open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
KOSPI

**KOSPI** ye l'índiz bursátil de Corea del Sur compuestu por toles compañíes negociaes na Mercáu de Valores de Corea "Korea Stock Exchange". Ye un índiz basáu de la capitalización de mercáu introducíu en 1983. **KOSPI** ye'l acrónimu de **Korea Composite Stock Price Index** (Índiz Compuestu de Valores Bursátiles)

El valor base de 100 foi afitáu'l 4 de xineru de 1980.

## Composición

N'ochobre de 2007 tenía más de 700 compañíes cotizando.
Destaquen: 
*Samsung Electronics 
*POSCO 
*Hyundai Heavy Industries 
*Kookmin Bank 
*Korea Electric Power
*Shinhan Financial Group 
*SK Telecom 
*Woori Finance Holdings 
*LG Display
*Hyundai Motor

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mercáu de valores de Corea -KOSPI
* Sumariu de KOSPI - Yahoo! Finances
Bolsa de Laos

La **Bolsa de Laos** **(LSX)** constitúi la bolsa de valores de la Laos. Alcuéntrase na capital del país, Vientián.

Fundada'l 11 de xineru de 2011, foi creada col sofitu téunicu y financieru de les bolses de Corea del Sur (propietaria del 49%) y Tailandia. L'edificiu onde s'alluga, de cristal, llevantar con un costu de 10 millones de dólares. 

Solamente coticen dos empreses na bolsa, espérase que sían hasta 5 antes de fin d'añu. La primera ye EDL Generation-Public Company, subsidiaria de la empresa enerxética estatal Electricité du Laos. La otra empresa ye'l *Banque Pour Le Commerce Exterieur Lao* (BCEL), el mayor bancu de Laos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu web oficial
Bolses y Mercaos Españoles

**Bolses y Mercaos Españoles (BME)** (Mercáu Continuu: BME) ye l'operador de tolos mercaos de valores y sistemes financieros n'España. BME cotiza en Bolsa dende'l 14 de xunetu de 2006 y formó parte del Ibex 35 dende xunetu de 2007 hasta xunu de 2015.

BME ye una empresa qu'ufierta servicios productos y sistemes avanzaos de negociación y accesu a los mercaos globales a emisores, intermediarios ya inversores, tantu n'España como a nivel internacional.

BME ta entamada en siete unidaes de negociu: Renta Variable, Delda Pública y Corporativa, Derivaos, Compensación y Lliquidación, Espardimientu d'Información, Consultoría, Nueves Teunoloxíes y Formación.

BME tien más de 20 sociedaes filiales y ente les que formen el grupu destaquen Bolsa de Madrid, Bolsa de Barcelona, Bolsa de Bilbao, Bolsa de Valencia, AIAF Mercáu de Renta Fixa, MEFF, Iberclear, MAB, Visual Trader BME Consulting, BME Anueva, BME Market Data y Infobolsa.

## Estructura Societaria

Les principales sociedaes que componen Bolses y Mercaos Españoles son:
* Bolsa de Barcelona
* Bolsa de Bilbao 
* Bolsa de Madrid 
* Bolsa de Valencia
* MEFF
* AIAF
* Iberclear
* Latibex
* Mercáu Alternativu Bursátil (MAB)
* Infobolsa
* BME Anueva 
* BME Market Data 
* Institutu BME
* Visual Trader Systems 

## Accionistes

## Alministración

### Conseyu d'Alministración

### Salida a Bolsa
El 14 de xunetu de 2006 Bolses y Mercaos Españoles realizó una Ufierta Pública de Venta d'aiciones y empezó a cotizar en bolsa.

## Crítiques

### Autopromoción na Wikipedia

La investigación realizada pol periódicu español Expansión menta nel so artículu "Asina manipolien la so hestoria en Wikipedia les empreses españoles" como: "*El grupu propietariu de la Bolsa de Madrid creó una páxina en Wikipedia pal so presidente, Antonio Zoido, en setiembre de 2011, qu'hasta entós nun tenía referencia nesa enciclopedia. El alministradores de Wikipedia alverten que la páxina de BME paez tar escrita "a manera de publicidá*""

## Referencies
Bolsa de Barcelona

La **Bolsa de Barcelona** o ***Borsa de Barcelona*** (en catalán) ye una bolsa de valores española definida como *[[mercáu secundariu]] oficial*, destináu a la negociación n'esclusiva de les aiciones y valores convertibles o que dean derechu d'alquisición o suscripción. La **Bolsa de Barcelona** ye una sociedá filial de Bolses y Mercaos Españoles.

Según la Llei del Mercáu de Valores (LMV), "Son mercaos secundarios oficiales de valores aquellos que funcionen regularmente, conforme a lo prevenío nesta Llei y nes sos normes de desenvolvimientu, y, cuantimás, no referente a les condiciones d'accesu, almisión a negociación, procedimientos operativos, información y publicidá."

Na práutica, los emisores de renta variable alleguen a la Bolsa tamién como mercáu primariu onde formalizar les sos ufiertes de venta d'aiciones o ampliaciones de capital. Coles mesmes, tamién se contrata en Bolsa la renta fixa, tantu delda pública como privada.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Formacíon de bolsa en Barcelona
* Sitiu oficial de la Bolsa de Barcelona
Mercáu oficial de futuros y opciones financieros n'España

**Mercáu Oficial d'Opciones Y Futuros Financieros n'España** (MEFF) ye un mercáu entamáu reguláu, controláu y supervisáu pola CNMV y el Ministeriu d'Economía d'España nel que s'axusten distintos derivaos financieros. Los productos axustaos son:
*Futuros y Opciones sobre bonos del Estáu.
*Futuros y Opciones sobre l'índiz bursátil IBEX-35.
*Futuros y Opciones sobre aiciones.

Crear en 1989. En 2001, integróse xunto a AIAF y SENAF en MEFF AIAF SENAF Holding de Mercaos Financieros, S.A. pa beneficiase de sinergies ente los distintos mercaos y optimizar medios. Dichu grupu ta de la mesma integráu nel holding Bolses y Mercaos Españoles.

Pa mercar o vender contratos ye necesariu faelo al traviés d'un intermediariu financieru. Solo les entidaes financieres que cumplen
determinaos requisitos, y coles que MEFF tien suscritu un contratu, tienen la capacidá d'enriar ya introducir les órdenes cursaes polos sos veceros direutamente al mercáu.

MEFF xestiona les garantíes, cobros y pagos del mercáu de derivaos de futuros y opciones na Bolsa d'España.

## Referencies

## Enllaces esternos
Páxina oficial
AIAF

**AIAF Mercado de Renta Fija S.A.** ye un mercáu organizáu de delda (o renta fixa) nel que coticen y axústense los activos que les empreses de tipu industrial, les entidaes financieres y les Alministraciones Públiques Territoriales emiten pa captar fondos pa financiar la so actividá. 

