open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aquilino Alonso

**Aquilino Alonso Miranda**  ye un políticu asturianu, conseyeru de Salú de la Xunta d'Andalucía ente 2015 y 2017.

## Biografía
Aquilino Alonso ye llicenciáu en Medicina y Ciruxía pola Universidá d'Uviéu, máster en Salú Pública y Alministración Sanitaria pola Universidá de L'Habana (Cuba) y máster en Prevención de Riesgos Llaborales pola d'Universidá de Granada Granada. Dende 2013 hasta 2015 foi viceconseyeru d'Igualdá, Salú y Polítiques Sociales de la Xunta d'Andalucía.

Nel ámbitu políticu foi direutor de Servicios Sanitarios del Serviciu de Salú del Principáu d'Asturies (2012-2013). Enantes, foi direutor-xerente de los distritos Metropolitanu de Granada (2003-2012) y Loja (1988-2003).

Per otru llau, realizó tamién actividaes docentes na Escuela Andaluza de Salú Pública y na Escuela de Trabayu Social de Xixón.

## Referencies

* *Parte del conteníu d'esti artículu foi tomáu del [http://juntadeandalucia.es Portal de la Xunta d'Andalucía], disponible so llicencia [http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/es/ Creative Commons Reconocencia 3.0]*.

## Enllaces esternos
Archie Lafranco

**Archy Lanfranco**  ye un actor asturianu, que'l so nome real ye **José María Suárez Suárez**, y que tien la so residencia en Méxicu dende 1989. Actuó en munches telenoveles y películes.

## Trayeutoria

### Telenoveles
* *[[Teníes que ser tu]] (2018)...Padre de Simona
* *Fíes de la lluna (2018)... Jerome Frankfurt
* *[[Mujeres de negro (telenovela mexicana)|Mujeres de negro]]* (2016)... *Saúl*
* *[[Tres veces Ana (telenovela)|Tres veces Ana]]* (2016) .... *Samuel*
* *[[La sombra del pasado (telenovela)|La sombra del pasado]]* (2014/2015) .... *Alejandro/Gonzalo Ballesteros*
* *[[Per siempres el mio amor]]* (2014) .... *Nicolás Belmonte* 
* *[[Amores verdaderos]]* (2012-2013) .... *Stéfano Longoria*
* *[[Dos llares]]* (2012) .... *Servando Urióstegui*
* *[[Trunfu del amor]]* (2010/2011) .... *Pedro*
* *[[Corazón salvaje (telenovela de 2009)|Corazón salvaje]]* (2009/2010) .... *Santiago Aldama de la Cruz*
* *[[Atrévete a soñar]]* (2009/2010) .... *Padre Raúl*
* *[[Branu d'amor]]* (2009) .... *William*
* *[[Mañana es para siempre]]* (2008/2009) .... *Rolando Alvear*
* *[[Curiáu col ánxel]]* (2008/2009) .... *Gustavo Lizárraga*
* *[[Nube nel paraísu]]* (2007/2008) .... *Manuel de Molina "Home blancu"*
* *[[Destilando amor]]* (2007) .... *Benvenuto Bertolucci*
* *[[La fea más bella]]* (2006/2007) .... *Lic. Fuentes*
* *[[Alborada (telenovela)|Alborada]]* (2005/2006) .... *Rodrigo de Rivera*
* *[[La madrasca (telenovela mexicana)|La madrasca]]* (2005) .... *Luciano Cerezuela*
* *[[Piel de seronda]]* (2005) .... *Dr. Silva*
* *[[Rebelde (telenovela)|Rebelde]]* (2004 - 2005) .... *Zarzuela*
* *[[Corazones al límite]]* (2004) .... *Paul*
* *[[Velu de novia]]* (2003).... *Carlos Alfredo Escobar*
* *[[Alegrijes y rebujos]]* (2003 - 2004) .... *Vendedor d'autos*
* *[[¡Vivan los neños!]]* (2002 - 2003) .... *Dimitri*
* *[[Les víes del amor]]* (2002 - 2003) .... *Alan Miller*
* *[[Aventures nel tiempu]]* (2001) .... *Rómulo*
* *[[Carita de ángel]]* (2001) 
* ** (1999 - 2000) .... *Iván*
* *[[Infiernu nel paraísu]]* (1999) .... *Paul Rivers*
* *[[Una lluz nel camín]]* {1998} .... *Juan Carlos*
* *[[La mio quería Isabel]]* (1996 - 1997) .... *Dr. Carlos*
* *[[El premiu mayor]]* (1996/1997) .... *Daniel*

### Series de televisión
**[[La rosa de Guadalupe]]* (2013)
**[[Vivir p'amar]]* - Martín
**La mazana envelenada* - Sebastián
**Robar el to corazón* - Martín
**[[Morrer en martes]]* (2010) .... Raúl Medrano
**[[Hermanos y detectives (serie de televisión de Méxicu)|Hermanos y detectives]]* (2009) .... Teniente Alcozer
**[[La familia P. Luche]]* (2003) .... Episodiu "Viaxe a Cancún"
**[[Diseñador ambos sexos]]* Capítulu 43: "Posesión" (2001) .... Convidáu de Halloween

## Referencies

## Referencies

## Enllaces esternos
* (en *esmas.com*)
Arias

«**Arias**» puede referise a:

## Arte
* Plural de aria

## Antroponimia

### Nome
* Arias, nome:
:* Arias Gonzalo (aprox.1020-1???), aristócrata y militar zamoranu (España).
:* Arias Cromaz (m. 1098), relixosu español, obispu d'Uviéu.
:* Arias de Cabrera (-1320), noble castellán de la Casa de Cabrera de Córdoba.

### Apellíu
* Arias, apellíu:
** Andrés Felipe Arias.
** Antonio Arias.
** Carlos Arias.
** Fernando Arias.
** Francisco Arias.
** Joaquín Arias.
** José Arias.
** Juan Arias.
** Óscar Arias.
** Ricardo Arias.
** Tomás Arias.

## Empreses
* Almacén Arias, empresa de Sevilla, España - f. años 1930.
* Almacén Arias, empresa de Madrid, España - f. 1949 / d. 1997.

## Toponimia
* Arias, llocalidá de Córdoba, Arxentina.
* Arias, parroquia de Mérida, Venezuela.

## Referencies

## Enllaces esternos
Armando Cotarelo Valledor

**Armando Cotarelo Valledor**  foi un escritor, historiador y críticu lliterariu asturianu. 

## Biografía
Anque asturianu de nacencia, llingüística y culturalmente siempres se consideró gallegu. Fíu d'Emilio Cotarelo y Mori, tuvo casáu cola compostelana María Botana Sieiro.

