del Imperiu *Théodore
Deck (1823-1891), artista ceramista *Andreas
Bauer (1866-1900), monxu franciscanu, misioneru y mártir en China.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu oficial de la ville de Guebwiller
*Sitiu oficial de la Communauté de Communes de la Région de Guebwiller
*Oficina de turismu de la vallée du Florival
* 
* Guebwiller nel Insee 
* Guebwiller nel sitiu d'informaciones xenerales inquiz.fr
* 
* Planu de Guebwiller en Mapquest
Altu Saona

**Altu Saona** (70) (en francés: *Haute-Saône*) ye un departamentu francés asitiáu na rexón del Francu Condáu. Debe'l so nome al ríu Saona. Los sos habitantes llámense, en francés, *haut-saônois*.

## Xeografía
* Llenda al norte con Vosgos, al este col Territoriu de Belfort, al sur con Doubs y Jura, y al este con Côte-d'Or y Alto Marne.

## Demografía

Notes a la tabla:
* En 1829 incorporóse la comuña de Couthenans, proveniente de Doubs.
* El 28 de xunetu de 1971, un pequeñu cambéu de llendes con Doubs fizo incorporase a Altu Saona territorios que conteníen (según el censu de 1968) once habitantes.
* La comuña de Frettes (209 habitantes en 1968) dixebrar d'Altu Marne, pasando a Altu Saona y amestándose a la de Champlitte.

La principal ciudá del departamentu ye Vesoul, que, según el censu de 1999, cuntaba con 17.168 habitantes nel conceyu, 28.810 na aglomeración.

## Historia
El departamentu del Altu Saona foi creáu pola llei del 22 d'avientu de 1789, a partir d'una parte de l'antigua provincia del Francu Condáu. Nun principiu la capitalidad alternar ente Gray y Vesoul, pa quedar fita na primera dende 1794 hasta'l 17 de febreru de 1800, en que pasó a Vesoul, onde sigue.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Prefeutura
* Conseyu Xeneral
Württemberg

**Württemberg** ye un territoriu históricu y un antiguu Estáu d'Alemaña. Trátase d'una rexón allugada en Suabia, nel suroeste del país xermanu.

La so capital tradicional yera Stuttgart, pero mientres curtios periodos lo fueron Luisburgu y Urach. El nome del reinu y la dinastía proveníen d'una llomba cerca de Stuttgart.

## Historia
Orixinalmente parte del antiguu Ducáu de Suabia, la so historia puede resumise nos siguientes periodos:
 
* 1083–1495: Condáu de Württemberg;
* 1495–1803: Ducáu de Württemberg;
* 1803–1806: Electoráu de Württemberg;
* 1806–1918: Reinu de Württemberg, tres la disolución del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu en 1806, mientres el reináu de Federico I de Wurtemberg;
* 1918–1945: Estáu Llibre Popular de Württemberg (*Freier Volksstaat Württemberg*), una república.

Dempués de la Segunda Guerra Mundial, estremar en Württemberg-Baden y Württemberg-Hohenzollern. Dempués de la fundación de la República Federal d'Alemaña en 1949, Wurtemberg xunir a Baden, y finalmente, en 1952, integrar nel estáu federáu de Baden-Württemberg. Stuttgart, la capital histórica de Württemberg, convertir na capital del estáu actual.

Ente 1984 y 2010, Hubertus von Hohenlohe (descendiente de la familia real de Wurtemberg) y fíu de la princesa Roxura von Fürstenberg representó a Méxicu nos Xuegos Olímpicos d'Iviernu

## Referencies

## Ver tamién
*Reinu de Wurtemberg
*Casa de Wurtemberg
*Confederación del Rin

## Enllaces esternos
Estáu Llibre Popular de Wurtemberg

L**'Estáu Llibre Popular de Wurtemberg** () foi un estáu d'Alemaña mientres la República de Weimar en Wurtemberg.

## Revolución de 1918
Mientres Alemaña sufría una revolución violenta cerca del fin de la I Guerra Mundial, el Reinu de Wurtemberg foi tresformáu d'una monarquía a una república democrática ensin derramamiento de sangre. El rei Guillermu II de Wurtemberg abdicó'l 30 de payares de 1918. Tres la introducción de la so nueva constitución y la Constitución de Weimar en 1919, Wurtemberg foi restablecíu como miembru del Reich Alemán. 

En comparanza col baturiciu políticu qu'afectó a la República de Weimar, el desenvolvimientu políticu en Wurtemberg llevar a cabu con estabilidá y continuidá. Los trés periodos llexislativos del parllamentu de Wurtemberg dende 1920 hasta 1932 trescurrieron escosando'l llargor prescritu de cuatro años, a diferencia de asoceder a nivel federal. Los socialdemócrates perdieron ceo la so influencia en Wurtemberg na hestoria del estáu, y formáronse coaliciones conservadores de 1924 a 1933. A pesar de les numberoses crisis financieres qu'afectaron a Alemaña mientres los años 1920 y 1930, el desenvolvimientu económicu de Wurtemberg evolucionó meyor qu'en munchos otros estaos alemanes, y la so capital, Stuttgart, convertir nun centru rexonal de les finances y la cultura.

## 1933-1952
Cola toma Nazi del poder nacional en 1933 y la siguiente eliminación de toes la organizaciones non nazis (*[[Gleichschaltung]]*), Wurtemberg y tolos otros estaos alemanes fueron abolíos, n'espíritu si non na llei. Foi fundíu por curtiu tiempu nel "gau" de Wurtemberg-Hohenzollern. Dempués de la II Guerra Mundial, Wurtemberg foi estremáu ente les zones d'ocupación aliaes francesa y americana d'Alemaña y convirtióse en parte de dos nuevos estaos: Wurtemberg-Baden (gobernada polos estauxunidenses) y el más pequeñu Wurtemberg-Hohenzollern gobernáu polos franceses. Estos dos estaos fueron fundíos con Baden en 1952 pa formar el modernu estáu federáu alemán de Baden-Wurtemberg.

L'antiguu escudu d'armes del Estáu Llibre Popular foi darréu utilizáu pola familia Porsche como inspiración pa crear el logotipu de la compañía Porsche, treslladada d'Austria a Stuttgart a la fin de la II Guerra mundial y al entamu del milagru económicu alemán.

## Ver tamién
* Organización territorial de la República de Weimar

## Referencies

## Enllaces esternos
*Estáu Llibre Popular de Wurtemberg (n'alemán)
Wurtemberg-Hohenzollern

**Wurtemberg-Hohenzollern** (n'alemán: *Württemberg-Hohenzollern*) foi un Estáu históricu de l'Alemaña Occidental. Foi creáu en 1945 como parte de la zona d'ocupación francesa. La so capital foi Tubinga. En 1952 foi fundíu nel nuevu Estáu federáu de Baden-Wurtemberg.

## Historia
Wurtemberg-Hohenzollern nun tien de ser confundíu col *[[Gau (Alemaña nazi)|Gau]]* de mayor tamañu, ya igual nome, que foi formáu mientres el Tercer Reich (1933-1945).

