Papeete

**Papeete** (en tahitianu: *Pape'ete*, «Agua de la cesta») ye una ciudá asitiada na islla de Tahití, na Polinesia Francesa. Ye la capital y llocalidá más grande del archipiélagu, con una población d'aproximao 27 635 habitantes (censu de 2002).

## Historia

La zona qu'agora constitúi Papeete foi colonizada pol británicu William Crook, misioneru de la Sociedá Misionera de Londres en 1818. La reina Pōmare IV de Tahití treslladó la so corte a Papeete y facer la so capital a finales de 1820, colo que la llocalidá creció y convirtióse n'unu de los principales centros rexonales de tresporte marítimu. Papeete caltiénse como capital de Tahití, dempués de que Francia facer col control del archipiélagu y convertir nun protectoráu en 1842. Herman Melville foi encarceláu en Papeete en 1842; les sos esperiencies convertir na base pa la novela *[[Omoo]]*. Paul Gauguin visitó Papeete en 1891 y, cola esceición d'un periodu de dos años de 1893-1895, nun volvió a Francia. Robert Louis Stevenson tamién pasó dalgún tiempu en Papeete en 1888.

La metá de la llocalidá foi destruyida por un gran quema en 1884, y dende entós prohíbese l'usu de materiales de construcción autóctonos. Un gran ciclón causó grandes daños a la ciudá en 1906.

El 22 de setiembre de 1914, los buques alemanes Scharnhorst y Gneisenau bombardiaron la ciudá, provocando grandes daños. Mientres esti episodiu resultó fundíu'l cañonero francés Zélé, que s'atopaba nel puertu.

La crecedera de la ciudá viose impulsáu pola decisión de treslladar l'ensayu d'armes nucleares dende Arxelia a los atolones de Mururoa y Fangataufa, a unos 1500 km al este de Tahití. Esto aniciósobremanera, nel desenvolvimientu de la ciudá, l'únicu aeropuertu internacional na Polinesia Francesa.

El 5 de setiembre de 1995, el gobiernu de Jacques Chirac volvió a entamar la última serie d'ensayos nucleares y detonaciones frente a les mariñes de Mururoa (asitiada tamién na Polinesia Francesa). Esto provocó violentos disturbios mientres dos díes que sumieron a la ciudá nel caos. Los manifestantes, na so mayoría independentistes, atacaron sobremanera intereses franceses, estropiaron l'aeropuertu internacional, amás de 40 persones mancaes y l'alloñamientu del turismu por medrana a les revueltes. (Similares disturbios produciéronse dempués del otru ensayu nuclear francés na mesma zona en 1987).

## Climatoloxía

## Demografía

La zona urbana de Papeete tenía una población total de 127 635 habitantes nel censu de 2002, 26 181 de los cualos vivíen na comuña de Papeete puramente dicha. La zona urbana de Papeete ta formada por siete conceyos:

* Faaa (que se convirtió en 1988 na comuña más poblada nel área urbana)
* Papeete (históricamente, la comuña más poblada nel área urbana, y entá la capital alministrativa)
* Punaauia
* Pirae
* Mahina
* Paea
* Arue

La urbanización en Papeete aumentó dende'l deceniu de 1960 por cuenta de la arribación de 35 000 inmigrantes (20 000 de Francia y 15 000 de les islles esteriores de la Polinesia Francesa), en respuesta a una meyora de les infraestructures y los ensayos nucleares de Francia.

## Tresporte

Hai cais bien transitaes nel centru de la ciudá. Dacuando, el tráficu puede ser un problema una y bones les cais son demasiáu pequeñes. Per aire, la xente usa'l Aeropuertu Internacional de Faa'a. Dende ellí puede tomase Air Tahiti Nui pa dir a otra islla del territoriu o tomar un avión pa salir al esterior. Pel mar, puede tomase un ferry pa dir a Moorea o a Bora Bora.

Los turistes lleguen y salen al traviés de cruceros al puertu de Papeete o nes llinies aérees nacionales qu'operen nel Aeropuertu Internacional de Faa'a, que se completó ya inauguróse en 1962.

