Rashid-al-Din Hamadani

**Rashīd al-Dīn Ṭabīb** ( persa : رشیدالدین طبیب ), tamién conocíu como **Rashīd al-Dīn Faḍlullāh Hamadānī** (persa: رشیدالدین فضلالله همدانی , 1247-1318), foi un estadista, historiador y médicu nel Irán Ilkanato. Nació nuna familia xudía persa de Hamadán.

convirtiéndose al Islam a la edá de 30 años, Rashid al-Din convertir nel poderosu visir de Ilkhan, Ghazan. Más tarde foi encargáu por Ghazan pa escribir el Jāel mio' al-Tawārīkh, consideráu agora como la fonte única y más importante pa la historia del periodu Ilkanato y l'Imperiu mongol. Él caltuvo la so posición como vizir hasta 1316.

Dempués de ser acusáu d'envelenar al rei Ilkhanid Öljeitü, foi executáu en 1318.

L'historiador Morris Rossabi llama a Rashid-al-Din "indiscutiblemente la figura más distinguida en Persia mientres el gobiernu mongol". Foi un autor prolíficu y estableció la fundación académica de Rab'-y Rashidi en Tabriz.

## Biografía

Rashid al-Din nació nuna familia xudía persa en Hamadán, agora na Provincia de Hamadán. El so güelu fuera cortesanu del gobernador Ilkhanate Hulagu Khan, y el padre de Rashid al-Din yera un boticariu na corte. Convertir al Islam cuando tenía trenta años.

Rashid foi entrenáu como un médicu y empezó a emprestar serviciu sol fíu de Hulagu, Abaqa Khan. Él llevantóse pa faer el Grand Visir de la corte Ilkhanid en Soltaniyeh, cerca de Qazvin. Sirvió como visir y médicu so los emperadores de Ilkhanate Ghazan y Öljaitü antes de cayer a les intrigues de la corte mientres el reináu de Abu Sa'id Bahadur Khan, que los sos ministros matar a la edá de setenta. El so fíu, Ghiyas al-Din ibn Rashid al-Din, sirvió de volao como vizir dempués d'él.

## ''Jāel mio' al-Tawārīkh''

El "Compendiu de cróniques" *Jāel mio' al-Tawārīkh* foi encargáu por Ghazan y primeramente yera una historia de los mongoles y la so dinastía, pero gradualmente espandióse pa incluyir tola historia dende los tiempos d'Adán hasta Rashid al-Din. Rashid foi asistíu por Bolad, un noble mongol que foi l'emisariu del Gran Khan na corte de Ilkhanid. Bolad apurrió-y munchos antecedentes sobre la historia de Mongolia, especialmente sobre la cla Borjigin. 

El compendiu completar ente 1307 y 1316, mientres el reináu de Öljaitü.

### Taller de caligrafía: ''Rab 'i-Rashidi''

El trabayu foi executáu nel ellaboráu scriptorium Rab'-y Rashidi en Qazvin, onde s'emplegó un gran equipu de calígrafos y ilustradores pa producir llibros profusamente ilustraos. Estos llibros tamién pueden copiase, calteniendo la precisión, utilizando un procesu d'impresión importáu de China.
Hulagu Khan cola so esposa cristiana oriental, Doquz Khatun. Hulagu conquistó la Siria musulmana, en collaboración coles fuercies cristianes de Cilician, Armenia, Xeorxa y Antioquía. Del trabayu de Rashid al-Din.

El trabayu taba nel momentu de la finalización, c. 1307, de tamañu monumental. Delles seiciones nun sobrevivieron o fueron afayaes. Porciones de Jāla mio' al-Tawārīkh sobreviven en manuscritos profusamente ilustraos, que se cree fueron producíos mientres la so vida y seique so la so supervisión direuta nel taller de Rab'-y Rashidi.

## Importancia historiográfica

Los volúmenes I y II de *Jāel mio' al-Tawārīkh* sobrevivieron y son de gran importancia pal estudiu del Ilkhanate. El Volume I "contién la historia de les tribus turcu y mongol, incluyíes les sos lleendes tribales, xenealoxíes, mitos y la historia de les conquistes mongoles dende la dómina de Genghis Khan hasta'l final del reináu de Ghazan Khan" ente que'l volume II describi "la historia de tolos pueblos colos que los mongoles llucharen o colos qu'intercambiaren embaxaes". Na so narración hasta'l reináu de Möngke Khan (1251-1259), Arreya-Malik Juvayni yera la fonte principal de Rashid al-Din; sicasí, tamién utilizó numberoses Fontes del Alloñáu Oriente y otres fontes agora perdíes. El Jāel mio' al-Tawārīkh ye quiciabes la fonte persa más completa nel periodu mongol. Pal periodu de Genghis Khan, les sos fontes incluyeron l'agora perdíu Altan Debter "Golden Book". El so tratamientu del periodu Ilkhanid paez ser parcial, una y bones él mesmu yera un altu funcionariu, sicasí, inda se ve como la fonte escrita más pervalible pa la dinastía.

## Referencies