Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu

L**'Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu** (AXA) ye una asociación fundada'l 25 de mayu de 2006 constituyida formalmente n'Uviéu, cola firma del acta fundacional y la solicitú d'asentamientu nel Rexistu d'Asociaciones del Principáu d'Asturies. 

Perfízose al envís de trabayar de forma desinteresao pol desaniciu de les torgues que tien l'emplegu de la llingua asturiana n'actividá profesional de los xuristes y esi trabayu plantegóse, yá d'aniciu, dende estos tres presupuestos:

***1ª.** La dignidá institucional d'Asturies -la dignidá, al cabu, de tolos asturianos-, desixe que la so llingua reciba'l mesmu tratu que les llingües propies d'otres Comunidaes Autónomes españoles.

***2ª.** Tolos poderes públicos, pente ellos los asturianos, tan obligaos a cumplir llealmente colos mandaos recoyíos nos artículos 3.2, 9.2 y 14 de la Constitución Española y nel artículu 2 de la Declaración Universal de los Drechos Humanos, a la lluz de los trataos, convenios, pautos, convenciones, resoluciones, informes, declaraciones y sentencies que los interpreten.

***3ª.** Tolos poderes públicos asitiaos n'Asturies tan obligaos a cumplir llealmente colos mandaos recoyíos nel artículu 4 del Estatutu d'Autonomía y na Llei 1/1998, de 23 de marzu, d'Usu y Promoción del bable/asturianu.

***4ª.** Los firmantes del "Plan pa la Normalización Social del Asturianu 2005-2007", tán obligaos a cumplir llealmente los sos compromisos.

## Organización interna
El muérganu de gobiernu ye'l que vien darréu:

### Xunta direutiva
***Presidente:** Xosé María Estrada Janáriz. Lletráu del Serviciu Xurídicu del Principáu d'Asturies

***Vicepresidente:** Xosé Manuel Pérez Fernández, Profesor Titular de Derechu Alministrativu de la Universidá d'Uviéu.

***Secretariu:** Xurde Blanco Puente, Lletráu del Serviciu Xurídicu del Principáu d'Asturies.

***Secretaría:** Yolanda González Huergo, llicenciada en Derechu y trabaya na Alministración Pública Municipal y Xesús Xabiel Álvarez Villa llicenciáu en Derechu y trabayador de l'Alministración Pública Autonómica.

***Ayalgueru:** Xilberto Maire Fernández. Abogáu - Ilustre Colexu d'Abogaos d'Uviéu.
***Vocal:** Xosé Lluis del Río Fernández. Abogáu - Ilustre Colexu d'Abogaos d'Uviéu.

### Grupos de trabayu
***Alministraciones Públiques, Universidá y Enseñanza**

****Coordinador:** Xosé Manuel Pérez Fernández.
****Miembros:** Xurde Blanco Puente, Yolanda González Huergo y Xosé María Estrada Janáriz.

***Procedimientos**

****Coordinador: ** Xurde Blanco Puente.
****Miembros:** Xosé María Estrada Janáriz, Xilberto Maire Fernández y Xosé Lluis del Río Fernández.

***Mediación**

****Coordinador: ** Xosé María Estrada Janáriz.
****Miembros:** Xurde Blanco Puente, Xesús Xabiel Álvarez Villa, Yolanda González Huergo y Inaciu Iglesias Fernández.

***Conceyu d'Estudios Xurídicos L'Escaliu**

***Coordinadora:** Amable Concha González.
***Miembros:** Xosé Lluis del Río Fernández, Xurde Blanco Puente yXaviel Vilareyo y Villamil.

***Informática, edición electrónica y documentación** 

***Responsables: ** Xosé Lluis del Río Fernández y Yolanda González Huergo.

***Prensa**

***Portavoces:** Xurde Blanco Puente y Yolanda González Huergo.

Anguaño, integren AXA más de mediu d'un cientu de xuristes, ente los que s'alcuentren representaes de cuasi toles estayes profesionales: Universidá, Alministración Autonómica y Municipal, Notariáu y Abogacía.

