open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Relixones afrobrasilanes

Les **relixones afrobrasileñas** son toes aquelles que s'aniciaron en África pero fueron desenvueltes en Brasil polos sos siguidores esclavizados.
Tán rellacionaes cola relixón yoruba y otres relixones tradicionales africanes
Son similares a les relixones afroamericanes como la santería (en Cuba) y el vudú (n'Haití).

* Babaçuê: Pará
* Batuque: Rio Grande do Sul
* Cabula: Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro y Santa Catarina
* Candomblé: En tolos estaos de Brasil
* Cultu a los Egúngún: Bahia, Rio de Janeiro, São Paulo
* Cultu de Ifá: Bahia, Rio de Janeiro, São Paulo
* Quimbanda: Rio de Janeiro, São Paulo
* Macumba: Rio de Janeiro
* Omoloko: Rio de Janeiro, Minas Gerais, São Paulo
* Tambor-de-Mina: Maranhão
* Umbanda: en tolos estaos de Brasil
* Xangô do Nordeste: Pernambuco
* Xambá: Alagoas, Pernambuco

## Iniciación
Nes relixones afrobrasileñas utilícense dellos términos pa designar la iniciación.
Cada relixón tien los sos propios términos de iniciación:
* *ketu*, 
* *feitura*, 
* *feitura de santu*, 
* *rallar santu*, que s'utilicen nos *[[terreiros]]* de 
* candomblé, 
* candomblé de caboclo, 
* cabula, 
* macumba, 
* omoloko, 
* tambor de mina, 
* xangô do nordeste, 
* xambá.

En tales casos, el periodu de iniciación ye de siquier siete años, ya inclúi el ritu de iniciación, indicando los distintos procedimientos nun plazu de reclusión, que polo xeneral de 21 díes (anque puede variar dependiendo de la relixón), el deprendimientu de les oraciones, los cantares, la llingua sagrada, l'usu de les fueyes (fueyes sagraes), el *[[catulagem]]*, el ralláu, la pintura, la imposición de *adoxú*.
La presentación pública ye individual y forma parte de la obligación de cada persona qu'empieza na relixón de los orixás, en batuque utilízase'l términu «faer la cabeza» y *«feitura»*.
Nel cultu de Ifá y el cultu a los Egúngún utilízase'l términu «iniciación», pero les obligaciones son distintes de les otres relixones.

Nel candomblé jejé, la iniciación al cultu de los vodún ye llarga y complexa, y puede implicar llargues caminaes a los santuarios y mercaos y periodos de reclusión nun *terreiro* (‘conventu’, llamáu *hunkpame* en fon), que puede llegar a un añu, onde los neófitos son sometíos a una dura rutina de dances, oraciones, aprendizaxe de los idiomes sagraos y los votos de secretu y obediencia.

## Referencies
* FFLCH.usp.br («As religiões afro-brasileiras y seus siguidores», de Reginaldo Prandi, profesor titular del Departamentu de Socioloxía de la USP; publicáu en *Civitas, Revista de Ciências Sociais*, vol.&nbsp;3, nᵘ&nbsp;1, páxs.&nbsp;15-34, Porto Alegre: PUC-RS, xunu de 2003. ISSN 1519-6089).
* UFES.br (diversidá relixosa afrobrasileña: denominaciones menos investigaes; por Mundicarmo Ferretti y Sérgio Ferretti]

## Referencies

## Enllaces esternos
*  («O mundu de pombagira y dos exus y o mundo dos homens»).
* Fietreca.org.br (Federación Internacional d'Estudiu de les Tradiciones Relixoses y el Cultu a los Ancestros Afrobrasileños).
Relixón en Cartago

La fundación de Cartago a finales del sieglu IX&nbsp;e.&nbsp;C. fortaleció l'establecimientu permanente nel Mediterraneu occidental de los miembros del Panteón Feniciu. Nin bien los mercaderes establecieron puestos de mercancía, munchos d'ellos tornaron pa pasar la so vieyura en Tiru, onde dexaren a les sos families. Nesi entós esistía una aristocracia que dexara la so ciudá pa nunca volver, tratando d'establecer los sos llares y creencies permanentemente nes colonies. Mientres munchos sieglos, sicasí, la esfera d'influencia de la nueva capital foi bien estricta, y so la proteición de la dinástía Magónida los cartaginenses siguieron a usar el mar p'amontar la so riqueza.
La relixón cartaxinesa ta basada na relixón fenicia, la que de la mesma ta inspirada nes fuercies de la naturaleza. Munchos de los dioses que crearon, sicasí, yeren conocíos namái so los sos nomes locales.

## Panteón
Tanit foi la diosa más importante de la mitoloxía cartaxinesa. Yera la consorte de Baal y patrona de Cartago. Yera equivalente a la diosa fenicia Astarté; tamién foi una deidá bereber.

### Oríxenes fenicios
El nucleu orixinal de la relixón de Cartago atopar en Fenicia. El panteón feniciu taba presidida pol padre de los dioses, pero la principal divinidá yera una diosa.

Esti sistema de dioses influyó tamién a munches otres cultures. Hai enforma paecíu ente estes relixones. En dellos casos los nomes de los dioses fueron camudaos al tomalos emprestaos. Inclusive les lleendes fueron similares. Exipcios, babilonios, asirios, perses y otros dexaron les sos influencies nel sistema de fe feniciu al adoptalo a la so propia relixón.

## Referencies

## Enllaces esternos
República Federal Islámica de les Comores

La **República Federal Islámica de les Comores** (en francés: *République fédérale islamique des Comores*) foi'l status d'esti archipiélagu del Océanu Índicu dende la so independencia hasta'l 23 d'avientu de 2003, añu nel que s'abolió'l sistema federal y convirtióse nuna Unión.

## Referencies

## Enllaces esternos
República Popular d'Angola

La **República Popular d'Angola** foi un autodenomináu estáu socialista (comúnmente conocíu como estáu comunista n'Occidente) que foi establecíu en 1975 dempués de que consiguiera la independencia de Portugal, de forma similar a la situación en Mozambique. La nueva nación esfrutó de rellaciones amistoses cola Xunión Soviética, Cuba y la República Popular de Mozambique. El país foi gobernáu pol Movimientu Popular de Lliberación d'Angola (MPLA), quien foi'l responsable de la so adopción del comunismu. El grupu foi sofitáu por Cuba y la Xunión Soviética. Un grupu oponente, conocíu como la Unión Nacional pa la Independencia Total d'Angola, provocó una guerra civil contra'l MPLA, col sofitu de Sudáfrica y Estaos Xuníos. 

En 1991, el MPLA y la UNITA roblaron un tratáu de paz, que fixeron posible unes eleiciones multipartidistas n'Angola. A pesar de les fuertes disputes que siguieron, la República Popular d'Angola foi finalmente desmantelada en 1992, dando empiezu a l'actual República d'Angola.

