open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
R Puppis

**R Puppis** (R Pup / HD 62058 / HR 2974) ye una estrella variable na constelación de Puppis, la popa del Argo Navis.
De magnitú aparente media +6,61, ye una estrella alloñada que s'atopa a una incierta distancia de 4800 pársecs (15.600 años lluz).
Al igual que V384 Puppis —visualmente a 2,5 minutos d'arcu—, forma parte del cúmulu abiertu NGC 2439 y ye la so estrella más brillosa.

## Carauterístiques
R Puppis ye una superxigante mariella de tipu espectral F9Ia o G2Ia con una temperatura efectivo de 5890 K.
Wezen (δ Canis Majoris) y Sadr (γ Cygni) son dos brillosos exemplos de superxigantes d'esta clase.
De gran tamañu, el radiu de R Puppis ye 400 vegaes más grande que'l del Sol y la so lluminosidá ye 54.000 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Pierde masa en forma de polvu a razón de 2 &times; 10-10 mases solares per añu.

La variabilidá de R Puppis afayóse por Benjamin Apthorp Gould en 1879.
Ta catalogada como una variable semirregular SRD —al igual que SX Herculis— con una variación de rellumu ente magnitú +6,50 y +6,71, nun esistiendo nengún periodu conocíu.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables
* Llista d'estrelles más grandes conocíes

## Referencies
R Horologii

**R Horologii** (R Hor / HD 18242 / HR 868 / HIP 13502) ye una estrella variable na constelación de Horologium. Cuando algama'l so rellumu máximu —magnitú aparente +4,7— ye la segunda estrella más brillosa de la so constelación dempués de α Horologii. Alcuéntrase a unos 1000 años lluz de distancia del Sistema Solar.

R Horologii ye una xigante colorada de tipu espectral M7 IIIe.
Ye una variable Mira que'l so rellumu bazcuya ente magnitú +4,7 y +14,3, siendo una de les variables d'esti tipu más brillosos del hemisferiu sur.
El so periodu, de 407,6 díes, paez aumentar col tiempu, yá que enantes yera de 401,5 díes. Les variables Mira, llamaes asina pola estrella Mira (ο Ceti), son estrelles nos últimos estadios del so evolución que la so inestabilidá provién de pulsaciones na so superficie que provoquen cambeos nel so color y rellumu. Nun futuru non bien alloñáu R Horologii va espulsar definitivamente les sos capes esteriores y va formar una nebulosa planetaria, quedando como remanente estelar una nana blanca nel so centru.

Al igual qu'otres variables Mira como L2 Puppis, S Orionis o U Orionis, R Horologii amuesa emisión máser de monóxidu de siliciu.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
R Hydrae

**R Hydrae** (R Hya) ye una estrella variable na constelación d'Hidra.
Alcuéntrase a unos 425 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques físiques
R Hydrae ye una xigante colorada de tipu espectral M7IIIe con una temperatura superficial de 3028 K. Con un radiu aproximao 460 vegaes más grande que'l radiu solar —valor llográu a partir de la midida del so diámetru angular, 33 milisegundos d'arcu—, la so lluminosidá ye unes 40.000 vegaes superior a la del Sol.
Anque la so masa ye bien malo d'evaluar, piénsase que pue tar alredor de dos mases solares.
Ta catalogada como una estrella de tecneciu, elementu qu'apaez nel so espectru.

R Hydrae ye una estrella doble con una separación visual de 22 segundos d'arcu ente les dos estrelles.
La compañera visual tien magnitú 12 pero paez que nun forma un verdaderu sistema binariu con R Hydrae.

## Variabilidá
R Hydrae ye una variable Mira que la so magnitú aparente varia ente +3,5 y +10,9 a lo llargo d'un periodu de 389 díes. Con rellumu máximu ye visible a simple vista, ente que con rellumu mínimu precísase un telescopiu de siquier 5 cm pa poder reparala.
Pero en banda K —ventana nel infrarroxu cercanu centrada a 2,2 μm— ye, con magnitú -2,66, la quinta estrella más brillosa del cielu dempués de Betelgeuse (α Orionis), R Doradus, Aldebarán (α Tauri) y Arturu (α Bootis).

R Hydrae foi la tercera variable Mira afayada dempués de Mira (ο Ceti) y χ Cygni. Paez que la estrella yá foi reparada por Johannes Hevelius en 1622 cuando iguó'l so catálogu estelar, magar nun alvirtió la so variabilidá. Nun sería hasta 1704 que Jacques Philippe Maraldi afayó la naturaleza variable de R Hydrae.

El periodu de variación de R Hydrae foise encurtiando col intre del tiempu. Enantes del añu 1700 yera d'unos 495 díes, en 1900 yera de 420 díes, y a partir de 1950 caltúvose nel so valor actual.
Estos cambeos tán rellacionaos cola estructura de la mesma estrella, onde esiste un nucleu inerte de carbonu y oxíxenu. Al so alredor esiste una capa d'heliu envolubrada de la mesma nuna capa especial» d'hidróxenu, tou ello arrodiáu per una enorme envoltura inerte d'hidróxenu.
La capa d'heliu y l'especial d'hidróxenu, dambes aptes pa la fusión nuclear, enciéndense dacuando, l'heliu tresformándose en carbonu y oxíxenu, y l'hidróxenu n'heliu.
Esta última reacción añade más heliu a la capa d'heliu, y cuando ésta ye abondo gruesa, empieza la so fusión de forma repentina, lo que se denomina «flax d'heliu».
Esti socesu afecta a la estrella nel so conxuntu, y créese que ye lo que favorez el cambéu de periodu en R Hydrae.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies

## Enllaces esternos
R Sculptoris

**R Sculptoris** (R Scl / HD 8879 / HR 423) ye una estrella variable na constelación de Sculptor. Ye un interesante oxetivu pal astrónomu aficionáu, yá que combina un ampliu rangu de variabilidá, escelentes estrelles coles que comparar y un intensu color coloráu.
 
A una distancia averada de 1550 años lluz, R Sculptoris ye una estrella de carbonu de tipu espectral C6II. Nestes estrelles los compuestos de carbonu nun dexen pasar la lluz azul, polo qu'amuesen un intensu color coloráu. Pierden gran cantidá de material de les sos capes esteriores al traviés del vientu estelar; en delles d'elles esiste una capa separada de gas y polvu que les arrodia. Anque polo xeneral tán apoderaes por una única temperatura, dalgunes —como R Sculptoris— amuesen evidencia d'un componente polvoriento secundariu más fríu, que se manifiesta por un escesu nel infrarroxu alloñáu. Piénsase qu'esti escesu ye por cuenta de la esistencia d'una capa de polvu alloñada de la estrella.

