Palikir

**Palikir** ye la ciudá capital de los Estaos Federaos de Micronesia, pequeña república formada por cuatro grupos insulares conocíos tradicionalmente como islles Carolines que s'atopen asitiaes nel sector central del océanu Pacíficu, y son independientes dende'l 22 d'avientu de 1990. La so población aproximada ye de 6.227 habitantes según les estimaciones realizaes en 2004.

## Allugamientu xeográficu
Esta llocalidá alcuéntrase asitiada unos 5 km al suroeste de Kolonia (o Kilonia), la ciudá más importante de la islla de Pohnpei (antigua Ponape) que ye la mayor de les 607 islles y atolones que componen el país. Ta alcontrada nel estáu federáu de Pohnpei que ye unu de los cuatro que formen los Estaos Federaos de Micronesia.

## Historia
Los esploradores europeos llegaron per primer vegada a les mariñes de la islla nel sieglu XVI, pero hai pocos muertes históriques qu'indiquen que Palikir resultara colonizada. En 1886, España tomó'l control de Pohnpei y superó la resistencia pa establecer un pequeñu asentamientu no que se llamó darréu Kolonia, al nordeste de la llocalidá. Sicasí, dempués de la Guerra d'España y Estaos Xuníos de 1898, España perdió influencia nel Pacíficu y darréu vendió Pohnpei a Alemaña. Hasta'l final de la II Guerra Mundial, pocos nativos de Pohnpei habitaron Palikir y la zona nun se repobló hasta finales de 1980, cuando'l gobiernu d'Estaos Xuníos apurrió fondos pa la construcción de la capital de la nación. Estaos Xuníos patrocinó entós la planificación y construcción d'una capital nacional que sirviera a los cuatro estaos de Micronesia, y asitiar na antigua pista xaponesa de Palikir. Arriendes de esti poblamientu surdió la llocalidá qu'en 1989 convertir en capital nacional destronando nesi momentu a Kolonia que fuera fundada por España más de 100 años antes y convirtiérase na llocalidá más importante del país.

### Actualidá
Palikir ye la sede del gobiernu federal y del Tribunal Supremu, amás de l'alministración del estáu de Pohnpei, unu de los cuatro que componen la Federación de Micronesia. Ye, poro, un complexu alministrativu a la manera d'otres capitales federales anglosaxones, como Canberra o, nos sos oríxenes, Washington. Pa integrase nel paisaxe tropical de Palikir, el centru alministrativu diseñóse como una serie d'edificios de dos plantes, inspiraos na arquiteutura tradicional de Micronesia, y alliniaos a lo llargo d'una exa este-oeste pa beneficiase de la lluz natural y de los vientos alisios. Pela so parte, Kolonia tien un hospital, un aeropuertu internacional conectáu con Ḥawai, Guam y Nauru por aciu vuelos regulares, según un colexu preparatorio preuniversitario, el College of Micronesia, adscritu a la Universidá de Guam.

## Demografía
La población ye fundamentalmente indíxena, d'etnia Micronesia y compónse de dellos grupos etnolinguísticos. L'inglés ye la llingua más popular. La tasa de crecedera poblacional caltener nun 3% anque amenorgada pola creciente emigración. En tola islla de Pohnpei y por tanto tamién en Palikir son comunes los casos d'estremu daltonismu, conocíu como acromatopsia.

Esiste una creciente población d'estauxunidenses, australianos, europeos y residentes de China y les Filipines. Al igual que nel restu del país l'inglés convirtióse nel llinguaxe común del gobiernu, y pa la educación secundario y terciario.

La población nel añu 2005 yera de 6.227 habitantes lo que la convierte nel segundu centru más pobláu de la islla y el terceru de tol país, tan solo por detrás de la ciudá de Weno que cunta con daqué más de 13.000 habitantes y la llocalidá de Kolonia que cunta con unos 7.800 residentes.

## Economía
La ciudá dispón de comercios, chigres y negocios de too tipu polo que ye ideal p'aquel que viva na islla y quiera dir prestase o a mercar y amás ye una de les ciudaes más comerciales del país. Munches de les cais atópense asfaltaes y amás disponen de lletreros informando del so nome.

