Riosa

**Riosa** ye un conceyu d'Asturies y la única parroquia del mesmu. El conceyu allúgase nel monte central asturianu, y llenda al norte con Morcín, al este con Mieres, al sur con Ḷḷena y Quirós y al oeste de nuevo con Quirós. La cabeza'l conceyu ye **[[La Vega (Riosa)|La Vega]]**.

## Xeografía
El conceyu de Riosa ta formáu pola única parroquia de Riosa, tien un relieve peraccidentáu, rescamplando nel oeste la Sierra del Aramu colos picos del Barriscal (1.734 metros), el Xistras (1.773 metros) y sobre manera'l Gamonal, asitiáu en L'Angliru.

El so ríu principal ye'l Llamu, llamáu tamién Riosa, que naz nes pendientes del Aramu d'onde remanez una bayura de regatos que baxen de los sos montes. Sigue una orientación sur-norte y conflúi colos ríos Xuncar y Grandiella cerca de La Vega. Sigue'l so cursu en Morcín y desemboca nel ríu Caudal.

### Mediu físicu

La unidá de Riosa y Morcín compónenla una riestra de valles arrodiaos de montes; la Sierra del Aramu (oeste), el cordal del Monte Llisoriu (este) y ente dambos conceyos el Monsacru. Mientres zarren La Cardosa-La Utra y el ríu Caudal (norte) y el cordal de Les Segaes (sur).

Perteneciente a la Conca Central d'Asturies, la so formación xeolóxica data del Carboníferu (360-286 m.a.) periodu que correspuende al gran espardimientu de plantes terrestres (equisetos, felechos y ximnospermes primitives).

Nel hulleru aprovecháu en La Foz de Morcín surden potentes conglomeraos que tán basaos na presencia de pudingues, roques formaes por cantos rodaos de cuarcita embebíes nuna matriz arenosa. Estas pudingues son caracterizaes pola interestratificación de niveles de pizarra, arenisques y dellos carbones esplotables.

## Llocalidaes

## Flora y fauna
Nesti conceyu pue alcontrase la bayura de la fauna montés asturiana:
* **[[Mamíferu|Mamíferos]]:** llobu, llebre, xabaril, corzu, xineta, melandru, llóndriga, algaire y esguil.
* **[[Ave|Aves]]:** aigla, utre, ferre, frangüesu, branín, tordu, pinzón, graya, calandra, andarón, perdiz. 
* **[[Reptil|Reptiles]]:** llancierta/llagartesa...

La bayura d'ecosistemes va dende les vegues y riberes del ríu, hasta montes calizos penriba de los 1.700m, lo qu'apuerta una gran variedá d'especies, bien conservaes pola ausencia d'impautos medioambientales y la vixencia de moos de vida tradicionales. Ello convirtió a esti territoriu en llugar frecuentáu por botánicos yá nel sieglu XIX, a la gueta de plantes pa usu medicinal.

Son perfrecuentes los topónimos de pueblos venceyaos cola foresta: La Figar, Figares, Les Texeres, Texeo, Ablaneo, Fresneo, La Carbayosa, La Pumar, La Mostayal, Prunadiella…

Nesti conceyu alcuéntrense especies asociaes a:
* **Arboláu:** faya, carbayu, castañal, ablanu, abeduriu, tilar, texu, acebu, fresnu, pládanu, alisu…
* **Matos:** ganzu, mostayu, espinera, miruéndanu, sanxuán, beleñu, cádaba…
* **Flores:** cardeña, zapatinos de la virxe y cardu madalenu.
* **Plantes melecinales:** té, tila, abeyera, xanzana, romeru, tomillu, manzanilla, ortiga, roderu, tarriellu, oriéganu...

## Política
Nel conceyu de Riosa, dende 1979, l'únicu partíu qu'algamó l'alcaldía ye FSA-PSOE. L'alcalde actual ye José Antonio Muñiz Álvarez, que gobierna dende 1991 (Ver Llista d'alcaldes de Riosa).

Fontes: Ministeriu del Interior d'España  y Federación Asturiana de Conceyos

## Historia
El so allugamientu nel monte central asturianu na conca del ríu Caudal determinó les carauterístiques d'esti conceyu a lo llargo de tola so historia dende'l Neolíticu (6000 - 3000 e. C.).

## Economía





## Ver tamién
* Llista d'alcaldes de Riosa

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web del Ayuntamientu
* Federación Asturiana de Conceyos
* Visites virtuales del Consorciu de la Montaña Central d'Asturies
*