Wurtemberg-Hohenzollern consistía na metá sur del antiguu Wurtemberg y la rexón alministrativa prusiana d'Hohenzollern. La metá norte de Wurtemberg convertir nel Estáu de Wurtemberg-Baden so alministración d'Estaos Xuníos. La división ente norte y sur foi establecida talmente que la *[[Autobahn (Alemaña)|Autobahn]]* de conexón ente Karlsruhe y Múnich (na actualidá A8) tuviera dafechu contenida dientro de la zona americana.

El 18 de mayu de 1947 foi promulgada una nueva constitución y foi escoyíu'l primer parllamentu de Wurtemberg-Hohenzollern. Cola formación de l'Alemaña Occidental el 23 de mayu de 1949, Wurtemberg-Hohenzollern xunir a la República Federal.

El 24 de setiembre de 1950 realizóse un referendu non venceyante en Wurtemberg-Hohenzollern, Wurtemberg-Baden y Baden en rellación con una fusión de los trés Estaos. El 16 d'avientu de 1951 celebróse un referendu públicu. Los trés Estaos fueron fundíos y el 25 d'abril de 1952 foi formáu'l modernu Estáu federáu alemán de Baden-Wurtemberg.

## Escudu d'armes
L'escudu d'armes utilizáu foi'l del Estáu Llibre Popular de Wurtemberg, de la República de Weimar.

## Llista de Ministros Presidentes
# 1945 -1947: Carlo Schmid (SPD)
# 1947-1948: Lorenz Bock (CDU)
# 1948 -1952: Gebhard Müller (CDU)

## Referencies

## Enllaces esternos
Eleutoráu de Baden

L**'Eleutoráu de Baden** foi un Estáu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu ente 1803 y 1806, con Carlos Federico como Príncipe-Eleutor. Napoleón otorgó'l rangu de Príncipe eleutor en 1803, pero esti solu permaneció efectivu hasta que Francisco II eslleió l'Imperiu en 1806. A la de la disolución, el territoriu algamó soberanía, con Carlos Federico como Gran Duque.

## Historia
Al entamu de la Revolución Francesa, el Margraviato de Baden taba xuníu baxu Carlos Federico, pero esti nun formaba un territoriu compactu. La so superficie total yera de solo unos 3.500 km², consistiendo d'un númberu de distritos aisllaos a dambes márxenes del altu Rin. Carlos Federico esforciar por adquirir los tramos entemedios de tierra, pa dar asina continuidá territorial al so país. La so oportunidá pa consiguilo llegó mientres les Guerres Revolucionaries Franceses. Cuando españó la guerra ente la Primer República Francesa y la Monarquía Habsburgu en 1792, el Margraviato de Baden lluchó en favor de la Casa d'Habsburgu. Sicasí, el so país foi afaráu como resultancia, y en 1796 el Margrave viose obligáu a pagar una indemnización y dexar el so territorios na marxe izquierda del Rin en favor de la Primer República Francesa. La fortuna, sicasí, llueu camudaría. Cola mediatización alemana de 1803, y en gran parte por cuenta de los bonos oficios d'Alexandru I de Rusia, Carlos Federico recibió'l Obispáu de Constancia, parte del Eleutoráu del Palatináu, y otros distritos más pequeños, conxuntamente col prestíu de ser nomáu Príncipe-Eleutor. En 1805 camudó de bandu y lluchó en favor de Napoleón; como resultancia, pola Paz de Presburgu d'esi mesmu añu, llogró Breisgau y otros territorios por cuenta del Imperiu austriacu. En 1806, l'Eleutoráu de Baden robló'l Rheinbundakte, xuniéndose a la Confederación del Rin. Cola disolución del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, Carlos Federico declaró la so soberanía creando asina'l Gran Ducáu de Baden, recibiendo otres incorporaciones territoriales tamién.

## Referencies
Hohenzollern-Haigerloch

La **Casa de Hohenzollern-Haigerloch** pertenecía a la caña suaba de la Casa de Hohenzollern. El **Condáu de Hohenzollern-Haigerloch** con capital na ciudá de Haigerloch esistió ente 1576 y 1767. 

## Historia

La Casa de Hohenzollern-Haigerloch foi una sub-caña de la llinia mayor suaba de la dinastía Hohenzollern que la so caña francona, más famosa, convertir en Burgraves de Núremberg, Margraves de Brandeburgu, Reis de Prusia, y finalmente Emperadores d'Alemaña. A diferencia de los sos relativos del norte, los suabos permanecieron católicos.

El condáu de Hohenzollern-Haigerloch foi creáu en 1576, cuando Carlos I de Hohenzollern morrió y les sos tierres fueron estremaes ente los sos trés hermanos:
* Eitel Federico IV de Hohenzollern-Hechingen (1545-1605)
* Carlos II de Hohenzollern-Sigmaringen (1547-1606)
* Cristóbal de Hohenzollern-Haigerloch (1552-1592)

Toos trés territorios taben alcontraos nel suroeste d'Alemaña y yeren feudos del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. La rexón ye agora parte del estáu federáu alemán de Baden-Württemberg. Hechingen, Sigmaringen y Haigerloch yeren les capitales de los trés estaos.

El condáu foi incorporáu a Hohenzollern-Sigmaringen en 1634 y foi nuevamente reconstituyíu en 1681. En 1767 ye definitivamente incorporáu a Hohenzollern-Sigmaringen.

## Condes de Hohenzollern-Haigerloch (1576-1767)
* Cristóbal de Hohenzollern-Haigerloch (1575-1601)
* Juan Cristóbal de Hohenzollern-Haigerloch (1601-1623)
* Carlos de Hohenzollern-Haigerloch (1623-1634)
(Ente 1634 y 1681 el condáu foi parte del principáu de Hohenzollern-Sigmaringen.)
* Francisco Antonio de Hohenzollern-Haigerloch (1681-1702)
* Fernando Leopoldo de Hohenzollern-Sigmaringen (1702-1750)
* Francisco Cristóbal Antonio de Hohenzollern-Haigerloch (1750-1767)

Cola muerte del últimu conde, el condáu foi definitivamente incorporáu al principáu de Hohenzollern-Sigmaringen.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Árbol familiar de la Casa de Hohenzollern-Haigerloch
Hohenzollern-Hechingen

**Hohenzollern-Hechingen** foi un condáu y principáu nel suroeste d'Alemaña. Los sos gobernantes pertenecieron a una caña de la llinia mayor suaba de la dinastía Hohenzollern.

## Historia
El condáu de Hohenzollern-Hechingen foi creáu en 1576, tres la partición del condáu de Hohenzollern, un feudu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Cuando morrió l'últimu conde de Hohenzollern, Carlos I de Hohenzollern (1512-1579), el territoriu foi estremáu ente los sos trés fíos:
* Eitel Federico IV de Hohenzollern-Hechingen (1545-1605).
* Carlos II de Hohenzollern-Sigmaringen (1547-1606).
* Cristóbal de Hohenzollern-Haigerloch (1552-1592).