El so orixe ta nunes xuntes celebraes a instancia del Bancu d'España en 1986, nes que se creó l'Asociación d'Intermediarios d'Activos Financieros. El mercáu de pagarés d'empresa taba teniendo una crecedera desordenada, y la solvencia de delles emisiones yera duldosa. Per aciu d'esta Asociación, el Bancu d'España naguaba por que se autorregulase'l mercáu al traviés de los sos principales participantes. Ameyoró l'espardimientu d'información y la tresparencia, creóse una sociedá de compensación y lliquidación (Espaclear) y pocu dempués constituyóse AIAF como mercáu entamáu non oficial. Al tener comisiones más baxes que la Bolsa, llueu creció la so popularidá ente les principales entidaes financieres y aumentó'l so volume de contratación.

Lo mesmo que'l restu de mercaos financieros españoles, ta reguláu y supervisáu pola Comisión Nacional del Mercado de Valores , col envís de garantizar la tresparencia de les operaciones y de fomentar la lliquidez de los activos almitíos a cotización.

 
En 2001, integróse xunto a MEFF y SENAF en MEFF AIAF SENAF Holding de Mercados Financieros, S.A. pa beneficiase de sinerxies ente los distintos mercaos y optimizar medios. Esti grupu ta de la mesma integráu en Bolses y Mercaos Españoles.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial
Iberclear

**Iberclear** ye'l depositariu central de valores español, encargáu del rexistru contable y de la compensación y lliquidación de los valores almitíos a negociación nes bolses de valores españoles (Madrid, Barcelona, Bilbao y Valencia), Latibex y AIAF. Emplega dos plataformes téuniques: SCLV y CADE.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de Iberclear
BME Growth

El **BME Growth** ye un mercáu entamáu autorizáu pol Gobiernu español y supervisáu pola Comisión Nacional del Mercáu de Valores (CNMV), qu'ufierta un sistema de contratación, lliquidación, compensación y rexistru d'operaciones que s'efectúen sobre: 

* Aiciones y otros valores d'Instituciones d'Inversión Coleutiva (IIC). 
* Valores y preseos emitíos o referíos a entidaes d'amenorgada capitalización. 
* Otros valores y preseos que polos sos especiales carauterístiques, acoyer a un réxime singularizado.

El MAB, a diferencia del Mercáu Continuu, cuenta con una regulación creada especialmente pa les SICAV, Empreses de Capital Riesgu y pymes n'espansión. Foi creáu, poro, a imaxe del AIM británicu, el Neuer Markt alemán o'l Nouveau colé francés.

El MAB ta integráu dientro de Bolses y Mercaos Españoles.

## Historia
Les nueves lleis que regulen les Instituciones d'Inversión Coleutiva y les Entidaes de Capital Riesgu de 2004 y 2005 respeutivamente fomentaron la espansión y flexibilidá d'esti tipu de figures. Esto provocó qu'en 2006 creárase'l MAB.

* 21 de febreru de 2006: constitución oficial de MAB.
* 29 de mayu de 2006: entra en negociación el primer segmentu -Instituciones d'Inversión Coleutiva (IIC)-.
* 27 de xunu de 2007: entra a negociación el segmentu d'Entidaes de Capital Riesgu (ECR). 
* 18 de marzu de 2008: apertura del Mercáu Alternativu Bursátil pa empreses n'espansión.
* 19 de xineru de 2009: empieza a cotizar el primer *hedge fund* nel Mercáu Alternativu Bursátil. 

## Empreses cotizaes

* AB-Biotics
* Altia
* Bionaturis (Bioorganic Research and Services S.A.) http://www.bionaturis.com/
* Bodaclick
* Carbures
* Catenon
* Commcenter
* Euroespes
* Eurona Telecom
* FacePhi Biometria
* Greenalia
* Griñó
* Imaginarium
* Inkemia IUCT Group
* Lumar
* Medcom Tech
* Negociu & Estilu de Vida
* Netex
* Neuron Biopharma
* Nostrum
* Secuoya
* Suávitas
* Zinkia
* Forest Chemcial Group

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial
AEX

L'índiz **AEX**, deriváu de **Amsterdam Exchange Index**, componer los 25 principales valores que coticen nel Euronext de la bolsa d'Ámsterdam. Esti índiz tien una base de 45,83 puntos referíos a 3 de xineru de 1983. Los valores sopesen pol criteriu de capitalización, anque tienen en cuenta'l nivel de free float. Esti índiz revísase añalmente basándose nel volume negociao, el primer día llaborable de marzu. Un valor namái puede tener un 10% de pesu (nel día de la revisión añal). Les sesiones desenvolver de llunes a vienres.

## Composición
Les 25 compañíes que componen l'índiz según la última revisión añal de marzu de 2010 son les siguientes:

## Ver tamién
* Empreses de los Países Baxos
* AMX index

## Notes

## Enllaces esternos
* Technical analysis AEX
Euronext Ámsterdam

**Euronext Ámsterdam** ye una bolsa de valores asitiada n'Ámsterdam. El 22 de setiembre de 2000 fundir cola Bolsa de valores de Bruxeles y la Bolsa de París formando Euronext, siendo agora conocida como Euronext Ámsterdam.

## Historia
La Bolsa de valores d'Ámsterdam ye considerada como la más antigua del mundu. Foi fundada en 1602 pola Compañía Holandesa de les Indies Orientales (*Verenigde Oostindische Compagnie*, o "VOC") pa faer tratos coles sos aiciones y bonos. Darréu foi renomada como *Ámsterdam Bourse* y foi la primera n'axustar formalmente con activos financieros.

La Bolsa d'Ámsterdam tamién funcionó como mercardo de los productos coloniales. Publicaba selmanalmente un boletín que sirvía de puntu de referencia nes transaiciones.

## Índices cotizaos
L'índiz más popular ye l'AEX qu'inclúi los 25 títulos de la bolsa paneuropea Euronext con sede na bolsa d'Ámsterdam. Otros índices relevantes inclúin Euronext 100, que supón cerca del 80% de la cotización global d'esta bolsa paneuropea.

## Referencies

## Enllaces esternos
Índiz de Preciu Selectivu d'Acciones

L**'IPSA** (Índiz de Preciu Selectivu d'Aiciones) ye'l principal índiz bursátil de Chile, ellaboráu pola Bolsa de Comerciu de Santiago. Correspuende a un indicador de rentabilidá de les 40 aiciones con mayor presencia bursátil, siendo dicha llista revisada añalmente. Nel so cálculu l'índiz considera toles variaciones de capital de cada aición incluyida nel índiz, sopesada pol pesu relativu de caúna d'elles, siendo dichu pesu calculáu a partir d'una fórmula que considera, tantu la capitalización bursátil, como'l númberu de transaiciones y el free float.

El IPSA ye calculáu dende l'añu 1977, tando nun primer momentu (hasta 1980) separáu en dos índices, unu d'aiciones con alta presencia (mayor a 75%) y aquelles de baxa presencia (ente 30% y 75%).