## Referencies

## Enllaces esternos
República Popular del Congo

La **República Popular del Congo** (Francés: *République Populaire du Congo*) foi un estáu socialista establecíu en 1970 na actual República del Congo. Lideráu pol Partíu Congolés del Trabayu (Francés: *Parti Congolais du Travail*, PCT), esistió hasta 1991, cuando'l país foi renomáu y el gobiernu del PCT foi esaniciáu dientro de la fola multipartidista qu'esperimentó África a principios de la década de 1990.

## Demografía

La República Popular del Congo cuntaba con 2.153.685 habitantes en 1988. Vivíen nella 15 grupos étnicos distintos, siendo mayoritaries les etnies Kongo, Sangha, M'Bochi, o Teke. Unos 8.500 europeos permanecieron nel país, mayoritariamente franceses o orixinarios de Francia. El francés yera l'idioma oficial, pero tamién se reconocíen otres llingües como'l kikongo y el lingala. La mayoría de la población concentrábase en redol a nucleos urbanos como Brazzaville. El índiz d'alfabetización yera del 80%, pero la mortalidá infantil yera tamién bien alta.

## Historia

La República Popular del Congo (RP del Congo) foi proclamada en Brazzaville dempués d'un esitosu golpe d'Estáu orquestados por militares d'esquierda descontentos col Gobiernu. Marien Ngouabi foi proclamáu Presidente de la República y tresformó el país nun estáu socialista dos años dempués del golpe. Dempués d'eslleir l'Asamblea Nacional, Ngouabi formó un partíu marxista-leninista que se llamó Partíu Congolés del Trabayu (PCT), qu'exercería'l lideralgu de la vida política del país hasta 1991. Con tou, Ngouabi foi asesináu en 1977.

Como otros estaos socialistes africanos, la RP del Congo caltuvo estreches rellaciones cola XRSS y colos países del llamáu Bloque del Este, según con Cuba. Esta alianza fíxose más fuerte tres l'asesinatu de Ngouabi en 1977. Sicasí, el gobiernu del PCT entá caltenía una rellación sólida con Francia.

A mediaos del añu 1991, el Conseyu Nacional Soberanu retiró'l términu *populaire* ("Popular") del nome oficial del país, mientres reemplazaba tamién la bandera y l'himnu nacional utilizaos mientres el gobiernu comunista, lleváu al so fin pola mesma. El CNS nomó a un Primer Ministru transitoriu, llamáu André Milongo, que foi investido con poderes executivos. El presidente Denis Sassou Nguesso empezó a exercer como presidente en funciones en capacidá ceremonial mientres el periodu de transición escontra'l sistema pluripartidista.

## Referencies
República de Maryland

La **República de Maryland**, tamién conocida como **Estáu Independiente de Maryland** y como **Maryland en Liberia**, foi un pequeñu Estáu africanu qu'esistió dende 1854 hasta 1857, cuando se xunió a Liberia.

La zona qu'ocupaba foi habitada per primer vegada en 1834 por esclavos afroamericanos lliberaos o nacíos en llibertá procedentes de primeres del estáu norteamericanu de Maryland so los auspicios de la Maryland State Colonization Society, otros asentamientos afroamericanos xuniérense na Commonwealth de Liberia, que declaró la so independencia en 1847. La colonia de Maryland, en Liberia, caltúvose estremada en cuantes que la sociedá estatal colonizadora pretendía caltener el monopoliu comercial nesa área. El 2 de febreru de 1841, Maryland-in-Africa convertir nel Estáu de Maryland. El país declaró la so independencia'l 29 de mayu de 1854 col nome de *Maryland en Liberia* cola so capital asitiada n'Harper.

## Historia
N'avientu de 1831, l'asamblea llexislativa del Estáu de Maryland aprobó destinar 10.000 dólares americanos en 26 años pa tresportar persones negres y antiguos esclavos dende los Estaos Xuníos a África y con esi fin estableció la *Maryland State Colonization Society*.

### Asentamientu de Cabo Palmes

Siendo orixinalmente una sucursal de la Sociedá Americana de Colonización que fundara Liberia en 1822, la *Maryland State Colonization Society* decidió establecer un nuevu asentamientu pola so cuenta en que poder afaer a los sos inmigrantes. La primer área pal asentamientu foi'l Cabo Palmes en 1834 un tanto al sur del restu de Liberia.

El cabu ye una pequeña península predresa que se coneuta con tierra por un ismu arenosu. Xusto al oeste de la península ta l'estuariu del ríu Hoffman. Aproximao 21&nbsp;km siguiendo la mariña escontra l'este, el ríu Cavalla llega al mar, marcando la llende xeográfica ente Liberia y la Costa de Marfil. Marca la llende pel oeste del Golfu de Guinea, según la Organización Hidrográfica Internacional.

### Declaración d'independencia y anexón con Liberia
El 29 de mayu de 1854, l'Estáu de Maryland declaró la so independencia, tomando'l nome de Maryland en Liberia (tamién yera conocíu como la república de Maryland), con capital n'Harper.

Ocupaba la zona a lo llargo de la mariña ente Gran Cess y el ríu San Pedro. Magar tou nun sobrevivía más de trés años como un estáu independiente. Poco dempués de la independencia, les tribus locales incluyendo los grebo y los kru atacaron l'Estáu de Maryland en represalia pola interrupción del tráficu d'esclavos. Ante la incapacidá de llevar a cabu la so propia defensa Maryland allegó a Liberia, el so vecín más poderosu, en busca d'ayuda. Una alianza ente los habitantes de Maryland y tropes de milicia de Liberia llogró repeler a les tribus locales. Magar la victoria, nun quedó claro que la República de Maryland pudiera sobrevivir como estáu independiente y el 18 de marzu de 1857 Maryland foi anexonada per Liberia, convirtiéndose nel condáu de Maryland.

## Referencies
Reserva Natural del Valle de Mai

La **Reserva Natural del Valle de Mai ** (“Valle de Mayu") na islla de Praslin, nel archipiélagu de les Seixeles, nel Océanu Índicu occidental (4°19' S, 55°44' Y), col so selva natural de palmeres y una importante fauna, qu'inclúi delles especies protexíes, foi declarada Reserva de la Naturaleza'l 18 d'abril de 1966 y Parque Nacional en 1979. En 1983, esta área protexida foi inscrita pola Unesco na llista de los llugares que son Patrimoniu de la Humanidá.

Una de les rareces más célebres d'esta islla ye'l cocu de mar, l'enorme ya intrigante frutu d'una palmera que ye endemismu d'esti archipiélagu. Otra especie importante ye'l papagayu negru, l'ave nacional” de les Seixeles.

