open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Satélite Espía

Un **satélite espía** ye un satélite artificial d'observación terrestre o de comunicaciones destináu a usu militar o a la intelixencia.

Nos Estaos Xuníos, les más de les informaciones de les misiones de satélites espíes que se desendolcaron hasta 1972 tán disponibles pa consultar. Una parte de la información de misiones feches enantes d'esta fecha aínda ta clasificada y delles misiones posteriores tán desclasificaes.

### Exemplos de misiones de satélites espíes
* Fotografía d'alta resolución (IMINT)
* Espionax de comunicaciones (SIGINT)
* Comunicaciones secretes (HUMINT)
* Deteición de llanzamientos de misiles

Quiciabes la rede de satélites espíes más conocía, y que da un control cuasi total de toles comunifaciones mundiales, seya la perfamosa Rede ECHELON. 

### Programes de satélites espía
* Estaos Xuníos
** Lacrosse/Onyx
** Misty/Zirconic
** Samos
** Quasar
** Vela
** Vortex/Chalet
* Xunión Soviética
** Cosmos
** Almaz
** Yantar
** Zenit
* Alemaña
** SAR-Lupe 1-5
** El tio Wof Gan *paul*
* Francia
** Helios 1B, Helios 2A
* Reinu Xuníu
** Zircon
* India
** Satélite Esperimental de Teunoloxía
* Israel
** Ofeq
** Ofeq 7 (Que vixilará'l Programa nuclear d'Irán)
* España
** Spainsat

### Ver tamién
* Centru de Satélites de la Xunión Europea

## Referencies

## Enllaces esternos
Charleston (Carolina del Sur)

**Charleston** ye una ciudá del estáu de Carolina del Sur, nos Estaos Xuníos.

Ye la segunda ciudá más poblada del estáu dempués de Columbia, con .

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Neto

**Ernesto García del Castillo**  ye un dibuxante, humorista gráficu, escritor y autor de cómic asturianu. 

Entamó'l so llabor de dibuxante humorísticu na revista *[[Xera]]*, entamando un llabor más profesional nel diariu *[[La Nueva España]]*, cola so serie *Pixi* (publicada en tires diaries y en páxines dominicales). Primero, viera'l so primer dibuxu asoleyáu na renomada revista *[[La Codorniz]]*, en 1977. Collaboró en más de venti publicaciones, la mayor parte d'elles asturianes, anque tamién delles de difusión nacional, como *La Golondriz*, *Cuadernos de Humor*, *El Siglo*, *El Periódico de Catalunya* y otros periódicos del Grupu Z. 

Ye tamién autor d'historietes cómiques. El so personaxe más conocíu ye *Gladius*, publicáu na revista *Tapón*, y darréu nun álbum (CH editorial, 2007). Como humorista gráficu'l so trabayu más bayurosu ye'l que fai nel periódicu *[[La Voz de Asturias]]*, onde dibuxa dende 1986 una tira diaria alrodiu de l'actualidá. Anguaño tamién collabora en *Oviedo Diario*, *El Norte Económico* y *[[Les Noticies]]* (éstes n'asturianu), arriendes de nes revistes *El Correo* y *Creando Futuro*. Tien publicaos dellos llibros y illustrao una trentena. Dende 1986 ye miembru correspondiente de l'Academia de la Llingua Asturiana. A la so xera d'humorista hai qu'amestar tamién la d'illustrador y la de diseñador gráficu. Nel so llibru *Cuentos d'outros sieglos* (CH Editorial, 2008) tamién se revela como escritor en llingua asturiana. 

La so presencia foi reclamada en dalgunos de los acontecimientos sol humorismu entamaos fuera de les llendes d'Asturies, como la *Muestra Internacional de Humor Gráfico* de la Universidá d'Alcalá, el llibru antoloxía d'humoristes españoles *Comunica con Humor*, o la esposición y llibru *Humoristas por la Libertad de Prensa*, entamáu por *Periodistas Sin Fronteras*. En 2000 recibió de la UNICEF ún de los sos Premios de Periodismu por una tira publicada en *La Voz de Asturias*. En 2002 ganó l'Haxtur al Humor nel Salón Internacional del Cómic de Xixón. Nel 2009 recibe'l prestixosu Premiu Mingote de periodismu gráficu.

## Bibliografía

* *Cuentus de Nós* (antoloxía VV.AA., 1983)
* *Cangas del Narcea* (1985)
* *Pin cien sonrisas y algo más* (1987)
* *Aprendiendo a consumir* (1993)
* *Lola y Teo* (1999)
* *Ente llinies* (2000)
* *Nuestros paisanos* (2002)
* *Los nuesos paisanos* (versión n'asturianu del anterior, 2002)
* *Cangas del Narcea,guía del concejo y rutas* (2002)
* *Humor gráfico asturiano* (catálogo de la exposición, 2002)
* *El Humor del día a día, anuario 2004* (2005)
* *Gladius* (2006)
* *Na punta la llingua*, (2008) 
* *Cuentos d'outros sieglos* (2008).

## Referencies

## Enllaces esternos
Rabil

**Rabil** ye un de los nomes colos que se conoz a la zanfona, zanfoña, zampoña o zampona. 

Esti nome puese asociar de la maniella cola que se "rabila" aicion de da-y vueltes a la maniella pa frotar les cuerdes del instrumentu y tocar coles tecles que les percusionen.

## Referencies

## Enllaces esternos
Kenpo

**Kenpo** o **kempo** ye un nome descriptivu de delles artes marciales xaponeses con oríxenes chinos. Ye tamién un nome descriptivu d'artes marciales híbrides creaes sobre la base d'artes marciales xaponeses y chines. El kenpo ye paecíu al kárate y incluye más bien puñetazos y pataes qu'agarres o llaves de llucha.

## Los estilos más conocíos de kenpo
* Kenpo americanu,
* Kajukenbo,
* Shorinji Kempo,
* Kempo tai jutsu,
* Tracy kenpo,
* Kenpo jiu-jitsu.
* Kenpo Kai

## Referencies

## Enllaces esternos
Xeneral Alcázar

El **xeneral Alcázar** (en francés, **général Alcazar**) ye un personax de ficción de la saga d'hestories de cómic de **[[Tintín]]**.

