open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fabales

***Fabales*** ye un orde de plantes de la clase *[[magnoliopsida]]*, subclase *[[rosidae]]*, de distribución mundial (más frecuente nes zones tropicales) y con alta distribución altitudinal. Ente 16.000 y 18.000 especies (unu de los mayores órdenes), con gran importancia económica, como alimentación: frutos, granes o la planta entera (forraxe); melecinal; industrial: gomes, aceites y arumes; ornamental; etc.

## Carauterístiques
Grupu bien homoxéneu. Flores actinomorfas o zigomorfas (esiste enclín a la zigomorfía), hermafrodites, pentámeres, con enclín al amenorgamientu del númberu d'estambres, con un carpelu. Fueyes polo xeneral compuestes y axustaes. Frutu xeneralmente secu y dehiscente por dos sutures (nerviu del carpelu y sutura): llegume.

Ye frecuente la formación de nódulos fijadores de nitróxenu.
;Biotipos
Árboles, arbustos y yerbes (estos dos últimos más frecuentes nes zones templaes. Rellacionáu con Rosaceae y con Saxifragaceae.

Tres grupo, que suelen distribuyise de dos formes distintes: 
* Tres families: Fabaceae, Mimosaceae y Caesalpiniaceae

## Referencies

## Enllaces esternos
Bráctea

La **bráctea** ye'l términu usáu en botánica, introducíu por Carlos Linneo, que fai referencia al órganu foliáceu na proximidá de les flores, distinta a les fueyes normales y a les pieces del periantu.

La so función principal nun ye la fotosíntesis, sinón protexer les flores o inflorescencies. Anque son verdes, hai delles esceiciones nes que mientres el so procesu de desenvolvimientu adquieren una diversa variedá de colores, munches vegaes intensu y llamativu, como nel casu de les hortensies (*[[Hydrangea]]*), la flor de pascua (*[[Euphorbia pulcherrima]]*), les buganvillas (*[[Bougainvillea]]*) o la espata de los *[[Anthurium]]*, de tal manera que de cutiu se confunden coles verdaderes flores. 

Suelen ser de menor tamañu que les fueyes normales y en dellos casos, como asocede nel tilal, son más grandes que la flor. N'otros casos, como en de les compuestes (Asteraceae), son bien pequeñes, como asocede por casu nes bráctees del diente de lleón (*[[Taraxacum officinale]]*), y -pa esta familia- denominar de cutiu filarios y, equivocadamente, al conxuntu de dichos filarios llamar calículo.

## Referencies

## Ver tamién
* Hipsófilo
* Prófilo
* Arreyo
* Filario/Filaria
* Calículo
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Bráctea axilante
Kamal Haasan

**Kamal Haasan**  ye un actor, direutor, guionista y productor, amás de cantante en playback y lletrista, que trabaya principalmente nel Cine tamil. Ente los sos premios alcuéntrense, tres *[[National Film Awards]]* y diecinueve *[[Filmfare Awards South|Filmfare Awards]]*. La so productora, Rajkamal International, tien producíes munches de les sos películes.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*
Nostradamus

**Michel de Nôtre-Dame** , tamién llamáu **Michel Nostradame**, llatinizáu davezu como **Nostradamus**, foi un médicu y astrólogu francés d'orixe xudíu, consideráu unu de los más renomaos autores de profecíes. La so obra profética *Les Prophéties* publicóse per primer vegada en 1555.

Dende la publicación del llibru, munches persones viéronse atrayíes polos sos misteriosos versos (comúnmente escritos en cuartetes). Los sos siguidores afirmen que Nostradamus predixo delles catástrofes del mundu, dende la so dómina hasta'l futuru añu 3797 (fecha en que supunxo que socedería'l fin del mundu).

## Referencies

## Enllaces esternos
Ngũgĩ wa Thiong'o

**Ngũgĩ wa Thiong'o**  foi un escritor kenianu. Escribió delles noveles, ensayos y cuentos; fundó'l periódicu en kikuyu *Mutiiri* y collaboró nel departamentu de traducción ya interpretación de la Universidá de California n'Irvine. Yera'l pá del tamién escritor Mũkoma wa Ngũgĩ.

## Gallardones
* 1973: Premiu Lotus de Lliteratura
* 2001: Premiu Internacional Nonino de Lliteratura
* 2009: Finalista del Man Booker International Prize
* 2012: Premiu del Círculu Nacional de Críticos de Llibros (finalista n'autobiografía) ppr *In the House of the Interpreter*
* 2014: Premiu Nicolás Guillén a la Trayectoria Vital per Lliteratura Filosófica
* 2016: Premiu Park Kyong-ni
* 2019: Premiu Internacional Catalunya

## Referencies

## Enllaces esternos
Margaret Mee

**Margaret Ursula Mee** (., Inglaterra), foi una artista botánica especializada en plantes de la Selva Amazónica del Brasil. La so primer matrícula foi nel Institutu Dr Challoner. Estudió arte na Escuela C. Martin, Escuela Central d'arte, y na escuela d'arte Caberwell, onde va conocer al so futuru maríu, Greville Mee. Recibió un diploma nacional de pintura y diseñu'l 1950.

## Referències

## Enllaces esternos
* Oppenheimer Kew Gardens Edition
Llatín eclesiásticu

La denominación ***llatín [[eclesiásticu]]*** refierese al idioma llatín tal como s'usa nos documentos de la Ilesia católica y na lliturxa llatina. Magar que la so pronunciación s'estreme llixeramente del llatín clásicu, nun ye un llinguax distintu o dialeutu. La pronunciación del llatín eclesial foi mui común, tres la cayida del Imperiu romanu nel sieglu IV pa les pallabres del llatín clásicu, en tales casos lo más avezao foi la permutación del fonema correspondiente al grafema **c** qu'en llatín clásicu suel tener el valor fonéticu de [k] y nel llatín eclesial el de [ʧ] –ch española–, y el valor de la lletra **v** que munches vegaes en llatín clásicu correspuede al fonema *u* (i.e.: *veritas* en llatín clásico suena "uéritas", mentanto que frecuentemente en llatín eclesial pronúnciase con *v*). Y les terminaciones ae, por exemplu "nostrae" pronunciaríense en llatín clásicu tal y como s'escribe, mentanto qu'en llatín eclesiásticu pronúnciase namái la "e", nostr[e].

## Ver tamién
* Llatín medieval
* Pontificia Academia de Latinidad

## Referencies

## Enllaces esternos
Pileu (ornitoloxía)

El **pileu** ye la parte cimera de la cabeza de les aves. Empieza tres la frente y prollóngase hasta la nuca.

El pileu de munches aves destaca por tener el plumaxe de distintu color o por tener plumes de llargor distintu al restu de la cabeza, formando un moñu. Delles aves presenten patrones llistaos nesta parte de la cabeza. Si la franxa percuerre'l pileu llonxitudinalmente na so parte central denómase **llista pilial media** y si lo fai pelos llaterales denómase **llista pilial llateral**.

