Starbucks

**Starbucks Corporation** (cotizada na bolsa NASDAQ) ye una cadena internacional de café fundada en Washington (Estaos Xuníos). Ye la compañía de café más grande del mundu, con más de 24&nbsp;000 locales en 70 países. Starbucks viende café ellaboráu, bébores calientes, y otres bébores, amás de bocaos y dellos otros productos tales como taces, termos y café en granu. Tamién ufierta llibros, CD de música, y películes.

## Historia
El primer local col nome Starbucks foi abiertu en Seattle, Washington en 1971 por trés socios: el profesor d'inglés Jerry Baldwin, el profesor d'historia Zev Siegel, y l'escritor Gordon Bowker. Los trés, inspiraos pol empresariu cafeteru Alfred Peet, abrieron la so primer tienda de venta de granos y máquines pa café, allugada nel 2000 de l'Avenida Western, de 1971 a 1976. Mientres el primer añu fueron veceros esclusivos de Alfred Peet para depués empezar a adquirir granos verdes de café d'otros provisores. Nel añu 1977 la tienda treslladar a Pike Place.

L'empresariu Howard Schultz incorporar a la empresa en 1982, y dempués d'un viaxe a Milán, propunxo a los sos socios ampliar la operación de venta de granos de café, cola venta de café exprés y otros, lo que foi refugáu por éstos por considerar qu'esta nueva actividá distrayería l'oxetivu orixinal de la empresa, amás envaloraben que'l café yera daqué que tenía de ser preparáu nel llar.

Schultz abrió en 1985 la so propia cadena de cafeteríes col nome Il Giornale, tomando'l nome d'un periódicu publicáu en Milán. Un añu antes, los trés dueños orixinales decidieren mercar la empresa de Alfred Peet, Peet's, y vender la cadena Starbucks a Howard Schutz, quien de la mesma decidió camudar el nome de la so empresa Il Giornale por Starbucks.

En 1987 la nueva cadena de cafeteríes Starbucks abrió los sos primeros locales nes contornes de Seattle y en Chicago. La empresa incorporar a la bolsa de valores el 26 de xunu de 1992, dende entós les aiciones tuvieron una crecedera sostenida algamando los 39&nbsp;dólares en 2006. A partir d'esi añu l'enclín foi a la baxa algamando'l 2008 los 17&nbsp;dólares.

En 1999 dellos locales fueron vandalizados mientres les Manifestaciones contra'l cume de la OMC en Seattle.

Nel añu 2000 introduciéronse unos productos so la etiqueta *[[comerciu xustu]]*.

## Programa de pagos
Starbucks ufierta un programa de pagos llamáu *My Starbucks Rewards*, con trés niveles: bienvenida, verde y oru. Ta disponible en tol mundu.

## Menú de Starbucks Coffee
La compañía ufierta una amplia variedá de productos, destacando'l café. 
# Café: yá sía caliente o xeláu, hai bebíes conocíes tales como l'espresu, con lleche, enllordiáu, enllordiáu con carambelu, café del día y bébores fríes.
# Té: ufierten una variada cantidá de tes como'l té de fueya entera, tes con lleche, y tes xelaos como'l té solmenao.
# Frapuccino®: ye una bébora creada por Starbucks con marca rexistrada. Tien cinco tipos clásicos que son café, carambelu, moca, cajeta y chip. Anque tamién ufierten frapuchinos de temporada, de yogur y crema. 
# Refrescos: bébores refrescantes que son a base de una fruta. Esisten de sabores bayes, llimón y naranxa, ente otres variedaes.
Tamién ufierten bocaos, tales como paninis, ensalaes, pasteles y panqués.

## Internacionalización

La primer cafetería Starbucks allugada fora de los Estaos Xuníos abrió les sos puertes en Tokiu en 1996. Depués abrió otru llocal na ciudá de Leeds, Reinu Xuníu. En 1998, por aciu l'alquisición de la cadena británica Seattle Coffee Company que tenía 60 cafeteríes nel Reinu Xuníu, realizóse la fusión, camudando'l nome a Starbucks, la empresa amplió les sos actividaes a nivel internacional.

