Angela Merkel

**Angela Dorothea Merkel** ()  nacida col nome de **Angela Dorothea Kasner**, ye una física y política alemana que desempeña les funciones de canciller del so país dende 2005. En 2016 Merkel foi considerada pola revista *[[Forbes]]* como la muyer más poderosa del mundu per décima ocasión según el llistáu añal de la publicación.

Merkel ye presidente de la Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña (CDU poles sos sigles n'alemán) dende 2000, exerciendo al empar como diputada del Bundestag, cámara baxa del parllamentu alemán, onde representa a un grupu de distritos qu'inclúi los de Pomerania Occidental y Rügen, según la ciudá de Greifswald.

Tres la so eleición como Canciller d'Alemaña en 2005, Merkel lideró una coalición política» constituyida pola Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña, el so partíu hermanu, la Unión Social Cristiana de Baviera y el Partíu Socialdemócrata d'Alemaña, que perduró hasta 2009, añu en que la CDU constitúi una nueva coalición, formada pola Unión Social Cristiana de Baviera y el Partíu Democráticu Lliberal (FDP poles sos sigles n'alemán). Nes eleiciones federales de 2013, Merkel lideró per tercer vegada a la CDU/CSU, llogrando una aplastante victoria con cerca del 42&nbsp;% de los votos. Volvió formar coalición col Partíu Socialdemócrata d'Alemaña. Nes eleiciones federales de 2017 el so partíu volvió llograr mayoría relativa, polo qu'anguaño Merkel atópase en procesu de formar gobiernu.

Dende l'empiezu'l so gobiernu enfocóse en caltener la productividá alemana y siguir col so fortalecimientu económicu y políticu nel continente européu, con un bultable acercamientu a Rusia y una clara predominancia sobre la Xunión Europea. Igualmente destacó Merkel pol manexu que-y dio a la Crisis económica de 2008-2013, executando una ferrial política d'austeridá y disciplina n'Europa, amás de llograr caltener los efeutos de la mesma al marxe de la economía alemana, lo cual dexó-y gociar d'una bultable popularidá na so nación.

Merkel presidió'l G8 y tamién foi presidente del Conseyu Européu, siendo la segunda muyer na historia en desempeñar dambos cargos, solo precedida en dichu méritu pola ex primer ministra del Reinu Xuníu, Margaret Thatcher. Igualmente la so influyencia sobre la Xunión Europea y les decisiones que se vinieron tomando al traviés de la mesma nos últimos años, foi tan bultable dende'l so ascensu al poder, que-y la considera la líder *de facto* de dicha entidá, recibiendo l'apellativu *The Decider*. Amás desempeñó un rol clave na materialización del Tratáu de Lisboa y foi la impulsora de la Declaración de Berlín.

En materia doméstico llevó a cabu una Reforma del Sistema de Salú n'Alemaña y enfocóse nel desarrollu enerxéticu del so país, defendiendo l'usu de la enerxía nuclear, según impulsando programes pa la fortificación de fontes alternatives d'enerxía nel país xermanu.

Parte de la prensa europea comparó a Angela Merkel cola ex primer ministra británica Margaret Thatcher: dambes formen parte de partíos de derecha y la so formación ye científica. Por ello, inclusive dalgunos llámenlu 039;'la Dama de Fierro*, magar munchos analistes [[políticos]] ven poques semeyances ente la ideoloxía de la [[política]] británica cola [[política]] [[alemana]], lo que fai que sía'l so estilu pragmáticu y la forma en qu'executen les sos polítiques, la principal razón de la comparanza. Anque sol contestu de la crisis migratoria que traviesa Europa diversos medios de comunicación otorgar el títulu de *Ma Angela* (traducíu al [[Idioma alemán|alemán]] como *Mutter Angela*) en referencia a les polítiques de solidaridá colos abellugaos víctimes de los conflictos sociales y militares nel Mediu Oriente.

Apodera'l [[Idioma rusu|rusu]] y l'[[Idioma inglés|inglés]]. La so oficina particular ta afatada con una imaxe de la [[zar]]ina d'orixe alemán [[Catalina II de Rusia|Catalina la Grande]].

