Referendu d'independencia del Curdistán iraquín de 2017

El **referendu d'independencia del [[Curdistán iraquín]] de 2017** celebróse'l 25 de setiembre na rexón autónoma del Curdistán iraquín, na República d'Iraq. El referendu tien por oxetu la creación o non d'un Estáu soberanu na rexón curda.

El revesosu procesu eleutoral nun cunta con autorización del gobiernu d'Iraq y nun foi reconocíu per otros países. Los gobiernos de Siria, Turquía, Irán y apocayá Estaos Xuníos amosar en contra del procesu, porque lo consideren un ataque direutu a la unidá d'Iraq y una amenaza pa la estabilidá d'Oriente Mediu.

Xeográficamente'l referendu va llevar a cabu na rexón iraquina del autodenomináu Gran Curdistán. Amás tamién se van considerar los votos emitíos nes provincies y distritos iraquinos que nun pertenecen a la rexón autónoma, pero que fueron amestaos por ella dende la Guerra Civil Iraquina.

A pesar de que'l gobiernu curdu y l'iraquín han trabayu conxuntamente n'operaciones militares y movilización de refuxaos especialmente na batalla de Mosul, el presidente curdu Masud Barzani el 7 de xunu celebró una xunta con otros altos funcionarios del Partíu Democráticu del Curdistán (PDK) quien na so mayoría tamién formen parte del gobiernu; tamién hubo participación d'otros partíos y organizaciones políticos como'l Curdistán (KIM), el Partíu de los Trabayadores del Curdistán, el Partíu de los Trabayadores y los Trabayadores del Curdistán, el Partíu de Reforma y Desenvolvimientu del Curdistán, la Llista de Turkmenistán de Erbil, el Frente Turkmeno d'Iraq, el Partíu de Desenvolvimientu de Turkmenistán, la Llista Armenia nel Parllamentu del Curdistán, el Movimientu Democráticu Asiriu y el Conseyu Popular Siríacu Caldéu Asiriu, toos n'Erbil, onde se confirmó que'l referendu de la independencia celebraría'l 25 de setiembre de 2017.

El 10 de xunetu de 2017, el gobiernu iraquín declaró la victoria sobre'l Estáu Islámicu d'Iraq y el Llevante en Mosul, la victoria en dicha ciudá faigo posible indireutamente l'allanadura del camín pal referendu.
## Organización
El referendu realizó'l 25 de setiembre, los resultaos van dar a conocer cuando se termine de cuntar los votos, amás los llugares de votación va cuntar cola proteición de los Peshmerga, tamién s'informó qu'hai batallones de peshmergas llistos pa responder ante eventual ataques terroristes de grupos yihadistes o intentos d'invasión per parte d'estaos estremeros incluyendo al gobiernu d'Iraq.
### Votación
La votación tuvo disponible nos idiomes curdu, árabe, turcu y siríacu y va presentar la entruga *¿Quies que la rexón del Curdistán y les zones de Curdistán fora de l'alministración de la rexón convertir nun Estáu independiente?*

### Medios de comunicación Medios curdos acusaron al [[Partíu de la Xusticia y el Desenvolvimientu (Turquía)|Partíu de la Xusticia y el Desenvolvimientu]] de [[Turquía]] y a otros medios alternativos de crear "falses noticies" que dicen que'l referendu curdu ye parte del polémicu plan sionista d'[[Israel]] pa desestabilizar Oriente Mediu:

## Respuesta
### Respuesta dientro d'Iraq

El gobiernu federal de la República d'Iraq dende l'anunciu del referendu negóse a aceptar l'aplicación d'este alegando qu'esto va provocar la rotura d'Iraq como un Estáu federal. El 12 de setiembre el parllamentu iraquín pidió al Gobiernu Rexonal del Curdistán aplazar la fecha del referendu amás d'espresar la so illegalidá.
Dellos grupos políticos y militares curdos tantu pro-Bagdag como pro-independencia amosáronse inconformes a la situación porque cunten que l'actual presidente curdu Masud Barzani esta pensando nos sos intereses y non nos del pueblu Curdu al realizar el referendu mientres una etapa bien critica d'estabilidá. Pequeños grupos asirios, cristianos, sunnitas amosáronse a favor de la postura del gobiernu d'Iraq.

### Respuestes d'otres naciones y organizaciones
### En contra
Tolos países d'Oriente Mediu, salvu Israel, amosar en contra del referendu, Turquía ya Irán cerraron les sos fronteres escontra Curdistán, estos dos últimos xunto a Iraq manifestaron que van intervenir militarmente si la situación nel Curdistán iraquín amosaba peligru a los sos intereses nacionales. Pela so parte, el gobiernu siriu de Bashar al-Asad tamién s'amosó en contra del referendu y pidió a los sirios curdos nun dexase llevar por estes "situaciones pasionales" que solo beneficien a los intereses estranxeros. Estaos Xuníos, que nun principiu sofitaba'l referendu, decidió quitar el so sofitu políticu al Curdistán. Arabia Saudita pidió a les autoridaes curdes nun validar los comicios eleutorales. Federica Mogherini, Alta Comisaria de Política Esterior de la Unión Europea, manifestó nel so nome que «La Unión Europea repite'l so sofitu sólidu a la unidá, soberanía ya integridá territorial d'Iraq. Aiciones unillaterales, tales como'l referendu propuestu, son contraproducentes y tienen d'evitase». España amosó una postura negativa escontra'l referendu tachándola de "anti-constitucional".

### A favor

Israel anunció'l so total sofitu al referendu; grupos políticos comunistes y anarquistes d'Iraq igualmente amosaron sofitu, el movimientu separatista de la rexón española de Cataluña "aplaudió" la decisión del Curdistán. Pequeños grupos cristianos asirios, cristianos y chiítas árabes amosáronse a favor del referendu solu si'l nuevu Estáu curdu reconocer como ciudadanos y van respetar los sos territorios.

### Neutrales o ensin postura específica
Solo Xordania se manifiestu ante'l referendu y espresó qu'eso ye un asuntu internu d'Iraq, movimientos y organizaciones como los rebeldes sirios, Hezbolá o les Fuercies de Movilización Popular evitaron pronunciase, l'autodenomada Federación Democrática de Siria Septentrional allugada al norte de Siria, específicamente nel Curdistán siriu, dempués del incidente de Sinyar onde s'enfrentaron a faiciones del Curdistán iraquín decidieron nun tomar postura oficial sobre'l referendu. Fora d'oriente mediu Rusia, Bulgaria y Grecia decidieron caltenese neutrales.

A pesar de tener una postura en contra, la República de Turquía dio como opción al Curdistán iraquín de reconocer el referendu si esta rompía toles rellaciones col Partíu de los Trabayadores del Curdistán (PPK) del Curdistán turcu, que el gobiernu turcu de Recep Tayyip Erdoğan considera como separatistes y terroristes.

## Resultaos

Sí 92,73%. 

Non 7,27%

Sobre 3,440,616 votos válidos.

## Ver tamién
### N'Iraq
* Curdistán Iraquín
** Gobiernu Rexonal de Curdistán
** Operación al-Anfal
### En Siria
* Rojava
** Revolución de Rojava
** Conflictu nel Curdistán siriu
### En Turquía
* Curdistán turcu
** Conflictu Turquía-Partíu de los Trabayadores del Curdistán
### N'Irán
* Curdistán iranín
** Separatismu curdu n'Irán
## Referencies

## Enllaces esternos