Steve Wozniak

**Stephen** (o **Stephan**) **Gary** "**Steve**" **Wozniak** (Sunnyvale, Estaos Xuníos, 11 d'agostu de 1950), tamién conocíu como **"Woz"**, ye un inxenieru, filántropu, empresariu ya inventor d'Estaos Xuníos, cofundador de la compañía Apple. Considérase-y unu de los padres de la revolución de los ordenadores, contribuyendo significativamente a la invención d'un ordenador personal (PC, *personal computer*) nos años 1970. Wozniak fundó Apple Computer (agora Apple Inc.) xunto con Steve Jobs en 1976. A mediaos de la década de 1970, creó l'ordenador Apple I y Apple II. Apple II ganó gran popularidá y col tiempu, convertir nel ordenador más vendíu nos años 1970 y principios de 1980.

## Biografía
Nacíu nuna familia d'inmigrantes de Bucovina, el so padre yera d'orixe polacu y ucraín, la madre yera d'orixe alemán, camudar a los EE.&nbsp;UU. dempués de la guerra. Los sos padres nunca aprobaron que fora inxenieru. 

Woz vio formaos y fortalecíos pola so familia, valores como'l pensamientu individual, la filosofía moral, la ética de la radio amateur (ayudar a la xente n'emerxencies) o l'amor polos llibros (l'actitú utilitario y humanitario de Swift) ente otres coses. Wozniak siempres amó tou lo que rique pensar enforma, inclusive si ta desprovistu de toa utilidá práutica o comercial. Aprendió les bases de les matemátiques y la electrónica del so padre. Cuando Woz tenía once años, construyó la so propia estación de radio amateur, y llogró una llicencia d'emisión. A los trelce años, foi escoyíu presidente del club d'electrónica del so institutu, y ganó'l primer premiu nuna feria científica por una calculadora basada en transistores. Tamién a los trelce, Woz empezó a diseñar los sos primeros ordenadores (incluyendo unu que podía xugar a les trés en raya), que sentaron les bases pa los sos siguientes ésitos.

Los sos inventos y máquines tán reconocíos como grandes contribuciones a la revolución de la ordenador personal nos años setenta. Afírmase que Steve Jobs y Wozniak son tamién los padres de la era PC. L'Apple II convertir nel ordenador meyor vendida de los años setenta y entamos de los ochenta, y ye de cutiu reconocíu como'l primer ordenador personal popular. Wozniak tien dellos llamatos, como «(El) Woz» y «Magu de Woz».

Dempués de salir de la Universidá de Colorado, Woz y el so vecín, Bill Fernández, construyeron un ordenador xuntos (más tarde moteyáu l'Ordenador de Crema de Soda», por cuenta de la cantidá de bébora que consumió mientres la creación de la máquina) nel garaxe de los padres de Fernández. Quemó'l so alimentador d'enerxía nuna demostración, pero Woz nun se desilusionó. Sicasí, por cuenta de que dellos componentes nesa dómina yeren desmesuradamente caros, tuvo que conformase con diseñar ordenadores sobre'l papel.

Nesta dómina, Fernández presentó-y a Woz al so meyor amigu y compañeru de clase, Steve Jobs. Jobs, un ambiciosu «solitariu» que «siempres tenía una manera distinta de ver les coses», rápido fíxose amigu de Woz, y empezaron a trabayar xuntos.

Wozniak aprendió alrodiu de *[[Bluebox]]* al traviés d'un artículu en *[[Esquire]]* n'ochobre de 1971 escritu por Ron Rosenbaum qu'encabezaba una introducción al principal «phreak telefónicu», entrevistáu nel artículu, John Draper, tamién llamáu «Capitán Crunch». *Bluebox* ye un aparatu col qu'unu puede usar el sistema telefónicu emulando los tonos de llamada usaos polos interruptores de teléfonos analóxicos de la dómina (y la ferramienta básico pal *phreaking* telefónicu). Decepcionáu pol problema al que John y otra xente nel artículu enfrentábense, Wozniak construyó y Jobs vendió *Bluebox* por cincuenta dólares la unidá, partiendo los beneficios.

