Liquidambar orientalis

***Liquidambar orientalis***, ye una especie perteneciente a la familia Altingiaceae.

## Hábitat
Ye un árbol caducu del xéneru *[[Liquidambar]]*, natives de la rexón del Mediterraneu oriental, que s'atopa principalmente nes llanures d'hinchente del suroeste de Turquía.

Alcuéntrase nos montes Terciarios de la zona especialmente protexida ente Dalyan y Köyceğiz na provincia de Muğla, onde una zona de 286 hectárees retiraes de la producción ye como una reserva natural y arboreto pa la preservación de la especie. Un gran colonia tamién arrodia Marmaris. Estos dos árees son les más conocíes anque una gran población que toma casi 100 hectárees tamién s'atopa nuna rexón interior na provincia d'Aydın ente los distritos de Cine, Köşk y Umurlu. Sicasí, otra área forestal de (88,5 hectárees) so proteición alcuéntrase en Burdur nel distritu de Bucak xunto al banzáu de Karacaören nel camín escontra Antalya. Los árboles tamién s'atopen llocalmente en Denizli 's nos distritos Beyağaç y Tavas. L'área total de montes puros de *Liquidambar* en Turquía toma 1348 hectárees, toes nel suroeste de les rexones del país. L'actual estensión tien un marcáu amenorgamientu dende'l deceniu de 1940 que tenía'l nivel de 6000-7000 hectárees, anque les midíes de proteición y d'infraestructura nel llugar dende'l deceniu de 1980 ayudó a detener la perda de les colonies y dio llugar a leves meyores.
## Descripción
Ye una gran árbol d'hasta 20 m d'altor que s'atopa bien ramificáu y con una gruesa corteza de color gris púrpura, que presenta canales secretores na parte superficial del migollu. Les fueyes son de color verde brillante, palmetaes, con trés o cinco lóbulos colos márxenes serraos, brillantes pol fexe y pálides pol viesu. Les flores son de color blancu y arrexuntar en amentos masculinos y femeninos. Los primeros son cónicos y los segundos globulosos. El frutu consiste en dos cápsules oblongues con una celda interna con numberoses granes.

## Usos
El nome en turcu pa la especie en particular ye **Günlük ağacı**, ente que los árboles del xéneru nel so conxuntu denominar **ağacı Sigala**. 

La estracción de la so cazumbre y la producción d'una base d'aceite d'ellos (Sigala yáğı), según les esportaciones d'estos productos, desempeñen un papel importante na economía llocal. 

La recoyida de la cazumbre y la preparación d'aceite ye bien duradera y da xeres de mayu a payares. 

Hai tres tipos de estoraque preparáu:

* Estoraque puru. Ye la corteza y la resina del benjui.
* Estoraque ceremonial. La resina del benjui con cachos de corteza, entemecíu con sangre de diversos tipos d'inseutos como la cochinilla, escarabayu rei, abeya o formiga. Al eslleise n'agua y aceite, puede utilizase pa tiñir texíos o pa pintar sobre piedra. Los azteques utilizar pa pintar el cuerpu de los guerreros enantes de les batalles. Tamién, con estoraque ceremonial tiñíense les ropes de les muyeres azteques que fueren prometíes en matrimoniu a un miembru de la clase de los Pipiltin[//es.wikipedia.org/wiki/Tao_mexica].
*Estoraque real. Ye la resina del benjui entemecida con delles especies de flores esmagayaes. Utilizar pa la industria cosmético o pa tiñir texíos, tamién ye usáu como inciensu.

Esiste'l peligru pa l'actual xeneración de maestros encargaos de la formulación del aceite de que nun se sustituyirán nun futuru próximu.

## Propiedaes
L'aceite llamao estoraque utilízase externamente pa tratar abrasiones, ansiedá, bronquitis, catarros, tos, cortes, tiña, la sarna, rellacionaos col estrés y les firíes. 

L'aceite esencial contién styrol, vanillina, alcohol fenilpropílico, bencílico, etílicu y cinámico.

## Taxonomía
*Liquidambar orientalis* describióse por Philip Miller, y espublizóse en *[[The Gardeners Dictionary]]*: . . . eighth edition non. 2. 1768.<

;Etimoloxía:
***Liquidambar***: nome xenéricu que deriva de la pallabra llatina *liquidus* y la pallabra árabe pa *ambar*, aludiendo al líquidu de color ámbare que produz.

***orientalis***: epítetu llatín que significa "oriental".

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les altingiacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* (full text) 
*  
*