A diferencia de los Hohenzollern de Brandeburgu y Prusia, los Hohenzollern del suroeste d'Alemaña permanecieron dientro de la Ilesia católica. El condáu foi alzáu a la categoría de principáu en 1623.

El principáu xunir a la Confederación del Rin en 1806 y foi Estáu-miembru de la Confederación Xermánica ente 1815 y 1850. La revolución democrática de 1848 tuvo relativu ésitu en Hohenzollern, y el 16 de mayu de 1848, el príncipe foi obligáu a aceptar una constitución. Sicasí, el conflictu ente monárquicos y demócrates siguió, y el 6 d'agostu, Hohenzollern foi ocupáu por fuercies de Prusia. El 7 d'avientu de 1849, el príncipe Federico Guillermo Constantín vendió l'Estáu al so pariente, el rei Federico Guillermu IV de Prusia. El 12 de marzu de 1850, Hohenzollern-Hechingen convirtióse oficialmente en parte de Prusia, y xunto col principáu de Hohenzollern-Sigmaringen formó la provincia de Hohenzollern.

## Gobernantes
### Condes de Hohenzollern-Hechingen (1576-1623)

* Eitel Federico IV (1576-1605).
* Juan Jorge (1605-1623) convertir en príncipe'l 1623.

### Príncipes de Hohenzollern-Hechingen (1623-1850)
* Eitel Federico V (1623-1661).
* Felipe Cristóbal Federico (1661-1671).
* Federico Guillermo (1671-1735).
* Federico Luis (1735-1750).
* José Federico Guillermo (1750-1798).
* Germán (1798-1810).
* Federico (1810-1838).
* Constantín (1838-1850) morrió en 1869, l'últimu miembru home de la dinastía.

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Hohenzollern

**Hohenzollern** (nome completu: *Hohenzollernsche Lande*) foi *de facto* una provincia del reinu de Prusia. Foi creada en 1850 por aciu la unión de los principaos de Hohenzollern-Sigmaringen y Hohenzollern-Hechingen dempués que dambes llinies principesques gobernantes católiques ya independientes de la Casa de Hohenzollern apurrieren la so soberanía a Prusia, gobernada pola caña protestante de los Hohenzollern. Usaba'l mesmu escudu d'armes de la casa gobernante.

Hohenzollern consistía nun únicu distritu, el Regierungsbezirk de Sigmaringen. L'últimu censu de 1939 resultó en 74.000 habitantes; la capital yera Sigmaringen. Mientres Hohenzollern esfrutaba de tolos derechos como una nueva provincia de Prusia, incluyendo representación nel parllamentu prusianu, los sos asuntos militares yeren gobernaos pola provincia del Rin. El Regierungsbezirk Sigmaringen foi subdividíu en siete Oberamtsbezirke, anque solu cuatro d'ellos permanecíen en 1925, cuando fueron fundíu y redivididos como dos nuevu Kreise.

En 1946, l'alministración militar francesa convertir en parte del estáu de Wurtemberg-Hohenzollern. Hohenzollern forma parte del estáu federal alemán de Baden-Wurtemberg dende 1952.

Dempués de reformes rexonales, en 1973 les fronteres de Hohenzollern fueron finalmente esaniciaes, y la rexón agora pertenez a los distritos de Sigmaringen y Zollernalbkreis, que tamién contién territoriu que primeramente nun pertenecía a la provincia de Hohenzollern. 

## Ver tamién
* Provincies de Prusia

## Referencies

## Enllaces esternos
*Provincia de Hohenzollern
Hohenzollern-Sigmaringen

**Hohenzollern-Sigmaringen** foi un Estáu alemán perteneciente al Sacru Imperiu Romanu Xermánicu surdíu en 1575 como una partición del condáu de Hohenzollern. Aquel añu'l condáu quedó estremáu en cuatro Estaos: Hohenzollern-Hechingen, Hohenzollern-Haigerloch, Hohenzollern-Hohenzollern y Hohenzollern-Sigmaringen.

## Historia

El primer Conde de Hohenzollern-Sigmaringen foi Carlos II (1576-1606).

Mientres el reináu del fíu y socesor de Carlos II, el Conde Juan (1606-1638), empecipióse la Guerra de los Trenta Años na que Hohenzollern-Sigmaringen viose somorguiada al igual que los demás Estaos alemanes. Juan caltuvo fiel al catolicismu. Como compartía frontera colos duques de Wurtemberg, de confesión protestante, quedó envolubráu en conflictos relixosos. Pa faer frente a los sos poderosos y peligrosos enemigos, el conde de Hohenzollern-Sigmaringen buscó una alianza cola católica Baviera. La so alianza con Baviera dexó-y a Juan trate alzáu a la dignidá de Príncipe Imperial en 1623. En 1630 facer col principáu de Hohenzollern-Haigerloch que quedó integráu nel so patrimoniu. En 1632 el castiellu de Sigmaringen foi afaráu polos suecos y el mesmu Príncipe Juan viose obligáu a abellugase en Baviera, onde morrió.

El príncipe Meinardo I (1638-1681) vio'l final de la guerra. Tres la muerte de Meinardo restablecióse un principáu de Hohenzollern-Haigerloch pal so segundogénito. Esti principáu de Hohenzollern-Haigerloch non se reintegraría definitivamente en Hohenzollern-Sigmaringen hasta 1767.

El principáu de Hohenzollern-Sigmaringen sobrevive hasta mediaos del sieglu XIX. La revolución lliberal de 1848 obligó al príncipe Carlos a abdicar en favor del so fíu Carlos Antonio, d'ideoloxía lliberal. El nuevu príncipe, imbuyíu d'un ideariu lliberal y panxermanista, decidió apurrir la soberanía del principáu de Hohenzollern-Sigmaringen a Prusia, onde reinaba una caña menor de la familia Hohenzollern. Hohenzollern-Sigmaringen xunto col vecín Hohenzollern-Hechingen integrar en 1849 como la provincia de Hohenzollern nel Estáu prusianu.

Con posterioridá, el príncipe Carlos Antonio aportaría a ministru-presidente de Prusia ente 1858 y 1862, ente que'l so fíu Carlos sería escoyíu (col sofitu de Prusia) príncipe y darréu rei de Rumanía.

## Llista de xefes d'Estáu

### Condes de Hohenzollern-Sigmaringen

* 1576-1606 Carlos II
* 1606-1623 Juan 

### Príncipes de Hohenzollern-Sigmaringen

* 1623-1638 Juan
* 1638-1681 Meinrado I
* 1681-1689 Maximiliano
* 1689-1715 Meinrado II
* 1715-1769 José Federico Ernesto
* 1769-1785 Carlos Federico
* 1785-1831 Antonio Luis
* 1831-1848 Carlos
* 1848-1849 Carlos Antonio

## Ver tamién

* Dinastía Hohenzollern
* Sigmaringen

## Referencies

## Enllaces esternos

* Los Hohenzollern en Umkirch
Hesse-Darmstadt

**Hesse-Darmstadt** (**Landgraviato de Hesse-Darmstadt** dende 1568, **Gran Ducáu de Hesse y el Rin** a partir de 1816) foi un antiguu Estáu vasallu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, nel actual territoriu d'Alemaña, y dafechu independiente dende 1806. La so historia entiende dende 1568 hasta 1918. La so capital yera Darmstadt, ciudá que-y dio nome nos sos oríxenes.