Estudió Filosofía y Lletres en Madrid y foi nomáu Catedráticu de Llingua y Lliteratura españoles en Santiago de Compostela en 1904, amás de ser miembru de la Real Academia Española (dende 1929). Participó nel movimientu de les Irmandades da Fala (1916) y fundó la revista *Romanadas* en 1919. 
Morrió en 1950. Dedicóse-y el Día de les Lletres Gallegues de 1984.

Anguaño esiste un institutu en Galicia na provincia de Pontevedra que la so llocalidá ye Vilagarcía de Arousa que'l so nome ye'l mesmu que'l del escritor y otru na llocalidá de Boimorto na provincia d'A Coruña .

## Obra
* *Biografía del doctor [[Francisco Coldera Zaidín|D. Francisco Coldera]]*, Madrid, 1898
* *La Esposición Rosales*, Madrid, 1902
* *Fray Diego*, Madrid, 1902
* *Una cantiga célebre del rei Sabiu: fontes y desarrollu de la lleenda de Sor Beatriz, principalmente de la lliteratura española*, Madrid, 1904
* *La guapura femenina nes obres de Cervantes*, Santiago de Compostela, 1905
* *Don Melendo García de Valdés, XX Obispu d'Osma (1210-1225*), Santiago de Compostela, 1908
* *El teatru de Cervantes. estudiu críticu*, Madrid, 1915 (premiu «Alba» de la Real Academia Española en 1912)
* *Vida militar, política y lliteraria d'Alfonso III el Magno*, Madrid, 1916
* *Los cristianos españoles ante la invasión musulmana. 711-716*, Santiago de Compostela, 1919
* *Palladis tyrones (Memories d'un escolar d'antaño, 1808-1809, I)*, Madrid, 1919, narración histórica *
*Argonautas gallegos. 1519-1522*, Santiago de Compostela, 1920
* *Enseñar radía (Memories d'un escolar d'antaño, 1808-1809, II)*, Madrid, 1921, narración histórica *
*Payo Gómez Charino: almirante y poeta*, Madrid, 1929
* *Historia crítica y documentada d'Alfonso III, el Magno, últimu rei d'Asturies*, Madrid, 1933
* *Los hermanos Eans Mariño, poetes gallegos del sieglu XIII*, Madrid, 1933.
* *El Seminariu d'Educación de la Vega de Ribadeo, güei A Veiga, y el so Fundador, D. Jacinto Valledor y Presno, Obispu d'Osma*, Madrid, 1950

### Teatru
* *Trebón* (1922, en gallegu)
* *Sinxebra* (1923, en gallegu y castellán)
* *Lubicán* (1924, en gallegu)
* *Hostia* (1926, en gallegu)
* *Beiramar* (1931, en gallegu)
* *Mourenza* (1931, en gallegu y castellán)
* *Hola Maicol* (en castellán, inédita hasta 1992)
* *Teatru gallegu, Beiramar*, Santiago de Compostela, 1931, drama *
*Ultreya*, llibretu d'ópera en castellán y gallegu (1935)

### Narrativa
* *Memories d'un escolar d'antaño*, qu'entienden dos noveles, *Palladis Tyrones* y *Enseñar radia*, dambes en castellán
* *El Palaciu* (1923, billingüe, en castellán y gallegu)
* *Contos de Nadal, colleitos de pobo* (1927) coleición de rellatos curtios escritos en gallegu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Armando Fernández Prieto

**Armando Fernández Prieto**, más conocíu como **Mandi**,  foi un futbolista asturianu de la década de 1950 que xugó en dellos equipos de la Primer División d'España.

## Trayeutoria
Empezó la so carrera profesional nel Real Uviéu xugando a gran nivel ente 1951 y 1954. Debuta colos azules cuando éstos xueguen na Segunda División el 15 d'abril de 1951 nel antiguu estadiu Carlos Tartiere nun alcuentru que los *carbayones* pierden por 2-4 frente al Unión Deportiva Ourensana. Na temporada siguiente llogra l'ascensu a la máxima categoría, permaneciendo nella mientres dos temporaes más col equipu de la capital asturiana. El so debú na Primer División foi'l 14 de setiembre de 1952 nel Estadiu Metropolitanu de Madrid nel alcuentru qu'enfrentó al Real Uviéu col Atlético de Madrid (5-1) siendo Urquiri l'entrenador que lu fixo debutar. En total xuega 72 partíos oficiales col Real Uviéu, consiguiendo un total de 14 goles (en Primer División, 51 partíos y 9 goles). En 1954 ficha pol FC Barcelona, con quien xuega mientres tres temporaes xugando 27 alcuentros coles blaugranes y consiguiendo 3 goles. Una mancadura na rodía tórga-y xugar más partíos ya inclusive nun debutar cola Seleición Española. El 26 de xineru de 1955 apuesta un partíu cola Seleición de fútbol de Cataluña enfrentándose al Bolonia FC. En 1957 ficha pol Real Jaén CF que nesa temporada xuega na Primer División (14 partíos y 2 goles) anque a la fin de la mesma, l'equipu andaluz baxa a la categoría de plata. Años más tarde va defender los colores d'equipos asturianos de categoríes inferiores como'l Caudal Deportivo de Mieres o la Unión Popular de Langreo.

## Trayectoria

## Palmarés
* Copa del Xeneralísimu de fútbol 1957

## Referencies

## Enllaces esternos
Armando Invernón

**Armando Invernón Menéndez** , conocíu como **Invernón**, ye un ex-futbolista asturianu.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Arturo Sordo

**Arturo Sordo y Álvarez** , foi un arquiteutu y escultor asturianu.

## Biografía
Nació n'Uviéu, Asturies el 22 de payares de 1867, y morrió de forma natural nel mes d'abril de 1938 n'Avilés (Asturies), a los 70 años d'edá. Cursó los sos estudios nes Escueles de Belles Artes d'Uviéu, Madrid y Roma, nestes últimes pensionado por oposición y por méritu.

Foi profesor de dibuxu, llogrando distintes menciones honorífiques nes Esposiciones nacionales de Belles Artes. La so obra, bien prolífica, ta formada principalmente por panteones, sarcófagos, estatues, bustos, relieves, etc.

La so sepultura alcuéntrase nel famosu Cementeriu de La Carriona d'Avilés.