Dirixente de la República de San Theodoros, aportó al poder tres de la revolución na que derrocó al xeneral Tapioca, el so etenru enedepués hebo otra revuelta, y Tapioca garró'l mandu. Alcázar hebo fuxir a Europa y, tres de prauticar dellos oficios, finó por devenir Ramón Zárate, llanzador de puñales, qu'hebo dexar en colando'l so collaborador Chiquito (*[[Les siete boles de cristal]]*). Tintín vuelve a atopalu n'Europa, negociando con Dawson la compra de material bélicu col envís de tomar el poder en San Theodoros, fazaña que diba ser quien a algamar. Pero otra vegada, Tapioca, aidáu pola Borduria de Plekszy-Gladz, rebelóse y trunfó. Alcázar abellugóse na selva con ung rupu de guerrilleros, Ye quien a atrayer a Tintín, el profesor Mirasol, el capitán Haddock y la soprano Bianca Castafiore a San Theodoros para llibrase d'ellos. Los protagonistes axuntaránse entós al exércitu rebelde del feble Alcázar (*[[Tintín y los 'Pícaros']]*), aidándolu a reconquistar el poder cola condición de que nun heba muertes, lo que'l xeneral aceuta ensin que-y preste muncho.

El xeneral Alcázar ye daqué burricón, impulsivu y gafu. Nun-y tien mieu a nada sacantes la so muyer Peggy. La escasa intelixencia llevólu a que nel exércitu quedaren namái que 49 cabos y 3.487 coroneles.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llinguaxe SMS

qtm"Quiérote muncho" escrito en llinguaxe SMS

El **llinguaxe SMS** ye un xeitu abreviáu d'escribir les pallabres d'un mensaxe pa que seya más curtiu y rápidu. Na teoría de la comunicación diba ser una codificación adicional al propiu idioma que se-y aplica al mensaxe y que s'emplega nun contestu como mensaxes SMS, chat y messenger. Espardióse col auxe de la mensaxería instantánea y el serviciu de mensaxes curtios (SMS).

## Historia
Surdió pa comunicase al traviés de mensaxes curtios, pos namái que puen contener un máximu de 160 caracteres; lo que llenda la cantidá de pallabres pa conversar. Arriendes, los mozos, pa dicir más coses nun solu mensaxe y aforrar perres, abrevien les pallabres en rellación a fonética y significáu.

Les empreses de telefonía móvil, en decatándose d'esti mou de comunicación, entamaron a facer publicidá "insight" con esti xeitu d'escribir pa que los mozos tuvieren identificaos. Podemos suponer la esistencia de campañes d'estes empreses repartiendo volantes que conteníen estes abreviatures p'aumentar l'emplegu. 

Por mor del usu d'esti llinguaxe, apaecieron persones contraries que consideren que d'esti mou diba perdese la escritura de cada llingua. Daqué qu'aínda nun ta comprobao que seya cierto

## Escritura

En la escritura XAT se reemplazan palabras por símbolos equivalentes, cámbiense pallabres por lletres que sonen igual y amuésense emociones con emoticonos. D'esti xeitu de comunicación emplegáu polos mozos derívense les ueves formes del llinguaxe escritu, que cada vegada son más, y el so emplegu aumenta notros seutores sociales. Ye d'esti mou como entama'l cambéu de fonemes y grafemes que se ven nos móviles, nos chats, en cartes, en correos electrónicos y na publicidá.

Nun hai regles d'escritura, y cadún de los qu'usen esti llinguaxe namái que busca amenorgar l'emplegu de lletres lo más posible ensin quitar de comprender

## Exemplos

**=es*: iguales
**=mnt*: igualmente
**100pre*: siempre
**dcuand*: dacuando
**ys*: yes
**=*: igual
**msmu*: mesmu
**msx*: mensaxe
**anq*: anque 
**a2*: adiós, 
**a+*: amás 
**1*: ún
**ond*: onde
**qtm*: quiérote muncho
**n1*: nun
**ntós*: entós, entóncenes
**nxa+*: enxamás
**o3*: Otres
**3*: tres
**xq*: porque 
**bxo*: baxo
**bb*: bebe/bebi
**CO*: ceo

## Frases
***ntós n1 viens?** 
***¿Entós nun vienes?*
***Naportnd eqi llamot**
***N'aportando equí llámote*
***Anq n1 vnga daylo**
***Anque nun venga dá-ylo*
***Ú vs mnín?** 
***Aú vas manín?*
***Diom o3 cses =es n csa**
***Diome otres coses iguales en casa*
***Nvies 1msx sro**
***Unvíes un mensaxe sero*
***Vngo CO pro n1 maguards**
***Vengo ceo, pero nun m'aguardes*

## Referencies

## Enllaces esternos

*Diccionariu SMS (en castellanu)
Llista d'alcaldes de Cabranes

**Llista d'alcaldes de [[Cabranes]]** dende 1979:


#Todas las longitudes se miden en píxeles
ImageSize = width:1600 height:550 #Tamaño de la imagen: ancho, alto 
PlotArea = width:50 height:500 left:50 bottom:10 #Tamaño de la gráfica en sí dentro de la imagen: ancho, alto, margen izquierdo, margen derecho
DateFormat = yyyy #Formato de fechas= y-cifra de año, m-cifra de mes, d-cifra de día.
Period = from:1979 till:2015 #Período de tiempo representado: desde, hasta
TimeAxis = orientation:vertical #Orientación del eje de tiempos: horizontal o vertical
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1979 #Escala

# No se da cuenta de cuándo chocan dos frases, así que hay
# que moverlas a mano cola variable $dx

Define $dx = 35 # shift text to right side of bar

PlotData=
#barra, color, ancho, ?, alineamiento, tamaño de fuente (XS,S,M,L,XL)
 bar:Líderes color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:M
 
 #desde hasta color desplazamiento($dx, píxeles) testu y enlace
 from:1979 till:1983 color:orange shift:($dx,0) text:Joaquín Alejo Llorís Calle, UCD (1979)
 from:1983 till:1991 color:blue shift:($dx,0) text:Joaquín Alejo Llorís Calle, AP (1983)
 from:1991 till:2000 color:blue shift:($dx,0) text:Joaquín Alejo Llorís Calle, PP (1991)
 from:2000 till:2003 color:blue shift:($dx,0) text:José Antonio Alonso Sanfeliz, PP (2000)
 from:2003 till:end shift:($dx,0) text:Alejandro Vega Riego, PSOE (2003)



## Referencies

## Enllaces esternos
Gulfport (Mississippi)

**Gulfport** ye una ciudá del estáu de Mississippi, nos Estaos Xuníos.

Ye la segunda ciudá más poblada del estáu, dempués de Jackson.
El censu de población de los Estaos Xuníos de 2000 diz que Gulfport tenía 71.127 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
 Páxina oficial
Vicente Ferrer (santu)

**Vicente Ferrer**  dominicu valencianu, taumaturgu, predicador, llóxicu y filósofu.

Ye'l santu patrón d'anguaño de la Comunidá Valenciana; na so conmemoración llevántense nes cais de Valencia escenarios llamaos "altares", onde represéntense por neños escenes de la so vida y milagros.

