open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Capital Iberoamericana de la Cultura

**Capital Iberoamericana de la Cultura** ye un títulu conferíu pol comité sectorial de la Unión de Ciudaes Capitales Iberoamericanes a una ciudá iberoamericana, que mientres un añu tien la posibilidá d'amosar el so desenvolvimientu y vida cultura-yos. Delles ciudaes iberoamericanes aprovecharon esta designación pa tresformar dafechu les sos estructures culturales y ser reconocíes nel ámbitu internacional. Cuando una ciudá ye nomada capital iberoamericana de la cultura, nella desenvuélvense tou tipu de manifestaciones artístiques.

## Historia
Nominación que da la **UCCI** (*Unión de Ciudaes Capitales Iberoamericanes*) cada añu, ente les distintes ciudaes postulantes d'Iberoamérica; el comité sectorial de la UCCI ye l'ente rector en faer les nominaciones cada añu. Embaxo se listan les ciudaes nomaes dende la so fundación. Les ciudaes que se faen acreedores d'esti méritu tienen de participar viviegamente nos procesos d'organización de les ciudaes iberoamericanes pa la Cultura, según nes redes y comités (como los formulaos na Axenda&nbsp;21 de la cultura, que consiste nun marcu de política por que la diversidá cultural y l'exerciciu de los derechos culturales convertir nuna realidá continental). L'Institutu Distrital de Cultura y Turismu de Bogotá ye co-fundador de la Rede Interlocal pola Cultura qu'arrexunta cuasi 50&nbsp;ciudaes iberoamericanes y participa viviegamente nel comité de cultura del grupu Ciudaes y Gobiernos Llocales Xuníos (**CGLU**) que formuló en 2004 l'Axenda&nbsp;21 de la cultura. A lo llargo del tiempu esta distinción foi dada más d'una vegada a delles ciudaes. Esti privilexu ye común, una y bones delles capitales o ciudaes fueron reelixíes per segunda vegada, como por casu: Bogotá (Colombia), Lisboa (Portugal), Managua (Nicaragua), Montevideo (Uruguái), La Paz (Bolivia) o Ciudá de Panamá (Panamá).

## Capitales Iberoamericanes de la Cultura
Hasta agora, fueron escoyíes como Capital Iberoamericana de la Cultura:

## Referencies
Carta de la llingua francesa

La **Carta de la llingua francesa** ye una llei (Llei 101) na que se definen los derechos llingüísticos de tolos ciudadanos de Quebec y declarando oficial l'idioma francés n'agostu de 1977 mientres el mandatu de René Lévesque. La llei surdió 3 años dempués de la Llei sobre l'Idioma Oficial (Llei 22), pasada pol gobiernu anterior en xunetu de 1974. Antes d'esta fecha, Quebec yera la única provincia billingüe (inglés/francés) de Canadá.

## Oxetivu
Al entamu d'esta Carta axústase que l'Asamblea Nacional de Quebec ta resuelta a faer del idioma francés la llingua del Estáu y de la Llexislación, según la llingua d'enseñanza y de trabayu, de les comunicaciones, del comerciu y de los negocios.

Otramiente, méntase que l'Asamblea Nacional espera algamar esti oxetivu nun ambiente de xusticia y d'apertura, al respective de les instituciones de la comunidá quebequense de fala inglesa, a la que se dexa estudiar na so llingua, y d'otres minoríes étniques, reconociendo la so contribución al desenvolvimientu de Quebec.

A lo último, reconózse-yos a los amerindios y a los Inuit de Quebec, descendientes de los primeros habitantes del país, el derechu de caltener y desenvolver les sos llingües y cultures d'orixe.

## Referencies

## Enllaces esternos
Casu abesivu

L**'abesivu** ye un casu gramatical qu'espresa l'ausencia de daqué. Equival al usu de la preposición *ensin* n'asturianu. Atópase sobremanera nes llingües uráliques, como por casu el finés. Nesta llingua emplégase en rares ocasiones, con esceición de delles frases feches. N'estoniu tien más usu.

## Exemplos
*N'estoniu (el sufixu ***-ta***): 
:*isa* «padre», *isata* «ensin padre»

*En finés (el sufixu ***-tta***): 
:*balto* «casa», *talotta* «ensin casa»

## Referencies

## Enllaces esternos
Carlos Ruiz González

**Carlos Ruiz-González** (Barakaldo, Vizcaya, 1969), ye llicenciáu en Derechu pola Universidá de Deusto, Diplomáu pola Trinity High School (Washington, PA), y Master n'Auditoría Interna y Control de Xestión por l'École de Commerce de Toulouse. 

Dende'l primeru d'agostu de 2017 ye Cónsul nel Consuláu Xeneral d'España en L'Habana (República de Cuba) a onde llegó procedente del so puestu de Conseyeru Cultural y Direutor del Centru Cultural d'España en Méxicu adscritu a la Embaxada d'España nesi país, cargu que desempeñó dende'l 1 d'agostu de 2014 hasta'l 31 de xunetu del 2017 .

## Esperiencia profesional
Ingresó na Carrera Diplomática en 1999. La so esperiencia profesional empezó nel añu 2000 como Xefe de Serviciu nel Gabinete del Secretariu Xeneral d'Asuntos Esteriores del Ministeriu d'Asuntos Esteriores y Cooperación d'España. Un añu más tarde foi destináu a El Salvador, onde ocupó'l cargu de Secretariu na Embaxada d'España en San Salvador encargáu de los asuntos consulares y de cooperación exerciendo como direutor en funciones del Centru Cultural d'España na capital salvadoriana.

En 2002, foi adscritu a la Representación Permanente d'España ante les Naciones Xuníes en Nueva York mientres el primer trimestre de la Presidencia española del Conseyu de la Xunión Europea.

En 2003 tornó a España como Vocal Asesor nel Departamentu de Protocolu de la Presidencia del Gobiernu d'España, yá que ocuparía hasta 2005, añu nel qu'empezó la so actividá como Conseyeru Políticu na Embaxada d'España n'Arxel (Arxelia), encargándose de los asuntos políticos, culturales y de cooperación, cargu qu'ocuparía hasta 2007. Paralelamente participó, en 2006, na puesta en práctica del Plan África, exerciendo como Conseyeru de la Embaxada d'España en Abidjan (Costa de Marfil) con residencia en Monrovia (Liberia).

En 2007, Carlos Ruiz pasó a ocupar la Segunda Xefatura na Embaxada d'España en Bucarest (Rumanía). 
Tres años dempués, y hasta 2012, treslladar a Ankara (Turquía) pa exercer como Conseyeru Cultural na Embaxada d'España nesi país.
A principios d'esi añu treslladar a Madrid pa desempeñar el cargu de Direutor del Gabinete Téunicu de l'Axencia española de Cooperación Internacional pal Desarrollu (AECID). 