## Esposiciones coleutives
* 1897 - Esposición Nacional de Belles Artes

## Obres públiques
* Monumentu a José Francisco Uría, 1919, Plaza d'Asturies, Cangas del Narcea
* Monumentu a Fernando Casariego, 1929, Tapia
* Monumentu a Teodoro Cuesta, 1931, Plaza de La Pasera, Mieres
* Monumentu a Faustino García Roel, 1932, Campu de la ilesia, Cecea

## Premios y distinciones
* Mención d'Honor na Esposición Nacional de Belles Artes

## Bibliografía
* SERRANO, Laureano, "Diccionariu de pintores y escultores españoles del sieglu XX". Editorial Forum Artis. Madrid, 1994, (ISBN 84-88836-00-7)

## Referencies

## Enllaces esternos
Arturo Álvarez-Buylla Godino

**Arturo Álvarez-Buylla Godino**  foi un militar español, pioneru de l'aviación, que aportó a Altu Comisariu nel Protectoráu de Marruecos poco primero de producise'l golpe d'Estáu que dio llugar a la Guerra Civil Española. La so llealtá a la República llevólu a ser fusiláu polos sulevaos.

## Biografía

### Carrera militar
Teniente d'artillería en 1919, participó como aviador na Guerra del Rif con decenes de vuelos de combate. Foi condecoráu cola Cruz al Méritu Militar de primer clase, la Medaya Militar de Marruecos y el Aspa Colorada. Na dictadura de Primo de Rivera eslleióse'l cuerpu d'artilleros pa ser restablecíu meses dempués siempres y cuando los oficiales roblaren una declaración de sofitu al dictador. Álvarez-Buylla foi l'únicu oficial en negase a roblar, polo qu'hubo d'abandonar l'exércitu. Nesti tiempu trabayó como inspeutor na fábrica d'aviones *[[Talleres Loring|Loring]]* allugada en Carabanchel y foi unu de los primeros españoles en llanzase en paracaíes. Participó na fallida sulevación de Jaca contra la *dictablanda* de Dámaso Berenguer, xuniéndose a los oficiales alzaos nel Aeródromu de Cuatro Viento el 15 d'avientu de 1930. Foi l'únicu oficial que nun fuxir del aeródromu tres el fracasu de la intentona, polo que foi deteníu.

Sicasí, la proclamación de la Segunda República meses dempués dexó'l so reincorporación al exércitu, siendo nomáu direutor xeneral téunicu d'aviación civil. En 1934 tornó a la incipiente aviación militar española como xefe del grupu de caza establecíu en Getafe. Col trunfu del Frente Popular nes eleiciones de 1936, foi nomáu secretariu xeneral del Altu Comisariado Español en Marruecos, sustituyendo provisionalmente al Comisariu Juan Moles cuando ésti foi nomáu ministru. Al producise'l golpe d'Estáu detonante de la Guerra Civil unes selmanes más tarde, Álvarez-Buylla viose práuticamente aislláu nel territoriu del Protectoráu frente a la cuasi completa adhesión de les unidaes militares de la zona. Intentó entamar la resistencia col Comandante De la Ponte Bahamonde, nel Aeródromu de Sania Ramel, pero ye consciente de la imposibilidá d'oponese a la rebelión colos escasos medios que dispón. A la fin, aislláu y arrodiáu na so casa xunto a unos pocos oficiales fieles, foi deteníu la mañana del 18 de xunetu nel so despachu por dellos sulevaos a les órdenes del coronel Buruaga y treslladáu a otru día a Tetuán, siendo encarceláu. Foi procesáu en marzu de 1937 ante un conseyu de guerra nel que se negó, tanto a declarar como a asistir a les sesiones por non reconocer l'autoridá del tribunal, siendo condergáu a pena de muerte por sedición y fusiláu en Ceuta el 17 de marzu.

### Familia
El so fíu, Ramón Álvarez-Buylla, se exilió en Méxicu, siendo un notable ciruxanu y neurofisiólogo; el so nietu, Arturo Álvarez-Buylla Roces, ye un reputáu neurobiólogo, gallardoniáu col Premiu Príncipe d'Asturies d'Investigación Científica y Téunica en 2011, en cuantes que la so nieta Elena Álvarez-Buylla ye una reconocida doctora en xenética molecular.

## Referencies

## Enllaces esternos
Atilano Rodríguez Martínez

**Atilano Rodríguez Martínez**  ye un obispu católicu y teólogu español.
Foi ente los años 1993 y 2003 obispu auxiliar d'Uviéu y titular de Horaea, hasta que foi nomáu obispu de Ciudad Rodrigo y anguaño dende 2011 l'obispu de Sigüenza-Guadalaxara.

## Biografía
Nacíu en San Xulianu na Comarca del Narcea nel añu 1946. Cursó los sos estudios eclesiásticos nel Seminariu de la ciudá d'Uviéu, siendo ordenáu sacerdote el día 15 d'agostu del añu 1970.
Tres el so ordenación treslladóse a la Universidá Pontificia de Salamanca onde se llicenció en Teoloxía dogmática.
Como sacerdote pasó los sos primeros años trabayáu como párrocu de distintes parroquies pertenecientes a la so diócesis natal y tamién se dedicó a la formación de seminaristes.

Nel añu 1977 treslladar a Zaragoza, onde foi'l secretariu personal del que foi Arzobispu de la ciudá Elías Yanes Álvarez hasta 1992, que tornó a la so diócesis onde tuvo como moderador del equipu sacerdotal na Parroquia d'El Bon Pastor de la ciudá de Xixón y tamién foi arcipreste de la parroquia.

El 5 de xineru de 1996, el papa Xuan Pablo II, nomar obispu auxiliar de l'Archidiócesis d'Uviéu y obispu titular de Horaea, siendo consagráu el día 18 de febreru del mesmu añu, de manes del entós Arzobispu d'Uviéu Gabino Díaz Merchán y actuando como co-consagrantes na ceremonia de toma de posesión l'entós Arzobispu de Zaragoza Elías Yanes Álvarez y l'entós Obispu de Sigüenza-Guadalaxara José Sánchez González. Desempeñó esti puestu hasta'l 26 de febreru de 2003, en que'l papa Xuan Pablo II, nomar obispu de Ciudad Rodrigo, asocediendo a Julián López Martín, hasta que foi asocedíu nel cargu por Raúl Berzosa.

Darréu'l 2 de febreru de 2011, el papa Benitu XVI, nomar como nuevu obispu de Sigüenza, tomando posesión el día 2 d'abril del mesmu añu, asocediendo al anterior obispu José Sánchez González.

Na Conferencia Episcopal Española ye unu de los miembros de la Comisión Episcopal de Pastoral Social.

## Ver tamién
* Obispos de Sigüenza
* Obispos de Ciudad Rodrigo
* Obispos d'España

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha en Catholic-hierarchy
* Biografía na ''CEE''
* Web oficial de la Diócesis de Sigüenza-Guadalaxara
Augusto Barcia Trelles

**Augusto Barcia Trelles**  foi un abogáu, escritor y políticu republicanu asturianu.

## Biografía
Nació n'A Veiga, provincia d'Asturies, el 5 de marzu de 1881. Doctor en Derechu y abogáu, foi hermanu de Camilo Barcia Trelles, catedráticu de Derechu Internacional, que tuvo como discípulu a Adolfo Miaja de la Muela. Foi autor de delles obres de calter xurídicu-políticu y históricu. Foi escoyíu diputáu pol Partíu Reformista del tamién asturianu Melquíades Álvarez nes Cortes ente 1916 y 1923. 