== Biografía ==

Nacida en [[Hamburgu]] (RFA) en [[1954]], ye fía del pastor luteranu Horst Kasner (1926-2011) y de Herlind Jentzsch, nacida en 1928 en [[Gdansk|Danzig]] (agora Gdańsk, [[Polonia]]), profesora de [[Idioma llatín|llatín]] ya [[Idioma inglés|inglés]]. Angela Merkel tien dos hermanos más nuevos, Marcus (nacíu'l [[7 de xunetu]] de [[1957]]) ya Irene (n. el [[19 d'agostu]] de [[1964]]). Al poco de nacer, el so padre recibió un pastorado na ilesia de Quitzow, na [[República Democrática Alemana]], polo que la familia camudar a la ciudá de Templin, unos 80&nbsp;km al norte de Berlín, anque mientres años el réxime dexó a la familia cruciar llibremente la frontera. Angela foi militante de la [[Mocedá Llibre Alemana]], les Mocedaes Comunistes de la RDA. En [[1977]] casóse col físicu Ulrich Merkel, de quien se divorció en [[1982]] y de quien toma'l so apellíu actual, que non solo caltuvo tres el divorciu, sinón en habiéndose casáu en segundes nupcias en [[1998]] con [[Joachim Sauer]], catedráticu de química en Berlín. La pareya nun tien fíos.

Foi estudiante de Física na Universidá de [[Leipzig]] ente [[1973]] y [[1978]], na que se doctoró en [[1986]] con una tesis sobre química cuántica titulada «Influencia de la correllación espacial de la velocidá de reacción bimolecular de reacciones elementales nos medios trupos», onde llogró una calificación de «sobresaliente».

== Trayeutoria política ==

En 1989 Merkel sumar al creciente movimientu democráticu tres la cayida del [[Muriu de Berlín]] y xunióse al nuevu partíu [[Demokratischer Aufbruch]]. Tres les [[Eleiciones xenerales d'Alemaña Oriental de 1990|primeres eleiciones democrátiques]] na RDA, convertir na viceportavoz del nuevu gobiernu de [[Lothar de Maizière]]. Participó tamién nes primeres eleiciones tres la [[reunificación alemana]] y foi darréu nomada [[Ministeriu Federal de Familia, Tercer Edá, Muyeres y Mocedá|ministra pa la Muyer y Mocedá]] nel gobiernu del [[Canciller d'Alemaña|canciller federal]] [[Helmut Kohl]] n'avientu de [[1990]]. En 1993, foi designada presidente rexonal de la CDU en Mecklemburgu-Pomerania Occidental. En [[1994]] foi nomada ministra de Mediu Ambiente y Seguridá Nuclear. La carrera política de Merkel foi tutelada pol entós canciller Kohl, que la llamaba *mein Mädchen* (la mio moza).

=== Líder de la oposición ===

Cuando'l gobiernu de Kohl foi ganáu nes eleiciones federales de 1998, Merkel foi designada secretaria xeneral de la CDU. So la so direición, la CDU encadenó una serie de victories cristianodemócratas en seis de les siete eleiciones provinciales que se celebraron hasta 2002, rompiendo la mayoría de la coalición rojiverde ([[Partíu Socialdemócrata d'Alemaña|socialdemócrates]] y [[Bündnis 90 / Die Grünen|verdes]]) nel [[Conseyu Federal (Alemaña)|Bundesrat]], la cámara alta del [[parllamentu alemán]].

Como resultáu d'un escándalu de financiamientu illegal del so partíu, que comprometía a dellos de los sos líderes (ente ellos el mesmu Kohl y l'entós presidente del partíu, [[Wolfgang Schäuble]], que Kohl escoyera a deu), Merkel ganó fuercia. Criticó al so antiguu mentor, Kohl, y pidió una renovación de la CDU, que tendría d'empezar por prescindir del ex-canciller. De cuenta que Schäuble foi destituyíu y foi la mesma Merkel quien-y reemplazó al mandu de la CDU, siendo la primer muyer n'ocupar dichu puestu. En payares de 2001, a pesar del so compromisu de «llimpiar» el partíu, refugó llevar a cabu nueves investigaciones sobre'l financiamientu illegal. La eleición de Merkel el 10 d'abril de 2000 foi una sorpresa: les sos carauterístiques y creencies nun encaxar nel partíu que consiguiera liderar. Merkel pertenez a la mayoría [[Protestantismu|protestante]] del norte d'Alemaña y, sicasí, la CSU ye un partíu de fondos raigaños [[Catolicismu|católiques]], apoderáu por homes, [[Conservadorismu|conservador]] y orixinariu del sur d'Alemaña.