## Historia

Hesse-Darmstadt constituyóse como Estáu independiente a partir de la fragmentación del Landgraviato de Hesse, que'l so postreru gobernante, el landgrave Felipe I de Hesse, estremó les sos posesiones ente los sos cuatro fíos a la so muerte en 1568. Tiempu dempués, namái sobreviviríen dos d'estos landgraviatos: Hesse-Darmstadt y Hesse-Kassel, Estaos que llegaríen a andar a la tema ente sigo, magar tener llazos familiares.

Ente que Hesse-Kassel convertir al calvinismu, Hesse-Darmstadt permaneció luteranu, y el landgrave Xurde II caltendría una alianza con Saxonia y a la llarga xunir a la causa austriaca. 

Cola *[[Reichsdeputationshauptschluss]]*, una serie de secularizaciones llevaes a cabu n'Alemaña, el landgraviato de Hesse-Darmstadt aumentó les sos fronteres en 1803. Ente los territorios ganaos atopábense'l Ducáu de Westfalia, gobernáu pol Arzobispo de Colonia, y tamién los territorios de l'Archidiócesis de Mainz y la Diócesis de Worms.

En 1806 eslleióse'l Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Dellos años dempués, el Landgraviato de Hesse-Darmstadt camudó'l so nome a Gran Ducáu de Hesse y el Rin en 1816.

En 1867, la metá norte del Gran Ducáu (provincia de Oberhessen) integróse dientro de la Confederación Alemana del Norte, ente que la otra metá al sur del Rin (provincies de Starkenburg y Rheinhessen) permaneció fora de la mesma. En 1871, el Gran Ducáu pasó a formar parte del Imperiu alemán. El postreru gran duque, Ernesto Luis, foi derrocáu del tronu al rematar la Primer Guerra Mundial. Abolida la monarquía, camudóse'l nome a Estáu Popular de Hesse, un estáu de la República de Weimar, poniendo fin asina a la historia del Gran Ducáu.

Anguaño, la mayor parte de lo que foi Hesse-Darmstadt pertenez al Estáu federáu alemán de Hesse, ente que la provincia occidental de Rheinhessen integrar al Estáu de Renania-Palatináu.

## Landgraves de Hesse-Darmstadt
*Xurde I (1568-1596).
*Lluis V (1596-1626).
*Xurde II (1626-1661).
*Lluis VI (1661-1678).
*Lluis VII (1678).
*Ernesto Luis (1678-1739).
*Lluis VIII (1739-1768).
*Lluis IX (1768-1790).
*Lluis X (1790-1830) (a partir de 1806, Gran Duque Lluis I).

## Grandes Duques de Hesse
*Lluis I (1790-1830).
*Lluis II (1830-1848).
*Lluis III (1848-1877).
*Lluis IV (1877-1892).
*Ernesto Luis (1892-1918).

## Referencies

## Enllaces esternos
Hesse-Marburgu

El landgraviato de **Hesse-Marburgu** foi un estáu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu ente 1567 y 1604. El so antiguu territoriu tópase güei incluyíu nel estáu de Hesse, Alemaña.

Felipe I de Hesse decidió que cuando él morriera, el so territoriu, el Landgraviato de Hesse, estremar ente los sos cuatro fíos. Luis, el segundu de los sos fíos homes, recibió en 1597 una parte que tenía a Marburgu como ciudá principal. Por ello, el nuevu landgraviato foi llamáu Hesse-Marburgu. Otres llocalidaes importantes yeren Giessen, Nidda y Eppstein. 

Lluis IV foi l'únicu gobernante del fugaz estáu. En 1604 morrió ensin dexar descendencia masculina y alcordóse estremar en partes iguales les sos posesiones territoriales ente los dos estaos hessianos sobrevivientes. Según l'alcuerdu, a Hesse-Kassel correspondería-y el territoriu de Marburgu, y a Hesse-Darmstadt Giessen y Nida. Pero'l repartu nun satisfixo a les partes y dambos estaos atollar en conflictos armaos.

La primer guerra por Hesse-Marburgu empecipiar pola ocupación de tol territoriu per parte de Mauricio I de Hesse-Kassel, quien en siendo derrotáu tuvo que vencer en 1627 tol landgraviato a Lluis V de Hesse-Darmstadt. El landgrave de Hesse-Darmstadt negar a reconocer los derechos de Mauricio pola conversión d'ésti al calvinismu.

Un nuevu conflictu españó en 1645, conocíu como la Guerra Hessiana, una parte de la Guerra de los Trenta Años. Esta vegada, Amalia Isabel, rexenta de Hesse-Kassel, supo imponese militarmente a Xurde II de Hesse-Darmstadt y por aciu una alianza con Francia, recuperar la zona norte del antiguu landgraviato, incluyendo la ciudá de Marburgu. Hesse-Darmstadt llogró la parte sur, según decidió'l rei Lluis XIII de Francia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hesse-Rheinfels

El landgraviato de **Hesse-Rheinfels** foi creáu como llinia cadete d'Hesse para Felipe II, Landgrave de Hesse-Rheinfels (1541-1583), landgrave dende 1567 hasta 1583, y como llinia cadete de Hesse-Kassel para Ernesto I de Hesse-Rheinfels (1623-1693), landgrave dende 1627 hasta 1658.

## Primer creación
Felipe foi'l tercer fíu de Felipe'l Magnánimo, Landgrave de Hesse, y Cristina de Saxonia (1505-1549). Al morrer el so padre en 1567, el Landgraviato de Hesse foi estremáu ente los cuatro fíos del primer matrimoniu del landgrave fináu. Felipe, el más nuevu, recibió la porción alredor del castiellu de Rheinfels y la ciudá de St. Goar na marxe izquierda del ríu Rin. Dende ende controlaba les poblaciones de Schotten, Stornfels, Bad Homburg, Lißberg, Ulrichstein, Itter, y la parte del anterior alto noble y remarcablemente ricu Condáu de Katzenelnbogen al norte del ríu Meno.

## Segunda creación
Mauricio *l'Allumáu* (1572-1632) foi Landgrave de Hesse-Kassel dende 1592 hasta 1627. Mauricio convertir al protestantismu en 1605, más tarde arreyaríase na Guerra de los Trenta Años. Dempués de ser forzáu a dexar parte de los sos territorios a la llinia de Llinia de Darmstadt, abdicó en 1627 en favor del so fíu Guillermu V (1602-1637). Los sos fíos menores recibieron heriedos coles que crearon delles llinies cadetes de la casa (Hesse-Rotenburg, Hesse-Eschwege y Hesse-Rheinfels), ente les cualos sobrevivió, con fusiones ya integraciones, la de Hesse-Rheinfels-Rotenburg hasta 1834.