Hasta l'añu 2002 el IPSA calculábase utilizando como base (100) el nivel del índiz a principios de cada añu, siendo modificaes les empreses que la componíen de manera trimestral. A partir del añu 2003,les aiciones componentes del IPSA son establecíes el 31 d'avientu de cada añu y utilízase como base (1.000) dichu día.

L'índiz ufierta bastante seguridá a los inversionistas, especialmente nes empreses de servicios públicos básicos como l'agua, electricidá y comunicaciones; munches d'estes empreses atopar con mayor ponderación nel índiz. L'índiz foi'l más rápidu en recuperase n'América Llatina depués de la crisis mundial.

## Composición
Anguaño les empreses que componen el IPSA son:

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bolsa de Comerciu de Santiago (Sitiu oficial)
NASDAQ-100

**Nasdaq 100 Index** (n'español, Índiz Nasdaq 100) ye un índiz bursátil d'Estaos Xuníos que recueye a los 100 valores de les compañíes más importantes del sector de la industria de la teunoloxía incluyendo empreses de hardware y de software, les telecomunicaciones, venta al per menor/por mayor y bioteunoloxía inscritos na Bolsa de Nueva York (NYSE), llistaes nel Nasdaq Stock Market. Nel índiz pueden tar tantu empreses americanes como internacionales. 

El principal indicador del **Nasdaq 100** ye'l **Nasdaq 100 Index.** Esti índiz nun inclúi valores financieros incluyendo les compañíes d'inversión lo que lo estrema d'otros índices como'l S&P 500. **Nasdaq 100** embrívese como NDX100. Los sos correspondientes futuros axustar nel Mercáu de Valores de Chicago (Chicago Board of Trade). Los sos futuros, embrivíos como ND, y la so versión mini, embrivíu como NQ, unos de los futuros más axustaos nel Mercáu de Valores de Chicago. Nun se debe confundir col índiz Nasdaq Composite qu'inclúi toles empreses del mercáu Nasdaq.

## Historia
Esti índiz foi presentáu al mercáu en xineru de 1985..

## Composición
La composición del índiz revísase añalmente: tomando'l preciu de zarru del mes d'ochobre, realízase un ranking, y a principios d'avientu anuncien los cambeos que son efectivos el tercer vienres d'avientu.

*Empreses que conformen l'índiz *'Nasdaq 100*' por orde alfabéticu. Actualizada a 19 d'abril de 2016*.

## Ver tamién
* Nasdaq

## Referencies

## Enllaces esternos
* Nasdaq Stock Market
Índiz Xeneral de la Bolsa de Valores de Colombia

El **Índiz Xeneral de la Bolsa de Valores de Colombia** o **IGBC** yera'l índiz bursátil más representativu de Colombia creáu pola Bolsa de Valores de Colombia (BVC).

Esti índiz foi reemplazáu pol nuevu índiz COLCAP.

## Cálculo composición del índiz IGBC
Pa la composición del índiz Xeneral (IGBC) búsquense les aiciones más representatives en función de la so rotación y frecuencia, d'esta forma'l númberu d'aiciones que compón la canasta pal índiz va ser variable.

El IGBC ye l'Índiz Xeneral de la Bolsa de Valores de Colombia, que ye la resultancia de sopesar les aiciones más liquides y de mayor capitalización que s'axusten na Bolsa, ye dicir aquelles que tienen una mayor rotación y frecuencia. Aquelles aiciones que tengan una rotación mayor a 0,5% semestral y una frecuencia cimera a 40% nel trimestre anterior, son incluyíes dientro del IGBC. Esti índiz opera dende la fusión de les tres bolses bursátiles qu'esistíen en 2001: Bogotá, Medellín y Occidente. Trimestralmente se recalcula la composición del IGBC y llógrase una nueva canasta d'aiciones.

## Composición
Les empreses que coticen nel índiz son les siguientes:

## Enllaces esternos
*IGBC Index

## Referencies

## Enllaces esternos
Índiz Bursátil de Capitalización

El **Índiz Bursátil Caracas**, o **IBC**, ye'l índiz principal y el más importante de la Bolsa de Valores de Caracas. Contién a les 16 mayores compañíes en términos de capital y lliquidez del mercáu de valores venezolanu.

Esti índiz ye calculáu dende'l 28 d'agostu de 1997. Amás de esti índiz, na Bolsa de Valores de Caracas calcúlense diariamente l'Índiz Financieru y l'Índiz Industrial.

## Composición actual

## Referencies

## Enllaces esternos
* BolsadeCaracas.com — Sitio web de la Bolsa de Valores de Caracas.
Merval

**Merval** (índiz bursátil d'Arxentina) ye'l principal índiz del Mercáu de Valores de Buenos Aires.
Esti índiz mide'l valor en pesos d'una cartera d'aiciones que coticen na Bolsa de Comerciu de Buenos Aires. El criteriu de seleición d'estes aiciones ye en base al volume operáu y al númberu de transaiciones nos últimos seis meses, so la condición necesaria d'una negociación en siquier el 80% de les ruedes consideraes. El rebalanceo del Merval faise trimestralmente.

L'índiz foi desenvueltu con un nivel base de $0,01 a fecha 3 de xunu de 1986.

## Empreses que participen
La presente composición del índiz Merval correspuende al tercer trimestre de 2016:

## Futuros d'Índiz Merval
Nun alcuerdu ente'l Mercáu de Valores de Buenos Aires y el ROFEX (Mercáu a Términu de Rosario S.A.) llanzaron conxuntamente la negociación del Futuru del índiz Merval n'ochobre 2015.

Dientro de los sos principales usos, el futuru d'Índiz Merval ufierta la posibilidá de cobertoria del riesgu de portafolios d'aiciones ante variaciones negatives nes cotizaciones, al traviés de la venta de futuros, como asina tamién dexa apalancar ganancies y arbitrase.

L'activu subxacente del contratu de Futuru ye l'índiz Merval.
Cada contratu ta denomináu, cotizáu, axustáu, rexistráu, afechu y compensáu en pesos. La cotización realizar en puntos enteros del índiz, ye dicir la variación mínima ye de 1 pesu. La unidá mínima de negociación ye d'un contratu de Futuru.
Axustar pa cuatro vencimientos per añu, correspondientes a los meses de marzu, xunu, setiembre y avientu, lo que favorez la concentración del volume en pocos vencimientos que de la mesma coinciden colos momentos de rebalanceo del indicador.
El vencimientu y últimu día de negociación del contratu, correspuende al últimu día arteru del mes del contratu.
Tocantes a la forma de lliquidación del contratu, nun hai entrega física del productu índiz Merval pa los contratos que siguieren abiertos a la fin del últimu día de negociación. Estos liquídense apurriendo o recibiendo, según correspuenda, dineru n'efectivu en pesos que cubra la diferencia ente'l preciu orixinal del contratu y el preciu d'axuste final.