Tres la eleición de Merkel como líder de la CDU, esfrutó de gran popularidá ente los alemanes y yera la preferida pa enfrentase a [[Gerhard Schröder]] nes eleiciones de 2002. Sicasí, nun yera bien apreciada dientro de la [[Unión Social Cristiana de Baviera]] (CSU), el partíu hermanu de la CDU. Por eso foi'l líder de la CSU, [[Edmund Stoiber]], quien finalmente s'enfrentó a Schröder. Pero Stoiber desperdició l'amplia ventaya que-y daben los sondeos sobre'l canciller socialdemócrata.

Tres la derrota de Stoiber en 2002, y como presidente de la CDU, convertir na [[líder de la oposición]] conservadora nel [[Bundestag]], la cámara baxa, sustituyendo a [[Friedrich Merz]].

Na primavera de 2003, Merkel reprochó al gobiernu nun contribuyir a evitar la [[Invasión d'Iraq de 2003|invasión d'Iraq]], sinón faela inclusive más probable al debilitar l'amenaza de represalies contra'l gobiernu del líder iraquín [[Sadam Husein]].

Merkel recuperar al alloñase de diches propuestes. A pesar d'ello, siguió siendo menos popular y carismática que Schröder. Mientres los últimos díes de la campaña, la ventaya inicial de la CDU habíase evaporado hasta quedar en redol a un 5-10&nbsp;%, ya inclusive nes últimes hores anulárase dafechu.

Finalmente, la CDU ganó les eleiciones, llogrando tan solo un puntu de ventaya sobre los socialdemócrates. En númberu d'escaños, la CDU consiguió 226 contra 222 del SPD. Estos resultaos tan afeches imposibilitaban tantu l'alianza rojiverde (ente [[Bündnis 90/Die Grünen]] y el SPD) como la negru-mariella (ente los conservadores y los lliberales de la FDP). D'esta miente abrióse la posibilidá d'una gran coalición ente los dos partíos mayoritarios, anque primeramente fuera refugada polos dos candidatos. Al cabu de tres selmanes d'intenses negociaciones, el 10 d'ochobre de 2005 llegar a un alcuerdu, pol cual Merkel asumiría la cancillería. A cambéu, el SPD llograría más carteres ministeriales. El documentu definitivu pa crear la gran coalición cerróse'l 11 de payares de 2005, poniendo fin a otru mes de discutinios ya inclusive dalguna crisis, como la provocada por Edmund Stoiber al arrenunciar a la cartera d'Economía que lu asignara Merkel.

El 22 de payares de 2005, el [[Bundestag]] escoyó a Merkel canciller d'Alemaña cola mayoría de los votos de la gran coalición. Ye la primer muyer qu'ocupa la cancillería y la primera en gobernar Alemaña dende los tiempos de la emperatriz [[Teófano Skleraina]] ([[956]]-[[991]]), y la primer persona de l'antigua RDA n'aportar a la cancillería de l'Alemaña unificada.

El 27 de setiembre de 2009, Merkel ganó les eleiciones, al ser la so candidatura la más votada.


=== Cancillería ===


==== Candidatura ====


El 30 de mayu de 2005 Merkel foi escoyida candidata pola CDU/CSU a la cancillería federal. Enfrentar al [[Partíu Socialdemócrata d'Alemaña]] (SPD) de Schröder nes eleiciones federales de 2005. El so partíu empezó con una ventaya de 21 puntos sobre los socialdemócrates nes encuestes d'opinión. Sicasí, la so popularidá foi cayendo al mesmu ritmu que Schröder recuperaba'l sofitu perdíu. El mayor golpe que recibió mientres la campaña eleutoral foi cuando confundió los conceutos de renta neta y renta bruta nun alderique televisáu.

==== Gobiernu ====


Mientres el congresu de 2007 la CDU se autodefinió como *cristiana y de centru*. Mientres l'eventu los delegaos aprobaron un programa conservador. La CDU defendió valores cristianos: el respetu a la vida (non al [[albuertu inducíu|albuertu]] en periodos avanzaos d'embaranzu, non a la [[clonación]], non a la [[eutanasia]]); la familia como fundamentu de la sociedá; una integración de los estranxeros que fai énfasis en qu'éstos respeten y afáiganse a la cultura alemana. Tamién s'oponen al salariu mínimu y a arrenunciar a retrasar la xubilación hasta los 67 años. Dellos d'estos puntos tán en contradicción colos sos socios de gobiernu del SPD.