En 1971 comentó-y a Steve Jobs la so intención d'inventar un ordenador pa usu personal. En 1976 inventa'l primer ordenador personal. Por aquella fecha, Woz yera emplegáu de Hewlett-Packard (HP) y tenía la obligación contractual de presentar les sos idees a la empresa. Finalmente HP refugar. "¿Para qué quier la xente un ordenador?", preguntáronse. Pasaría pocu tiempu por que Steve Jobs presentara l'inventu a la Universidá de Berkeley, onde tendría un ésitu espectacular. A partir d'ellí, empiecen a faer ordenadores nun garaxe, a mano, y a vendelos. Crean la empresa Apple Computer y gánen-y la batalla a Altair en *[[hardware]]*.

Wozniak tornó a la escuela pa terminar la so llicenciatura n'Inxeniería Llétrica y Ciencies de la Computación na Universidá de California en Berkeley en 1987.

## La nacencia d'Apple

El primitivu ordenador Altair nun tenía pantalla nin almacenamientu. Recibía los comandos al traviés d'una serie de interruptores y un únicu programa riquía de miles de flip-flops ensin error...

Altair yera xenial pa los amantes de la informática, pero nun yera bono de remanar pal gran públicu. Nin siquier venía ensamblado. Per otra parte, l'ordenador de Woz, llamáu Apple I, yera una unidá dafechu ensamblada y funcional que contenía un microprocesador de 25 dólares, el MOS 6502 nuna placa base con un únicu circuitu con ROM. El 1 d'abril de 1976 Jobs y Wozniak crearon la empresa Apple. Wozniak dexó'l so trabayu en Hewlett-Packard y convirtióse en vicepresidente encargáu de la investigación y del desenvolvimientu d'Apple. El Apple I tenía un preciu de 500 dólares, Jobs y Wozniak vendieron el so primeres 50 ordenadores a un comerciante local, que revender a 666,66 dólares.

Agora, Wozniak podía dedicase a tiempu completu a reparar los defectos del Apple I y a añader una mayor funcionalidad. El so nuevu diseñu pretendía caltener les carauterístiques más importantes del anterior: simplicidá y utilidá. Woz introdució gráficos d'alta resolución nel Apple II. El so ordenador podía amosar agora imáxenes en cuenta de namái lletres y númberos. 

En 1978 diseñó un Controlador de dispositivu controlador de disquetera abondo algamadizu. Randy Wigginton y Wozniak escribieron un sistema operativu de discu simple, afaciendo un sistema d'archivos y una interfaz de comandos simples autorizáu por Shepardoson Microsystems a la so teunoloxía única.

Amás de *[[hardware]]*, Wozniak escribió tamién la mayor parte del software d'Apple. Escribió un intérprete básicu, llamáu Integer BASIC, un conxuntu d'instrucciones virtuales de procesamientu de 16 bits, conocíu como'l SWEET16, un xuegu *[[Breakout (videoxuegu)|Breakout]]*, razón p'añader soníu al ordenador, el códigu precisaba controlar la unidá de discu y más. No que respecta al software, l'Apple II yera más curiosu pa un usuariu de negocios gracies a la famosa y pionera fueya de cálculu: el *[[VisiCalc]]* de Dan Bricklin y Bob Frankston. En 1980 Apple dar a conocer y convirtió a Jobs y a Wozniak en millonarios. Con tan solo 26 años, Jobs gociaba del prestíu de ser el millonariu más nuevu en 1982, una edá bien temprana primero que llegara la era puntocom.

