Vale tudo

**Vale tudo** (“Val too”, ello ye, “ensin regles”) ye una espresión brasilana usada a respeutive d'alcuentros de combate ensin armes a contautu plenu, con un númberu menguáu de regles, que llegó a ser popular en Brasil a lo llargo del sieglu XX. Dellos especialistes consideren al Vale tudo un deporte de combate.

## Historia

Como términu propiu de los combates de feria, la espresión "vale tudo" popularizóse nes atraiciones circenses nos años 1920. Exemplos d'estes amarraces descríbense nel *Japanese-American Courier* del 4 d'ochobre de 1928:


"Un reportaxe de São Paulo afita que’l Jiu Jitsu ye realmente un arte y que nuna interesante exhibición na tienda llateral del gran circu un de Bahia de monstruoses dimensiones atopó’l so propiu waterloo nes manes d'un lluchador xaponés pequeñucu. El negru yera espertu en Capoeira, un antiguu estilu suramericanu de llucha, pero después de poner pámpana arriba al xaponés y tentar de patialu na cabeza… el pequeñu oriental, usando una llave de Jiu Jitsu, valtó al bahianu, y dempués d'una curtia llucha acabó sentáu sobre’l marcu de silenciu del descomanáu oponente."


Sicasí esti términu circense nun entró nel vezu popular hasta 1959-1960, cuando s’emplegó pa describir les amarraces estilu contra estilu que presentaba un espectáculu televisivu de Rio de Janeiro llamáu *Heróis do Ringue* ("Héroes del Ring"). Ente los promotores y presentadores del “show” había miembros de la familia Gracie, y tolos participantes yeren prauticantes llexitimaos de los respeutivos estilos. Una nueche João Alberto Barreto (qu'años dempués había ser árbitru del UFC 1) competía contra un home de la Luta Livre. Barreto trabó al so oponente con una llave de brazu. L’home refugó dase y, poro, Barreto frayó-y el brazu. Pola mor d'ello, esti show foi llueu sustituyíu por otru, Telecatch, que presentaba torneos más teatrales. Ente los héroes de Telecatch taba l'italianu Ted Boy Marino.

De 1960 n’adelantre, el Vale tudo quedó como una subcultura clandestina, onde la mayor parte de los combates teníen llugar en dojos d'artes marciales o en pequeños ximnasios. Esta subcultura del Vale-tudo asitiábase principalmente en Rio de Janeiro, pero tamién se celebraben munchos combates na rexón nortiza, asina como na rexón sureña y nel estáu de Bahia, onde predomina la Capoeira. En Rio de Janeiro la escena taba dominada sobre too pola intensa rivalidá ente’l Jiu-jitsu brasilanu y la Luta Livre, mientres que nes otres rexones los combates presentaben más artes marciales distintes compitiendo nos alcuentros.

Rorion Gracie, de la famosa familia Gracie, emigró a los Estaos Xuníos y introduxo’l Vale tudo nun nuevu mercáu al fundar l'UFC (Ultimate Fighting Championship) en 1993. L’ésitu pergrande del UFC provocó un españíu del Vale tudo per dayures, sobre too en Xapón, asina como un remanecimientu y un xorrecimientu de la popularidá nel mesmu Brasil. Esto resultó na creación de dos entamos de Vale tudo: la WVC (World Valetudo Championship) y la IVC (International Valetudo Championship), que destacaron nos años 1990 y foron tamién televisaos en “pay-per-view” y pola televisión brasilana.

La base d'entrambos entamos, qu'afalaron les carreres de munches estrelles actuales de les MMA, taba na capital financiera brasilana de São Paulo. Pero desque l'estáu de São Paulo torgó que los combates de Vale tudo algamaren l'estatus de deporte aceutáu, dambos entamos cayeron en sucu baxeru y nun promueven un combate dende’l 2002. De magar nuevos entamos refugaron les regles del Vale tudo en favor de les más segures del MMA, qu'algamaren la reconocencia deportiva nos Estaos Xuníos, el Vale tudo tornó al efeutu a los sos raigaños clandestinos. Inda hai alcuentros de Vale tudo a esgaya per tou Brasil. Por mor de la naturaleza violenta y sangrina de los combates de Vale tudo, estos alcuentros clandestinos provoquen de xemes en cuando alderiques nos medios de comunicación.