En 1627 Ernesto (1623-1693), un fíu menor de Mauricio, Landgrave de Hesse-Kassel, recibió Rheinfels y el baxu Katzenelnbogen n'heriedu, y dellos años más tarde, a la muerte de los sos dos hermanos, Federico I de Hesse-Eschwege (1617-1655) y Herman IV de Hesse-Rotenburg (1607-1658), añadió Eschwege, Rotenburg, Wanfried y otros distritos a les sos posesiones.

## Llista de landgraves
;Primer creación 
*Felipe II, Landgrave de Hesse-Rheinfels (1541-1583), landgrave 1567-1583

;Segunda creación 
*Ernesto, Landgrave de Hesse-Rheinfels (1627-1658), Landgrave de Hesse-Rheinfels-Rotenburg (1658-1693).

## Referencies

## Referencies
* 
* 

## Otres llectures
*
*
Provincia de Hannover

La **Provincia de Hannover**  foi una provincia del reinu de Prusia y del Estáu Llibre de Prusia dende 1868 a 1946.

Mientres la Guerra Austro-Prusiana, el reinu de Hannover intentó caltener una posición neutral, xunto con dellos miembros de la Confederación Xermánica. Dempués de que Hannover votara a favor de movilizar tropes de la Confederación contra Prusia el 14 de xunu de 1866, Prusia vio esti fechu como una causa abonda pa declara-y la guerra; el reinu de Hannover foi puestu disueltu y anexáu a Prusia. La riqueza privada de la destronada Casa de Hannover foi entós utilizada por Otto von Bismarck pa financiar los sos continuos esfuercios contra Lluis II de Baviera.

En 1946, l'alministración militar británica recreó'l *[[estáu de Hannover]]* con base nel antiguu reinu de Hannover; pero a los pocos años, tres los pidimientos alemanes, foi fundíu col nuevu estáu alemán (Bundesland) de Baxa Saxonia —xunto colos Estaos d'Oldemburgu, Brunswick, y Schaumburg-Lippe— cola ciudá de Hannover como capital del nuevu estáu.

## Rexones de Hannover

Hannover foi subdividida en seis rexones primeramente denominaes *Landdrostei[en]*, que fueron entamaes en gobernaciones prusianes estándar Regierungsbezirky el 1 d'abril de 1885.1) Aurich2) Osnabrück3) Stade4) Lüneburg (*Lunenburg*)5) Hildesheim6) Hanover

## Presidentes de la provincia de Hannover
Los mandatarios a la cabeza de les provincies, escoyíos pol gobiernu central de Prusia, yeren denominaos *Oberpräsident* (Alto Presidente). L'executivu provincial, el *Landesdirektor* (direutor provincial), yera escoyíu pol parllamentu provincial (Provinziallandtag).

*Otto Graf zu Stolberg-Wernigerode 1867-1873
*Botho Wendt August Graf zu Eulenburg 1873-1878
*Adolf Hilmar von Leipziger 1878-1888
*Rudolf von Bennigsen 1888-1897
*Konstantin Graf zu Stolberg-Wernigerode 1898-1902
*Richard von Wentzel 1902-1914
*Ludwig Hubert von Windheim 1914-1917
*Ernst von Richter (DVP) 1917-1920
*Gustav Noske (SPD) 1920-1933
*Viktor Lutze (NSDAP) 1933-1941
*Hartmann Lauterbacher (NSDAP) 1941-1945
*Hinrich Wilhelm Kopf (SPD) 1946

## Ver tamién
* Provincies de Prusia

## Referencies

## Enllaces esternos
*Provincia de Hannover (n'alemán)
Estáu de Hannover

L**'Estáu de Hannover**  foi un estáu nel Noroeste d'Alemaña. Esistió ente la disolución del anterior Estáu de Prusia y la fundación de Baxa Saxonia en 1946, en base al históricu Reinu de Hannover, amestáu a Prusia en 1866, como s'esprende de los emblemes del estáu. Dempués de la fundación de Baxa Saxonia, cola fusión de Hannover con otros pequeños estaos, So Saxonia siguiría utilizando los emblemes de Hannover.

## Xeografía
L'Estáu de Hannover cubría'l territoriu del anterior reinu de Hannover sacante les parte dientro de la zona d'ocupación soviética. Polo tanto incluyía la mayor parte del presente estáu federáu de Baxa Saxonia.

## Historia
Dempués de la II Guerra Mundial l'Estáu de Hannover foi fundáu so la regulación Nᵘ46 del gobiernu militar británicu con fecha de 23 d'agostu de 1946 *"tocante a la disolución de les provincies del anterior Estáu de [[Estáu Llibre de Prusia|Prusia]] na [[zona d'ocupación británica]] y la so recreación como estaos independientes"*. El so primer Ministerpräsident foi Hinrich Wilhelm Kopf.

Pero pal 23 de payares de 1946 l'Alministración Militar Británica aprobó la formación del nuevu estáu de Baxa Saxonia por aciu la unificación de los estaos de Brunswick, Oldemburgu y Schaumburg-Lippe col estáu de Hannover a instancies de los sos líderes alemanes. Hinrich Wilhelm Kopf tamién aldericó otres opciones territoriales qu'incluyíen a Bremen y Ostwestfalen-Lippe.

Fueron escluyíes les árees orientales pertenecientes a Brunswick qu'incluyíen el distritu de Blankenburg y el exclave de Calvörde según el distritu d'Helmstedt, que cayíen dientro de la zona d'ocupación soviética y fueron integraes nel estáu de Saxonia-Anhalt, y el Amt de Hannover de Neuhaus, que tamién pertenecía al territoriu d'ocupación soviéticu y nun foi xuníu a Baxa Saxonia hasta 1993.

## Ver tamién
* Hanover (ciudá)
* Rexón de Hannover

## Referencies

## Enllaces esternos
*Wochenschau Film zur Wiederherstellung des Landes Hannover 1946
Ernesto Augusto de Brunswick-Luneburgu

**Ernesto Augustop de Brunswick-Luneburgu** , Duque de Brunswick-Luneburgu, foi'l primeru de los Eleutores de Hannover al ser alzáu'l ducáu de Hannover n'eleutoráu imperial del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, en 1692, pol Emperador Leopoldu I d'Habsburgu.

## Primeros años de vida
Yera fíu del Duque Jorge de Brunswick-Luneburgu, quien ye consideráu'l primer miembru de la Casa de Hannover, y d'Ana Leonora de Hesse-Darmstadt.

## Matrimoniu y fíos
Casóse con Sofía de Wittelsbach.

## Vida pública
Cuando'l ducáu de Brunswick-Luneburgu foi estremáu en 1635, Jorge heredó los principaos de Calenberg y Göttingen, y en 1636 treslladó la so residencia a Hannover. 