Tres el advenimiento de la Segunda República, el 14 d'abril de 1931, afiliar a Aición Republicana, el partíu de Manuel Azaña, siendo diputáu nes llexislatures de 1933 y 1936. Gracies a la so influyencia, el *[[Diariu d'Almería (1916-1939)|Diariu d'Almería]]* pasó a convertise n'órganu provincial del partíu Aición Republicana. En febreru de 1933 participó na fundación de l'Asociación d'Amigos de la Xunión Soviética, siendo co-fundador de la mesma. Defendió a Lluís Companys y demás miembros del gobiernu de la Xeneralidá de Cataluña pola so participación na proclamación del Estáu Catalán n'ochobre de 1934. 

Tres la victoria, en febreru de 1936, del Frente Popular, ye nomáu ministru d'Estáu nos socesivos gobiernos de Manuel Azaña, Santiago Casares Quiroga, Diego Martínez Barrio y José Giral, amás d'actuar por un curtiu periodu de dos díes (ente'l 11 y el 13 de mayu de 1936) como presidente del gobiernu tres la dimisión de Manuel Azaña al ser escoyíu presidente de la República. Trascurrido esti tiempu, Azaña escoyó a Santiago Casares Quiroga como presidente del gobiernu.

Foi'l postreru presidente de la Comisión de Compres d'Armamentu en París, cargu qu'abandonó al saber de la cayida de Cataluña en manes franquistes, exiliándose n'América. Actuó, yá dempués del final de la Guerra Civil, como Ministru de Facienda nel gobierno de la República nel exiliu de José Giral.

## Vida masónica
Augusto Barcia foi un destacáu masón. Siendo empecipiáu na loxa madrilana *Ibérica* en 1910 desenvolvió un importante llabor na institución masónica al puntu que foi escoyíu Gran Maestru del Grande Oriente Español en 1921. Tres el fallecimientu d'Enrique Gras Morillo, el 9 d'avientu de 1928 . foi escoyíu Soberanu Gran Comendador del Supremu Conseyu del Grau 33 pa España del Ritu Escocés Antiguu y Aceptáu, cargu que desempeñó hasta 1933, añu nel qu'arrenunció al mesmu por entender que la masonería tenía de tar estremada de toa actividá política, argumentando la so dimisión de la siguiente forma: .

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
*
Aurelio Fernández Sánchez

**Aurelio Fernández Sánchez**  foi un dirixente obreru asturianu, militante nel anarquismu. 

## Biografía
Dende la so mocedá foi miembru de la Confederación Nacional del Trabayu (CNT). Tuvo una participación destacada na Fuelga xeneral de 1917, y tuvo qu'escondese en Logroño y Zaragoza. Xuntárase al grupu anarquista *[[Los Solidarios]]* en 1922, colos que se-y atribúi participar nel asaltu del Bancu d'España de Xixón en setiembre de 1923. Por esa dómina llegó a entamar l'asesinatu de Severiano Martínez Anido, antiguu gobernador civil de Barcelona. Mientres la dictadura de Miguel Primo de Rivera foi encarceláu en marzu de 1924 en Barcelona. Sicasí, fugóse de la cárcel y fuxó a Francia.

Tornó a España en 1926 y a finales del mesmu añu foi deteníu y encarceláu en Bilbao. Mientres los años de la Segunda República destacó como unu de los líderes de la Federación Anarquista Ibérica (FAI), y por ser partidariu d'entamar insurrecciones revolucionaries. En xunetu de 1936, tres l'españíu de la Guerra civil, pasó a ser miembru Comité Central de Milicies Antifascistes de Cataluña en representación de la FAI. Dende esi cargu supervisaba les aiciones entamaes poles llamaes Patrulles de control, que mientres meses partió amor por toa Barcelona. Más palantre foi secretariu de la Xunta de Seguridá Interior (1936-1937), y darréu conseyeru de Sanidá y Asistencia Social del Gobiernu de la Xeneralidá de Cataluña, ente'l 16 d'abril y el 5 de mayu de 1937. Dempués de los Sucesos de mayu de 1937 perdió'l so cargu y darréu aportaría a procesáu por estafa. Se exilió en Francia con Juan García Oliver y dempués en Méxicu, d'onde yá nun volvió.

A lo llargo de la so vida tuvo distintos llamatos: "El coxu", "Xerez", "Charles Abella", "Coles", "Marini" o "González".

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Beatriz Escudero

**Beatriz Álvarez Escudero**,  conocida como **Beatriz Escudero**, ye una actriz y cantante asturiana.

## Biografía
Estudió bachilleratu nel colexu de les Ursulines y darréu derechu na universidá d'Uviéu.

La so vena artística llevólu a subrise a un escenariu y la primer vegada que lo fixo foi nada menos que interpretando a Shakespeare en *[[La fierecilla domada]]*. Siguió la so carrera teatral hasta bien entrada la década de 1970 y asina, en 1975 estrenó nel Teatru de la Comedia de Madrid, *[[L'enfotu de cada nueche]]*, de Pedro Gil Paradela, xunto a Mary Paz Pondal.

El so début ante les cámares foi nel programa concursu de Televisión Española *[[Un, dos, tres... responda otra vez]]*, del que foi azafata mientres la segunda etapa, ente los años 1976 y 1977.

Darréu, na seronda de 1976, empecipiaría la so carrera musical de la mano d'otra de les azafatas del programa, María Duren y de Mayra Gómez Kemp, formando'l Tríu Acuariu, conxuntu musical de cierta repercusión na so dómina y nel que permaneció hasta 1980.
Darréu dempués, intervieno na obra de teatru *[[Barba Azul y les sos muyeres]]*, de Juan José Alonso Millán, xunto a Manolo Gómez Bur. 

Empecipiárase nel cine en 1976, con un pequeñu papel na película *El Llibru del Bon Amor II*, pero nun sería hasta finales de la década cuando empecipiara una trayeutoria cinematográfica llarada de títulos d'escasa calidá, munchos d'ellos protagonizaos pol dúu Andrés Pajares y Fernando Esteso, y nos que Beatriz solía apaecer n'escenes de desnudu integral, como yera habitual ente otres munches actrices de la dómina nel llamáu cine de destape. 

En 1984 retiróse definitivamente del espectáculu. Sicasí, nun dexó'l mundu de la TV yá que mientres los años 90 foi ayudante de realización de distintos programes d'Antena 3 TV como *[[De tu a tu]]*, presentáu por Nieve Herrero o distintes gales de la cadena.