Hai críticos qu'opinen que los alcuentros de Vale tudo teníen qu'adoptar les regles muncho más segures del MMA, que se desendolcaron y algamaron la reconocencia deportiva nos Estaos Xuníos d'América. Los acérrimes del Vale tudo, pela cueta, alderiquen que l'estilu reconocíu del MMA desendolcáu nos Estaos Xuníos ye anguaño diferente enforma del verdaderu Vale tudo, que, poro, tien que ser tratáu como un deporte estremáu dafechu, lo mesmo que’l Kick-boxing por exemplu, reconocíu nos Estaos Xuníos por mor de les sos regles más segures, ye consideráu diferente del Muay Thai.

## Carauterístiques

Un lluchador de Vale tudo tien que ser amañosu tanto nel intercambiu de golpes como na llucha cuerpu a cuerpu en pie y na llucha en tierra. Poro, los prauticantes d'esta disciplina usen pa les distintes distancies (de puñu/pierna, cuerpu a cuerpu, en suelu) téuniques de munchos estilos estremaos, ente los que destaquen el Jiu-jitsu brasilanu, el Muay Thai, el Sambo, el Yudu, el Boxéu y la Llucha.

Na mayoría de los reglamentos úsense guantes llixeros (4 onces) que permiten cutir con rixu en cata’l KO y qu'otramiente dexen los deos llibres pa facilitar l'agarre, amás de proteición dental y xenital. Los combates pueden ganase por KO o KO téunicu (l'árbitru apara’l combate cuando ún de los lluchadores nun se defende o nun ye a facelo con xacíu) o por sumisión, ello ye, por abandonu, dando dos o tres palmaes en suelu, nel propiu cuerpu o nel del oponente, xeneralmente cuando ún sufre una llave de brazu, de pierna o un estrangulamientu, anque tamién suel dase l'abandonu por golpes recibíos tando en suelu. Tórguense los cabezazos, y los golpes na nuca, gargüelu o xenitales, arriendes de cualesquier téunica “puerca” como morder o meter los deos nos güeyos.

## Vale tudo n’España y n’Asturies

El Vale tudo n’España confúndese coles MMA y úsase abenayá esta última denomación. Ente los sos representantes de nomadía, y que cunten con trayeutoria internacional, tán Manu García, Oriol Gaset, Juan Manuel Suárez, Antonio Tello, Francisco Martínez Díaz (antiguu campeón del mundu de boxéu amatéur), Daniel Tabera, Fabricio Werdum (nacíu en Brasil) y David Aranda. A nivel estatal celébrense va tiempu torneos como’l “KO Arena”, que foi’l primeru n’organizase y que yá lleva siete ediciones; el “Hombres de Honor” (tamién conocíu como “Shooto Spain”), el “Warrior´s Island” (Gran Canaria) y l'”Almogavers” (Barcelona).

N’Asturies los biltos del Vale tudo llantólos Manu García Nieto, lluchador uvieín nacíu en 1972, que llama al so sistema particular “Total Grappling”. Dende mediaos de los años 1990 esti lluchador vien participando n’estremaos alcuentros nacionales e internacionales de Vale tudo y MMA, como’l KO Arena ente los primeros y l'International Best Fighter o l'Absolute Fighting Championships ente los segundos. Nos postreros diez años Manu García tuvo tamién formando nuevos lluchadores en diferentes ximnasios d'Uviéu y per mediu de cursos per toa España.

## Ver tamién
*MMA

## Referencies

## Enllaces esternos

*Estadístiques del Vale tudo  
*RioHeroes.com - Vale Tudo Fight League
*Vale Tudo Européu
*"Vale Tudo Project" Movie Internet Portal