Conocíu con ciñu como **"Sant Vicent el del ditet"**, por mor de que, según lleendes populares, fizo dellos milagros alzando'l deu índiz, representándose asina na iconografía; tamién represéntaselu davezu poles "ales", por tar consideráu como l'"ánxel del Apocalipsis", pos consideróse a sigo mesmu un "legatus a latere Christi" y dio anuncia en munches ocasiones de la llegada l'anticristu y la fin del mundiu, como por exemplu en munchos sermones na ciudá de Toledo nel añu 1411.

Otra miente, les sos predicaciones per estremaes ciudaes d'Europa, sobre manera n'Italia, foron constantes por mor de la perfamosa visión que tuvo na ciudá d'Avignon nel añu 1398. Siguíenlu multitúes que lu acompañaben nos sos trayeutos, qu'incluyíen un séquitu de flaxelantes que se daben col llátigu en pagu polos sos pecaos. Viaxaba davezu enriba d'un burru y agospiábase nos conventos de flaires dominicos de les ciudaes y pueblos pelos que pasaba predicando.

Foi perimportante y decisiva la so participación nel Compromisu de Caspe, aú escoyéronlu Rei d'Aragón Fernando d'Antequera, de la dinastía Trastámara.

## Biografía
Vicente Ferrer ñaz en Valencia el 23 de xineru de 1350. Yeren los sos pás Guillermo Ferrer, y Constancia Miguel. Tuvieron trés fíes y trés fíos.

Estudió en Barcelona y Toulouse. Flaire, pertenecía a la Orde de los Predicadores. Na dómina, arriendes la so dedicación eclesiástica foi un gran estadista y políticu, lluchó con esfuerciu escontra la dixebra de la Ilesia na Cisma d'Occidente, y yera tamién un personax perinfluyente na so dómina. Morrió en Vannes en 1419. Canonizólu Calistu III el 3 de Xunu de 1455. Celébrase la so fiesta'l 5 d'abril.
Como santo atribúyense-y dellos milagros.

Anguaño ye'l patrón de la Comunidá Valenciana

## Ver tamién
* Monesteriu de Sant Jeroni de Cotalba
* Compromisu de Caspe

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Philosophica'': Enciclopedia filosófica ''online''. Voz Vicente Ferrer, San (en castellanu)
San Pedru

**Pedru**, tamién nomáu **Cefes** (Betsaida, ? – Roma, 64/67), foi, d'acordies col Nuevu Testamentu, ún de los doce apóstoles, discípulos de Xesús de Nazaré. Identifícase como'l primer dirixente de la Ilesia.

Orixinariu de Betsaida, el so nome yera Simón (n'araméu *Shim‘on bar Jochanan*, n'hebréu שמעון בן-יוֹנָה *Šim‘ôn ben Jon'ah* y en griegu Συμεών *Symeon*). Taba casáu y treslladóse a vivir pa Cafarnaún, au trabayaba de pescador nel Llagu Tiberiades acompañáu pol so hermanu Andrés; será ún de los primeros discípulos de Xesús.

## Según la tradición católica
Según la tradición católica, llueu d'evanxelizar Antioquía, la rexón del Pontu, Galacia, Bitinia y Capadocia, aportaría pa Roma, au se convertiría nel primer obispu y morrería martirizáu en Roma nel llugar del Vaticanu. La so tumba atopóse pol arqueólogu Jérôme Carcopino nos años cuarenta y pue visitase. Ta consideráu un santu, amás d'otres, pola Ilesia católica asina como'l primer papa.

Según la tradición popular, san Pedru sería'l guardián de les puertes del Paraísu; poro, ye representáu con unes llaves na mano.

## Nome

Nos diferentes evanxelios atópense diversos nomes asemeyaos qu'emprimen por **Simón**:
* Simón *Kêpha* (la Piedra) (Pedru) (Matéu 4,18)
* Simón el Zelota (Lluques 6,15) y (Fechos 1,13)
* Simón el Cananéu (Marcos 3,18)
* Simón *barjonna* (fíu de Xonás) (Xuan 21,15)
* Simón Iscariote (Xuan 6,70)
Según Robert Ambelain toos son una sola y única persona, **Simón Pedru**.

----

## Referencies

## Enllaces esternos
Papa Llin

**San Llin**  foi un obispu cristianu del sieglu I, socesor de San Pedru como obispu de Roma y dirixente de la comunidá cristiana, y segundu pontífiz de la Ilesia, ente los años 67 y 79.

So pá llamábase Herculanus y so ma Claudia, y créyese tradicionalmente que nació en Volterra, na Toscana. Como socesor de San Pedru (y ordenáu por San Pablu) sedrá'l primeru en nomar los primeros quince obispos del cristianismu. Nel so pontificáu asocede'l fin de les guerres xudíes y l'esfaimientu por parte de les tropes romanes del Templu de Salomón en Xerusalén.

El so pontificáu tuvo marcáu polos martirios de San Marcos y San Lluques. Pue ser qu'elli mesmu sofriere martiriu, morriendo supuestamente'l 23 de setiembre de 79, siendo ésti'l día de la so festividá. Foi enterráu nel Vaticanu xunto con San Pedru. Ta consideráu comu santu tanto pola Ilesia Católica Romana como pola Ilesia Ortodoxa.

## Referencies

## Enllaces esternos
Arboleya

**Arboleya** ye un llugar asturianu del conceyu de Cabranes. Tien una población de . Pertenez a la parroquia de Viñón, anque nel pueblu hai una capiella nomada la Virxe del Carmen.

## Ver tamién
* Santuariu de la Virxe del Carmen d'Arboleya

## Referencies

## Enllaces esternos
Marie François Sadi Carnot

**Marie François Sadi Carnot**  foi presidente de Francia de 1887 hasta 1894.

Nietu de Lazare Carnot, l'organizador de la defensa de la Revolución Francesa escontra los sos enemigos. Asesinólu l'anarquista italianu Jeronimo Caserio.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista de conceyos d'Andalucía

**Andalucía** tien un total de 770 conceyos distribuíos como vien darréu:
* Conceyos d'Almería (102)
* Conceyos de Cádiz (44)
* Conceyos de Córdoba (75)
* Conceyos de Granada (168)
* Conceyos de Huelva (79)
* Conceyos de Málaga (100)
* Conceyos de Sevilla (105)
* Conceyos de Jaén (97)

## Ver tamién
* Llista de conceyos d'España

## Referencies

## Enllaces esternos
Comadres

**Les Comadres** ye una fiesta típicamente polesa que se celebra n'Asturies el xueves anterior al martes d'antroxu y que consiste nel axuntamientu de grupos de muyeres para merendar, baillar, falar y pasalo bien. Anguaño tamién aportó al ámbitu masculinu, más en Siero que n'otres zones d'Asturies. El vienres, sábadu y domingu posterior a comadres son los díes de Comadrines, Migayes y migayines respeutivamente. 