El color, la forma y otres carauterístiques del plumaxe del pileu son útiles pa la identificación de delles aves, tanto pa estremar a los individuos d'especies d'aspeutu similar como pa estremar a miembros de la mesma especie de distintos sexos y edaes. El color del plumaxe del pileu pue variar ente los distintos sexos d'una mesma especie; por casu nes Sylvia atricapilla nos machos ye de color negru y nes femes de color pardu acoloratáu. Tamién pue ser distintu'l color del pileu de los adultos y los neñones de la mesma especie; por casu nos adultos de Dendrocopos major ye negru y nos sos xuveniles ye coloráu.

En delles especies la coloración del pileu ye variable según la estación del añu. En munchos miembros de la familia Sternidae nes que'l so pileu ye negru mientres la estación reproductiva esti vuelve parcialmente o blancu dafechu fuera d'ella. Y sucede lo mesmo en delles especies de gaviluetes.


Archivu:Crested Tern Tasmania (crop).jpg|El color del pileu de munchos Sternidae camuda a lo llargo del añu
Archivu:Blackcap-adult male.jpg|Les Sylvia atricapilla tienen el pileu y la frente del mesmu color, los machos prietu y les femes acoloratáu.
Archivu:Jem0064ms.jpg|Les plumes del pileu del Bombycilla garrulus prollónguen penriba la nuca.
Archivu:Regulus ignicapillus Roitelet triple-bandeau.jpg|El Regulus ignicapillus presenta bandes nel pileu.



## Referencies

## Bibliografía
* Mark Beaman y Steve Madge (1998) Guía d'identificación. Aves d'Europa, norte d'África y Próximu Oriente. Ed. Omega. ISBN 8428209464
* Eduardo de Juana y Juan M. Varela (2000). Guía de les aves d'España, península, Baleares y Canaries. Lynx Edicions SEO/Birdlife. ISBN 8487334261
Ghanzi

Col nome de **Ghanzi** podemos referinos a:

*Distritu de Ghanzi, un de los 9 distritos que formen el país africanu de Botsuana.
*Ciudá de Ghanzi, una ciudá africana, capital del distritu del mesmu nome, en Botsuana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Día Européu de les Llingües

El 26 de setiembre de 2001 foi proclamáu pol Conseyu d'Europa col sofitu de la Xunión Europea, el **Día Européu de les Llingües** (6 d'avientu de 2001). El so principal oxetivu ye fomentar el deprendimientu d'idiomes en toa Europa, tanto en mozos como en vieyos. 

## Oxetivos xenerales
* Concienciar al públicu sobre la importancia del deprendimientu d'idiomes y diversificar la gama de llingües, p'afalar el plurillingüismu y la comprensión intelectual.
* Promover la rica diversidá llingüística y cultural d'Europa.
* Fomentar el deprendimientu permanente d'idiomes dientro y fuera de les escueles. 

Nesti día entámense una serie d'eventos en toa Europa, actividaes pa neños, programes de radio y televisión, clases d'idiomes y conferencies.
 
Acordies con una encuesta fecha en febreru de 2006, el 56% de los ciudadanos de la XE (25 Estaos miembros) falaben un idioma distintu de la so llingua materna, pero'l 44% almitía namái'l deprendimientu, usu y conocencia del idioma nativu. El 38% de la ciudadanía de la XE indicaben que saben inglés, siguíu col 14% pol alemán y el francés. L'européu multillingüe suel ser un estudiante o un titular d'un cargu direutivu.

La Xunión Europea invierte 30 millones d'euros al añu pa promover el deprendimientu d'idiomes y la diversidá llingüística, al traviés de los programes "Sócrates" y "Leonardo DaVinci", una política qu'entamó en 1990 col programa "Lingua".

## Referencies
Basónimu

El **basónimu** (tamién **basiónimu**) ye un términu usáu en botánica, reguláu pol *Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica* (o ICBN, del inglés *International Code of Botanical Nomenclature*), y consiste nel nome científicu col que foi nomáu o catalogáu orixinalmente un taxón. 

## Xeneralidaes
Pa torgar ambigüedaes o duldes col nome científicu, una propuesta de reclasificación ha de mentar siempres el basónimu, anque'l nome güei día taxonómicamente válidu o aceptáu seya distintu. 

Por casu, en 1758 Carlos Linneo describió a *[[Staphylinus politus]]*. Anguaño esi taxón conozse como *[[Philonthus politus]]*. Nesti sen, la forma correuta de citar el nome sería:
* *Philonthus politus* (L., 1758) → Nome válidu
* *Staphylinus politus* L., 1758 → Basónimu (nome orixinal)
Otru exemplu de la botánica representa *[[Picea abies]]* (L.) H.Karst. basáu en *[[Pinus abies]]* L.

Un exemplu práuticu más: una parte mínima de les especies del xéneru *[[Carthamus]]* L., 1753 (*[[Asteraceae]]*) foi clasificada en 1990, por López González nel xéneru *[[Phonus Hill]]*, 1762, con *[[Carthamus arborescens]]* L., 1753 como **basónimu**, pasando a denomase *[[Phonus arborescens]]* (L.) G. López (con L. ente paréntesis - (L.) - pa denotar que la descripción orixinal faila Linneo baxo otru taxón xenéricu, nesti casu *Carthamus*, siguíu de G. López quien ye l'autor que camudó la especie *arborescens* del xéneru *Carthamus* al xéneru *Phonus*).

## Referencies
Semenawi Keyih Bahri

**Semienawi Kayih Bahri** ye una rexón (*zoba*) d'Eritrea. La so capital ye Massawa y tien una superficie d'unos 27.800 km². La so población ye d'aproximao 608.000 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gentianales

Les **Gentianales** ye un orde de fanerógames (Spermatophyta) de la subclase Asteridae na clase Dicotyledoneae ( Magnoliopsida). So l'antigua Sistemática Cronquist, les families Saccifoliaceae y Asclepiadaceae taben tamién incluyíes nella. La Familia Rubiaceae taba incluyida nun orde estreme, y la Familia Gelsemiaceae dientro de la de les Loganiaceae.

## [[Familia (bioloxía)|Families]]
*Apocynaceae - Xéneru tipu:*[[Apocynum]]*
*Gelsemiaceae - Xéneru tipu:*[[Gelsemium]]* 
*Gentianaceae- Xéneru tipu:*[[Gentiana]]*
*Loganiaceae - Xéneru tipu:*[[Logania]]*
*Rubiaceae - Xéneru tipu:*[[Rubia]]*; un exemplu conocíu importante dientro de la familia: el café

## Referencies

## Enllaces esternos
Subespecie

Denominar **subespecie** a cada unu de los grupos en que s'estremen les especies, y que se componen d'individuos que, amás de los calteres propios de la mesma, tienen de mancomún otros calteres morfolóxicos polos cualos aseméyense ente sigo y estrémense de los de les demás subespecies. Dende'l puntu de vista puramente sistemáticu o de la taxonomía, ye la categoría taxonómica entendida ente la especie y la raza.