L'actividá económica fundamental de la ciudá básase sobremanera na agricultura de subsistencia y na pesca, que los sos productos esportar principalmente a Xapón. Con esceición de los fosfatos, l'actividá minera ye irrelevante. El sector turísticu tien cierta importancia, con 17.000 turistes recibíos en 2007 nel estáu de Pohnpei, pero aun así falten inda infraestructures capaces d'acoyer a tolos posibles comenenciudos en visitar tanto esta como otres llocalidaes de dichu estáu.

Tanto la ciudá como'l país son nominalmente independientes pero en fechos, dependen de l'ayuda financiera derivada de la so Pactu de Llibre Asociación colos Estáu Xuníos, por dos terceres partes del so presupuestu de 160 millones de dólares. L'arrendamientu de llicencies de pesca a empreses xaponeses, coreanes y taiwanesas traen unos 20 millones, pero los recursos marinos de la federación podríen arralecer polos continuos escesos na pesca per parte de les naciones mentaes.

## Relixón
La población estremar por igual ente protestantes y católicos, amás, esiste un pequeñu grupu de budistes en Pohnpei. L'asistencia a servicios relixosos ye polo xeneral elevada, les ilesies tán bien sofitaes poles sos congregaciones y desempeñen un papel importante na sociedá civil. Tamién tienen importancia pela redolada de la ciudá les relixones indíxenes.

## Clima
El clima de la ciudá ye estable mientres la mayor parte del añu teniendo les temperatures más baxes nos meses d'agostu y setiembre y les más altes nos meses d'abril y xunu o xunetu.

## Cultura
La danza y la música formen una parte importante de la cultura del país. Los bailles tradicionales inclúin el baille del palu, onde se danza al empar que s'asemeya una llucha con un palu, practicáu tantu nesta ciudá y toa Pohnpei, como en Yap y Chuuk.

### Fiestes oficiales
El calendariu de fiestes oficiales ye fixu tolos años pal país en xunto, tando afitaes les siguientes fiestes:

Si una fiesta cai en domingu, celebrar en tol país el llunes siguiente. Otramiente, si una fiesta cai en sábadu, celébrase'l vienres precedente.

### Fiestes particulares
En tol Estáu de Pohnpei (polo tanto tamién nes sos ciudaes) celébrense fiestes particulares:

## Tresportes y comunicación

La principal carretera del Estáu de Pohnpei pasa pela ciudá, esta carretera ye la que sirve de conexón con Kolonia y la que dexa aportar al restu de llocalidaes de la islla como Pwel Weite o Tamworohi. La ciudá nun tien accesu al mar por tantu tampoco dispón de pero'l puertu de Kolonia que ye del que salen los buques comerciales de la islla atopar a tan solo 7 quilómetros del centru de la ciudá. L'Aeropuertu Internacional de Pohnpei alcuéntrase bien cercanu a la ciudá y podría ser consideráu como so, dende'l salen aviones camín de dellos destinos internacionales polo que la islla coneutar con otros países y nun queda tan aisllada.

Los edificios de telecomunicación y l'antena de platu parabólica qu'ayuda tanto a la ciudá como a Kolonia atópense asitiaos na vecina ciudá de Kolonia que foi la capital nacional hasta 1989.

## Deporte

Ensin dala dulda el fútbol ye'l deporte más popular ente los habitantes de toles edaes de la ciudá como demuestra'l fechu de que gran parte de los neños que xueguen al fútbol en Micronesia moren na ciudá o na vecina llocalidá de Kolonia. Anque na ciudá nun se dispón d'un gran estadiu de fútbol si que se dispón d'un pequeñu campu nel que tanto la Seleición de fútbol de Micronesia como'l Equipu Nacional de Fútbol de Ponhpei apostaron diversos partíos. Tamién son populares el baloncestu, el rugby o deportes acuáticos como'l surf.

## Paisanos pernomaos
* **[[Bailey Olter]]** (1932/1999): importante políticu y tercer presidente de Micronesia ente 1991 y 1996.
* **[[Emelihter Kihleng]]**: poeta.

## Ciudaes hermaniaes
*  San Sebastián, España

## Ver tamién
* Estaos Federaos de Micronesia
* Pohnpei
* Kolonia
* Chuuk
* Weno
* Kosrae
* Yap

## Referencies

## Enllaces esternos