La Reserva, con 19,5 ha, atopar nes llombes del centru de la islla (altitúes de 160 a 200 m), dientro del Parque Nacional Praslin (324 ha). El valle ta formáu por dos ríos, el Nouvelle Découvert, qu'escurre escontra l'este y el Rivière Fond B'Offay, que desagua nel mar na Badea Sainte Anne, al oeste. Les cinco especies de palmeres endémiques de les Seixeles atopar nel valle: *[[Deckenia nobilis]], [[Phoenicophorium borsigiana]], [[Lodoicea maldivica]]* (o cocu de mar), *[[Verschaffeltia splendida]], [[Roscheria melanochaetes]]* y *[[Nephrosperma van-houtteana]]*. Dientro de la selva esisten inda otres especies endémiques, como *[[Northea hornei]], [[Pandanus hornei]], [[Drypetes riseleyi]]* y *[[Dillenia ferruginea]]*. Les ciperácees endémiques *[[Thorachostachyum floribundum]]* y *[[Scleria sumatrensis]]* tamién tán nel área. Les llombes qu'arrodien el valle sufrieron dalguna erosión, debida a la deforestación y quemes forestales; equí atópense delles especies exótiques, al llau de les endémiques *[[Dillenia ferruginea]], [[Paragenipa lancifolia]], [[Memecyclon elaeagni]], [[Syzygium wrightii]], [[Pandanus multispicatus]]* y *[[Deckenia nobilis]]*. 

En términos de fauna, la especie más importante ye, ensin dulda, el papagayu negru, *[[Coracopsis nigra barklyi]]*, totalmente dependente del Valle de Mai, de les qu'esistíen en 1994 108 aves. Otres aves endémiques inclúin *[[Hypsipetes crassirostris]]*, el palombu azul, *[[Alectroenas pulcherrima]]*, l'ave del sol de les Seixeles, *[[Nectarinia dussamieri]]*, el ferre de les Seixeles, *[[Falco araea]]* y *[[Collocalia francica elaphra]]*. Apenes se conocen dos especies de mamíferos endémiques de les Seixeles, el foín volador, *[[Pteropus seychellensis]]* y l'esperteyu *[[Coleura seychellensis]]*. Ente los reptiles endémiques, esiste un camaleón endémicu, *[[Chamaeleo tigris]]* y dos espécies de cobres, *[[Boaedon geometricus]]* y *[[Lycognathophis seychellensis]]* y, ente les xaronques, *[[Tachycnemius seychellensis]]*. Nos regatos, atópase una especie endémica de cámbaru, *[[Dekenia allaudi]]*, y una de pexes, *[[Pachypanchax playfairi]]*. Tán inda registadas dos especies endémiques de cascoxues, *[[Stylodonta studeriana]]* y *[[Pachinodus arnatus]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* UNESCO – Patrimonio Mundial - Reserva Natural del Valle de Mai, (n'inglés) - (en francés).
* Protected Areas Programme - Vallée de Mai Nature Acute , (n'inglés).
Reserva de fauna de Dja

La **Reserva de fauna de Dja** ye un bien natural camerunés catalogáu pola Unesco como Patrimoniu Mundial de la Humanidá en 1987. 
L'orixe de los programes de proteición data de 1950 cuando'l Altu Comisionado Francés para Camerún creó la reserva. En 1982 foi designada como Reserva de la Biosfera pola UNESCO, y dende 1992 ye alministrada por ECOFAC, un programa financiáu pola Xunión Europea pal establecimientu d'una rede d'árees protexíes nel Continente Africanu.

Esti espaciu protexíu ye una de les xungles africanes meyor calteníes, con un 90% de la so superficie total dafechu virxe. El ríu Dja bordia casi dafechu l'área, creando un paraísu pa una de les más riques rexones del planeta en términos de biodiversidá.
D'ente les 107 especies de mamíferos que pueblen la reserva, ye notable la gran variedá de primates. Dalgunes de les especies amenaciaes son l'elefante africanu de monte (*Loxodonta ciclotys*), el chimpancé (*Pan troglodytes*) o'l gorila d'enllanada (*Gorilla gorilla*).

Pa más información, véa www.dja.cm

## Referencies

## Enllaces esternos
* Rede Internacional de Montes Modelu 
* Parques Naturales de Camerún
* Movimientu Mundial polos Montes Tropicales
Reserva natural de De Hoop

La **Reserva Natural De Hoop** ye un espaciu natural de la Provincia Occidental del Cabu, Sudáfrica, y una de les ocho árees incluyíes pola UNESCO na Llista del Patrimoniu de la Humanidá en *[[Árees protexíes de la Rexón floral del Cabu]]* a partir del añu 2004.

## Historia
La granxa De Hoop foi adquirida pola Alministración de la Provincia del Cabu en 1956. Dellos amiestes fuéronse faciendo al área inicial hasta que llegó a la dimensión actual de 36.000 ha en 1991. La Reserva Marina de Hoop foi declarada en 1986 una de les mayores d'África: estender a tres milles náutiques a lo llargo de la mariña y cubre una superficie de 23.000 ha.

## Valores naturales
La reserva toma siete árees d'hábitat:
* Mariña predresa 
* Sableres de sable 
* Dunes de sable 
* Llanura costera 
* Llombes caliares
* El güelga De Hoop, declaráu sitiu Ramsar
* Montes Potberg 

El tipu de vexetación predominante ye'l *[[fynbos]]* de tierres baxes, particularmente vulnerable a la presión humana, qu'asocede nes formaciones de piedra caliar a lo llargo de la reserva. El *fynbos* d'altitú producir nes arenisques de los Montes Potberg nel nordeste de la reserva.

Les cifres pal caltenimientu son bien impresionante pa namái 360 quilómetros cuadraos de la superficie terrestre:
* 1500 especies de plantes
* 86 especies de mamíferos, incluyendo la cebra de monte *[[Equus zebra zebra]]*
* 260 especies d'aves, incluyendo la utre del Cabu *[[Gyps coprotheres]]*
* 14 especies d'anfibios
* 50 especies de reptiles 

El parque marín consta de 250 especies de pexes marinos y siete especies de ballenes, incluyendo la ballena derecha austral *[[Eubalaena glacialis]]*, la que se repara mientres l'iviernu y la primavera. El raru ostreru negru africanu *[[Haematopus moquini]]* puede atopase na mariña mientres tol añu.

Hai dellos edificios d'interés históricu, y munchos sitios arqueolóxicos importantes. El complexu agrícola De Hoop ye un monumentu nacional.


