open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Día Mundial de la Marioneta

El **Día Mundial de la [[Marioneta]]** o **Día Mundial del [[Títere]]** celébrase añalmente coles mires d'aumentar la conocencia sobre les marionetes n'otros ámbito culturales. El día oficial ye'l 21 de marzu. El impulsor de la iniciativa foi'l titiriteru iranín Dzhivada Zolfagariho nel añu 2000; nel añu 2002 la Unión Internacional de la Marioneta (UNIMA) oficializó la fecha y el 21 de marzu de 2003 celebróse'l primer Día Mundial de la Marioneta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Día de Namibia

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decide denomar el 26 d'agostu de cada añu como **Día de Namibia**.

## Celebración

El 12 d'avientu de 1973 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolución 3111 (XXVIII), sect. III, párrafu 3 decide denomar el 26 d'agostu de cada añu como **Día de Namibia**. 

El 12 d'avientu de 1973 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes "conderga enérxicamente a Sud áfrica pola so persistente negativa a retirase del Territoriu internacional de Namibia y polos sos esfuercios pa consolidar la so ocupación illegal per aciu la intensificación de la represión y la imposición de la so política d'apartheid y la fragmentación del Territoriu en "bantustanes", faciendo casu omisu dafechu de los deseos del pueblu de Namibia, de les decisiones y resoluciones de les Naciones Xuníes y de la opinión consultiva de la Corte Internacional de Xusticia'l 21 de xunu de 1971. Desixe que Sudáfrica retire darréu de Namibia toles sos fuerces militar y policial y la so alministración con cuenta de dexar que'l pueblu de Namibia algame la llibertá y la independencia".

Mientres la Primer Guerra Mundial, Sudáfrica ocupó Namibia y de siguío asumió l'alministración col mandatu de la Sociedá de Naciones hasta la Segunda Guerra Mundial, cuando'l gobiernu sudafricanu decide por una anexón unillateral del territoriu de Namibia a Sudáfrica, sicasí'l paecer contrariu de la comunidá internacional.

El 26 d'agostu de 1966 la organización SWAPO (South-West African People's Organization), d'inspiración marxista, empecipió una guerrilla independentista contra les fuerces sudafricanes, conocida como la Guerra de la Independencia de Namibia. Sudáfrica, cedió en 1988, aceutando un plan de paz de les Naciones Xuníes que conduxo a la independencia del país nel 1990. Walvis Bay caltúvose so control de Sudáfrica como enclave, pa ceder a Namibia en 1994.

El fundador de la Namibia independiente ye Sam Nujoma, per siempres xefe de la SWAPO, quien gobernó dende 1990 hasta 2005, pa ser dempués sustituyíu por Hifikepunye Pohamba.

## Referencies

## Ver tamién

* Namibia

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial del Día de Namibia
Día Internacional de la Neña

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decide designar el 11 d'ochobre **Día Internacional de la Neña**.

## Celebración
El 19 d'avientu de 2011 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolución 66/170 decide designar el 11 d'ochobre como **Día Internacional de la Neña.**

Naciones Xuníes fixo oficial la designación, centrándose na especial situación de vulnerabilidá que sufren millones de neñes en tol mundu y que les fai les más probes d'ente los probes.

La creación d'un día pa les neñes nel calendariu internacional foi plantegáu por PLAN INTERNACIONAL en 2009 ya impulsáu dende entós en tolos foros internacionales como una de les causes principales de la so campaña internacional 'Por Ser Neñes', que busca acabar cola doble discriminación –por xéneru y edá- que sufren millones de neñes en tol mundu.

La ONG internacional PLAN INTERNACIONAL trabayó duramente, xunto con aliaos de los Estaos y la sociedá civil, pa llograr esta designación, foi destacable tamién el trabayu de l*'Asociación Mundial de Guíes* y *Guíes Scouts con European Parlamentary Forum* pa consiguir esta designación. Cerca de 900 millones de neñes y muyeres viven con menos d'un dólar al día nel mundu, y unes 500 millones de neñes y muyeres nueves ven esbardiáu'l so potencial.

## Temes del Día Internacional de la Neña

## Ver tamién
* Neña

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu Oficial del Día Internacional de la Neña
* UNICEF, Día Internacional de la Neña n'inglés 
* ONU Muyeres, Día Internacional de la Neña
* ONU Muyeres, Compilación del Enfoque Especial del Día de la Neña, una de les 12 esferes de la Declaración y Plataforma d'Aición de Beixín 
* Mensaxe del Dr. Babatunde Osotimehin , Direutor Executivu del UNFPA, n'ocasión del Día Internacional de la Neña n'inglés 
* Campaña del Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes, XÚNITE pa poner Fin a la Violencia contra les Muyeres
* Campaña "Por Ser Neña" de Plan International
Día del Neñu

El **Día del Neñu** ye una celebración añal dedicada a la fraternidá y a la comprensión de la infancia del mundu y destináu a actividaes pa la promoción del bienestar y de los derechos del neñu y les neñes, el día oficial ye'l 1 de xunu de cada añu según la Organización de les Naciones Xuníes.

## Orixe de la celebración

Tres la Primer Guerra Mundial y los horrores atestiguaos polos participantes, empecipió a xenerase una esmolición y concencia sobre la necesidá de proteición especial pa los neños. Una de les primeres activistes sobre esta tema foi Eglantyne Jebb, fundadora de la organización Save the Children, que con ayuda del Comité Internacional de la Cruz Roxa impulsó l'adopción de la primer Declaración de los Derechos de los Neños. Esta declaración foi sometida pa la so aprobación énte la Lliga de les Naciones , que adoptaría y ratificaría na Declaración de Xinebra sobre los Derechos de los Neños, el 26 de setiembre de 1924. Al añu siguiente, mientres la Conferencia Mundial sobre'l Bienestar de los Neños, llevada a cabu tamién en Xinebra, declaróse, per primer vegada, el Día Internacional del Neñu, señalando pa tal efectu'l 1 de xunu.

En 1954, l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes, por aciu la resolución 836 (IX) del 14 d'avientu, encamentó que s'instituyera en tolos países un **Día Universal del Neñu** y suxirió a los gobiernos que celebraren dichu día na fecha que cada unu d'ellos envalorara conveniente. 

La ONX celebra esti día'l 20 de payares, en conmemoración a l'aprobación de la Declaración de los Derechos del Neñu en 1959 y de la Convención sobre los Derechos del Neñu en 1989.