## Ver tamién
* Metodoloxía completa del índiz MERVAL - Institutu Arxentín de Mercáu de Capitales
* Carteres Históriques Índiz MERVAL, M.AR, y MERVAL 25 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mercáu de Valores de Buenos Aires
* Institutu Arxentín de Mercáu de Capitales
Autoridá Monetaria de Singapur

L**'Autoridá Monetaria de Singapur** (n'inglés: Monetary Authority of Singapore, Abreviatura: MAS; chinu: 新加坡金融管理局; Malayu: Penguasa Kewangan Singapur) ye'l bancu central de Singapur.

## Historia
Foi creáu en 1971 pa supervisar diverses funciones monetarios acomuñaes cola banca, según les finances. Antes de la so creación, les funciones monetaries fueron realizaes por departamentos y organismos gubernamentales.

Mientres Singapur progresaba, les demandes d'un sistema monetariu y ambiente bancario cada vez más complexu racionalizaron les funciones pa facilitar el desarrollu d'una política más dinámica y coherente nel ámbitu monetariu. Poro, en 1970, el Parllamentu aprobó la llei *Monetary Authority of Singapore Act* que conduz a la formación del *MAS* el 1 de xineru de 1971. La Llei MAS da-y a MAS l'autoridá pa regular tolos elementos de la banca monetaria, y los aspeutos financieros de Singapur.

El MAS tien poder p'actuar como un banqueru y axente financieru del Gobiernu. Tamién s'encargó de promover la estabilidá monetaria, de creitu y polítiques de cambéu favorables a la crecedera de la economía.

Sicasí, a diferencia de munchos otros bancos centrales como'l Sistema de Reserva Federal o del Bancu d'Inglaterra, el MAS nun regula'l sistema monetariu al traviés de la tasa d'interés pa influyir na lliquidez nel sistema. Nel so llugar, escueye faelo al traviés del mecanismu de cambéu de divises. Facer por aciu la intervención nel mercáu de SGD.

N'abril de 1977, el Gobiernu decidió reglamentar la industria de seguros. Les funciones de reglamentación en virtú de la Llei de la Industria de Valores (1973) tamién fueron treslladaos al MAS en setiembre de 1984.

## Función
El MAS agora alministra los distintos estatutos rellacionaos col dineru, la banca, seguros, valores y el sector financieru polo xeneral. Tres la so fusión cola Board of Commissioners of Currency el 1 d'ochobre de 2002, el MAS tamién asumió la función d'emisión de moneda.

## Referencies

## Enllaces esternos
* '''Sitiu oficial:''' Monetary Authority of Singapore
Bolsa de Tailandia

La **[[Bolsa de valores|Bolsa de Valores]] de [[Tailandia]]** (*Stock Exchange of Thailand (SET)*) ye'l mercáu de valores nacional del país y alcuéntrase na capital, Bangkok. Ye una institución oficial con personalidá xurídica, creada pol Estáu y sometida a la supervisión y control del Ministeriu de Finances. Al 31 d'avientu de 2007, na Bolsa de Tailandia había 523 empreses cotizaes con una capitalización de mercáu combinada de 197.000 millones de dólares. Los índices de la bolses de valores son el Índiz SET y l'Índiz SET50 y SET100.

El modernu mercáu tailandés de capital desenvolver en dos fases. La *Bolsa de Valores de Bangkok* funcionó dende 1962 hasta la década de 1970 como entidá privada. El Segundu Plan Nacional de Desarrollu Económicu y Social (1967-1971) estableció la *Bolsa de Valores de Tailandia* pa movilizar fondos que sofitaren la industrialización y el desenvolvimientu económicu, desenvolviéndose un mercáu de valores baxu control y supervisión.

La Bolsa de Valores de Tailandia foi formalmente creada en 1974 y empezó les operaciones el 30 d'abril de 1975. Les funciones que la llexislación establez dende 1992 pa la bolsa son:

* Sirvir como centru pa la negociación de valores y dotase de los sistemes esenciales necesarios pa facilitar la negociación de valores.
*Llevar a cabu cualquier actividá empresarial rellacionada cola Bolsa de Valores, como una cámara de compensación, un centru de depósitu de valores, rexistru de valores, o actividaes similares.

## Referencies

* Páxina oficial (n'inglés)
* Bolsa de Tailandia, en *asiaetrading.com* (n'inglés)
Gandhinagar

**Gandhinagar** ye la capital del estáu de Gujarat, nel oeste d'India. Gandhinagar ta alcontrada aproximao a 32 quilómetros d'Ahmedabad, la ciudá más grande de Gujarat, nel puntu central oeste del corredor industrial ente Nueva Delhi, la capital política d'India, y Bombay, la capital financiera de la India.

## Demografía
A partir del censu de 2001 n'India, Gandhinagar tuvo una población de 195&nbsp;891. Los homes constitúin el 53% de la población y les muyeres el 47%. Gandhinagar tien un índiz permediu de 77.11%: l'alfabetización masculina ye del 82% y l'alfabetización femenina ye del 73%. En Gandhinagar, el 11% de la población tien menos de 6&nbsp;años d'edá. Más del 95% de la población de Gandhinagar ye hinduista.

## Xeografía
Gandhinagar tien una elevación permediu de 81&nbsp;metros. La ciudá atópase nes veres del ríu Sabarmati. Los 20&nbsp;543&nbsp;km² alredor de Gandhinagar definir por tramos nel territoriu guyaratí. Tien un área de 205&nbsp;km². El ríu ensugar con frecuencia nel branu, dexando solo un pequeñu charcu d'agua.

## Clima
Gandhinagar tien un clima monzónicu, con trés estaciones principales, branu, monzón ya iviernu. El clima xeneralmente ye secu y caliente fora de la estación monzónica. El clima ye templáu dende marzu hasta xunu, cuando la temperatura máximo quedar nun rangu de 36&nbsp;°C (97&nbsp;°F) y 42&nbsp;°C (108&nbsp;°F), y el mínimu rangu ye de 19&nbsp;°C (66&nbsp;°F) y 27&nbsp;°C (81&nbsp;°F).
Fai fríu pero nunca demasiáu fríu dende payares hasta febreru, la temperatura máximo permediu ye alredor de 29&nbsp;°C (85&nbsp;°F), la temperatura mínimo ye 14&nbsp;°C (57&nbsp;°F), y el clima ye desaxeradamente secu. El monzón del suroeste trai un clima húmedu dende metá de xunu hasta metá de setiembre. La precipitación media añal ye d'alredor de 803.4 mm (32 pulgaes).

## Referencies
Distritu de Bangalore

**Bangalore** (en canarés; ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ), tamién *Bangalore urbanu*, ye un distritu d'India, nel estáu de Karnataka .

Ocupa una superficie de 2 190 km².

El centru alministrativu ye la ciudá de Bangalore.