Ficheru:Ludwigstrappe.jpg|Otididae (Neotis ludwigii) na Reserva De Hoop
Ficheru:Elenantilopen.jpg|antílope eland común *[[Taurotragus oryx]]* na Reserva De Hoop
Ficheru:Carpobrotus acinaciformis-P1020551.jpg|*[[Carpobrotus acinaciformis]]* na Reserva De Hoop
Ficheru:Haematopus moquini P1040465.JPG|*[[Haematopus moquini|Ostreros negros africanos]]* na Reserva Natural De Hoop


## Árees protexíes de la rexón
Estes son les ocho árees protexíes incluyíes nesta rexón:

## Ver tamién
* Parques nacionales de Sudáfrica

## Bibliografía

## Referencies

## Referencies

## Enllaces esternos

* Presentación de la biodiversidá de la Península del Cabu
* Web oficial
Reserva natural integral de Tsingy de Bemaraha

La **Reserva natural integral de Tsingy de Bemaraha** alcontrar nel centru oeste de la Provincia de Mahajanga, Madagascar. El so xeoloxía única, les sos bien calteníes selves de manglar y la so rica fauna de lémures, páxaros, camaleones y otres especies motivaron la so inclusión nel Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1990.

La zona ye especialmente notable poles sos *tsingy* o pináculos de roca caliar, lapiaces tan desaxeradamente afilaos que pueden infligir graves mancaes a un visitante pocu preveníu. Formáronse gracies a les agües (media añal de 1.800 mm) qu'eslleen la roca caliar formando estes arestes agudes. Ye peligrosu, y de cutiu imposible, transitar ente los *tsingy*, salvu pa los axilosos lémures y otros representantes de la fauna llocal.

*Tsingy* ye una espresión onomatopéyica malgax qu'alude al soníu de los pináculos cuando los cute, asemeyáu al d'una campana.

*Tsingy* en malgax significa *"onde nun se puede caminar descalzu"*.

## Referencies

* National Geographic n'español. Payares 2009.Páx. 38 a 56.

## Enllaces esternos

* Ficha de la Reserva Natural Integral de Tsingy de Bemarahade de la UNESCO, (en francés) y (n'inglés).
Reserva natural integral del Monte Nimba

El Monte Nimba, alcontráu na frontera ente Guinea, Liberia y Costa de Marfil, con una altitú de 1752 m, ta cubiertu por mestos montes, cuenta nes sos fasteres camperes de monte. Estos hábitat son especialmente ricos en flora y fauna, con delles especies reinales, como'l sapu vivíparu y el chimpancés qu'usen piedres como preseos.

La **Reserva Natural Integral del Monte Nimba** foi declarada en 1943 en Costa de Marfil y en 1944 en Guinea. El sector guineanu foi internacionalmente reconocíu como Reserva de la Biosfera en 1980 y, en 1981, foi inscritu pola Unesco na llista de los llugares que son Patrimoniu de la Humanidá; el sitiu foi ampliáu en 1982 pa incluyir el sector costamarfiliegu. Allegante a estes reserves, ta la de Liberia que foi propuesta pa ser igualmente incluyida.

La Reserva de la Naturaleza del llau guineanu tien 13 mil hectárees, en cuantes que'l llau costamarfiliegu tien 5 mil hectárees. La Reserva de la Biosfera (Guinea) tien 17 mil hectárees.

La Reserva foi inscrita en 1992 na Patrimoniu de la Humanidá en peligru Llista del Patrimoniu Mundial en Peligru como resultáu de dos factores: la propuesta de concesión d'una mina de fierro a un consorciu internacional y la instalación d'un gran númberu de refuxaos na parte guineana del monte. A pesar de que'l gobiernu de Guinea creó un "Centru de Xestión Ambiental del Monte Nimba" y de redefinir les llendes de la zona, en 1999 siguía entá en marcha'l proyeutu de mina, fora de la rexón protexida. Asegurando, tanto'l gobiernu, como los inversores, a la comunidá internacional de que van faer tolos esfuercios pa manter la integridá ecolóxica del llugar.

## Ver tamién
* Monte Nimba

## Referencies

## Enllaces esternos
* Protected Areas Programme - Reserva Integral de la Naturaleza del Monte Nimba
* UNESCO Hombre y Biosfera - Reserva de la Biosfera del Monte Nimba
Richard Pankhurst

**Richard Pankhurst**  foi un historiador y economista británicu, especializáu nel estudiu d'Etiopía.

## Biografía

Nacíu en 1927 en Londres, foi doctor n'historia de la economía pola London School of Economics y profesor de la Universidá Haile Selassie I.

Foi autor de diverses obres sobre la historia y la economía etíopes, ente les que s'atopen títulos como *An Introduction to the Economic History of Ethiopia from early times to 1800* (1961), *State and Land in Ethiopian History* (1966), na qu'alredor de dos terceres partes del llibru tán dedicaes a la Etiopía contemporánea, *Economic History of Ethiopia, 1800–1935* (1968), *History of Ethiopian Towns from the Middle Ages to the Early Nineteenth Century* (1982) o *The Ethiopian Borderlands: Essays in Regional History from Ancient Times to the End of the 18th Century* (1997), ente otres.

Fíu de la sufraxista, activista antifascista y anticolonialista Sylvia Pankhurst, escribió una biografía de la so madre titulada *Sylvia Pankhurst, Counsel for Ethiopia* (2003).

Finó'l 16 de febreru de 2017 n'Adís Abeba.

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Robert Hetzron

**Robert Hetzron**, nacíu Herzog , foi un llingüista húngaru de nacencia conocíu pol so trabayu comparativu de les llingües afroasiátiques, según por ser unu de los mayores espertos mundiales en llingües cushites y llingües etiópiques.

## Biografía
Nacíu n'Hungría, Hetzron estudió na Universidá de Budapest. Dempués de la revuelta húngara de 1956, camudar a Viena y más tarde a París, onde estudió con André Martinet y Joseph Tubiana. En 1960/61 estudió finés en Jyväskylä, somalín en Londres ya italianu en Perugia. Recibió la so maestría na Universidá Hebrea de Xerusalén so la supervisión de Hans Jakob Polotsky, y el so doctoráu na Universidá de California en Los Angeles so la supervisión de Wolf Leslau. De 1966 hasta la so muerte foi profesor na Universidá de California en Santa Bárbara.

Hetzron desenvolvió idees orixinales, principalmente sobre clasificación llingüística diacrónica. D'alcuerdu a la so clasificación esplícita y teóricamente encontada de les llingües semítiques, l'árabe arrexuntar coles llingües semítiques centrales en llugar de coles llingües semítiques meridionales. Hetzron demostró que dientro del semíticu etiópicu el grupu gurage nun ye un grupu filoxenéticamente válidu. El so intentu, d'integrar la descripción del acentu y l'entonación ye una contribución destacada (veanse les sos plublicaciones sobre l'húngaru).

## Publicaciones destacaes
### Llingua húngara
* Hetzron, R. (1962) L'accent en hongrois. Paris, Bulletin de la Société de Linguistique de Paris 57, páxs. 192-205.
* Hetzron, R. (1964) les syntagmes à totalisateur du hongrois. Word 20, 55-71.