## Ver tamién
* Neñu
* Derechos del neñu
* Declaración de los Derechos del Neñu
* Convención sobre los Derechos del Neñu
* Día Internacional de la Neña
* Día Internacional de los Neños Víctimes Inocentes d'Agresión
* Día Internacional del Neñu Africanu
* ONX

## Referencies

## Enllaces esternos

* UNICEF (Español)
* Celebración Día del Neñu nel mundu 
* Sitiu Oficial del Día Universal del Neñu
* Oxetivos de desenvolvimientu del Mileniu pal oxetivu 2: Llograr la enseñanza primaria universal
* Oxetivos de desenvolvimientu del Mileniu pal oxetivu 4: Amenorgar la mortalidá infantil
* L'Estáu Mundial de la Infancia 2009 (UNICEF)
Día d'Al-Quds

El **Día d'[[Xerusalén|Al-Quds]]** («día de Xerusalén», pol nome árabe de la ciudá) o **Día Mundial d'Al-Quds** na lliteratura oficial (en persa, روز جهانی قدس, *ruz-y yahaní-y qods*) ye un eventu añal celebráu n'Irán y otros países del mundu dende la so institución pol ayatolá Khomeini en 1979, tres la revolución iranina, pa la espresión de solidaridá col pueblu palestín y d'oposición al sionismu y al control israelín de Xerusalén. El día celebrar nel últimu vienres del mes de ramadán. 

## Historia
### Antecedentes
L'estáu israelín caltuvo dende la so creación rellaciones cordiales col estáu iranín, con Mohammad Reza Pahlaví a la cabeza. A pesar de votar en contra del plan de la ONX pa la partición de Palestina en 1947, Irán foi'l segundu país de mayoría musulmana en reconocer l'estáu d'Israel en marzu de 1950, dempués de Turquía, y dambos estaos caltuvieron una rellación de cooperación estrecha en materia militar, policial, d'enerxía, etc. 

Ente la oposición a la dinastía Pahlaví, ver a ésta como títere de les potencies occidentales y al estáu d'Israel como parte de la penetración imperialista n'Oriente Mediu, y la oposición a ésta diba acompañada de la oposición a Israel, tanto ente pioneros del islamismu militante revolucionariu iranín como'l ayatolá Kashaní y los Fedayines del Islam de Navvab Safaví, como ente figures del nacionalismu iranín tal Mohammad Mosaddeq.

El máximu líder de la revolución islámica iranina de 1979, el ayatolá Khomeini, venceyó dende l'añu 1963 el so enfrentamientu radical a la dinastía Pahlaví cola oposición al sionismu y l'estáu d'Israel, de los que consideraba qu'exercíen una inmensa inflúi sobre'l gobiernu iranín. Una selmana dempués del derrocamientu del sah en febreru de 1979, Irán cortó tou venceyu oficial con Israel, mientres adoptaba una política d'activu antisionismu gubernamental.

### Institución
L'eventu foi proclamáu pol ayatolá Khomeini, líder de la Revolución Islámica iranina, el 7 d'agostu de 1979, a propuesta d'Ebrahim Yazdí, segundu ministru d'Esteriores del gobiernu interín d'Irán de Mehdí Bazargán.

Tres el comunicáu de Khomeini, el día foi establecíu oficialmente n'Irán como Día Mundial d'Al-Quds (روز جهانی قدس, *ruz-y yahaní-y qods*) y añalmente entamáronse desfiles enantes de la oración del vienres d'esi día. Igualmente, celebráronse manifestaciones similares en países de mayoría musulmana como Turquía, Indonesia, Baḥréin, El Líbanu y Paquistán, ya inclusive n'otros con comunidaes musulmanes considerables como los Estaos Xuníos d'América, Reinu Xuníu, ‪‪Venezuela, España, etc.

## Notes y referencies

## Ver tamién
* Yom Yerushalayim
Xunta d'Altu Nivel de l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes sobre'l SIDA

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decidió convocar una **Xunta d'Altu Nivel de l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes sobre'l SIDA** del 8 al 10 de xunu de 2011.

## Celebración
El 20 d'avientu de 2010 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 65/180 decidió convocar una **Xunta d'Altu Nivel de l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes sobre'l SIDA** del 8 al 10 de xunu de 2011.

## Ver tamién

* Día Mundial del SIDA
* Sida

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial de la Xunta d'Altu Nivel sobre'l SIDA 2011

;Recursos adicionales
* Oxetivos de desenvolvimientu del Mileniu
* Día mundial del SIDA (1 d'avientu)
* Xunta d'altu nivel sobre'l SIDA 2008 (10-11 de xunu de 2008)
* Xunta d'altu nivel sobre'l SIDA 2006 (31 de mayu - 2 de xunu de 2006)
* Sesión especial de l'Asamblea Xeneral sobre'l VIH/SIDA (25-27 de xunu de 2001)
* Temes mundiales
* Actividaes de les Naciones Xuníes pa lluchar contra'l VIH/SIDA
* ONUSIDA

;Materiales d'antecedentes
* Folletu d'información xeneral sobre la Xunta d'altu nivel sobre'l sida 2011 n'inglés (ONUSIDA, 2011)
* Fueya de ruta 2011: Accesu universal a la prevención, el tratamientu, l'atención y el sofitu rellacionaos col VIH: De los países a les rexones hasta la Xunta d'altu nivel sobre'l sida y más allá (ONUSIDA, 2011)
* Orientaciones terminolóxiques de ONUSIDA n'inglés (ONUSIDA, 2011)
* The Youth Track: construyir una nueva xeneración de líderes na respuesta al sida n'inglés (ONUSIDA, 2011)
Segunda Selmana Mundial de les Naciones Xuníes pa la Seguridá Vial

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó la selmana del 6 al 12 de mayu de 2013 **Selmana Mundial de les Naciones Xuníes pa la Seguridá Vial**.

## Celebración

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó la selmana del 6 al 12 de mayu de 2013 **Selmana Mundial de les Naciones Xuníes pa la Seguridá Vial**.