## Demografía
Según censu 2011 cuntaba con una población total de 9 588 910 habitantes.

## Referencies

* Censu del Estáu de Karnataka.

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial.
Bhubaneshwar

**Bhubaneshwar** (n'oriya: ଭୁବେନଶ୍ବର, en hindi: भुवनेश्वर ) ye la capital del estáu federal d'Odisha, y antigua capital de Kalinga. Alcontrar na mariña este de la India, nel distritu de Khordha. La ciudá cunta con una población de 647.302 habitantes.

El 15 d'abril de 2014 «Ekamra Kshetra – La ciudá-templu, Bhubaneswar» foi inscritu na Llista Indicativa de la India —pasu previu a ser declaráu Patrimoniu de la Humanidá—, na categoría de bien cultural (nᵘ. ref 5916). Ekamra Kshetra correspuende a la parte histórica de la ciudá.

## Xeografía
Bhubaneshwar alcontrar a una llatitú de 20°16′12″ N y llargor 85°50′24″ Y, a 45 msnm d'altitú. La temperatura permediu varia ente los 15&nbsp;°C pel iviernu y una máxima de 40&nbsp;°C a 45&nbsp;°C pel branu. El monzón del sureste presentar dende xunu. La ciudá recibe una precipitación añal permediu de 1.500 mm, que na so mayoría presentar ente los meses de xunu y ochobre.

## Patrimoniu
Bhubaneswar ye conocida como la ciudá de los templos. Por cuenta de que foi un centru relixosu de prestíu dende tiempos antiguos, inclúi un gran númberu de templos importantes, dende complexos antiguos como'l de Lingaraja a les pequeñes capiyes qu'anubren el Bindu Sagar, según templos modernos. La ciudá tamién tien muertes jainas.

* *Ananta Vasudeva*, templu de Vishnu que data del sieglu XIII;
* *Bindu Sagar*, estanque que tendría un pocu de toles agües sagraes de tola India.
* *Brahmesvara*, templu de Shiva datáu por inscripción nel sieglu XI;
* *Khandagiri et Udayagiri*, covarones jainas que daten del sieglu I;
* *[[Templu de Lingaraja]]*, templu de Shiva que'l so aspeutu actual data del sieglu XI;
* *Mukteswara*, templu de Shiva que data del sieglu X;
* *Parasuramesvara*, templu de Shiva que data del sieglu VII;
* *Raxa Rani*, templu de Shiva que data del sieglu XI;
* *Vaital Deul*, templu de la Diosa que data de finales del sieglu VIII empiezu del IX.

La villa forma parte, con Puri y Konarak, del triángulu d'oru del Orissa.

## Referencies

## Enllaces esternos
Distritos de la India

La India tien 28 Estaos y 7 territorios.

Según la llista llograda de la páxina web oficial del gobiernu de la India, hai un total de 626 distritos. 

## Estaos

Les tables siguientes amuesen los datos de población de diversos estaos. Les columnes que formen parte son: los códigos xerárquicos de subdivisión alministrativa, el nome del distritu, la sede del distritu, la población según el censu del añu 2001, la superficie en quilómetros cuadraos, y la densidá de población per quilómetru cuadráu. Dellos distritos son totalmente urbanos, como'l de la ciudá de Bombay, o bien pequeños, como'l de Yanam nel distritu de Pondicherry que nun tien un llugar separáu como sede de distritu, razón pola que s'omitieron nesta tabla. 

### Andhra Pradesh (AP)

### Arunachal Pradesh (AR)

### Assam (AS)
:Ver tamién: Distritos d'Assam

### Bihar (BR)

### Chhattisgarh (CT)
:Ver tamién: Distritos de Chhattisgarh

### Delhi (DL)
:Ver tamién: Distritos de Delhi

### Goa (GA)
:Ver tamién: Distritos de Goa

### Gujarat (GJ)
:Ver tamién: Distritos de Gujarat

### Haryana (HR)
:Ver tamién: Distritos de Haryana

### Himachal Pradesh (HP)
:Ver tamién: Distritu de Himachal Pradesh

### Jammu y Caxmir (JK)
:Ver tamién: Distritos del estáu de Jammu y Caxmir

### Jharkhand (JH)
:Ver tamién: Distritos de Jharkhand

### Karnataka (KA)
:Ver tamién: Distritos de Karnataka

### Kerala (KL)
:Ver tamién: Distritos de Kerala

### Madhya Pradesh (MP)
﻿:Ver tamién: Distritos de Madhya Pradesh

### Maharastra (MH)
:Ver tamién: Distritos de Maharastra

### Manipur (MN)
﻿:Ver tamién: Distritos de Manipur

### Megalaya (ML)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Megalaya

### Mizoram (MZ)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Mizoram

### Nagaland (NL)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Nagaland

### Orissa (OR)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Orissa

### Puducherry (PY)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Puduherry

### Punyab (PB)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Punyab

### Rayastán (RJ)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Rayastán

### Sikkim (SK)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Sikkim

### Tamil Nadu (TN)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Tamil Nadu

### Tripura (TR)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Tripura

### Uttarakhand (UL)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Uttarakhand

### Uttar Pradesh (UP)
:Ver tamién: ﻿Distritos de Uttar Pradesh

### Bengala Occidental (WB)
:Ver tamién: Distritos de Bengala Occidental

## Referencies
Indore

**Indore** ye una ciudá occidental del estáu de Madhya Pradesh nel centru de la India constituyida por una población de 1.516.918 habitantes (2001).

Allugada al nordeste de Bombay, foi fundada en 1715 como un mercáu de comerciu polos terratenientes locales, quien alzaron el templu Indreshwar, d'onde'l nome de la ciudá derívase. Aportó a la capital del estáu principescu de Indore perteneciente a los Holkar. Sol control británicu, sirvió como sede de la British Central India Agency. Ye la ciudá más grande del estáu ya importante centru industrial y comercial.

## Referencies
Coimbatore

**Coimbatore** (en tamil கோயம்பத்தூர், tamién conocíu como **Koyamuttur**, **Koyambattur**, **Koimbatore**) ye una ciudá de la India con 923.085 habitantes, capital del distritu de Coimbatore, nel estáu federal de Tamil Nadu. La ciudá cai na categoría I (100.000 persones o más) porque tien .

Coimbatore ye famosa pola so industria testil y tamién se conoz col nome de Koneyammanputhhur que significa *llugar de nacencia de la diosa*, o inclusive Kova (en tamil: கோவை). Dispón d'un aeropuertu internacional.

Anque los sos oríxenes son inciertos, nomar na antigua lliteratura tamil (Silappathikaram) según nos poemes del periodu Sangam, (sieglu I).

## Xeografía física
La ciudá ta allugada nes coordenaes 11° 0' 0* N 76° 58' 0* Y, nes veres del ríu Noyyal, cerca de la frontera con Kerala, y tien una altitú de 379 m sobre'l nivel del mar.

