Vestuariu

El **vestuariu**, nes artes escéniques, ye'l conxuntu de ropes, complementos y accesorios qu'utilicen los actores pa representar a un personaxe n'especifico, el vestuariu ye famosu por ser parte de grandes representaciones a lo llargo de tol mundu en distintos escenarios y en distintes obres. El direutor teatral y constructivista rusu Tairov describir como "segunda piel del actor".
 
## Evolución histórica
Estudios d'antropoloxía nel ámbitu de diverses cultures étniques demostraron que l'home empezó a fabricar accesorios decorativos que nun teníen nengún usu práuticu anque sí podía tener un sentíu máxicu o relixosu. Esos primitivos complementos del vestuariu, polo xeneral colgantes tallaos p'afatase, dexaron el desenvolvimientu de la so creatividá. De la inicial necesidá básica pasar al sentíu estéticu y paralelamente al significáu simbólicu.

Nel teatru clásicu griegu, el vestuariu, bien acomuñáu al maquillaxe, amenorgar a un conxuntu de mázcares, diversos tipos de túnica y coturnos. Sicasí, dende los sacerdotes d'Eleusis a los de los misterios medievales, el vestuariu como elementu d'una representación tuvo amestáu a la moda indumentaria amplificando les sos posibilidaes estétiques.

Nel Sieglu d'Oru español, como describe'l mesmu Cervantes, "L'adornu del teatru yera un cobertor vieyu, tirada con dos cordeles d'una parte a otra, que faía lo que llamen **vestuariu**; detrás taben los músicos cantando ensin guitarra dalgún romance antiguu". Esi mesmu significáu d'espaciu primero que conxuntu de la vistimienta, tener nos corral de comedies l'espaciu allegante al propiu escenariu, qu'ocupaben los actores antes de salir a escena.

Dende mediaos del sieglu XVIII, en Francia, l'asociación ideolóxica de dramaturgos como Diderot y Voltaire con actrices y actores como La Clairon, Favard, Lekain o Garrick, supunxo alzar el vestuariu a categoría d'elementu teatral: "l'actor tenía de vistise como'l personaxe representáu". Pero habría qu'esperar a les revoluciones del sieglu XX por que esti elementu formara parte esencial de la puesta n'escena.

Un capítulu estreme ocuparía la importancia de les formes y los colores, como códigos inmutables; veanse'l teatru chinu o la comedia del arte nes ceremonies de representación.

## Nel cine

El vestuariu puede llegar a carauterizar de tal manera a un actor que se convierta na so seña d'identidá popular. De cutiu, un actor vistíu de cai nun ye reconocíu como'l personaxe que-y fixo famosu. Y al contrariu, cualquier persona al amarutase d'un determináu personaxe va remembrar darréu la so personalidá. Dellos exemplos clásicos son:
* Charlot col so bombín negru y el so cayáu.
* Cantinflas colos sos pantalones cayíos.
*Chavo con un gorru, playera y un shorts.
*Dr. Chapatin con un abrigu y una bufanda.
* Supermán colos sos mallas azules, l'emblema cola S colorada nel pechu y la capa colorada.
* Freddy Krueger col so suéter de llana a rayes verdes y coloraes y la so guante de cuchiellos.

El vestuariu ta íntimamente rellacionáu col maquillaxe, entá ye más nel casu de les carauterizaciones.

## En televisión
Esiste una serie de normes non escrites que suelen funcionar na mayoría de les cadenes de televisión del mundu. Trátase d'una serie d'encamientos a tener en cuenta, pero nun determináu momentu, una cadena puede saltar, por anovar o cualesquier otru motivu que considere oportunu.
 
* Polo xeneral, los colores fuertes que llamen descomanadamente l'atención nos primeros planos desaconséyense, anque esta regla ye flexible si tratar d'espectáculos.
* Tienen d'evitase les teles de cuadros pequeños, rayes bien próximes, espigues, pates de gallu, llunares pequeños y próximos etc, porque crean una distorsión moiré.
* Tamién se deben evitar los blancos puros, pos crean munchos problemes a los iluminadores. Por que el blancu non encha la cara queda escura. Si tratar d'un montaxe con grandes medios, seique esta oxeción nun la sía tantu. Coles mesmes, tamién se desaconseya'l so usu si tienen cristales (piedres pereciosas o bixutería) altamente brilloses que poles sos propiedaes reflectivas puedan xenerar rellumos cafiantes.
* Tien d'evitase les pieces de xoyería o bixutería cercanes al allugamientu del micrófonu. Pueden movese y producir ruíu ensin deseyar, o inclusive raspiar el micro, con similar resultancia.

### N'informativos

N'informativos, pa los presentadores rixen les siguientes normes:
* Escuéyese un vestuariu formal, traxe de chaqueta, de normal, con corbata. Desaconséyase que'l presentador vaya *en mangues de camisa*.
* El vestuariu femenín se masculiniza, despintando les formes femenines. L'escote queda fuera de too planteamientu, yá que se cree que resta seriedá a la presentadora. En delles ocasiones los presentadores pueden usar falda pa nun perder la so esencia femenina.
* Escuéyense colores escuros que dan sensación de sobriedá y seriedá. Anque nes muyeres pueden utilizase tamién tonos pasteles. Refúguense los colores chillones. Estos colores déxase que sían un pocu más claros pel branu pa dar mayor sensación de verosimilitud.

Toes estes normes o encamientos flexibilícense si tratar de reporteros o corresponsales, yá que puede variar en concordanza col ambiente en qu'éstos s'atopen, el clima, etc.


Ficheru:Jean-Simon Berthélemy - Le Triomphe de Trajan, 1807 (Prosper Dérivis en Décébale & Alexandrine-Caroline Branchu en Princesse dace).jpg|Bocetos de vestuariu por Jean-Simon Berthélemy, pa *Le Triomphe de Trajan* (1807).
Ficheru:Charles Ricketts03.jpg|Diseñu de vestuariu escontra 1929.
Ficheru:Beo_Beyond_Costume_design.jpg|Vestuariu lluminosu para performance, diseñáu por Beo Beyond.


## Ver tamién
* Ropaje
* Figurinista

## Referencies

## Enllaces esternos

*  Vistu'l 8 d'ochobre de 2013