## Referencies

## Ver tamién

* Deceniu d'Aición pa la Seguridá Vial 2011-2020
* Seguridá Vial

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana Mundial de les Naciones Xuníes pa la Seguridá Vial
* Segunda Selmana Mundial de les Naciones Xuníes pa la Seguridá Vialpdf, 1.00Mb
* Mensaxes clave
* Rexistru d'eventos
* Caminar con seguridá (pdf 1.17Mb)
* Oxetivos pa la Selmana
Destacáu
* Deceniu d'Aición pa la Seguridá Vial 2011-2020 Salvemos millones de vides
* Informe sobre la situación mundial de la seguridá vial 2009
Información
* Resolvimientu de l'Asamblea Xeneral de la ONX sobre la meyora de la seguridá vial nel munduAbril de 2012
* Deceniu d'Aición pa la Seguridá Vial 2011-2020Payares de 2011
* 10 datos sobre la seguridá vial nel mundu
Día Mundial de la Salú Mental

El **Día Mundial de la Salú Mental** conmemórase tolos 10 d'ochobre, con una campaña que busca concentrar l'atención mundial na identificación, tratamientu y prevención de dalgún trestornu emocional o de conducta destacáu pa esi añu.

Por exemplu, la tema del Día Mundial de la Salú Mental 2003 centrar nos trestornos emocionales y de conducta de neños y adolescentes. Enfocó l'atención mundial escontra los efeutos que provoquen nel bienestar mental y emocional de los mozos los traumatismos y la violencia.

## Conmemoración
El día mundial de la salú celébrase'l 10 d'ochobre.
Les cifres disponibles amuesen que, nes Amériques, la mayoría de los neños que precisen atención de salú mental nun reciben el tratamientu necesariu. Dende una perspeutiva financiera, ta claro que'l tratamientu tempranu de neños y adolescentes puede amenorgar los costos de l'atención n'años posteriores según tamién los costos sociales, polos comportamientos antisociales que pueden ser resultáu del fracasu del tratamientu na temprana 

Amás, el suicidiu nos mozos ye un problema de salú mental xeneralizáu y ye la tercer causa de muerte ente los adolescentes en tol mundu, según esta investigación. El abusu de sustancies n'adolescentes tamién ye un problema mundial. La Organización Panamericana de la Salú - OPS ta trabayando colos países pa ellaborar programes especiales pa neños y adolescentes. La ellaboración d'estratexes apropiaes qu'enfoquen a la salú mental de los neños, amás del meyoramientu de los servicios especializaos puede tener un impautu positivu bien fuerte.
La OPS foi establecida en 1902 y ye la organización de salú pública más antigua del mundu. Ye la Oficina Rexonal pa les Américas de la Organización Mundial de la Salú - OMS y trabaya colos países p'ameyorar la salú y alzar la calidá de vida de los sos habitantes.

## Temes del Día Mundial de la Salú Mental

## Ver tamién

* Esquizofrenia
* Salú mental

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial del Día Mundial de la Salú Mental

Información Xeneral 

* Living with schizophrenia n'ingléspdf, 121kbWHO paper for the World Federation of Mental Health 
* Premature death among people with severe mental disorders n'ingléspdf, 83kbInformation sheet 

Más información

* Esquizofrenia
* Salú mental
* Federación Mundial de Salú Mental n'inglés

Infografía

* Steps to a longer & healtier life n'ingléspdf, 100kb

Videos

* Videu on shizophrenia and other mental disorders 
* Living with a black dog 

Previous World Mental Health Days

* 2013-La salú mental y los adultos mayores n'inglés
Segundu Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la Probeza

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó'l deceniu 2008 - 2017 **Segundu Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la Probeza**.

## Celebración

El 10 d'avientu de 2007 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 62/423/Add.1 proclamó'l deceniu 2008 - 2017 **Segundu Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la Probeza**.

## Tema del Segundu Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la Probeza

* 2008 - 2017: "Plenu emplegu y trabayu decente pa toos".

## Referencies

## Ver tamién

* Día Internacional pa la Erradicación de la Probeza

## Enllaces esternos

* Segundu Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la Probeza
* Deceniu de les Naciones Xuníes pa la Erradicación de la probeza (1997-2006)
* Oxetivos de desenvolvimientu del Mileniu
Selmana de solidaridá colos pueblos que lluchen escontra'l racismu y la discriminación racial

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decide declarar que tolos años en tolos Estaos, a partír del 21 de marzu, una **selmana de solidaridá colos pueblos que lluchen contra'l racismu y la discriminación racial**.

## Celebración

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na so resolución 34/24 (Páx.190 14.) decide declarar que tolos años en tolos Estaos, a partír del 21 de marzu, una **selmana de solidaridá colos pueblos que lluchen contra'l racismu y la discriminación racial**.

## Ver tamién

* Añu Internacional de los Afrodescendientes
* Deceniu Internacional de los Afrodescendientes 
* Día Internacional de la Eliminación de la Discriminación Racial
* Día Internacional pa la Tolerancia
* Racismu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana de solidaridá colos pueblos que lluchen contra'l racismu y la discriminación racial
* Comité pa la Eliminación de la Discriminación Racial
Selmana de Vacunación nes Amériques

La Organización Panamericana de la Salú proclamó la última selmana d'abril ** Selmana de Vacunación nes Amériques **.

## Celebración

La Organización Panamericana de la Salú proclamó la última selmana d'abril **Selmana de la Vacunación nes Amériques**.

## Temes de la Selmana de Vacunación nes Amériques

## Ver tamién

* Organización Panamericana de la Salú
* Selmana Mundial de la Inmunización
* Vacunación

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana de Vacunación nes Amériques
* OPS - Pagina de la Inmunización
* Datos de la OMS sobre Sarampión 
* OMS - llista d'enfermedaes prevenibles por vacunación 
* Measles Rubella Initiative
* Vaccine Ambassadors
* Shot @ Life
Selmana del Deprendimientu Móvil

La Unesco participa na celebración de la **Selmana del Deprendimientu Móvil**.

## Celebración

La Unesco participa na celebración de la **Selmana del Deprendimientu Móvil**.

## Temes de la Selmana del Deprendimientu Móvil

## Referencies

## Ver tamién

* Aprendizaxe Móvil 

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana del Deprendimientu Móvil
Selmana del Desarme

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclama la selmana qu'empieza'l 24 d'ochobre como selmana dedicada a promover los oxetivos del desarme.

## Celebración

El 30 de xunu de 1978 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu S-10/2 "proclama la selmana qu'empieza'l 24 d'ochobre, día de la fundación de les Naciones Xuníes, como selmana dedicada a promover los oxetivos del desarme".