Tuvo casada col actor y realizador de TVE Javier Sandoval, de quien se divorció nel añu 1983. El 27 de xineru de 1984 casóse civil col industrial tinerfeñu Juan Rumeu, del que se divorció trés años dempués.

La so última apaición en televisión foi'l 31 d'ochobre de 2009 nel programa de Telecinco *[[¡Qué tiempu tan feliz!]]*, con motivu del homenaxe que fixeron a Mayra Gómez Kemp.

## Filmografía
* *El llibru del bon amor II* (1976)
* *[[Les delicies de los verdes años]]* (1976), *
*Cróniques del bromuru* (1980) 
* *[[El divorciu que vien]]* (1980), *
*[[El primer divorciu]]* (1981)
* *[[Toos al suelu]]* (1981) 
* *[[Adulteriu nacional]]* (1982), * 
*[[Los autonómicos]]* (1982), * 
*[[El fíu del cura]]* (1982), * 
*La bestia y la espada máxica* (1983) 
* *[[J.R. contraataca]]* (1983), * 
*[[El currante]]* (1983). 
* *[[Ximiélguese antes d'usala]]* (1983),

## Referencies
Baldomero Fernández Ladreda

**Baldomero Fernández Ladreda**  foi un sindicalista, militar y guerrilleru asturianu.

## Biografía
Empecipia la so actividá política afiliándose a la UXT mientres trabayaba na cementera de Veguín. En 1934 participa na revolución obrera encabezando'l grupu obreru qu'asaltó la fábrica d'esplosivos asitiada en La Manxoya. Tres la finalización de la revuelta ingresa en prisión afiliándose al Partíu Comunista d'España.

Tres l'españíu de la guerra civil xunir a la llucha, al mandu de un grupu de milicianos qu'actuó'l cercu d'Uviéu. Fundó'l batallón «Ladreda», que mandó mientres dalgún tiempu. Avanzada la guerra llegaría a mandar la 8ª Brigada asturiana —darréu 179ª Brigada Mista—, combatiendo nel País Vascu, Santander y Asturies. A la fin de la guerra pasó a la clandestinidá, abellugándose nos montes d'Asturies. Llegó a entamar la so propia partida guerrillera.

Na clandestinidá —onde se-y conoció pol llamatu de «Ferla»— xunir a la Unión Nacional Española (UNE). Fernández Ladreda convertir nuna de les principales figures de la resistencia antifranquista n'Asturies. El 15 d'agostu de 1943 fundó, con Arístides Llaneza y Manuel Fernández Peón, el Comité de Milicies Antifascistes (CMA). En 1945, tres la desapaición del UNE, reconstituyóse'l partíu comunista, siendo nomáu Ladreda líder p'Asturies del partíu. Trescurríu'l tiempu, llegó a oponese decididamente a la política oficial del PCE de rellanzar l'actividá guerrillera, según les actividaes de sabotaxe. Ello llevaríalu a acabar enfrentándose cola direición del partíu nel exiliu, que tamién yera bien crítica cola so llinia d'actuación n'Asturies. Acabaría siendo espulsáu del partíu, en 1946.

En setiembre de 1947 ye deteníu, siendo xulgáu y condergáu a muerte, siendo executáu nel garrote llaín el 15 de payares de 1947 na cárcel d'Uviéu. Sería soterráu nel campusantu civil d'Uviéu, d'onde darréu seríen sacaos los sos restos y llevaos al Campusantu de Soto Ribera.

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos
Benitu Uría Valdés

**Frai Benitu de Uría y Valdés**  foi Abá del Monesteriu de Celanova, y Xeneral de la Orde de san Benitu, y Obispu de Ciudad Rodrigo.

Nacíu en Cangas de Tinéu en 1729. Foi compañeru del Padre Benito Jerónimo Feijoo, con quien coincidió ente 1759 y 1764 nel Monesteriu de San Vicente d'Uviéu, lleendo a la so muerte la oración aciaga nes solemnes exequias que-y dedicó'l so Colexu.

Escribió una edición comentada de la Regla de san Benitu, *Instrucción especulativa y práctica de les obligaciones de los Monges Benedictinos de la Congregación de Valladolid*, publicada en Madrid, en 1785, llargamente espublizada pola Orde.

## Bibliografía
* J.L. PÉREZ DE CASTRO, *Fr. Benitu de Uria y Valdés (O.S.B.), 1729-1810*, páxs. 17-18, Uviéu, 1970.
* *Personaxes Asturianos. Semeyes pa la hestoria*, Muséu de Belles Artes d'Asturies, Uviéu, 1988, páxs. 26-27.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Obispu Benitu (Francisco Javier Miguel) de Uría y Valdés, O.S.B. en Catholic Hierarchy
* "Frai Benitu de Uría y Valdés (OSB) 1729-1810" de José Luis Pérez de Castro
Begoña Huertas

**Begoña Huertas Uhagón**  foi una escritora, ensayista, novelista y filóloga asturiana.

## Biografía
En 1993 ganó'l Premiu Casa de les Amériques pola so obra *Ensayu d'un cambéu: la narrativa cubana na década de los 80* (1994). Ye autora del llibru de rellatos *A tragos* (1996) y les noveles *Déxenme dormir en paz* (1998), *Por eso avieyamos tan apriesa* (2001), *No fondero. Pide una copa paga Proust* (2009) y *Una nueche en Amalfi* (2012).

Según el críticu Antonio Lucas (El Mundo), «Begoña Huertas esplega una aceda mirada sobre'l nuesu tiempu, amuesa los desencantos y frustraciones de quien s'esponen, enfrentar a una esistencia, a una redolada que nun ye como esperaben. Una prosa dura que quier faenos ver les claves del so desencantu».

Doctorada en Filoloxía Hispánica pola Universidá Autónoma de Madrid, trabayó na coordinación y siguimientu de los cursos de branu de la Universidá Autónoma de Madrid y foi “Visiting Lecturer” na Universidá de Michigan, Ann Arbor, Estaos Xuníos. Trabayó como becaria investigadora de la Unidá d'Estudios Autobiográficos de la Universidá de Barcelona.

Dende 2010 y hasta febreru de 2012 formó parte de la seición d'opinión del Diariu Público, nel espaciu blogue denomináu *Una china nel zapatu*, siguiendo darréu la so actividá como redactora d'opinión nel blogue coleutivu "Habitación 423". Tamién impartió clases en talleres d'escritura creativo. Collaboró en distintes revistes culturales (Lletra Internacional, Quimera, Taifa, El Vieyu Topu, Cuatro selmanes…), y trabayáu como llectora pa diverses editoriales.