## Orixe
Nel so orixe remotu los historiadores emparenten estes celebraciones coles *Matronalia* romanes, que se cristianizaron na Edá Media fiestes romanes dedicaes a les muyeres casaes, y que se celebraben n'honor de la diosa Juno, tamién conocia col sobrenome de Matrona.

Estes fiestes celebrabense nes calendes del mes de marzu y era la única vez al añu que les muyeres tenín los mesmos privilexos que los homes na patriarcal sociedá romana. Col pasu del tiempu convirtióse nuna fiesta eminentemente profana, perdiendo tol so carácter sacru, conservándolu únicamente nel sentíu d'adecuar la so celebración al calendariu cristianu y que sigue coincidiendo con unes feches non mui alloñaes a les calendes de marzu.

## Tradición

Ye tradición celebrar la fiesta de comadres tamién n'otros llugares del territoriu español, como por exemplu nel País Vascu, y más concretamente en algunes zones de la provincia de Guipúzcoa, onde son conocíes col nome de *emakunde*. Tamién se celebren na provincia de Segovia, por Santa Águeda, o na de Zamora, tamién pola mesma festividá, el 5 de febreru.

N'Asturies celebrase exclusivamente na Pola, dende tiempu inmemorial y de forma multitudinaria, non pudiendo faltar el bollu preñáu, acompañau de sidra y d'una naranxa de postre, como marcaba la tradición, y en Xixón, onde tamién se solín reunir grupos de muyeres pa merendar, pero más bien nes sos propies cases, hasta que nos años 1980, gracies a la *Tertulia Feminista Les Comadres*, volviose a restaurar la tradición.

## Celebración
Nun principiu les meriendes facínse nel campu o nes propies cases, pero na actualidá suelen llevase a cabu en bares y restaurantes, a base de carne empanada, embutios, tortielles, llacón rellenu y fayuelos, aunque na Pola Siero sigue siendo habitual llevar el *bollu* de casa.

## Referencies

## Enllaces esternos
Richard Nixon

**Richard Milhouse Nixon** (9 de xineru de 1913-22 d'abril de 1994) foi'l trixesimuséptimu (37ᵘ) presidente de los Estaos Xuníos d'América.

Graduóse en 1934 nel *Whittier College of California*, y en 1937, na *[[Universidá Duke]] Law School*. Allistáu na Marina en 1942, sirvió nel Océanu Pacíficu Sur demientres la Segunda Guerra Mundial. En 1947 foi elixíu diputáu republicanu pa la Cámara de Representantes. En 1948 y 1949 fáise famosu como miembru del Comité d'actividades antiestauxunidenses, na investigación del casu Alger Hiss. En 1951 foi elixíu senador. Nel añu 1952 foi nomáu a la vicepresidencia na candidatura presidencial d'Eisenhower. Dende'l so cargu de vicepresidente entamó una intensa actividá política internacional al visitar numberosos países, incluyida la Xunión Soviética.

En finando'l segundu mandatu d'Eisenhower, llogró la nominación republicana en 1960, pero Kennedy venciólu nes eleiciones presidenciales por un estrechu marxe de votos. Tampoco consigue ser elixíu gobernador de California en 1962.

Ganó les eleiciones de 1968 a la Presidencia del país, tomando posesión en 1969 y revalidando'l so mandatu en 1972, pero pol casu **Watergate** tuvo que dimitir en 1974. Nel so mandatu reduxo les tropes en Vietnam pero nun consiguió acabar cola guerra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Festival del Arroz con Lleche

El **Festival del Arroz con Lleche** celébrase'l día 9 de mayu, nel conceyu de Cabranes, Asturies. La fiesta entamó nel añu 1980, coincidiendo cola fiesta llocal de San Francisco de Paula.

La celebración inclúi la procesión de la imaxe del Santu y el repartu de raciones d'arroz con lleche asina como'l concursu y la entrega de premios. Nel añu 2004 foi declarada como d'interés turísticu rexonal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ñao

**Ñao** o **Niao** ye un llugar de la parroquia asturiana de Viñón, nel conceyu de Cabranes. Tien una población de . Ta xebráu en delles estayes, anque tán perxuntes:
* Pueblu Baxo
* La Cimentada
* La Casona
* El Carrezal
* Pueblu Riba

Allúgase a 1.5 km de la llocalidá de Valbuena y dende Peña Cabrera vese, dafechu, la ciudá de Villaviciosa.

La ilesia parroquial ye la de Santuyano de Viñón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Inmueble

**Inmueble**, tienen esta consideración toos aquellos bienes, como cases o finques, que son imposibles de treslladar ensin ocasionar daños a los mesmos, porque formen parte d'un tarrén o tán anclaos (apegáu o claváu) a él. Remanez de la pallabra *inmóvil*. A efeutos civiles los buques tienen la consideración d'inmuebles.

## Ver tamién
* Mueble

## Referencies

## Enllaces esternos
Trenton (Nueva Jersey)

**Trenton** ye la capital del estáu de Nueva Jersey, nos Estaos Xuníos.

Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Newark (Nueva Jersey)

**Newark** ye la ciudá más poblada del estáu de Nueva Jersey (Estaos Xuníos), y centru alministrativu del condáu d'Essex. La ciudá, que ye ún de los mayores centros de distribución de tresporte marítimu, aereu y ferroviariu del país, tien .

Asitiada a unos 13 km al oeste de Manhattan, nel centru de la conocida como *New Jersey's Gateway Region*, ye la segunda mayor ciudá del área metropolitana de Nueva York. El so puertu de contenedores, Port Newark, ye'l mayor de la costa atlántica de los Estaos Xuníos; y el so aeropuertu (Newark Liberty International Airoport) foi'l primer aeropuertu comercial municipal del país, y ye anguaño ún de los de mayor tráficu de los Estaos Xuníos.

La ciudá acueye la sede de delles multinacionales, y tamién rescamplen delles de les sos universidaes (Rutgers–Newark, New Jersey Institute of Technology, Seton Hall University's Law School...) y edificios culturales (New Jersey Performing Arts Center) y deportivos (Bears & Eagles Riverfront Baseball Stadium). Divídese en cinco distritos, nos que conviven zones de paisaxe nidiamente urbanu con otros de calter periurbanu.