## Referencies

## Ver tamién

* Desarme
* Día Internacional de la Paz
* Día Internacional contra los Ensayos Nucleares

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana del Desarme
* Paz y Seguridá
* Caltenimientu de la paz
* Temes mundiales
* Qué faen les Naciones Xuníes en favor de la paz: Desarme
* Actividaes relatives a les mines
* Día Internacional de la Paz (21 de setiembre)
* Día Internacional contra los Ensayos Nucleares (29 d'agostu)
* Educación pal desarme n'inglés
* Les Naciones Xuníes y el Premiu Nobel de la Paz
Selmana Internacional de la Ciencia y la Paz

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decide proclamar la **Selmana Internacional de la Ciencia y la Paz** que se va celebrar tolos años mientres la selmana del 11 de payares.

## Celebración

El 6 d'avientu de 1988 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 43/61 decide proclamar la **Selmana Internacional de la Ciencia y la Paz** que se va celebrar tolos años mientres la selmana del 11 de payares.

## Ver tamién

* Ciencia
* Paz 
 
## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana Internacional de la Ciencia y la Paz
Selmana Mundial de l'Harmonía Interconfesional

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclama la primer selmana de febreru de cada añu **Selmana Mundial de l'Harmonía Interconfesional**.

## Celebración

El 20 d'ochobre de 2010 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 65/5 proclama la primer selmana de febreru de cada añu **Selmana Mundial dela Harmonía Interconfesional** ente toles relixones, confesiones y creencies.

## Referencies

## Ver tamién

* Alianza de Civilizaciones
* Añu Internacional d'Acercamientu de les Cultures
* Día Internacional pa la Tolerancia 
* Día Mundial de la Diversidá Cultural pal Diálogu y el Desenvolvimientu 

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana Mundial de l'Harmonía Interconfesional
* Día Mundial de la Diversidá Cultural pal Diálogu y el Desenvolvimientu (21 de mayu)
* Día Internacional pa la Tolerancia (16 de payares)
* Añu Internacional d'Acercamientu de les Cultures (2010)
* Alianza de Civilizaciones n'inglés 
* Diálogu d'Altu Nivel sobre la Comprensión ente Relixones y Cultures y la Cooperación en pro de la Paz

* **Oficina del Arreyo Comisionado de les Naciones Xuníes pa los Derechos Humanos:**
** Relator Especial sobre la llibertá de relixón o de creencies 
** Relator Especial de la Comisión de Derechos Humanos sobre la promoción y proteición del derechu a la llibertá d'opinión y d'espresión  

* **Organización de les Naciones Xuníes pa la Educación, la Ciencia y la Cultura (UNESCO):**
** Diálogu intercultural
** Cultura of paz 
** Diversidá cultural
** Racismu, Discriminación y Xenofobia n'inglés 
** Alianza Global pa la Diversidá Cultural

* **Comunicaos de prensa de l'Asamblea Xeneral:**
** «Adopts Consensus Resolution Proclaiming First Week of February Each Year 'World Interfaith Harmony Week'» - 20 d'ochobre de 2010 n'inglés 
** «Assembly Takes Up Global Axenda for Dialogue among Civilizations»<br /> -18 d'ochobre de 2010 n'inglés 
** «Interfaith initiatives can ensure rich cultural diversity made world more secure, not less, Secretary-General tells Assembly Alderique on Culture of Peace» - 12 de payares de 2008 n'inglés
Segundu Deceniu Internacional de los Pueblos Indíxenes del Mundu

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó'l deceniu 2005 - 2014 **Segundu Deceniu Internacional de los Pueblos Indíxenes del Mundu**.

## Celebración

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na  proclamó'l deceniu 2005 - 2014 **Segundu Deceniu Internacional de los Pueblos Indíxenes del Mundu**.

## Referencies

## Ver tamién

* Pueblos Indíxenes

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial del Segundu Deceniu Internacional de los Pueblos Indíxenes del Mundu
* Pueblos Indíxenes (El Ciberbús Escolar de les Naciones Xuníes)
* Grupu de Trabayu sobre les Poblaciones Indíxenes - Altu Comisionado de les Naciones Xuníes pa los Derechos Humanos 
* Relator Especial sobre la situación de los derechos humanos y llibertaes fundamentales de los indíxenes
Selmana Mundial de la Inmunización

La Organización Mundial de la Salú proclamó la última selmana d'abril **Selmana Mundial de la Inmunización**.

## Celebración

La Organización Mundial de la Salú proclamó la última selmana d'abril **Selmana Mundial de la Inmunización**.

Les inmunizaciones (con vacunes) son la ferramienta más poderoso cola que cunta anguaño la humanidá, esta llogró amenorgar drástiscamente la morbimortalidad de munches enfermedaes infeicioses. L'estudiu de les inmnizaciones ye ampliu campu d'estudiu que aán tien enforma por apurrir, ye por eso que los gobiernos de tolos países deben de destinar dineru abondo pa la investigación de más vacunes, según la so producción y distribución autónoma, lo que fai amenorgar los costos d'estes. Esta selmana, que s'hai proclamdo como la selmana mundial de la inmunización, espierta la conciencia de los gobiernos en beneficiu de la salú de la humanidá.

* Sarampión

Envalórase que 21,8 millones de lactantes de tol mundu entá nun reciben les vacunes básiques.
* Cobertoria vacunal

**Alrodiu de la campaña**

* Cartelu de la Selmana Mundial de la Inmunización 2015 
* Cerrar les fiendes n'inmunizaciónpdf, 711kbDescargar la infografía 
* Descargar la infografía nel formatu JPEGjpg, 684kb

### Enfermedaes y vacunes

* Cobertoria vacunal 
* ¿Cuálos son dalgunos de los mitos, y los fechos, sobre la vacunación? 
* Plan d'Aición Mundial sobre Vacunes 2011-2020pdf, 3161kb 

### Reportaxes

* Reportaxes: Inmunización 

## Temes de la Selmana Mundial de la Inmunización

## Ver tamién

* Inmunización
* Selmana de Vacunación nes Amériques

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana Mundial de la Inmunización
* Selmana de Vacunación nes Amériques25 d'abril al 2 de mayu del 2015 
* Nota descriptiva sobre la cobertoria vacunal 
* Llabor de la OMS en materia d'inmunización 
* Selmana Mundial de la Inmunización 2014: por un futuru saludable, vacúnate
Selmana Mundial del Espaciu

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes declara **Selmana Mundial del Espaciu** la selmana entendida ente'l 4 y el 10 d'ochobre.