N'abril de 2002 Starbucks abrió los dos primeros establecimientos en Madrid y en xunetu, otros dos en Barcelona. En 2011 había 75 establecimientos n'España. Starbucks n'España empezó como una cooperación ente Starbucks (USA) y Grupu Vips. En 2010 Grupu Vips adquirió'l 100 % de la empresa común.

En setiembre de 2002 abrieron la so primer sucursal en Méxicu. Pa marzu de 2016 yá tenía 600 establecimientos nel país, y sigue n'espansión.

El 20 d'agostu de 2003 foi inauguráu'l primer establecimientu de Starbucks en Suramérica, que s'atopa allugáu en Lima, la capital de Perú. Hasta'l 2014 había más de 70 tiendes nel país.

A principios de 2004 el primer establecimientu Starbucks en Francia abrió na plaza de la Ópera en París. En 2011 había 59 establecimientos en Francia (toos xestionaos pol Grupu Vips).

N'abril de 2003 Starbucks mercó otres empreses del grupu ampliando a 6400 locales y en 2006 axustó cola firma Diedrich Coffee pa l'alquisición de los sos locales y tiendes.

El presidente de Starbucks, Howard Schultz, faló de la tensión qu'esiste na compañía por cuenta de la so rápida estensión y el deséu coleutivu d'actuar como una pequeña empresa.

En febreru de 2007, Starbucks tenía yá 7521 locales partíos per tol mundu: 6010 d'ellos nos Estaos Xuníos y 1511 n'otros países. Amás, la compañía tien 5647 empreses conxuntes y llicencies, 3391 d'elles nos Estaos Xuníos y 2256 n'otros países. Esto fai un total (a febreru de 2007) de 13&nbsp;168 en tol mundu.

El 17 d'abril de 2007 abrióse'l primer llocal en Rumanía, en Bucarest. Ta planiáu siguir al traviés de Rumanía hasta un total de 150 cafeteríes que van ser abiertes nes ciudaes más importantes del país.

El 25 de mayu de 2007 roblóse un alcuerdu coles empreses KFC, Pizza Hut y Burger King, p'abrir cafeteríes de Starbucks en Polonia, República Checa y Hungría.

Starbucks tien un 50 % de les empreses qu'operen na actualidá con llicencia como tiendes y cafeteríes a lo llargo del mundu.

Starbucks ta empezando inclusive a desenvolver cadenes populares de tiendes de comestibles nos Estaos Xuníos y Canadá.

Otros negocios de la compañía inclúin el té Tazo, los discos compactos de Starbucks Hear Music, Seattle's Best Coffee y Torrefazione Italia..

## América

### Méxicu
En Méxicu, cuenta con 500 establecimientos y más de seis mil&nbsp;emplegaos a nivel nacional al zarru del 2015 y trés tiendas Reserve. El so presidente ye Marc Brandt dende 2015. Toes elles tán operaes por Alsea SAB de CV.

### América Central
Starbucks abrió la so primer tienda n'América Central n'El Salvador, el 5 de payares de 2010, allugada en Plaza Santa Elena, una esclusiva zona del Área Metropolitana de San Salvador, dende entós abriéronse once tiendas más.

Siguió espandiéndose en Guatemala el 19 de marzu de 2011 nel Centru Comercial Pradera Concepción, de la Ciudá de Guatemala, dende entós abriéronse seis tiendas más.

Depués espandióse a Costa Rica el 20 de xunu de 2012 na Avenida Escazú y dende esi añu abriéronse diez tiendas más.

Abrióse la primer tienda en Panamá el 6 d'agostu de 2015 nel Centru Comercial Street Mall.

Dende 2010 qu'empezó a espandise n'América Central abriéronse 21 tiendes y tuvieron so control de la salvadoriana Premium Restaurants of America [antes Corporación de Franquicies Americanes (CFA)].

### Arxentina
N'Arxentina, cuenta con 100 sucursales. La empresa abrió la so primer tienda en Buenos Aires, en mayu de 2008. Más tarde espandióse por Córdoba, Rosario y Mendoza.

### Chile
Starbucks abrió la so primer tienda en Chile n'agostu de 2003, siendo unu de los primeros países de la rexón, xunto con Perú n'abrir tiendes Starbucks. Anguaño la cadena tien presencia en distintes ciudaes de Chile con 100 sucursales al 2017.

