Sechín Baxu

La ciudá de **Sechín So** ye un conxuntu arquiteutónicu del periodu Precerámico Tardíu de Perú antiguu (3.500 - 1500&nbsp;e.&nbsp;C.). Ta asitiáu na provincia de Casma del departamentu de Ancash, na marxe derecha del ríu Sechín, al suroeste del pueblu del mesmu nome. Topar nes cercaníes d'otros sitios arqueolóxicos d'importancia como Cuetu Sechín (o Sechín de los Cercos) y Sechín Alto.

## Escavaciones y descripción

L'arqueólogu alemán Peter Fuchs dirixó les escavaciones ya investigaciones nel complexu dende la década de 1990. Nel 2008 dio a conocer l'afayu d'una plaza circular de 10 a 12 m de diámetru, construyida en piedra y adobes rectangulares. Venticinco pruebes de fecháu carbónicu de la zona refundiaron una antigüedá de 5.500 años pa dicha estructura, que lo alluga nel periodu Arcaicu Tardíu.

Fuchs y el so equipu d'arqueólogos alemanes y peruanos determinaron tres momentos constructivos en Sechín Baxu:

* El primeru, desenvueltu cerca de los 3.500 e.C., que correspuende a la plaza circular fundida.
* El segundu, que nun foi determináu, nel que s'empezaron a llevantar edificaciones más grandes nuna zona axacente a la plaza circular fundida, de xuru impulsáu pola crecedera poblacional.
* El terceru, escontra 1.600 e.C., onde se topó una estructura de 180 m de llongura por 120 m d'anchu. Esta tien na so primer fase dos grandes patios rectangulares, que, na so segunda fase, subdividir en cuatro patios con esquines curvadas y murios con nichos. Ellí foi atopáu un frisu d'adobe onde n'alturrelieve se ve representada la figura d'un home con dientes felinos, que na mano derecha lleva un cuchiellu ceremonial y na esquierda una culiebra. Sería la más antigua iconografía del “degollador” que dempués espublizaría la cultura Chavín.

Sechín Baxu foi de xuru un centru alministrativu-ceremonial, como darréu dir Sechín Altu y Cuetu Sechín, dambos asitiaos nel mesmu valle del Casma. Gran parte de la so arquiteutura ye de piedra canteada trayida dende los cuetos más cercanos, pa lo que yera necesaria una gran fuercia de trabayu, lo qu'implica unes formes de gobiernu y alministración sofisticaes.

## Área monumental
Con cuenta de que evitar tracamundios, tien d'estremase claramente los sitios que comparten el nome de SECHÍN, nel valle de Casma. Al mandu de Sechín Baxu y na otra marxe del ríu Sechín, atópase'l complexu de Sechín Alto, consideráu'l mayor conxuntu arquiteutónicu de Perú, pos toma de 300 a 400 hectárees.

L'otru complexu Sechín, ye ensin dulda el más famosu, llamáu tamién Cuetu Sechín o Sechín de los Cercos, asitiáu tamién na otra marxe del ríu Sechín y al pie del cuetu Llaguna. Esti complexu ye conocíu sobremanera polos sos altos murios pedreses con relieves que representen a “guerreros-sacerdotes” y cuerpos tullíos; tol conxuntu arquiteutónicu data de 2.300 a 1.500 e.C. Los relieves de piedra son de la so última fase.

## Referencies

;Bibliografía 
* Kauffmann Doig, Federico: *Historia y arte de Perú antiguu*. Tomu 1, p. 156. Lima, Ediciones PEISA, 2002. ISBN 9972-40-213-4
* Kaulicke, Peter: *El Perú Antiguu I*. Los periodos arcaico y formativo, p. 51. Coleición Historia de Perú, editada pola Empresa Editora El Comercio S.A. Lima, 2010. ISBN 978-612-4069-86-4
* Williams, Carlos: *Arquiteutura y urbanismu nel antiguu Perú* Incluyida en “Historia de Perú”, Tomu VIII, Perú Republicanu y procesos ya instituciones, p. 429. Lima, Editorial Mejía Baca, 1980.


## Ver tamién
* Periodu Arcaicu Andín

## Enllaces esternos