## Celebración

El día 6 d'avientu de 1999 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 54/68 "declara “Selmana Mundial del Espaciu” la selmana entendida ente'l 4 y el 10 d'ochobre, pa celebrar cada añu a escala internacional les contribuciones de la ciencia y la teunoloxía espaciales al meyoramientu de la condición humana, teniendo presente que'l 4 d'ochobre de 1957 llanzar al espaciu ultraterrestre el primer satélite artificial de la Tierra, el Sputnik 1, lo qu'abrió'l camín pa la esploración del espaciu, y que'l 10 d'ochobre de 1967 entró a valir el Tratáu sobre los principios que tienen de rexir les actividaes de los Estaos na esploración y usu del espaciu ultraterrestre, inclusive la Lluna y otros cuerpos celestes".

## Temes de la Selmana Mundial del Espaciu

## Referencies

## Ver tamién

* Oficina de Naciones Xuníes p'Asuntos del Espaciu Exteriors
* Espaciu esterior

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Selmana Mundial del Espaciu
* Comisión de la ONX sobre l'Usu del Espaciu esterior con Fines Pacíficos n'inglés
* Oficina d'Asuntos del Espaciu esterior de les Naciones Xuníes n'inglés 
* Coordinación de les actividaes relatives al espaciu esterior nel sistema de les Naciones Xuníes n'inglés
* World Space Week Association: World Space Week n'inglés 
* 
* 
* Páxina oficial en Twitter de la Selmana Mundial del Espaciu n'España @WSWSPAIN
Día mundial de la sepsis

El **Día Mundial de la Sepsis** celébrase'l 13 de setiembre de cada añu dende 2012.
Surdió como una iniciativa de l'Alianza Global de la Sepsis y los sos miembros fundadores cola cuenta d'amontar l'alerta de la comunidá y del equipu de salú sobre la sepsis.

Mientres el Simposio Internacional de Cuidos Críticos y Medicina d'Emerxencia de 2012 en Bruxeles, l'Alianza Global de la Sepsis anunció'l llanzamientu del día mundial de la Sepsis, col propósitu de menguar el so impautu a nivel global. Celebrar por primer vegada'l 13 de setiembre de 2012 col lema «Frenar la sepsis salva vides», realizándose más de cien eventos en dellos países.

## Impautu de la sepsis
La sepsis ye una enfermedá qu'asocede cuando la respuesta del organismu a una infeición estropia los sos propios órganos y texíos. Puede conducir a un colapsu circulatoriu conocíu como shock, a mal funcionamientu de diversos órganos y a la muerte, especialmente si nun ye reconocida y tratada a tiempu. Esti síndrome foi identificáu dende tiempos antiguos y Hipócrates describir como un procesu per aciu el cual la carne descomponse. Entá güei, a pesar de la so alta y creciente incidencia, ye una enfermedá bien pocu conocida pol públicu y suel diagnosticase demasiáu tarde.

Nuna encuesta realizada n'Estaos Xuníos y Europa, ente un 80% y un 90% de la población nun taba familiarizada cola pallabra sepsis, y aquellos que si tar desconocíen que se trataba d'una de les principales causes de muerte.

Magar l'aplicación de ciertes midíes terapéutiques nes primeres hores de tratamientu pueden amenorgar la mortalidá,, menos d'unu cada siete pacientes recibe esti tratamientu nos tiempos fayadizos. Per cada hora que se retrasa l'entamu del tratamientu antibióticu nos pacientes con sepsis la posibilidá de sobrevivir cai drásticamente. Por esti motivu la sepsis tien de considerase como una enfermedá tiempu-dependiente.

Ente que la sepsis afecta a más persones que'l cáncer de mama, de próstata y de pulmón en xunto, los fondos destinaos a investigación en sepsis son menores al 4% de los destinaos a la investigación nel área de dichos cánceres.

## Metes globales 2020
Propunxéronse 5 oxetivos globales pa ser cumplíos pal añu 2020. Ellos son:
* La incidencia de la sepsis va amenorgase globalmente coles estratexes definíes pa prevenir la sepsis
* Van Aumentar les tases de sobrevivencia de la sepsis en neños (incluyendo neonatos) y adultos en tolos países per aciu el fomentu y adopción de sistemes d'identificación precoz y tratamientu d'emerxencia estandarizado
* Va Ameyorar la sensibilización y y conocencia tanta pal publico polo xeneral como pal profesional sobre la sepsis
* L'accesu a los servicios de rehabilitación fayadizos ameyoraría pa tolos pacientes en tol mundu
* La evaluación de la carga global de la sepsis y l'impautu de les midíes de control y manexu de les intervenciones, ameyoraríen notablemente

## Ver tamién
* Sepsis

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.world-sepsis-day.org.
* http://www.sati.org.ar/sepsis.
Día de la Solidaridá colos Presos Políticos de Sudáfrica

L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclama'l 11 d'ochobre como **Día de la Solidaridá colos Presos Políticos de Sudáfrica**. 

## Celebración

El 9 de payares de 1976 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na so resolución 31/6 C proclama'l 11 d'ochobre como **Día de la Solidaridá colos Presos Políticos de Sudáfrica**.

## Fin del apartheid

La lliberación de Nelson Mandela nel 1990, dempués de 27 años de prisión, y la socesiva eleición a xefe d'Estáu, decretaron el fin del apartheid.

Les eleiciones del 1994 determinaron la victoria aplastante del Congresu Nacional Africanu (CNA), col 62,65% de los votos, pero per debaxo del estragal del 66,7% (esto ye, los dos tercios) que dexaríen modificar la constitución y d'entós gobierna ininterrumpidamnete el país, primero con Nelson Mandela, dempués con Thabo Mbeki, y socesivamente con Kgalema Motlanthe. La Comisión pola Verdá y la Reconciliación, instituyida nel 1995, ocupóse d'axuntar testimonios sobre les violaciones de los derechos humanos y concedió l'amnistía a quién confesara bonalmente y dafechu los crímenes cometíos a les órdenes del gobiernu.

El Sudáfrica post-apartheid, añadiendo nueve llingües africanes, llevó'l total de los idiomes oficiales a once. Otru xestu del nuevu gobiernu foi l'abatimientu del arsenal sudafricano.