### Llingües cushites
*  (Ph.D.-thesis)

### Llingües etiópiques
* 
* 
* 
* 

### Estudios comparativos del semíticu y el afroasiáticu
* 
* 

### Conmemorativos
The 35th annual meeting of the North American Conference on Afroasiatic Linguistics (NACAL 35, San Antonio, 2007), which was initiated by Robert Hetzron at Santa Barbara in 1972, is dedicated to his memory.

## Referencies
### Notes

### Bibliografía
* Gideon Goldenberg, "In memoriam Robert Hetzron", in: *Aethiopica* 2 (1999), pp.&nbsp;198–200.
* Andrzej Zaborski (ed.), *New data and new methods in Afroasiatic linguistics: Robert Hetzron in memoriam*. Wiesbaden: Harrassowitz 2001.
* Andrzej Zaborski, "Robert Hetzron (1938-1997): bibliography", in: *New data and new methods ...* (see above), pp. xi-xix.

### Enllaces esternos
* NACAL  - The North American Conference on Afroasiatic Linguistics
* An obituary  by Grover Hudson.
Roemer- und Pelizaeus-Museum Hildesheim

El ***Roemer- und Pelizaeus-Museum Hildesheim*** surde de la unión del Muséu Roemer y el Muséu Pelizaeus, en 1911. L'antiguu edificiu foi construyíu en Hildesheim, Alemaña, na década de 1950 anque foi sustituyíu por unu nuevu nel añu 2000. 

## Los sos promotores

Herman Roemer (1816-1894), xunto con numberosos ciudadanos de Hildesheim, crearon una asociación coles mires d'establecer un muséu d'historia natural y etnolóxicu de la ciudá. Wilhelm Pelizaeus (1851-1930), nacíu en Hildesheim, yera un banqueru y anticuariu asitiáu n'Exiptu que dempués d'axuntase con Roemer, tuvo d'alcuerdu n'ayudar a la creación d'un muséu al que donó la so amplia coleición d'antigüedaes exipcies.

## La coleición

El ***Roemer- und Pelizaeus-Museum Hildesheim*** pon la so énfasis en cuatro coleiciones: historia natural, etnoloxía, la hestoria de Hildesheim y la del Antiguu Exiptu. 

Alluga una de les más importantes coleiciones d'Europa d'arte del Antiguu Exiptu y del antiguu Perú. La coleición exipcia cuenta con más de nueve mil oxetos, que tomen cerca de seis mil años d'historia exipcia. Tamién tien una coleición de porzolana china, la segunda mayor d'Europa. 

Nel muséu realicen esposiciones temporales de temes contemporánees o d'interés arqueolóxicu.

## La estatua de Hemiunu

L'oxetu más famosu del muséu ye la estatua de Hemiunu: una escultura tallada en piedra caliar del home que s'envalora foi responsable del diseñu de la Gran Pirámide de Guiza. 

Zahi Hawass, Secretariu Xeneral del Conseyu Supremu Exipciu d'Antigüedaes, cataloga la estatua de Hemiunu nuna llista d'antigüedaes d'Exiptu, partíes per tol mundu, que tien la intención de qu'un día sían repatriaes a Exiptu.

## Referencies

* The origins of the Roemer- und Pelizaeus-Museum

## Enllaces esternos

* Roemer- und Pelizaeus-Museum Hildesheim
* Roemer- und Pelizaeus-Museum Hildesheim
Royal African Company

La **Royal African Company** (n'español: Real Compañía Africana) foi una compañía privilexada inglesa dedicada al comerciu que'l so oxetivu yera'l tresporte y comerciu d'esclavos negros recoyíos n'África escontra les colonies britániques. La *Company of Royal Adventurers Trading to Africa* (Sociedá Real d'Aventureros de Comerciu con África), el nome orixinal, foi fundada polos reis Carlos II y Xacobu II d'Inglaterra nos años posteriores a la Restauración inglesa de 1660.

Operando principalmente nel África occidental, la empresa llegó a deportar, ente 1672 y 1689, a cerca de 100.000 esclavos al añu. L'actividá de tratar d'esclavos duró hasta 1731, cuando camudó d'ocupación, dedicándose al comerciu y tresporte de marfil y oru. Esti oru utilizar pal acuñamientu de moneda nel Reinu Uníu dando llugar a la moneda inglesa d'oru llamada guinea. En 1752 la compañía eslleióse y tomó el so llugar la African Company of Merchants, Sociedá Africana de Comerciantes.
Sabratha

**Sabratha** () ye una antigua ciudá a la vera del mar Mediterraneu, asitiar a 60 quilómetros de la capital de Libia, Trípoli. Nel pasáu, controlada pol Imperiu romanu, foi unu de los más importantes puestos comerciales de tola rexón. Güei el so antiguu teatru ye'l monumentu que más destaca del conxuntu, construyíu hai 2000 años polos romanos.

Atopar nel distritu d'Az Zawiyah, y la so población según estimación 2010 yera de 8.914 habitantes. 

## Historia
Sabratha foi fundada en sieglu VII&nbsp;e.&nbsp;C. polos fenicios de Tiru n'unu de les pocos puertos naturales de la Tripolitania y convirtióse bien tempranu nun llugar comercial a la fin d'una importante vía de caravanes. Por esta posición estratéxica, Sabratha sufre un rápidu desenvolvimientu y cai bien llueu sol control de los cartaxineses. 

## Galería

Ficheru:Sabratha theatre - panoramio.jpg|Teatru romanu de Sabratha
Ficheru:Sabratha - Mosaikfußboden der Seethermen.jpg|Baños romanos
Ficheru:Theater Sabratha 01.JPG|Esterior del teatru romanu.
Ficheru:Sabratha excavation Panorama April 2004.jpg|Vista de les escavaciones.


## Ver tamién
* Zawiya
* Zuara

## Referencies

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en Libia

## Enllaces esternos

* Sabratha en Google Maps
* Ficha del llugar na páxina de la UNESCO, (n'inglés) y (en francés).
* Sabratha, (n'inglés).
Saquéu de Baltimore

El **saquéu de Baltimore** foi una incursión perpetada na madrugada del 19 de xunu de 1631 pol corsariu y renegáu neerlandés Jan Janszoon (alies *Murat Reis*), nel pequeñu pueblu irlandés de Baltimore, Cork, al sur del país, na cual fueron prindaes 107 habitantes que fueron llevaos como eslavos. 

Llegáu dende la so base en Arxel, onde taba al serviciu de la República de Salé, Janszoon, a mandu d'unos 200 homes a bordu de dos jabeques, tenía probablemente previstu atacar Kinsale, pero'l patrón d'unu de los barcos que prindara mientres el viaxe convenciólu que sería más fácil atacar Baltimore, por non tener esti últimu defensa dalguna y llevólos ellí en cuenta de la so llibertá.