La subespecie ye una parte de la especie formada por una o más poblaciones, pocu estremaes y con una distribución rexonal concreta. Esta definición inclúi les races xeográfiques de munchos autores ('Rassenkreis'). Sicasí, nun ta bien clara la llinia de separación ente los conceutos de raza y subespecie, pos dambos taxones caltienen les carauterístiques propies de la especie, esto ye, que pareyes d'individuos de distintes subespecies o races (pero de la mesma especie) puédense emparentar y producir descendencia vidable y fértil. Amás, solo suélense estremar en calteres esternos menores anque reconocibles y regularmente presentes. El términu raza utilizar con más frecuencia fora del ámbitu científicu, polo que, en taxonomía, solo emplégase (por tradición) pa la distinción morfolóxica nun númberu bien llindáu d'especies, como los animales domésticos. Nel casu del ser humanu (''Homo sapiens''), la mayoría de los especialistes considera non aparente l'usu del términu raza pa referise a cada unu de los diversos o distintos grupos humanos.

## Nomenclatura
La subespecie tien una nomenclatura trinomial, esto ye, formada por trés nomes: el xenéricu, l'específicu y el subespecífico. Asina, el perru tien, como nome científicu, el trinomen *[[Canis lupus familiaris]]*, onde *[[Canis]]* ye'l xéneru, *[[Canis lupus|lupus]]* ye la especie, y *[[Canis lupus familiaris|familiaris]]* ye la subespecie.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Malpighiales

Les **Malpighiales** son un orde estensu de plantes, incluyíes dientro del grupu denomináu rósidas pol grupu pa la clasificación filoxenética APG. La so sistemática interna ta entá por determinar. 

Dientro de l'antigua sistemática del sistema Cronquist, les families agora incluyíes en Malpighiales taben esperdigaes en dellos órdenes distintos, non toos pertenecientes a Rosidae. Los más conocíos d'ellos son Polygalales, Violales, Theales, Linales y Euphorbiales. La familia Malpighiaceae, inclusive, asitiar nel orde Polygalales, un orde entá reconocíu pol ITIS.

## Families

## Referencies

## Enllaces esternos
Caryophyllales

Les **cariofilales** conformen un orde de plantes anxospermes. Esti orde, bien heteroxéneu, inclúi cactus, ciertes plantes carnívores, amarantos, acelga, espinaca, buganvillas, ente los taxones y especies más representativos. La mayoría de les sos families (sacante Caryophyllaceae y Molluginaceae) producen betalaínes.

Magar la so circunscripción ye bastante aldericada nel casu de dellos grupos, provién esencialmente del analís molecular más que de calteres morfolóxicos. 

En sistemes de clasificación actuales como l'APG II del 2003 inclúi a les siguientes families:
* Familia Anacampserotaceae
* Familia Achatocarpaceae
* Familia Aizoaceae 
* Familia Amaranthaceae
* Familia Ancistrocladaceae
* Familia Asteropeiaceae
* Familia Barbeuiaceae
* Familia Basellaceae
* Familia Cactaceae 
* Familia Caryophyllaceae 
* Familia Dioncophyllaceae
* Familia Droseraceae
* Familia Drosophyllaceae
* Familia Frankeniaceae
* Familia Molluginaceae
* Familia Nepenthaceae
* Familia Nyctaginaceae 
* Familia Physenaceae
* Familia Phytolaccaceae 
* Familia Plumbaginaceae
* Familia Polygonaceae 
* Familia Portulacaceae 
* Familia Rhabdodendraceae
* Familia Sarcobataceae 
* Familia Simmondsiaceae 
* Familia Stegnospermataceae
* Familia Tamaricaceae

## Referencies
* ITIS 19520

## Referencies

## Enllaces esternos
Sapindales

Les **Sapindales** son un orde de plantes eudicotiledónees, xenéticamente próximu al orde Rosales; nes clasificaciones actuales inclúin, ente les families más conocíes a los *[[Citrus]]*.

Carauterícense por tener dos verticilos d'estambres (dacuando unu amenorgáu a estaminodios), de manera que son predominantemente pentacícliques. Discu nectarífero de posición variable (dacuando amenorgáu a glándules internes).

Predominen les fueyes compuestes (magar nos citrus son simples), el vezu maderizu, les flores pentámeres y l'ovariu súpero. Les inflorescencies son cimosas.

## Families
Esti orde contién nueve families, unos 460 xéneros y alredor de 5.700 especies. Más de la metá de les especies d'esti orde pertenecen a dos de les sos families: Sapindaceae (con unes 1.600 especies), onde s'atopen recoyíes tantu Hippocastanaceae como Aceraceae; y Rutaceae (con unes 1.800 especies).

* *[[Sapindaceae]]* (unes 1.600 especies)
* *[[Nitrariaceae]]* 
* *[[Rutaceae]]* (unes 1.800 especies)
* *[[Meliaceae]]* (unes 621 especies)
* *[[Simaroubaceae]]* (unes 95 especies)
* *[[Anacardiaceae]]* (unes 600 especies)
* *[[Burseraceae]]* (unes 550 especies)
* *[[Kirkiaceae]]*
* *[[Biebersteiniaceae]]*

Les trés families nes que nun se detalla en númberu d'especies que consta, suman unes 27 especies ente las trés.

## Referencies
* Angiosperm Phylogeny Group (2003). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. *Botanical Journal of the Linnean Society* **141**: 399-436. (online: Testu completu (HTML) | *Testu completu (PDF) )
* Classificação das dicotiledónees - ITIS 18063 
* Classificação das eudicotiledónees - Proyeutu Tree of Life
* Sinónimos das ordens - Angiosperm Phylogeny Website

## Enllaces esternos
Asteroideae

Les **Asteroideae** ye una subfamilia d'anxospermes perteneciente a la familia *Asteraceae*.. 

## Descripción
Son yerbes, matos o arbustos, más raramente árboles, dacuando epifitas o aquáticos, perrenes o añales. Les fueyes son alternes o opuestes, enteres pero dacuando bien estremaes y nunca espinoses. Los capítulos son homo o heterogamos, con receptáculos nuedos o paleáceos. Les flores, en númberu dende 1 hasta munches, toes flosculaes o les centrales flosculaes y les perifériques liguladas, o bien raramente toes liguladas o coles esteriores bilabiadas. Les cipseles, glabras o peludas, tienen miriguanu o non, y, cuando lo hai, ta compuestu por escama o cerdes, o bien pue ser coroniforme o heteromorfu.