## Demografía
Nel censu de 2001 la población de Coimbatore asciendía a 923.085 persones, de los cualos 476.056 yeren homes y 447.029 muyeres. Los neños de seis años o menores xubíen a 101.447, de los cualos 53.167 yeren homes y 48.280 muyeres. A lo último, saben lleer y escribir 719.042, de los cualos 386.260 son homes y 332.782 muyeres.

## Ciudaes hermaniaes
*  Esslingen am Neckar, Baden-Wurtemberg, Alemaña.
*  Toledo, Ohio, Estaos Xuníos.

## Ver tamién
* Aeropuertu de Coimbatore
* Ciudaes del estáu de Tamil Nadu por población

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* 
*
Lucknow

**Lucknow** ( *Lakhnaū* , ) ye la capital del estáu d'Uttar Pradesh na India. See alministrativa del Distritu de Lucknow. Nel añu 2001 la so población yera de 2.207.340 habitantes lo que la convierte na segunda ciudá en tamañu de tol estáu dempués de Kanpur. Na ciudá fálense tantu l'hindi como'l urdú, anque esti últimu idioma foi dende siempres el más usáu. 

Allugáu no que se conoz históricamente como la rexón de Awadh (Oudh), Lucknow foi siempres una ciudá multicultural. Lucknow ye popularmente conocida como la *Ciudá de los Nawabs*. Tamién ye conocida como l'antigua "Ciudá d'oru y plata", Ciudá Dorada del Este, *Shiraz-i-Hind* y la *Constantinopla de la India*.
El All India Kisan Sabha (AIKS) formóse na sesión de Lucknow del Congresu Nacional Indiu el 11 d'abril de 1936 col líder nacionalista Swami Saraswati Sahajanand escoyíu como'l so primer presidente, con cuenta de movilizar les quexes de los llabradores escontra'l sistema tributariu impuestu polos británicos, y polo tanto provocando'l movimientu de los llabradores na India. 

Lucknow tien el primer bancu d'ADN humanu d'Asia. Este ye'l segundu bancu del mundu con sistema d'identificación d'ADN (DIS) y establecióse nel parque de bioteunoloxía nel marcu del partenariáu públicu priváu con *IQRA Servicio biotecnología*.
Anguaño, Lucknow ye una ciudá vibrante que ye testigu d'una puxanza económica y atópase ente les diez ciudaes de más rápida crecedera de la India.

## Historia

Fundada nel sieglu XIII, la ciudá nun se desenvolvió hasta qu'a partir del sieglu XVIII los mogoles designaron un nawab pa gobernar la rexón. Esta dinastía de nababs duró hasta l'anexón del territoriu polos británicos en 1856.

Hasta 1857 la ciudá foi escenariu de sangrientos enfrentamientos arriendes de la revuelta de los cipayos na so busca por recuperar les tierres colonizaes. Lucknow tuvo asediada en primer llugar poles fuercies rebalbes, quien nun pudieron aguantar a los ataques británicos, y cayeron nuevamente en marzu de 1858 dempués d'una resistencia feroz.

## Llugares d'interés

* La Imambara Bara: trátase del mausoléu de Asaf Ud Daula, construyíu nel sieglu XVIII. L'antepar d'esti mausoléu, de 50 metros de llargu, ye unu de los mayores del mundu. El conxuntu inclúi tamién una mezquita, datada nel mesmu periodu.
* La Imambara Chhota o Hussainabad: construyíu a mediaos del sieglu XIX alluga les tumbes de Ali Shah y d'otros familiares. Enfrente del mausoléu atópase la torre de reló más alta de la India. Con un altor total de 67 metros, foi construyida tamién nel sieglu XIX.
* La **escuela Martiniere**: el francés Claude Martin, al serviciu de la Compañía Británica de les Indies Orientales, fíxose construyir esti palaciu con una estructura más asemeyada a la d'un fuerte. 
* La **Residencia**: nesti conxuntu d'edificios foi onde los británicos y dellos indios fieles al imperiu aguantaron l'asediu de los cipayos en 1857. Nel xardín tán soterraos los cuerpos de tolos que morrieron mientres l'asediu.

## Clima

## Referencies

## Enllaces esternos
Mangalore

**Mangalore** (*ಕುಡ್ಲ* en tulu,*ಮಂಗಳೂರು* en canarés), ye'l puertu principal del estáu de Karnataka, India. Ta asitiáu sobre la mariña occidental del país sobre'l mar d'Omán, coles Ghats Occidentales al este.

Mangalore ye la oficina central alministrativa del distritu Dakshina Kannada (Sur Kanara) nel suroeste de Karnataka, y desenvolvióse como puertu sobre'l mar d'Omán, unu de los puertos principales d'India. Ta sobre los remansos formaos pelos ríos Nethravathi y Gurpur, formando una rada a lo llargo de la mariña de Malabar.

Conocer a **Mangalore** poles sos sableres, templos ya industries. Esisten delles llingües que se falen na zona, incluyendo tulu, konkani, kannada, y beary (un amiestu de tulu y malayalam).

Los cocoteros carauterísticos apoderen el paisaxe qu'acompaña'l terrén accidentáu y les corrientes que flúin nel mar. El paisaxe ye cortáu con edificios de teyáu, encabezaos colos azulexos de Mangalore, bien famosos y fechos cola magre llocal de color coloráu y típicamente cercáu con bloques de laterite. Ye frecuente atopar cases antigües con complicáu maderaje .

## Xeografía
Atopar a una altitú de 53 msnm a 354 km de la capital estatal, Bangalore, na zona horaria UTC +5:30.

## Demografía
Según estimación 2011 cuntaba con una población de 439 842 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* *Esti artículu contién datos xeográficos estrayíos de [[Google Earth]]*.
Meerut

**Meerut** ( Meraṭh, , ) ye una ciudá antigua alcontrada a 72 km (44 mi) al nordeste de Nueva Delhi, nel estáu d'Uttar Pradesh. Perteneciente al distritu de Meerut na cual la ciudá de Meerut ta emplazada. Foi nesti llugar onde empezó la Rebelión de la India de 1857.

## Referencies

## Enllaces esternos
Distritu de Dakshina Kannada

**Dakshina Kannada** (Tulu: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ), tamién llamáu **South Kannada**, **South Kanara**, o **South Canara**, ye un distritu costeru del estáu de Karnataka n'India. Llenda colos distritos d'Udupi, al norte; Chikmagalur, al nordeste; Hassan, al este; Kodagu, al sureste; y el distritu de Kasaragod, nel estáu de Kerala, al sur. El mar de Omán atopar al oeste. Mangalore ye la capital y la principal ciudá del distritu.

Según censu 2011 la población del distritu yera de 2 083 625 habitantes.