## Contestu
A lo llargo de la primer metá del sieglu XVII, amás de les sos fazañes nel Mediterraneu, los pirates berberiscas tamién prindaren alredor de 500 barcos nes mariñes de les islles britániques (ente 1609 y 1616 fueron prindaos 466, amás de 27 naves prindaes cerca de Plymouth en 1625), llegando inclusive a atacar pueblos de, sobremanera, Devon y Cornualles. Na segunda metá del sieglu, ente 1677 y 1680, fueron capurados 160 naves británicos, con ente 7000 y 9000 persones llevaes como eslavos. 

## Ver tamién
*Piratería anglu-turca

## Referencies

## Bibliografía
*Ekin, Des. *The Stolen Village - Baltimore and the Barbary Pirates*, O'Brien Press Ltd
Segunda Guerra Civil Sudanesa

La **Segunda Guerra Civil Sudanesa** empecipiar en 1983, anque para dalgunos ye la continuación de la Primer Guerra Civil Sudanesa de 1955 a 1972. Tomó llugar, en mayor parte, nel sur de Sudán y foi una de les más llargues y mortíferes guerres a finales del sieglu XX. 

## Historia
El conflictu terminó cola firma d'un alcuerdu de paz en xineru de 2005. Aproximao 1,9 millones de civiles fueron asesinaos nel sur,y otros más de cuatro millones fueron movíos de les sos cases. La cantidá de civiles muertos convertir nuna de les más mortíferes dende la segunda guerra mundial de 1945. 

En 2004 dalgunes ONG envaloraben que'l SPLAM incluyir de 2500 a 5000 menores d'edá nes sos files, el grupu armáu afirmó qu'ente 2001 y esi añu habíen desmovilizado y devueltu a los sos llares a 16.000 menores, sicasí, nos procesos de paz observadores internacionales señalaron que munchos terminaren por volver al grupu rebalbu.

L'alcuerdu de paz suscritu que 91.000 soldaos sudaneses retirar de Sudán del Sur nun periodu de dos años ente que les guerrilles sureñes van retirar tolos sos efectivos nel norte del país, calteniendo tanto nortizos como sureños fuercies armaes separaes y estableceríase un periodu de seis años nos que se formaría una fuercia conxunto de 21.000 homes que s'esplegaría nes zones más violentes, en 2011 realizárase un referéndum d'autodeterminación y si el Sur nun s'independiza formara un exércitu de 39.000 homes pa caltener el control internu. 

## Ver tamién
* Sudán del Sur
* Darfur
* Conflictos tribales sudaneses de 2009-2012
* Referendu sobre la independencia de Sudán del Sur de 2011

## Referencies

### Bibliografía
* Christian P. Scherrer (2002). *Genocide and Crisis in Central Africa: Conflict Roots, Mass Violence, and Regional War*. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-27597-224-0. 

## Notes
Segunda guerra civil liberiana

La **Segunda guerra civil de Liberia** empezó en 1999 cuando un grupu rebalbu sofitáu pol gobiernu de la vecina Guinea, los LURD de Sekou Conneh, invadió'l norte liberianu.

## Desenvolvimientu
En 1997, el pueblu liberianu escoyó a Charles Taylor como presidente dempués de qu'él entró na capital, Monrovia, pola fuercia. El malestar implícito manifestáu mientres finales de los años 1990 ye emblemáticu na decadencia económica nacional aguda y la venta frecuente de diamantes y madera en cuenta de armes portátiles.

Tres les eleiciones nes que Taylor foi escoyíu presidente llogróse la desmovilización de los combatientes y la pacificación del país. Pero otros líderes fueron obligaos a dexar el país, y delles fuercies de ULIMO reformaes como'l LURD, qu'empezó a lluchar nel El Condao Lofa coles mires de desestabilizar el gobiernu y ganar el control de los campos de diamante locales, empecipiando la guerra. Los años d'enfrentamientos, coneutaos col vuelu de la mayor parte de negocios, atayaren l'actividá económica formal.

A principios de 2003, un segundu grupu rebalbu, el MODEL, al mandu de Thomas Nimely, surdió nel sur, y ente xunu y xunetu d'esi añu, el gobiernu de Charles Ghankay Taylor namái controlaba una tercer parte del país.

Ente'l 14 de xunetu y el 18 d'agostu el LURD sitio la capital, Monrovia, so control del gobiernu. La batalla costó la vida de más d'un millar de civiles solo terminó cola intervención de fuercies internacionales que detuvieron los combates y empecipiaron los procesos de paz.

La guerra terminó n'ochobre de 2003, cuando les Naciones Xuníes y los militares estauxunidenses intervinieron pa parar l'asediu calteníu polos rebeldes a Monrovia (18 de xunetu-14 d'agostu d'esi añu) y desterrar a Charles Taylor a Nixeria. En 2005 se relizarón eleiciones democrátiques, les primeres dende 1980. La nueva presidenta, Ellen Johnson-Sirleaf, foi investida nel so cargu en xineru del añu siguiente y el Gobiernu de Transición Nacional de Liberia terminó'l so poder.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Global Security - Liberia - Second Civil War - 1997-2003
Segunda guerra de Shaba

La **Segunda guerra de Shaba** foi producida por una invasión del movimientu separatista Frente pa la Lliberación Nacional del Congo (FLNC) na provincia de Shaba de Zaire el 11 de mayu de 1978. El FLNC tenía les sos bases nel este d'Angola con probable sofitu del gobiernu d'esi país. Mobutu llogró llograr el sofitu de fuercies de Francia y Bélxica. 

Los rebeldes prindaron la ciudá de Kolwezi na ofensiva.Los EE. XX. y Cuba convencieron a Zaire y Angola respeutivamente d'alcordar un pactu de paz, Zaire cortó temporalmente'l so sofitu a los grupos angoleños rebalbos y Angola fixo lo mesmo al negar el sofitu a los rebeldes separatistes del FLNC.

Los EEXX trabayaron con Francia pa repeler a los invasores, la primer cooperación militar ente les dos naciones dende la Guerra de Vietnam.

El 18 de mayu los belgues y franceses llanzaron una operación de rescate en Kolwezi de los cerca de 2.200 europeos y 3.000 africanos que fueren secuestraos polos rebeldes llogrando'l so rescate, sicasí, cerca de 80 europeos y 200 africanos fueron masacrados pol FLNC. Tres esta derrota los rebeldes volvieron a Zambia y los zaireños terminaron por militarizar la frontera y desallugar a los civiles que vivíen nella.

## Referencies
Shen

Un **shen**, **aniellu shen** o **shenu** representar en xeroglíficos exipcios como un bucle estilizado d'una cuerda anoyada (una circunferencia con un segmentu tanxente). 

La pallabra «*shen*» significaba, nel Antiguu Exiptu, «arrodiar», y representaba la proteición eterna. Como símbolu en forma d'aniellu anoyáu, representaba tamién lo ilimitao, lo que nun tien principiu nin fin. 

Suel dir en amuletos, o tar grabáu nos murios de les tumbes o templos. Como elementu de proteición y rexeneración grabar na superficie de los sarcófagos.