La ciudá foi fundada en 1666 por puritanos de Connecticut qu'aportaron, al mandu de Robert Treat, dende la colonia de New Haven. Nel sieglu XIX y entamos del XX la ciudá espoxigó enforma, lo mesmo no que cinca a la so población como al desarrollu de la so industria. Por embargu, na segunda metá del sieglu pasáu entamó'l so declive, con grandes tensiones raciales que llegaron al so cumal nos disturbios de 1967. De magar 1990 la ciudá ta recuperando la so vitalidá.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Jersey City

**Jersey City** ye una ciudá del estáu de Nueva Jersey, nos Estaos Xuníos.

El censu de población de los Estaos Xuníos diz que Jersey City tien , lo que la fai la segunda ciudá más poblada del estáu, dempués de Newark.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Candamu

La **bandera de [[Candamu]]** (Asturies), ye rectangular, ta xebrada en dos franxes verticales. Una de menor tamañu, al asta, de color azul, con 11 estrelles marielles (una por cada parroquia del conceyu). La otra, al batiente, mariella, con una representación del caballu prehistóricu qu'apaez pintáu na famosa Cueva de la Peña.

## Ver tamién
* Escudu de Candamu
* Banderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Avientu (dixebra)

Col términu d**'Avientu** podemos facer referencia a:

*Avientu, el caberu mes del añu.
*Avientu, un grupu de rock riosanu (Asturies, España).

## Referencies
Lleopoldu de Hohenzollern

**Lleopoldu de Hohenzollern-Sigmaringen** (nome completu n'alemán: ******; ) foi un noble prusianu.

## Familia
Fíu del príncipe Carlos Antón de Hohenzollern-Sigmaringen y Xosefina de Baden; de relixón católica, en 1861 casó cola infanta Antonia de Portugal, fía de María II de Portugal y del so consorte Fernandu II. Tuvieron los siguientes fíos:

* Príncipe Guillermu (1864-1927), asocediólu como Príncipe de Hohenzollern.
* Príncipe Fernandu (1865-1927), llueu rei de Rumanía.
* Príncipe Carlos Antón (1868-1918).

Foi propuestu pa ocupar el tronu español tres la espulsión de Sabela II d'España en 1868. La so candidatura, sofitada por Bismarck, causó'l refugu francés y provocó en 1870 la guerra franco-prusiana. El so nome, perdifícil de dicir pola xente n'aquella dómina, foi camudáu por *Oleole Simeligen* (sacada de la fras burllona: *"¡Olé, olé, si me eligen!"*, n'asturianu: *¡Olé, olé, si m'elixen!*). Al final foi elixíu como monarca español Amadéu de Saboya. Lleopoldu sería'l pá del futuru Fernandu I de Rumanía qu'asocedería al so tíu Carlos, l'hermanu de Lleopoldu, nesti mesmu cargu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Candamu

**L'escudu de [[Candamu]]**, como tantos conceyos d'Asturies, carez de sanción llegal. Ye un escudu xebráu nel qu'apaez:

*Nel primer cuartel: un pinu, con una culiebra y al so llau hai un páxaru, acompañen al pinu cuatro llances. Esta primera parte ye l'escudu d'armes del conceyu de Grau, al que perteneció Candamu hasta 1788.

*Nel segundu cuartel: tres tables de plata, con cuatro torniellos del mesmu metal en cauna de les tables. Esta parte ye atribuyida al llinaxe de Tables de Candamu.

Cunta la historia, qu'esta familia tomó l'apellíu "de les tables" n'alcordabza de tener echao sobre'l ríu unes tables, pa que pasare don Pelayu y los sos guerreros, p'asina poder lluchar con un poderosu exércitu moriscu.

## Ver tamién
*Escudos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
YTMND

**YTMND**, son les sigles de "You're The Man Now, Dog" (Agora tú yes l'home, perru), y ye una comunidá en llinia empobinada a la creación de páxines web, conocíes como *YTMND*, nes que se yustaponen imáxenes, fiches o animaciones cencielles, dacuando acompañaes con un 'clip' de soníu, too ello fecho polos propios usuarios del sitiu.

Na mayoría de los casos, los conteníos de YTMND son pequeños gags humorísticos sin pretensión artística nin de calidá y bromes internes pa los propios miembros de la comunidá. 

## L'orixe
La web YTMND tien l'orixe nel añu 2001, nel sitiu rexistráu por Max Goldberg "yourethemannowdog.com". Nelli, amosábase'l textu *YOURE THE MAN NOW DOG.COM* fechu en caracteres 3D ASCII con un *loop* de soníu del tráiler de la película Finding Forrester nel que l'actor Sean Connery pronunciaba la fras *You're the man now, dog!*. Amás, el fondu de la web taba formáu por una semeya del propiu Connery en mosaicu.

## L'ésitu
Sicasí, nun foi hasta 2004 cuando apaez YTMND.com, momentu nel que s'abre a la aportación de YTMNDs pela parte de los usuarios, lo que convierte al sitiu nun fenómenu d'internet, especialmente nos Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
FC Kuban

El **Kuban Krasnodar** ye un club de fútbol d'Krasnodar, Rusia fundáu l'añu 1928. 
Xueguen nel estadiu Kuban, que tien capacidá pa 32.000 persones.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web oficial
* Fans web oficial 
* Fans forum GREENMILE
Collía

**Collía** ye un llugar de la parroquia de Santitomás, nel conceyu asturianu de Parres.

Aldeina asitiada a 2 km de la capital del conceyu de Parres, tien una población de , siendo asina'l nucleu de población más grande de tola parroquia. Collía divídese tradicionalmente nún puñáu de "barrios" que tolos sos vecinos conocen pel nome y empleguen pa orientase: La Quintana Arriba, La Quintana Abaxu, La Xerriquina, El Barrosu, El Barrosín, El Campón, El Valsiñeru, La Ería, Treslería, El Valle, Tranciella, La Piedra, La Cabaña l'Escribanu y El Pandal.

La economía del pueblu basóse tradicional y fundamentalmente na cría de ganáu (vaques y gochos) y na agricultura (maíz, patates, cebolles y berces, mayoritariamente).

## Poema de Collía

Poema recitáu por Ana Azucena Ramos Pando (1921-2006), vecina de Collía. N'alcordanza.

## Referencies

## Enllaces esternos
Augusta (Maine)

**Augusta** ye la capital del estáu de Maine, nos Estaos Xuníos. Foi fondada en 1628.

El censu de población de los Estaos Xuníos de 2000 diz que Augusta tenía 18.500 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
 Páxina oficial
Portland (Maine)

**Portland** ye una ciudá del estáu de Maine, nos Estaos Xuníos.

Con una población de  ye la ciudá más poblada del estáu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Páxina oficial
Lewiston (Maine)

**Lewiston** ye una ciudá del estáu de Maine, nos Estaos Xuníos.

Ye la segunda ciudá más poblada del estáu, dempués de Portland.
El censu de población de los Estaos Xuníos de 2006 diz que Lewiston tenía 35.734 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
 Páxina oficial
Alcalde de Candamu