## Llibros publicaos

### Ensayu
* *Ensayo de un cambio: la narrativa cubana en la década de los 80* (ed., Casa de las Américas, 1994)

### Llibros de rellatos
* *A tragos* (Debate 1996)

### Noveles
* *Déjenme dormir en paz* (1998),
* *Por eso envejecemos tan deprisa* (2001)
* *En el fondo. Pide una copa paga Proust* (451 editores, 2009)
* *Una noche en Amalfi* (El Aleph, 2012)

## Referencies

## Enllaces esternos

* *[http://blogs.publico.es/begona-huertas/ Una china nel zapatu]*. Diariu Público.
* *[https://web.archive.org/web/20120316220938/http://habitacion423.com/ Habitación 423]*.
* Narradores españoles novísimos de los años 90, José María Izquierdo, Universidá d'Oslu.
* El postboom y el xéneru atestiguo: Miguel Barnet, Artículu de Begoña Huertas. Calce: Revista de filoloxía y la so didáctica, ISSN 0212-0410, Nᵘ 17, 1994 , páxs. 165-176
* Reseña de No fondero. Maria José Oriol. Babelia (*El País*) nᵘ 947. Páx. 11.
* .
Benito Fernández Llamazares

**Benito Fernández Llamazares**  ye un xugador de bolu palma, que xuega na Peña Bolística Casa Sampedro. Ye octocampeón del campeonatu rexonal d'Asturies.

## Palmarés
* 8 vegaes Campeón d'Asturies de Bolos 
* 1 vegada Cuartu d'España de Bolos (2009)
* 1 vegada Campeón de la Copa Cantabria (1994)
* 1 vegada Campeón d'España de Bolos Xuvenil (1990)
* 1 vez Subcampeón d'España de Bolos Infantil (1986)

## Trayeutoria
* Cuera (1988-1993)
* Paraiso del Pas (1993-1999)
* Hotel Chiqui (1999-2000)
* Casa Sampedro (2000-Presente)

## Referencies
* Benito Fernández Llamazares proclamóse campeón d'Asturies de bolo palma en Colombres
* El peñamellerano Benito Fernández proclámase campeón d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Entrevista en picopenamellera.es
Bernardo Fernández Pérez

**Bernardo Fernández Pérez**  ye un políticu español del PSOE.

Llicenciáu en Derechu pola Universidá d'Uviéu, participó representando al PSOE na ponencia téunica qu'ellaboró l'anteproyectu del Estatutu d'Autonomía para Asturies (1979-1982). Foi Diputáu de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies na llexislatura provisional (1982-1983) y na I (1983-1987), II (1987-1991) y III (1991-1995).

Foi Conseyeru de Presidencia de los Gobiernos d'Asturies presidíos por Rafael Fernández y Pedro de Silva. Nel periodu 1991-1993 foi Vicepresidente del Gobiernu d'Asturies, presidíu entós por Juan Luis Rodríguez-Vigil, amás de Conseyeru d'Interior y Alministraciones Públiques.
Vigil dimitió tres l'escándalu del petromocho y la candidatura d'Antonio Trevín impúnxose frente a la de Bernardo Fernández p'asocede-y na presidencia, lo que motivó la so salida definitiva del Gobiernu Asturianu.

Tamién cultivó la faceta d'escritor, publicando'l volume *"El llibru y otros cuentos".*

Anguaño, ye profesor de Derechu Internacional Públicu na Universidá d'Uviéu

## Referencies
Camilo Barcia Trelles

**Camilo Barcia Trelles**  foi un abogáu español. Hermanu d'Augusto Barcia Trelles, estudió Derechu n'Uviéu, y especializóse en Derechu Internacional. 

## Carrera profesional.

Foi caderalgu nes Universidaes de Murcia, Valladolid (dende 1920) y Santiago de 1939 hasta la so xubilación. 

Convidaos pel Círculu Mercantil y por El Pueblu Gallego, el martes 6 de marzu de 1928 dambos hermanos llegaben a Vigo, pa dar dos conferencies mientres dos díes. El mesmu 6 de marzu foi la vez de Camilo, quien realizó un discursu basáu nel panamericanismu qu'amenó l'aprobación del cuantioso públicu asistente.

A otru día, el 7 de marzu foi la vez d'Augusto Barcia Trelles, qu'enfocó'l so discursu escontra la mesma tema que'l so hermanu.

## Distinciones

* Gran Cruz de la Orde d'Isabel la Católica (1958)

## Referencies

## Bibliografía
* RODAO, Florentino. Franco y l'imperiu xaponés. Payne, Stanley (prol). Primer edición. Barcelona: Plaza & Janés Editores S.A. 2002. 669p. ISBN 84-01-53054-7.

## Enllaces esternos
Bernardo Rodríguez Serra

**Bernardo Rodríguez Serra**  foi un editor, empresariu y escritor español.

## Biografía
Nacería na ciudá asturiana de Xixón escontra 1872. Rodríguez Serra, de quien Pío Baroja destaca les oportunidaes que dio nel campu de la lliteratura a autores nuevos, foi fundador de la Biblioteca Mignon y de *[[La Vida Lliteraria]]*, lo mesmo que de una Biblioteca de Socioloxía y Filosofía». Amigu de Ciro Bayu, finó en Madrid el 19 avientu de 1902, con, según Baroja, una edá de trenta años. Tres la so muerte, la so vilba, Dolores Jiménez, siguió publicando la Biblioteca Mignon.

## Notes

## Referencies

## Bibliografía
*  
*
Carlos Cigarrán Rodil

**Carlos Cigarrán Rodil**  foi un asturianu que foi políticu en Cataluña. Trabayó na SEAT como metalúrxicu y foi secretariu d'organización de la Federación del Metal de la Unión Xeneral de Trabayadores (UXT) y miembru del Secretariáu Nacional de Cataluña d'UXT ente 1976 y 1977. Tamién foi miembru de la Comisión Executiva Federal del Partíu Socialista Obreru Español (1976-1981),

Foi nomáu secretariu d'organización del Partíu Socialista de Cataluña-PSOE y con esti partíu presentar a les eleiciones xenerales de 1977 y de 1979, siendo escoyíu diputáu al Congresu nos dos causes pola provincia de Barcelona. En 1980 dexó'l so escañu (y sustituyólu Anna Balletbò y Puig) pa presentase a les eleiciones al Parllamentu de Cataluña d'esi añu, siendo escoyíu diputáu del Parllamentu. Foi reelixíu nes eleiciones de 1984. Tamién foi miembru fundador de la Fundación Rafael Campalans. Morrió nun accidente en xineru de 1988