## Distribución
Cosmopólita, sacante nel Antárticu.

## Subdivisiones
Con 1135 xéneros y más de 16.000 especies, esta ye la subfamilia con mayor riqueza de les Compuestes. Los xéneros con mayor riqueza d'especies son *[[Senecio]]* (1000), *[[Eupatorium]]* *sensu lato* (1200; 40 en sentíu estrictu), *[[Helichrysum]]* (600), *[[Artemisia (planta)|Artemisia]]* (550), *[[Mikania]]* (430), *[[Baccharis]]* (400), *[[Verbesina]]* (300), *[[Ageratina]]* (290), *[[Bidens]]* (235), *[[Stevia (xéneru)|Stevia]]* (235), *[[Anthemis]]* (210), *[[Erigeron]]* (200), *[[Pentacalia]]* (200), *[[Aster]]* (180), *[[Viguiera]]* (180), *[[Chromolaena]]* (165), *[[Gnaphalium]]* (150), *[[Solidago]]* (150), *[[Tanacetum]]* (150), *[[Olearia]]* (130), *[[Seriphidium]]* (130), *[[Ligularia]]* (125), *[[Achillea]]* (115), *[[Coreopsis]]* (115), *[[Anaphalis]]* (110), *[[Brickellia]]* (110), *[[Calea]]* (110), *[[Koanophyllum]]* (110), *[[Blumea]]* (100), *[[Euryops]]* (100), *[[Pectis]]* (100) y *[[Wedelia]]* (100). 

### Supertribus
Reconócense 3 supertribus dientro d'esta subfamilia: Senecionodae, Asterodae y Helianthodae.

### Tribus
Inclúi 20 tribus:

*Tribu Anthemideae
*Tribu Astereae
*Tribu Athroismeae
*Tribu Bahieae
*Tribu Calenduleae
*Tribu Chaenactideae
*Tribu Coreopsideae
*Tribu Eupatorieae
*Tribu Feddeae
*Tribu Gnaphalieae
*Tribu Helenieae
*Tribu Heliantheae
*Tribu Inuleae
*Tribu Madieae
*Tribu Millerieae
*Tribu Neurolaeneae
*Tribu Perityleae
*Tribu Polymnieae
*Tribu Senecioneae
*Tribu Tageteae

## Referencies

## Enllaces esternos

* http://tolweb.org/Asteroideae/27898
Emberizidae

Los **emberízidos** (**Emberizidae**) ye un cladu d'aves paseriformes que se distribúi a lo llargo d'América y en menor midida n'Asia, África y Europa.

## Sistemática
Ta nun procesu de fonda revisión. Numberosos xéneros antes asitiaos nesta familia fueron tresferíos a la familia Thraupidae acordies cola Propuesta Nᵘ512 al South American Classification Committee (SACC).

## Llista de xéneros
D'alcuerdu a les clasificaciones del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.3, 2014) y Clements Checklist 6.9 la presente familia arrexuntaba a los siguientes xéneros, con delles diferencies que van ser comentaes en nota:

## Notes taxonómiques
* *[[Porphyrospiza]]* foi tresferíu de Emberizidae para Thraupidae acordies cola Propuesta Nᵘ512 al SACC con base en morfoloxía y datos xenéticos de Klicka *et al*, 2007. Esti cambéu foi adoptáu por Clements pero calteníu en Emberizidae pol IOC.
* *[[Gubernatrix]]* foi tresferíu de Emberizidae pa Thraupidae acordies cola Propuesta Nᵘ512 al SACC con base en morfoloxía y datos xenéticos de Campagna *et al*, 2011. Esti cambéu foi adoptáu por Clements pero calteníu en Emberizidae pol IOC.
* *[[Oreothraupis]]* ye incluyíu en Thraupidae pol IOC y en Emberizidae por Clements.
* Los xéneros monotípicos asiáticos *[[Melophus]]* y *[[Latoucheornis]]* consideraos por Clements, son incluyíos en *[[Emberiza]]* pol IOC.
* El xéneru monotípicu del Paleárticu *[[Miliaria (ave)|Miliaria]]* ye incluyíu en Emberiza por dambes clasificaciones.
* El xéneru *[[Chlorospingus]]* foi tresferíu de Thraupidae pa Emberizidae acordies cola Propuesta Nᵘ426 al SACC con base en datos xenéticos de Burns *et al*. 2002, 2003 y Klicka *et al*. 2007, DaCosta *et al*. 2009.
* Siete especies antes nel xéneru *[[Aimophila]]* fueron incluyíes en *[[Peucaea]]* d'alcuerdu a (Da Costa *et al* 2009, NACC 2009-A-12a).
* Dos especies antes nel xéneru *Aimophila* fueron incluyíes en *[[Rhynchospiza]]* acordies cola Propuesta Nᵘ456 al SACC con base en datos xenéticos de Da Costa *et al*, 2009.
* Toles especies del Nuevu Mundu fueron tresferíes a la nueva familia Passerellidae, según la Sociedá Ornitolóxica d'Estaos Xuníos, depués adoptáu por Clements Checklist 2017.

### Xéneros tresferíos
Del presente pa Thraupidae acordies cola Propuesta Nᵘ512 al South American Classification Committee (SACC):

## Referencies

## Enllaces esternos
Accipitriformes

L'orde **Accipitriformes** inclúi la mayoría de les Ave de presa diurnes. Dellos autores estremen esti orde del de los falconiformes, ente qu'otros considerar unu solu.

## Taxonomía
L'orde Accipitriformes nun esiste en toles clasificaciones. Tradicionalmente, toles aves de presa diurnes (incluyendo les utres del Nuevu Mundu) taben asitiaes nel orde Falconiformes. Na clasificación de Sibley-Ahlquist, quedó desmontáu esti orde, al incluyir les families Falconidae, Accipitridae y Sagittariidae al orde Ciconiiformes, ente que les utres del Nuevu Mundu pasaben a formar parte de la familia Ciconiidae.

Na clasificación de NCBI, toles families d'aves de presa diurnes tán nel orde Falconiformes, sacante los Cathartidae que s'incorporen a Ciconiiformes.

Na Clasificación de Clements 2008, tampoco esiste l'orde Accipitriformes y les cinco families d'aves de presa (Cathartidae, Pandionidae, Accipitridae, Sagittaridae y Falconidae) tán asitiaes nel orde Falconiformes.

Sicasí, el Congresu Ornitolóxicu Internacional (COI), dixebró los *Falconidae* nel so propiu Orde (*Falconiformes*), arrexuntando'l restu de families (*Cathartidae*, *Pandionidae*, *Accipitridae* y *Sagittaridae*) nel orde *Accipitriformes*, dexando d'esta manera les aves de presa diurnes separaes en dos órdenes.

Siguiendo esti últimu criteriu, los *Accipitriformes* clasificar en cuatro families, 72 xéneros y 259 especies de la siguiente manera:
* Familia *[[Cathartidae]]* (utres del Nuevu Mundu), con 5 xéneros y 7 especies.
* Familia *[[Sagittariidae]]* (secretariu), monotípica.
* Familia *[[Pandionidae]]* (águiles pescadores), con un xéneru y una o dos especies.
* Familia *[[Accipitridae]]*, con 63 xéneros y 249 especies.

## Morfoloxía
* Aves grandes y carnívores.
* Picu fuerte y curvado.
* Garres fuertes pa matar les preses
* Visión agudísima, en desterciu del olfatu.