### Colombia
N'agostu de 2013, la compañía anuncia'l so ingresu a Colombia, inaugurando la so primer tienda en xunetu de 2014 y onde s'espera que pal añu 2018 tenga más de 50 tiendes en tol país. Colombia ye tamién conocida por ser el llar de Juan Valdez Café una de les principales competidores de Starbucks. Colombia va ser el primer país onde Starbucks va vender solu café nacional.

Starbucks abrió la so primer tienda en Colombia en xunetu de 2014 allugada nel Parque de la 93 de Bogotá. P'avientu de 2014 cuntaba con seis locales na ciudá, incluyendo la primer tienda Starbucks Reserve de Llatinoamérica. Nes tiendes de Colombia solo viéndese café nacional. El 1 de setiembre de 2016 abrióse la primer tienda en Medellín, nel esclusivu sector d'El Pobláu. Cuntando con 17 tiendes en Bogotá y 6 en Medellín, con un total de 23 Starbucks nel país.

### Bolivia
En Bolivia, Starbucks abrió la so primer tienda en 2014 na ciudá de Santa Cruz de la Sierra nel Ventura Mall, anguaño con 4 sucursales toes na mesma ciudá, hasta'l 2017 entama espandise a la ciudá de La Paz

### Perú
El 20 d'agostu del 2003, una selmana primero que Chile, ábrese la primer tienda, l'Óvalu Gutiérrez convirtiéndose na primer tienda de Suramérica. N'ochobre d'esi mesmu añu abren la segunda tienda nel centru comercial Jockey Plaza, siguiéndo-y apertures como El Polu, El Country, La Molina y Begoñes. Anguaño hai más de mil emplegaos en más d'ochenta tiendas a nivel nacional.

#### "Toos Semamos Café"
Ye una iniciativa creada por Starbucks col enfotu de sofitar a los productores chiapanecos que perdieron los sos cultivos de café por causa de la plaga de la roya, causando'l 70 % de perda de producción.

En Méxicu sírvense aproximao 10 millones de taces de café del día al añu, que s'ellabora con Shade Grown Méxicu.
Starbucks Méxicu donó'l 100 % de les ganancies del café en granu Shade Grown Méxicu pa la adqusición de plantes de café que fueron apurríes a los productores afeutaos. La sustitución de los cultivos va facese nun periodu de trés años. A los productores va dáse-yos un viveru onde se van producir 2 millones de plantes resistentes a la roya y tamién-yos fadrán un entrenamientu.

## Europa

### España
N'España, cuenta con delles tiendes, como ye'l casu del aeropuertu d'Alicante-Elx. Toes elles tán operaes pol Grupu Vips. Tamién, en Murcia hai dos establecimientos recién abiertos, en Madrid hai mas d'unu.

### Francia
En Francia esisten más de 180 tiendes y más de 3000 emplegaos. 
Francia se carateriza por tener la primer tienda Starbucks sol mar, nuna estación del túnel que xune Francia y el Reinu Xuníu.

## Oriente Próximu

### Israel

La empresa americana llegó a Israel nel añu 2001 con seis tiendas en Tel Aviv, xunto al grupu DeLek anque por cuenta de cuestiones de negocios les cafeteríes en Tel Aviv cerraron les sos puertes nel añu 2003.

## Imaxe de marca
La compañía toma'l so nome siguiendo dos elementos, el primeru por Starbuck, el primer oficial de la nave del Capitán Ahab na novela *[[Moby-Dick]]*, amás les mines de *Starbo* en Mount Rainier. Según el llibru de Howard Schultz, *Pour Your Heart Into It: How Starbucks Built a Company One Cup at a Time*, el nome de la compañía vien de *Moby Dick*, pero non d'una manera tan direuta como podría suponese. A Gordon Bowker gustába-y el nome *Pequod* (el barcu de la novela), pero'l so sociu creativu, Terry Heckler, respondió: «¡Naide va beber una taza de Pee-quod!» (n'inglés *pee* significa pis). Por tanto, Heckler suxirió *Starbo*. N'aldericando sobre estos dos términos, la resultancia foi que la compañía pasó a llamase col primer oficial del *Pequod*, Starbuck.