Nel branu del 2013, incorporóse como Vocal Asesor encargáu d'asuntos americanos, culturales y de cooperación nel Gabinete del Ministru d'Asuntos Esteriores y de Cooperación.

## Condecoraciones
* Caballeru de la Orde de Carlos III.
* Comendador de la Orde d'Isabel la Católica.
* Comendador de la Orde del Méritu Civil.
## Referencies

## Enllaces esternos
Casu adesivu

En llingüística, el **casu adesivu** ye'l cuartu casu llocativu. Esti casu espresa la posición nun llugar abiertu (n'oposición al casu inesivu) con respectu al qu'esiste una proximidá inmediata de daquién o daqué. En dellos contestos, l'adesivu finés puede traducise poles construcciones preposicionales «sobre» o «enriba de» y n'otros casos a cencielles cola preposición «en», pero indicando una posición allegante, cercanía o contautu, nunca llocalización «dientro» del sustantivu n'adesivu (en tal casu utilizaríase l'inesivu). El restu de los sos usos derivaríen d'esti significáu principal.

Los otros casos locativos en finés son:
*Casu elativu («fora de»)
*Casu ilativu («escontra adientro de»)
*Casu inesivu («dientro de»)
*Casu alativu («a», «escontra»)
*Caso ablativu («*dende fora de*»)

Exemplos:
*En finés, el sufixu que s'emplega pa espresar el casu adesivo ye «*-lla/-llä*», por casu «*ikkuna*» significa «ventana» y «*ikkunalla*» significaría «*à la fenêtre*» en francés.
*N'húngaru, utilicen los sufixos «-nál/-nél:». «*A fal*» significa «el muriu» y «*a falnál*» significa «cerca del muriu», «nel muriu» (puestu o colgáu).

## Referencies
Casu adlativu

El **casu adlativu** ye un casu gramatical que se da en ciertes llingües, como'l vascu, l'estoniu, l'húngaru, el finés, el turcu o'l quenya, llamáu tamién *aditivu* o *alativu*, que tien como finalidá indicar la direición «escontra» daqué.

## Referencies
Casu absolutivu

L**'absolutivu** ye un casu gramatical carauterísticu de les llingües ergatives, que sirve pa marcar tanto'l suxetu de los verbos intransitivos como l'oxetu de los verbos transitivos. Oldea col casu ergativu, que marca'l suxetu de los verbos transitivos.

## Exemplos
Por casu, n'eusquera el sustantivu *mutil* («rapazu») toma la desinencia **absolutiva** singular *-a* como suxetu de la oración intransitiva:
:*mutil*'a** etorri da'' («el rapazu vieno»)
Otra manera, como oxetu de la oración transitiva, suxetu lleva la terminación **ergativa** singular ''-ak'':
:''Irakasle**ak** tulle ikusi du'' («el maestru vio al rapazu»)
Nun hai que confundir esti casu col absolutivu plural, que tamién s'espresa por ''-ak'':
:''mutil**ak*' etorri dira* («los rapazos vinieron»)

Sicasí, ye bien común nun entender por qué «el rapazu» o «el maestru» nun son un suxetu prototípicu n'euskera yá que sí lo son n'asturianu y eso débese a la traducción. Si tomamos la sintaxis del euskera y traducimos la cláusula reformulada cola del asturianu perdemos el significáu orixinal. La traducción lliteral sería «en cuanto al rapazu, vieno / en cuanto al maestru, vio al rapazu».

## Otros usos
En náhuatl usóse tradicionalmente'l términu «absolutivu» pa la forma absolutiva non poseyida del nome. Esta forma absolutiva nun tien nada que ver cola ergatividá, sinón cola oposición poseyíu/non poseyíu de los nomes. En náhuatl la forma base del sufixu d'absolutivu ye *-tl* (esistiendo como alomorfos condicionaos *-tli*, *-itl* y *-li*).

Por estensión les marques d'otres llingües utoazteques derivaes del proto-utoazteca **-ta* llámense absolutivos, anque en delles llingües esti sufixu realmente marca de casu acusativu, anque deriva d'un absolutivo orixinal que la so función ye malo de precisar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Casu causal

El **casu causal** o **causativu** (embrivíu **CAUS**), ye un casu gramatical qu'indica que'l sustantivu marcáu ye la causa o razón de daqué. Por casu, n'euskera utilízase la terminación -arengatik pal singular y -engatik pal plural.

## [[Gramática del húngaru|Húngaru]]

## Referencies

## Enllaces esternos
* What is causative case? (n'inglés)
Casu comitativu

El **casu comitativu** (dacuando llamáu **asociativu**) ye un casu gramatical qu'espresa la rellación de compañía. Dalgunes de les llingües nes que s'emplega esti casu son el finés, el vascu, l'húngaru y l'estoniu.

N'estoniu, el comitativo fórmase añadiendo'l sufixu *-ga* al xenitivu cuando'l númberu ye singular:

* *nina* (nominativu: «ñariz») → *nina* (xenitivu) → *ninaga* (comitativu: «con una ñariz»)
* *koer* (nominativu: «perru») → *koera* (xenitivu) → *koeraga* (comitativu: «con un perru»)

Amás, si añaden los sufixos *-de* y *-ga* al partitivu en plural: 

* *leht* (nominativu: «fueya d'árbol, páxina») → *lehte* (partitivu) → *lehtedega* (comitativu: «con fueyes»)
* *kass* (nominativu: «gatu») → *kassi* (partitivu) → *kassidega* (comitativu: «con gatos»)

N'estoniu, el comitativo emplégase cuando s'utiliza un instrumentu - *kirvega* («con un hachu / utilizando un hachu») o pa denotar tresporte *laevaga* («en barca»).

## Referencies
Casu delativu

El **casu delativu** ye'l casu gramatical qu'indica *movimientu dende una superficie*, siendo por tanto un casu del tipu llocativu/direicional.

Dase en delles llingües flexives, como l'húngaru, qu'amás ye una llingua aglutinante, y en ciertos pronomes del finés (que tamién lo ye).

## Referencies

## Enllaces esternos
Casu distributivu

El **distributivu** ye unu de los venticinco casos del idioma húngaru que puede indicar manera (*egy<u>|enként</u>*: unu a unu) o tiempu (*Tea|<u>nként</u>*: peles tardes). Vease esta seición para más exemplos.

## Húngaru

## Referencies

## Enllaces esternos
Casu elativu

El **[[casu (gramática)|casu]] elativu** (del llatín *efferre*, «traer o sacar») ye un casu locativu de llugar «d'ónde» que significa «(fuera) de», indicando movimientu escontra fuera del llugar indicáu pol sustantivu. Podría traducise al llatín por aciu la preposición *ex*. Puede tener otros significaos figuraos derivaos d'esti significáu orixinal.