R Sculptoris ye una estrella variable semirregular, que'l so rellumu varia ente magnitú aparente +9,10 y +12,90 a lo llargo d'un periodu de 370 díes. L'amplitú de la oscilación paez ser, sicasí, variable.

Visualmente a 10 segundos d'arcu esiste una estrella acompañante de magnitú 11,9, que comparte movimientu propiu con R Sculptoris.

## Referencies
R Trianguli Australis

**R Trianguli Australis** (R TrA) ye una estrella variable na constelación de Triangulum Australe.
Alcuéntrase a 601 pársecs (1960 años lluz) del Sistema Solar.

R Trianguli Australis ye una variable cefeida que'l so rellumu bazcuya ente magnitú aparente +6,33 y +7,00 a lo llargo d'un periodu de 3,3893 díes.
Este ye unu de los más curtios ente les cefeides, y son bien poques —ente elles BP Circini y LR Trianguli— les que tienen un periodu más curtiu.
Amás detectóse que dichu periodu amontar col tiempu a razón de 0,23 segundos per añu.
De tipu espectral mediu F7Ib/II, la so temperatura efectivo ye de 6121 K.
Tien un radiu 25,3 vegaes más grande que'l radiu solar —menos de la metá del d'otres conocíes cefeides como Mekbuda (ζ Geminorum), β Doradus o W Sagittarii— y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 15 km/s.
Tien una masa envalorada 2,4 vegaes mayor que la del Sol y pierde masa estelar a un ritmu averáu de 3 × 10-9 mases solares per añu. 

R Trianguli Australis presenta un conteníu metálico ye similar a la solar, con un índiz de metalicidá [Fe/H] = +0,06.
Tocantes a otros elementos evaluaos, amuesa cierta sobreabundancia d'azufre y nitróxenu; nel otru estremu, la so bayura relativa de praseodimiu ye menos de la metá de l'atopada nel Sol ([Pr/H] = -0,33).

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
R Virginis

**R Virginis** (R Vir) ye'l nome d'una estrella variable na constelación de Virgu. Afayóse pol astrónomu Karl Ludwig Harding en 1809.

R Virginis ye una xigante colorada de tipu espectral M4.5IIIe. Midíes realizaes per aciu l'Interferómetro Keck dexaron llograr el valor averáu del so radiu, 130 vegaes mayor que'l radiu solar, y de la so temperatura, 3800 K.

R Virginis ye una estrella variable Mira que la so magnitú aparente varia ente +6,1 y +12,1 nun periodu de 145,64 díes. Esti tipu de variables son xigantes pulsantes de tipos espectrales tardíos —M, C o S— con llongures periodu d'oscilación, que van dende los 80 hasta los 1000 díes. Davezu pierden masa estelar a razón d'una millonésima de la masa solar cada añu.
Tienen redolaes circumestelares de CO y H<sub>2</sub>O percima de la fotosfera estelar qu'absuerben y reemiten la radiación proveniente de la estrella.
Analís al respeutu suxeren que na redolada circumestelar de R Virginis, les molécules (predominantemente de H2O) responsables de la mayor parte de la opacidá molecular formar a aproximao dos veces el radiu de la fotosfera.

Al igual que Vindemiatrix (ε Virginis), piénsase que R Virginis forma parte del grupu de les Híades, acomuñáu col cúmulu del mesmu nome na constelación de Tauru.

## Referencies
Caña horizontal

La **caña horizontal** (RH, ) ye una de les fases tardíes de la evolución estelar de les estrelles de masa entemedio (0,5 MSol Sol) y baxa metalicidá. Esta fase recibe'l so nome porque les estrelles apaecen distribuyíes de forma cuasi-horizontal nuna diagrama color-magnitú nel que'l color utilizáu seya V-R ó B-V y la magnitú V, esto ye, son estrelles de magnitú visual cuasi constante pero con colores que pueden variar dende'l blancu hasta'l colloráu. Les estrelles de la caña horizontal más calientes suélense alcuéntrase a poca distancia de la secuencia principal ente que les más fríes atópense cerca de la caña de les xigantes coloraes. La magnitú visual absoluta de les estrelles de la caña horizontal suel tar ente 0,0 y 1,0, esto ye, la so lluminosidá ye d'aproximao 50 vegaes la del Sol.

Esti periodu na fase d'una estrella correspuende col quemáu d'heliu nel so nucleu y va precedíu pola fase de xigante colorada (onde s'ambura hidróxenu nuna capa alredor d'un nucleu inerte d'heliu). Compárese esto cola fase de secuencia principal, na que s'ambura hidróxenu nel nucleu.

Delles estrelles de la caña horizontal son variables RR Lyrae, que carauterícense por tener un periodu cercanu a un día. Estes estrelles úsense pa midir la distancia a oxetos na Vía Lláctea y en galaxes cercanes.

## Ver tamién
* Evolución estelar
* Estrelles
* Procesu triple-alfa
* Agrupamientu bermeyu

## Referencies

## Enllaces esternos
Delta Eridani

**Xaronca** ye'l nome que recibe la estrella δ Eridani (23 Eridani) na constelación d'Erídanu.
El so títulu, asignáu nel sieglu XX, paez que provién de la versión llatinizada del segundu nome de Deneb Kaitos (β Ceti), «Xaronca Secunda», tresferíu por error.
Tien magnitú +3,51 y alcuéntrase a 29,5 años lluz del Sistema Solar.

## Carauterístiques
Xaronca ye una subxigante anaranxada de tipu espectral K1IV.
Tien una temperatura efectivo de 5075 K y la so lluminosidá ye 3,3 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so tamañu ye 2,3 vegaes más grande que'l del Sol y xira amodo sobre sigo mesma, polo que'l so periodu de rotación pue ser d'hasta 116 díes, siendo ésti un valor máximu.
Tien una masa un 20% mayor que la masa solar.
Empezó la so vida hai 7500 millones d'años como una estrella F8V —como son na actualidá γ Pavonis o 111 Tauri— y, en rematando la fusión del so hidróxenu internu, s'espandió y esfreció en rellación a la so condiciones iniciales.
Na so siguiente etapa evolutiva, va espandise entá más y va aumentar la so lluminosidá, al tresformase nuna verdadera xigante.

Xaronca amuesa un conteníu metálico superior a la solar nun 23% ([Fe/H] = +0,09).
Otra manera, como correspuende a una estrella antigua, la so bayura de litiu ye namái la metá que nel Sol, una y bones esti elementu resulta destruyíu en redolaes d'elevaes temperatures.

## Variabilidá
Anque Xaronca foi catalogada como variable RS Canum Venaticorum —como tal apaez nel General Catalogue of Variable Stars—, piénsase que nun
ye una variable d'esta clase.
Sicasí, ye una estrella activa que'l so campu magnéticu favorez l'apaición de manches na so superficie.

