Icteridae

Los **ictéridos** (**Icteridae**) son una familia d'aves paseriformes distribuyíes por América. Ente'l so miembros atopen los turpiales o bolseros d'América (*[[Icterus]]*), los caciques o conotos, los zanates y los tordos americanos, estos postreros nun tán rellacionaos colos *tordos* del Vieyu Mundu (antiguu nome pa los malvises, de la familia Turdidae). 

Son páxaros de pequeños a medianos con picos robustos y apuntiaos. En munches de les sos especies predomina, nos machos, el plumaxe negru, frecuentemente en contraste con zones marielles, naranxes o coloraes. Suelen presentar dimorfismu sexual, siendo les femes de menor tamañu y de coloraciones más apagaes que los machos, predominando ente elles los tonos pardos.

## Especies

## Carauterístiques
La mayoría de los ictéridos habiten nos trópicos, anque delles especies viven en climes templaos, como los sarxentos y la loica. La mayor cantidá d'especies reproductores de la familia atópase en Colombia y el sur de Méxicu. Los ictéridos viven nuna gran variedá de hábitats, como carbes, banzaos, montes y sabanes. Les especies de zones templaes son Migración de les aves migratories y casi toles qu'añeren n'Estaos Xuníos y Canadá mover hasta Méxicu y América Central.

El tamañu de los ictéridos varia considerablemente tantu ente les sos especies, como ente los individuos de dambos sexos, que con frecuencia presenten un marcáu dimorfismu sexual. La especie más pequeña ye'l turpial castañu, que les sos femes miden unos 15&nbsp;cm de llargu y pesen 18&nbsp;gramos, ente que'l más grande'l cacique del Pará, que los sos machos miden 52&nbsp;cm y pesen alredor de 550&nbsp;gramos. Por casu, el machu del zanate mexicanu pesa un 60% más que la fema. Esta variación ye mayor qu'en cualesquier otra familia de paseriformes (cola esceición del cotinguita reyezuelo, familia Cotingidae). Tamién presenten dimorfismu sexual na coloración del plumaxe. Ente los machos predomina'l color negru, con frecuencia con llamativos contrastes con zones marielles, naranxes o coloraes, ente que les femes tienen plumaxes más discretos onde predominen los tonos pardos.

Una adautación pocu común de los ictéridos ye la configuración del so craniu por que puedan abrir el picu aplicando fuercia muscular, en llugar de producise l'apertura por relaxación muscular como ye habitual, lo que-yos dexa forzar les fisuras p'algamar alimentos escondíos dientro d'elles. 

Los ictéridos tán afechos pa consumir un ampliu espectru d'alimentos. Los caciques usen les sos llargos y hábiles picos pa estrayer la magaya de les frutes. Otros, como los tordos americanos, loicas y praderos usen los sos picos más curtios y robustos pa descascarillar granes. El zanate xamaicanu usa'l so picu pa sondiar en busca d'inseutos ente les corteces de los árboles y les epífitas, ocupando'l nichu ecolóxicu que nel restu del Neotrópico esploten los ferrerinos. Los turpiales, amás de comer inseutos y frutos, usen los sos afilaos picos pa consumir néctar de les flores.

Les forma de anidamiento d'estos páxaros ye variable. Los turpiales y los caciques constrúin niales de yerba entretejida que cuelguen de les cañes de los árboles. Munchos ictéridos añeren en colonies, que pueden llegar hasta los 100 000 individuos. Delles especies de tordos practiquen el nidoparasitismo: les sos femes ponen los güevos nos niales d'otres especies, de forma similar a como faen los cucos.

Delles especies de ictéridos son consideraes plagues pa l'agricultura, por casu n'Estaos Xuníos el sarxentu alirrojo considérase'l vertebráu más perxudicial pa les colleches, particularmente l'arroz. En California el costu de controlar a los sarxentos foi de 30$ por acre en 1994. Sicasí, non toles especies consiguen ser tan numberoses y delles tán en peligru d'estinción. Ente elles atopen especies insulares como'l zanate xamaicanu, el sarxentu puertorriqueñu y el turpial de Santa Lucía, que tán amenaciaos pola perda d'hábitat.

## Referencies

## Bibliografía
* Narosky, Tito & Henschke, Christian (2005): *Guía d'aves de la ciudá de Buenos Aires*. Vázquez Mazzini Editores.
*  (1999): *New World Blackbirds*. Christopher Helm, Londres. 
*  (2002): A robust phylogeny of the oropendolas: Polyphyly revealed by mitochondrial sequence data. *[[Auk (revista)|Auk]]* **119**(2): 335–348. DOI: 10.1642/0004-8038(2002)119[0335:ARPOTO]2.0.CO;2 

## Enllaces esternos

* Videos de Icteridos, Internet Bird Collection (n'inglés)
* Icteridae n'Árbol de Life Web Project (n'inglés)