En finés, l'elativu suelse formar añadiendo «*sta/stä*», n'estoniu añader «*st*» al raigañu en xenitivu y n'húngaru emplégase'l sufixu «*ból/ből*».

«(Fuera) de la casa» dizse:
* Finés: «*talosta*» (*balto*: casa)
* Estoniu: «*majast*» (*maya*: casa)
* Húngaru: «*házból*» (*fai*: casa)

Los otros casos locativos en finés son:
* Casu inesivu («dientro de»)
* Casu ilativu («escontra adientro de»)
* Casu adesivu («sobre» indicando llocalización)
* Casu alativu («sobre» indicando desplazamientu)
* Caso ablativu ("*from off of*")

## Otros significaos
El términu *elativu* tamién puede referise a la forma d'un sustantivu qu'espresa'l conxuntu dientro del cual otru sustantivu tien en mayor grau que los demás la cualidá espresada por un axetivu superlativu, por casu «la persona más estraña del mundu».

## Enllaces esternos
Casu ilativu

El **[[casu (gramática)|casu]] ilativu** ye'l tercer casu locativu y significa «escontra adientro de» en finés y húngaru. Por casu: n'húngaru «*a házba*» significa aproximao «desplazamientu escontra adientro de la casa».

Los otros casos locativos en finés son:
*Casu elativu («fora de»)
*Casu inesivu («dientro de» indica llocalización)
*Casu adesivu («sobre» indicando llocalización)
*Casu alativu («sobre» indicando desplazamientu)
*Caso ablativu ("*from off of*")

## Referencies
Casu inesivu

El **casu inesivu** ye un casu llocativu. Esti casu indica'l llugar onde asocede l'acción o'l procesu espresáu pol verbu. Contién el significáu de la preposición «en». Por casu: en finés, "*balto*" significa «casa» y "*talossa*" significa «na casa». Esa mesma espresión, n'estoniu, dizse "*mayes*" y n'húngaru, "*házban*".

En finés, esti casu suelse formar añadiendo'l sufixu "*ssa/ssä*" y n'estoniu el sufixu "*s*" al lexema en xenitivu. N'húngaru, el sufixu "*ban/ben*" ye'l que s'emplega con más frecuencia pa esti casu, pero tamién utilicen otros sufixos, como por casu *-on, -re, -en*. Estos y otros sufixos úsense especialmente acompañando nomes de ciudaes.

En finés, l'inesivu ye'l primeru d'una serie de seis casos locativos, que'l so significáu básicu correspuende con preposiciones o espresiones preposicionales n'asturianu. 

Los otros casos locativos en finés son:
*Casu elativu («fora de»)
*Casu ilativu («escontra adientro de»)
*Casu adesivu («sobre» indicando llocalización)
*Casu alativu («sobre» indicando desplazamientu)
*Caso ablativu («dende», «por fuera de», «ensin», «saliendo de»; indica desplazamientu alloñar de daqué, separación)

## Referencies
Casu sociativu

El **casu sociativu** ye'l casu qu'espresa n'húngaru en compañía de qué persona se lleva a cabu l'aición o qué posesiones d'una persona tomen parte na aición (xunto colos sos propietarios). Esti casu yá ta en desusu frente al más usual instrumental-comitativu.

## Ver tamién
* Casu asociativu

## Referencies

## Enllaces esternos
Casu superesivu

El **casu superesivu** ye'l casu gramatical qu'indica **posición sobre la superficie de dalgo**.

Ye carauterísticu de les llingües fino-úgriques, ente que lo normal ye usar preposiciones.

Por casu, n'húngaru: "*a könyveken*" significa "sobre los llibros".

En finés dase en dellos pronomes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Catañol

El **catañol** ye una xíriga aniciada en Barcelona y la so área metropolitana basada na llingua castellana con influencies del catalán. Considérase una fala vulgar anque ye bien común ente la xente nuevo de Barcelona. Nació a lo llargo del sieglu XX cola llegada d'inmigrantes a Cataluña dende'l restu d'España.

El términu *catañol* ye un acuñamientu d'orixe popular basada nes pallabres catalán y español. 

## Exemplu
### Gramática
* Uso de verbos puramente catalanes como *me atabalas* («me agobias») o *me agradas* («me gustas»).
* Construcciones del catalán cotidianu pero que son arcaísmos en castellán, como *he de hacer* («tengo que hacer»).

### Ortografía
* Uso de la lletra x o tx pa sustituyir al dígrafu ch.
* Cayida del signu d'interrogación a principiu de la entruga («¿»).
* Usu de la ny pa sustituyir a la ñ.

### Léxicu
* Usu d'espresiones catalanes como *adéu* («adiós»), *Déu n'hi do!* (espresa sorpresa), *prou!* («¡basta!»), *macu* («bonito»)...
* Traducción lliteral d'espresiones catalanes como ye'l casu de *me sabe grave* ('em sap greu', me sabe mal), *Te encuentro a faltar* ('et trobo a faltar', te echo de menos) o *hacemos un pensamiento* ('fem un pensa' o 'fem un pensament', vamos pensando en...).

## Ver tamién
* Castrapo
* Alemañol
* Amestáu
* Llanín
* Lunfardo

## Referencies

## Enllaces esternos
Centru Cultural Coreanu n'España

El , foi creáu en xunu de 2011 al traviés del ministeriu de cultura, deportes y turismu de Corea del Sur como un institutu que'l so meta ye tremar la cultura coreana per tol mundu. Representa y promueve la cultura tradicional coreana, como l'arte, la música y la cinematografía. Imparten cursos de Hangul y talleres colos que tol mundu puede participar y enfusase na cultura coreana. L'oxetivu d'esti centru ye consiguir que muncha xente tenga al so algame material ya información por que conozan los encantos de la cultura coreana. Ta asitiáu nel Paséu de La Castellana 15, en Madrid, España.

El Centru Cultural Coreanu tien programes como: 
* Evento/Exposición culturales 
* Cine coreanu
* Cursos de Hangul: primerizos y básicu
* Baduk: nivel principiante
* Pintura coreana: Sumukhwa, tinta coreana
* Taller de papel coreanu Hanji: Muñeques de papel coreanu, papiroflexa
* Gukak, Música tradicional coreana: Preséu Janggo
* Taller de K-Pop: comprensión de la lletra, hestoria del k-pop etc.