L'aniversariu de les eleiciones del 27 d'abril celébrase como un día festivu pal Sudáfrica, conocíu como Fiesta de la Llibertá.

## El Sudáfrica del post-apartheid

Les condiciones de vida pa los negros, sicasí, siguen siendo bien difíciles. El gobiernu sudafricano tuvo qu'aceptar les polítiques neolliberales del Fondu Monetariu Internacional: fíxose cargu de pagar la delda internacional creada polos precedentes gobiernos, tamién privatizando munches empreses nacionales. Los servicios sociales (agua, educación, salú) nun son reconocíos a toos. Nes periferies urbanes los probes nun son inda ciudadanos a tolos efeutos.

## Referencies

## Ver tamién

* Convención Internacional sobre la Eliminación de toles Formes de Discriminación Racial

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial del Día de la Solidaridá colos Presos Políticos de Sudáfrica
* Comité pa la Eliminación de la Discriminación Racial. Organización de les Naciones Xuníes
* Convención Internacional sobre la Eliminación de toles Formes de Discriminación Racial
Vesak

El **Vesak** ye la celebración más destacada del budismu, na que los budistes recuerden a Siddhartha Gautama, el Buda, allegando a templos y faciendo ufriendes. Considérase que Buda nació, algamó'l llume y tamién finó, a los 80 años d'edá, en dos talos díes de Vesak. La espresión tien el so orixe nel primer mes del calendariu hindú.

En tolos países d'Asia con fuerte presencia budista suel ser fiesta vacacional y, polo xeneral, ye celebráu en tol mundu budista. La decisión de celebrar el Vesak a nivel mundial pa recordar al Buda tomar en 1950 nuna conferencia de la World Fellowship of Buddhists (WFB). Yá que el calendariu budista ye de tipu llunar, alcordó celebráselo nel plenilluniu del mes de mayu (Plenilluniu en Tauro).

Amás, la Organización de les Naciones Xuníes reconoz internacionalmente dende 1999 esta xornada, que ye celebrada en dichu plenilluniu na so sede y el restu de les sos oficines, según estableció'l Resolvimientu 54/115 del so Asamblea Xeneral.

## El Nome

El nome deriva del Pali vesākha, en sánscritu Vaisakha, que ye'l nome del mes llunar que cai n'abril-mayu. Nes tradiciones budistes Mahayana , la fiesta conocer pol so nome en sánscritu y variantes derivaes de la mesma. Les interpretaciones locales del nome varien según el país, incluyendo:

*Bangladesh: Buddho Purnyima (বুদ্ধ পূর্ণিমা) o Joyonti Buddho (বুদ্ধ জয়ন্তী)
*Camboya: Vesak Bochea
*Areas de fala china: FO Dan (佛诞) o Dàahn grasa *Nepal:
Buddha Purnima (बुद्ध पुर्णिमा) o Buda Jayanti (बुद्ध जयंती)
*Indonesia: Waisak
*Xapón: Hanamatsuri (花祭)
*Corea: Seokka Tanshin-il (석가 탄신일,释迦诞身日)
*Laos: Vixakha Bouxa
*Malasia: Hari Wesak
*Myanmar (Birmania): Kason (Día de Lluna Llena)
*Sri Lanka: Wesak (වෙසක්)
*Tailandia: Wisakha Bucha o Puya Visakah (วิสาขบูชา)
*Tíbet: Saga Dawa (* ས་ག་ཟླ་བ།)
*Vietnam: Phat Djan

## Como homenaxar a Buda

La tradición atribúi al propiu Buda la instrucción sobre la manera fayadiza de rindi-y homenaxe. Poco primero de morrer, vio al so fiel servidor Ananda, llorando. El Buda aconseyólu non llorar, sinón entender la llei universal de que toles coses compuestes (incluyendo'l so propiu cuerpu) son impermanentes. Aconseyó a toles persones a nun llorar sobre la desintegración del cuerpu físicu, sinón a considerar les sos enseñances (el Dhamma) como'l so auténticu maestru a partir d'entós, porque namái la verdá del Dhamma ye eterna y non suxetu a la llei del cambéu. Tamién fixo fincapié en que la manera de rindi-y homenaxe, nun yera la mera ufrienda de flores, inciensu, y lluces, sinón tratando de siguir bonalmente les sos enseñances. Asina ye como s'espera que los budistes celebren Vesak, aprovechando la oportunidá pa repitir la so determinación de llevar una vida noble, desenvolver les sos mentes, prauticar la bondá amorosa y trabayar pa traer paz y harmonía a la humanidá.

## Ver tamién
* Budismu

## Referencies

## Enllaces esternos
* Festival de Vesak
* Significance of Vesak. Buddhanet 
* Vesak.
* Día de Vesak en Organización de les Naciones Xuníes
XÚNITE pa poner fin a la violencia escontra les muyeres

Puesta en marcha en 2008, la campaña del Secretariu Xeneral, **XÚNITE pa poner fin a la violencia escontra les muyeres**, (n'inglés *UNITE to end violence against women*) aspira a movilizar a la opinión pública y a los gobiernos pa prevenir y desaniciar la violencia escontra muyeres y neñes en toles partes del mundu.

## Celebración

La visión mundial de la campaña XÚNITE ye la d'un mundu ensin violencia escontra les muyeres y les neñes. Una visión que namái puede consiguise con aiciones y compromisos políticos de los gobiernos nacionales y de los organismos pertinentes.

## Temes del Día Naranxa

## Referencies

## Ver tamién

* Día Internacional de la Eliminación de la Violencia escontra la Muyer
* Día Naranxa
* Violencia escontra les muyeres

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial de la Campaña del Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes XÚNITE pa poner fin a la violencia escontra les muyeres
1 Aquarii

**1 Aquarii** (1 Aqr) ye una estrella de magnitú aparente +5,15.
Alcuéntrase dientro la constelación d'Acuariu mui cerca de la llende cola vecina Aquila.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralaxe d'Hipparcos, allúgase a 233 ± 11 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Como otres munches estrelles del cielu nocherniegu —por casu τ<sup>2</sup> Aquarii o 88 Aquarii, nesta mesma constelación— 1 Aquarii ye una xigante naranxa.
Tien tipu espectral K1III y una temperatura efectivo ente 4688 y 4839 K, cifra que varia según la fonte consultada.
El so radiu ye 11 vegaes más grande que'l radiu solar, polo que'l so tamañu ye cuasi igual al de Pólux (β Geminorum), la xigante naranxa más próxima a nós.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 1,8 km/s.
Ye 54 vegaes más lluminosa que'l Sol y ye una estrella del discu finu.
Tien una masa envalorada de 1,46 mases solares y una edá averada de 4760 millones d'años.

