Ganxes

El **ríu Ganges** ye unu de los grandes ríos del subcontinente indiu, que flúi en direición este dende'l norte de la India cruciando la llanura del Ganges hasta Bangladex.

El ríu naz nel Himalaya occidental, nel estáu indiu d'Uttarakhand, y tres 2510&nbsp;km de percorríu desagua formando, col ríu Brahmaputra el mayor delta del mundu, el delta del Ganges, nel golfu de Bengala.

Mientres enforma tiempu foi consideráu un ríu sagráu polos hindús, que lo adoraron como la diosa Ganga del hinduismu. Históricamente, tamién foi importante: munches de les capitales antigües provinciales o imperiales (como Pataliputra, Kannauj, Kara, Allahabad, Murshidabad y Calcuta) hanse emplazado nes sos riberes. El Ganges y los sos afluentes drenan una cuenca fértil de 907&nbsp;000&nbsp;km² que soporta una gran concentración de población, con una de les densidaes del mundu más altes (nel añu 2005, una de cada dolce persones del mundu (un 8&nbsp;%) vivíen na rexón). La fondura media del ríu ye de 16&nbsp;m y la fondura máxima ye de 30&nbsp;m.

## Nome
El nome «Ganges» provién de la pallabra sánscrita «gáṅgā», que significa «va, va» (esto ye, que se mueve rápido).

* *gánga*, en idioma sánscritu y na mayoría de les llingües indies
* गंगा, n'escritura devánagari
* *gaṅgā*, nel sistema IAST de transliteración
* Ganges, n'inglés

## Xeografía

La fonte más alloñada del ríu, llamada Bhaguirati, naz nel Himalaya occidental, nel glaciar Gangotri y xúnese, a 210&nbsp;km de la fonte, col Alakananda (que baxa del monte Nanda Devi, a 7800&nbsp;m), cerca de Deoprayag, a partir de que la so confluencia pasa a llamase Ganges.

A partir d'ende, el ríu flúi escontra l'este y dempués de Haridwār, asitiada a 300 m, escurre al traviés de les grandes llanures del norte de la India, que por él se llamen llanures gangéaticas, con bien pocu desnivel y recibiendo afluentes numberosos y llongures: el ríu Yamuna (1300&nbsp;km), otru ríu consideráu sagráu, cerca de la ciudá sagrada de Prayag (agora Allahabad); el Ghaghrā (1080&nbsp;km) en Chāpra; el Gandak (700&nbsp;km) en Hajipur; el Rāmgangā (640&nbsp;km) un poco primero d'Allāhābād; el Son o Sone (784&nbsp;km), en Patna; el Dāmodarā o Dāmodār (541&nbsp;km) a sur de Calcuta; el Koshî (700&nbsp;km) cerca de Bhagalpur; y el Gumtî o Gomatî (675&nbsp;km) cerca de Benarés.

Desagua formando'l delta del Ganges, dempués d'estremase en munchos ríos menores. Unu d'ellos ye'l ríu Hoogli cerca de Calcuta; otru ye'l Padma, un ríu qu'enfusa en Bangladex.

El so llargor varia según les fontes, ente 2500 y 3000&nbsp;km. Una de les mayores concentraciones de población del mundu ta establecida a lo llargo de les veres del Ganges. La cuenca del Ganges ye bien fértil y, na actualidá (2005), unu de cada dolce habitantes del mundu ,un 8&nbsp;%, vive nesta zona. Sicasí, por cuenta de la alta concentración de población, la contaminación y la destrucción de diversos hábitats naturales aumentaron de manera alarmante en tola zona.

La rexón del delta ye conocida como los Sundarbans («formosos montes»); una rexón de monte trupu de manglar y unu de los principales hábitats del tigre de Bengala. Nella atopa'l Parque Nacional de Sundarbans y foi declarada como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1997, entendiendo un área protexida de 1395&nbsp;km².

Dos especies de delfines habiten nel Ganges, el delfín del Ganges y el delfín Irrawaddy. El Ganges ye tamién interesante por una especie estraña de tiburones, el *[[Glyphis gangeticus]]* el cual ye anguaño abondo desconocíu.

## Contaminación del ríu

La polución del ríu Ganges amontóse de forma alarmante nos últimos años. Los productos que lu contaminen inclúin restos de les cremaciones humanes, cadarmes d'animales, agües residuales y bagazos de les fábriques que, día ente día, afecten gravemente a les sos agües.

A esto hai qu'añader que nun ye estrañu atopar cadabres enteros de persones y animales llexando nes sos agües. Esistieron diversos intentos de llimpiar el Ganges pero, hasta'l momentu, toos fracasaron.

## Mitu del Ganges
Según lleendes antigües, en tiempos inmemoriales les agües del Ganges cruciaben el cielu, mientres les tierres desérticas de la India perecíen de sede. El rei Bhaguiratha alzó plegaries a los dioses por que'l cielu regara coles sos agües les tierres sedientes de la India. Los dioses escucharon les sos plegaries y unviaron les agües a la tierra, pero estes cayeron con tal violencia qu'amenaciaron con cegar la vida de tolos homes.

Pero entós asocedió'l milagru: Shiva, compadecido de la humanidá atristurida, fizo que les agües cayeren sobre la so cabeza y esnidiaren polos sos pelos llargos mientres mil años, primero que'l ríu sagráu naciera nel Himalaya, mansu y moderáu, ensin peligru pa los homes. Por eso tolos años millones de fieles hindús bañar nel ríu que veneren, pa purificarse.

## Otros datos
* Especialmente singular ye la caña hindú de los Aghori que practiquen el necro-canibalismu coles persones muertes qu'apaecen llexando nel ríu.
* Los niveles de contaminación del ríu son tan altos que les dos úniques especies d'animales presentes nél son: el gavial del Ganges y el delfín del Ganges, esti postreru ye práuticamente ciegu por cuenta de la insalubridad del ríu.
* Les cenices de Mahatma Gandhi fueron refundiaes a esti ríu tres la so cremación.
* Unu de los personaxes famosos que dexó les sos cenices nesti ríu foi George Harrison, exguitarrista de The Beatles, quien morrió de cáncer en 2001.

## Hidrometría

Permediu mensual del caudal (m³/s) midíu na estación hidrolóxica de Farakka altitú: 19 m- cuenca: 833 000&nbsp;km²- datos calculaos pal periodu 1949-1973.

El so caudal mínimu ye 1041&nbsp;m³/s, y el máximu ye de 60&nbsp;000&nbsp;m³/s.

## Referencies

## Enllaces esternos

* L'agua y el derechu international: bibliografía selectiva. Biblioteca del Palaciu de la Paz.
* Semeyes del Ganges (Bénarès). 
* Ecu Friends. ONG pa la proteición del Ganges.