## Presidentes




## Otros centros culturales coreanos nel mundu

### Asia




### Oceanía




### América




### Europa




### Africa





## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del Ministeriu de Cultura, Deportes y Turismu de Corea
* Páxina oficial del Centru Cultural Coreanu n'España
* Páxina oficial del Centru Cultural Coreanu n'América Llatina
* Facebook del Centru Cultural Coreanu n'España
* Páxina oficial de la embaxada de la república de Corea nel reinu d'España
Champañés

El **champañés** o **llingua champañesa** ye una de les llingües d'oïl principalmente falada en Champaña, pero tamién en Islla de Francia (la rexón de París), Valonia (na comuña de Vresse-sur-Semois y al sur de la provincia de Luxemburgu). Ye una de les llingües rexonales reconocíes por Francia; el champañés ardíciase tamién del decretu de proteición de les llingües rexonales endóxenes de la Comunidá francesa de Bélxica.

## Bibliografía
* Bourcelot, Henry. «L'histoire et la géographie lingüistique à la lumière de l'Atles lingüistique de la Champagne et de Brie» dins *Les dialectes romans de la France*. Centre National de la recherche scientifique. Paris, 1973 
* Cerquilini, Bernard et al. *Les langues de France*, 2003
* *Paroles d'Oïl*, DPLO, Mougon 1994, ISBN 2-905061-95-2

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diccionarios de Champañés
* Vocabulariu arrexuntáu por Y. Saubinet (1858)
* Champañés de Briard
* Un Pdf sobre les fales champañesas
Chukchansi

**Chukchansi** ye una llingua indíxena de la familia de les llingües yokuts falada nos Estaos Xuníos, nel sur de California.

## Clasificación
El chukchansi ye un de los dialeutos norte, clasificaos nel « valley yokuts ». Ye probablemente cercanu del dumna.

## Ver tamién
* llingüísticu
** llista de llingües
*** llingües per familia ****
llingües indíxenes
***** llingües penutíes
****** llingües yokuts

## Referencies

## Enllaces esternos
Cilindru de Nabonido

El **Cilindru de Nabonido** ye un testu estensu nel cual Nabonido (556-539 e.C.), l'últimu rei del Imperiu neobabilónicu, describe los arreglos de tres templos: el santuariu del dios llunar Sin en Harrán, el de la diosa guerrera Anunitu en Sippar, y el del dios solar Shamash en Sippar. 

Topáronse dos copies del testu, inscrites n'acadiu cuneiforme sobre cilindros pa ser utilizaes como depósito de fundación. Una d'elles, topada nel palaciu de Babilonia, atópase güei en Berlín, ente que la otra, proveniente de Sippar, topar nel Muséu Británicu de Londres. El testu foi redactáu depués del regresu de Nabonido de la so estancia nel oasis árabe de Taima, pero antes de la conquista del rei persa Ciro el Grande, el que ye mentáu como un preséu de los dioses.

El cilindru de Nabonido contién ecos de depósitos de fundación más tempranos, coles mesmes que presenta les mesmes temes qu'otros posteriores, como'l famosu Cilindru de Ciro: la titulatura real, plegaries y la hestoria d'un dios que, enoxáu pol estáu d'abandonu del so santuariu, reconciliar col so pueblu y ordena la restauración del templu, y de un rei qu'obedez y amonta piadosamente les ufriendes.

## Bibliografía
*Paul-Alain Beaulieu, *The Reign of Nabonidus, King of Babylon 556-539 B.C.* (1989)

## Referencies

## Enllaces esternos
*Cylinder of Nabonidus nel Muséu Británicu (n'inglés).
*Nabonidus Cylinder from Sippar  Traducción inglesa.
*Nabonidus Cylinder from Ur  Traducción inglesa d'un testu rellacionáu.
Cirilización del coreanu

El **sistema Kontsevich ** (rusu: Система Концевича/Sistema Kontsevicha) pa la cirilización** **de la **[[Idioma coreanu|llingua coreana]]** foi creada pol académicu  Lev Kontsevitch (: Лев Концевич) basáu nel sistema enantes diseñáu por Aleksandr Holodovich (rusu: Александр Холодович). Esti sistema ye anguaño'l sistema principal pa trescribir pallabres coreanes a la llingua rusa.

## Introducción
Sistemes pa la cirilizacion del coreanu tuvieron desenvolviéndose tantu en Corea del Nortecomo en Corea del Sur. Sicasí, Kontsevich llevó a cabu'l trabayu la sistemización d'estes regles. En contraste con dellos sistemes de romanización del coreanu, la trescripción ta basada principalmente na pronunciación d'una pallabra, más que na so ortografía.

## Consonantes

### Inicial

### Final

### Regles de consonante medial
Delles lletres tán trenscrites de manera distinta metanes una pallabra cuando siguen otres lletres.

## Vocales

## Exemplos

## Notes
Los nomes tán escritos por apellíu primeru, siguíu per un espaciu y entós el nome de pila. Como regla, sílabes en nomes nun se dixebren.

## Ver tamién
* Romanización del coreanu
* Hangul
Cirilización del esperantu

Mientres la yera soviética, los esperantistes del esti escribíen frecuentemente'l **[[esperantu]] en [[alfabetu cirílicu|calteres cirílicos]]** una y bones les máquines d'escribir provistes de calteres llatinos yeren pocu comunes. Nos nuesos díes, l'usu del alfabetu cirílicu pa escribir esperantu yá nun ye tan necesaria. Puede ser usáu, sicasí, pa trescribir los testos de los manuales d'esperantu destinaos a los pueblos onde la llingua escribir por mediu del alfabetu cirílicu (lo cual representa a una metá de les llingües eslaves; la otra metá usa l'alfabetu llatín, a esceición del serbocroata qu'usa dambos alfabetos).

El sistema descritu equí tien oríxenes bielorrusu, rusu y serbiu.

## Treslliteración

## Exemplos de testos

### N'alfabetu llatín

*Artikolo 1-a de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj:*

: *Ĉiuj homoj estes denaske liberaj kaj egalaj laŭ dignu kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alía en spirito de frateco.*

### N'alfabetu cirílicu

*Артиколо 1-а де ла Универсала Декларацио де Ћомай Райтой:*

: *Чиуй ћомой естас денаске либерай кай егалай лаў дигно кай райтой. Или поседас рацион кай консциенцон, кай девус кондути уну ал алиа ен спирито де фратецо.*

### Traducción

Artículu 1ᵘ de la Declaración Universal de los Derechos Humanos:

: Tolos seres humanos nacen llibres ya iguales en dignidá y derechos. Tán dotaos de razón y de conciencia, y tienen de tratase los unos a los otros con espíritu de fraternidá.

## Referencies

## Ver tamién

* Alfabetu cirílicu
* Cirilización
* Ortografía del esperantu

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Kiel skribi Esperanton per la kirila skribo'' (Cómo escribir esperantu cola escritura cirílico) (n'esperantu)
Cockney

Un **cockney**, nel sentíu menos estrictu de la pallabra, ye un habitante de los baxos fondos del East End londinense. Esta área abarca los distritos de Aldgate, Bethnal Green, Bow, Hackney, Limehouse, Mile End, Old Ford, Poplar, Shoreditch, Stepney, Wapping y Whitechapel. D'alcuerdu a una vieya tradición, la definición llindar a aquellos que nacen dientro de la zona onde s'escuchen les campanes de Bow, esto ye, les campanes de St. Mary-le-Bow, Cheapside.