## Estayes de trabayu
### Observatoriu de derechos llingüísticos (ODLL)

L**'Observatoriu de Derechos Llingüísticos** (ODLL), ye un proyeutu promovíu pol AXA qu'intenta mirar polos derechos llingüísticos de los ciudadanos y ciudadanes falantes d'asturianu y de gallegoasturianu, empobinando la so actividá a garantizar esos derechos, tanto nel ámbitu públicu como nel priváu, de manera desinteresao y con neutralidá ya independencia de cualesquier otra institución pública o privada.
 
Afálense estudios y faense informes sobre la situación de respetu o conculcación de los derechos llingüísticos n'Asturies, presentándolos énte la sociedá asturiana y énte les instituciones asturianes ya internacionales, cola fin de dar a conocer la situación de discriminación llingüística que carecen los asturianos, entamando modos de presión pa que los derechos fundamentales de los falantes seyan respetaos. Como ye'l casu de *L'agonía d'una llingua europea* http://www.xuristes.as/index.htm documentu-denuncia unviáu al Comité Européu pa les Llingües Rexonales o Minoritaries del Conseyu d'Europa, n'asturianu, inglés y castellán. 

Perfaese tamién un llabor pedagóxicu no que cinca a la conocencia y espardimientu de los derechos llingüísticos que-yos correspuenden a los falantes, entendiéndolos como'l derechu fonderu que tienen los ciudadanos asturianos a mandase de la so propia llingua y a desendolcala con normalidá na so vida cotidiana. 
 
Trabaya amás de manera proactiva pa que les empreses, asociaciones, organizaciones ya instituciones cimeres de la sociedá asturiana, se manden de la llingua propia, favoreciendo d'estamiente la so normalización social, como na *Reclamación énte la empresa Tele Atlas Map Insight* http://www.xuristes.as/index.htm (empresa encargada de fornir los mapes a Google Maps).

### L'escaliu

**El Conceyu d'Estudios Xurídicos L'Escaliu** toma'l so nome d'una vieya institución xurídica asturiana documentada yá dende'l sieglu IX, que consistía nel desbrave y cultivu de la tierra ermo. L'Escaliu constitúise como ún de los Grupos de Trabayu del Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu y dende él quier averase a la realidá asturiana dende una perspeutiva xurídica, cola vista puesta nel futuru. L'Escaliu quier ser un llugar d'estudiu y alcuentru nel que mecer reflesiones, propuestes ya iniciatives de calter xurídicu; un llugar afayadizu pa la torba d'idees y la concreición d'actuaciones a pequeña escala que, d'acordies coles posibilidaes del AXA, seyan quien a camudales en realidaes concretes.

Ente los fines de L'Escaliu conséñense:

L'estudiu, divulgación ya investigación de los recursos xurídicos d'Asturies, comprendiendo dos estayes:

*Les Instituciones de Derechu Públicu asturianes y l'afondamientu y afitamientu de l'autonomía política d'Asturies, encontándose pa ello na propia entidá y especificidá xurídico-política del país; mirando d'averase asina a la conocencia la historia d'estes Instituciones, la so pervivencia y proyeición; procurando'l so desendolcu y evolución, encadarmando esi estudiu nel sistema d'integración político-alministrativa a nivel estatal, européu ya internacional, teniendo especial procuru d'atender pa la tradicional vocación atlántica asturiana.
*Les Instituciones de Derechu Civil asturianes y la puesta al día d'elles.
*La contribución al fomentu y promoción del desendolcu económicu, social y cultural d'Asturies al traviés del estudiu y la propuesta d'implementación de les posibilidaes de les sos instituciones xurídiques.
*L'aportación de propuestes, opiniones ya iniciatives de calter xurídicu que sirvan al desendolcu económicu, social o cultural d'Asturies.
*La promoción del diálogu y l'intercambiu d'opiniones al traviés de conceyos y debates de calter xurídicu.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Xuristes.as Sitiu web d'AXA con abonda información xurídica y testos d'albidru