**Llista d'alcaldes de [[Candamu]]** dende 1979:


#Todas las longitudes se miden en píxeles
ImageSize = width:1600 height:550 #Tamaño de la imagen: ancho, alto 
PlotArea = width:50 height:500 left:50 bottom:10 #Tamaño de la gráfica en sí dentro de la imagen: ancho, alto, margen izquierdo, margen derecho
DateFormat = yyyy #Formato de fechas= y-cifra de año, m-cifra de mes, d-cifra de día.
Period = from:1979 till:2023 #Período de tiempo representado: desde, hasta
TimeAxis = orientation:vertical #Orientación del eje de tiempos: horizontal o vertical
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1979 #Escala

# No se da cuenta de cuándo chocan dos frases, así que hay
# que moverlas a mano cola variable $dx

Define $dx = 35 # shift text to right side of bar

PlotData=
#barra, color, ancho, ?, alineamiento, tamaño de fuente (XS,S,M,L,XL)
 bar:Líderes color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:M
 
 #desde hasta color desplazamiento($dx, píxeles) testu y enlace
 from:1979 till:1987 color:orange shift:($dx,0) text:José Luis Fernández Fernández, PCE (1979)
 from:1987 till:1991 color:yellow shift:($dx,0) text:José Luis Fernández Fernández, Independiente (1987)
 from:1991 till:1993 shift:($dx,0) text:José Luis Fernández Fernández, PSOE (1991)
 from:1993 till:2015 shift:($dx,0) text:José Antonio García Vega, PSOE (1993)
 from:2015 till:2022 shift:($dx,0) text:Natalia González Menéndez, PSOE (2015)



## Referencies

## Enllaces esternos
Palaciu de Cañedo

**El palaciu de Cañedo** ta allugáu nel conceyu asturianu de Candamu.

El palaciu ye de tres plantes. Na planta baxa ta la puerta principal con dos ventanes simétriques. Na primer planta tien el balcón principal y a la so derecha l'escudu d'armes. Na segunda planta, hai una llarga galería abierta, con forxáu de metal. Rescampla del edificiu un gran aleru de madera. El palaciu ye parte d'un conxuntu, nel qu'hai una capiella, una torre, unes cuadres y la vivienda de la familia de caseros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xixón Sound

**Xixón Sound** (*Són Xixón*) ye la etiqueta que se creó y s'emplegó pa englobar a dellos grupos de música que formaron parte, a entamos de los años 1990, d'un movimientu de música alternativa n'Asturies (España), especialmente na ciudá de Xixón.

Más qu'un estilu o són asemeyáo, lo que xunía a toos estos grupos yera'l so orixe xeográficu y la so coincidencia nel tiempu, arriendes del fechu de que munchos d'ellos canciaben n'inglés.

Esta etiqueta dexó d'emplegase dende los caberos años 1990.

Dellos de los grupos que s'englobaron baxo esa etiqueta son:

* Australian Blonde
* Stormy Mondays
* Doctor Explosión
* Kactus Jack
* Eliminator Jr.
* Medication
* Yellow Finn
* Los Sangrientos
* Manta Ray
* Materia Gris
* Nosotrash
* Penélope Trip
* Undershakers
* The Heartbeats

La mayor parte d'estos grupos collaboraren col músicu, guitarrista y productor asturianu Paco Martínez (Los Locos), tamién conocíu como Paco Loco, pilar fundamental na música española *indie* de los 90.

## Ver tamién
*Rock alternativu
Jocs Florals

Los **Jocs Florals** (*Xuegos Florales* n'asturianu), tamién denomaos **Jocs de la Gaia Ciència**, son certámenes lliterarios qu'impulsen y difunden la llingua catalana.

## Orixe y difusión
Los **Jocs Florals** foron un certame lliterariu instituyíu en Toulouse nel añu 1323 pola Sobregaya Companyia dels Set Trobadors y que va celebrase fasta'l 1484, onde tamién concurríen trobadores y poetes catalanes. Depués d'estremaos intentos, en 1393, por deseyu del rei Joan I, el Consistoriu de la Gaia Ciència instálase en Barcelona fasta'l sieglu XV so l'abellugu de los monarques catalano-aragoneses.

### Jocs Florals de Barcelona
Los Jocs Florals de Barcelona tornen a instaurase el primer domingu de mayu de 1859 por mor de les iniciatives d'Antoni de Bofarull y de Víctor Balaguer, col lema *Patria, Fides, Amor*, en referencia a los tres premios ordinarios: la Flor Natural o premiu d'honor, que se-y concedía ala meyor poesía d'amor, l'Englantina d'or a la meyor poesía patriótica y la Viola d'or i argent al meyor poema relixosu. Arriendes, había otros premios ordinarios. El ganador de los trés premios ordinariu investíase col títulu de Mestre en Gai Saber. Un gran sector de los inteleutuales y de los políticos catalanes da sofitu a los Xuegos Florales faciendo por contribuyir d'esti xeitu al prestixu de la lliteratura catalana culta. 

Nesti marcu, manifiéstense posiciones estremaes respeutu del modelu de llingua. Marià Aguiló defende una primer vía que garre como modelu los estremaos autores de toles formes dialeutales
## Referencies

## Enllaces esternos
Villar (Murias)

**Villar** ye una aldea del conceyu asturianu de Candamu, asitiada na Sierra del Pedroso a unos 350 metros d'altitú sobre'l nivel de la mar. Pertenez a la parroquia de Murias, y tien . Dende'l llugar güeyase una gran panóramica de cásique tol conceyu de Candamu, col ríu Nalón faciendo pasu per él. Son pueblos de la redolada: Bohiles, El Caleyu, Figaréu, Murias y Cueru.

## Sitios
*La Era
*Pumarín
*La Quintana Baixu de Villar

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Palaciu de los Casares

**El palaciu de los Casares**, ta en San Tisu nel conceyu asturianu de Candamu. 

La construcción ye de planta rectangular y dos pisos. Tol edificiu ta revocáu sacante los marcos de puertes y ventanes que son de piedra, nel pisu cimeru hai balcones y rescampla'l del mediu que ye doble, col escudu d'armes de los Alonso de Casares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Villa romana de Veranes

La **villa romana de Veranes** ye un xacimientu arqueolóxicu y un centru d'interpretación de los restos d'una villa romana allugaos nel barriu de Veranes, na parroquia de Ceneru del conceyu asturianu de Xixón (España).

El xacimientu, coñocíu como **Xacimientu Arqueolóxicu Torrexón de Veranes** catalógase como Bien d'Interés Cultural.

El llugar yera coñocíu antiguamente polos nantes d'una ilesia visigoda. Les investigaciones posteriores permitieron averiguar qu'esta asitiábase so una antigua villa romana n'usu dende los anicios de la nuestra dómina hasta'l sieglu V dC.

Caltiénse bona parte de la cadarma de la villa y estayes de mosaicu d'un salón. Tamién s'afayaren cabuercos de l'alta edá media.