## Referencies
Ras Algethi

**Ras Algethi** o **Rasalgethi** (α Herculis / α Her / 64 Herculis) ye una estrella de magnitú aparente +3,31 na constelación d'Hércules. Alcuéntrase a 382 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Nome
El nome de **Ras Algethi**, procedente del árabe *Ar-Rās al-Jāthīyy* (الرأس الجاثي), significa «la cabeza del arrodillado».
Sicasí, ente los nómades esta estrella yera conocida por *Al-Kalb ar-Rāʽi* (الكلب الراعي), «el perru del pastor», títulu que compartía con Ras Alhague (α Ophiuchi).

Los chinos llamaben a α Herculis **Ti Tso**, «l'asientu del emperador», según **Tsin**.
Per otra parte, esta estrella y delles cercanes a ella —incluyendo a ι Herculis y κ Herculis— constituyíen el asterismu **Ho**, una de les midíes utilizaes en China.

## Carauterístiques físiques
Ras Algethi ye un sistema estelar quíntuple, que la so estrella principal, **Ras Algethi A** (HR 6406), ye una superxigante o xigante colorada lluminosa de tipu espectral M5II. La so lluminosidá, nel espectru visible, ye 475 vegaes mayor que la del Sol, pero si inclúyese la enerxía que la estrella emite como radiación infrarroxo, la so lluminosidá xube hasta 17.000 soles. El so radiu, 400 vegaes más grande que'l del Sol, ye de 1,9 UA; asitiada nel centru del Sistema Solar, la estrella estenderíase más allá de la órbita de Marte. Ye, amás, una variable irregular que'l so rellumu varia del orde d'una magnitú en periodos que van de meses a años.
Estudios fechos per aciu interferometría amuesen que tien dos compañeres bien cercanes; la primera puédese resolver namái n'ocasiones y ta dixebrada 0,02 segundos d'arcu d'ella, ente que la segunda tardienta 10 años en orbitarla.

**Ras Algethi B** (HR 6407) ta asitiada a 550 UA y emplega más de 3000 años en completar la órbita en redol a Ras Algethi A. De la mesma ye una estrella binaria, formada por una xigante mariella de tipu G5III y una nana blancu-mariella de tipu F2V. Separaes ente sí 0,4 UA —aproximao la distancia de Mercuriu al Sol—, tarden 52 díes en completar la órbita.
Una nube de gas n'espansión, creada pol fuerte vientu estelar que sopla dende la superxigante colorada, envolubra a esta binaria.

Hai tamién dos compañeres más de magnitúes aparentes 11,1 y 15,5 a distancies respeutives de 79 segundos d'arcu y 19 segundos d'arcu, pero que paecen ser compañeres óptiques.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles más grandes conocíes

## Referencies
Ras Alhague

**Ras Alhague** o **Rasalhague** ye'l nome de la estrella **α Ophiuchi** (α Oph / 55 Ophiuchi), de magnitú aparente +2,08, y la más brillosa de la constelación d'Ophiuchus, el portador de la culiebra.

## Nome
**Ras Alhague** ta asitiada na cabeza de la figura, y de fechu el so nome provién del árabe *ra's al hawwa*, «la cabeza del encantador de culiebres».
Nes Tables Alfonsíes figura como **Rasalauge**, siendo'l nome orixinal alteriáu a diverses formes como *Ras Alhagas*, *Ras Alhagus*, *Rasalange*, *Ras al Hangue*, *Alhague* y *Alangue*. El nome ocasional de **Azalange** foi rellacionáu col títulu turcu pa la constelación, magar paez más probable que tamién proceda del árabe.

En China esta estrella yera conocida como **How**, «el Duque».

## Carauterístiques físiques
Ras Alhague ye una estrella blanca de tipu espectral A5, un pocu más brillosu que lo que correspuende a la so temperatura de 8500 K, polo qu'en cuenta de una estrella de la secuencia principal clasificar como xigante.
Piénsase qu'apocayá consumió'l so hidróxenu internu y qu'empieza les últimes etapes de la so vida con un nucleu d'heliu en contraición.
Relativamente cerca del Sistema Solar —a una distancia de 46,7 años lluz—, la so lluminosidá ye 27 vegaes mayor que la del Sol y tien una incierta masa entendida ente 2 y 4 mases solares.
Coles mesmes, paez que ye llixeramente variable con una fluctuación de rellumu de 0,11 magnitúes, recibiendo la denominación de variable provisional **NSV 9189**.

Per otra parte, Ras Alhague ye una estrella binaria que la so tenue compañera, visualmente a mediu segundu d'arcu, completa una órbita alredor de la estrella principal cada 8,7 años. La separación averada ente dambes ye de 7 UA.
La masa de la estrella acompañante ye llixeramente mayor de 0,5 mases solares.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes
* Estrella (náutica)

## Referencies
R Serpentis

**R Serpentis** (R Ser / HD 141850 / HR 5894 / HIP 77615) ye una estrella variable na constelación de Serpens, asitiada a 1,2º ESE de β Serpentis, en Serpens Caput. La so variabilidá afayóse pol astrónomu Karl Ludwig Harding en 1826, anque yá figura nuna carta estelar de Joseph Lepaute Dagelet de 1783.

R Serpentis ye una estrella variable Mira que la so magnitú aparente varia ente +5,16 y +14,4 nun periodu de 356,41 díes. El mínimu brillu, va trescurríu'l 59% del periodu dempués del máximu rellumu; esta propiedá ye conocida dacuando como «fase» de 0,59. Como otres variables Mira, R Serpentis ye una xigante colorada escura, que'l so tipu espectral varia de M6IIIe cerca del máximu a M8IIIe cerca del mínimu. Esti tipu de variables son estrelles pulsantes con llongures periodu d'oscilación, que van dende los 80 hasta los 1000 díes.

Anque d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos, R Serpentis alcuéntrase a 682 años lluz del Sistema Solar, otru estudiu ufierta una distancia enforma mayor próxima a los 1500 años lluz.
La midida del so diámetru angular en banda V ye de 16 milisegundos d'arcu, magar l'error en tala midida ye de casi'l 50%; esta cifra, considerando que la distancia a la que s'atopa ye de 682 años lluz, dexa evaluar de forma averada el so radiu, resultando ser unes 360 vegaes más grande que'l del Sol.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
R Scuti

**R Scuti** (R Sct / HD 173819 / HR 7066 / HIP 92202) ye una estrella variable na constelación de Scutum. El so rellumu varia ente magnitú aparente +4,5 y +8,2.
Alcuéntrase a 870 ± 20 años lluz del Sistema Solar, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax del satélite Hipparcos.

