Botaurus pinnatus

***Botaurus pinnatus*** ye una especie d'ave de la familia Ardeidae que vive nes zones tropicales d'América. Al igual que otres especies del xéneru *[[Botaurus]]*, el so plumaxe ye mayormente de color marrón amarellentáu y tien un patrón crípticu. Anque ye una especie que s'estendió en gran midida, ye raro columbrala, probablemente por cuenta del so calter nómada, y nun se sabe demasiáu sobre la so hestoria biolóxica.

## Descripción

Ye una garza de gran tamañu. Mide ente 63.5 y 76 cm de llargu y pesa alredor de 800 g. Dambos sexos tienen un plumaxe asemeyáu, pero les femes suelen ser más pequeñes que los machos y tienen cola de color marrón en cuenta de negru.

Tanto los adultos como los pichones son, polo xeneral, de color beige y tán bien marcaos con distintos patrones crípticos. Los pichones suelen presentar un tonu más acoloratáu. El pescuezu ye blancu, la parte trasera del mesmu ye tamién blanca pero con llinies de color castañu claro, y el restu del pescuezu ye amarellentáu con manches negres. El pechu y el banduyu son blancos con amplies llinies pardes, ente que'l llombu ye beige con negru. Les ales estendíes son negres nos machos y marrones nes femes; les ales zarraes, de color gris, contribúin a crear un efeutu bicolor mientres el vuelu. 

El picu ye firme y fuerte, mayormente mariellu, y el quexal ye más escuru na so parte cimera. El restu de la piel de la so cara tamién presenta una coloración mariella brillosa, con una llinia marrón que parte de la frente. Les pates son verde amarellentaes, y l'iris ye mariellu.

## Subespecies

Anguaño, conócense dos subespecies d'esta ave, dambes habitantes d'América Central:
* ***Botaurus pinnatus caribaeus*** Dickerman, 1961 &ndash; esti de Méxicu, Belize y (raramente) Guatemala. 
:Tien un picu más llargu, ales y cola más curties y pescuezu más pálidu. 
* ***Botaurus pinnatus pinnatus*** (Wagler, 1829) &ndash; dende'l sureste de Nicaragua hasta Ecuador y les Guyanes, Brasil, Paraguái y nordés d'Arxentina.
:Tien picu más curtiu, ales y cola más llargos y pescuezu más escuru. 

## Distribución y ecoloxía

Habita zones tan meridionales como'l sur de Méxicu. El so rangu toma dende la mariña atlántica del sur de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina, y rexistráronse avistaxes en Guatemala y Hondures. Suel preferir les zones de baxa altitú, anque se vieron nel Cordal Oriental de Colombia, a más de 2600 m sobre'l nivel del mar.

Puede atopase-y en zones cercanes a fontes d'agua duce, incluyendo llechos de xuncos trupos, costes de llagos, zones anubiertes de vexetación trupa, banzaos y campos crecíos.

Ye una ave nocherniega. Anque suelen ser solitaries, pueden axuntase en grupos de pocos individuos pa facilitar la busca d'alimentu. Cuando s'asusten, tienden a paralizase col cuerpu baxu y la cabeza alzada namái lo suficiente como pa poder ver. Yá que esisten dellos individuos nun rangu bien ampliu, nun se-y considera una ave en peligru d'estinción pol IUCN.

### Alimentación

La so dieta ye variada, y consiste de pexes, reptiles, anfibios, artrópodos y pequeños mamíferos (incluyendo exemplares mozos del *[[Callithrix jacchus]]*). Atrapa a les sos preses ente la vexetación, polo xeneral trupa, onde añera. Ye un cazador paciente, yá que puede pasar llargos periodos de tiempu inmóvil, esperando que les preses apaezan por sigo mesmes.

### Reproducción

Al igual que'l restu de los Botaurinae (pero a diferencia de la mayoría de les garces), añera independientemente de los otros individuos de la so especie. Constrúi los sos niales, en forma de copa, con material llográu de les plantes, ente vexetación gruesa cerca de la superficie de l'agua. La fema deposita ente dos y tres güevos de color verde amarronáu, y créese que fai tola incubación ella sola. Reprodúcense casi namái mientres la estación húmeda.

## Referencies

## Bibliografía
* 
*  (2007): Comportamentos interespecíficos ente *Callithrix jacchus* (Linnaeus) (Primates, Callitrichidae) y algumas aves de Mata Atlântica, Pernambuco, Brasil. *Revista Brasileira de Zoologia* **24**(3): 709–716.  PDF fulltext.
*  (1995): *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America*. Oxford University Press, Oxford & New York. 
*  (1992): 57. South American Bittern. *In:* : *[[Handbook of the Birds of the World]]* (Vol. 1: Ostrich to Ducks): 427-428, plate 30. Lynx Edicions, Barcelona. 
*  (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca.