open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
10 Canum Venaticorum

**10 Canum Venaticorum** (10 CVn) ye una estrella na constelación de Canes Venatici, los perros de caza.
Alcuéntrase ente Cor Caroli (α Canum Venaticorum) y Asterion (β Canum Venaticorum), les dos estrelles más brilloses de la constelación.
De magnitú aparente +6,00, alcuéntrase a 57 años lluz del Sistema Solar.

10 Canum Venaticorum ye una nana mariella de tipu espectral G0V con una temperatura efectivo ente 5830 y 5840 K.
Anque en primer instancia puede paecer cuasi idéntica al Sol o a Asterion —esta postrera na mesma constelación—, presenta una metalicidá bien baxa, siendo la so bayura relativa de fierro igual al 30% de la solar.
Repárase la mesma tendencia n'otros elementos como cobaltu, sodiu, níquel, cobre y manganesu, siendo la bayura d'esti últimu metal [Mn/H] = -0,65.
Piénsase que ye una antigua estrella del discu gruesu que la so órbita alredor del centru de la galaxa llévala a alloñase hasta 2000 pársecs respectu al planu galácticu —sirva como referencia Asterion, que nun s'alloña más de 90 pársecs del planu de la Vía Lláctea—.

D'igual tamañu que'l Sol, 10 Canum Venaticorum xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 3&nbsp;km/s.
Relluma con una lluminosidá un 15% mayor que la lluminosidá solar y tien una masa envalorada equivalente al 87% de la masa solar.
La so edá envalórase en 8320 millones d'años.
Un escesu en radiación infrarroxo emitida a 70 μm suxer la presencia d'un discu de polvu al so alredor.

## Referencies
10 Lacertae

**10 Lacertae** (10 Lac) ye una estrella na constelación Lacerta, el llagartu, de magnitú aparente +4,88.
Alcuéntrase a daqué más de 1000 años lluz del Sistema Solar.

10 Lacertae ye una de les poques estrelles azules de tipu espectral O, estrelles calientes, lluminoses y masives, pero bien escases. La so lluminosidá, teniendo en cuenta que la mayor parte de la radiación ye emitida nel ultravioleta, algama la enorme cifra de 26.800 soles.
Tien una temperatura superficial de 32.000 K y un diámetru 4,7 vegaes más grande que'l diámetru solar.
La so velocidá de rotación proyeutada ye de 31&nbsp;km/s, lo qu'implica que'l so periodu orbital ye inferior a ocho díes.
Como ye característicu d'esti tipu d'estrelles, pierde masa al traviés d'un fuerte vientu estelar que sopla dende la so superficie, a un ritmu un millón de vegaes mayor que nel Sol.

Con una masa 16 vegaes mayor que la masa solar, ye una estrella bien nueva, que nel so nucleu produzse la fusión del hidróxenu, asitiándose nel diagrama de Hertzsprung-Russell dientro de la secuencia principal. Sicasí, estes estrelles tan masives peracaben el so combustible rápido y 10 Lacertae va españar como una supernova nunos 10 millones d'años.

Una compañera visual de magnitú +10,0, **BD+38 4826B**, ta separtada 1 minutu d'arcu de 10 Lacertae.
Nel casu de que fuera una compañera real, la so distancia al respective de 10 Lacertae sería de siquier 20.000 UA, polo que posiblemente nun esista rellación física ente dambes estrelles.

## Referencies
10 Tauri

**10 Tauri** (10 Tau / HD 22484 / HR 1101 / Gliese 147) ye una estrella na constelación de Tauru de magnitú aparente +4,28. Alcuéntrase a 45 años lluz del Sistema Solar.
La estrella conocida más cercana a ella ye GJ 3237, distante 3,08 años lluz.

10 Tauri ye una estrella mariella de tipu espectral F9IV-V, clasificación estelar que la asitia ente una subxigante y una nana mariella. Paez ser una estrella evolucionada a puntu d'abandonar la secuencia principal; consecuentemente ye una estrella antigua, que la so edá envalorada ye de 5300 ± 1000 millones años.
Con una temperatura efectivo de 5996 K, ye unes 3 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so radiu ye un 35% más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 4,5&nbsp;km/s.
La so masa entepasa nun 15% a la masa solar y amuesa una metalicidá llixeramente inferior a la de la nuesa estrella ([Fe/H] = -0,045).
Les sos carauterístiques físiques fáenla bien asemeyada a Zavijava (β Virginis) y, al igual qu'ésta, alcuéntrase ente los oxetivos prioritarios del proyeutu Terrestrial Planet Finder pa la busca de planetes terrestres.

L'escesu d'emisión infrarroxa detectáu en 10 Tauri suxer la esistencia d'un discu circumestelar arrodiando la estrella. El discu de polvu puede tener unes 4,3 UA de radiu y una temperatura de 142&nbsp;K.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
10 Ursae Majoris

**10 Ursae Majoris** (10 UMa / HD 76943 / HR 3759) ye una estrella de magnitú aparente +3,97, qu'a pesar del so nome, alcuéntrase na constelación del Llobu cerval. Cuando nel sieglu XVIII asignáronse los númberos de Flamsteed encuadróse na constelación del sietestrellu; sicasí, coles llendes modernes de les constelaciones establecíes na década de 1920, la estrella quedó finalmente integrada dientro de Llobu cerval. Anguaño ye la tercer estrella más brillosa d'esta constelación dempués d'α Lyncis y 38 Lyncis.

10 Ursae Majoris ye una estrella binaria compuesta por una nana blancu-mariella de tipu espectral F5V y magnitú +4,11, y una estrella asemeyada al Sol de magnitú +6,18 y tipu G5V. La componente más brillosa tien una temperatura de 6500 K y una lluminosidá 4,8 vegaes mayor que la del Sol. La nana mariella análoga al Sol tien 5600&nbsp;K de temperatura y un 80% de la lluminosidá solar. La distancia media ente dambes ye de 10,6 UA, moviéndose nuna órbita moderadamente escéntrica que fai que la separtación varie ente 12,0 y 9,9 UA a lo llargo d'un periodu orbital de 21,78 años. Les mases envaloraes son 1,44 mases solares pa la estrella F5 y 1 masa solar pa la estrella G5. El sistema alcuéntrase a 54 años lluz de la Tierra. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* 10 Ursae Majoris (SIMBAD)
* 10 Ursae Majoris = HR 3579 Lyncis (Stars, Jim Kaler)
1 Lacertae

**1 Lacertae** (1 Lac / HD&nbsp;211388 / HR&nbsp;8498) ye una estrella na constelación de Lacerta —el llagartu— asitiada cerca de la llende con Pegasu.
Con magnitú aparente +4,13, ye la segunda estrella más brillosa de la constelación dempués d'α Lacertae.
Alcuéntrase a una distancia averada de 627 años lluz respectu al Sistema Solar. 

1 Lacertae ye una xigante o xigante lluminosa naranxa de tipu espectral K3II-III con una temperatura efectivo ente 4260 y 4350 K. El so diámetru ye 51 vegaes más grande que'l del Sol y relluma con una lluminosidá 3500 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Considerada una xigante probe en metales, el so índiz de metalicidá ye [Fe/H] = -0,12, comparable al d'Alfard (α Hydrae) , estrella de carauterístiques bien asemeyaes.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá proyeutada de 3,6 km/s, anque otru estudiu alza esta cifra hasta 7,6 km/s.

Anque primeramente pensábase que 1 Lacertae podía ser una estrella variable, posteriores estudios refuguen dicha variabilidá.

## Referencies
1 Pegasi

**1 Pegasi** (1 Peg) ye una estrella na constelación de Pegasu de magnitú aparente +4,09.
Formó parte de l'antigua constelación de Tigris, güei refugada.
Alcuéntrase a 156 años lluz del Sistema Solar,

1 Pegasi ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III.
Tien una temperatura efectivo de 4671 ± 24 K y ye 60 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so radiu ye 12 vegaes más grande que'l diámetru solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de namái 1,2 km/s.
Presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— inferior a la solar ([Fe/H] = -0,14).
Tien una edá envalorada de cuasi 4000 millones d'años y la so cinemática paez corresponder a la d'un miembru de la «corriente d'Hércules»; ésti ye un grupu grande d'estrelles nes cercaníes del Sistema Solar que la so velocidá de rotación en redol al centru galácticu difier significativamente de la que tienen la gran mayoría de les estrelles de la Vía Lláctea.

1 Pegasi forma un sistema binariu con una estrella de magnitú 8,4 separada 36 segundos d'arcu.
Tala acompañante ye, de la mesma, una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 3,04 años. La componente principal d'esta binaria ye una nana naranxa de tipu K0V.

## Referencies
101 Herculis

**101 Herculis** (101 Her) ye una estrella na constelación d'Hércules de magnitú aparente +5,11.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, a 328 años lluz del Sistema Solar.

101 Herculis ye una xigante blanca de tipu espectral A8III, non bien distinta de γ Herculis o de Seginus (γ Bootis).
Tien una temperatura superficial de 7750 K y relluma con una lluminosidá 79 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
La so velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— ye de 42&nbsp;km/s.
Presenta un conteníu metálico comparable a la solar ([Fe/H] = +0,08).
Ye más masiva que'l Sol, envalorándose la so masa en 3,6 mases solares.

La composición elemental de 101 Herculis amuesa ciertes diferencies en rellación a los niveles solares.
Dellos elementos como sodiu, samariu y cobaltu son sobreabundantes en rellación al Sol; en concretu, esti últimu metal ye 3 vegaes más abondosu que na nuesa estrella.
Nel otru estremu, los niveles de calciu y circoniu son inferiores a los solares.

## Referencies
107 Piscium

**107 Piscium** (107 Psc / Gliese 68 / HD 10476) ye una estrella de la constelación de Piscis de magnitú aparente +5,24. Ta asitiada na parte nordeste de la constelación, al noroeste de Sheratan (β Arietis) y al sureste de la Galaxa del Triángulu (M33). Ye una de les estrelles brilloses —entendiendo como tales aquelles que nun son nanes coloraes o nanes blanques— más cercanes al Sistema Solar, yá que s'atopa a 24,4 años lluz de distancia.

107 Piscium ye una nana naranxa de tipu espectral K1V más pequeña y tenue que'l Sol, asemeyada a Alfa Centauri B o 70 Ophiuchi A. La so masa ye de 0,812&nbsp;±&nbsp;0,064 mases solares y el so radiu equival al 81&nbsp;% del que tien el Sol.
Con una temperatura efectivo de 5181&nbsp;K, la so lluminosidá supón namái el 43&nbsp;% de la de la nuesa estrella. La rellación ente los conteníos de fierro y hidróxenu correspuende al 93% de la esistente nel Sol. 
Nun se detectó escesu nel infrarroxu nin a 24&nbsp;μm nin a 70&nbsp;μm, lo qu'en principiu refuga la presencia d'un discu de polvu al so alredor.
Piénsase que pue ser una estrella variable y dióse-y la denominación provisional, tocantes a variable, de **NSV 600**.

Visualmente hai dos estrelles tenues (magnitúes +11,7 y +12,1) a 19 y 104 segundos d'arcu de 107&nbsp;Piscium. La segunda ye claramente una compañera óptica y la primera tamién puede selo.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
109 Herculis

**109 Herculis** (109 Her / HD 169414 / HR 6895) ye una estrella de magnitú aparente +3,84 que s'atopa na constelación d'Hércules.
Magar nun tener denominación de Bayer, ye la duodécima estrella más brillosa na constelación.
Yera una de les estrelles más brilloses de la sumida constelación de Tigris, que faía alusión al ríu de Mesopotamia.

Asitiada a 128 años lluz de distancia del Sistema Solar, 109 Herculis ye una de les numberoses xigantes naranxes visibles nel cielu nocherniegu.
De tipu espectral K2III, la so temperatura efectivo ye de 4585 K.
A partir del so diámetru angular correxíu pol escurecimientu de llimbu, 3,03 milisegundos d'arcu, puede evaluase'l so radiu, siendo ésti 12,8 vegaes más grande que'l diámetru solar.
Dichu tamañu ye comparable al d'otres conocíes xigantes como Pólux (β Geminorum) o Menkent (θ Centauri).
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 3,5 km/s.

109 Herculis tien un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,16.
La so cinemática suxer que ye una estrella del discu gruesu; la so órbita alredor del centru galácticu llevar a allonxase más de 1000 pársecs respeutu al planu de la galaxa.

## Referencies
109 Piscium

**109 Piscium** ye una estrella subxigante mariella, alcontrada a aproximao 106 años lluz de distancia na constelación Piscis. Tien una masa asemeyada al Sol, y tien una mayor cantidá de fierro.

En 2000 el planeta estrasolar 109 Piscium b detectóse orbitando esta estrella.

## Apaiciones na cultura popular

Na novela númberu 13 de Viaxe a les estrelles, **Wounded sky** (1983, Diane Duane), l'USS Enterprise causa intencionalmente que la estrella 109 Piscium se convierta nuna supernova, al ingresar a velocidá warp mui cerca de la so superficie, coles mires de destruyir una flotilla de naves Klingon que lu escorríen. El capitán James T. Kirk presiente que seique "va metese en problemes" cola Federación pol so cursu d'aición.

## Referencies
*

## Referencies

## Enllaces esternos
*
*
*
11 Aquarii

**11 Aquarii** (11 Aqr / HD 199960 / HR 8041) ye una estrella de magnitú aparente +6,21 encuadrada na constelación d'Acuariu. Alcuéntrase a 86 años lluz del Sistema Solar.

11 Aquarii ye una nana mariella asemeyada en munchos aspeutos al nuesu Sol.
De tipu espectral G1V, tien una temperatura superficial de 5973 ± 26 K, cuasi 200 K superior a la solar.
La so lluminosidá perpasa a la del Sol nun 86% y tamién el so diámetru ye daqué más grande que'l diámetru solar —en redol a un 30% mayor—, xirando sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 3,0&nbsp;km/s.
Con una masa averada igual a 1,2 mases solares, nun esiste consensu tocantes a la so edá: dellos estudios señalen cifres entendíes ente los 4400 y los 6300 millones d'años.

11 Aquarii presenta un índiz de metalicidá más eleváu que'l del Sol ([Fe/H] = +0,25).
Tolos elementos químicos evaluaos son más abondosos que na nuesa estrella, siendo l'aluminiu'l qu'exhibe una diferencia más acusada; el so conteníu relativo ye 2,5 vegaes más abondosu que nel Sol.

## Referencies
11 Camelopardalis

**11 Camelopardalis** (11 Cam / HD 32343 / HR 1622) ye una estrella na constelación de Camelopardalis, la xirafa, de magnitú aparente +5,03. Constitúi una estrella doble con 12 Camelopardalis, de la que ta dixebrada 3 minutos d'arcu. Alcuéntrase aproximao a 670 años lluz del Sistema Solar.

11 Camelopardalis ye una estrella blancu-azulada de tipu espectral B2.5Ve con una temperatura efectivo de 16.121 K.
Tien un radiu 4,5 vegaes más grande que'l del Sol.
La so masa envalórase en 5 mases solares y tien una edá averada de 55 millones d'años.

La rápida rotación de 11 Camelopardalis —la so velocidá de rotación proyeutada ye de 102 km/s— favorez que seya una estrella Be; nestes estrelles esiste un discu circunestelar qu'emite radiación, creáu pola perda de masa dende les zones ecuatoriales de la estrella.
Achernar (α Eridani) o α Arae son dos estrelles Be asemeyaes a 11 Camelopardalis.
Esta postrera apaez catalogada como variable eruptiva Gamma Cassiopeiae, recibiendo la denominación de variable **BV Camelopardalis**.

## Referencies
11 Comae Berenices

**11 Comae Berenices** (11 Com) ye un sistema estelar na constelación de Melota de Berenice.
De magnitú aparente +4,74, ye'l cuartu más brillosu de la so constelación, dempués de β Comae Berenices, Diadem (α Comae Berenices) y γ Comae Berenices.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, a 290 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
La estrella primaria de 11 Comae Berenices ye una xigante mariella de tipu espectral G8III que la so temperatura efectivo ye de 4806 ± 34 K.
Ye 175 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien un diámetru 19 vegaes más grande que'l diámetru solar.
Xira sobre sigo mesma amodo y la so velocidá de rotación proyeutada ye de namái 0,6&nbsp;km/s.
La so masa envalórase en 2,7 ± 0,3 mases solares.

La estrella secundaria tien magnitú +12,9 y tópase separada visualmente 9,1 segundos d'arcu de la estrella primaria.

El sistema amuesa un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,36.
Tien una edá averada de 309 millones d'años.

## Compañera subestelar
En 2008 afayóse un oxetu, denomináu **11 Comae Berenices b**, n'órbita alredor de la estrella primaria d'esti sistema.
Tien una masa 19,4 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, percima de la llende de fusión del deuteriu, lo qu'implica que dichu oxetu ye una nana marrón.
El so periodu orbital ye de 326 díes y el semiexe mayor de la so órbita ye de 1,29 UA.

## Referencies
11 Cygni

**11 Cygni** (11 Cyg / HD 185037 / HR 7457) ye una estrella de la constelación del Cisne de magnitú aparente +6,03. 
Alcuéntrase a una distancia averada de 740 años lluz del Sistema Solar.

11 Cygni ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B8Vne. Tien una temperatura efectivo de 13.000 ± 500 K y relluma con una lluminosidá 355 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so diámetru ye 2,7 vegaes más grande que'l del Sol y, al igual qu'otres estrelles de les sos carauterístiques, xira sobre sigo mesma bien apriesa, algamando'l so velocidá de rotación proyeutada los 287 km/s —140 vegaes más rápida que'l Sol—.
Ello provoca la formación d'un discu circumestelar al so alredor, consecuencia de la perda de masa pola rápida rotación.
Clasificada como estrella Be —γ Cassiopeiae y α Arae son dos exemplos notables d'esta clase d'estrelles—, tamién foi catalogada como estrella con envoltura.

La masa de 11 Cygni ye 4 vegaes mayor que la masa solar y les estrelles, cuanto más masives son, más apriesa evolucionen y más curties son les sos vides.
Asina, anque la edá averada de 11 Cygni ye de «namái» 107 millones d'años —1/40 de la edá del Sol—, consumió más del 40% de la so vida como estrella de la secuencia principal.

## Referencies
11 Leonis Minoris

**11 Leonis Minoris** (11 LMi / SV Leonis Minoris / HD 82885) ye una estrella binaria na constelación de Leo Minor, asitiada al este d'α Lyncis, norte de Rasalas (μ Leonis) y Duhr (δ Leonis), y oeste de β Leonis Minoris y Praecipua (46 Leonis Minoris). Alcuéntrase a 36,5 años lluz de distancia del Sistema Solar.

**11 Leonis Minoris A** (GJ 356 A), la estrella principal, ye probablemente una nana mariella de tipu espectral G8Vv —clasificada tamién como una xigante de tipu G8III— de magnitú aparente +5,41. La so masa envalórase en redol al 86% de la masa del Sol, siendo'l so diámetru inciertu, con estimaciones entendíes ente 0,85 y 1,44 vegaes el valor del diámetru solar. Relluma con una lluminosidá bolométrica equivalente al 78% de la lluminosidá solar. De metalicidá comparable a la del Sol, 11 Leonis Minoris A amuesa actividá cromosférica, tando clasificada como una variable RS Canum Venaticorum, reparándose manches que cubren el 15% de la so superficie. El periodu de variabilidá de la so curva de lluz ye de 18 ~ díes.

**11 Leonis Minoris B** (GJ 356 B) ye una nana colorada de tipu M5V y magnitú +13. La so masa puede corresponder al 20% de la masa solar.
La separación media ente les dos estrelles ye de 43,0 UA, siendo la órbita desaxeradamente escéntrica (y = 0,88), lo que provoca que la separación fluctúe ente 5,2 y 80,8 UA. El periodu orbital del sistema ye de 201 años.

Gliese 353 ye la estrella conocida más cercana a 11 Leonis Minoris, tando asitiada a una distancia de 7,6 años lluz.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies

## Enllaces esternos
* 11 Leonis Minoris A11 Leonis Minoris B (SIMBAD)
* 11 Leonis Minoris (Solstation)
11 Librae

**11 Librae** (11 Lib / HD 130952 / HR 5535) ye una estrella na constelación de Llibra de magnitú aparente +4,93.
Alcuéntrase a una distancia averada de 216 años lluz respeutu al Sistema Solar.

11 Librae ye una xigante mariella de tipu espectral G8III con una temperatura efectivo de 4750 K.
Asemeyada a otres xigantes como Capella A (α Aurigae) o Vindemiatrix (ε Virginis), ye 56 vegaes más lluminosa que'l Sol.
Tien un radiu 13 vegaes más grande que'l radiu solar, valor llográu a partir de la midida direuta del so diámetru angular —1,38 milisegundos d'arcu—.
La so masa ye aproximao un 85% mayor que la del Sol, nun esistiendo consensu sobre la so edá; una fonte señala una edá de 1260 millones d'años, ente qu'otra atribúi-y una edá considerablemente cimera de 5000 ~ millones d'años.

La so metalicidá ye inferior a la del Sol, con una bayura relativa de fierro ente'l 40 y el 47% de la esistente na nuesa estrella; otra manera, los valores de nitróxenu y oxíxenu son comparables a los solares.
Pue ser una estrella del discu gruesu —a diferencia del Sol, estrella del discu finu—, llevándola la so órbita galáutica a una distancia máxima de 0,70 kilopársecs respectu al planu de la Vía Lláctea.

## Referencies
11 Puppis

**11 Puppis** (11 Pup / j Puppis / HD 65228 / HR 3102) ye una estrella na constelación de Puppis, la popa del Argo Navis.
Docena en rellumu ente les estrelles de la so constelación, la so magnitú aparente ye +4,20. 
Alcuéntrase a unos 500 años lluz del Sistema Solar.

11 Puppis ye una xigante lluminosa blancu-mariella de tipu espectral F7/F8 II con una temperatura superficial de 5932 K.
Anque les xigantes de tipu K y G-tardíu son abondosos, les de tipu F —más calientes— nun lo son tantu; 25 Monocerotis o ρ Puppis pertenecen a esta clase, pero 11 Puppis ye claramente más lluminosa que cualesquier d'elles.
11 Puppis relluma con una lluminosidá 457 vegaes superior a la del Sol y 20 vegaes superior a la de ρ Puppis.
Tien un radiu 24 vegaes más grande que'l radiu solar y ye una estrella masiva de 4,2 mases solares con una edá averada de 145 millones d'años.

Nun esiste unanimidá no referente a la metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— de 11 Puppis; un estudiu señala una metalicidá igual a la solar, ente qu'otru trabayu señala un conteníu metálico tres veces mayor que'l de la nuesa estrella.

Esta estrella nun tien de ser confundida con HD 64760, conocida tamién como J Puppis.

## Referencies
11 Ursae Minoris

**11 Ursae Minoris** (11 UMi / HD 136726 / HR 5714) ye una estrella asitiada na constelación de la Osa Menor. La so magnitú aparente ye +5,02 y alcuéntrase a 390 años lluz del Sistema Solar. En 2009 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.

11 Ursae Minoris ye una xigante naranxa de tipu espectral K4III con una temperatura superficial de 4340 ~ K.
La midida del so diámetru angular per aciu interferometría —correxida pol escurecimientu de llimbu— ye de 2,336 ± 0,020 milisegundos d'arcu, lo que dexa calcular el so radiu, 30,7 vegaes más grande que'l radiu solar.
Tien una lluminosidá 229 vegaes mayor que la del Sol.
La so metalicidá, datu estrechamente rellacionáu cola presencia de sistemes planetarios, ye comparable a la solar ([Fe/H] = +0,04).
A pesar d'ello, ye relativamente probe en metales en comparanza con otres estrelles de la secuencia principal qu'alluguen planetes estrasolares.

11 Ursae Minoris tien una masa de 1,8 - 2 mases solares y una edá envalorada de 1560 ± 540 millones d'años.
Piénsase que la so proxenitora cuando taba na secuencia principal yera una estrella blanca de la secuencia principal.

## Sistema planetariu

En 2009 afayóse un oxetu masivu, denomináu 11 Ursae Minoris b, n'órbita alredor de 11 Ursae Minoris. Tien una masa mínimo 10,5 vegaes mayor que la Xúpiter, polo que puede ser un planeta masivu o una nana marrón si la so masa ye más de 13 vegaes mayor que la de Xúpiter.
Muévese a una distancia media de 1,54 UA al respective de la estrella y el so periodu orbital ye de 516 díes (1,41 años).

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
110 Herculis

**110 Herculis** (110 Her) ye una estrella de magnitú aparente +4,20 encuadrada na constelación d'Hércules.
Alcuéntrase a 62 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques físiques
110 Herculis ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F6V, anque tamién foi catalogada como F5.5IV-V, lo qu'indica que podría tar rematando yá la fusión del so hidróxenu nuclear.
Tien una temperatura efectivo de 6376 ± 39 K y una lluminosidá igual a 6,3 vegaes la lluminosidá solar.
El so radiu equival a pocu más del doble del radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 14,1&nbsp;km/s.

110 Herculis nun presenta escesu na radiación infrarroxo emitida nin a 24 μm nin a 70 μm, polo que nun paez tar envolubrada nun discu circumestelar de polvu y escombros.
Tampoco amuesa signos d'actividá cromosférica.
Como'l Sol, el so cinemática correspuende a la d'una estrella del discu finu.
Con una masa un 42% mayor que la del Sol, la so edá más probable ye de 2600 ± 100 millones d'años.

## Composición elemental
110 Herculis evidencia un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,17.
Polo xeneral, los niveles d'otros elementos siguen la mesma pauta, sacante lantanu, samariu, europiu y bariu; esti últimu metal ye un 66% más abondosu que nel Sol ([Ba/H] = +0,22).

A lo último, señalar que la so bayura relativa de litiu ye mayor que la del Sol (A(Li) = 1,75 frente al valor solar 0,92).

## Referencies
111 Herculis

**111 Herculis** (111 Her / HD 173880 / HR 7069) ye una estrella de magnitú aparente +4,35 na constelación d'Hércules.
Alcuéntrase a 93 años lluz del Sistema Solar.

111 Herculis figura catalogada nes bases de datos como xigante blanca de tipu espectral A5III.
Con una temperatura efectivo de 8567 K, el so diámetru angular de 0,52 ± 0,02 milisegundos d'arcu dexa evaluar el so diámetru real, siendo ésti un 60% más grande que'l diámetru solar.
La so velocidá de rotación ye de siquier 72 km/s.

111 Herculis ye una estrella que'l so conteníu en metales —entendiendo como tales aquellos elementos más pesaos que l'heliu— ye cimeru al del Sol.
A esceición del cobre, tolos elementos evaluaos presenten niveles más altos que na nuesa estrella; el itriu ye 25 vegaes más abondosa que nel Sol, ente que bariu y estronciu son, respeutivamente, 17 y 10 vegaes más abondoses.
Anque en menor midida, el fierro ye tamién sobreabundante ([Fe/H] = +0,33).

Piénsase que 111 Herculis ye una estrella binaria, magar nada se sabe sobre la so compañera estelar.
Tamién figura como miembru del grupu de les Híades, acomuñáu col cúmulu del mesmu nome na constelación de Tauru.

## Referencies
111 Tauri

**111 Tauri** (111 Tau / HD 35296 / HR 1780 / Gliese 202) ye una estrella na constelación de Tauru de magnitú aparente +5,00 que s'atopa a 47,8 años lluz del Sistema Solar. Forma parte del grupu de les Híades acomuñáu col cúmulu del mesmu nome. Comparte movimientu propiu con HD 35171, visualmente a 707 segundos d'arcu.

111 Tauri ye una nana mariella de tipu espectral F8V con una temperatura efectivo de 6165 K. Tien un radiu un 30% más grande que'l radiu solar y ye un 17% más masiva que'l Sol. Consecuentemente, la so lluminosidá ye 1,86 vegaes mayor que la lluminosidá solar. La so velocidá de rotación ye de siquier 15,9 km/s, lo qu'implica un periodu de rotación igual o inferior a 4,09 díes. Tien una bayura relativa de fierro llixeramente cimeru a la del Sol, magar el so conteníu de litiu ye desusadamente eleváu.

La edá de 111 Tauri ye motivu de discutiniu; dependiendo de la fonte consultada, la so edá averada pue ser de 3760, 1700 o namái 300 millones d'años.

111 Tauri, poles sos carauterístiques y proximidá, alcuéntrase ente los oxetivos prioritarios del proyeutu Terrestrial Planet Finder pa la busca de planetes terrestres.

## Ver tamién
*Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
112 Piscium

**112 Piscium** (112 Psc) ye una estrella de magnitú aparente +5,90 asitiada na constelación de Piscis.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de datos d'Hipparcos, alcuéntrase a 109 años lluz del Sistema Solar.

112 Piscium ye una subxigante mariella de tipu espectral G2IV.
Con una temperatura efectivo ente 5911 y 5929 K, ye una estrella llixeramente evolucionada que'l so diámetru ye un 66% más grande que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 5,6&nbsp;km/s.
La so lluminosidá ye 3,7 vegaes superior a la del Sol y tien una masa un 37% mayor que la masa solar.
La so edá averada ye de 3080 millones d'años.

Tocantes a la so composición elemental, 112 Piscium ye notable pol so eleváu conteníu de metales, más del doble que la solar ([Fe/H] = +0,31).
Non yá el fierro, sinón tolos elementos evaluaos son «sobreabundantes» en rellación a los niveles solares; ente ellos destaquen los elevaos conteníos de magnesiu y europiu, tres veces y media más abondoses que nel Sol.
En cuanto al litiu —elementu que presenta'l rangu de niveles más ampliu ente estrelles asemeyaes al Sol—, 112 Piscium evidencia un nivel inferior a la solar (logє[Li] = 0,95), magar que'l conteníu d'esti elementu nel nuesu Sol ye yá bien baxu.

## Referencies
12 Aquilae

**12 Aquilae** (12 Aql / i Aquilae) ye una estrella na constelación del Águila de magnitú aparente +4,03.
Anque nun tien nome propiu habitual, esta estrella foi llamada **Bered**, términu procedente del hebréu בָּרָד *barad*, que'l so significáu ye «nube».
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de datos del satélite Hipparcos, alcuéntrase a 144 años lluz del Sistema Solar.

12 Aquilae ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III con una temperatura efectivo de 4603 K.
La midida del so diámetru angular en banda K por interferometría ye de 2,42 ± 0,01 milisegundos d'arcu; conociendo la distancia, puede evaluase'l so diámetru, resultando ser ésti unes 12 vegaes más grande que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 3,9&nbsp;km/s.

12 Aquilae relluma con una lluminosidá 60 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— inferior a la solar nun 35% ([Fe/H] = -0,19).
Ye, como'l Sol, una estrella del discu finu y tien una edá envalorada de 4640 millones d'años.

## Referencies
12 Bootis

**12 Bootis** (12 Boo / d Boo / HD 123999) ye una estrella binaria na constelación de Boötes, el pastor. Con magnitú aparente +4,82, la separación ente los sos componentes ye d'aproximao 1 segundu d'arcu. Alcuéntrase a 120 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Les dos estrelles que componen el sistema son dos subxigantes blancu-marielles de tipu espectral F9IV y F8IV respeutivamente. La primera d'elles, **12 Bootis A**, ye la más brillosa y la menos caliente con una temperatura superficial de 6130 K. La so lluminosidá ye 7,76 vegaes la del Sol y el so radiu ye 2,47 vegaes mayor que'l radiu solar. **12 Bootis B** tien una temperatura de 6230 K, una lluminosidá de 4,69 soles y un radiu de 1,86 radios solares. La diferencia en lluminosidá, a pesar de tener tipos espectrales práuticamente iguales, débese a la diferencia de masa ente les dos estrelles (12 Bootis A tien 1,416 mases solares y 12 Bootis B tien 1,374 mases solares) xunto al distintu estáu evolutivu. Ente qu'en 12 Bootis B inda tien llugar la fusión nuclear d'hidróxenu nel so interior, 12 Bootis A, con un nucleu inerte d'heliu, ta empezando a tresformase nuna xigante colorada.

Dambes estrelles orbiten alredor del centru de mases común cada 9 díes, 14 hores y 30 minutos. La so separación media ye de 0,1245 UA, un terciu de la distancia que dixebra a Mercuriu del Sol.

## Referencies

## Enllaces esternos
*HD 123999 - Spectroscopic binary (SIMBAD)
*12 Bootis (Stars, Jim Kaler)
12 Comae Berenices

**12 Comae Berenices** (12 Com / HIP 60351 / HD 107700 / HR 4707) ye una estrella allugada na constelación de Coma Berenices de magnitú aparente +4,78.

12 Comae Berenices ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral H76. Alcuéntrase a 273 años lluz de distancia, y ye'l componente principal d'un sistema múltiple d'estrelles. La edá de la estrella envalórase que ye de 500 millones d'años, pero verdaderamente nun ye mayor de 1,5 billones d'años. La bayura de fierro de 12 Comae Berenices ye 0,23 (169,8% del Sol). Ta moviéndose al traviés de la Galaxa a una velocidá de 6,8&nbsp;km/s respeutu al Sol.

12 Comae Berenices ye 74 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien una temperatura superficial de 6.500 K.

## Referencies

## Ver tamién
* Estrelles del Catálogu Hipparcos
12 Hydrae

**12 Hydrae** (12 Hya / D Hydrae / HD 74918) ye una estrella na constelación d'Hidra.
Anque güei nun tien nome propiu, na astronomía china yera conocida como **Tianji** —anque delles fontes asignen esti títulu a λ Velorum—, que representaba un asesor que decidía si los animales yeren lo bastante vieyos pa ser sacrificaos.
De magnitú aparente +4,32, alcuéntrase a 244 años lluz del Sistema Solar.

12 Hydrae ye una xigante mariella de tipu espectral G8III con una temperatura efectivo ente 5012 y 5063 K.
Ye 79 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien un diámetru 12 vegaes más grande que'l diámetru solar; el so tamañu ye comparable al d'otres estrelles xigantes similares como Vindemiatrix (ε Virgnis) o β Lacertae.

12 Hydrae exhibe un conteníu metálico inferior a la solar: diverses fontes asígnen-y un índiz de metalicidá [Fe/H] ente -0,14 y -0,30.
Tampoco hai claru consensu tocantes a la so edá; un estudiu indica una edá de 400 millones d'años ente qu'otru alza esta cifra hasta los 670 millones d'años.
Con una masa envalorada de 2,8 mases solares, ye una estrella del discu finu al igual que'l Sol.

12 Hydrae puede tener una compañera estelar, formando una binaria astrométrica de llargu periodu.
La posible acompañante tien magnitú +13,7 y la separación actual ente dambes estrelles ye de 25 segundos d'arcu.

## Referencies
12 Lyncis

**12 Lyncis** (12 Lyn) ye un sistema estelar na constelación del Llobu cerval de magnitú aparente +4,87.
La midida de la so paralax (15,19 ± 0,78 milisegundos d'arcu) asítia-y a una distancia de 215 años lluz del Sistema Solar.

Los dos componentes principales de 12 Lyncis formen una estrella binaria que la so separación visual ye d'apenes 1,8 segundos d'arcu.
La primaria, **12 Lyncis A**, tien magnitú aparente +5,52.
Ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A1.5V con una masa averada 2,5 vegaes mayor que la del Sol.
Tien un radiu 2,5 vegaes más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 90&nbsp;km/s.
El so acompañante, **12 Lyncis B**, tien magnitú 6,07 y ye una estrella de tipu A2V.
Con una masa de 1,9 mases solares, el so radiu ye 2,4 vegaes más grande que'l del Sol. La so velocidá de rotación ye de siquier 100&nbsp;km/s.
La separación real ente dambes estrelles ye de 128 UA —unes cuatro vegaes la distancia ente Neptunu y el Sol— y el periodu orbital ye de 704 años.

Una tercer estrella, denomada **12 Lyncis C**, ta físicamente amestada a esta binaria.
Visualmente a 8,7 segundos d'arcu —lo qu'equival a una separación real de más de 570 UA—, tien magnitú aparente +7,34.
Con una masa de 1,4 mases solares, completa una órbita alredor de la binaria cada 5640 años.

## Referencies
12 Ophiuchi

**12 Ophiuchi** (HD 149661 / HR 6171 / GJ 631) ye una estrella variable na constelación d'Ophiuchus.
Clasificada como variable BY Draconis, recibe la designación de variable **V2133 Ophiuchi**.
Ta asitiada a 31,9 años lluz de distancia del Sistema Solar y tien magnitú aparente media +5,76.
GJ 1207, a 2,7 años lluz, ye la estrella más cercana a 12 Ophiuchi.

## Carauterístiques
12 Ophiuchi ye una nana naranxa de tipu espectral K0Vcon una temperatura efectivo de 5200 K.
Tien una lluminosidá igual al 49% de la lluminosidá solar.
De menor tamañu que'l Sol, el so radiu evaluáu a partir de la midida direuta del so diámetru angular— ye un 7% más pequeñu que'l radiu solar.
Presenta una bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu llixeramente cimeru a la del Sol ([Fe/H] = +0,04).
La so gravedá superficial, log(g) = 4,6, ye daqué cimera a la solar.
La so elevada velocidá de rotación, y tamién la so actividá cromosférica, suxeren que ye una estrella relativamente nueva; envaloróse la so edá en 200 millones d'años, lo que correspuende a un 4% de la edá del Sol.

Hasta'l momentu nun s'afayó nengún oxetu n'órbita alredor de 12 Ophiuchi, y permanez inciertu si tien un discu circumestelar en redol a ella.

## Variabilidá
La variabilidá de 12 Ophiuchi atribuyir a actividá magnética a gran escala na so cromosfera —en forma de manches estelares— xuníu a un periodu de rotación que fai que les rexones actives entren y salgan del campu de visión. Esto da llugar a la variabilidá de baxa amplitú reparada. Sicasí, 12 Ophiuchi tamién paez amosar una rápida variación na so lluminosidá, posiblemente debida a cambeos nes manches estelares. Midíes de la variabilidá al llargu plazu amuesen dos ciclos d'actividá de les manches estelares que se superponen,a diferencia del Sol qu'amuesa un únicu ciclu de 11 años. Los periodos d'estos dos ciclos son de 4,0 y 17,4 años.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
12 Persei

**12 Persei** (12 Persei / HD 16739 / HR 788) ye una estrella binaria na constelación de Perséu.
Asitiada a 79 años lluz del Sistema Solar, tien magnitú aparente +4,90.

La componente principal del sistema ye una nana mariella de tipu espectral F8V con una temperatura efectivo de 6100 K.
Relluma con una lluminosidá 3,3 vegaes mayor que la lluminosidá solar y el so radiu ye un 62% más grande que'l radiu solar.
Con una masa un 38% mayor que la del Sol, ye una estrella asemeyada a Zavijava (β Virginis) o θ Persei A, esta postrera tamién na constelación de Perséu.

La so compañera ye tamién una nana mariella, anque más fría y menos lluminosa. De tipu G1.5V y 5850 K de temperatura, tien una masa de 1,24 mases solares.
Dos veces más lluminosa que'l Sol, el so radiu ye un 38% más grande que'l radiu solar.
El periodu orbital ye de 330,98 díes con una separación media ente dambes estrelles de 1,30 UA, magar la órbita ye bien escéntrica (ε = 0,67).

El sistema tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— un 38% más elevada que la del Sol ([Fe/H] = +0,14) y una edá envalorada de 400 millones d'años.

## Referencies
13 Ceti

**13 Ceti** (13 Cet / HD 3196 / GJ 23) ye un sistema estelar alcontráu na constelación de Cetus. Asitiáu a una distancia de 69 años lluz del Sistema Solar, tien magnitú aparente +5,20.

La componente principal del sistema, **13 Ceti A**, ye una nana mariella de tipu espectral F8V —asemeyada, por casu, a γ Pavonis o a 111 Tauri— con una masa un 18% mayor que la masa solar.
La componente secundaria, **13 Ceti B**, ye un análoga solar de tipu G0V o G2V que la so masa ye comparable a la solar.
El semiexe mayor de la órbita ente los dos componentes ye de 0,23 segundos d'arcu, equivalente a una separación proyeutada de 4,9 UA. Empleguen 6,92 años en completar una vuelta alredor del centru de mases común.

13 Ceti A ye, de la mesma, una binaria espectroscópica con un periodu orbital de namái 2,08 díes.
L'acompañante d'esti subsistema, **13 Ceti Ab**, ye una estrella de baxa masa (~ 0,35 mases solares).
La proximidá ente estos dos estrelles xenera una intensa actividá cromosférica, constituyendo'l par una variable RS Canum Venaticorum, un tipu de variable eruptiva.
Como n'otres variables d'esti tipu —ente les que se cunten Capella (α Aurigae) o II Pegasi—, la fluctuación de rellumu ye pequeña, de namái 0,1 magnitúes.
El sistema recibe la denominación, tocantes a variable, de **BU Ceti**.

La metalicidá de 13 Ceti ye comparable a la solar ([Fe/H] = -0,07) y la so edá envalórase en 3800 millones d'años.

## Referencies
13 Delphini

**13 Delphini** (13 Del) ye una estrella na constelación del Delfín de magnitú aparente +5,61.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, alcuéntrase a 429 ± 32 años lluz del Sistema Solar.

13 Delphini ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0V.
Les estrelles blanques de la secuencia principal son frecuentes nel cielu nocherniegu y na constelación del Delfín ζ Delphini y ι Delphini son dos exemplos.
13 Delphini tien una temperatura efectivo de 9840 K y ye una estrella bien paecida a Vega (α Lyrae) o a γ Piscis Austrini, tamién estrelles A0V.
Sicasí, 119 vegaes más lluminosa que'l Sol, emite tres veces más radiación que Vega.

Como otres estrelles análogues, 13 Delphini xira sobre sigo mesma a gran velocidá, siendo la so velocidá de rotación proyeutada de 170&nbsp;km/s.
La so masa ye de cuasi trés mases solares y yá percorrió más del 85% de la so trayeutoria como estrella de la secuencia principal.

13 Delphini forma un sistema binariu con una compañera de magnitú +8,51.
La separación ente dambes ye de 1,5 segundos d'arcu, permaneciendo práuticamente inalterada mientres los postreros 160 años.

## Referencies
13 Monocerotis

**13 Monocerotis** (13 Mon / HD 46300 / HR 2385) ye una estrella de magnitú aparente +4,50 na constelación del Unicorniu.
Ye una estrella tan distante que la midida de la so paralax nun ye fidedigna. La meyor estimación de la so distancia básase na so probable pertenencia a l'asociación OB1 Mon, que la asitia aproximao a 2800 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
13 Monocerotis ye una superxigante blanca de tipu espectral A0Ib con una temperatura superficial de 9670 K.
Anque ye descomanadamente lluminosa, 10.800 vegaes más que'l Sol, la so lluminosidá ye una quinta parte de la de Deneb (α Cygni), la superxigante blanca más conocida. Temperatura y lluminosidá dan como resultáu un radiu 37 vegaes más grande que'l radiu solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o superior a 18&nbsp;km/s, lo que trai un periodu de rotación inferior a 105 díes.
Con una masa de 9 mases solares, anguaño ta aumentando amodo de tamañu con un nucleu inerte d'heliu; empecipió la so vida como una estrella caliente de tipu B1 y fai namái 60.000 años remató la fusión del so hidróxenu internu.

Al igual qu'otres superxigantes, 13 Monocerotis esperimenta una significativa perda de masa debíu al vientu estelar que sopla dende la so superficie a una velocidá de 325&nbsp;km/s.
Coles mesmes, tópase envolubrada nuna tenue nebulosa de reflexón, visible sobremanera al este de la estrella.

## Referencies
13 Trianguli

**13 Trianguli** (13 Tri / HD 15335 / HR 720) ye una estrella na constelación de Triangulum de magnitú aparente +5,89. Alcuéntrase a 100 años lluz de distancia del Sistema Solar.

13 Trianguli ta clasificada como una nana mariella de tipu espectral G0V.
Similar al Sol en ciertos aspeutos, ye 55 ~ K más caliente qu'ésti, con una temperatura efectivo de 5834 K.
Sicasí, con una masa de 1,1 mases solares, piénsase que ye una estrella más evolucionada que'l Sol que la so edá más probable ye de 6760 millones d'años.
El so diámetru, qu'entepasa nun 80% al diámetru solar, asina como la so lluminosidá, 3,7 vegaes mayor que la lluminosidá solar, acoten la so condición d'estrella n’evolución.
Tien una metalicidá claramente per debaxo de la solar, en redol a un 56% de la mesma.
Igualmente, el so conteníu relativo d'europiu —elementu representativu del procesu-r— ye inferior al de la nuesa estrella ([Eu/H] = -0,12 ± 0,03).

Nun se detectó escesu na radiación infrarroxo emitida por 13 Trianguli nin a 24 nin a 70 μm, lo que paez refugar la presencia d'una cantidá significativa de partícules de polvu alredor de la estrella.

## Referencies
139 Tauri

**139 Tauri** (139 Tau) ye una estrella na constelación de Tauru de magnitú aparente +4,82.
Alcuéntrase a 2º21' al norte del puntu de la eclíptica que marca'l solsticiu de branu.
Tamién esta relativamente cerca del «anticentro galácticu», el puntu diametralmente opuestu al centru galácticu de la Vía Lláctea.

La paralax midida pol satélite Hipparcos —2,10 ± 0,19 milisegundos d'arcu— emplaza a 139 Tauri a 1540 años lluz del Sistema Solar; magar la gran distancia, l'error na midida ye de namái'l 9%.
Per otra parte, la so distancia envalorada pola intensidá de les llinies CaII de la so espectru, ye considerablemente más alta: 708 pársecs o aproximao 2300 años lluz.

139 Tauri ye una xigante lluminosa azul de tipu espectral B0.5II que la so temperatura efectivo ye de 24.660 K.
Envalórase que'l so radiu ye 21 vegaes más grande que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 101&nbsp;km/s.
La so lluminosidá ye 3755 vegaes mayor que la del Sol.
Tien una masa de 10,1 ± 1,0 mases solares, xusto percima de la llende percima del cual les estrelles rematen la so vida españando como supernoves.
Tien una edá de namái 22,5 millones d'años, un 0,5% de la edá del Sol.

## Referencies
14 Andromedae

**14 Andromedae** (14 And / HD 221345 / HR 8930) ye una estrella asitiada na constelación d'Andrómeda. La so magnitú aparente ye +5,22 y alcuéntrase a 250 años lluz del Sistema Solar. En 2008 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.

14 Andromedae ye una xigante naranxa de tipu espectral K0III con una temperatura de 4813 K. Con un radiu 11 vegaes más grande que'l radiu solar, tien una lluminosidá 68 vegaes mayor que la del Sol. La so metalicidá, datu estrechamente rellacionáu cola presencia de sistemes planetarios, ye namái un 60% de la solar. Tien una masa de 2,2 mases solares y una edá envalorada de 4860 ± 2110 millones d'años. Considérase qu'antes de tresformase en xigante, 14 Andromedae yera una estrella de la secuencia principal de tipu A o F.

Piénsase que 14 Andromedae, al igual qu'Arturu (α Bootis) o Menkent (θ Centauri), ye una estrella del discu gruesu galácticu.

## Sistema planetariu

En 2008 afayóse un planeta estrasolar masivu orbitando en redol a 14 Andromedae. El planeta, con una masa mínimo 4,8 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, mover a lo llargo d'una órbita circular a 0,83 UA de la estrella. El so periodu orbital ye de 186 díes. Ye unu de los planetes más internos descubiertos en redol a una estrella evolucionada de masa entemedio.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
109 Virginis

**109 Virginis** (109 Vir / HD 130109 / HR 5511) ye una estrella na constelación de Virgu asitiada cerca de la llende con Serpens. Entá escareciendo de denominación de Bayer ye la séptima estrella más brillosa de la so constelación, con magnitú aparente +3,71. Alcuéntrase a 129 años lluz del Sistema Solar.

109 Virginis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0V con una temperatura superficial de 9683 K.
Les sos carauterístiques son bien similares a les de Vega (α Lyrae), siendo la so lluminosidá 52 vegaes mayor que la del Sol y el so radiu 2,7 vegaes mayor que'l radiu solar. La distinta distancia que nos dixebra d'una y otra —109 Virginis ta cinco veces más alloñada que Vega— fai qu'ésta última seya muncho más brillosa.
La so elevada velocidá de rotación de siquier 290 km/s ye enforma mayor que la del Sol, de tan solo 2&nbsp;km/s.
Per otra parte, amuesa un conteníu metálico —entendiendo por metales aquellos elementos más pesaos que l'heliu— bien inferior al del Sol, con un índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,80.
Tien una masa 2,58 vegaes mayor que la del Sol.
Con una edá averada de 295 millones d'años, percorrió yá'l 68% del so trayeutu dientro de la secuencia principal.

Anque catalogada como una posible estrella variable (NSV 6794) con una oscilación nel so rellumu de magnitú +3,70 a +3,75, recién estudios indiquen que nun s'aprecia variación significativa dende 1979.

## Referencies
14 Arietis

**14 Arietis** (14 Ari) ye una estrella na constelación d'Aries, el carneru.
Con magnitú aparente +4,98, ye la decimotercer estrella más brillosa na so constelación.
D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, alcuéntrase a 289 años lluz del Sistema Solar.

14 Arietis ta catalogada como una xigante blancu-mariella de tipu espectral F2III.
Tien una temperatura efectivo de 6860 K y relluma con una lluminosidá bolométrica 32 vegaes mayor que la del Sol.
Les sos carauterístiques son asemeyaes a les de ρ Phoenicis o a les d'ε Sextantis; magar éstes son estrelles xigantes, el so tamañu queda lloñe del de xigantes naranxes, muncho más numberoses, y del de les xigantes coloraes.
Asina, el diámetru de 14 Arietis ye 4 vegaes más grande que'l diámetru solar, malapenes una tercer parte del de Botein (δ Arietis) o 39 Arietis, xigantes naranxes nesta mesma constelación.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada, entá bien elevada, de 164 km/s.

14 Arietis exhibe una metalicidá cimera a la solar.
La so bayura relativa de litiu, A(Li) = 3,2, ye igual a la de la bayura cósmica de dichu elementu, acotando que les estrelles de rápida rotación evidencien un altu conteníu de litiu.
A lo último, hai de solliñar que 14 Arietis puede ser una estrella binaria, ensin que nada se sepa del so posible acompañante.

## Referencies