En política esterior, el Gobiernu de Merkel amosóse favorable al fortalecimientu de la *alianza trasatlántica* con [[América del Norte]], según a un aumentu de los intercambios con [[Asia Central]].

Nel marcu del compromisu asumíu pola coalición gubernamental, Merkel comprometióse a respetar el [[Enerxíes anovables n'Alemaña|cierre de les centrales nucleares]] del país antes de 2020 como fuera decidíu pol gobiernu anterior.

Dende payares de 2007 el cargu de vicecanciller ye ocupáu pol ministru del Esterior, [[Frank-Walter Steinmeier]]. El cargu foi confirmáu pol líder socialdemócrata, [[Kurt Beck]], dempués d'una xunta de la cúpula del partíu. Esi mesmu mes, Merkel rexistró la so mayor cota de popularidá xusto cuando se cumplía la metá del so periodu al frente del gobiernu.

A mediaos de 2013, el marcu de les [[Revelaciones de Edward Snowden|revelaciones sobre vixilancia masiva]], afayóse que'l teléfonu móvil de Merkel fuera espiáu mientres años pola intelixencia d'Estaos Xuníos; más tarde conocióse qu'Estaos Xuníos, dende la so céntrica embaxada en [[Berlín]], tuviera interceptando les comunicaciones del distritu gubernamental de Berlín, sede del gobiernu y el [[Parllamentu alemán|parllamentu]]. Ante esto, Merkel comparó a la [[NSA]] d'Estaos Xuníos cola [[Stasi]]; en respuesta, [[Susan Rice]], [[Conseyeru de Seguridá Nacional|Conseyera de Seguridá Nacional]], prometió que [[Estaos Xuníos]] abandonaría estes práutiques, anque esclarió que nun se roblaría nengún alcuerdu de «non espionaxe» ente dambos países.

Les polítiques adoptaes pol gobiernu de Merkel en cuestión a la trayida de refuxaos a la XE foi duramente criticada por un espectru políticu y social d'Alemaña y de la Xunión Europea, especialmente tres la socesiva d'atentaos asocedíos en 2016 cola firma de refuxaos y sol [[Estáu Islámicu]].

==== Xunión Europea ====


Antes de 2004, Merkel opunxérase a la entrada de [[Turquía]] na [[Xunión Europea]] (XE) como miembru de plenu derechu, compartiendo la opinión de la mayoría de los alemanes, que refuguen l'[[Rellaciones ente Turquía y la Xunión Europea|adhesión de Turquía a la XE]], sobremanera por medrana a un aumentu de la [[inmigración turca n'Alemaña]] que creen supondría una carga pal país y una medría de la influyencia [[Islamismu|islámica]] dientro la XE. Sicasí, tres l'entamu formal de les negociaciones ente la XE y Turquía y una vegada nel gobiernu, Merkel comprometióse a respetar los compromisos adquiríos poles instituciones de la Unión.

Mientres la [[Presidencia alemana del Conseyu de la Xunión Europea 2007]] que Merkel dirixó conxuntamente col [[Ministru d'Asuntos Esteriores d'Alemaña|Ministru d'Asuntos esteriores]], el socialdemócrata [[Frank-Walter Steinmeier]], Alemaña reafitó en marzu de 2007 el so compromisu institucional per mediu de la [[Declaración de Berlín]] que recueye los valores y ambiciones» de la Unión. Esi mesmu mes, el [[Conseyu Européu]] presidíu por Merkel aprobó un [[Enerxíes anovables na Xunión Europea|plan enerxéticu obligatoriu]] qu'inclúi un retayu del 20&nbsp;% de les sos emisiones de dióxidu de carbono antes del añu 2020 y consumir más enerxíes anovables por que representen el 20&nbsp;% del consumu total de la XE (contra'l 7&nbsp;% en 2006).

