Acacia cornigera

***Acacia cornigera*** ye un arbustu de la familia de les fabacees.

## Descripción
Esta especie puede algamar hasta 10 m d'altor. Tien escayos grandes, acovanaes escontra fuera (escayos dorsales axustares) que tán en pares na base de fueyes, que s'asemeyen a los cuernos d'un toru y son llixera o fuertemente cafés, delles vegaes marfil o marielles.

Les fueyes bipinnaes, con raquis principal de 12 a 14 cm de llargor, con 8 a 10 pares de fueyuques de 4 a 6 cm de llargu y peciolu acanaláu de 0,5 a 2 cm, cada fueyuca con 22 a 32 pares de pinnas de 3 a 7 mm de llargu y 7 a 17 mm ente par de pinnas. Inflorescencia n'espiga con flores sésiles de coroles marielles de 1,1 a 1,5 mm de llargu, llixeramente más llargues que la mota. Llegume color caoba, usualmente erecta, pola, 5 a 9 cm de llargor por 1,3 a 1,8 cm d'anchor, con ápiz puntudo. Semiente color pardu foscu con arilo blancusco.

## Distribución
Ye nativu del sur de Méxicu y Centroamérica. Distribúise per Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Estaos Xuníos. Foi introducíu n'India y Paquistán.

## Mirmecofilia
Esta **acacia** ye conocida pola so rellación simbiótica coles formigues del xéneru *[[Pseudomyrmex]]* (*P. ferruginea*, *P. belti*, *P. nigrosincta*). Les formigues actúen como mecanismu de defensa pal árbol, protexéndolo contra inseutos y otros animales dañosos o contra plantes parásites. Les formigues habiten nos escayos buecos de la planta y aliméntense d'unos pequeños glóbulos ricos en glucóxenu (cuerpos de Belt) que son secretaos pol ápiz de los foliolos. El naturalista Francisco Hernández en 1651 foi'l primeru n'escribir sobre esta simbiosis, al referise a l'acacia llamada polos indíxenes **huitzmaxalli**.

## Toxicidá
Les especies del xéneru *Acacia* pueden contener derivaos de la dimetiltriptamina y glucósidos cianogénicos nes fueyes, les granes y la corteza, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.

## Taxonomía
*Acacia cornigera* describióse por (L.) Willd. y espublizóse en *[[Species Plantarum. Editio quarta]]* 4(2): 1080. 1806.
;Etimoloxía:
***Acacia***: nome xenéricu deriváu del griegu ακακία (*akakia*), que foi dau pol botánicu Griegu Pedanius Dioscorides (e. C. 40-90) pal árbol melecinal *[[Acacia nilotica|A. nilotica]]* nel so llibru *[[De Materia Medica]]*. El nome deriva de la pallabra griega, ακις (*akis,* **escayos**).

***cornigera***: epítetu llatín que significa "con cuernu" describiendo los escayos de la planta.
;Sinonimia:
* *Acacia campecheana* Schenck
* *Acacia cornigera* (L.)Willd. var. *americana* DC.
* *Acacia cubensis* Schenck
* *Acacia furcella* Saff.
* *Acacia hernandezii* Saff.
* *Acacia interjecta* Schenck
* *Acacia rossiana* Schenck
* *Acacia spadicigera* Schldl. & Cham.
* *Acacia turgida* Saff.
* *Mimosa cornigera* L.
* *Tauroceras cornigerum* (L.)Britton & Rose
* *Tauroceras spadicigerum* (Schldl. & Cham.)Britton & Rose

## Ver tamién
* Planta melecinal
* Fitoterapia
* Usos melecinales de los raigaños

## Referencies

## Bibliografía
*Del Val, Ek y Rodolfo Dirzo ''Mirmecofilia: les plantes con exércitu propiu''
*Janzen DH (1967) "Interaction of the bulls-hornacacia (Acacia cornigera L.) with an ant in-habitant (Pseudomyrmex ferruginea F. Smith) in eastern Méxicu". *University of Kansas Science Bulletin*' 47:315–558.
*Zamora, N. (1991) "Tratamientu de la familia Mimosaceae (Fabales) de Costa Rica". *Brenesia* 36: 63-149.

## Enllaces esternos