## L'ésitu d'Apple II

Mientres años, el Apple II yera la principal fonte d'ingresos d'Apple y aseguraba la sobrevivencia de la empresa cuando la so direición asumió otres operaciones menos rentables como'l desventuráu Apple III y la efímera Apple Lisa. Foi gracies a los beneficios del Apple II qu'Apple pudo desenvolver el Macintosh, comercializalo, faer qu'evolucionara gradualmente nuna máquina que na actualidá convirtióse nel centru de tolos productos d'Apple. En ciertu mou, Wozniak puede considerase como'l padrín financieru de Mac. 

En febreru de 1981 Steve Wozniak tuvo un accidente nel so avión priváu. De resultes, perdió temporalmente la memoria al curtiu plazu. Nun recordaba nada sobre l'accidente ya inclusive nin siquier sabía que s'había vistu envueltu en tal accidente. Empezó a xunir les pieces de asoceder gracies a lo que la xente había-y contáu. Preguntó-y a la so novia, Candy Clark (una emplegada d'Apple que trabayara nel departamentu de contabilidá), si él habíase vistu arreyáu en dalgún tipu d'accidente. Cuando C. Clark faló-y sobre'l sucesu, la so memoria al curtiu plazu recuperóse. Coles mesmes, Wozniak financia xuegos d'ordenador (que funcionen con Apple II) por ayudar a recuperar la so memoria perdida”.

Woz nun volvió a Apple dempués de recuperase del accidente d'avión. Nel so llugar, casóse y tornó a la Universidá de California (Berkeley) col nome de “Rocky (Raccoon) Clark” (Rocky –mapache- Clark), y llogró la so llicenciatura en 1987. En 1983 decidió volver al desenvolvimientu de productos d'Apple, pero nun quería ser más qu'un simple inxenieru y un factor de motivación pal restu de trabayadores d'Apple.

En 1982 y 1983 Wozniak patrocinó dos ediciones del US Festival, una fiesta na que se celebraba la evolución de la teunoloxía y la fusión de la música, los ordenadores, la televisión

## Carrera dempués d'Apple
Woz dexó Apple para siempres el 6 de febreru de 1985, nueve años dempués de crear la empresa. Wozniak fundó entós una nueva empresa llamada *Cloud* 9 que desenvolvía mando a distancia, fabricando'l primer mandu a distancia universal nel mercáu en 1987.

Wozniak y Jobs taben arguyosos de crear una ética anticorporativa ente los grandes xugadores del mercáu informáticu. Jobs centrar na innovación cola so *[[NeXT]]* visión, ente que Woz dedicar a la enseñanza (enseñaba a estudiantes de quintu añu) y a actividaes benéfiques nel ámbitu de la educación. Coles mesmes, presentó'l Unuson (*Unite Us In Song*), formáu mientres los díes del US Festival qu'él patrocinaba.

## Reconocencies
Steve Wozniak recibió la Medaya Nacional de Teunoloxía de manes del presidente de los Estaos Xuníos d'América en 1985. En setiembre del añu 2000 Steve Wozniak foi investido na galería de la fama d'inventores nacionales.

En 1997 foi nomáu miembru del muséu d'historia de la informática. Wozniak foi donante y benefactor del San José’s Children Discovery Museum (y callar frente a esti muséu recibió'l nome de Woz Way nel so honor). Desque dexara Apple Computer, Woz apurrió tol dineru, según una gran parte del soporte téunicu del distritu llocal de Los Gatos School (el distritu nel que vive y nel que los sos fíos van al colexu).

En 2001 Woz fundó Wheels of Zeus, que'l so acrónimu ye “WoZ”, una empresa que crea teunoloxía GPS ensin cables col fin de «ayudar a la xente corriente a atopar les coses de tolos díes». Nesi mesmu añu, xunir a la directiva de Danger, Inc., fabricante del Hip Top (tamién conocíu como T-Mobile). En mayu de 2004, tres el nomamientu del Dr. Tom Millar, Woz foi nomáu doctor *honoris causa* de Ciencies pola Universidá estatal de Carolina del Norte pola so contribución nel campu de los ordenadores personales.

En 2005 concediéron-y el honoris causa d'Inxeniería na Universidá de Kettering, en Flint, Michigan.