Son predadores y, por tanto, tán asitiaos nel últimu nivel tróficu (juntamente col llobu, nel casu de los montes d'Europa).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Información sobre los xéneros y especies d'esti orde .
Dioscórides

**Pedaniu** (o Pedaciu) **Dioscórides Anazarbéu**  foi un médicu, farmacólogu y botánicu de l'antigua Grecia, que la so obra *[[De Materia Medica]]* algamó un ampliu espardimientu y convirtióse nel principal manual de farmacopea mientres tola Edá Media y el Renacimientu.

## Biografía
Prauticó la medicina en Roma na dómina del emperador Nerón. Según el so propiu testimoniu, que figura na carta que sirve de prólogu a la so obra, foi ciruxanu militar nel exércitu romanu, colo que tuvo la oportunidá de viaxar en busca de sustancies melecinales per tol mundu conocíu.

## ''De Materia Medica''

Escribió una obra en cinco volúmenes, titulada *[[De Materia Medica]]*, precursora de la moderna farmacopea. El testu describe unes 600 plantes melecinales, incluyendo la mandrágora, unos 90 minerales y alredor de 30 sustancies d'orixe animal. A diferencia d'otres obres clásiques, esti llibru tuvo un enorme espardimientu na Edá Media tantu nel so orixinal griegu como n'otres llingües, tales como'l llatín y l'árabe.

El códiz más antiguu que se caltién de la obra data d'empiezos del sieglu VI, y foi copiáu pa usu de la patricia romana Anicia Xuliana, fía del emperador Aniciu Olibriu. Esti manuscritu tien un total de 491 folios, y cuasi 400 ilustraciones a páxina completa. En 1569 foi adquiríu pol emperador Maximilianu I, y caltiénse na Biblioteca Nacional d'Austria (Österreichische Nationalbibliothek). Ye conocíu como Codex Vindobonensis Med. Gr. 1. (Vindobona ye'l nome llatín de Viena) o, a cencielles, como'l Dioscórides de Viena.

La obra foi traducida per primer vegada al árabe nel sieglu IX, nel Bagdag abasí. Nel sieglu siguiente, l'emperador bizantín Constantín Porfirogéneta unvió'l llibru como presente al califa cordobés Abderramán III un exemplar en griegu, que foi traducíu al árabe por un monxu llamáu Nicolás, cola ayuda del xudíu Hasdai ibn Shaprut.

Imprimir por primer vegada, en llatín, en 1478, en Colle (Toscana) por Pedro Paduano. Foi traducíu al español por Andrés Laguna.

## Ver tamién
* Historia de la bioloxía
* Historia de la botánica
* Historia de la farmacia
* Historia de la medicina
* Pseudo Dioscórides

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
# 
# 

## Enllaces esternos

* Biblioteca Nazionale di Napoli, Páxines del códiz ''Dioscurides Neapolitanus'', s. VI - s. VII
* Facsímil del códiz ''Dioscórides. De materia medica.'' s. XV - s. XVI

* Dioscórides interactivo: Presentación dinámica del testu de Dioscórides con imáxenes del manuscritu griegu de Dioscórides de la Biblioteca de la Universidá de Salamanca. Contién imáxenes antigües y modernes de les plantes, mapes de distribución, traducción completa y testu griegu, comentarios farmacognósticos actuales sobre les plantes de Dioscórides, múltiples buscadores y selectores ente ellos d'efectos terapéuticos asociaos a cada remediu.
* ''Pedacio Dioscorides anazarbeo: Alrodiu de la materia melecinal y de los venenos mortíferos'' , Amberes, 1555, dixitalizáu na Biblioteca Dixital Hispánica de la Biblioteca Nacional d'España
Drupa

En botánica una **drupa** ye un frutu monospermo de mesocarpu carnosu, coriacee o fibrosu qu'arrodia un endocarpu maderizu (“carozo”, dacuando llamáu “güesu”) con una sola grana nel so interior (dacuando dos, como nel casu del café). Estos frutos desenvuelse d'un únicu carpelu y na so mayoría de flores con ovarios superos.

## Etimoloxía
Emprestáu del llatín *drūpa oliva*, embrivíu en *drūpa* o *druppa*, deriváu del griegu *δρυπετής*, ‘oliva madura’; en Pliniu'l Vieyu nel so *[[Historia naturalis]]*, 12, 30 y 15, 6.

## Exemplos
Dalgunos de los frutos que se consideren drupes son:
* aceituna
* azufaifo
* mangu 
* tolos miembros del xéneru *[[Prunus]]*, inclusive l'almendral (nel cual el mesocarpiu ye coriáceo)
* albaricoque, damascu o chabacano.
* cereza 
* ciruela 
* piescu o durazno
* mamoncillo
* nuez (frutu de la nozal) y la pacana - Nun ye una "nuez" en sentíu botánicu, y en realidá ye una "drupa arreyada" o "trima".
* lichi
* longan
* pimienta negra
* queule
* rambután 
* café
El cocu puede considerase tamién como una drupa con mesocarpiu fibrosu o secu. Mas nesti casu lo que se consume ye la grana, del mesocarpiu fibrosu (llamáu "barbes de cocu") estrayer el bonete.

## Referencies

## Enllaces esternos
Western (dixebra)

Col nome de **western** (n'inglés: occidental) podemos referinos a:

* Western, un xéneru cinematográficu.
* Western Athletic Conference, federación de deporte universitariu.
* Western Union, empresa d'Estaos Xuníos.
* Western, villa nel estáu norteamericanu de Nebraska.
* Western, pueblu nel estáu norteamericanu de Nueva York.
* Western, división alministrativa de Gambia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Oldfield Thomas

**Michael Rogers Oldfield Thomas**  foi un zoólogu británicu.

Thomas trabayó nel Muséu d'Historia Natural en mamíferos, describiendo per primer vegada aproximao 2000 nueves especies y subespecies.

Foi Secretariu de la oficina del Muséu en 1876, siendo tresferíu a la Seición Zoolóxica en 1878. En 1891 Thomas casóse cola heredera d'una pequeña fortuna que-y dio les finances pa contratar a coleicionistes de mamíferos y presentar estos especímenes nel muséu.

En 1896 cuando William Henry Flower tomó'l mandu de la Seición contrató a Richard Lydekker pa reestructurar les exhibiciones, lo que dexó a Thomas concentrase nos nuevos especímenes. Suicidar en 1929, con 71 años, a pocu del decesu de la so esposa.

## Referencies

## Enllaces esternos
Entrammes

** Entrammes ** ye una población y comuña francesa, na rexón de Países del Loira, departamentu de Mayenne, nel distritu de Laval y cantón de Laval-Est.

## Demografía

## Monumentos y lugares
* Abadía de Port du Salut
* Ilesia parroquial
* Termes galu-romanes

## Referencies

## Enllaces esternos

* INSEE
Hubert Cecil Booth

**Hubert Cecil Booth**  foi un inxenieru d'Inglaterra inventor de l'aspiradora. Tamién diseñó pontes colgantes y fábriques.

