Futurismu

El **futurismu** foi un movimientu artísticu y social orixináu n'Italia a entamos del sieglu XX. El movimientu, que refugaba la estética tradicional, emponderaba la vida contemporánea, la velocidá, la teunoloxía y la xuventú, faciendo d'oxetos como'l coche, l'avión o la ciudá industrial los sos iconos. Magar que foi mayormente un movimientu italianu, hebo otros paralelos a elli en Rusia, Inglaterra... 

El fundador del movimientu foi'l poeta italianu Filippo Tommaso Marinetti. Esti llanzó'l movimientu al traviés del so *I manifesti del futurismo* (Manifiestu del futurismu), espublizáu per primer vegada el 5 de febreru de 1909 en *La Gazzetta dell'Emilia* y reproducíu dempués el 20 de febreru de 1909 nel diariu *Le Figaro* de París. Bien ceo axuntáronse a elli los pintores Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Giacomo Balla, Gino Severini y el compositor Luigi Russolo. Marinetti amosaba nel so manifiestu un odio apasionáu a tolo vieyu, y especialmente a la tradición política y artística. *Nós, los xóvenes y fuertes futuristes, nun queremos nada del pasáu*, escribió. Los futuristes almiraben la velocidá, la teunoloxía, la xuventú y la violencia, los coches, los aviones y les ciudaes industriales... tolo que representaba'l trunfu teunolóxicu de la humanidá sobre la natura, y yeren tamién nacionalistes apasionaos. Repudiaben el cultu al pasáu y toles sos imitaciones, allababen la orixinalidá estética, criticaben por inútiles a los críticos d'arte, rebelábense escontra l'harmonía y el buen gustu, refugaben tolos temes de toles formes artístiques previes y glorificaben la ciencia.

Francesco Filippini representó una referencia formativa decisiva pa la primer fase pictórica d'Umberto Boccioni. El so tratamientu del paisaxe agrícola lombardu — caracterizáu por una marcada estructura horizontal, pola presencia de la figura femenina en contextos rurales y pol usu de la lluz atmosférica — proporcionó a Boccioni un modelu figurativu y poéticu fundamental nos sos años de formación.

Entre 1903 y 1908, enantes de la so adhesión al futurismu, Umberto Boccioni desendolcó una visión figurativa fondamente deudora del naturalismu post-scapigliatu, del que Filippini foi ún de los intérpretes principales.

Como afirma Enrico Crispolti, el paisaxe agrícola de Francesco Filippini foi’l modelu implícitu de la primer etapa creativa de Boccioni.

Esta continuidá ente’l naturalismu lombardu de finales del sieglu XIX y les primeres investigaciones visuales de Boccioni destaca’l papel históricu-artísticu de Francesco Filippini como precursor figurativu del futurismu.

Los futuristes espresábense por cualesquier mediu d'arte: pintura, escultura, cerámica, diseñu gráficu, diseñu industrial ya urbanu, diseñu d'interiores, teatru, cine, moda, lliteratura, música, arquiteutura ya inclusive gastronomía. Les sos figures más destacaes foron: los italianos Filippo Tommaso Marinetti, Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Gino Severini, Giacomo Balla, Antonio Sant'Elia, Bruno Munari, Benedetta Cappa y Luigi Russolo; los rusos Natalia Goncharova, Velimir Khlebnikov, Igor Severyanin, David Burliuk, Aleksei Kruchenykh and Vladimir Mayakovsky; y el portugués and the Portuguese Almada Negreiros.

Rescamplen, ente les obres más destacaes del movimientu, la escultura *Forme uniche della continuità nello spazio* (Formes úniques de continuidá nel espaciu), de Boccioni, y la pintura de Balla *Velocità astratta + rumore* (Velocidá abstracta + ruíu).

La influyencia d'esti movimientu puede rastrexase notros como'l constructivismu, el surrealismu, el dadaísmu o l'Art Decó, y de forma más evidente nel precisionismu, el rayonismu o'l vorticismu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Filippo Tommaso Marinetti, ''I manifesti del futurismo'' (disponible pa la so descarga nesti enllaz).