Ernesto Augusto unificaría sol so mandu diversos territorios del noroeste d'Alemaña, arrexuntaos en redol a Hannover, llogrando del emperador Leopoldu I la so constitución en feudu hereditariu pa los primoxénitos homes del so llinaxe. La esposa d'ésti, Sofía, foi declarada en 1701 heredera del tronu de Gran Bretaña (entós Inglaterra y Escocia), por un decretu que declaraba que los católicos nun podíen aportar al tronu. Sofía yera naquel momentu la más elegible descendiente protestante de Xacobu I d'Inglaterra (la so nieta).

## Referencies

*
Verden

**Verden** puede facer referencia a les siguientes poblaciones:

* **[[Verden (ciudá)|Verden]]**, ciudá del estáu alemán de Baxa Saxonia.
* **[[Distritu de Verden]]**, distritu alemán onde ta allugada la ciudá de Verden.

## Referencies

## Enllaces esternos
Casa d'Alpin

La **Casa de Alpin** ye'l nome dau a los familiares del grupu que gobernó nel reinu de los pictos y depués nel reinu d'Alba dende'l advenimiento de Kenneth I d'Escocia (Cináed mac Alpin) en 840 hasta Malcolm II d'Escocia en 1034.

La xenealoxía irlandesa tomada del Llibru de Ballymore y del Llibru de Lecan referir al clan de Cináeda meic Ailpin como descendiente de Cináed. Los oríxenes de la familia son inciertos. Los datos más plausibles apunten al sieglu X, asignando a Cináed con rei de Dalriada, primero que lluchara pol poder del reinu de los pictos, tres la muerte de Eoganan mac Oengusa.

Los primeros reis del clan Cináeda meic Ailpin son descritos como reis de los pictos, y el terceru, Constantín I d'Escocia paez ser consideráu'l postreru de los "setenta reis pictos", pocu dempués de la so muerte. Los descendientes de Cináed fueron espulsaos en 878, cuando Aedh d'Escocia foi asesináu por Giric d'Escocia, pero volvieron en 889, tres la muerte d'ésti. Mientres el sieglu X alternó la socesión ente los descendientes de Constantín y los de Aedh. Disputes fratricides a finales del sieglu X y empiezos del sieglu XI dexaron descolocaos a los descendientes de Constantín en favor de los descendientes masculinos de Kenneth I, pero Malcolm II nun dexó herederos masculinos. A la so muerte, la llinia procedente de Kenneth llegó al so fin; los siguientes reis fueron los descendientes de Bethoc, fía de Malcolm.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guardián d'Escocia

Los **Guardianes d'Escocia** fueron los xefes d'Estáu *[[de facto]]* d'Escocia mientres los interregnos de 1290-1292 y 1296-1306.

Nos sieglos XIII y XIV, mientres los varios periodos de vacíu del tronu escocés —por minoría d'edá, prisión, falta de descendencia direuta del monarca, etc.—, diversos rexentes, llamaos los ***Guardianes d'Escocia***, bien individualmente o bien colectivamente, dirixeron la política escocesa.

## Guardianes d'Escocia mientres el Primer Interregno (1290–1292)
* William Fraser, Obispu de St Andrews
* Robert Wishart, Obispu de Glasgow
* John II Comyn, Lord Badenoch
* James Stewart quintu Altu Alministrador d'Escocia
* Donnchadh III, Conde de Fife (muertu en 1288 o 1289); Donnchadh IV, Conde de Fife
* Alexander Comyn, Conde de Buchan (muertu en 1289)
* John de Warenne, VII Conde de Surrey
* Bryan FitzAlan, Lord FitzAlanBryan FitzAlan, Lord Bedale (1291–1292)

Nuna carta escrita en antiguu francés del Parllamentu d'Escocia axuntada en 1290 en Birgham que confirma'l Tratáu de Salisbury, los guardianes d'Escocia son llistaos como:

Que traducíu ye: "William [Fraser], Obispu de St Andrews, y Robert [Wishart], Obispu de Glasgow, John Comyn y James l'alministrador d'Escocia, guardianes del Reinu d'Escocia".

## Guardianes d'Escocia mientres el Segundu Interregno (1296–1306)
* Sir William Wallace (1297–1298)
* Robert Bruce, Conde de Carrick (1298–1300), futuru Roberto I *
John III Comyn, Señor de Badenoch (1298-1300, 1302–1304)
* William Lamberton, Obispu de St Andrews (1299–1301)
* Sir Ingram de Umfraville (1300–1301)
* John de Soules (1301–1304)

## Guardianes mientres la minoría d'edá de David II
* Sir Thomas Randolph, I Conde de Moray (1329-1332), nomáu pol Acta de 1318. 
* Donald, Conde de Mar, (1332, mientres diez díes)
* Sir Andrew Moray de Bothwell (1332-1333) hasta la so captura polos ingleses
* Sir Archibald Douglas (1333, mientres tres meses)
* Sir Andrew Moray de Bothwell per segunda vegada, (1335-1338)
* Roberto, sobrín de David y futuru rei como Roberto II. Roberto foi guardián en cuatro causes, dacuando acompañáu y les dos últimes solo mientres los once años de prisión n'Inglaterra tres la Batalla de Neville's Cross (1345-1357). Aprovechó esos años pa construyir una base de poder sólida nel país, especialmente nel norte del Forth.

## Ver tamién
* Historia d'Escocia
* Política d'Escocia

## Referencies

* Mack, James Logan (1926). The Border Line. Pub. Oliver & Boyd. pp.&nbsp;317–322. 
* McNaught, Duncan (1912). Kilmaurs Parish and Burgh. Pub. A.Gardner. p.&nbsp;9.

## Enllaces esternos
* Cast of the seal of the Guardians of Scotland (NAS reference RH17/1/17) and Saint Andrew seals Scotland's independence; at the National Archives of Scotland
* Seal impression (cast), of Guardians of Scotland; at the National Museums of Scotland
Kenneth I d'Escocia

**Cináed mac Ailpín** (dempués del 800–13 de febreru de 858) (anglificado como **Kenneth MacAlpin**) foi rei de los Pictos y, siguiendo los mito nacionales, el primer rei d'Escocia. El legáu indiscutible de Cináed foi'l producir una dinastía de dirixentes que se proclamaben descendientes sos. Magar nun puede se-y dáu'l títulu de padre d'Escocia, sí foi'l fundador de la dinastía que gobernó'l país mientres casi tol periodu medieval. 

## Autenticidá de la hestoria
El Cináed llexendariu, conquistador de los Pictos y fundador del Reinu d'Alba, nació nos sieglos posteriores a la muerte del auténticu Cináed. Yá nel reináu de Cináed mac Máil Coluim, cuando foi compilada la Crónica de los reis d'Alba, escríbese:

Kenneth convertir en rei de Galloway en 834, de Dál Riata en 841, y de los pictos en 843/4, polo tanto foi'l primer unificador de los reinos gaélicos d'Alba. Escontra 846 foi práuticamente consideráu rei de toa Escocia, pero nun hai rexistros contemporáneos sobre la so coronación. 