R Scuti ye una estrella superxigante de tipu espectral K0Ibpv —que puede llegar a cayer hasta M3— con una temperatura superficial variable ente 4750 y 5250 K. Ye una variable RV Tauri, grupu d'estrelles pulsantes qu'alternen mínimos pocu fondos con otros más acusaos. El so estáu evolutivu ye inciertu, pero créese que, con un nucleu inerte de carbonu-oxíxenu, atopar nun estáu de transición enantes de refundiar les sos capes esternes. El prototipu d'estes variables ye la estrella RV Tauri. R Scuti amuesa un periodu de 142 díes ente dos mínimos fondos. Ente ellos esiste un mínimu más brillosu que fai que'l ciclu real sía de 71 díes. Cuando se consideren intervalos más llargos esti comportamientu alternante sume, pa tornar de nuevu más palantre.

La lluminosidá de R Scuti ye ente 1500 y 2000 vegaes mayor que la del Sol. Con un radiu 60 vegaes más grande que'l radiu solar —equivalente a 0,25 UA—, alcuéntrase arrodiada por una atmósfera estendida rica en vapor d'agua según por una cubierta de polvo miles de vegaes mayor que la mesma estrella.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
Ras Elased Australis

**Ras Elased Australis**, o a cencielles **Ras Elased**, ye'l nome de la estrella ε Leonis (ε Leo / 17 Leonis), la quinta más brillosa na constelación de Leo con magnitú aparente +2,97.

## Nome
El nome de **Ras Elased Australis** tien un orixe mistu: *Australis*, provién del llatín y significa «Sur», ente que *Ras Elased* vien del árabe *Al ras al asad al janubiyyah*, «la Estrella del Sur de la Cabeza del Llión». Por ello tamién la conoz como **Algenubi**, nome utilizáu pa designar a delles estrelles distintes.

Na antigua Babilonia, ε Leonis marcaba la decimocuarta constelación eclíptica, *Rishu A.*, «la Cabeza del Llión».

Na astronomía china yera **Ta Tsze**, «el Príncipe Herederu»; coles mesmes, esta estrella y Rasalas (μ Leonis) yeren conocíes como **Tsze Fe**.

## Carauterístiques
Ras Elased Australis ye una xigante lluminosa mariella de tipu espectral G1II asitiada a 251 años lluz de distancia. Con una temperatura de 5300 K, les sos carauterístiques físiques son asemeyaes a les de Capella B (α Aurigae) o Sham (α Sagittae).
Relluma con una lluminosidá 360 vegaes superior a la del Sol y xira sobre sigo mesma amodo —la so velocidá de rotación ye de 5,7 km/s, siendo esti namái la llende inferior—, lo qu'implica que'l so periodu de rotación ye igual o inferior a 200 díes.

Teniendo en cuenta que cuánto mayor ye la masa d'una estrella más curtia ye la so vida, Ras Elased Australis, con una masa 4 vegaes mayor que'l Sol, puede vivir unos 165 millones d'años desque se formó como una estrella azul de la secuencia principal. Al acabar la fusión del hidróxenu en heliu, ta entrando na fase de xigante colorada; nesti primer estadiu, de curtia duración, el color ye mariellu, pero'l tamañu aumentó considerablemente —el so diámetru ye 23 vegaes más grande que'l diámetru solar—. Nun futuru próximu va convertir nuna verdadera xigante colorada.

## Referencies
Rasalas

**Rasalas** ye'l nome de la estrella **μ Leonis** (μ Leo / 24 Leonis), na constelación de Leo.
Tien magnitú aparente +3,88 y alcuéntrase a 124 años lluz del Sistema Solar.

## Nome
Asitiada na parte norte de la cabeza del lleón, el nome de **Rasalas** provién d'una pallabra árabe que precisamente alude a la so posición.
Los árabes llamaben a esta estrella y a Ras Elased Australis (ε Leonis) *Al Ashfār*, «les ceyes». 

Mu Leonis tamién recibe los nomes de **Ras Elased Borealis** —*Borealis* significa norte en llatín— y **Alshemali**. 

## Carauterístiques
Rasalas ye una xigante naranxa de tipu espectral K2III con una temperatura efectivo de 4500 K.
Tien una lluminosidá 65 vegaes superior a la del Sol y un radiu 13 vegaes más grande que'l radiu solar.
La so masa ye ente un 50% y un 70% mayor que la masa solar.
A diferencia d'otres xigantes naranxes en que'l so interior el heliu tresformar en carbonu y oxíxenu, Rasalas atopar nun estadiu tempranu del so evolución, con un nucleu d'heliu entá contraer. Por cuenta de ello, el so rellumu va dir n'aumentu —nun factor ente 10 y 20— nos próximos 50 millones d'años.

Tamién hai que señalar la elevada metalicidá d'esta estrella ([Fe/H] = +0,31), con un conteníu relativo de fierro que dobla al esistente nel Sol. Ello implica una gran bayura en metales nel llugar de nacencia de la estrella.
Coles mesmes ye una xigante bien rica en cianóxenu —al igual que φ Aurigae o 18 Librae—, siendo tamién catalogada como K2IIbCN2.

## Referencies
Rho Arietis

La denominación de Bayer **Rho Arietis** (ρ Ari / ρ Arietis) designa trés distintes estrelles na constelación d'Aries:

* **[[Rho1 Arietis|ρ¹ Arietis]]** (44 Arietis), estrella de tipu espectral A. 
* **[[Rho2 Arietis|ρ² Arietis]]** (45 Arietis), xigante colorada de tipu M y variable semirregular, llamada tamién RZ Arietis.
* **[[Rho3 Arietis|ρ³ Arietis]]** (46 Arietis), estrella de tipu F.

N'ocasiones, ρ³ Arietis ye conocida a cencielles como ρ Arietis.
Rho Bootis

**Rho Bootis** (ρ Boo / 25 Bootis / HD 127665) ye una estrella na constelación de Bootes de magnitú aparente +3,57. Forma una doble óptica con σ Bootis, siendo la separación ente dambes de 52 minutos d'arcu. En realidá nun formen un verdaderu sistema binariu, pos mientres Rho Bootis alcuéntrase a 149 años lluz del Sistema Solar, σ Bootis alcuéntrase a un terciu d'esta distancia. 

Rho Bootis ye una xigante naranxa de tipu espectral K3III con una temperatura efectivo de 4400 K. La so lluminosidá ye 112 vegaes mayor que la del Sol, con un diámetru, llográu a partir de la midida del so diámetru angular, 18,6 vegaes mayor que la solar. La so velocidá de rotación ye bien baxa, 1,3 km/s, dando llugar a un llargu periodu de rotación de 1,89 años a lo más, siendo éstos valores llende, yá que se desconoz l'enclín del so exa de rotación al respective de nós. Piénsase que ye una estrella xigante que'l so rellumu ta aumentando per segunda vegada con un nucleu inerte de carbonu y oxíxenu.

