Barrera de xelu Larsen

La **barrera de xelu Larsen**  ye una estensa plataforma de xelu alcontrada a lo llargo de la mariña oriental de la península Antártica, na parte noroeste del mar de Weddell. Foi denomada n'honor al capitán noruegu Carl Anton Larsen, quien n'avientu de 1893 saleó a lo llargo de la barrera nel *[[Jason (barcu)|Jason]]* hasta la llatitú 68°10'S.

## Xeografía

Antes del so colapsu parcial la barrera de xelu Larsen entendía dende'l cabu Longing (o cabu Deseyo, ) hasta'l cabu Mackintosh () na península Kemp. 

Más específicamente, la barrera de xelu Larsen ye una serie de trés barreres qu'ocupen (o ocupaben) distintes porciones de la mariña. De norte a sur, los trés segmentos s'han denominaos polos investigadores que trabayen nel área:
* **Larsen A**, la más pequeña, que se desintegró en xineru de 1995;
* **Larsen B**, que se desintegró cuasi na so totalidá en febreru de 2002, magar queden dellos sectores remanentes;
* **Larsen C**, esprendióse una gran parte'l 12 de xunetu de 2017. Pesa más d'un billón de tonelaes.

Esti tipu de desintegración ta fuera de lo avezáu, yá que xeneralmente les barreres de xelu pierden masa pol desprendimientu d'iceberes, quebrándose y fundiéndose les sos superficies cimeres ya inferiores. Estes desintegraciones nun taríen venceyaes a nengún calentamientu climáticu na península Antártica.

### Estensión de la barrera previa al colapsu
* **Larsen A**: dende'l cabu Longing hasta los nunataks Foca y la islla Robertson (), sobre la mariña Nordenskjold de la Tierra de Graham.
* **Larsen B**: dende la islla Robertson hasta la península Jason (), sobre la mariña Oscar II.
* **Larsen C**: dende la península Jason hasta'l cabu Mackintosh. Correspuende a la parte sur de la mariña Oscar II, la mariña Foyn, la mariña Bowman, la mariña Wilkins y la mariña Black.

### Estensión actual de la barrera
* **Larsen A**: el remanente tópase aislláu sobre los nunataks Foca y la islla Robertson na mariña Nordenskjold.
* **Larsen B**: dende'l cabu Disappointment (o Desengañu ) hasta la península Jason, sobre la mariña Oscar II.
* **Larsen C**: dende la península Jason hasta'l cabu Mackintosh na mariña Black.

### Colapsu de la barrera de xelu

Ente'l 31 de xineru y el 7 de marzu de 2002 la barrera Larsen B colapsó y quebróse. 3.250&nbsp;km² de xelu de 200&nbsp;m d'espesura esprendiéronse desintegrándose. Enantes la barrera había estáu estable por 12.000 años, básicamente tol periodu Holocenu dende la última edá de xelu, según investigadores de la Universidá de Queen. En contraste, l'estudiu indica que Larsen A nun esistió mientres una parte significativa d'esi periodu y los cambeos empezaron hai 4000 años. 

A pesar de la so gran edá, Larsen B tuvo en problemes al momentu del colapsu, coles corrientes templaes fundiendo la parte inferior de la barrera. Lo qu'especialmente sorprendió a los especialistes foi la velocidá de la rotura, que duru unes tres selmanes. Un factor que nun s'había previstu foi'l poderosu efeutu de l'agua líquido de los estanques d'agua de destemple que se formen na superficie mientres les cerca de 24 h de lluz del día pel branu. L'agua fluyó escontra baxo polos resquiebros y actuando como un ensame de cuñas fixo palanca na plataforma. 

El colapsu de Larsen B reveló una proliferación del ecosistema 800&nbsp;m sol mar. A pesar de tar cerca del conxelamientu y la falta de sol, una comunidá d'amasueles y una fina capa de bacteries tán espolletando en sedimentos submarinos. El descubrimientu foi accidental, científicos del Programa Antárticu de los Estaos Xuníos tuvieron nel noroeste del mar de Weddell investigando les marques de sedimentu nun fondu glaciar del doble del tamañu de Texas.

En xunetu de 2017 asocede un colapsu nel sector Larsen C, que da orixe al iceber A68, descritu como l'iceber más grande de la historia dende 1957, con 5800 km².

Lo estudios amuesen que na actual yera interglaciar l'antigua barrera Larsen A, que yera la más al norte y fuera del círculu polar antárticu, hai primeramente colapsáu fai cerca de 4.000 años. El máximu de xelu de l'actual yera foi hai 200 años. La velocidá del glaciar Crane triplicóse dempués del colapsu de Larsen B. 

## Reclamaciones territoriales
Arxentina inclúi a la barrera de xelu Larsen nel departamentu L'Antártida Arxentina dientro de la provincia de Tierra del Fueu, L'Antártida ya Islles del Atlánticu Sur; para Chile forma parte de la Comuña Antártica de la provincia de L'Antártida Chilena dientro de la Rexón de Magallanes y de L'Antártida Chilena; y pal Reinu Xuníu integra'l Territoriu Antárticu Británicu. Los trés reclamaciones tán acutaes polos términos del Tratáu Antárticu.

Nomenclatura de los países reclamantes: 
* Arxentina: *barrera de hielos Larsen*
* Chile: *plataforma de hielo Larsen*
* Reinu Xuníu: *[[:en:Larsen Ice Shelf|Larsen Ice Shelf]]* (en:)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Desintegración de la barrera de xelu Larsen B na península Antártica.
* Cambeos detectaos con imáxenes MODIS na Badea Larsen ente 2002 y 2007.