Pforzheim

**Pforzheim** ye una ciudá nel sur d'Alemaña, nel estáu de Baden-Württemberg. La ciudá atopar nel valle del ríu Enz, nel norte de la Selva Prieta, y tien 119.839 habitantes (2008). Ye conocida tamién como *ciudá del oru (Goldstadt)* por cuenta de que foi mientres enforma tiempu'l centru de la industria de xoyes y relós n'Alemaña. Anque nun ta allugada nél, ye la capital del Distritu de Enz. Ye la ciudá de nacencia del fotógrafu Guillermo Kahlo, padre de l'artista Frida Kahlo y tíu güelu de la cantante Duce María.

## Situación xeográfica

La ciudá estendse a lo llargo de 10 km del valle del ríu Enz, amás hai barrios que s'atopen nos valles del ríu Nagold (Dillstein y Weissenstein) y Würm (Würm) y en altiplanicies pertenecientes a la Selva Prieta (Sonnenhof, Büchenbronn, Huchenfeld y Hohenwart). El clima ye templáu y semihúmedo nel valle (media añal: 11° C) y templáu-fríu y húmedu nes altiplanicies (media añal: 8° C). Les diferencies estacionales son bien pronunciaes: pel branu, la temperatura medio llega al +20°, mientres pel hibiernu ye de solamente +1°. Nes partes altes de la ciudá ye frecuente la nieve.

La ciudá forma una conurbación coles llocalidaes aledañas de Birkenfeld (al oeste), Ispringen (al norte) y Niefern-Oeschelbronn (al nordeste), xuntos lleguen a 145.000 habitantes.

## Historia

Pforzheim foi fundada alredor del 50&nbsp;d.&nbsp;C. polos romanos, quien s'instalaron cerca del ríu nun puestu militar llamáu *portus*, alredor del cual desenvolvióse'l pobláu, habitáu por una población mista de celtes y los mesmos romanos. Del imperiu romanu pasó nel sieglu V a los alamanes y nel sieglu VI a los francos, lo cual nun afectó, nun principiu a la composición de la población, una y bones el territoriu tuvo'l estatus d'una colonia, que tenía de pagar impuestos a los sos colonizadores.

Acabante llegar el sieglu X, cola fundación del Sacru Imperiu puede dicise que la población se germanizó. La ciudá desenvolvióse amodo hasta'l sieglu XVIII, cuando la industria reloxero instalóse equí y fixo aumentar la población de manera significativa. En términos relixosos la ciudá sofitó al movimientu protestante de Martín Lutero, y llegóse a tal grau qu'a fines del sieglu XVIII, tolos católicos fueron echaos de la ciudá, ente qu'abelugaos protestantes del sur de Francia, los valdenses, fueron recibíos con manes abiertes ya instaláronse al este de Pforzheim.

A fines del sieglu XIX y a principios del XX empezó una fola d'inmigración dende Italia y Polonia, que modificó la composición étnica de la clase obrera. Mientres la segunda guerra mundial, Pforzheim magar nun producir nengún bien significativu pa la industria bélico foi bombardiada con 1.551 tonelaes de bombes na nueche del 23 de febreru de 1945 siendo destruyida casi por completu nun ataque aliáu que mató a 20.277 persones, un terciu de la población de la ciudá.

Dempués de la Segunda Guerra Mundial la ciudá foi reconstruyida n'estilu modernu racionalista. Dempués que'l bombardéu aliáu fixera baxar la población un 25%, nos años 50 y 60 la ciudá pudo recuperar parte de la población perdida, sobremanera por causa de una nueva fola d'inmigración d'italianos, españoles y turcos, amás de rusos descendientes d'alemanes (los llamaos *aussiedler*). Construyéronse nuevos y modernos barrios como *Buckenberg-Haidach* p'allugar a los nuevos habitantes. Un nuevu aumentu de población artificial» producir nes décades del 1960 y del 1970, por causa de la incorporación de les llocalidaes aledañas de Eutingen, Würm, Dillweissenstein, Huchenfeld, Hohenwart y Büchenbronn al territoriu municipal. Nos años 1990 llevar a cabu una gran cantidá d'obres nel centru de la ciudá p'ameyorar el so aspeutu, como la modernización de la plaza central Leopoldsplatz, el Teatru y el centru de Congresos CongressCentrum.

## Población

De los 118.000 habitantes alredor de 85.000 habiten la zona central, el restu partir ente los nuevos barrios allugaos nes contornes. Alredor del 18% son estranxeros, y un 20% son rusos nacionalizaos, lo que tresforma a la ciudá nun espaciu cultural plural que se reflexa en dellos clubes de les distintes comunidaes d'inmigrantes. Les minoríes más numberoses son - amás de los rusos nacionalizaos - turcos, italianos, croates y albaneses, siguiendo nel orde polacos, yugoslavos, portugueses y españoles.

## Cultura

Los centros culturales más destacables son el teatru central, llamáu *Stadttheater* construyíu a principios de los años 90, que tamién cunta con un escenariu reserváu pal *under*, y el *Kulturhaus Osterfeld*, qu'enantes foi'l teatru más grande de la ciudá. El centru cultural independiente más importante ye'l *Kupferdächle*, qu'ufierta cursos pa mozos y entama recitales. Pforzheim amás cunta con una cantidá de chigres y discoteques, la más tradicional ye'l *Kairo* (agora llamáu *Loewenzahn*) allugáu nun monte nes contornes.

## Ciudaes hermaniaes

La ciudá de Pforzheim atópase hermanada con:
*  Gernika (España), dende 1989
*  Saint-Maur-des-Fossés (Francia), dende 1989
*  Vicenza (Italia), dende 1991
*  Tschenstochau (Polonia), dende 24 d'agostu de 2007
*  Irkutsk (Rusia), dende 18 de setiembre de 2007
*  Nevşehir (Turquía), dende 6 d'avientu de 2007
*  Komitat Győr-Moson-Sopron (Hungría), dende 2007
*  Osijek (Croacia), dende 29 de xunu de 2008

## Ciudadanos pernomaos
* Guillermo Kahlo (1871-1948), fotógrafu y padre de l'artista Frida Kahlo.
* Eberhard Meier (1909-1964), montañista que se fixera famosu en Chile polos sos primeros ascensos en Los Andes.

## Ver tamién

* Bertha Benz Memorial Route (Mannheim-Pforzheim-Mannheim).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de Pforzheim