El nome sufre dellos cambeos en ciertos países:
* Mundu árabe: ستاربكس (treslliteración: *stārbaks*)
* China, Ḥong Kong, Macáu, Taiwán: 星巴克 Pinyin: xīngbākè (星 xīng significa "estrella (star)" y 巴克 ye una treslliteración de "-bucks")
* Israel: סטארבקס (treslliteración: *sṭārbaqs*)
* Xapón: スターバックス (treslliteración: *sutābakkusu*, fonoloxía: *staa-bahkss*)
* Rusia: Старбакс (treslliteración: *Starbaks*)
* Corea del Sur: 스타벅스 (treslliteración: *seutabeokseu*), tamién ye usáu polo xeneral el nome inglés.
* Quebec, Canadá: Café Starbucks Coffee (añadida la pallabra en francés pa evitar discutiniu cola política llocal)
* Tailandia: สตาร์บัคส์ /satāːbākʰō/

### Logotipu
El diseñu del logo foi creáu por Sophia Castle. El logo ye la imaxe d'una serena de doble cola enmarcada nun círculu verde, arrodiada del nome de la marca.¿Porque una serena de doble cola?, en nengún llugar sale hai información al respeutu, solu rumores. Puede atopase muncha información de los cambeos que'l logo tuvo al traviés de la historia, pero evita tou tipo información sobre'l verdaderu significáu de la serena de 2 coles, o que tipu de mensaxe pueda dar a los veceros. El logotipu varió enforma a lo llargo del tiempu. Ta basáu nuna ilustración francesa del sieglu XV utilizada como marca d'agua por dalguna fábrica de papel d'esi entós. Na primer versión, diseñada en 1971, la serena taba pintada en blancu sobre fondu marrón, con pelo curtio, enseñando los pechos y amosando dafechu la doble cola, nun dibuxu pocu definíu. Nuna segunda versión, usada de 1987 a 1992, la serena foi enmarcada nun círculu verde, cortando la doble cola y los sos pechos cubiertos pol pelo, siendo'l so embelicu inda visible. Dende 1992, el logo nun amuesa nin los pechos nin l'embelicu, y les coles apaecen ensin que puedan apreciase como parte del cuerpu.

Dende finales de 2006 hasta la primavera de 2008, por cuenta de los 35 años de la empresa, volvió utilizase'l logo orixinal, lo que xeneró discutiniu ente grupos conservadores que víen una muyer enseñando los pechos y coles piernes abiertes.

El 8 de marzu de 2011 a nivel mundial camudóse'l logo enfocándose más na icónica serena, esto debió al 40º aniversariu de Starbucks amás d'una evolución na marca. Cuatro tiendas del mundu yá cuntaben na so entrada col nuevu logo: la tienda Solana en Beixín, Avenida de la Opéra en París, Brompton Road en Londres y Times Square en Nueva York.

## Alcuerdu ente Starbucks y Spotify
El 19 de xineru de 2016, la empresa de música so demanda, Spotify robló un alcuerdu con Starbucks pa ufierta-y a los sos veceros, llistes personalizaes al traviés de la so aplicación pa iOS.

## Impautu al mediu natural
La empresa foi dura, y poderosamente xulgada y criticada por diversu práutica consideraes antiecológicas, les sos insumos principalmente son granes manipoliaes xenéticamente que contaminaron los suelos de diverses partes del mundu nun dexando la sobrevivencia de granes reinales, y en perxuiciu del campesinado a quien por esti costu menor de granes manipoliaes xenéticamente (ye dicir se comercia con un tipu d'organismu xenéticamente modificáu) apúrrese-yos ingresos menores anque la empresa col valor agregáu aumentar munches más vegaes na venta de los sos productos nel llibre mercáu. Sicasí cabo mentar que non perdayuri del mundu ye asina.

En 2015 l'artista Neil Young escribió'l cantar *[[A Rock Star Bucks a Coffee Shop]]* criticando a la multinacional Starbucks, poles sos práutica contra los llabradores y por usar organismu xenéticamente modificáu (OMG) na agricultura.

## Notes y referencies

* "Historia de Diseñu Gráficu" Philip B. Meggs. Ed. Tríes 2005. P.88

## Enllaces esternos