Israel Kamakawiwoʻole

**Israel "IZ" Kamakawiwo'ole**  foi un destacáu músicu ḥawaianu, especialmente conocíu poles sos versiones de los cantares Over the Rainbow y *What a Wonderful World*, a les que xunió nun famosu pot pourrí llamáu Somewhere *Over the Rainbow.* La so nidia voz, la so habilidá pa tocar el ukelele ya interpretar música ḥawaiana fundida con toques de jazz y reggae, caractericen el so estilu peculiar y único.

## Biografía
Israel nació'l 20 de mayu de 1959 na isla de Oahu, y foi criáu na comunidá Kaimuki nes contornes de Waikiki, onde vivíen los sos padres. A los 11 años empezó a tocar preseos musicales xunto col so hermanu mayor Skippy y tuvo la oportunidá de conocer a otros artistes ḥawaianos como Peter Moon y Don Ho. Mientres la so adolescencia,  camudar cola so familia a Makaha, onde conoció a Louis Kauakahi, Sam Gray y Jerome Koko quien xunto col so hermanu Skippy formaron el grupu Fíos Makaha de Nin’ihau. Adulces dende 1976 y a lo llargo de los años 80, el grupu foi ganando popularidá en Ḥawai y nel restu de los Estaos Xuníos.

En 1982, Skippy Kamakawiwo‘ole, el so hermanu, finó d'un ataque cardiacu. Tamién esi mesmu añu él casóse cola so novia de l'adolescencia Marlene y, al poco tiempu, tuvieron una fía a quien llamaron Ceslieanne "Wehi".

En 1990, llanzó'l so primer álbum como solista, Ka'#ano'i, pol cuál foi premiáu pola Academia d'Artes de Honolulu por meyor álbum contemporaneu y meyor cantante masculín del añu. Más tarde publicó *Facing Future* en 1993, álbum que ye xeneralmente consideráu como'l so meyor trabayu y col cual diose a conocer fora de Ḥawai. *Facing Future* debutó nel puestu  25 na llista de la revista Billboard. L'álbum inclúi amás les sos famoses versiones de "What a Wonderful World"y "Somewhere Over the Rainbow", según "Hawai‘i 78," "White Sandy Beach of Hawai‘i," "Maui Hawaiian Sup'pa Man," y "Kaulana Kawaihae". *Alone In IZ World* (2001) debutó de  1 na llista mundial de Billboard y en  15 na llista de  venta "Internet Album Sales".

En 1994 foi escoyíu como la figura del espectáculu del añu en Ḥawai acordies cola Hawaii Academy of Recording Arts (HARA).

En 1997, foi honráu pola HARA na ceremonia añal de los premios Na Hoku Hanohano en cuatro de les más importantes categoríes, ente elles meyor cantante y meyor álbum. Iz nun pudo asistir a la ceremonia y vio l'eventu dende la so habitación nel hospital. En dalgún momentu de los sos últimos años, Israel Iz  convertir al cristianismu, en 1996 foi bautizáu na ilesia World of Life Christian Centre in Honolulu y faló públicamente de la so creencies nos Na Hoku Hanohano Awards. Tamién grabó'l cantar "*Ke Alo O Iesu*" (traducida como 'La Presencia de Jesús').

Mientres la mayor parte de la so vida adulta, Israel careció d'obesidá, llegando a pesar 340 kg. Por cuenta de ello, foi hospitalizáu en numberoses ocasiones, y finalmente morrió afeutáu de problemes respiratorios derivaos del so escesu de pesu, el 26 de xunu de 1997 a los 38 años d'edá. El so cuerpu foi veláu nel edificiu del Capitoliu n'Honolulú, cola bandera a mediu estil nos edificios estatales. En siendo incineráu, les sos cenices fueron espardíes nel océanu Pacíficu, frente a la sablera de Makua. A la ceremonia entamada nel so honor, llegó un ensame d'aproximao 10.000 persones a rindi-y homenaxe y a festexar con chapoteos na agua mientres lu acompañaben en canoes.

## Mandáu
Israel ye consideráu una figura emblemática de la cultura musical de Ḥawai y unu de los músicos ḥawaianos más destacaos de la hestoria. La so música foi carauterizada por promover los valores y la cultura de Ḥawai. IZ destacó tamién por ser un abiertu partidariu de la independencia del archipiélagu.

Los sos cantares fueron utilizaes en series de televisión y películes como *Finding Forrester*, *¿Conoces a Joe Black?*, *Tienes un e-mail*, *50 primeres cites*, *Madagascar* y *Lluna de miel en familia* (en voz de Drew Barrymore); según en capítulos de les series de televisión ER,Glee y "Hawaii Five-0".

## Discografía

### Col grupu ''The Makaha Sons of Ni'ihau''
* 1976: *No Kristo*
* 1977: *Kaheao O Keale*
* 1978: *Keala*
* 1978: *Live at Hank's Place*
* 1979: *Makaha Sons of Ni`ihau*
* 1981: *Mahalo Ke Akua*
* 1984: *Puana Hou Me Ke Aloha*
* 1986: *Ho`Ola*
* 1990: *Makaha Bash 3*
* 1991: *Ho`Oluana*
* 1999: *Na Mele Henoheno (Vol. 1 y 2)*

### Solista
* 1989: *Ka ʻAnoʻi*
* 1993: *Facing Future*
* 1995: *E Ala E*
* 1996: *N Dis Life*
* 1998: *IZ In Concert: The Man and His Music*
* 2001: *Alone in IZ World*
* 2007: *Wonderful World*
* 2011: *Somewhere Over the Rainbow: The Best of Israel Kamakawiwo'ole*

### DVD
* 2002: *Island Music, Island Continue*
* 2002: *The Man And His Music*
* 2002: *Hot Hawaiian Nights*

## Referencies

## Enllaces esternos
*  Kamakawiwo'ole n'Internet Movie Database (n'inglés)
* Sitiu web oficial
* Somewhere over the Rainbow YouTube Oficial de Mountain Apple Company
* Kamakawiwo'ole en 1996 nos Premios Na Hoku Hanohano
* "Iz: Voice of the People" (2006), de Rick Carroll, Marlene Ku'upua Kamakawiwo'ole, Bess Press