Nació en Gloucester, Inglaterra. Ingresó na Escuela de Gloucester y na Universidá del mesmu condáu. En 1889 ingresó nel Colexu Téunicu Central de Londres. Dempués de pasar el so exame d'ingresu, completó un cursu de tres años n'inxeniería civil y mecánica col profesor WC Unwin. Llogró'l so Diploma de Miembru Asociáu (AGCI), nel departamentu d'inxeniería. Dempués convirtióse n'estudiante de la Institución d'Inxenieros Civiles.

## Carrera ya inventos
N'avientu de 1892 asistió a la oficina de los señores Maudslay & Field, Lambeth en Londres, sol cargu del Sr. Charles Sells, como inxenieru civil. Ellí Cecil diseñó pontes colgantes pa les feries en Londres, París y Viena.

Booth trabayó diseñando motores pa barcos de guerra de l'Armada Real. Dempués de ver una demostración en llugar d'un sistema d'aire basáu na llimpieza de vagones de ferrocarril na estación de St. Pancras, Booth razonó qu'aspirar aire al traviés d'un filtru podría ser un sistema meyor y polo tanto inventó la so primer versión de l'aspiradora que foi fabricada por Fielding & Platt de Gloucester. El so enfoque yera más afayadizu pal usu industrial que pa usu nes cases, y la so compañía foi superada pol so principal competidor, Hoover. Cecil recibió les patentes britániques pol so trabayu'l 18 de febreru y 30 d'agostu de 1901 y la so compañía siguió especializándose nes aspiradores industriales. Toles aspiradores modernes básense nel principiu de Booth.

## Vida personal
Booth xunió la so vida con una de les fíes de Francisco Tring Pearce, direutor de la Priday, Metford & Co. Ltd. Cecil morrió'l 14 de xineru de 1955 en Croydon, Inglaterra.

## Enllaces esternos
* http://www.enciclonet.com/articulo/booth-hubert-cecil/.
Aspiradora

Una **aspiradora** o **aspirador** ye un preséu qu'usa una bomba d'aire p'aspirar el polvu y otres partícules pequeñes de suciedá, xeneralmente del suelu. La mayoría de llares con suelu llosáu tienen un modelu domésticu pa la llimpieza. El polvu recuéyese per aciu del sistema de peñerar un "ciclón" pa una posterior disposición.

Caberamente tán apaeciendo aspiradores robotizaes, que llimpien ensin intervención humana'l suelu. Un exemplu d'elles ye Roomba y n'Asia Mamirobot.

Hasta finales del sieglu XIX, los trapeadores y cepiyos p'alfombres yeren les úniques ferramientes coles que se cuntaba pa tratar de caltener llimpiu l'ambiente d'estos llugares.

Darréu creáronse dellos artefautos pa llimpiar alfombres, y en 1901 foi patentada la primer aspiradora. Escurrida pol inxenieru inglés Hubert Cecil Booth. *Puffing Billy* yera una enorme máquina, con un motor llétricu, qu'aspiraba'l polvu. Tamién creó una aspiradora que la llamó *Trolleyvack* que funcionaba con un motor más pequeñu. Dempués Booth instaló una empresa d'aséu. La so primer xera importante foi llimpiar l'alfombra de l'Abadía de Westminster; tamién hebo otru creador, James Murray Spangler (d'Ohio), que creó una aspiradora portátil que funcionaba con un ventilador llétricu.

Sicasí, nun sería hasta 1908 (añu nel que Spangler vendió los derechos del so inventu a un pariente ya industrial del cueru, William H. Hoover) que se creara l'aspiradora de trinéu d'anguaño. Hoover diseñó'l modelu "O", que tenía ruedes, un mangu llargu y una bolsa pa contener el polvu. Magar que nun principiu'l mercáu yera pa fábriques, más tarde realizó una llinia d'aparatos domésticos, popularizándose'l so usu rápidamente per tolos Estaos Xuníos.

Anguaño ye un equipu indispensable pal caltenimientu y llimpieza tantu pal llar, como para oficina, gobiernu, universidaes y colexos. Los modelos utilizaos por personal de llimpieza son más robustos y munches vegaes nun utilicen bolsa pa retener el polvu, sinón que lo depositen nun contenedor pa depués balerar esti contenedor a la basura.

## Ver tamién
* Electrodomésticu
* Llaváu autoserviciu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Historia de l'aspiradora (n'inglés).
Distritu de Laval

El **distritu de Laval** ye un distritu (en francés *arrondissement*) de Francia, nel departamentu de Mayenne, de la rexón de Países del Loira. Tien 13 cantones y 88 comuñes.

## División territorial
### Cantones
Los cantones del distritu de Laval son:
# Cantón d'Argentré
# Cantón de Chailland
# Cantón d'Évron
# Cantón de Laval-Est
# Cantón de Laval-Nord-Est
# Cantón de Laval-Nord-Ouest
# Cantón de Laval-Saint-Nicolas
# Cantón de Laval-Sud-Ouest
# Cantón de Loiron
# Cantón de Meslay-du-Maine
# Cantón de Montsûrs
# Cantón de Saint-Berthevin
# Cantón de Sainte-Suzanne

### Comuñes

## Referencies

## Enllaces esternos
* Laval sobre l'Institutu Nacional d'Estadística y d'Estudios Económicos de Francia (INSEE, en francés)
Adrián Barbón

**Adrián Barbón Rodríguez**  ye un abogáu y políticu asturianu, secretariu xeneral de la Federación Socialista Asturiana dende setiembre de 2017 y presidente d'Asturies dende'l 15 de xunetu de 2019.

## Biografía
Foi conceyal nel Ayuntamientu de Llaviana dende 2003 hasta 2018. Tamién foi alcalde d'esti conceyu en 2008.

Foi diputáu nel Congresu de los Diputaos por Asturies un mes, al final de la X Llexislatura.

Estudió nel Colexu *San José* de Sotrondio y nel IES *David Vázquez Martínez* de Llaviana. Nel añu 2002 llicencióse en Derechu na Universidá d'Uviéu. Barbón estudió, amás, un Máster en Lideralgu.

En setiembre de 2017 foi escoyíu secretariu xeneral de la FSA-PSOE. Foi candidatu a les eleiciones a la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies de 2019 llogrando más representación pal so partíu que nes eleicioneses anteriores. Foi escoyíu parllamentariu na Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies.

El 15 de xunetu de 2019 foi investíu presidente d'Asturies en segunda votación al nun llograr la cantidá necesaria'l 12 de xunetu de 2019. Tuvo'l sofitu d'Izquierda Xunida.

El 17 d'avientu de 2021 tuvieron qu'ingresalo nel HUCA dempués de dar positivu por COVID-19. Mientres tanto, el so vicepresidente nel Gobiernu, Juan Cofiño, asumió les funciones de *presidente interín* .

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
*
Haleakala

L**'Haleakala** (*Haleakalā* en ḥawaianu, *casa del sol* n'asturianu) ye un volcán de los Estaos Xuníos que forma más del 75&nbsp;% de la superficie de la islla de Maui (Ḥawai), alcanzando los 3055 metros. 