El centru d'interpretación anexu tien una sala audiovisual y una esposición permanente. Inauguróse en marzu de 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina sobro'l yacimientu del Conceyu de Xixón
*  Información del proyeutu arqueolóxicu
Unión Club Ceares

L**'Unión Club Ceares** ye un club de fútbol asturianu del barriu de Ciares, na ciudá de Xixón. Fundóse en 1946 y anguaño xuega na .

## Historia
Fundárase en 1946 como resultáu de la fusión ente'l Blancoval y el Fortuna. Obtuvo'l so primer ascensu a Tercer División na temporada 1964/65, magar que tornó a descender al añu siguiente. Militó de vuelta en categoríes rexonales hasta 1986, cuando percanció retornar a la categoría nacional, na que caltúvose dos temporaes consecutives. En 2003 prodúxose'l so caberu ascensu a Tercer División y de magar entós milita na mesma.

## Uniforme
* **Uniforme títular**: Camiseta bermeya, pantalón azul, medies bermeyes.
* **Uniforme alternativu**: Camiseta mariella, pantalón azul, medies mariilles.

## Estadiu

L'equipu xuega los partidos como llocal nel Estadiu La Cruz. El tarrén de xuegu ye de yerba natural y tien unos valumbos de 99x65 m. Tien una grada llateral, reformada en 2004.

## Historial na Lliga
* 1946-1965: Categoría rexonal.
* 1965-1966: Tercer División.
* 1966-1986: Categoría rexonal.
* 1986-1988: Tercer División.
* 1988-2003: Categoría rexonal.
* 2003-anguaño: Tercer División.

## Datos del club
Nota: Datos actualizaos cola temporada 19/20
* **Temporaes en [[Primer División d'España|Primer Divisón]]**: 0
* **Temporaes en [[Segunda División d'España|Segunda División]]**: 0
* **Temporaes en [[Segunda División B d'España|Segunda División B]]**: 0
* **Temporaes en [[Tercer División d'España|Tercer División]]**: 20
* **Temporaes en [[Rexonal Preferente d'Asturies|Rexonal Preferente]]**: 21
* **Temporaes en [[Primera Rexonal d'Asturies|Primera Rexonal]]**: 14
* **Temporaes en [[Segunda Rexonal d'Asturies|Segunda Rexonal]]**: 15

### Otros datos
Datos ensin actualizar
* **Meyor puestu:** 9ᵘ (temporada 2006/07).
* **Mayor goliada conseguida en casa:** 4-1 al Ribeseya (temporada 2004/05), al Titánico (temporada 2005/06) y al Candás (temporada 2007/08).
* **Mayor goliada conseguida fuera:** 0-3 al Sporting B (temporada 2007/08).
* **Mayor racha ensin perder:** 7 partíos (xornada 12ª a 18ª temporada 2003/04 y xornada 17ª a 23ª temporada 2006/07).
* **Máximu goliaor:** Castaño (18 goles).

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Cangas del Narcea

Hasta 1973 Cangas del Narcea tuvo un emblema conceyil que yera un lleón y una torre. De magar esa data foi aprobáu por Decretu y asoleyáu nel BOE, el so nuevu escudu formáu poles armes del Principáu d'Asturies que ye la Cruz de la Victoria y nel otru llau un lleón que son les armes del conde de Tinéu.

El so escudu ye partíu timbráu con corona real zarrada. 

*Nel primer cuartel partíu: n'azur, Cruz de la Victoria n'oru y piedres precioses.

*Nel segundu cuartel partíu en plata, un lleón rampante n'azur.

## Ver tamién
*Escudos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Eo

El **ríu Eo** ye un ríu del norte de la Península Ibérica, que traviesa per tierres asturianes y parte de la provincia de Lugo. Desemboca nel Mar Cantábricu formando la ría del Eo constituyendo la llende natural ente la oriella astur y la galaica. Naz na sierra Vaqueiriza a 820 metros d'altor.

## Referencies

## Enllaces esternos
Helena (Montana)

**Helena** ye la capital del estáu de Montana, nos Estaos Xuníos. Foi fondada en 1864.

El censu de población de los Estaos Xuníos de 2000 diz que Helena tenía 25.780 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Billings (Montana)

**Billings** ye una ciudá del estáu de Montana, nos Estaos Xuníos. Foi fondada en 1877.

El censu de población de los Estaos Xuníos diz que Billings tien . Ye la más poblada del estáu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Concord (New Hampshire)

**Concord** ye la capital del estáu de New Hampshire, nos Estaos Xuníos, y centru alministrativu del condáu de Merrimack. Sodividida nos barrios de Penacook, East Concord y West Concord, tien una población de .

El territoriu qu'anguaño ye Concord yera, primero de la colonización, el llar de la tribu nomada Pennacook. Dempués, el 17 de xineru de 1725 la provincia de la bahía de Massachussetts asignó-y a esti territoriu'l nome de Plantación de Pennacook, que foi desarrollada por dellos colonos de Haverhill (Massachusetts) dirixíos pol capitán Ebenezer Eastman entre 1725 y 1727. El 9 de febreru de 1734 algamó l'estatus urbanu col nome de Rumford. Tres d'una engarradiella rellacionada coles llendes de la ciudá cola vecina de Bow, el gobernador Benning Wentworth camudó'l nome de la ciudá pol actual de Concord, que tentaba de reflexar la nueva situación de concordia y harmonía ente les ciudaes vecines.

Nel sieglu XIX Concord espoxigó enforma. En 1807 Samuel Blodget abrió una canal con compuertes pa permitir el pasu de barcos pola Amoskeag Falls (cascada de Amoskeag), ríu abaxu de la ciudá, lo que permitió la comunicación fluvial de Concord y Boston al traviés de la canal de Middlesex. Eso, y la posición central de la ciudá dientro l'estáu, ficieron d'ella la opción más racional cuando hebo qu'escoyer una capital estatal. El so capitoliu, construyíu en 1819, ye'l más antiguu del país nel qu'entá sigue axuntándose'l parllamentu estatal. Tamién nesi sieglu la ciudá convirtióse nún ñudu ferroviariu, pel que salíen los productos testiles que se fabricaben en Penacook aprovechando l'agua del ríu Contoocook pa xenerar enerxía. 

Anguaño la so economía céntrase nel sector servicios. L'alministración estatal ye la mayor emplegadora de la ciudá, y el segundu l'hospital de Concord. 

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Nashua (New Hampshire)

**Nashua** ye una ciudá del estáu de New Hampshire, nos Estaos Xuníos.

El censu de población de los Estaos Xuníos de 2005 diz que Nashua tenía 87.986 habitantes. Ye la segunda ciudá más poblada del estáu, dempués de Manchester.