El distritu ta estremáu en cinco talukas, que son: Mangalore, Bantwal, Puttur, Sullia, y Belthangady. Solía incluyir amás trés talukas nel norte, Udupi, Kundapur y Karkal, pero fueron dixebraos n'agostu del añu 1997 pa formar el distritu d'Udupi. Los distritos de Dakshina Kannada y Udupi de cutiu son llamaos Tulu Nadu, porque'l tulu ye la llingua falada pola mayoría na rexón. Sicasí, la llingua tulu y la so xente fueron acomuñaos cola llingua kannada, una y bones el tulu adoptó la escritura kannada mientres munchos sieglos. Los Alupas que gobernaron esta rexón ente los sieglos VIII y XIV&nbsp;d.&nbsp;C. como feudatarios de tolos Imperios de la dómina fixeron del kannada la so llingua oficial. Ye por esta razón que los distritos que falen tulu son una parte del estáu de Karnataka.

## Referencies

* Censu del Estáu de Karnataka. 

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial.
Península de Kathiawar

La **península de Kathiawar** () ye una península asitiada nel noroeste de la India, nel estáu de Gujarat. Llenda al suroeste coles agües del mar Arábigu; al noroeste col golfu de Kutch; al sureste col golfu de Khambhat; y al norte col Rann de Kutch, el gran desiertu que estacionalmente conviértese nuna gran marisma. La península tien una superficie de 59.570 km².

## Referencies

## Enllaces esternos
Rajkot

**Rajkot** (guyaratí: રાજકોટ, hindi:राजकोट}}, inglés: Rājkot) ye la cuarta ciudá más poblada del estáu de Gujarat, India con más de 1,43 millones d'habitantes en 2008. Atópase allugada na península de Kathiawar.

Rajkot ye sede alministrativa del distritu homónimu, asitiáu a veres del ríu Aji y del ríu Niari. Rajkot foi la capital del entós estáu Saurashtra, del 15 d'abril de 1948 al 31 d'ochobre de 1956, antes de la fusión en Bombay el 1 de payares de 1956.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vadodara

**Vadodara** o **Baroda** ye una ciudá del suroeste del estáu de Gujarat del centro oeste de la India. Cuenta con una población de .

Foi conocida por munchos y distintos nomes antes de recibir l'actual en 1971. El primer antecedente de la ciudá data d'una carta real del añu 812. Tuvo sol control de dellos tipos de gobiernu ente los cualos pueden mentase al sultanatu musulmán de Delhi y l'Imperiu mogol.

Produz variada mercancía como testiles d'algodón, productos químicos, maquinaria y moblame.

## Referencies

## Enllaces esternos
India portuguesa

La **India portuguesa** (en portugués tamién *Estáu da Índia*) yera'l conxuntu de posesiones portugueses na India. Na dómina de la independencia india en 1947, la India portuguesa incluyía dellos enclaves na mariña occidental, incluyendo Goa, según los enclaves costeros de Damán (en portugués *Damão*) y Diu, y los enclaves de Dadra y Nagar Haveli, que tán nel interior. Los territorios de la India portuguesa, tamién formaron parte del imperiu español ente 1580 y 1640, tres la unificación ente España y Portugal cola Unión Ibérica. De cutiu recibíen el nome coleutivu de Goa, una y bones esta foi la principal plaza comercial.

L'estáu de la India portuguesa foi constituyíu col nomamientu del primer virréi, Francisco de Almeida, primeramente establecíu en Kochi, seis años dempués de la llegada de Vasco da Gama a la India. Tres la espansión territorial efectuada en 1510 por Afonso de Albuquerque, que conquistó Goa, recibió'l nome oficial d'Estáu Portugués de la India (*Estáu Português da Índia*).

Mientres dos sieglos tomó toles posesiones portugueses n'Índicu, namái en 1752 Mozambique dispunxo de gobiernu propiu y en 1844, l'Estáu Portugués de la India dexó d'alministrar los territorios de Macáu, Solor y Timor, viéndose confináu a la India.

Portugal detentó los derechos sobre varios enclaves de la mariña india dende la dómina de Vasco da Gama. Ente estos territorios incluyíense:
* Goa.
* Damán.
* Diu.
* Isla d'Angediva, al sur de Goa.
* Dadra y Nagar Haveli, un exclave de Damán nel interior de Gujarat.
* Simbor, enclave continental de Diu, al este d'esti territoriu.
* Gogolá, enclave continental de Diu.

Antes de la independencia de la India en 1947 caltenía Goa, Damán, Diu, y Dadrá y Nagar Haveli, perdió esti últimu territoriu en 1954 y los trés restantes places n'avientu de 1961, cuando fueron ocupaos pola Unión India, (anque Portugal namái reconoció la ocupación tres la Revolución de los Claveles en 1975), terminando asina, tres cuatros siglo y mediu, l'Estáu Portugués de la India.

## Economía

La falta de monedes nes colonies portugueses de la India fixo común la práutica de contramarcar distintes pieces estranxeres coles mires de revalorizar el so valor y dexar la so circulación en dichos territorios. Les primeres contramarcas se estamparon sobre xerafines nel añu 1684, y consistíen nuna cruz dientro d'un círculu y cruz de puntos. La segunda contramarca, utilizada en 1770, yera circular y contenía l'escudu de Portugal. El 15 de xunetu de 1831 coles mires de verificar l'autenticidá de les monedes de 1 y ½ tanga, ordenar por decreto ley que se marcaren toles pieces con lleenda “P.R.809”. La sigla “P.R.” faía referencia a “Portaria Rexistrada”, y el númberu “809” al númberu de rexistru. Del 4 al 26 de xunetu de 1832 empezóse otru acuñamientu que consistió nun punzón con escudu de Portugal y la sigla “A.P-T” (Asia Portuguesa). Nun principiu esta contramarca utilizóse namái sobre monedes de cobre, pero depués tamién se estampó sobre monedes de plata. Coles mires de revalorizar les monedes de cobre, nel añu 1850 volver a contramarcar con punzón circular les pieces de 15, 30 y 60 tangues.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dinastía Hotaki

La **dinastía Hotaki**, tamién conocida como **Afganistanos Hotaki**, foi una dinastía d'orixe afganistanu que gobernó Oriente Mediu en siendo establecida n'abril de 1709 por Mirwais Kan Hotak, dempués de dirixir en 1708 una rebelión trunfante contra los perses Safávidas en Kandahar. Nel so apoxéu, la dinastía Hotaki gobernó sobre un área amplia de lo qu'agora son Irán, Afganistán y el noroeste de Paquistán.