Una compañera visual a 42 segundos d'arcu y magnitú 12 ye una estrella na mesma llinia de visión, ensin una rellación física real con Rho Bootis.

## Denominación tradicional
Na tradición astronómica china,  (), ye la constelación de la llanza celestial y qu'arrexunta a un asterísmo formáu poles estrelles centrales de la figura Bootes: ρ Bootis, ε Bootis y σ Boötis. Arriendes d'ello, ρ Bootis ye denomada como la tercer estrella de la llanza celestial: ()

## Referencies
Rho Capricorni

**Rho Capricorni** (ρ Cap / 11 Capricorni) ye una estrella de magnitú aparente +4,81 na constelación de Capricorniu.
Ensin nome propiu habitual, dacuando denómase como **Bos**, «güe» o «vaca» en llatín.
Alcuéntrase a 99 años lluz de distancia del Sistema Solar.

Rho Capricorni ye una estrella binaria que la so componente principal ye una estrella de la secuencia principal —antes catalogada como subxigante— de tipu espectral F3V y magnitú +5,01.

Tien una temperatura efectivo de 6741 - 6763 K y la so masa envalorada ye un 32% mayor que la masa solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o superior a 87,7 km/s.
Tocantes a la componente secundaria, namái se conoz la so magnitú, +7,06. 

Les dos componentes foron resueltes per aciu interferometría de moteáu, siendo la separación visual ente elles de 1,163 segundos d'arcu, lo que se traduz nuna separtación ente elles de, siquier, 33 UA.
El sistema tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu nuna estrella— llixeramente inferior a la solar ([Fe/H] = -0,06) y una edá envalorada de 1500 millones d'años.
Nun se detectó escesu nel infrarroxu nin a 24 μm nin a 70 μm, lo qu'en principiu refuga la presencia d'un discu de polvu al so alredor.

Rho Capricorni forma parte de la corriente d'estrelles de l'Asociación estelar del sietestrellu, qu'inclúi, ente otres estrelles, a 78 Ursae Majoris, ξ Bootis y 45 Bootis, toes elles de carauterístiques asemeyaes a Rho Capricorni.

## Referencies
Rho Cassiopeiae

**Rho Cassiopeiae** (ρ Cas / 7 Cassiopeiae / HD 224014) ye una estrella hiperxigante na constelación de Cassiopeia. Ta asitiada al suroeste de Caph (β Cassiopeiae), al noroeste de Schedar (α Cassiopeiae) y al este de M52 y NGC 7635. Alcuéntrase bien alloñada, a unos 10.000 años lluz del Sistema Solar, pero a pesar de la distancia ye visible a simple vista.

## Carauterístiques físiques

Rho Cassiopeiae ye una hiperxigante mariella de tipu espectral G2Ia. Esta clase d'estrelles son oxetos particularmente raros de los que namái hai siete conocíos na Vía Lláctea. Con una temperatura superficial de 7300 K, la lluminosidá de Rho Cassiopeiae, la mayor parte como lluz visible, ye de 550.000 soles. El so radiu, unes 450 vegaes mayor que'l del Sol, equival a 2,15 UA. Asitiada nel centru del sistema solar, los cuatro primeros planetes, incluyida la Tierra, quedaríen englobaos dientro de la mesma estrella. Ye una de les estrelles conocíes de mayor tamañu.

## Variabilidá

Rho Cassiopeiae ye una estrella de lluminosidá variable. La so variabilidá nun ye bien conocida y ye considerada una variable irregular o semirregular. La so magnitú aparente habitual ye +4,52, pero en 1946 baxó hasta magnitú 6. Lo mesmo asocedió en 2000-2001, cuando produció unu de los mayores estallíos conocíos, espulsando un 3% de la masa solar, l'equivalente a 10.000 vegaes la masa de la Tierra. Paez que sufre estes erupciones cada 50 años aproximao —datos previos suxeren erupciones en 1893 y 1945—. Cuando camuda la so lluminosidá, tamién el so tipu espectral cimbla ente F8 y K5, anque en 1946 llegó a M5.

Tres la erupción de 2000, l'atmósfera de la estrella tuvo pulsiando de forma estraña. Les sos capes esteriores paecen tar colapsando de nuevu, como asocedió enantes del so postreru estallíu. Los astrónomos piensen qu'una erupción entá mayor puede ser inminente. Ello ye que espérase qu'esplote como supernova nun futuru cercanu.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles más grandes conocíes
* Llista de les estrelles más lluminoses
* Llista de les estrelles más masives

## Referencies


* Rho Cassiopeiae (SIMBAD)
* The William Herschel Telescope finds the best candidate for a supernova explosion (Isaac Newton Group of Telescopes)
* Rho Cassiopeiae (Stars, Jim Kaler)
* Rho Cassiopeiae (Solstation)
Rho Centauri

**Rho Centauri** (ρ Cen / HD 105937 / HR 4638) ye una estrella de la constelación de Centauru de magnitú aparente +3,96.
Alcuéntrase a 342 años lluz del Sistema Solar. 

De tipu espectral B3V, Rho Centauri ye una estrella de la secuencia principal que la so enerxía provién de la fusión nuclear del hidróxenu nel so interior.
Neto a Benetnasch (η Ursae Majoris), ye muncho más caliente que nuesu Sol, algamando'l so temperatura efectivo los 19.500 K.
Ye 2800 vegaes más lluminosa qu'ésti, con un diámetru 3,8 vegaes más grande que'l diámetru solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 110 km/s.
La so masa ye 7 vegaes mayor que la masa solar ente que la so edá envalórase en 27,5 millones d'años, apenes 1/170 de la edá solar.

A diferencia d'otres estrelles blancu-azulaes de Centauru como η Centauri o μ Centauri, Rho Centauri nun ye miembru de l'Asociación estelar de Scorpius-Centaurus, sinón que forma parte del llamáu «Cinturón de Gould», aniellu parcial d'estrelles qu'inclúi ensame d'estrelles masives y calientes de recién formación.

## Referencies
Rho Coronae Borealis

**Rho Coronae Borealis** (ρ CrB / 15 Coronae Borealis) ye una estrella na constelación de Corona Boreal de magnitú aparente +5,40. Visualmente ta asitiada al norte de ι Coronae Borealis y al nordeste de θ Coronae Borealis y Alphecca (α Coronae Borealis).

Distante 56,8 años lluz del Sistema Solar, Rho Coronae Borealis ye una nana mariella análoga al Sol de tipu espectral G0V y 5855 K de temperatura. De masa práuticamente igual a la masa solar y con un radiu un 35% más grande que'l radiu solar, tien una lluminosidá equivalente a 1,70 soles. El so metalicidá, basada na bayura de fierro, ye aproximao 2/3 de la de la nuesa estrella.
Amuesa una actividá de cromosférica relativamente baxa y ye una estrella de lenta rotación, completando un xiru n'aproximao 20 díes; esti valor ye llixeramente inferior al del Sol —25,4 díes—.
Piénsase que Rho Coronae Borealis ta cerca del final de la so etapa como estrella de la secuencia principal.
Ello concuerda cola so edá envalorada, en redol a 11.000 millones d'años.