Na actualidá, Woz ta interesáu nos piqueru láser.

Woz tamién ye conocíu por ser un escelente chanciosu. Encánta-y faer rir a la xente. Tamién ye conocíu por pagar servicios utilizando un billete furáu de 2 dólares del so bloc de dineru.

## Vida privada
Wozniak vive en Los Gatos, California. El so xuegu favoritu ye'l Tetris. Na década de 1990 unvió tantos resultancies altes al Nintendo Power que yá non se los publicar. Entós empezó a unvialos sol nome de "Evets Kainzow", que ye'l so nome invertíu.

Tamién ye miembru de la masonería, a pesar de nun tener fe nun ser supremu (que ye riquíu poles normes masóniques). En 1980 empecipiar en Charity Lodge Non. 362 en Campbell, California.

Ta casáu con Janet Hill. Según el so exnovia Kathy Griffin, “Él conocer y bien llueu yá taben comprometíos. Cené con ellos y ella ye mil veces más apropiada que yo.”

Dende la década de 1980 ye usuariu del tecláu Dvorak

## Cultura popular
Una conocida frase de Woz que reza «Nunca te fíes d'un ordenador que nun puedas tirar pela ventana» apaez nel xuegu *[[Civilization IV]]* cuando los xugadores afayen la teunoloxía informática mientres los xuegos individuales.

Na película *[[Camp Nowhere]]*, el personaxe qu'interpreta Christopher Lloyd chantajea a los padres al unviar a los sos fíos a un campamentu informáticu col nome falsu de Steve Wozniak.

Apaeció como sí mesmu nel segundu episodiu de la cuarta temporada de *[[The Big Bang Theory]]*, apaez nel restorán Cheesecake Factory calteniendo un curtiu diálogu con Sheldon Cooper (Jim Parsons).

Na película biográfica sobre Steve Jobs, *[[Jobs (película)|Jobs]]* (2013), Wozniak ye interpretáu pol actor Josh Gad.

## Segway Polu
Woz ye miembru de los entusiastes de la badea de Segway y miembru del equipu de Polu Segway. El so xuegu ye tan competitivu qu'inclusive podría calificase como agresivu. Woz y los Silicon Valley Aftershocks fueron desafiaos a un partíu pol equipu de los New Zealand Pole Blacks, acabante formar. El partíu acabó n'empate (2-2), colo que'l troféu de la Woz Challenge Cup quedar en Auckland. Los Pole Blacks visitaron los EE.&nbsp;UU. en 2007 pa quedase col troféu.

Woz creó otru tornéu col so equipu (el primer tornéu de polu internacional Segway HT) y los sos compañeros y los NZ Pole Blacks van vese beneficiaos pola creación d'un tornéu con tanta importancia.

## Ver tamién
* Pirates of Silicon Valley: película sobre Apple y Microsoft. L'actor Joel Slotnick encarna a Stephen Wozniak.
* Apple I
* Apple II
* Apple Computer Inc.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Charra Maxistral De Stephen Wozniak en Guayaquil Ecuador 
* Biografía de Steve Wozniak 
* Patente 4136359 de EE.UU ''Microcomputer for use with video display'' 
* Páxina personal de Steve Wozniak
* Entrevista: Muséu de teunoloxía de San José
* 
* Steve Wozniak fala de forma improvisada sobre la so hestoria en GnomeDex 2004
* Biografía de Steve Wozniak 
* Participación de Wozniak en This Week in Tech
* Páxina de Dot Eatersen la que falen sobre un artículu de Wozniak y la fuga de Atari
* Entrevista con Steve Wozniak en Stanford Cardinal Pescudar en 2005
* Steve Wozniak describe cómo creó l'Apple I y l'Apple II
* Entrevista con Woz estrayíu del Failure Magacín de xunetu de 2000 
* Muerte Steve Jobs especial RTVE.es
* Entrevista con Woz en Colbert on Demand