## Referencies
* Carlos Cigarrán, diputáu del Parlament de Cataluña artículu n'El País del 26 de xineru de 1988 de Josep Maria Triginer.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carlos Machín Rodríguez

**Carlos Machín Rodríguez**  foi un ciclista asturianu de los años 1980.

## Equipos
*1978: Moliner - Vereco (España) 
*1981: Zor - Helios - Novostil (España) 
*1982: Zor - Gemeaz Cusin (España) Hasta'l 15-04
*1982: Hueso Chocolates (España) Dende'l 15-04
*1983: Hueso Chocolates (España) 
*1984: Hueso Chocolates - Vitoria (España) 
*1985: Hueso Chocolates (España)

## Palmarés

## Referencies

## Enllaces esternos
Carmen Tablada

**Carmen Rebanal Tablada** , que roblaba les sos obres como **Carmen Tablada**, yera una escultora española.

Carmen Tablada nació, fía de Federico Rebanal y de Matilde Tablada, y creció n'Uviéu, nel senu d'una familia na que dellos de los sos miembros yeren artistes, principalmente pintor. Treslladar de mozu a Valladolid pa ocupar una plaza na Maxistratura de Trabayu de la ciudá, y ellí casóse y tuvo trés fíos.

La so obra ye figurativa, pero «enmarcada dientro del conceutu surrealista», como la definió ella mesma. La crítica María Aurora Viloria calificar de «realismu máxicu», pola incorporación d'elementos como serenes, muses, páxaros multicolores o animales con cabeza de muyer. Ente les sos temes más habituales taben la muyer, pero tamién el toru. Dalgunes de les sos composiciones van montaes sobre carretes. Xeneralmente trabayaba en bronce patinado, al qu'incorporaba elementos enllastraos como geodes o xemes.

D'ente les sos obres muebles pueden destacar les composiciones titulaes *Inspiración*, *Mujer caracol*, *Rei Midas* y *Carreta folclórica*. Sicasí, resulta más conocida polos sos dos obres urbanes instalaes en Valladolid: la titulada *Arcu de toros* (12 de mayu de 2007), asitiada ente la plaza de toros y el muséu taurín, y la dedicada a Teresa de Xesús, titulada *L'Espíritu y la pluma* (15 d'ochobre de 2009), emplazada nel paséu de Xuan d'Austria, xunto a la pasarela del Muséu de la Ciencia.

Espunxo n'ensame de galeríes y sales de diverses ciudaes; en Valladolid na Galería Rafael, na del Central Hispanu y na de Caja España. Finó en Valladolid el 23 d'agostu de 2014.

Amás de los diversos premios locales y nacionales recibíos pola so obra, el principal homenaxe que se-y dedicó foi dar el so nome a una cai en Valladolid, nel barriu de La Roxa, ente la carretera de Rueda y el paséu de Zorrilla.

## Referencies
Juan Martínez Martínez

**Juan Martínez Martínez** , popularmente conocíu como **Casuco**, ye un entrenador y ex-futbolista español. Xugaba como defensa, concretamente como llateral. Anguaño dirixe al Águilas FC.

## Trayeutoria como xugador
**Casuco** xugaba de defensa central, formar na cantera del Real Madrid, anque nun llegó a xugar nel primer equipu y volvió a la so ciudá natal a xugar nel CF Lorca Deportiva. D'ellí pasó al Granada CF, depués al Elche CF y finalmente recaló nel Real Zaragoza, onde tuvo diez años y vivió la so meyor dómina como futbolista, aportando a capitán del equipu. Ganó una Copa del Rei y el troféu de meyor defensa d'un añu. Tres el so pasu pol club aragonés recaló nel Alzira. Volvió al CF Lorca Deportiva pa xugar la so última temporada antes de retirara.

En retirándose empezó la so trayeutoria como entrenador nel Águilas CF y fichó pol Lorca CF cuando se fundó.

En Lorca tien un campu de fútbol col so nome.

## Trayeutoria como entrenador
Como entrenador dirixó a dellos equipos de Segunda División nos años 2000, como CF Lorca Deportiva y UD Almería, xubiendo con esti últimu equipu a la categoría de plata. Darréu, llegó al Real Murcia, al qu'entrenó mientres cuasi un añu.

A finales de 2006, fíxose cargu del CD Tenerife. Aseguró una cómoda permanencia pal conxuntu insular, pero nun siguió nel cargu.

En payares de 2007, incorporar al Xerez CD, pero foi despidíu en consiguiendo 3 victories en 13 partíos. 

N'ochobre de 2010, firma pol CD Castellón a metá de temporada pa cubrir la destitución de Jordi Vinyals, cargu qu'exerció hasta'l branu de 2011. En marzu de 2012 convertir nel home d'enfotu de Jesús Jiménez, cabeza visible del grupu que xestiona'l CD Castellón, pa ocupar el cargu de direutor del área téunica del conxuntu castellonense y ser l'entrenador de cara a la 2012/13. Sicasí, la repentina marcha de Jiménez significó la so marcha al nun entrar nel proyeutu del nuevu presidente David Cruz.

Pel branu de 2013, ye contratáu pol Águilas CF. Dos años dempués, los nuevos dirigenes de la entidá prescindieron d'él.

## Clubes

### Como xugador

### Como entrenador

## Referencies

## Enllaces esternos
Cayetano Sánchez Bustillo

**Cayetano Sánchez Bustillo**  foi un abogáu, economista y políticu español, ministru d'Ultramar mientres el reináu d'Alfonso XII y ministru de Facienda mientres el reináu d'Alfonso XIII. 

## Trayeutoria profesional

Con tan solo quince años empezó a trabayar como oficial na Direición Xeneral del Ministeriu de Facienda lo qu'al pie de la llicenciatura que llogró en Derechu -y sirivió tantu pa empecipiar la so carrera alministrativa como política.
Miembru del Partíu Conservador foi escoyíu diputáu al Congresu por Pontevedra nes eleiciones de 1876 y 1879 y por Ciudá Real en 1884 pa pasar, en 1886, al Senáu onde en 1896 sería nomáu senador vitaliciu.

Foi ministru d'Ultramar ente'l 19 de marzu de 1880 y el 8 de febreru de 1881 nun gobiernu que presidió Antonio Cánovas, abandonando la política activa a la muerte d'ésti en 1897, nun retornando a la mesma hasta que foi riquíu por Antonio Maura por qu'ocupara la cartera de ministru de Facienda n'unu de los sos gabinetes cartera que desempeñaría ente'l 23 de febreru y el 14 de setiembre de 1908, fecha na que finó—.