Rho Coronae Borealis tien un discu circumestelar de polvu que puede ser similar en composición al Cinturón de Kuiper del Sistema Solar, pudiendo estendese hasta 85 UA de la estrella.

## Sistema planetariu

En 1997 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar, denomináu Rho Coronae Borealis b, con siquier la masa de Xúpiter, orbitando mui cerca de la estrella —apenes a 0,22 UA, daqué más de la metá de la distancia ente Mercuriu y el Sol— con un periodu orbital de 39,85 díes.
 
Propúnxose la presencia d'un segundu planeta más masivu —Rho Coronae Borealis c— nuna órbita esterior. Sicasí, analís astrométricos posteriores suxeren que'l primer planeta podría tener una masa enforma mayor que la primeramente calculada, en redol a 115 vegaes la masa de Xúpiter, nun siendo nesti casu un planeta sinón una tenue nana colorada acompañante.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
Rho Cygni

**Rho Cygni** (ρ Cyg / 73 Cygni / HD 205435) ye una estrella na constelación del Cisne de magnitú aparente +4,00.
Anque nun tien nome propiu habitual, esta estrella, xunto a ζ Cygni y otres estrelles cercanes más tenues, yera conocida en China como **Chay Foo**, «l'almacén de carros».
Alcuéntrase a 124 años lluz del Sistema Solar.

Rho Cygni ye una xigante mariella de tipu espectral G8III con una temperatura efectivo de 5078 K —otres fontes señalen una temperatura daqué cimera de 5114 - 5125 K—.
Asemeyáu a la componente más brillosa de Capella (α Aurigae) o a Vindemiatrix (ε Virginis), ye menos lluminosa qu'éstes, siendo la so lluminosidá 40 vegaes mayor que la del Sol.
Tien un diámetru 9,7 vegaes más grande que'l del Sol, cifra llograda a partir de la midida direuta del so diámetru angular correxida pol escurecimientu de llimbu —1,82 milisegundos d'arcu—.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 4,26 km/s.

Rho Cygni tien una metalicidá inferior a la de Sol, con un conteníu de fierro en rellación al d'hidróxenu ente'l 66% y el 79% del valor solar.
Tien una masa 2,3 vegaes mayor que la del Sol y la so edá envalorada cifrar ente 710 y 1060 millones d'años.

## Referencies
Rho Fornacis

**Rho Fornacis** (ρ For) ye una estrella de magnitú aparente +5,54 na constelación de Fornax, el fornu.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax de Hipparcos, a 269 años lluz del Sistema Solar.

Rho Fornacis ye una xigante mariellu-anaranxada de tipu espectral G6III con una temperatura efectivo de 4884 K.
Ye similar, anque daqué más caliente, que β Fornacis y π Fornacis, estrelles tamién en Fornax.
El diámetru de Rho Fornacis ye 9,9 vegaes más grande que'l diámetru solar pero la so masa ye apenes un 1% mayor que la del Sol.
La so edá envalórase en 5180 ± 3170 millones d'años.

Rho Fornacis ye una estrella del discu gruesu, a diferencia de la mayor parte d'estrelles de la nuesa redolada. Arturu (α Boötis) y ε Fornacis, esta postrera nesta mesma constelación, son exemplos d'estrelles del discu gruesu.
La escentricidá de la so órbita en redol al centru galácticu (y = 0,56) ye considerablemente mayor que la del Sol (y = 0,16), estrella del discu finu.
Arriendes d'ello, amuesa una baxa metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu—, inferior a la metá de la solar ([Fe/H] = -0,35).
Elementos como aluminiu, calciu y sodiu son igualmente deficitarios.
Como n'otres estrelles asemeyaes, la rellación oxíxenu/fierro ye mayor que nel Sol ([O/H] = 0,33).

## Referencies
Rho Geminorum

**Rho Geminorum** (ρ Geminorum / 62 Geminorum / HD 58946 / HR 2852) ye un sistema estelar na constelación de Xéminis de magnitú aparente +4,16.
Alcuéntrase a 59 años lluz del Sistema Solar.

La componente principal del sistema, **Rho Geminorum A** (GJ 274 A), ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal blanca de tipu espectral F0V.
Tien una temperatura superficial de 7000 K y ye 5,4 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so diámetru ye un 60% más grande que'l diámetru solar y, como correspuende a una estrella de les sos carauterístiques, rota muncho más apriesa que'l Sol —el so velocidá de rotación proyeutada ye de 63 km/s—, siendo el so periodu de rotación igual o inferior a 1,3 díes.
Presenta un conteníu metálico (metalicidá) aproximao la metá que la solar.
Con una masa llixeramente inferior a 1,5 mases solares, la so edá envalórase en 6000 millones d'años.

Rho Geminorum A tien una compañera estelar de magnitú +12,5 visualmente a 3,4 segundos d'arcu.
Denominada **Gliese 274 B**, ye una nana colorada de tipu M5.
La separación real ente les dos estrelles ye de siquier 60 UA y el so periodu orbital supera los 370 años.

Una tercera componente paez completar el sistema.
Bien alloñada del par interior —visualmente a 12,6 minutos d'arcu de Rho Geminorum A— ta dixebrada d'ésti siquier 13.500 UA, lo que correspuende a un periodu orbital de más d'un millón d'años.
Ye una nana naranxa de tipu K2V y magnitú +7,7.
Ye una variable BY Draconis con un periodu de 11,63 díes que recibe la denominación de **V376 Geminorum**.

## Referencies
Rho Indi

**Rho Indi** (ρ Ind / HD 216437 / HR 8701) ye una estrella asitiada na constelación d'Indus. La so magnitú aparente ye +6,06 y alcuéntrase a 86 años lluz del Sistema Solar. En 2002 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.

Rho Indi ye una subxigante mariella de tipu espectral G4IV-V con una temperatura superficial de 5636 K. La so masa y diámetru son llixeramente mayores que los del Sol; con una masa un 7% mayor que la masa solar, tien un diámetru un 10% más grande que'l diámetru solar. El so metalicidá, datu estrechamente rellacionáu cola presencia de sistemes planetarios, ye práuticamente igual a la del Sol.

Rho Indi puede ser una estrella antigua con una edá, basada na so actividá cromosférica, entendida ente 3.980 y 12.960 millones d'años, en función del tipu de calibración emplegáu. Otru métodu pal cálculu de la edá utilizando la temperatura efectivo y la lluminosidá dexa envalorar la edá de Rho Indi ente 7.500 y 9.700 millones d'años.