## Referencies
Ian Hudghton

**Ian Stewart Hudghton**  ye un políticu escocés, presidente del Partíu Nacional Escocés y ye l'actual diputáu al Parllamentu Européu por Escocia.

Foi miembru del Parllamentu Européu dende 1998, cuándo ganó'l so asientu nun rara pro-eleición de la Eurocámara, dempués de la muerte del diputáu SNP MEP, Allan Macartney.

Dende les eleiciones europees de 2004, dirixó unu de los siete grupos más fuertes actuales de l'Alianza Llibre Europea nel Parllamentu, que retién la so identidá propia dientro del grupu verde, Alianza Llibre Europea.

Ye miembru de la pesca, mercáu internu y proteición al consumidor y tresporte y comités de turismu.

Antes de ser diputáu fuera un axente d'eleición esitosu para John Swinney y Allan Macartney, un distritu y Conceyal Rexonal y el primer líder escoyíu del conseyu unitariu Angus dempués de la so fundación en 1995/6.

En setiembre del 2005, Hudghton foi escoyíu presidente del SNP, tres la xubilación de Winnie Ewing.

## Ver tamién
* Alyn Smith (SNP) MEP

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial
* Sitiu web del SNP 
* Sitio web de la Eurocámara
* Los Verdes/Grupu d'Alianza Llibre européu
Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004

Les **Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004** desenvolver del 10 al 13 de xunu de 2004. Los ciudadanos de la Xunión Europea escoyeron a 732 diputaos al Parllamentu Européu, ye dicir 106 representantes más que nes anteriores eleiciones por cuenta de la ampliación de los 10 Historia de la Xunión Europea#Unión de 27 estaos ampliada escontra l'este nuevos estaos miembros del Este.

Cada estáu escoyó'l día de les eleiciones siguiendo les sos regles y tradiciones. Los votos per corréu fueron votaos toos simultáneamente nos 25 países miembros de la XE'l 13 de xunu, y los resultaos comunicadoes el 14 de xunu.

## Fecha del votu

## Resultaos

Composición el 21 de xunetu de 2004, un día dempués del entamu de la llexislatura (nel que los cuatro eurodiputaos de la Lliga Norte d'Italia, ensin afiliar a nengún grupu'l día 20, pasen a formar parte d'Independencia y Democracia):

## Ver tamién

* Sesta llexislatura del Parllamentu Européu
* Eleiciones al Parllamentu Européu (polo xeneral)
* Eleición por países:
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Alemaña)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Austria)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Bélxica)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (República Checa)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (España)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Finlandia)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Francia)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Hungría)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Portugal)
:* Eleiciones al Parllamentu Européu de 2004 (Reinu Xuníu)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web de la XE dedicada a les eleiciones europees de 2004 www.europarl.europa.eu, consultada'l 17 d'avientu de 2009.
Hans-Gert Pöttering

**Hans-Gert Pöttering**  ye un políticu alemán del ámbitu de la Xunión Europea, miembru del Partíu Popular Européu pola Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña (CDU).

Foi diputáu européu mientres seis legistaturas continues. Considérase-y como cercanu a la Canciller d'Alemaña Angela Merkel. Foi presidente del Parllamentu Européu mientres el periodu 2007-2009.

Pöttering foi gallardoniáu cola Medaya Robert Schuman.

## Biografía
Nació en Baxa Saxonia, Pöttering nun conoció al so padre, un soldáu de la Wehrmacht que morrió en combate mientres les últimes selmanes de la Segunda Guerra Mundial. Primeramente dau per desapaecíu Hans-Gert espero mientres la so infancia'l regresu del so padre hasta que la so muerte foi confirmada en 1955.

Poettering realizó estudios de Derechu y ciencies polítiques nes universidaes de Bonn y Xinebra.

Ye católicu, padre de dos fíos y vive cerca d'Osnabrück.

## Trayeutoria política
**[[1979]]**: Ye escoyíu como diputáu al Parllamentu Européu (PE).

**[[1999]]**: Ye nomáu presidente del grupu del Partíu Popular Européu na PE, según miembru de la Presidencia y de la Mesa de la CDU.

### Presidencia del Parllamentu Européu
**Cronoloxía**

***2007***

**Xineru**: Poettering ye escoyíu Presidente del Parllamentu Européu

**Febreru**: En Estrasburgu Poettering presenta'l so programa de trabayu. Propunxo crear un Muséu d'historia de la Unión Europea y un gallardón pa premiar el compromisu de los mozos cola idea europea.

## Ver tamién
* Presidentes de les instituciones de la Unión Europea
* Asuntos institucionales y política na Unión Europea
* Presidencia alemana del Conseyu de la Unión Europea 2007

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha personal na web del Parllamentu Européu
* Biografía n'español per Fundación CIDOB
* "El Presidente de la PE fai balance de trenta años d'eleiciones europees" 24-11-08
Partíu Llaborista

La espresión **Partíu Llaborista**, dacuando tamién **Partíu del Trabayu**, suel ser la traducción de la equivalente inglesa (***Labour Party*** o ***Labor Party***), nome que nel mundu anglosaxón, sobremanera, utilicen partíos políticos d'esquierda y centru-esquierda. Suel tratase de partíos socialdemócrates que, tradicionalmente, actuaron n'alianza colos sindicatos. Munchos partíos llaboristes son miembros de la Internacional Socialista.

* **[[Antigua y Barbuda|Antigua]]** - Partíu Llaborista d'Antigua.
* **[[Arxentina]]** - Partíu Llaborista (Arxentina).
* **[[Armenia]]** - United Labour Party.
* **[[Australia]]** - Partíu Llaborista Australianu.
* **[[Barbados]]** - Partíu Llaborista de Barbados.
* **[[Brasil]]** - Partíu Llaborista Brasilanu y Partíu Llaborista de Brasil.
* **[[Chile]]** - Partíu Agrariu Llaborista.
* **[[Dominica]]** - Partíu Llaborista d'Antigua.
* **[[Estaos Xuníos]]** - Partíu Llaborista Progresista.
* **[[España]]** - Partíu Llaborista (España).
* **[[Fixi]]** - Fiji Labour Party.
* **[[Xibraltar]]** - Partíu Llaborista Gibraltareño.
* **[[República d'Irlanda|Irlanda]]** - Partíu Llaborista.
* **[[Islla de Man]]** - Manx Labour Party.
* **[[Islla Salomón]]** - Partíu Llaborista de les Islles Salomón.
* **[[Israel]]** - Partíu Llaborista.
* **[[Xamaica]]** - Partíu Llaborista Xamaicanu.
* **[[Lituania]]** - Partíu del Trabayu.
* **[[Malta]]** - Partíu Llaborista.
* **[[Mauriciu]]** - Partíu Llaborista de Mauriciu.
* **[[Méxicu]]** - Partíu del Trabayu (Méxicu).
* **[[Noruega]]** - Partíu Llaborista Noruegu.
* **[[Nueva Zelanda]]** - Partíu Llaborista.
* **[[Países Baxos]]** - Partíu del Trabayu.
* **[[Sudáfrica]]** - Partíu Llaborista (Coloráu).
* **[[Saint Kitts y Nevis]]** - St Kitts and Nevis Labour Party.
* **[[Santa Llucía]]** - Partíu Llaborista de Santa Lucía.
* **[[Reinu Xuníu]]** - Partíu Llaborista.
* **[[Puertu Ricu]]** - Partíu del Pueblu Trabayador.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estrechu de Dampier

