Pouteria caimito

***Pouteria caimito*** ye un árbol tropical de frutos, perteneciente a la familia de les sapotacees. Recibe'l nome común de **caimito** o, nel Ríu de la Plata, **aguaí** o **aguay**.

## Descripción
Mide hasta 40 m d'altor, y tueru de 50 cm. El frutu, redondu ovaláu, dacuando puntiáu, amarellentáu y verdosu al maurecer, con 1 a 4 granes ovales. Ye llamáu **abiu** en Brasil y **cauge** n'Ecuador. La magaya ye blanca, translucida, mucilaginosa, fragante y encarambelada; contién enforma látex pegañosu, polo que ye recomendable untar los llabios con grasa pa evitar que se xunte a ellos.

El caimito ta rellacionáu con otres sapotaceas: *[[Pouteria sapota]]* canistel y lúcuma. Nun tien de confundir se a esta especie con otra sapotacea que suel recibir nomes iguales: el *[[Chrysophyllum cainito]]*.

## Distribución xeográfica
Ye nativu del Amazones. L'árbol crez meyor n'árees tropicales y nos llugares que tienen un clima húmedo y templao mientres tol añu.
## Usos
La madera del árbol ye trupa, pesada y dura y utilízase como madera na construcción.. 

;Culinaria:
El frutu del árbol ye comestible y consideráu unu de los meyores de los zapotes por cuenta de que tien el sabor a carambelu duce de zapote con una testura más nidia. Cómese davezu coles manes y, anque en Colombia los que comíen el frutu d'esta manera aconseyábase-yos engrasar los sos llabios pa caltener el gomosu látex ensin peguarse, esti riesgu puede evitase por aciu la seleición de frutes madures y sacando la carne con un instrumentu. L'acidez d'un pocu de zusmiu de llimón añadíu puede ameyorar el sabor, sobremanera cuando fueron esfrecíos. La fusión de la magaya duce tamién s'utiliza pa dar sabor al xeláu y córtase nel yogur como un deliciosu almuerzu. La sotileza del sabor llinda la so utilidá en dulces y ensalaes más complexes. El frutu ye una importante fonte de calciu, fósforu, vitamina A y vitamina C.

;Melecinal:
La fruta demasiao maurez de color mariellu doráu escuru desenvuelve una naturaleza mucilaginosa. En Brasil, la xente utiliza esta carauterística pa solliviar la tos, bronquitis y otres aflicciones pulmonares. Otros usos de la medicina popular son como astringente, anti-anémicu y anti-inflamatoria y pa solliviar la fiebre y foria. 

;Cultivu:
L'árbol crez meyor n'árees tropicales y nos llugares que tienen un clima templao y húmedo mientres tol añu, y ye un pocu menos resistente que los sapotes rellacionaos, como'l Canistel y zapote (cadápanu). Nos Estaos Xuníos, crez bien en Sur de la Florida pel norte hasta'l Condáu de Palm Beach, y sobrevivió a curtios xelaes. Prefier suelu húmedu, llixeramente acedu con altu conteníu orgánico y puede sufrir de defectu de fierro ( clorosis ) en suelos alcalinos. Un árbol que se llantó solo va ser fráxil y precisa proteición contra'l vientu y el fríu. 
## Taxonomía
*Pouteria caimito* describióse por (Ruiz & Pav.) Radlk. y espublizóse en *[[Sitzungsberichte der Mathematisch-Physikalischen Classe (Klasse) der K. B. Akademie der Wissenschaften zu München]]* 12(3): 333. 1882. 
;Sinonimia:

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
## Referencies

## Bibliografía
# Baehni, C. & L. Bernardi. 1970. Sapotaceae. In: J. F. Macbride (ed.), Flora of Peru. Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 13(5A/3): 135–177.
# Brako, L. & J. L. Zarucchi. (eds.) 1993. Catalogue of the Flowering Plants and Gymnosperms of Peru. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 45: i–xl, 1–1286.
# Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panamá.
# Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. 2009. Cucurbitaceae a Polemoniaceae. 4(1): i–xvi, 1–855. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidá Nacional Autónoma de Méxicu, Méxicu.
# Dodson, C.H. & A.H. Gentry. 1978. Flora of the Río Palenque Science Center: Los Ríos Province, Ecuador. Selbyana 4(1–6): i–xxx, 1–628.
# Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. 
# Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. View in Biodiversity Heritage Library
## Enllaces esternos

* Abiu en ''Fruits of Warm Climates''
* Abiu - Pouteria Caimito
* Abiu at ''Cape Trib Exotic Fruit Farm''