1 Aquarii amuesa una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— comparable a la del Sol ([Fe/H] = +0,09).
La gran mayoría de los elementos evaluaos presenten niveles daqué mayores a los solares —sacante'l praseodimiu [Pr/H] = -0,08—, reparándose para siliciu y manganesu la mayor estrema respectu, siendo dambos un 66% más abondosos que nel Sol.

## Referencies
1 Cassiopeiae

**1 Cassiopeiae** (1 Cas) ye una estrella de magnitú aparente +4,84
asitiada na constelación de Cassiopeia.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralaxe del satélite Hipparcos, allúgase a 1130 años lluz del Sistema Solar.

1 Cassiopeiae ye una subxigante blanco-azulada de tipu espectral B0.5IV.
Tien una elevada temperatura efectivo ente 26.850 y 27.100 K y ye descomanadamente lluminosa, 25.500 vegaes más que'l Sol.
El so diámetru angular de 0,204 milisegundos d'arcu, una vegada conocida la so distancia averada, dexa envalorar el so radiu, siendo ésti 7,7 vegaes más grande que'l radiu solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 15 km/s.
Ye una estrella masiva con una masa de 14,9 ± 0,4 mases solares y una edá de namái 5,7 ± 0,1 millones d'años.

1 Cassiopeiae ye una estrella rica en nitróxenu y la so rellación heliu/hidróxenu ye comparable a la d'otres estrelles asemeyaes.
Coles mesmes, nun paez tener campu magnéticu.
Pequeñes variaciones reparaes na so velocidá radial pueden tar aniciaes pola presencia d'una compañera estelar.

## Referencies
1 Centauri

**1 Centauri** (1 Cen / i Centauri) ye una estrella na constelación de Centaurus de magnitú aparente +4,23. Allúgase a 63 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques
1 Centauri ye una estrella blanco-mariella de tipu espectral F2V —clasificada tamién como subxigante de tipu F3IV— con una temperatura efectiva de 6730 K.
Les sos carauterístiques físiques nun son bien distintes a les d'estrelles más conocíes como Rijl al Awwa (μ Virginis), η Leporis o β Trianguli Australis.
La so masa ye aproximao un 43% mayor que la masa solar y tien una edá envalorada de 1800 millones d'años.
La so velocidá de rotación proyeutada ye de 64 km/s, siendo'l so periodu de rotación igual o inferior a 1,69 díes.

1 Centauri ye una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 9,945 díes.
L'acompañante, con una masa envalorada de namái 0,08 mases solares, tópase xusto percima de la llende que define a una nana colorada —per debaxo de 0,08 mases solares nun ye yá una estrella sinón una nana marrón—.

## Composición elemental
1 Centauri presenta una metalicidá un 11% inferior a la del Sol ([Fe/H] = -0,05).
Polo xeneral, la so composición química difier de la solar tocantes a que diversos elementos, como vanadiu, bariu, europiu y neodimiu, son «sobreabondantes» —esti postreru 2,6 vegaes más abondosa— ente qu'otros son deficitarios. Ente éstos cabe señalar al lantanu, que'l so conteníu relativo equival a una tercer parte del esistente nel Sol.

## Posible variabilidá
Abarrúntase que 1 Centauri puede ser una estrella variable de tipu Delta Scuti, poro, recibe la denominación provisional de variable **NSV 19951**. L'amplitú de la so variación ye pequeña, del orde de 0,02 magnitúes.
Coles mesmes, forma parte del grupu de les Híades, acomuñáu col cúmulu del mesmu nome na constelación de Tauru.

## Referencies
1 Geminorum

**1 Geminorum** (1 Gem / HD 41116 / HR 2134) ye un sistema estelar de magnitú aparente +4,15 na constelación de Xéminis, cerca de la llende con Tauru. Ta asitiáu a namái un grau al este del solsticiu de branu, marcando asina la posición del mesmu. Recibe'l nome de **Propus**, utilizáu tamién pa designar a η Geminorum. Allúgase a 151 años lluz del Sistema Solar.

Anque a simple vista apaez como una sola estrella, 1 Geminorum ta formáu por dos componentes que la so separación media ye de 0,2 segundos d'arcu, lo qu'equival a una distancia real de 9,15 UA.
La escentricidá de la órbita fai que la separación varie ente 5,5 UA y 12,5 UA, siendo'l periodu orbital de 13,35 años. Les dos estrelles son xigantes marielles, **1 Geminorum A** de tipu espectral G6III y magnitú 4,7, y **1 Geminorum B** de tipu G8III y magnitú 5,1.

Per aciu del tapecimientu llunar afayóse que 1 Geminorum A ye, de la mesma, una estrella binaria. A la xigante de clase G6 (**1 Geminorum Aa**) acompáñala una estrella de magnitú 6,9, posiblemente una nana de tipu F6 (**1 Geminorum Ab**). Pela so parte, 1 Geminorum B ye tamién una binaria espectroscópica con un periodu orbital de namái 9,60 díes. Nada se sabe de l'acompañante de la xigante de tipu G8. La masa total del sistema ye de 4,30 - 4,65 mases solares y la edá del mesmu envalórase nunos 2000 millones d'años.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 1 Geminorum (SIMBAD)
* Propus (Alcyone) 
* 1 Geminorum (Stars, Jim Kaler)
Día Internacional de los Voluntarios

El **Día Internacional de los Voluntarios** foi decretáu pola Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na so Resolución 40/212 el 17 d'avientu de 1985. De magar, los gobiernos, el sistema de Naciones Xuníes y les organizaciones civiles xuniéronse de forma esitosa a los voluntarios de tol mundu pa celebrar esti día'l 5 d'avientu.

## Celebración

El 17 d'avientu de 1985 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolución 40/212 "convida a los gobiernos a celebrar tolos años, el 5 d'avientu, un Día Internacional de los Voluntarios pal Desarrollu Económico y Social, y encamentar a adoptar midíes por que se cobre mayor conciencia de la importante contribución qu'apurren los voluntarios, lo cual va aguiyar a más persones de toa condición a ufiertar los sos servicios como voluntarios, tantu nos sos países d'orixe como nel estranxeru".