Nel folclor hawaianu, Haleakala usábase pa nomar tola zona, nun solo'l volcán.

## Ver tamién
*Parque nacional Haleakalā

## Referencies

## Enllaces esternos
* Parque Nacional de Haleakalā (en inglés)
Tom Petty

**Thomas Earl Petty**  foi un músicu, cantante, compositor, productor y multiinstrumentista d'Estaos Xuníos, conocíu pol so trabayu al frente del grupu Tom Petty and the Heartbreakers y como cofundador del supergrupu The Traveling Wilburys a finales de la década de 1980, amás de pola so carrera en solitariu.

## Discografía
; Con The Heartbreakers
* *[[Tom Petty and the Heartbreakers (álbum)|Tom Petty and the Heartbreakers]]* (1976)
* *[[You're Gonna Get It!]]* (1978)
* *[[Damn the Torpedoes]]* (1979)
* *[[Hard Promises]]* (1981)
* *[[Long After Dark]]* (1982)
* *[[Southern Accents]]* (1985)
* *[[Let Me Up (I've Had Enough)]]* (1987)
* *[[Into the Great Wide Open]]* (1991)
* *[[Songs and Music from "She's the One"]]* (1996)
* *[[Echo (álbum de Tom Petty)|Echo]]* (1999)
* *[[The Last DJ]]* (2002)
* *[[Mojo (álbum)|Mojo]]* (2010)
* *[[Hypnotic Eye]]* (2014)

;En solitariu
* *[[Full Moon Fever]]* (1989) 
* *[[Wildflowers]]* (1994)
* *[[Highway Companion]]* (2006)

;Con Traveling Wilburys
* *[[Traveling Wilburys Vol. 1]]* (1988)
* *[[Traveling Wilburys Vol. 3]]* (1990)

;Recopilatorios
* *[[Greatest Hits (álbum de Tom Petty)|Greatest Hits]]* (1993)
* *Playback* (1995)
* ** (2000)
* *[[The Live Anthology]]* (2009)

;Videos y DVD
* 1986: *Pack up the Plantation Live!* (VHS, Betamax)
* 1989: *A Bunch of Videos and Some Other Stuff* (VHS)
* 1990: *Full Moon Fever: The Videos* (VHS, laserdisc)
* 1992: *Take the Highway Live* (VHS, laserdisc)
* 1995: *Playback* (VHS, laserdisc; DVD editado en 2000)
* 1999: *High Grass Dogs: Live from the Fillmore* (VHS, DVD)
* 2003: *Live at the Olympic: The Last DJ* (DVD)
* 2005: *Soundstage Presents Live in Concert* (DVD)
* 2007: *Runnin' Down a Dream* (DVD)

## Filmografía
* 1997: The Postman

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial*
Letsie III

**Letsie III**, de nacimientu **David Mohato Bereng Seeiso** (17 de xunetu de 1963) ye'l Rei de Lesothu. Xubió al cargu tres l'exiliu del so pa, Moshoeshoe II, en 1990.

## Matrimonio y descendencia
El Rei Letsie casóse'l 18 de febreru de 2000 con Karabo Mots'oeneng, cola que tien dos fíes y un fíu:

* Senate ''Mary'' Mohato Seeiso, nacida'l 9 d'ochobre de 2001.
* 'Maseeiso Mohato Seeiso, nacida'l 20 de payares de 2004. 
* Lerotholi ''David'' Mohato Bereng Seeiso, nacíu'l 19 d'abril de 2007.

## Ancestros


## Referencies
Rei de Lesothu

## Xefes Supremos de Lesothu (Basutolandia, 1822-1965)
* Moshoeshoe I: 1822 - 18 de xineru de 1870
* Letsie I Moshoeshoe: 18 de xineru de 1870 - 20 de payares de 1891
* Lerotholi Letsie: 20 de payares de 1891 - 19 d'agostu 1905
* Letsie II Lerotholi: 21 d'agostu de 1905 - 28 de xineru de 1913
* Griffith Lerotholi: 11 d'abril de 1913 – xunetu de 1939
* Seeiso Griffith: 3 d'agostu de 1939 - 26 d'avientu de 1940
* * [[Gabasane Masopha]] (Rexente)*: 26 d'avientu de 1940 - 28 de xineru de 1941
* * [[Mantsebo Amelia Matsaba]] (Rexente)*: 28 de xineru de 1941 - 12 de marzu de 1960
* Moshoeshoe II: 12 de marzu de 1960 - 30 d'abril de 1965

## Monarques de Lesothu (1965-presente)

{| 
!**Imaxe**
! Nome !! Reináu
|-
|
|Moshoeshoe II
|30 d'abril de 1965 - 5 de xunu de 1970
|-
|
|*La [[Mamohato|Reina Mamohato]] (Rexente, primer vez)*
|5 de xunu - 5 d'avientu de 1970
|-
|
|Moshoeshoe II
|5 d'avientu de 1970 - 12 de payares de 1990
|-
|
|* La [[Mamohato|Reina Mamohato]] (Rexente, segunda vez)*
|10 de marzu - 12 de payares de 1990
|-
|
|Letsie III
|12 de payares de 1990 - 25 de xineru de 1995
|-
|
|Moshoeshoe II
|25 de xineru de 1995 - 15 de xineru de 1996
|-
|
|*La [[Mamohato|Reina Mamohato]] (Rexente, tercer vez)*
|15 de xineru - 7 de febreru de 1996
|-
|
|Letsie III
|7 de febreru de 1996 -
Rainer Weiss

**Ryner Weiss**  foi un físicu d'Estaos Xuníos. Foi conocíu poles sos aportaciones a la física gravitacional y astrofísica, ganador del Premiu Nobel de Física. Foi profesor de física eméritu nel Institutu Teunolóxicu de Massachusetts (MIT). Inventó la téunica interferométrica láser que ye la operación básica de LIGO. Foi presidente del Grupu de Trabayu Científicu del satélite COBE. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Tania González Peñas

**Tania González Peñas**  ye una política asturiana, actualmente eurodiputada de Podemos y activista social. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Podemos: Tania González Peñas.
Universidá de Salamanca

La **Universidá de Salamanca** (en llatín, *Universitas Studii Salmanticensis*) ye una universidá pública de la ciudá de Salamanca. Ye la universidá más antigua d'España y del mundu hispánicu y la tercera más antigua d'Europa.

Foi la primera institución educativa europea n'algamar el títulu d'Universidá, pola real cédula d'Alfonsu X el Sabiu, del 9 de payares de 1252, que depués ratificaría'l Papa Alejandro IV nel añu 1255 cola *licentia ubique docendi*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web oficial de la Universidá de Salamanca
Gerona

**Gerona** pue referise a:

* Gerona, conceyu de la provincia de Tarlac (Filipines).
* Gerona, llocalidá del departamentu de Maldonado (Uruguái).
* Nueva Gerona, ciudá de Cuba, capital del conceyu especial de Islla de la Juventud.
* Gerona, planeta ficticiu de *[[Star Wars]]*.
* L'exónimu en castellanu pa la ciudá de Girona.
Kazuo Ishiguro

**Kazuo Ishiguro** (カズオ・イシグロ, formalmente 石黒一雄 *Ishiguro Kazuo*, Nagasaki, Xapón, 8 de payares de 1954), escritor británicu nacíu en Xapón qu'escribe n'inglés. Premiu Nobel de Lliteratura 2017.

