Milles de la Polvorosa

**Milles de la Polvorosa** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.

Asítiase na contorna de Benavente y Los Valles, na confluencia de los ríos Tera y Esla, cerca d'una antigua calzada romana. El conceyu constituyir una sola llocalidá, que'l so términu tien una superficie de 18,12&nbsp;km² y, según los datos del padrón municipal  del INE, cuenta con una población censada de  habitantes. El so edificiu más emblemáticu ye la ilesia parroquial de San Miguel Arcánxel, d'estilu románicu, na que destaca la so bóveda y el retablu mayor barrocu. L'espaciu natural nel que s'asitia, favoreció la creación d'una gran zona d'ociu xunto al ríu. 

## Topónimu

Rexístrense formes medievales del nome: Emellas, Iemelles, Emelas, Esmornies, Meles, y similares. Pa la so interpretación puede siguise a Carrera de la Red, que, ensin alcontrar el topónimu, proponía partir de llatín “gĕmĕllus” (ximielgu). va tratar d'una forma locativa del plural gĕmĕllis, magar el zarru de la vocal final constátase tamién en topónimos descendientes d'acusativu femenín gĕmĕllas. Los topónimos de base gĕmĕll- aluden a formes del terrén, roques o árboles que la so guarda empareyada suxer la de dos hermanos mellizos. Milles asítiase xunto a dos pandielles (Tesu del Güe o'l Sierro, y El Montico), próximos ente sigo y d'altor esautamente igual (744 m), dixebraos por un angostu valle. Probablemente esti fechu diera llugar al nome. La vinculación a la voz "llapada, lama" (prau húmedu), con falsa deglutinación del artículu, que se suxer nuna referencia anterior, ye incorreuta.

## Xeografía física

El so términu ta delimitado por dos grandes ríos, el Esla y el so afluente'l ríu Tera. El so relieve ta condicionáu peles nidies llombes, El Sierro y El Montico, quedando'l restu del conceyu en zones de terraza de aluvial, La Vega.




## Historia

La confluencia del Tera y el Esla apaez con signos d'habitación dende la Prehistoria, como los del "castru de La Madalena" o "Socastro", asitiáu sobre una llomba compartida polos términos de Milles de la Polvorosa y Mózar, que les sos prospecciones confirmaron la so ocupación dende la dómina celtibérica hasta'l sieglu XVI, en que quedó despobláu. Na zona de "El Prioratu" afayar en 1985 un miliario de granitu, de la dómina de Nerón, que marca *CCLIX* milles (unos 383 km), que son xustamente los que se cunten dende Augusta Emerita hasta ellí, magar hai diverxencies ente los partidarios de considerar si perteneció o non a la Vía de la Plata. El miliario orixinal caltener nel Muséu de Zamora, magar al remocicase la plaza principal de Milles instalóse nella un retruque.

Na Edá Media, la victoria nel añu 878 de los exércitos asturlleoneses d'Alfonsu III na batalla de la Polvorosa, nes cercaníes de la llocalidá, foi decisiva pa la posterior integración y repoblación de la llocalidá de Milles, que quedó integrada nel Reinu de Llión. De dómina medieval esisten diversos documentos que menten la esistencia d'una ponte sobre'l Esla, denomináu "Ponte de Deustamben" (Ponti de Deus tam bene), documentáu yá nel 1140 y asitiáu na zona denomada "El Prioratu". N'el so cercanía atopaba una villa, la ilesia de Santa María, un hospital, aceñas, molinos y fontes, xunto coles sos tierres de llabrar, praos y montes. Toos estos bienes fueron donaos al monesteriu de Benevívere, asitiáu xunto a Carrión de los Condes. La donación foi condicionada a que los monxos nun lu convirtieren nuna granxa y que pertenecieren a una abadía filial del monesteriu, dando orixe a la creación d'un prioratu que condicionaría parte de la historia de Milles.

Darréu, na Edá Moderna, Milles foi una de les llocalidaes que s'integraron na provincia de les Tierres del Conde de Benavente y dientro d'esta na Merindad de la Polvorosa y la receptoría de Benavente. Sicasí, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, quedando integrada en 1834 nel partíu xudicial de Benavente.

A lo último, cabo señalar que l'allugamientu del nucleu habitáu nun foi única a lo llargo del tiempu, tando enantes asitiáu en terrén de vega, más baxu y cercanu al ríu Esla, onde foi destruyíu por una riada, siendo entá visibles los restos de les muries del campusantu na paraxa denomada "Lugar Viejo".

## Patrimoniu
La ilesia parroquial de San Miguel Arcánxel, d'estilu románicu, ye'l finxu arquiteutónicu más destacable de Milles, destacando nella'l so retablu mayor barrocu.

## Servicios
Ente les sos instalaciones comuñales atópase un gran frontón cubiertu. Coles mesmes, el ríu Tera dispón de delles barbacoes pa dir pasar ellí los díes de fiesta con tola familia, dellos merenderos con bancos y un chiringu nel cual pueden mercase bébores. Nel ríu Esla esiste un escenariu de pesca deportivu-social destináu a la pesca de ciprínidos (carpes). Ta asitiáu xunto a la desaguada del ríu Tera y bien cercanu a la so zona de recréu.

## Demografía

## Fiestes
En Milles celébrase la festividá de San Miguel, el 29 de setiembre, y la de Santa Bárbara, el 4 d'avientu.

## Referencies