El shen soler portar el dios ferre Horus o la diosa utre Nejbet. Yá s'usaba mientres la Dinastía III, onde puede vese nos relieves del complexu de la pirámide gradiada del faraón Dyeser.

## El shen allargáu: el cartuchu

El xeroglíficu shen, con forma allargada, podía contener nomes a los que protexía eternamente. Convirtióse asina nel cartuchu exipciu que zarraba y protexía el nome del faraón, o'l nome d'una divinidá.

## [[Iconografía]]

* La diosa xaronca Heqet ta sentada de cutiu sobre un *shen*.
* El *[[renpet]]*, un tarmu de papiru curvado na parte cimera, con un aniellu proteutor shen, yera'l símbolu de la *Eternidá*. Asociáu al dios Huh, representábase suxetando en cada mano un tarmu de palmera sobre un shen, representando la infinitud. Un famosu dintel de Sesostris I tien un relieve con esta representación.
* El shen suel portase en distintos tipos de cayaos, simbolizando l'autoridá *eterna* d'esi poder. 
* Tanto la diosa Isis como la diosa Nejbet represéntense de cutiu reclinadas, coles sos manes folgando sobre un *shen*. 
* El ferre (Horus), la diosa utre Mut y l'ave que simboliza'l ba del difuntu tienen el shen ente les sos garres y les ales estendíes. "Horus coles ales estendíes", col shen ente les sos garres, ye un exemplu d'un broche pectoral del Muséu del Louvre, posiblemente ellaboráu pa la realeza.
* El shen simbolizaba tamién el percorríu del sol y la so identificación cola diosa Hathor deber a que solía representar el cielu. Dellos autores haber rellacionáu con un símbolu uterín de la dualidá cosmogónica y de la realeza de la diosa. 


Ficheru:Grey Shen ring.gif|Aniellu Shen.
Ficheru:Egypte louvre 052.jpg|Motivu arredoláu por un aniellu shen. Louvre.
Ficheru:Heh.svg|El dios Huh portando tarmos con dos shen.
Ficheru:Egypt.Nekhbet.01.jpg|Detalle d'una pilastra nel Templu de Kom Ombo.
Ficheru:Egypte louvre 211 stele.jpg|Cercu del Louvre.
Ficheru:Ra-harphist.jpg|Cercu del arpista ante'l dios Ra-Horajti. Tercer Periodu Entemediu.


## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Sheut

**Sheut**, **Shuit** o **Jaibit**: lliteralmente la solombra d'un ser humanu, o de los seres animaos, inclusive la de los dioses, *necher*. La treslliteración del so nome n'escritura xeroglífica ye *šwt*, trescritu **Sheut**.

Nes teoríes funeraries de los antiguos exipcios, la solombra yera considerada como una especie d'entidá espiritual, constituyente de la identidá de cada persona, debíu al evidente fechu de qu'una persona nun esiste ensin solombra, y la solombra de cada persona nun esiste ensin la mesma; los antiguos exipcios conxeturaron que la solombra contenía daqué esencial de la personalidá. 

La idea al respective de la *šwt* yera abondo similar a la que se tenía respectu al llamáu *[[Ka (mitoloxía)|Ka]]* anque, sicasí, con munchos aspeutos opuestos a ésti, pos ente que nel *Ka* predominaben los aspeutos positivos, en *sheut* prevalecíen los negativos del individuu.

Frecuentemente les estatues de les persones y de los dioses yeren referíes como'l so *šwt*. La *sheut* yera representada como una pequeña figura d'un ser humanu, dafechu negra, que nesti casu munches vegaes simbolizaba a la muerte, o sirviendo a Anubis.

Pa los antiguos exipcios los componentes del espíritu humanu yeren: Ib, Ka, Ba, Aj, Ren y **Sheut**.

## Ver tamién
*Componentes del ser humanu nel Antiguu Exiptu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Silingos

Los **silingos** fueron un pueblu xermánicu, concretamente una ramificación de los vándalos, que s'establecieron nel área de Silesia. Por cuenta de la gran migración xermánica y en fusión con otra ramificación vándala, los asdingos, treslladar a la península ibérica hasta ser espulsaos a África per parte de los visigodos.

## Ver tamién
* Vándalos
* Asdingos
Simha Arom

**Simha Arom**  ye un etnomusicólogo francu-israelín, espertu na música del África central, especialmente de la República Centroafricana.

Arom tuvo nos sos primeros contactos colos pigméos a mediaos de la década de 1960, y quedó esteláu por ellos. Ente 1971 y 1987 fixo visites periódiques a los akas, que la so música estudió y esforcióse por caltener, consciente de cómo'l cambéu rápidu de les formes de vida n'África amenaciaba con terminar cola so tradición oral. En 2003, la tradición oral aka foi proclamada Obra Maestra Oral y Heriedu Intanxible de la Humanidá pola Unesco.

Amás de los sos estudios africanos, Simha Arom interesar por otres músiques de la tradición oral, como la lliturxa xudía (incluyida la música de los xudíos etíopes, los llamaos Beta Israel o *falashas*) o'l buzuki griegu. 

Realizó numberoses grabaciones sonores y audiovisuales de la polifonía y polirritmia del África Central y d'otres tradiciones orales qu'investigó.

Simha Arom ye direutor eméritu d'investigación nel Centru Nacional d'Investigación Científica (CNRS) y miembru de la Sociedá Francesa de Etnomusicología (SFM). Ente les numberoses reconocencies que recibió pol so llabor, en 2008 recibió'l premiu de etnomusicología Fumio Koizumi..

## Influencia na música contemporánea
Numberosos compositores contemporáneosinspiráronse nes músiques estudiaes por Arom pa les sos propies composiciones. Ye'l casu de Luciano Berio, György Ligeti, Steve Reich, Fabien Levy o Joël Merah.

## Publicaciones
### Llibros
* *Contes et chantefables ngbaka-ma'bo (République centrafricaine)*. París: Selaf, "Bibliothèque" 21-22, 1970.
* *-yos mimbo, génies du piégeage et le monde surnaturel des Ngbaka-Ma'bo (République centrafricaine)*. París. Selaf, "Bibliothèque" 44-45, 1975 (en collaboración con Jacqueline M. C. Thomas).
* *African Polyphony and Polyrhythm. Structure and Methodology*. Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
* *La fanfare de Bangui*. Éditions La Découverte, 2009.

### Artículos
Son bien numberosos los artículos científicos publicaos por Arom nos que da a conocer les sos investigaciones.

### Grabaciones sonores
Arom publicó más de trenta discos nos que recueye la música tradicional de distintos pueblos y países, cuantimás la de los pigmeos africanos y la de Grecia o Israel. 