Dende 2006, el serviciu Voluntariáu en Llinia del programa VNU anuncia'l ganadores del Premiu Voluntariáu en Llinia'l 5 d'avientu de cada añu. El premiu constitúi una forma d'espresar agradecimientu poles contribuciones de los voluntarios en llinia a les organización que trabayen en pro de la paz y el desenvolvimientu. Ye tamién la ocasión d'otorga-y visibilidá al trabayu y los llogros de les organización según a les bones práutiques de voluntariáu en llinia. Los nomaos pueden ser equipos de voluntarios o voluntarios solos. Les nominaciones son esaminaes por un xuráu internacional compuestu por espertos en voluntariáu y cooperación pal desenvolvimientu, y los ganadores anunciar na fase previa al 5 d'avientu, Día Internacional del Voluntariu (DIV). Les hestories de tolos ganadores anteriores atópase na seición Esperiencies del sitiu del serviciu Voluntariáu en Llinia.

## Temes del Día Internacional de los Voluntarios

## Referencies

## Ver tamién
* Voluntariu

## Enllaces esternos
* Sitiu Oficial del Día Internacional de los Voluntarios
* Día Internacional de los Voluntarios
* El voluntariáu sí importa  n'inglés
* 
* Voluntariu en llinia
* Otros recursos pa descargar (2014)
* Voluntariáu
* Programa de pasantías na sede de les Naciones Xuníes
* Fondu de les Naciones Xuníes pa la Infancia (UNICEF)
* Organización Panamericana de la Salú (OPS)

Notes emponedores (27 d'ochobre de 2014)

* ¿Qué ye'l DIV y cómo esplico'l día? (Nota emponedora 1)
* Idees sobre cómo celebrar el DIV 2014 nel so país (Nota emponedora 2)
* Preparación pa tratar colos medios de comunicación en redol al DIV (Nota emponedora 3)
* Redes sociales en redol al DIV (Nota emponedora 4)
* Comprometa a les persones y promueva el voluntariáu per aciu EL MIO Mundu (Nota emponedora 5)

Informes añales

* Informe añal del programa VNU 2013: Voluntarios pel mundu que queremos 
* 
* 
* 
*
Día de Conmemoración de toles Víctimes de la Guerra Química

La Conferencia de los Estaos Partes decidió que'l **Día de Conmemoración de toles víctimes de la guerra química** celebraríase tolos años el 29 d'abril.

## Conmemoración

La Conferencia de los Estaos Partes "nel so Décimu periodu de sesiones (párrafu 23.3 del C-10/5, de fecha 11 de payares de 2005) decidió que'l **Día de Conmemoración de toles víctimes de la guerra química** celebraríase tolos años el 29 d'abril, fecha de 1997 en qu'entró a valir la Convención sobre les Armes Químiques".

## Ver tamién

* Armes Químiques
* Comisión de Desarme de les Naciones Xuníes
* Conferencia de Desarme
* Desarme
* Día Internacional escontra los Ensayos Nucleares
* Día Internacional de la Paz
* Guerra química
* Selmana del Desarme

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu Oficial del Día de Conmemoración de toles víctimes de la guerra química
* Desarme (Temes mundiales)
* Primer Comisión de l'Asamblea Xeneral (Desarme y Seguridá Internacional)
* Comisión de Desarme de les Naciones Xuníes n'inglés
* [Conferencia de Desarme](http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/2D415EE45C5FAE07C12571800055232B?OpenDocument) n'inglés 
* Oficina d'Asuntos de Desarme de les Naciones Xuníes
** Armes Químiques
* Comité 1540
* Institutu de les Naciones Xuníes d'Investigación sobre'l Desarme (UNIDIR) 
* Día Internacional de la Paz (21 de setiembre)
* Día Internacional escontra los Ensayos Nucleares (29 d'agostu)
* Selmana del Desarme, (24 a 30 d'ochobre)
1 Vulpeculae

**1 Vulpeculae** (1 Vul) ye una estrella asitiada na constelación de Vulpecula.
Ye, con magnitú aparente +4,76, la sesta estrella más brillosa na constelación.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, a 811 años lluz del Sistema Solar.

1 Vulpeculae ye una subxigante azul de tipu espectral B4IV con una temperatura superficial de 16.787 ± 287 K. 
La so lluminosidá ye 3376 vegaes superior a la del Sol.
Tien un diámetru unes 4,7 vegaes más grande que'l diámetru solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 80 km/s.
Presenta una metalicidá igual a la solar ([Fe/H] = 0,00).
La so masa ta entendida ente 6,3 y 6,9 mases solares y tien una edá averada de 50 millones d'años.

1 Vulpeculae constitúi un sistema estelar triple.
De primeres, ye una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 249 díes. 
Envalórase que la masa d'esta compañera estelar ye un 12% mayor que la del Sol.
La escentricidá de la órbita ye acusada (ε = 0,63).
Per otra parte, una tercer estrella de 0,8 mases solares emplega más de 400.000 años en completar una órbita alredor de la binaria espectroscópica.

## Referencies
10 Aquilae

**10 Aquilae** (10 Aql / HD 176232 / HR 7167) ye una estrella variable na constelación del Águila, asitiada mui cerca de la llende con Hércules. Tien magnitú aparente media +5,91 y alcuéntrase a 243 años lluz de distancia del Sistema Solar.

10 Aquilae ta catalogada como una estrella blancu-mariella de tipu espectral F0spe, A3p o A4p con una temperatura efectivo ente 7650 y 7735 K. Tien una lluminosidá 17,1 vegaes mayor que la lluminosidá solar y un radiu 2,35 vegaes más grande que'l radiu solar. El so periodu de rotación ye igual o mayor a un mes. Con una masa de 1,95 mases solares, la so edá envalórase en 850 millones d'años.

10 Aquilae ye una estrella Ap d'oscilaciones rápides (roAp), una de les más brilloses dientro d'esti grupu. Amuesa una de les amplitúes de pulsación fotométriques más baxes y caracterízase pol so estrañu comportamientu pulsacional en comparanza a otres estrelles roAp. Clasificada como variable Alfa2 Canum Venaticorum, el so periodu nun se sabe con certidume, pudiendo ser d'años. Recibe la denominación de variable **V1286 Aquilae**.

## Referencies