## Sistema planetariu

En 2002 afayóse un planeta estrasolar orbitando alredor de Rho Indi, denomináu Rho Indi b o HD 216437 b. El planeta, con una masa mínimo 2,1 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, orbita a una distancia media de la estrella de 2,7 UA. El so periodu orbital ye de 1294 díes (3,54 años).

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
Rho Leonis

**Rho Leonis** (ρ Leo / 47 Leonis / HD 91316) ye una estrella na constelación de Leo, asitiada a 8 minutos d'arcu de la eclíptica. Dacuando recibe'l nome de **Shir**, del persa «lleón».
Na antigua Babilonia señalaba la decimosesta constelación eclíptica, **Maru-sha-arkat-Sharru**, que'l so significáu pue ser el «cuartu fíu» o «el fíu de cuatro años tres el rei».

Rho Leonis ta bien alloñada de nós y, al igual que Deneb (α Cygni), la so distancia nun puede midise per aciu paralax. Una estimación de la mesma pue ser 3650 años lluz.
Ye una estrella binaria, que la so componente visible, **Rho Leonis A**, ye una superxigante azul de tipu espectral B1Ib y magnitú aparente +4,4. Extraordinariamente lluminosa, relluma con una lluminosidá 165.000 vegaes mayor que la del Sol. Como otres superxigantes tamién ye llixeramente variable, con una variación irregular de rellumu en redol al 7%. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 55 km/s, implicando un periodu de rotación inferior a 21 díes.
23 vegaes más masiva que'l Sol, la so masa ta bien percima de la llende en que les estrelles rematen los sos díes en forma de supernova, siendo ésti'l final que lu espera a esta estrella.
Anque la so edá averada ye de namái 7 millones d'años, yá terminó nel so interior la fusión d'hidróxenu, y nun va trescurrir enforma tiempu primero que sobrevenga la esplosión final.

Sobre **Rho Leonis B** poco se sabe, nin siquier el tipu espectral. Lo que sí ye seguro ye qu'hai de ser bien masiva tamién, yá que apenes ye media magnitú más tenue que Rho Leonis A.

El sistema estelar Rho Leonis ta relativamente alloñáu del planu galácticu, llugar de nacencia de la mayor parte de les estrelles, lo que suxer que foi movíu dende ellí por dalguna interaición gravitatoria, pudiendo ser consideráu una versión menor de les llamaes estrelles fuxitives.

## Referencies
Rho Ophiuchi

**Rho Ophiuchi** (ρ Ophiuchi / ρ Oph / 5 Ophiuchi) ye una estrella na constelación d'Ophiuchus de magnitú aparente +4,63.
Ye una estrella doble que les sos componentes, separaes 3 segundos d'arcu, ufierten un interesante cuadru al traviés d'un pequeñu telescopiu.
La separación real ente dambes ye de siquier 400 UA y el so periodu orbital supera los 2000 años.
El sistema alcuéntrase a 394 años lluz del Sistema Solar.

Anque les dos estrelles tienen tipu espectral B2 y una temperatura de 22.400 K, nun son igualmente lluminoses.
La estrella principal, catalogada como subxigante, ye 4900 vegaes más lluminosa que'l Sol y ye 9 vegaes más masiva qu'ésti.
El so acompañante, una estrella de la secuencia principal, relluma con una lluminosidá 2100 vegaes mayor que la lluminosidá solar. Esta postrera tien una masa de 8 mases solares.
Como otres estrelles allegaes, roten a gran velocidá, superando los 300 km/s nel ecuador.

Rho Ophiuchi atopar nuna rexón de nubes de polvu dientro de la Vía Lláctea. Envolubrando a Rho Ophiuchi esiste una brillosa nebulosa de reflexón aniciada pola lluz estelar que ye tremada per una nube de polvu interestelar.
Alredor d'esta nebulosa hai enormes y escures nubes non allumaes que s'estienden 100 años lluz al este en direición a la constelación de Saxitariu.
Diches nubes constitúin focos activos de formación estelar.

## Referencies
Rho Phoenicis

**Rho Phoenicis** (ρ Phe) ye una estrella de magnitú aparente +5,24 encuadrada na constelación austral de Fénix.
Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax de Hipparcos, a 241 años lluz del Sistema Solar.

Rho Phoenicis ye una xigante blancu-mariella de tipu espectral F2III.
Con una edá de 800 millones d'años, ye una estrella evolucionada asemeyada a Caph (β Cassiopeiae), δ Scuti o ε Sextantis.
Tien una temperatura efectivo de 6782 K y una lluminosidá 35 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Ye 2,30 vegaes más masiva que'l Sol y ye una estrella rica en metales con una bayura relativa de fierro casi'l doble que la solar ([Fe/H] = +0,29).

Rho Phoenicis ye una variable Delta Scuti qu'esperimenta llixeros cambeos de lluminosidá producíos por pulsaciones radiales y non-radiales na so superficie; los enantes citaes Caph y δ Scuti son variables d'esta clase.
El periodu d'oscilación de Rho Phoenicis ye de 0,1836 díes (4,4 hores), siendo la so variación de rellumu de namái 0,04 magnitúes.

## Referencies
Rho Piscium

**Rho Piscium** (ρ Psc / 93 Piscium / HD 122066) ye una estrella na constelación de Piscis de magnitú aparente +5.36.
Alcuéntrase a 82 años lluz del Sistema Solar.

Rho Piscium ye una estrella de la secuencia principal de tipu espectral F2V.
Más caliente y lluminosa que'l Sol, tien una temperatura de 6670 - 6683 K.
Ye bien paecida a σ Bootis, η Corvi o μ Capricorni.
El so diámetru ye aproximao un 10% más grande que'l diámetru solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 60 km/s, 30 vegaes más apriesa que'l Sol, una cifra habitual n'estrelles de les sos carauterístiques.

Rho Piscium tien un conteníu metálico —entendiendo por metales aquellos elementos distintos a hidróxenu y heliu— inferior al del Sol, en redol a un 70% del mesmu ([Fe/H] = - 0,16).
Con una masa un 31% mayor que la masa solar, la so edá más probable ye de 1400 millones d'años.
Ye posible que sía llixeramente variable —con una variación de rellumu de 0,09 magnitúes—, polo que recibe la denominación de variable provisional NSV 506.

## Referencies
Rho Puppis

**Rho Puppis** (ρ Pup / 15 Puppis / HD 67523) ye la tercera estrella más brillosa de la constelación de Puppis, la popa del Argo Navis, namái superada por Naos (ζ Puppis) y π Puppis.
De magnitú aparente +2,83, alcuéntrase a 63 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Dacuando ye conocida col nome de **Tureis**, términu igualmente utilizáu pa designar a Aspidiske (ι Carinae). 