En 1715, Mir Wais morrió d'una causa natural y asocedió-y el so hermanu Abdul Aziz. Los ghilzai persuadieron a Mir Mahmud Hotaki, fíu de Mir Wais, por que tomara el poder, y en 1717 derrocó y mató al so tíu. Mir Mahmud invadió Persia y en venciendo na batalla de Guinabad frente a los safávidas, depusó al sah y proclamóse a sí mesmu sah en 1722. Esi mesmu añu, Rusia y Turquía invadieron Persia, dexando gran parte del país en manes afganistanes, y Mir Mahmud gobernó hasta la so muerte en 1725. Ashraf Kan asocedió-y nel cargu, y cuando les poques tropes lleales al antiguu príncipe safávida Tahmasp paecíen empuestes al fracasu xunióse-yos coles sos tropes Nadir Qoli Beig más conocíu como Nadir Sah, y cola so ayuda en 1726 recuperon la capital d'Isfahán. Los afganistanos Hotaki fueron espulsaos definitivamente tres la derrota na batalla de Damghan en 1729 polos afsaridas, y xubiendo Tahmasp al tronu de los sos antepasaos como Tahmasp II.

Hussain Hotaki convertir nel últimu rei de la dinastía hasta que foi ganáu tamién en 1738, cuando Nader Shah de Jorasán ganó-y mientres el llargu asediu de Kandahar.
 
## Dinastía de los Hotaki

## Árbol xenealóxicu de los Hotaki

{{Árbol xenealóxicu | | | | | | | | |!| | | |
|-}

{{Árbol xenealóxicu | | | |)|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | |!| | | |
|-}

## Referencies

## Bibliografía
* Salvat Editores S.A., *Diccionariu Salvat Historia de los Países del Mundu*, Salvat Editores S.A. , Pg 10 y 568 , ISBN 84-345-6650-8, 1999.
* Plaza y Janés Editores S.A., *Atles Históricu Universal*, Plaza y Janés Editores S.A., Artículu 4.17, ISBN 84-01-62076-7, 1999.

## Enllaces esternos

* Historia d'Irán
* Los Hotaki n'Afganistán
Dinastía afsárida

La **dinastía Afshárida** () foi una dinastía iranina de Jorasán, de la tribu de los turcomanu afshar, que gobernó Persia nel sieglu XVIII, dómina na que l'imperiu algamó'l so grau más grande dende l'Imperiu sasánida, que cayera nel S. VII.

## Nader Sah (1736-1747)
La dinastía empezó con Nader Shah, que se proclamó xa en 1736 derrocando a Tahmasp II. Darréu entamó la guerra contra los pashtunes d'Afganistán, conquistando Kandahar. En 1738 invadió la India, masacrando a la mayoría de la población de Delhi y consiguiendo un gran botín, qu'incluyía'l llexendariu tronu del Pavu real y el diamante Koh-i-Noor. Les riqueces escalaes fueron tantes que Nader suspendió'l cobru d'impuestos mientres trés años. Tamién conquistó Transoxiana, y la ribera sur del Oxus.

Treslladó la capital a Mashhad y favoreció a los sunitas por cuenta de los chiitas pa reconciliase colos afganistanos. 

Foi un rei despóticu al qu'asesinaron en 1747, y tres la so muerte los abdalíes de Herat y los guilzais de Kandahar proclamáronse independientes sol sah Ahmad Durrani.

## Adel Sah (1747-1779)
Mientres los siguientes 50 años hubo una llucha continua ente los descendientes de Nader, los Zand y los Qayar.

En 1747 proclamóse sah el so nietu Adil, qu'arrampuñó Basora al Imperiu otomanu en 1775, apoderando Irán, la cuenca del Shatt al-Arab, Baḥréin y les islles del sur del golfu Pérsicu.

A la so muerte en 1779 reiniciáronse les disputes dinástiques.

## Shahroj Mirza Afshar (?-1795)
Shahroj Mirza Afshar yera nietu de Nader Sah y de Hossein Sah, y tres l'asesinatu del so tíu Ibrahim Jan algamó'l tronu. Mientres enforma del tiempu Shahroj permaneció de forma nominal nel tronu de Mashhad, pero, cegáu y encarceláu intermitentemente, nun exercitó nengún poder eficaz.

En 1795 el so gobiernu llindar a Mashhad y la zona norte del Jorasán, y Aqa Mohammad Jan Qajar arrampuñó-y el tronu y deportó-y a Teḥrán cola so familia, morriendo mientres el camín y dando pasu a la dinastía Qayar.

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Rasht

**Rasht** (en persa,رَشت، به زبان گیلکی رِشت, en guilakí, **Resht**; tamién puede trate treslliteráu **Räsht**) ye la capital de la provincia de Guilán nel noroeste d'Irán y la ciudá más grande na mariña del mar Caspiu. Ye un centru comercial ente'l Cáucasu, Rusia ya Irán usando'l puertu de Bandar-y Anzali. Tamién ye centru turísticu col Masouleh nos montes cercanos y les sableres del mar Caspiu como principal curiosu. Rasht tenía una población en 2005 envalorada en 560.123 persones.

## Historia
Históricamente foi un llugar de tresporte que conectaba Irán col estranxeru, ganándose la ciudá'l llamatu de "Puerta d'Europa". Mientres la Primer Guerra Mundial vivió equí Mīrzā Kūchak Khān, lluchando contra la ocupación rusa de Guilán. Mientres esa guerra los rusos y los británicos, conxuntamente, atacaron la ciudá de Rasht. cuando l'Exércitu Coloráu conquistó Bakú en 1918, l'armada del Exércitu Blancu se asiló nel puertu d'Anzali, controláu polos británicos. El comandante de l'Armada Colorada escorrer y tomó el puertu de Anzali, colo que l'exércitu británicu retiróse. Con esti acontecimientu los revolucionarios de Guilán animar a establecer un gobiernu anti-británicu sol lideralgu de Mīrzā Kūchak Khān. Les fuercies britániques evacuaron la ciudá y colaron a Bagdag. Finalmente, l'exércitu iranín ganó'l movimientu y roblóse un tratáu cola XRSS dempués del cual ésta sacupó la ciudá

## Xeografía y clima

## Historia

Rasht ye mentada per primer vegada nos documentos históricos nel añu 682, pero verdaderamente ye más antigua. Stenka Razin, un señor de la guerra cosacu, asaltó la ciudá en 1669. En 1714 Rasht resultó destruyida por un terremotu. Sufrió la ocupación de los exércitos de Pedro'l Grande de Rusia (1722-1734) mientres la Guerra Rusu-Persa de 1722-1723. En 1901 una gran plaga afaró la ciudá. La xente de Rasht tamién tuvo un papel principal na Revolución Constitucional d'Irán. Constituyóse'l primer conseyu municipal nel añu 1907. De 1917 a 1920 los exércitos rusu y británicu llucharon na ciudá portuaria de Bandar-y Anzali y Rasht. Los británicos retiráronse y los rusos ocuparon la rexón. En 1920 los rusos bolxeviques amburaron el bazar polo que munchos ciudadanos colaron a un exiliu temporal. En 1920 - 1921 tuvo la so capital en Rasht la efímera República Socialista Soviética de Persia. En 1937 españó una revuelta, pol deséu de cobrar un "impuestu de carretera" de los rusos, y foi reprimida. La primer universidá que s'estableció en Rasht data de 1974.

## Referencies