El términu utilizar d'esta manera dende 1600, cuando Samuel Rowlands mentaba a "un cockney de les campanes de Bow" (*a Bow-bell Cockney*) nel so obra satírica *The Letting of Humours Blood in the Head-Vaine*. John Minsheu (o Minshew) foi'l primer lexicógrafu que definió la pallabra con esti sentíu, na so obra *Ductor in Linguas* de 1617. Sicasí, les etimoloxíes que nos presentaba (de 'cock' y 'neigh' o del llatín *incoctus,* incultu) yeren meros camientos. Tiempu dempués, el Oxford English Dictionary esplicó de manera definitiva'l conceutu y determina el so orixe en *cock* y *egg*, siendo'l so primer significáu "güevu de forma rara" (1362), depués una persona inorante de modales campestres (1521) y más tarde el significáu con qu'acomuñamos anguaño al conceutu.

La ilesia de St. Mary-le-Bow foi destruyida mientres la Gran Quema de Londres y foi reconstruyida por Christopher Wren. Puesto que les campanes fueron destruyíes en 1941 mientres la Segunda Guerra Mundial polos bombardeos de la Alemaña nazi y nun fueron reemplazaes hasta 1961, hubo un periodu nel que podemos afirmar que nun nacieron cockneys 'auténticos'.

Los cockneys tienen un dialeutu y acentu distintivos, y con frecuencia empleguen la xíriga rimada Cockney.

Los siguientes son exemplos de cockneys n'obres de ficción:
* Eliza Dolittle, en *[[Pigmalión (obra de teatru)|Pigmalión]]*, de George Bernard Shaw (vease tamién *[[My Fair Lady (obra de teatru)|My Fair Lady]]*).
* *[[Tema de Lambeth]]*, novela de William Somerset Maugham.
* Alfie, protagonista de la película del mesmu nome.
* Sam Weller, na novela *[[Los papeles póstumos del Club Pickwick]]*, de Charles Dickens.
*Cockneys vs. zombis, onde los protagonistes que lluchen contra los zombis son un grupu de cockneys.
* Sid, en *[[La cayida de los xigantes (novela)|La cayida de los xigantes]]*, novela de Ken Follett.

## Fonoloxía y pronunciación
* Nun ye un acentu rótico.
*Cuando -er ta a la fin, pronúnciase o [ə] o [ɐ].
*Sufren un fenómenu llamáu *Th-fronting* que consiste en que'l soníu /θ/ camudar a /f/ y el soníu /ð/, por /v/, sacante cuando ta de primeres d'una pallabra (como en "the", "that", "them").
*La /h/ d'empiezu de pallabra nunca se pronuncia. Cuando va dempués, dacuando nun se pronuncia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Compañía de María pa la Educación de los Sordomudos

La **Compañía de María pa la Educación de los Sordomudos** o **Sociedá de María**, (en Llatín *Societas Mariae pro Educatione Surdorum et Mutorum*) ye na actualidá un institutu relixosu masculín de derechu pontificiu: los miembros d'esta congregación clerical retarden al so nome les sigles **S.M.**

## Historia curtia
L'institutu foi fundáu en 1840 en Verona pol sacerdote italianu Antonio Provolo (1801-1842) cola aprobación verbal del obispu de Verona Pietro Aurelio Mutti: dedicáu a la formación de la mocedá del 1830, el padre Provolo decidió que se dedicara puramente a la educación de los sordomudos usando, primero n'Italia, el métodu oral según el mímicu-xestual.

El fundador, fináu prematuramente, nun dexó regles escrites y foi'l so socesor na guía de la familia relixosa, Luigi Maestrelli na caña masculina, quien redactó les primeres constituciones de la compañía y Fortunata Gresner na caña femenina.

La congregación foi aprobada *[[ad experimentum]]* pola Santa Sede el 31 de xunetu 1857 y definitivamente el 3 d'agostu de 1937.

En 1950 realizóse la separación de les cañes masculina y femenina de la congregación recibiendo esta postrera l'aprobación definitiva de la Santa Sede'l 1-1-1984.

## Actividaes y espardimientu
Los relixosos de la Compañía dedicar a l'asistencia y educación de sordomudos.

La sede generalicia atopar en Verona.

Al 31 de xineru de 2005, l'institutu cuntaba con 3 cases y 27 miembros de los que 13 yeren sacerdotes.

## Referencies

## Bibliografía
**Annuario Pontificio per l'anno 2007*, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano 2007. ISBN 978-88-209-7908-9.
* Guerrino Pelliccia y Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (10 voll.), Edizioni paoline, Milano 1974-2003.

## Enllaces esternos
* 

*
Confederación Iberoamericana de Medicina Familiar y Comuñal

La **Confederación Iberoamericana de Medicina Familiar y Comuñal** (**CIMF**) dende 2003 atópase integrada na WONCA como la 6ª rexón. 

## Historia
Fundada en Caraques el 15 d'agostu de 1981, el so primer direutor xeneral y miembru fundador foi'l profesor Julio Ceitlin, según el Dr. Pedro Iturbe (Venezuela). En 1994 asocéde-y nel cargu'l Dr. Rubén Roa (Arxentina), quien xunto al Dr. Tomás Gómez Gascón (España, Presidente de CIMF), tresformen lo que daquella yera'l Centru Internacional pa la Medicina Familiar, nuna federación de sociedaes, colexos y asociaciones d'Iberoamérica. Dichu fechu concretar en Granada, n'ocasión del Congresu de la semFYC (añu 1996), siendo'l so primer presidente la Dra. Georgina Farfán Salazar (Méxicu) y el Dr. Rubén Roa siguió como Secretariu Executivu, cargu qu'ocuparía hasta l'añu 2003.

Al Dr. Javier Domínguez del Olmo, mexicanu apurríu al desenvolvimientu de la Medicina Familiar nel Continente Americanu débese-y la incorporación de CIMF como un bloque a WONCA y ye nel Congresu Mundial de Medicina Familiar celebráu nel 2004 n'Orlando cuando CIMF pasa a conformar la VI Rexón de WONCA. La presidencia de WONCA-Iberoamericana-CIMF tuvo representada amás del Dr. Domínguez del Olmo (Méxicu), pol Dr.Adolfo Rubinstein (Arxentina) y anguaño pola Dra. Liliana Arias-Castillo (Colombia) y la Coorodinación Executiva pol Dr. César Brandt Toro (Venezuela) dende l'añu 2003 hasta l'actualidá.