En xunu de 2007, a la fin del so periodu na Presidencia de la XE consiguióse aprobar l'alcuerdu que dio orixe al [[Tratáu européu de Lisboa]] que reemplazó a la fallida [[Constitución Europea]]. Asina na ceremonia de firma del tratáu n'avientu de 2007, el Presidente del Conseyu y el de la Comisión Merkel reconocieron qu'ensin intervención de Merkel nun se pudiera llegar a la firma del Tratáu. Pola so contribución nesti procesu, Merkel recibió'l [[Premiu Carlomagno]] al [[europeísmu]] na so edición de 2008, según el conceyu d'[[Aquisgrán]].


Como Canciller, Merkel amosóse partidaria del establecimientu de mancomún d'un exércitu européu de calter permanente, oponiéndose al empar a la creación d'una Europa «[[Estaos Xuníos d'Europa|federal]]». Merkel cree que la XE nun consiguió establecer unos intereses comunes «pa les guerres comerciales del futuru», agora que se llogró l'oxetivu comuñal de caltener la paz y la llibertá mientres la [[Guerra Fría]]. Sicasí, el creciente sentíu del propiu interés qu'empezó a espuntar dende l'últimu gobiernu de [[Kohl]] y que foi señaláu y criticáu nos gobiernos de [[Gerhard Schröder]] polos observadores comuñales, nun paez menguar, sinón al contrariu, nel primer mandatu de Merkel como Canciller Federal, apruciendo particularmente nes negociaciones a nivel comuñal pa encetar la [[Crisis económica de 2008-2009|crisis económica en 2009]] dende una política común. Magar ello en 2017, Merkel destacó xunto al presidente de Francia [[Emmanuel Macron]] la necesidá d'entamar la [[refundación de la Xunión Europea]].

Tocantes a les históricamente conflictives rellaciones ente Alemaña y Polonia, en 2007 Merkel y el primer ministru polacu, [[Donald Tusk]] buscaron abrir un nuevu capítulu nes sos rellaciones, anque'l final del mandatu de Tusk llevó a una nuevu enfriamientu de les políca billateral. Sicasí, en 2017 los ultraconservadores gobernantes polacos amuésense cercanos a Merkel, a la que habian criticáu por dexar la entrada de refuxaos.



== Ver tamién ==

* [[Alemaña]]
* [[Política d'Alemaña]]
* [[Personaxes claves de la Xunión Europea|Personaxes clave de la Xunión Europea]]
* [[Presidencia alemana del Conseyu de la Xunión Europea 2007]]

== Referencies ==


== Bibliografía ==

* Langguth, Gerd (agostu de 2005) [2005]. *Angela Merkel*. (n'alemán) Múnich: dtv. ISBN 3-423-24485-2.
* «Drogenwahn auf der Dauerbaustelle». *Der Spiegel*. (n'alemán) (27 de marzu de 2009). Consultáu'l 19 d'agostu de 2011.
* Klatell, James M. «Germany's First Fella, Angela Merkel Is Germany's Chancellor; But Her Husband Stays Out Of The Spotlight». CBS News. Consultáu'l 2 de marzu de 2010.
* Keinon, Herb (31 de xineru de 2011). «PM, Merkel disagree openly on settlements». JPost. Consultáu'l 15 de mayu de 2012.
* «Merkel meets with the Dalai Lama». Euronews. Consultáu'l 2 de marzu de 2010.
* Serafin, Tatiana. «The 100 Most Powerful Women: #1 Angela Merkel». *Forbes.* Consultáu'l 20 d'agostu de 2009.
* Langguth, Gerd (agostu de 2005). *Angela Merkel*. Múnich: DTV. p. 10. ISBN 3-423-24485-2.
* «Award for Danish Muhammad Cartoonist: Merkel Defends Press Freedom, Condemns Koran-Burning». *Der Spiegel.* Consultáu'l 18 d'abril de 2011.
* Casier, Marlies y Joost Jongerden, eds. *Nationalisms and Politics in Turkey* (2010). p. 110.
* «Die Schläferin». (n'alemán) *Der Spiegel.* 9 de payares de 2009. Consultáu'l 19 d'agostu de 2011.
* Serafin, Tatiana. «The 100 Most Powerful Women: #1 Angela Merkel». *Forbes''. 2007.
* «Merkel says German multicultural society has failed». BBC. 17 d'ochobre de 2010.

## Enllaces esternos

* Páxina de la Canciller Federal d'Alemaña, Dra. Angela Merkel (n'alemán y n'inglés)
* Biografía na Fundación CIDOB (n'español)