Trigonella foenum-graecum

***Trigonella foenum-graecum*** ye una especie de planta con flor perteneciente a la familia de les fabacees.

## Descripción
Ye una planta añal d'ente 20 y 50 cm d'altor con fueyes compuestes de trés fueyuques oblongues. Esta planta floria en primavera (tien una flor blanca) y puede atopase ente les meses (campos de trigu) de la península Ibérica y en Baleares. Puede atopase amás n'otros países del sur d'Europa pero'l so orixe establecer nel suroeste asiáticu, llugar onde esisten plantíos na actualidá.

## Historia
L'usu melecinal de la *alhova*, como lo demuestra la so presencia na Capitulare de villis vel curtis imperii, una orde emitida por Carlomagno que reclama a los sos campos por que cultiven una serie de yerbes y condimentos incluyendo les "fenigrecum" identificada anguaño como *foenum-graecum*.

## Usos
L'usu d'esta planta nes actividaes humanes ye bien antiguu, sábese que yera una de les plantes emplegaes polos exipcios nos procesos d'embalsamáu (seique pol so peculiar arume). Los usos d'esta planta fueron bien diversos y puede dicise qu'acompaña a la Humanidá dende los sos empiezos. Un exemplu d'esto postreru puede atopase na interconexón del árabe nel que la alholva espresar por aciu la pallabra *Hulba* y nel chinu mandarín la pallabra *Hu lu ba* amuésennos el significáu y los fondos raigaños del so usu na historia de la humanidá Culinariu ===
Por cuenta de les cualidaes arumoses del *fenogreco* emplégase como especie na cocina de dellos países y nel so usu culinariu tómense tantu les fueyes como les granes procedentes del so frutu en forma de vaina y que suel contener ente diez y venti granes, que'l so aspeutu ye duru y cuadráu.

Les granes na gastronomía de la India tómense desecaes empléguense enteres y dacuando llixeramente turraes pa realzar el so sabor, o molíes, pero pa ello hai que poneles a remueyu enantes. L'empléu de les granes enteres son unu de los ingredientes de la Halawa. Les granes hai qu'usales con moderación yá que tienen un llixeru sabor amargoso; d'esta forma, si turrar, tien de faese con procuru yá que si pasar de puntu poténciase'l so amargura. 

Les granes son unu de los ingredientes de la khakhra, un tipu de pan.

Les fueyes verdes en Tailandia son tomaes crudes n'ensalaes. Nel Yeme empléguense les fueyes como condimento principal nel platu nacional denomináu Saltah. La alholva emplegar na cocina d'Irán na receta del Qormeh sabzi.

N'Europa consúmese como granaos acompañando a ensalaes.

La farina de granáu de fenugreco (GFF) suplementada al 5, 10 y 15% na farina de trigu, puede emplegase na producción de pan y galletes p'ameyorar el so perfil nutricional.

### Medicina
Na medicina tradicional acomuñóse-y como propiedá la de facilitar la dixestión, ye ideal nel tratamientu de sinusitis, conxestión pulmonar, amenorga la inflamación y combate les infeiciones (http://www.theepicentre.com/Spices/fenugree.html ). La grana de alholva úsase llargamente como galactogogo (axente productor de lleche) por madres lactantes. acomuñóse-y tamién cola medría del tamañu de mames. Puede atopase en presentación de cápsules en tiendes nutricionales (http://commons.wikimedia.org/wiki/Trigonella_foenum-graecum). Tamién amonta'l mambís y úsase nel tratamientu de l'anorexa, tien tamién un efeutu anabolico pola so composición química, aumentando, la masa corporal, el mambís, la salú mental y ameyorar los ciclos de suañu.

Los suplementos de alholva demostraron amenorgar los niveles de colesterol, triglicéridos y lipoproteínas de baxa densidá en persones, según modelos esperimentales de hipercolesterolemia y hipertrigliceridemia (Basch et al., 2003). Delles pruebes n'humanos demostraron que los efeutos antidiabéticos de les granes de alholva amenorguen munchos de los síntomes acomuñaos con diabetes tipu I y II, tantu n'humanos como en modelos animales (Bash et as., 2003; Sinnivas, 2005). La alholva alcuéntrase comercialmente en forma encapsulada y encamiéntase como suplementu dietéticu pal control de la hipercolesterolemia y diabetes na medicina alternativa.

N'estudios recién, la grana de alholva amosó que puede protexer contra cánceres de tipu esperimental del senu (Amin et al., 2005) y del colon (Raju et al., 2006). Les propiedaes hepatoprotectivas de les granes de alholva tamién se reportaron en modelos esperimentales (Raju y Bird, 2006; Kaviarasan et al., 2006; Thirunavukarrasu et al., 2003). Al ser un productu de consumu diariu en casu d'amosar dalgún efeutu secundariu, tien de suspendese'l so consumu radicalmente. va volver a la normalidá nun dexando nengún tipu de secuela.


Diosgenin2.svg|Diosgenina.
GriechischHeu.jpg|Vista de la planta.
Fresly sprouted Qasuri Methi.JPG|Vista de la planta.


### Poliorcética
Flaviu Xosefu, na so obra *[[La guerra de los xudíos]]*, describe mientres l'asediu de la ciudá de Jotapata per parte de les lexones de Vespasiano, cómo los combatientes de la ciudá utilizaron esta planta de manera defensiva. Cocíen la mesma, y l'agua de cocción convertir nun líquidu xelatinoso y resbalizo qu'enzancaba l'ascensu poles ramples de los soldaos romanos, faciéndo-yos esnidiar y cayer.

## Composición química
El tamizaje fitoquimico de les granes contién esteroides⁄terpenoides, alcaloides, flavones, taníns, fenoles y saponines; contienen amás aceite esencial y non esencial (5 %), almidón, azucrees, proteínes, mucílagu (20 al 30 %), vitamines, enzimes y amino acedos, sapogeninas esteroidales (diosgenina, yamogenina, gitogenina, neotigenina, fenugrina B, fenugrequina), saponinas (trigonelósidos A, B y C), flavonoides (Kaempferol, quercetina), alcaloides (trigonelina), llomba, lecitina, fitosteroles; glucósidos (estaquiosa, galactomanano, trigofenósidos A–G). L'aceite esencial y la oleorresina contienen n–alcanos, sesquiterpenos y compuestos osixenaos como hexanol. Les fueyes y tarmos contienen saponinas (graecuninas), calciu, fierro, carotenos y acedu ascórbico. Tola planta ye fonte de mucilago del tipu galactomananos.

## Taxonomía
*Trigonella foenum-graecum* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 777–778. 1753.
;Etimoloxía:
***Trigonella***: nome xenéricu que deriva les pallabres griegues *tri* = "trés" y *gonia* = "ángulu d'esquina" y pretende faese referencia a la estructura de la flor.

***foenum-graecum***: epítetu llatín que significa "segáu griegu".
;Sinonimia:
* *Foenugraecum sativum*  Medik. 1787
* *Foenugraecum officinale* Moench 1794
* *Buceras odoratissima* Medik. 1787
* *Telis foenum-graecum* (L.) Kuntze 1891
* *Medicago foenum-graecum* (L.) E.H.L.Krause in Sturm 1900
* *Folliculigera foenum-graecum* (L.) Pasq. 1867
* *Buceras foenum-graecum* (L.) All.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía
* AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
* Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
* Flora of China Editorial Committee. 2010. Flora of China (Fabaceae). 10: 1–642. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.

## Enllaces esternos

*