Jeanne Moreau

**Jeanne Moreau**  foi una gallardoniada actriz francesa, considerada como una de les intérpretes más emblemátiques de dichu país. Abanderada de la *[[Nouvelle Vague]]*, foi unu de los símbolos femeninos de la Europa de los años 1960 y una de les grandes actrices de la so dómina. Orson Welles considerar «La meyor actriz del mundu». Actriz de teatru, cine y televisión, foi tamién direutora de cine, teatru, ópera, guionista y escritora. En 1995 foi escoyida ente les cien estrelles más sexis de la historia del cine por *Empire Magazine*. Amestada mayormente al cine d'autor, goció de notable prestíu nel mediu cinematográficu.

## Biografía

La so madre, Kathleen Sarah Buckley, nació en Lancashire, Inglaterra, y recalara en París como parte del grupu Tiller Girls p'actuar nel Folies-Bergère. El so padre, Anatole Désiré Moreau, tenía un restorán en Montmartre. Jeanne foi al Llicéu Edgar Quinet de París y formóse nel Conservatoriu de la mesma ciudá.

Debutó en teatru en 1947 nel Festival de Avignon y yá a los venti años integraba el repartu de la Comedia Francesa como'l miembru más nuevu nunca antes almitíu.

### Ésitos de cine

La so filmografía más brillosu data de los años 1950 y 1960 cuando foi la musa de Louis Malle, François Truffaut, Michelangelo Antonioni, Luis Buñuel, Jacques Demy y Roger Vadim ente otru realizadores de la *[[Nouvelle vague francesa]]*. Tamién trabayó con Elia Kazan, Orson Welles, Peter Brook, Wim Wenders y otros famosos direutores.

Ente los sos filmes esenciales tienen de mentase *Los amantes* de 1962, *[[La Mariee était en Noir]]*, *[[Ascenseur pour l'échafaud]]*, "Il marinaio del Gilbilterra" de 1967 con Orson Wells, *[[La nueche (película)|La nueche]]* con Marcello Mastroianni, *[[Le journal d'une femme de chambre]]*, *[[Viva Maria!]]* (con Brigitte Bardot), *La reina Margot* (1954), *Diálogos de carmelites*, *Les rellaciones peligroses* con Gerard Philipe, *[[Moderato cantabile]]* y la estraordinaria *[[Jules et Jim]]*. 

Ente los sos filmes posteriores cúntense *[[Querelle]]* de Fassbinder, la película d'aición *[[Nikita (película)|Nikita]]* y *[[L'amante (película)|L'amante]]* de Jean-Jacques Annaud. En 1995 destacar pol so papel como Isabel, emperatriz de Rusia, na película pa TV *Catalina La Grande*, con Catherine Zeta-Jones como protagonista.

En 2002 interpretó a la so gran amiga, la escritora Marguerite Dures, nel filme *Esi amor (Cet amour-là)* y foi la favorita de direutores como François Ozon y l'israelín Amos Gitai, con quien rodó *Plus tard (Dalgún día vas entender)*, *Disengagement* y *Carmel*.

### Trabayos como direutora

En 1976 dirixó'l filme *Lumière* y en 1979 *L'adolescente* con Simone Signoret, con guiones que-y pertenecieron, amás d'un documental sobre Lillian Gish.

En setiembre de 2001 dirixó la ópera *Attila* de Verdi na Ópera de la Bastilla de París. Tamién dirixó *[[Lulú (ópera)|Lulú]]* d'Alban Berg.

### Teatru

En teatru destacar en *[[Pigmalión (obra de teatru)|Pigmalión]]* de Bernard Shaw, *[[La gata sobre'l teyáu de cinc (obra de teatru)|La gata sobre'l teyáu de cinc caliente]]* y *[[The Night of the Iguana (obra de teatru)|The Night of the Iguana]]* de Tennessee Williams, *La máquina infernal* de Jean Cocteau y otres.

En 2001 encarnó memorablemente a la escritora Marguerite Dures en *Cet amour-là*. Moreau protagonizó dos filmes basaos nes sos noveles y foi dirixida por ella nun filme de 1972.

### Cantante

Incursionó nel cantar con voz modesta, afinación perfecta y cautivante encantu. Grabó discos, fixo populares cantares como *-y tourbillon de la vie*, *J'ai la memoire qui flanche* y *Oú-vas el to Mathilde* y cantó xunto a Frank Sinatra nel Carnegie Hall en 1984.

## Vida privada

Amiga de Jean Cocteau, Jean Genet, Henry Miller, Anaïs Nin y Marguerite Dures, tuvo amestada románticamente a Louis Malle, Lee Marvin, Tony Richardson y Pierre Cardin. Casóse con Jean Louis Richard, con quien tuvo al so fíu Jerome, y dempués con Theodoros Roubanis y William Friedkin.

## Premios y honores

* Condecorada pol Gobiernu francés como *Officier des Arts et des Lettres, Officier de l'Ordre National de la Légion d'Honneur y Commandeur de l'Ordre National du Mérite*.
* En 1960 foi premiada en Cannes como meyor actriz por *Moderato Cantabile*.
* En 1965 foi la primer actriz francesa en ser portada de *[[Time]]*.
* Nes ediciones de 1975 y de 1995 presidió'l xuráu del Festival de Cannes, la única actriz en presidilo dos veces.
* En 1983 foi presidente del xuráu del Festival de Berlín.
* En 1988 ganó'l Premiu Molière a la meyor actriz teatral por "-y récit de la servante Zerline" de Hermann Broch.
* En 1992 recibió'l Lleón d'Oru por tola so carrera del Festival de Venecia.
* En 1992 ganó'l Premiu César por * La vieille qui marchait dans la mer*.
* En 1997 recibió'l Premiu Donostia del Festival de San Sebastián
* En 1998 recibió'l tributu del American Academy of Motion Pictures.
* En 1999 foi recipiente del *Creteil International Women's Film Festival*.
* En xineru de 2001 foi la primer muyer nomada académica na Academie des beaux-arts de París.
* En 2003 foi *Palma d'Honor* del Festival de Cannes.
* Doctora *honoris causa* de la Universidá de Lancaster, Reinu Xuníu, y de la Universidá de la Ciudá de Nueva York.
* En 1994 foi la única actriz francesa merecedora d'una retrospectiva nel MOMA.
* Miembru honorariu del British Film Institute.
* Foi presidenta del xuráu en Avoriaz (1981), Nueva Delhi (1985 y 1996), Montréal (1996) y Angers (2001).

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Archivu online
* Jeanne Moreau (estraoficial) 
* Na película Jules et Jim
* Jeanne Moreau (1928 - 2017)