Islla Kanton

La **Islla Kanton** (tamién conocida como **islla Canton** o **islla Abariringa**) ye la islla más grande y septentrional del grupu de les islles Fénix, pertenecientes a Kiribati. Ye un atolón alcontráu nel sur del océanu Pacíficu, aprosimao a metá de camín entre Hawái y Fiyi. La islla tien xuna llargor de 33 km. La islla deshabitada d'Enderbury ye la más cercana a Kanton, con una distancia ente elles de 63 km. La capital de Kiribati, Tarawa, alcuéntrase a 1765 km de distancia. Nel censu de 2005, rexistróse xuna población de 41 persones, siendo la única islla habitada del archipiélagu Rawaki (tamién llamáu Fénix). En 2020, la densidá de población sigue siendo la mesma.

## Historia
Tarawa, ye el llugar habitáu más cercanu a Kanton. La islla ye un atolón con un cantu baxo y estrecho de tierra qu'arrodia una gran llaguna de poca fondura. La so forma #asemeyar a una gran chuleta de gochu con una superficie de 50 kilómetros cuadraos, 10 de tierra y 40 de llaguna.

Kanton foi afayada delles vegaes por barcos balleneros estaoxunidenses; de los cualos el primeru foi anterior a 1820. Na década de 1850, Gran Bretaña reclamó la so soberanía sobro la islla. Kanton recibió el nome del navío balleneru "Canton", que fondió na islla el 4 de marzu de 1854. El reclamu oficial británicu empezó el 6 d'agostu de 1936. Realizáronse visites añales a la islla, y el 31 d'agostu de 1937 emplazaronse dos estaciones de radiu.

El 8 de xunetu de 1937, Kanton foi el sitiu d'un eclís solar total, y la islla foi ocupada por un curtiu periodu por científicos estaoxunidenses y neozelandeses, miembros d'una espedición de la *[[National Geographic Society]]*. El líder d'esta espedición foi l'astrónomu Samuel Alfred Mitchell. 

A pesar del reclamu británicu, siete estaoxunidenses desembarcaron na islla el 7 de marzu de 1938. Dambes naciones siguieron la ocupación de la islla hasta abril de 1939, cuando Washington y Londres alcordaron una ocupación conxunta por otros 50 años, conformando el condominiu internacional de les islles Canton y Enderbury.

L'aerollínea internacional estadounidense Pan American World Airways llegó a la islla el 18 de mayu de 1939 para construyir instalaciones pa vuelos a Nueva Zelanda. Esti serviciu empezó el 12 de xunetu de 1940 col hidroavión Boeing 314 Clipper. El 4 d'avientu de 1941, realizóse el prime y últimu vuelu civil antes de la guerra con destín a Nueva Caledonia.

Mientres la Segunda Guerra Mundial, la Marina de los Estaos Xuníos construyó una pista d'aterrizaxe nel llugar; asina, Kanton convirtióse en puntu d'escala para el Serviciu de Tresporte Aéreu de la Marina ente Australia y Nueva Zelanda. Tamién s'utilizó como puntu d'ataque a les islles Gilbert, ocupaes per Xapón.

Dempués de la guerra, en payares de 1946, Pan Am restableció los servicios de vuelu ente Australia y Nueva Zelanda vía Kanton con aviones Douglas DC-4. El serviciu siguió hasta 1958, cuando el DC-4 foi reemplazáu pol Douglas DC-7C.

En 1960, xuna estación de siguimientu foi construyida pal proyectu Mercuriu. Foi utilizada mientres payares de 1965. L'abandonu pola NASA de la islla fixo que se convirtiera nuna ciudá pantasma. L'aeropuertu foi dexáu a manos d'un encargáu, por que pudiera ser utilizáu n'emerxencies. 1968 marcó el final de la presencia estaoxunidense na islla, l'aeródromu foi abandonáu y l'encargáu foi retiráu. Los británicos tamién remataron la so presencia, cerrando la so oficina de correos.

Tres la independencia y reconocencia de la soberanía de Kiribati, la oficina de correos foi reabierta, cola reubicación d'unes poques persones de los atolones más poblaos de les islles Gilbert na islla.

## Referencies

## Enllaces esternos