El **estrechu de Dampier** ye un estrechu marín alcontráu n'agües de Papúa Nueva Guinea, nel archipiélagu de Bismarck, que dixebra les islles d'Umboi y Nueva Bretaña, y que xune'l mar de Bismarck, al norte, col mar de Salomón, al sur (dambos mares del océanu Pacíficu).

L'estrechu lleva'l nome del primer européu conocíu que saleó nes sos agües, el navegante británicu William Dampier, que lo travesó en 1700 nel barcu *HMS Roebuck*. Dampier describió'l so descubrimientu nun pasaxe del so llibru *A Continuation of a Voyage to New Holland*

## Anexones y guerres mundiales

Dempués de l'anulación imperial (británica) de l'anexón del gobiernu colonial de Queensland en 1883 de Nueva Guinea al este de la frontera neerlandesa de los 141º Y, Alemaña, en 1884 «se anexonó de la mariña norte de Nueva Guinea dende la frontera neerlandesa al este del estrechu de Dampier y el territoriu posterior de la teoricamente cresta del cordal central de los montes». Al faelo, camudó'l nome d'archipiélagu de Nueva Bretaña (*New Britannia Archipelago*) pol d'archipiélagu de Bismarck.

En 1914, tres l'españíu de la Primer Guerra Mundial, les fuercies armaes d'Australia tomaron, ente otres posesiones alemanes, el archipiélagu de Bismarck y, dempués de lluchar unos meses, la Nueva Guinea alemana. El Tratáu de Versalles (1919) creó un Mandatu de la Sociedá de Naciones sobre esta área, alministrativamente asignáu a Australia.

El 8 de marzu de 1942, los xaponeses desembarcaron dos batallones en Lae y Salamaua nel golfu de Huon, lo que-yos dio'l control de los estrechos de Dampier y Vitiaz. N'avientu de 1943 les fuercies estauxunidenses desembarcaron en Nueva Inglaterra. El xeneral Douglas MacArthur anunció que Rooke Island (Isla Umboi) fuera ocupada'l sábadu 12 de febreru de 1944 poles fuercies estauxunidenses que nun atoparon oposición: la Compañía B del 1º de los marines cruciara l'estrechu de Dampier en naves de desembarcu.

## Notes

## Enllaces esternos
Islles Ayautau

Les **islles Ayautau** tán asitiaes nel océanu Pacíficu na rexón austral de Chile, al sur del golfu de Penas, casi na entrada de la canal Messier. Tán conformaes por dos islles mayores y delles menores.
 
Alministrativamente pertenecen a la provincia Capitán Prat de la Rexón d'Aysén.

Dende hai aproximao 6.000 años les sos mariñes fueron habitaes pol pueblu kawésqar. A empiezos del sieglu XXI esti pueblu fuera práuticamente escastáu pola aición del home blancu.

## Allugamientu
Mapa de les islles

Les sos coordenaes según el Carreru son L:47°36’00”&nbsp;S. G:74°45’00”&nbsp;W. Allugaes nel sector sureste del golfu de Penas a 5 nmi de la entrada del senu Policarpo. Son dos islles mayores y delles pequeñes, la principal tien 228 metros d'altor y ye un escelente puntu de referencia pa reconocer la isla San Pedro, la badea Tarn o la entrada norte de la canal Messier.

Les canales que se formen ente les islles y la mariña continental vense semaos de roques polo que nun son navegables.

## Ver tamién
*Orografía
*Xeoloxía
*Islles de Chile
*Xeografía de Chile
*Chile insular
*Islles de Chile

## Notes

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* 
* 
* 

## Enllaces esternos

*Directemar - Armada de Chile
*
* Revista Mar Lliga Marítima de Chile.
* Oceanografía xeolóxica UCV
Llaguna San Rafael

La **llaguna San Rafael** ye un llagu costeru alcontráu na Rexón d'Aysén, Chile.

Toma 123 km² de superficie, y ta dientro del Parque Nacional Laguna San Rafael. Al norte, la llaguna coneutar cola canal Moraleda al traviés de dellos golfos y esteros. Al sur y al este llenda col ismu d'Ofqui y la península de Taitao. Al sur de la llaguna atopen los Campos de Xelu Norte.

La llaguna ye d'orixe proglaciar, pos se formó pol retrocesu del glaciar San Rafael, na cabecera de los Campos de Xelu Norte. Güei ye un importante destín turísticu: dellos barcos zarpen a diariu dende Puerto Chacabuco y Puerto Montt escontra la contorna de la llaguna pa contemplar la guapura de la redolada natural y ver el xelu desmembrarse del glaciar.

Foi afayada pa los europeos el 21 de payares de 1674 pol esplorador Bartolomé Gallardo, nun viaxe mientres saleaba dende Chiloé escontra'l Estrechu de Magallanes. El misioneru xesuita José García visitar a fines de 1766 mientres un viaxe en busca d'indíxenas canoeros que deseyaba evanxelizar y llevar a la misión de Cailín en Chiloé.

## Referencies

## Enllaces esternos
Campu de xelu patagónicu norte

Campos de Xelu Norte, ye un campu de xelu que tien una estensión d'aproximao 4200&nbsp;km², y atópase íntegramente dientro de la rexón d'Aysén de la República de Chile. Tien una dimensión averada de 120&nbsp;km de llongura en sentíu norte-sur y de 50 a 70&nbsp;km d'anchu (dependiendo de la llatitú) en sentíu esti oeste. 

Dellos puntos xeográficos d'interés dientro del CHPN inclúin:
* El monte San Valentín, na porción norte del CHPN, de 4058&nbsp;msnm y que ye consideráu'l más altu de la Patagonia chilena; 
* El cerro Arenales de 3437&nbsp;msnm cerca del marxe sur; y 
* La mayor atraición turística de la zona: la llaguna de San Rafael, col glaciar San Rafael, l'aventexu a nivel del mar más cercanu al ecuador nel mundu.

Más al sur, y separáu pol ismu d'Ofqui, allúgase'l glaciar San Quintín, única llingua glaciar na zona de crecedera sostenida nos últimos años.

## Ver tamién
* Campo de Xelu Patagónico Sur
* Campo de Xelu

## Referencies

## Enllaces esternos