## Ver tamién

## Bibliografía
* Roa R, Ruiz ML, Siede J. Medicina Familiar. Escontra un nuevu modelu d'Atención de la Salú. Principios y Ferramientes. Buenos Aires: Ed Akadia; 1997. ISBN 950-9020-71-0
* Commission of the WONCA European Council. The european definition of General Practice / Family Medicine. WONCA Europe. 2011 Edition
* Casajuana J, Gérvas J (direutores). La renovación de l'atención primaria dende la consulta. Madrid: Springer-Healthcare Ibérica; 2012. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Academia Americana de Médicos de Familia
* Confederación Iberoamericana de Medicina Familiar
* Equipu CESCA
* Organización Mundial de Médicos de Familia (WONCA)
* Rede Española d'Atención Primaria (REAP)
* Sociedá Española de Medicina de Familia (SemFYC)
Conceyu de Tours

El **Conceyu de Tours** ye unu de los cinco conceyos rexonales convocaos por Carlomagno nel mes de mayu de 813 na ciudá francesa de Tours, xunto colos de Mainz alrodiu de les escueles, el de Châlons, Reims y Arles. El conceyu de Tours ye importante non yá dende'l puntu relixosu, sinón tamién dende'l llingüísticu. 

Marca una etapa importante, un momentu fundamental na cristianización d'Occidente. Nel canon 17, los obispos aconceyaos por Carlomagno deciden que, nos territorios que correspuenden a les actuales Francia y Alemaña, les homilíes pronunciárense, en llugar d'en llatín, en *rusticam Romanam linguam aut Theodiscam, quo facilius cuncti possint intellegere quae dicuntur*, esto ye, «na llingua rústica romana” (el protorromance yá fuertemente distintu del llatín), o na llingua tudesca” (xermánica, mesma d'Alemaña) por que toos puedan entender con mayor facilidá lo que se diz.» 

Ye unu de los testimonios más antiguos de que'l llatín naquella dómina yá nun yera entendíu poles xentes en Francia. A partir del sieglu IX, la llingua francesa, según otres Llingües romániques empiecen a desafiase del llatín na escritura. 

El conceyu de Tours proclama asina la reconocencia de dos grandes elementos geoculturales qu'integraben l'imperiu de Carlomagno: el mundu que fuera romanu, de tradición llatina, hasta'l ríu Rin, y el mundu xermánicu más allá del Rin. Había nel conceyu obispos de dambos oríxenes. Nel llau romanu, la predicación sería a partir d'entós realizada en llingua romana, pero "rústica"; nel llau xermánicu nes sos propies llingües. 

Sicasí hai qu'esperar al añu 842 y a los Xuramentos d'Estrasburgu, por que seya atestáu'l primer testu completu escritu nuna llingua procedente del llatín pero claramente distinta d'ésta; y unos años más tarde pal primer testimoniu lliterariu, la secuencia de Santolaya. 

Per otra parte el conceyu de Tours proclamó que los dolce díes de Navidá hasta la Epifanía fueren un periodu festivu y sagráu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Conxugación de verbos auxiliares en catalán

:Vease l'artículu principal sobre **[[Gramática del catalán]]**.

La siguiente tabla amuesa la **conxugación de verbos auxiliares en catalán**.

## Ver tamién
*Conxugación de verbos regulares en catalán
Conseyu Supremu de la llingua árabe n'Arxelia

El **Conseyu Supremu de la llingua árabe** n'Arxelia () ye un órganu asesor del Presidente de la República d'Arxelia, establecíu pola Orde N º 96/30 del 21 d'avientu de 1996, los sos modificatorias y complementaries a la llei 91-05 del 16 de xineru de 1991.

Conseyu, que tien miembros y presidíu por trabayar p'ameyorar l'idioma árabe n'Arxelia y los sos usos.

## Direición
Franklin Roosevelt Cai POB: 575 Didouche Mourad Arxel Arxelia 16 000

## Ver tamién
* Arxelia Asociación pa la Defensa de la llingua árabe **n'árabe**

## Referencies

## Enllaces esternos
* El Conseyu Supremu de la llingua árabe n'árabe
Consecutio temporum

***Consecūtiō temporum*** (llatín: 'secuencia de tiempos [verbales]') ye una espresión de la gramática tradicional, usada especialmente na gramática llatina, que se refier al conxuntu de regles y restricciones que rellacionen el tiempu y la manera de la oración principal, col tiempu y la manera d'una oración subordinada según l'aición descrita na subordinada seya contemporánea, anterior o posterior a la de la oración principal. El términu tamién podría aplicase a les Llingües romániques onde tamién esisten restricciones similares.

## Llatín
El siguiente cuadru resume bien escuetamente dalgunes de les restricciones principales de la *consecūtiō tempōrum* nesa llingua:

## Referencies

### Bibliografía
* Diccionario Ilustráu Vox: Latino-Español y Español-Llatín, ISBN 84-7153-197-6
Conseyu de les Amériques

El **Conseyu de les Amériques** ye una organización empresarial d'Estaos Xuníos que'l so oxetivu ye promover el llibre comerciu, la democracia y los mercaos abiertos nes Américas. Esto inclúi a Canadá, Méxicu, al Caribe y a Suramérica. Los sos miembros comparten un compromisu común p'asegurar el desenvolvimientu económicu-social, los mercaos abiertos, la regla de llei, y la democracia nel hemisferiu occidental. L'afiliación del Conseyu consta de dirixir les compañíes internacionales que representen un anchu espectru de sectores, incluyendo'l bancariu, el de finances, los servicios de consultoría, los productos de consumidor, la enerxía y minería, la fabricación, los medios de comunicación, la teunoloxía y el tresporte.

## Historia
Fundáu en 1963 col nome de **Grupu Empresarial p'América Llatina** por David Rockefeller, pol pidimientu del entós presidente John F. Kennedy como mediu pa les empreses pa lluchar contra la influencia de Fidel Castro en Llatinoamérica. L'alministración Kennedy concedió garantíes d'inversión, que pa 1967 costaría-y al gobiernu seiscientos millones solu pol casu de Chile. Cuasi 30 empreses participaron en 1965 cuando'l grupu empresarial reorganizóse como **Conseyu p'América Llatina.** De magar, l'afiliación creció percima de doscientes empreses blue chip que representen la mayor parte de les inversiones privaes estauxunidenses en Llatinoamérica.