Les carreteres principales son los trés carriles del "Boulevard Pomare" a lo llargo de la ciudá, enfrente del puertu, que s'estiende nun tramu a cuatro carriles.

## Economía

El *Colé Papeete* ("Mercáu municipal") ye un famosu puntu de referencia en Tahití. Nel mercáu vienden aceites, artesaníes y diversos artículos d'alcordanza, ente otros.

## Deporte

Nesta ciudá llevar a cabu la Copa Mundial de Fútbol Playa FIFA 2013, del 18 al 28 de setiembre del mesmu añu.

## Personalidaes

* Taïna Barioz, esquiadora alpina francesa
* Conrad L. Hall, cineasta d'Estaos Xuníos
* Marama Vahirua, futbolista tahitiano-francés

### En rellación cola ciudá

L'escritor Herman Melville foi un convicto en Papeete nel añu 1842, les sos esperiencies ellí fueron la base de la so novela Omoo. Paul Gauguin viaxó en 1891 a Papeete, y nun tornó a Francia —con esceición nos años 1893 a 1895—. Inclusive Robert Louis Stevenson y Henry Adams pasaron dalgún tiempu por 1891, en Papeete.

## Llugares d'interés
* La panorámica frente al mar
* Bougainville Park. Enantes yera llamáu Albert Park, n'honor a un antiguu rei belga y de la Primer Guerra Mundial. El so nome actual ye'l nome de Louis Antoine de Bougainville, primer esplorador francés en circunnavegar el globu terraqueo.
* Catedral de Papeete.
* Asamblea Territorial. Ye'l corazón del gobiernu de la Polinesia y contién l'edificiu de l'Asamblea Territorial, la residencia del Altu Comisionado, según una casa club, siendo popular por Paul Gauguin. Tamién foi una vegada el llugar de la residencia real y el palaciu de la reina Pomare IV de Tahití, que gobernó dende 1827 hasta 1877.
* Palaciu presidencial.
* Templu Tahití Papeete de la Ilesia de Xesucristu de los Santos de los Últimos Díes
* Monumentu a Pouvanaa.
* El Conceyu
* Mercáu de Papeete

## Cultura
Papeete ye mentáu nel cantar "Southern Cross" por Crosby, Stills y Nash, tamién se menta nos cantares "Somewhere Over China" de Jimmy Buffett, y "Una nueche de branu caliente" de Chic.

Papeete foi llugar de rodaxe na innovadora película de surf Bruce Brown The Endless Summer, como unu de los sitios de surf visitaos por dos surfistas, afamada na temporada de branu de tol mundu.

La sablera de Papeete ye moteyáu "Entraes y salíes", porque la empinada vera fai que les foles ruempan en dos direiciones: escontra la sablera y al mar.

Papeete ye la ciudá onde empieza la novela "The Ebb Tide", de Robert Louis Stevenson.

El 20 d'agostu de 1980 finó en Papeete a los 41 años el famosu músicu y cantante francés / norteamericanu Joe Dassin.

## Galería fotográfica


Ficheru:Cathédrale.Papeete.JPG|Catedral de Papeete.
Ficheru:Port.Papeete.JPG|Puertu de Papeete.
Ficheru:Présidence.Papeete.JPG|Palaciu presidencial.
Ficheru:Drapeaux.Archipels.Papeete.JPG|Bandera de los archipiélagos.
Ficheru:PapeeteWaterfront2003.jpg|Muelles.
Ficheru:Marché Papeete.jpg|Mercáu.
Ficheru:Mairie.Papeete.JPG|Conceyu de Papeete.
Ficheru:Tahiti - Papeete 4.JPG|Panorámica de la ciudá.


## Ciudaes hermaniaes

*  Ciudá Altamirano, 2011.
*  Munich, 2016.

## Ver tamién
* Islles del Vientu
* Polinesia Francesa
* Tahití

## Referencies

## Enllaces esternos

* Papeete (Tahití)
* Sitiu oficial de Papeete (ENG) 
* Guide culturel de Papeete avec Google maps (FR)
* Papeete Travel Guide (ENG)