## Biografía

Kazuo Ishiguro nació en Xapón pero con apenes seis años treslladóse a Londres, onde terminó afitando la so residencia. Dende los 5 a los 12 años estudió pianu. Más llueu estudió una maestría na Universidá d'East Anglia y la Universidá de Kent.

Entamó a facer guiones pa series de televisión y pequeños rellatos. Dempués vinieron les sos noveles, que se carautericen por una psicoloxía de congoxa y alcordanza del pasáu, con escasos personaxes y un filu argumental débil, mui a la manera oriental. El Xapón de la posguerra, el nazismu y los periodos anteriores a la II Guerra Mundial son los temes más trataos nes sos obres.

Recibió los más importantes premios lliterarios, como'l Premiu Nobel de Lliteratura en 2017, el Premiu Booker, el Premiu Whitbread (meyor autor novel británicu del añu) y la so obra foi traducida a 28 idiomes.

## Obra

### Noveles
**A Pale View of Hills* (1982)
**An Artist of the Floating World* (1986)
**The Remains of the Day* (1989)
**The Unconsoled* (1995)
**When We Were Orphans* (2000)
**Never Let Me Go* (2005)
**The Buried Giant* (2015)

### Rellatos
**A Strange and Sometimes Sadness*, *Waiting for J* y *Getting Poisoned* (1981). Tres rellatos incluyíos na antoloxía *Introduction 7: Stories by New Writers*.
**The Summer After the War*. Rellatu publicáu en *Granta 7* (1983)
**A Family Supper*. Rellatu publicáu en *Firebird* (1983)
**A Village After Dark*. Rellatu publicáu en *[[The New Yorker]]* (2001)
**Nocturnes: Five Stories of Music and Nightfall* (2009), Llibru de 5 rellatos.

### Guiones
**A Profile of Arthur J. Mason* (1984). Guión pa Channel 4.
**The Gourmet* (1987). Guión pa la BBC.
**The Saddest Music in the World* (2003) dirixida por Guy Maddin. Historia orixinal.
**The White Countess* (2005) dirixida por James Ivory. Guión de cine.

### Adautaciones cinematográfiques
**The Remains of the Day* (1993), dirixida por James Ivory, con guión de Ruth Prawer Jhabvala, ya interpretada por Anthony Hopkins, Emma Thompson, Christopher Reeve, James Fox, Hugh Grant y Ben Chaplin.
**Never Let Me Go* (2010), dirixida por Mark Romanek, con guión d'Alex Garland, ya interpretada por Carey Mulligan, Keira Knightley y Andrew Garfield.

## Estudios
*Villar Flor, Carlos (1997). *«Crisis y cambio de valores en la Posguerra de Gran Bretaña y Japón según la ficción de Kazuo Ishiguro».* En Caramés Lage, José Luis; Escobedo de Tapia, Carmen; Bono Alonso, Jorge Luis. *El discurso artístico en Oriente y Occidente. Semejanzas y contrastes 2*. Uviéu: Universidá d'Uviéu. páxs. 577-591. ISBN 84-8317-030-2. 
*Villar Flor, Carlos (2000). *«Literary Englishness in Kazuo Ishiguro's "The remains of the day"»*. En Gallardo, Pere; Llurda Giménez, Enric. *Proceedings of the 22nd International Conference of AEDEAN* (Asociación Española de Estudios Anglonorteamericanos). Lleida, 17-19 december 1998 (n'inglés). Lleida: Universidá de Lleida. páxs. 471-477. ISBN 84-8409-045-0. 

## Referencies
Provincia de Nampula

**Nampula** ye una provincia de Mozambique. Tien una superficie de 79.010 km² y una población de . La so capital ye Nampula.

## División alministrativa
**Nampula** ta dixebrada en ventiún distritos:

* **[[Ciudá de Nampula]]** (urbanu central):
** Muatala,
** Muhala,
** Namikopo,
** Natikire.
* Angoche, ciudá de Angoche:
** Aube,
** Namaponda,
** Boila-Nametoria.
* Namapa-Eráti (Eráti):
** Alua,
** Namiroa.
* Islla de Mozambique (Ciudá de la Islla de Mozambique)
** Lumbo,
* Lalaua:
** Meti.
* Malema:
** Chihulo,
** Mutuali.
* Meconta:
** Corrane,
** Namialo,
** 7 d'abril.
* Mecubúri:
** Milhana,
** Muite,
** Namima.
* Memba:
** Chipene,
** Lurio,
** Mazue.
* Mongicuala (Mogincual):
** Naminge
** Quinga,
** Chunga,
** Quixaxe,
** **[[Liupo (Nampula)|Liupo]]** , sede.
* Mogovolas, Nametil, sede.
** Calipo,
** Ilute,
** Muatua,
** Nanhupo Ríu.
* Moma, Macone, sede:
** Chalaua,
** Larde,
** Mucuali.
* Monapo:
** Itoculo,
** Netia.
* Mossuril:
** Lunga,
** Matibane.
* Muecate:
** Imala,
** Muculuone.
* Murrupula:
** Chinga,
** Nehessine.
* Ciudad de Nacala-Puerto
** Maiaia,
** Mutiva,
** Muanona.
* Nacala la Vieja (Nacala-a-Velha):
** Covo.
* Nacaroa (Nacarôa):
** Intete,
** Saua-Saua.
* Rapale-Nampula, Rapale, sede.
** Anchilo,
** Mutivaze,
** Namaita.
* Ribaué:
** Kunle,
** Iapala.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Nampula.gov.mz'' . Portal del Gobiernu de la Provincia de Nampula.
* ''Undp.org.mz''. Perfil de los distritos de Nampula.
TV.com

**TV.com** ye un sitiu web propiedá de CNET Networks. El sitiu alluga conteníu sobre los programes y canales de televisión, tamién alluga información sobre la radio d'Estaos Xuníos, Reinu Xuníu, Canadá, Australia, Xapón, y d'Irlanda. Ufierta una guía de televisión, noticies, comentarios, semeyes, tráilers y anuncios de televisión. 

El sitiu ye parte de CNET Networks Entertainment Family y ta afiliáu con otros sitios webs (GameFAQs, GameSpot, MP3.com, y FilmSpot). 

Los usuarios pueden tener una páxina d'usuariu personal nel sitiu web y una llista de siguimientu. Los usuarios pueden contribuyir a la web por aciu la adición d'información sobre los últimos detalles d'episodios yá emitíos. 

TV.com apurre descripciones, un llistáu de programes emitíos en tv. Nestes guíes pueden atopase sinopsis, notes, intereses, cites, etc. Esta información depende de los usuarios, que la brinden.

## Referencies

## Enllaces esternos
* TV.com