### Presente

## Llectura adicional

* *Memories*, David Rockefeller, Nueva York: Casa Aleatoria, 2002.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web del Conseyu de les Amériques
* Américas Trimestral
Conlang

**Conlang** ye'l nome d'una comunidá de miembros que crean idiomes artificiales de too tipu (cola notable esceición d'idiomes auxiliares tales como'l esperantu) y de llingüística polo xeneral. La llista conlang ye una comunidá establecida con más de 1000 miembros, incluyendo dellos collaboradores regulares con un altu volume de producción, y qu'inclúi tanto a llingüistes profesionales como a aficionaos. Los sos archivos alcontrar en varia fontes, principalmente nun servidor na Brown University. Igualmente en foros y redes sociales como Facebook.

La corriente de la construcción llingüística nun tien un orixe claru, yá que tiende a tener munches arestes, los collaboradores, son munches vegaes creadores de les mesmes, inventores, escritores o a cencielles aficionaos qu'alderiquen alrodiu de cuestiones rellacionaes cola filoloxía.

Igual per cada creador créanse delles llingües,dacuando hasta intelixibles ente sigo, dalgunes de les conlangs creyer con fines artísticos principalmente lliterarios que riquen del mesmu como ferramientes de ficción. Dalgunes de les llingües más famoses apurrir l'escritor inglés John Ronald Reuel Tolkien colos sos llibros del Hobbit o El Señor de los aniellos o tamién l'escritor d'Estaos Xuníos George R. R. Martin nel llibru Game of Thrones.

Dacuando nel xéneru lliterariu acompañar de conworlds o mundos construyíos que son mundos ficticios o escenarios reales con llugares ficticios apurríos por un autor onde non necesariamente la ciencia ficción pueda tar presente, como por casu cafés o esquines irreales en ciudaes reales. Igualmente éstes nun tienen namái un fin artísticu, sinón tamién tienen razones esperimentales, sociales, inclusive científicos.

Delles vegaes estes conlangs evolucionen pa convertise en llingües auxiliares d'una pequeña comunidá, que xeneralmente nun suman más de 100 miembros a lo sumo, yá que son de mal espardimientu y les comunidaes que collaboren, esponen les sos meyores y proponen cambeos, según alderíquense aspeutos de les llingües esistentes como'l inglés o l'español.

La llista foi pionera nel usu y popularización del términu **conlang** (**''con**structed **lang**uage'') usáu inclusive n'español pa referise a los idiomes artificiales los cualos inclusive espublizar a nivel global.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ideolenguas.com (Blogue en castellanu sobre conlangs o ideolenguas escritu pol primer miembru español de la LCS)
Convención x

La **convención x** ye un sistema utilizáu pa escribir esperantu cuando non pueden usase les lletres acentuaes carauterístiques d'esti idioma, y que consiste n'asitiar una 'x' a la derecha del calter acentuáu, en contra del sistema *enconta* que consiste n'añader una 'h' a la derecha del mesmu. Con esti sistema aumentar en claridá, una y bones la 'h' ye una lletra usada n'esperantu y esto puede llevar a que seya difícil lleer pallabres compuestes, yá que podríamos pensar que la 'h' forma parte del dalgún raigañu. Puesto que la 'x' nun esiste más qu'en nomes estranxeros con ortografía non homologada, eso fai que seya muncho más clara a la de sustituyir les lletres, y por tanto, úsase más. El sistema, que n'esperantu se conoz como *x-sistemo* o *x-metodo*, detállase de siguío:

* ĉ=**cx** / ĝ=**gx** / ĥ=**hx** / ĵ=**jx** / ŝ=**sx** / ŭ=**ux** (anque equí tamién hai quien usa **ú**, **ù** o **w**, ensin que por ello se pierda claridá)

Esti sistema usar pa editar na Wikipedia n'esperantu, escribiéndose, amás, doble x pa lletres ensin acentu siguíes de x (por casu: ux para ŭ y uxx pa ux). Al grabar traduzse automáticamente a "ĉapelitaj leteroj" (lletres con circunflexu), viéndose nel códigu fuente igual que na escritura. Sicasí, la convención X nun ye una convención oficial.

## Ver tamién
Criollu afrosemínola

El **criollu afrosemínola** ye una llingua derivada del idioma inglés faláu polos mascogos o semínolas negros en Nacencia de los Negros, Coahuila (Méxicu) y en Brackettville, Texas (Estaos Xuníos).

## Nome
El términu afroseminola deriva del prefixu *afro*, qu'indica l'orixe africanu; y *semínola* (n'inglés *seminole*), ye una adautación del español *[[Negru cimarrón|cimarrón]]* «esclavu safáu». Sirve pa estremalos de los seminola (falantes d'una llingua de la familia muscógana), colos que los afroseminolas caltuvieron intenses rellaciones. 

## Clasificación
Según Ethnologue, la clasificación del criollu afrosemínola ye'l siguiente:
***Inglés criollu** 
****Atlánticu**
*****Oriental**
******Norte**
*******Criollu afrosemínola**

## Estatus oficial
En Méxicu, el criollu afroseminol tien l'estatus de *llingua nacional* xunto con toles llingües indíxenes y l'español gracies a la Llei Xeneral de Derechos Llingüísticos de los Pueblos Indíxenes promulgada y publicada en 2003.

## Historia
El so orixe remontar dende la colonización española de San Agustín, nel norte de la península de la Florida y a onde fuxeron de la dominación inglesa y de la esclavitú, aprovechando la ufierta de los españoles de da-yos la llibertá a los esclavos que fuxeren a la Florida y que se convirtieren al catolicismu.

En 1850, los mascogos, fuxendo de la política de réfugu territorial, de la esclavitú y de la discriminación racial nos Estaos Xuníos, piden asilu al gobiernu mexicanu.

## Ver tamién
* Semínolas negros

## Referencies

### Bibliografía

### Enllaces esternos
* 
* Afroseminola en LINGUAMON, Casa de les llingües.
Criollu angolar

El **criollu angolar** ye una llingua criolla portuguesa minoritaria falada en Santu Tomé y Príncipe. El criollu portugués ye tamién llamáu **criollu** ***n'golá***. El criollu portugués ye faláu nes llocalidaes del sur de la isla de Santu Tomé, cuantimás en São João dos Angolares. Ye un criollu, basáu nel portugués con un altu sustratu d'un dialeutu del kimbundu, una llingua bantú d'Angola, país d'onde proveníen una gran cantidá d'esclavos.

El so códigu ISO 639-3 ye **aoa**. Ye faláu por 5000 persones y el so léxicu tien un 70&nbsp;% de semeyanza col criollu forro, un 67&nbsp;% col criollu principense y un 53&nbsp;% col criollu annobonense.

Munchos falantes del angolar tamién falen criollu forro y/o portugués y hai un enclín a que'l llinguaxe integrar col criollu forro.