Rho Puppis ye una xigante blancu-mariella de tipu espectral F6III con una temperatura superficial de 6540 K. 22 vegaes más lluminosa que'l Sol, tien un radiu 3,7 vegaes más grande que'l radiu solar.
La so velocidá de rotación ye de 14 km/s —siendo este un valor mínimu—, implicando un periodu de rotación inferior a 13 díes.
Tien una elevada metalicidá, con una bayura relativa de fierro más del doble que nel Sol.
Con una masa de 1,85 mases solares, terminó apocayá la fusión nuclear d'hidróxenu, polo que cabo definila más como una subxigante que como una auténtica xigante.

Rho Puppis ye una variable del tipu Delta Scuti, una estrella pulsante de menor masa qu'una cefeida. Xunto a Caph (β Cassiopeiae), Rho Puppis ye una de les más brilloses d'esta clase. El so rellumu varia ente magnitú +2,68 y +2,87 nun ciclu principal de 0,14088 díes, esistiendo ciclos secundarios de 0,13 y 0,16 díes. Estes variaciones inflúin nel so espectru, lo que llevó a pensar nel pasáu que Rho Puppis tenía una compañera cercana, güei dafechu refugada.

## Referencies
Rho Herculis

**Rho Herculis** (ρ Her / 75 Herculis) ye una estrella doble na constelación d'Hércules.
Les dos estrelles, separaes visualmente 4 segundos d'arcu, rellumen con magnitú aparente +4,56 y +5,42.
Alcuéntrase a 402 años lluz de distancia del Sistema Solar.

La más brillosa del par, **Rho Herculis A** (HD 157779 / HR 6485), ye una xigante blancu-azulada de tipu espectral B9.5III. Con una lluminosidá 251 vegaes mayor que la del Sol, un diámetru 4,8 vegaes más grande que'l de la nuesa estrella y una masa de 3,2 mases solares, paez ser más una subxigante qu'una verdadera xigante.
La so compañera, **Rho Herculis B** (HD 157778 / HR 6484), ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A0V, 103 vegaes más lluminosa que'l Sol, con un radiu de 3,4 radios solares y una masa de 2,9 mases solares. Anque dambes roten rápido, la velocidá de rotación de Rho Herculis B —291 km/s— ye claramente cimera a la de la so compañera —73 km/s—.
La rotación más lenta d'esta postrera dexó l'espardimientu de dellos elementos, siendo considerada una estrella de siliciu.
La separación real ente Rho Herculis A y Rho Herculis B ye de siquier 500 UA.

Piénsase que Rho Herculis A puede tener una compañera cercana, denomada **Rho Herculis Aa**, de la que nada se conoz.
Coles mesmes, a casi 2 minutos d'arcu, puede reparase una tenue estrella de magnitú 13, llamada **Rho Herculis C**; el so movimientu suxer qu'esiste una rellación física cola brillosa estrella doble.
Si ello ye asina, Rho Herculis C ye una nana naranxa con una masa averada de 0,6 mases solares.
El sistema tien una edá averada de 300 millones d'años.
 
## Referencies
Rho Sagittarii

La denominación de Bayer **Rho Sagittarii** (ρ Sgr) designa dos distintes estrelles na constelación de Saxitariu:

* **[[Rho1 Sagittarii|ρ¹ Sagittarii]]** (44 Sagittarii), variable Delta Scuti de magnitú 3,93. 
* **[[Rho2 Sagittarii|ρ² Sagittarii]]** (45 Sagittarii), xigante naranxa de magnitú 5,84.
Rho Scorpii

**Rho Scorpii** (ρ Sco / 5 Scorpii / HD 142669 / HR 5928) ye una estrella de magnitú aparente +3,86 asitiada na constelación del Escorpión.
Alcuéntrase a 409 años lluz del Sistema Solar, perteneciendo —al igual que Antares (α Scorpii), ρ Ophiuchi o 48 Librae— a l'Asociación Scorpius Cimera, subgrupu de la gran Asociación estelar de Scorpius-Centaurus.

Rho Scorpii ye una estrella azul de la secuencia principal —tamién catalogada como posible subxigante— de tipu espectral B2 que la so temperatura superficial ye 21.150 K.
Relluma con una lluminosidá 2540 vegaes superior a la del Sol y el so radiu ye 3,75 vegaes más grande que'l radiu solar.
Tien una edá averada de 33 millones d'años y ye 7,5 vegaes más masiva que'l Sol; xusto per debaxo de la llende pa españar como supernova, probablemente va rematar la so vida como una nana blanca masiva similar a Siriu B (α Canis Majoris B).
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 40 km/s, siendo el so periodu de rotación inferior a 1,4 díes.

Rho Scorpii ye una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 4,003 díes.
De la estrella acompañante nada se sabe, sacantes se mueve nuna órbita relativamente escéntrica (ε = 0,27).
Una tenue estrella de magnitú +12,8, visualmente a 40 segundos d'arcu, tamién paez formar parte del sistema. Comparte movimientu propiu con Rho Scorpii y, si verdaderamente ta amestada a la lluminosa estrella azul, ta dixebrada d'ella siquier 4900 UA, completando una órbita en más de 114.000 años.

## Referencies
Rho Aquilae

**Rho Aquilae** (ρ Aql / 67 Aquilae / HD 192425 / HR 7724) ye una estrella de magnitú aparente +4,95. A pesar de la so denominación ta asitiada na constelación de Delphinus, la toliña; mover dende la llende d'Aquila a Delphinus en 1992. Anguaño ye la séptima estrella más brillosa nesta última constelación. Recibe'l nome, pocu utilizáu, de **Tso Ke**, del mandarín 左旗 *zuǒqí*, que significa «la bandera esquierda».

Asitiada a 153 años lluz de distancia del Sistema Solar, Rho Aquilae ye una estrella blanca de la secuencia principal, esto ye, la enerxía emitida ye producida pola fusión nuclear d'hidróxenu en heliu. De tipu espectral A2V, tien una temperatura superificial de 8870 K.
Ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a Alfecca Meridiana (α Coronae Australis) y, en menor midida, a Siriu (α&nbsp;Canis Majoris). El so diámetru ye 1,95 vegaes mayor que'l del Sol y la so lluminosidá equival a 21 vegaes la lluminosidá solar. La so velocidá de rotación ye de siquier 165 km/s, lo que trai un periodu de rotación inferior a 14 hores.

La teoría d'estructura estelar axudica una masa de 2,1 mases solares para Rho Aquilae y amuesa que ye una estrella bien nueva con una edá entendida ente 50 y 165 millones d'años, lo que supón una parte bien pequeña del tiempu que va emplegar fundiendo hidróxenu —unos 1000 millones d'años—.
Como otres estrelles asemeyaes —vease Denébola (β Leonis)—, paez tar arrodiada por un discu circumestelar de polvu.

## Referencies