Sistema de Reserves de la Barrera del Petón de Belice

El **Sistema de Reserves de la Barrera del Petón de Belice** ye una serie de petones de coral que s'alluguen a una distancia variable de la mariña de Belize, unos 300 metros de la mariña nel norte y a unos 40 quilómetros nel sur. Tien un llargor averáu de 300 quilómetros, y forma parte del Sistema Arrecifal Mesoamericanu, el segundu sistema de petón de coral más grande nel mundu dempués de la Gran Barrera de Coral d'Australia. Ye'l destín turísticu más importante de Belice, atrayendo a la metá de les sos 260.000 visitantes, asina mesmu ye vital pa la so industria pesquero.

Calcúlase qu'empezó a formase hai unos 500 millones d'años primero qu'esistiera l'home. Ye unu de los petones de coral más grandes del Mar Caribe y del planeta. Esiste una fascinante formación llamada *El Güeyu*, que nun ye más qu'un atolón coralín. Tien una gran diversidá d'especies, ente elles el tiburón coralín y el tiburón llimón, según especies de coral nidia como l'abanicu marín, y duros como'l coral celebru. Ente los colores de los corales puede haber blancos, verdes, rosados, colloraos, violetes, y hasta negros. Tamién hai gran cantidá de pexes de variaos colores y asina pueden confundise col petón de coral, por eso dizse que ye llar d'una gran vida marina. Mide unos 350 quilómetros de llargu y unos 25 quilómetros de les mariñes. Forma una resplandorienta llinia blanca dende Cayo Ambergis, nel norte de Belice hasta Cayo Ranguana, al sur. Esti gran petón coralín y nes mariñes el mar ye bien sele porque la barrera detién les foles fuertes.

La combinación de los efeutos de los furacanes y les agües bien templaes pueden tener un efeutu devastador nos petones, lo cual Belice yá esperimentó col Furacán Mitch (1998), yá que hubo una perda del 50% na vida de los corales en 1997-1998, debíu pola sedimentación y les agües huracanadas (Cesar et al, 2003).

Charles Darwin describir como la barrera más importante de les Indies Orientales en 1842.

## La especie
El petón coralín de Belice ye l'hábitat d'una gran variedá de plantes y d'animales, ye l'ecosistema más diversu del mundu:
* 70 especies de coral duru.
* 36 especies de coral blandiu, cola especie Alcyonacea.
* 500 especie de pexes.
* Cientos d'especies d'invertebraos.
Envalórase que namái s'afayó'l 10% de toles especies, polo qu'inda se debe d'investigar el 90% restante.

## Proteición ambiental

Una grande parte del petón ta protexida pol Sistema de Reserves de la Barrera del Petón de Belice, qu'inclúi siete reserves marítimes, 450 cayos, y trés atolones. Esto totaliza un total de 960 km² de superficie, incluyendo:

* Glover's Reef Marine Reserve
* El Gran furacu azul
* Half Moon Caye Natural Monument
* Hol Chan Marine Reserve
* Y los cayos de: Cayo Ambergris, Caye Caulker, Caye Chapel, Cayo San Jorge, English Caye, Rendezvous Caye, Gladden Caye, Ranguana Caye, Long Caye, Maho Caye, Blackbird Caye, Three Coner Caye.

Por causa de la so escepcional guapura natural, polos sos procesos ecolóxicos y biolóxicos, y que contién los más importantes hábitats pal caltenimientu de diversidá biolóxica (criterios VII, IX, y X), el Sistema de la Reserva foi alzáu a la categoría de Patrimoniu de la Humanidá nel añu 1996.

A pesar d'estes midíes proteutores, el petón ta amenaciáu pola contaminación oceánica, el turismu incontroláu, el tráficu marítimu y la pesca. Los furacanes, el calentamientu global y la medría de la temperatura del océanu son otres amenaces significatives. Estes son les causes del blanquéu de coral, dende 1998 un 40% del petón de coral de Belice foi afeutáu por esti fenómenu. Por cuenta de esto, el Comité de la Unesco decidió incluyilo en 2009 na Patrimoniu de la Humanidá en peligru llista de Patrimoniu de la Humanidá en peligru.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha del sitiu na UNESCO .
* Sistema de reserves de la Barrera del Petón de Belice en UNEP-WCMC  .
* Páxina oficial de la Oficina de Turismu de Belice .