## Referencies
* ARBOR, Ann (1998). *The Angolar Creole Portuguese of São Tomé (West Africa): its grammar and sociolinguistic history*, New York, Graduate Center, University of New York.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Angolar Angolar en Ethnologue (n'inglés)
Criollu annobonense

**Fa d'Ambu**, **annabonense**, **annobonense** o **annobonés** (tamién llamáu **Fá d'Ambô** y **Falar d'Anu Bom**) ye un criollu portugués faláu na islla d'Annobón, Guinea Ecuatorial. Envalórase qu'hai nueve mil falantes d'esti dialeutu.

L'orixe d'esti idioma deber a Portugal. Afayando la islla nel sieglu XV despoblada, los colonizadores portugueses decidieron traer esclavos d'Angola y Santu Tomé y Príncipe pa poblar la islla. Debíu al mestizaje ente los portugueses y les esclaves africanes, el portugués que primeramente se falaba, na islla empezó a convertise nun criollu portugués llamáu forru. España, por aciu el Tratáu d'El Pardo fixo truecu de dalgunos de los territorios portugueses del golfu de Guinea por territorios en Suramérica, la islla de Annobón y lo qu'anguaño ye Guinea Ecuatorial pasaron a España. La población de Annobón, incómoda sol dominiu español yera contrariu. Col tiempu la población afacer a la nueva cultura y al español, resultando otru mestizaje. 

El dialeutu basar nel forru nun 82&nbsp;%, ente que un 10&nbsp;% del so léxicu basar nel español. Ye faláu por descendientes de mestizos ente africanos, portugueses y españoles; por cuenta de la semeyanza ente'l portugués y l'español nun se sabe qué orixe tienen ciertes pallabres.

## Bibliografía
* Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, eds. (2016). "Fa d'Ambu". *[[Glottolog]]* 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History.

## Referencies

## Enllaces esternos
Criollu belizianu

El **criollu belizianu**, llamáu ***kriol*** polos sos falantes, ye una llingua criolla que cunta con unos 70&nbsp;000 falantes nativos en Belize. Amás, cuntando a quien lo falen como segunda llingua, ye utilizáu por un 70 % de los habitantes de Belize, onde constitúi la llingua franca. Tamién ye faláu na diáspora de belizianus nos Estaos Xuníos. 

El kriol yera faláu polos criollos de Belice, d'orixe africanu y británicu. Sicasí, güei falar munchos garífunes, mestizos, mayes y otros grupos étnicos, siquier como segunda llingua. 

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*Curso de criollu belizianu pa anglofalantes en Memrise 
*Minicurso de criollu belizianu pa anglofalantes en Memrise 
*Diccionariu Glosbe español - criollu belizianu
*
* Bileez Kriol Wiki - Wiki en criollu belizianu sobre Belize

## Ver tamién
*Criollu sanandresano
*Patois xamaicanu
*Llingües de Belize
Coonceil ny Gaelgey

El  (:) ye'l cuerpu regulador responsable del idioma manés.

El *Coonceil* foi creáu n'avientu de 1985 como un subcomité de la Fundación del Patrimoniu manés. Esti conseyu encargar de les versiones maneses de los títulos del gobiernu y los nomes de les cais, como tamién de la creación de nueves pallabres y frases. 

El  sofita a organizaciones privaes y públiques comenenciudes en faer usu de la llingua manesa. Anguaño, munches organizaciones empleguen l'idioma manés non solo p'añader valor a los sos servicios, sinón tamién pa fomentar la espansión de la cultura llocal.

## Ver tamién
* Idioma manés
* Isla de Man
* Dependencia de la Corona británica

## Referencies
Criollu d'Agalega

El **criollu d'Agalega** ye una llingua criolla del idioma francés falada nes islles Agalega, pertenecientes a Mauriciu, allugaes nel océanu Índicu, y que cunten con una población d'unos 300 habitantes. Foi fuertemente influyíu tantu pol criollu mauriciano y criollu de Seixeles, según l'idioma malgax.

## Ver tamién
* Criollu seixelés
* Criollu mauriciano
* Criollu de Reunión
* Criollu chagosiano
* Criollu de Rodrigues

## Referencies

## Enllaces esternos
Criollu chagosiano

El **criollu chagosiano** (tamién *créole îlois*, *kreol Ilwa*, o a cencielles *Ilwa*) ye una llingua criolla del idioma francés falada pol pueblu chagosiano, los habitantes orixinarios del archipiélagu de Chagos nel océanu Índicu. Aniciáu a principios de los años 1900, escontra 1994 inda se falaba polos menos de 1.800 habitantes que fueren desallugaos ente les décades de 1960 y 1970. Na actualidá fálase principalmente en Mauriciu y les Seixeles. Tamién hai una pequeña comunidá de fala chagosiana nel Reinu Xuníu. L'idioma ta obsoleto.

El so códigu d'idioma IETF ye'l *cpf-dg*.

## Ver tamién
* Criollu seixelés
* Criollu mauriciano
* Criollu de Reunión
* Criollu d'Agalega
* Criollu de Rodrigues

## Referencies

## Bibliografía
* 
*
Criollu de Rodrigues

El **criollu de Rodrigues** ye'l dialeutu del criollu mauriciano de la islla Rodrigues, de la mesma una llingua criolla del idioma francés falada en Mauriciu, país alcontráu nel océanu Índicu. La islla tien unos 35&nbsp;000 habitantes. Na islla tamién se fala'l idioma inglés y el francés.

## Ver tamién
* Criollu seixelés
* Criollu mauriciano
* Criollu de Reunión
* Criollu chagosiano
* Criollu d'Agalega

## Referencies

## Enllaces esternos
Criollu de Guinea-Bisáu

El **criollu de Guinea-Bisáu** ye una llingua criolla portuguesa falada en Guinea-Bisáu, Senegal y Gambia. El criollu de Guinea-Bisáu ye la llingua criolla portuguesa falada por 600&nbsp;000 persones (como segunda llingua) en Guinea-Bisáu.

Un dialeutu del criollu de Guinea-Bisáu tamién se fala nel sur de Senegal, principalmente na rexón de Casamance, una antigua colonia portuguesa, que se conoz como **criollu Portuguis** o **criollu de Casamance**. El criollu ye la llingua mayoritaria de los habitantes de la rexón de Casamance y utilízase como llingua criolla de comerciu.

Namái'l 14 % de la población fala'l portugués, l'idioma oficial, mientrás que'l 44 % de la población fala'l criollu de Guinea-Bisáu. El restu los idiomes usaos son nativos africanos, como badjara, balanta-kentohe, basary pulaar, bayote, bainoukgunyuno, biafada, bidyogo, cassanga, ejamat, kobiana, mancanha, mandinga, mandajak, mansoanka, nalu, pepel y soninke.

El criollu úsase llargamente pal espardimientu rápidu d'información ente los bissauguineanos, anque non pa propósitos oficiales o situaciones formales.

## Referencies

## Enllaces esternos