## Referencies

## Enllaces esternos
Altair

**Altair** ye una estrella mui luminosa, de primer magnitú, que s'asitia na constelación del Aigla (*Aquilae*). Ta cerquina la Tierra, a unos 15,4 años-lluz, y eso ye lo que la fai tan resplandiente, porque realmente ye una estrella tirando a débil.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aldebarán

**Aldebarán** ye una estrella perlluminosa, de primer magnitú, que s'atopa na constelación del Tauru (*Taurus*). Ye llamada tamién *güeyu de Toru*, porque ocupa la posición del güeyu na representación mítica d'esa constelación, y ye fácil de ver, porque sigue al grupu de les Pléyades. Ye de color abermeyáu y tien una temperatura na superficie de 5100º C. Ta cerca la Tierra, a unos 53 años-lluz, y por eso ye tan resplandiente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Cangues d'Onís

La **bandera de Cangues d'Onís** ye la que s'emplega nel conceyu asturianu del mesmu nome. Tien forma rectangular y lleva'l so escudu, sobre un pañu verde.

## Ver tamién
* Escudu de Cangues d'Onís
* Banderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Antares

**Antares** (α Scorpii) ye una estrella de primer magnitú, la más resplandiente de la constelación d'Escuripión. Ye, con un diámetru 390 veces mayor que’l Sol, una de les estrelles más grandes que se conocen. Tien un color arroxáu pola so temperatura superficial, que ye d'unos 3600º C. Ta a unos 250 años-lluz de distancia de la Tierra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Cangues d'Onís

**L'escudu de [[Cangues d'Onís]]** (Asturies) ye de creación reciente, anque esisten otros dos más antiguos que tán nel Archivu de la Xunta Xeneral del Principáu. Nun tien una sanción llegal pola casa conceyu. 

Ta formáu por una ponte románica d'oru, que fai referencia al esistente na so capital. Superáu por una cruz llatina, na so base sal una bellota y una fueya de carbayu, que simboliza la cruz de la Victoria nel so estáu primitivu, enantes de ser recubierta. A los sos pies una lluna menguante en plata, ta invertida pues simboliza la victoria sobre los musulmanes nel 721.

Bordura xeneral n'oru que fai referencia a l'antigua capital de Cangues d'Onís, primera capital del Reinu d'Asturies.

Al timbre corona real zarrada. 

## Ver tamién
*Escudos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Abamia

**Abamia** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Tien una estensión de , nos que viven , repartíos ente les poblaciones de Celoriu, Coraín, Corao, Corao Castiellu, El Cuetu Aleos, La Estrada, Intriago, Isongu, Paroru, Perlleces, Sobrecueva, Sotu Cangues y Teleña.

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Cangues d'Onís (parroquia)

**Cangues d'Onís** ye una parroquia del conceyu asturianu del mesmu nome. Tien una población de , repartíos nunes 1931 viviendas. La so superficie ye de . Recibió'l títulu de ciudá por Alfonsu XIII en 1907.

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Mestas de Con

**Mestas de Con** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. La so ilesia parroquial de San Pedro, d'estilu románicu, asítiase nel llugar de Mestas. Tien una estensión de , y una población de .

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Samartín de Grazanes

**Samartín de Grazanes** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Tien una estensión de  y una población de .

Ta formáu polos vinientes nucleos de población: Samartín, Beceña, Cuerres, Llenín, Tarañu y Villaverde. El llugar de Sotu l'Ensertal paez ser que foi agregáu a la parroquia de Mestas de Con. 

Nel pueblu de Samartín alcuéntrase la ilesia parroquial, del sieglu XII, d'estilu románicu. L'antigua Casa Reutoral ta, por mor del so abandonu por parte del obispáu, en ruines dafechu. 

Nel sitiu conocíu como La Torre alcuentrense los restos d'una fortificación que daten de los tiempos de la reconquista, les guerres escontra los moros. 

La parroquia ye eminentemente ganadera, anque por mor del so allugamientu, con unes vistes privilexaes sobre los Picos d'Europa, empieza a despuntar el turismu rural y de fuelga.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Pendia

El **ríu Pendia** ye un ríu del conceyu de Bual, afluente del Navia pela manzorga, qu'atraviesa nel so cursu les parroquies de Bual y Serandías, recoyendo, pela mandrecha, les agües de la fastera septentrional del monte de Penácaros, y pela esquierda les de les esviaciones nororientales de la sierra de Penouta. 

Naz de la xuntura del arroyu del Vao y del ríu d'Armal. El primer d'ellos naz na lladera norte del monte de Penácaros, nun llugar nomáu A Fongallega, y baxa, pasando cerca'l pueblu d'As Cabanas, hasta xuntase col ríu d'Armal. Esti, pela so banda, fórmase pola xuntura los regatos d'A Pilella y d'As Veigas a l'altura de Ferradal. Ellí hai un molín, nomáu el Molín de Baxo; y más p'abaxo, onde recibe les agües del arroyu del Vao, a l'altura de A Cruz y El Mazo, otru, el Molín de Casanova.

Dende equí, según dalgunes fontes, el ríu pasa a nomase yá ríu Pendia, mentanto que, si facemos casu d'otres, va llamase ríu del Mazo hasta que, dempués d'axuntase col regatu d'As Teixeiras nel llugar d'El Pontigón, nómase a la fin ríu Pendia. De cualesquier manera, ríu del Mazo o ríu de Pendia, el cursu d'agua sigue camín pelos praos d'Armal p'embaxo, dándo-y agua pa los molinos de Casacova y El Valle y arrodiando'l castru d'El Mazo. 

En praos yá del pueblu d'As Viñas recibe, pela mandrecha, les agües del regatu Reiguirón, que baxa del monte de Penácaros. Más p'abaxo, pasáu Riumayor, engranda'l so caudal coles agües d'otros dos regatos: el de Santa Olaya y el de Villanova. El primer d'ellos, que naz cerca la ermita San Isidro, na lladera la sierra de Penouta, pasa averáu al pueblu de Santa Olaya y aborda'l ríu de Pendia pela manzorga. El segundu, que baxa de la sierra de Penácaros, desagua nel Pendia pela mandrecha un poco más p´abaxo que l'anterior. Dempués de recibir estos afluentes el ríu fai dellos meandros, nún de los cuales arrodia'l castru de Pendia, asitiáu nel pueblu del mesmu nome. Pequí, aonde ye conocíu tamién como ríu d´A Serra, recibe pela manzorga les agües del ríu Pontes, que baxa dende cerca la Llomba da Ronda y da-y, dempués de pasar baxo la carretera AS-12 bien cerca de Miñagón, les agües al Pendia pocos metros enantes de la so boca nel Navia.

## Bibliografía
* VV.AA., *Enciclopedia del paisaje de Asturias*, p. 769. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 2003.

## Referencies

## Enllaces esternos