José María Cabral

**José María Cabral y Lluna**  foi un militar y políticu dominicanu. Foi presidente de facto de la República Dominicana en 1865, y presidente constitucional ente 1866 y 1868. Foi'l primer presidente dominicanu escoyíu por sufraxu universal masculín.

Nació un 12 d'avientu de 1816 n'Inxeniu Nuevu, un pueblu na provincia San Cristóbal. Tuvo arreyáu na independencia del so país d'Haití y darréu opúnxose a l'anexón de Santu Domingu.

Acompañó a Francisco del Rosario Sánchez na espedición qu'entró a República Dominicana dende Haití por La Corralada pa combatir l'anexón a España.

## Vida temprana y familia
José María Cabral nació'l 12 d'avientu de 1816 n'Inxeniu Nuevu, cerca de San Cristóbal (República Dominicana). Yera fíu de María Ramona de Luna y Andújar (1787–1877) y de Juan Marcos Cabral y Aybar (1792–1853), dambos nativos d'Hinche; los sos güelos fueron Marcos Cabral Valera, María de Aybar y Lluna, Blas de Lluna y María Francisca Andújar de Sotu.
Tuvo 9 hermanos: Melchor María (padre del presidente Marcos Cabral), Dionisio (xeneral del Estáu Mayor y comandante de San José de Ocoa), Ana María, Raimundo, Miguel (xeneral y alcalde de San Cristóbal), les mellices Julia y María Antonia, Rufina, y Marcos Antonio Cabral y Lluna.

Casó cola so prima Juana Lluna del Rosario, y procreó a Alejandro Cabral y Lluna, Hernan Cabral quien foi gobernador de julia molina (Nagua) Tamién tuvo descendencia illexítima con Altagracia Palmira “Comay” de León Orozco, con quien nició a Alejandro Cabral de León; otros fíos illexítimos de Cabral fueron Marciano Cabral y Dolores "Lola" Cabral.

En 2010, Mercedes Cabral, una vieya de casi un sieglu d'edá, aseguró que'l so padre José María Cabral Sosa yera fíu de Cabral y Lluna, y qu'ella yera nieta d'esti postreru.

## Primer gobiernu ( de facto )
El 15 de mayu de 1865 foi escoyíu diputáu por San Miguel de la Talaya. Depués, el 4 d'agostu realiza un golpe d'Estáu financiáu pol so consuegru Buenaventura Báez, derrocando al Xeneral Pedro Pimentel malapenes un mes dempués de que'l gobernador español y les sos tropes evacuaren el país en conociéndose el decretu robláu en marzu pola reina Sabela II d'España, que reconocía la independencia de la República Dominicana. 

Tres el golpe, foi proclamáu *"Proteutor de la República"* con cuenta de que gobernara hasta l'establecimientu d'un nuevu gobiernu, gobiernu que foi escoyíu'l 14 de payares de 1865 pola Convención Nacional que designó presidente constitucional a Buenaventura Báez, quien s'atopaba exiliáu; el Xeneral Pedro Guillermo, gobernador d'El Seybo, foi designáu interinamente como Encargáu del Poder Executivu hasta la llegada de Báez. A otru día sale a Curaçao a buscar al presidente designáu, llogrando tornar el 8 d'avientu d'esi mesmu añu. El presidente Báez darréu designar Ministru de Guerra (equivalente a Ministru de les Fuercies Armaes). 

Del so primer mandatu destaquen apurrir que fixeron na redaición d'una constitución que dexó'l votu universal a los homes dominicanos Mayoría d'edá mayores de 18 años. Amás el 17 d'agostu de 1865 el presidente Cabral abolió la pena de muerte y la espulsión de dominicanos del territoriu nacional.

## Segundu gobiernu ( constitucional )
El 28 de mayu de 1866 el xeneral Báez dimite tres una revolución encabezada pol xeneral Gregorio Luperón, líder de la xesta independentista en contra d'España, y convoca a eleiciones al traviés del votu universal masculín en setiembre d'esi mesmu añu, resultando escoyíu José María Cabral, siendo'l primer presidente escoyíu ensin el sufraxu censitario que daba'l derechu de votar solo a los ricos.

José Maria Cabral vuelve al poder el 22 d'agostu de 1866 como Encargáu del Poder Executivu y el 29 de setiembre del mesmu añu asume la presidencia constitucional de la República.

El so gabinete integráu por Manuel María Castillo, ministru d'Interior y Policía; José Gabriel García, padre de la historiagrafía nativa, ministru de Xusticia ya Instrucción Pública y Rellaciones Esteriores; Juan Ramón Fiallo, ministru de Facienda y Comerciu y Pedro Valverde y Lara, ministru de Guerra y Marina.

El 31 d'avientu de 1866, por Resolvimientu Executivu y sol so mandatu, foi creáu l'Institutu Profesional (anguaño: Universidá Autónoma de Santu Domingu UASD).

En defensa del so gobiernu contra los siguidores de Buenaventura Báez en 1867 muerre por causa de una ferida'l xeneral Gaspar Polanco. Na so alministración pretendió arrendar a EE. XX. la Badea de Samaná y foi Golpe d'estáu derrocáu por una rebelión.

## Muerte
Finó en Santu Domingu el 28 de febreru de 1899

## Referencies

## Enllaces esternos