### Películes
* *L'arc musical ngbaka*, 16 mm, blancu y negru, 1970, CNRS-Comité du filme ethnographique (11 minutos).
* *Les enfants de la danse*, 16 mm, color, 1970, CNRS-Comité du filme ethnographique (en collaboración con Geneviève Dournon) (13 minutos).
* *Ango: xune leçon de musique africaine*, video, 1997, CNRS Images/Média (36 minutos).

## Enllaces esternos

## Referencies
Sitiu arqueolóxicu de los cercos grabaos de Tiya

El **sitiu arqueolóxicu de los cercos grabaos de Tiya**, un complexu funerariu protohistóricu, ye unu de los grupos de cercos más importantes de los más de cientu sesenta descubiertos nel distritu de Sodo, nel estáu federáu de les Naciones, Nacionalidaes y Pueblos del Sur d'Etiopía. Les sos coordenaes xeográfiques son .

Atópase cerca de la ciudá de Tiya, y contién trenta y seis monumentos, de los que trenta y dos son cercos grabaos con símbolos que nun fueron descifraos. los cercos, d'unu a cinco metros d'altor y distintes formes, tán alliniaes en direición norte-noroeste a lo llargo de cuarenta y cinco metros. Los trés últimes atopar na mesma alliniadura, pero dixebraes sesenta metros de les demás; el grabáu d'una d'elles ye una figura antropomorfa. Alredor de los cercos topáronse delles tumbes.

Los cercos fecháronse ente los sieglos XIV y XVI, y dellos autores rellacionar col Reinu Etíope Axumita.

## Referencies
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* (n'inglés) Tiya
Sitiu trinacional de Sangha

El **Sitiu trinacional de Sangha** ye una zona de monte formada por dellos parques nacionales y asitiada ente los estaos de Camerún, la República Centroafricana y la República del Congo que foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 2012.

## Llocalización

El Sitiu trinacional de Sangha alcontrar na cuenca noroccidental del ríu Congo, na zona de confluencia de les fronteres de Camerún, República Centroafricana y Congo. Formar de tres parques nacionales allegantes que suman una superficie total d'unes 750.000 hectárees:

## Ver tamién
* Parques nacionales de la República Centroafricana
* Árees protexíes de la República del Congo

## Referencies

## Enllaces esternos
Songo Mnara

**Songo Mnara** ye un xacimientu arqueolóxicu de la parte septentrional de la islla de Songo, en Tanzania. Contién numberoses ruines que, xunto coles de Kilwa Kisiwani, fueron inscrites pola Unesco en 1981 na llista de los sitios que constitúin Patrimoniu de la Humanidá cola denominación de *Ruines de Kilwa Kisiwani y de Songo Mnara*. Representen les muertes de dos grandes puertos comerciales onde, ente los sieglos IX y XVI, camudábase'l oru y el fierro de Zimbabue, los esclavos y el marfil de toa'l África Oriental, por texíos, porzolanes, xoyes y especies d'Asia.

## Descripción
Les ruines presentes sobre la islla son aquelles del puertu almiráu polos primeres esploradores que llegaron a esti llugar del mundu. Ente'l sieglu XIII y el XVI los mercaderes de la islla traficaron con oru, plata, perlles, oxetos perses y porzolanes chines de la dinastía Song. La mayor parte de les rutes comerciales que cruciaben l'Océanu Índicu pasaben pela islla.

Les ruines tán compuestes por cinco mezquites y de una serie d'edificios residenciales. Unu d'estos foi definíu como «el palaciu» por causa de les dimensiones, anque queda bien pocu. Tou taba arrodiáu de muralla de modesta factura.

Les ruines de Kilwa Kisiwani y de Songo Mnara son consideraes fundamentales pa la comprensión de la cultura suaḥili, de la isllaización de la costa oriental d'África oriental y pal estudiu del comerciu medieval d'esta zona. 

A pesar de que, dende 1981 indicáronse los riesgos de caltenimientu d'estos llugares, namái s'ensertaron dientro de la llista de Patrimoniu de la Humanidá en peligru hasta l'añu 2004 debíu al derrumbe d'estructures históriques y arqueolóxiques importantes. Pa resolver estos problemes llevóse a cabu un seriu programa de caltenimientu nel que participaron inclusive los gobiernos francés y xaponés. En xunu de 2014, la Unesco retiró diches ruines de la llista de Patrimoniu de la Humanidá en peligru pola meyora na xestión y salvaguardia del sitiu.

## Referencies

### Enllaces esternos
* UNESCO – Patrimonio de la Humanidá - Ruines de Kilwa Kisiwani y Ruines de Songo Mnara
* Utalii Viaxes - Kilwa Kisiwani
Stephen John Hill

**Stephen John Hill**  foi un políticu y militar antillanu, ciudadanu británicu, nomáu caballeru.

Empezó'l so serviciu militar na colonia en Sudáfrica.
En 1851 foi nomáu gobernador de Ghana.
En 1854 foi nomáu gobernador de Sierra Lleona.
En 1863 foi nomáu gobernador de les Islles de Sotaventu y de l'Antigua y Barbuda, cargu que desempeñó hasta 1868.
En 1869 foi nomáu gobernador de Terranova.

## Referencies

## Enllaces esternos
Stone Town

**Stone Town**, **Mji Mkongwe**, en suaḥili, o **Ciudá de piedra de Zanzíbar**, n'español, ye la parte antigua de Ciudá Zanzíbar, la capital del archipiélagu de Zanzíbar, que forma parte de Tanzania. La ciudá vieya asítiase sobre una península de forma triangular na mariña oeste de la isla, toma una superficie de 96 ha.

Foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 2000, al ser una de les ciudaes más importantes de la cultura suaḥili. 

Barrios o distritos de Stone Town:

* Amaani
* Chumbuni
* Gulioni
* Jang'ombe
* Karakana
* Kidongo Chekundu
* Kikwajuni Bondeni
* Kikwajuni Juu
* Kilimahewa
* Kilimani (English meaning: *on the hill*)
* Kiponda
* Kisima Majongoo
* Kwaalamsha
* Kwaalinato
* Kwahani
* Kwamtipura
* Magomeni
* Makadara
* Malindi
* Matarumbeta
* Mchangani
* Miembeni (English Meaning: *in the mango trees*)
* Mikunguni
* Mkele
* Mkunazini
* Mlandege
* Mpendae
* Muembe Ladu
* Muembe Makumi
* Muungano
* Mwembeshauri
* Mwembetanga
* Nyerere
* Rahaleo
* Sebleni
* Shangani
* Shaurimoyo
* Sogea (English meaning: *come together*)
* Urusi
* Vikokotoni

## Personaxes
* Freddie Mercury, vocalista de Queen.
* David Livingstone, esplorador, misioneru y colonialista.
* Tippu Tip, comerciante d'esclavos.

## Panorámica de la ciudá

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web de la UNESCO sobre Stone Town, (n'inglés) y (en francés).
* Información turística, (n'inglés).