Foi igualmente Presidente del Bancu d'España ente 1890 y 1891, primer presidente del Bancu Español de Creitu, presidente del Bancu Hipotecariu d'España, Alcalde de Madrid en 1890 y presidente de la Compañía Arrendataria de Tabacos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Celestino Álvarez

**Celestino Álvarez González**  foi un escritor y periodista nacíu nel conceyu asturianu de Bual, foi unu de los personaxes más conocíos en Cuba y l'únicu emigrante del Principáu que recibió'l títulu de Fíu Predilectu d'Asturies.

Foi, primero, Presidente y más tarde, Presidente d'Honor, de la Sociedá d'Instrucción Naturales del Conceyu de Bual, y por tanto, tuvo un papel fundamental na construcción d'escueles nel conceyu, y empecipió en Cuba una coleuta que dexó construyir dempués, la carretera ente Villanova y Bual.

Coles mesmes, en 1919, fundó la revista mensual *El Progresu d'Asturies*, la más importante de la emigración asturiana, que dirixiría hasta'l so fallecimientu en 1957.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Asturianos en Cuba nel sieglu XX
Chus Fernández

**Jesús María Fernández Suárez**  ye un escritor asturianu.

## Biografía
Tres una beca de dos años como becariu de creación na Residencia d'Estudiantes de Madrid, esfrutó d'otra de creación artística en Barcelona que lu concedió Cajastur.

Na so faceta como escritor, Chus foi editor del fanzine “Material de refugaya” amás de collaborar en diverses publicaciones como La Nueva España, Solaria, Lununa y Sides o con grupos como Les Nurses, Pingüín y Nun vas poder soportalo como lletrista. 

Tamién coordinó'l Club de Llectura en diverses Biblioteques municipales asturianes.

Dende 2015 forma parte del conseyu editorial d'Ediciones Malasangre, formada por seis escritores asturianos.

## Obres
* *Los tiempos que corren* (Trabe, 2002)
* *Defensa personal* (Castalia, 2003)
* *Paracaidistas* (Trea, 2011) 
* *Sin música* (Caballo de Troya, 2015)

## Premios
* Premiu Asturies Nuevu 2001 – Los tiempos que cuerren (Trabe, 2002) 
* Premiu Tiflos de Novela 2002 – Defensa personal (Castalia, 2003)
* Finalista Tigre Juan de Novela 2015 - Ensin música (Caballu de Troya, 2015)

## Referencies

## Enllaces esternos
Chuso

**Jesús Rodríguez López** , conocíu como **Chuso**, foi un futbolista asturianu que xugaba como mediocampista nos años 70 del sieglu XX nel Real Uviéu.

## Trayeutoria deportiva
Perteneció a la cantera azul dende los sos tiempos de xuvenil. Hasta 1969 alternaba ente'l primer equipu y el filial, el Vetusta, hasta incorporase definitivamente nesi añu a la primer plantía oviedista. La so carrera futbolística tuvo marcada por una interminable serie de mancadures. 

Debutó col primer equipu cuando tenía 19 años el 27 d'abril de 1969 nel partíu de la Segunda División qu'enfrentaba al Real Uviéu contra'l RCD Mallorca nel Estadiu Lluís Sitjar y que terminó con derrota azul por 4 a 0. El so debú na máxima categoría del fútbol español producióse nel Estadiu Luis Casanova de Valencia el 22 d'ochobre de 1972 nel alcuentru de la séptima xornada de la Primer División d'España 1972-73 que terminó en tables, con empate a dos goles.

Futbolísticamente xugaba de mediu de zarru aportando a internacional olímpicu nuna ocasión nel alcuentru apostáu'l 10 de payares de 1971 nel estadiu d'El Molinón de Xixón frente a la seleición olímpica de  que terminó con trunfu visitante por 0 a 2.

## Estadístiques

## Referencies

## Enllaces esternos
Claudio Alvargonzález Sánchez

**Claudio Alvargonzález Sánchez**  foi un marín asturianu conocíu como l'"héroe d'Abtao", pola so actuación nel combate homónimu, mientres la Guerra hispanu-suramericana.

## Biografía
Alvargonzález nació na actual Plaza Mayor, númberu 22 de Xixón nel senu d'una familia de marineros. Fíu de Mateo Alvargonzález Pérez de la Sala -piloto y dueñu d'una incipiente industria conservero- y Josefa Sánchez García-Jove. Estudió nel Institutu Xovellanos de la mesma ciudá llogrando'l títulu de pilotu. El 2 de xunetu de 1835 ingresó nel cuerpu de guardiamarines perteneciente a la Escuela de Ferrol. 

Mientres la Primer Guerra Carlista participó en distintes batalles navales llibraes nel Cantábricu, ascendiendo al grau de Teniente de Navío. En 1855 foi ascendíu a Capitán de Fragata y destináu a Santander. Permanez trés años naquella ciudá, ocupando'l cargu de Comandante de plaza. En 1861 ye nuevamente ascendíu, llogrando'l grau de capitán de navío.

El 20 d'avientu de 1864 xunir a la Escuadra del Pacíficu, participando na Guerra hispanu-suramericana. Mientres esti conflictu, dirixó la primer espedición a Chiloé coles mires d'alcontrar a la escuadra combinada chilenu-peruana, flota a la que s'enfrentaría'l 7 de febreru, ensin resultaos concluyentes. Participó, más tarde, nel bombardéu de Valparaíso (Chile) y nel combate del Callao (Perú). Tres esti últimu enfrentamientu, tornaría a España col restu de la escuadra española. 

Polos méritos en combate, el 29 de xunetu de 1886 dictóse una Real Orde pola qu'ascendió a brigadier.

Una vegada xubiláu, retiróse a la so ciudá natal, onde pasó los últimos años de la so vida. Finó ellí'l 21 d'agostu de 1896.

## Condecoraciones
Mientres la so carrera de marín recibió les siguientes condecoraciones:
* Gran cruz de la Orde d'Isabel la Católica, el títulu de Beneméritu de la Patria.
*Gran cruz de la Orde de San Hermenegildo.
*El conceyu de Xixón nomó una cai nel so honor.

## Bibliografía
* Alvargonzález Rodríguez, Ramón María: "Estudiu biográficu del pernomáu marín xixonés Claudio Alvargonzález Sánchez (1816-1896)". En *Boletín del Institutu d'Estudios Asturianos*, núm. 75 (1972).
* *Homenaxe a Claudio Alvargonzález Sánchez: 1816-1896*, Xixón: Fundación Alvargonzález (2016).

## Referencies

## Enllaces esternos
Clemente Villaverde

**Clemente Villaverde Huelga** , conocíu como **Clemente Villaverde**, ye un ex-futbolista asturianu que xugaba na posición de defensa.

## Clubes

## Palmarés

### Campeonatos nacionales

## Referencies

## Enllaces esternos
Constantino Suárez Fernández

**Constantino Suárez Fernández**  foi un escritor y periodista español conocíu col seudónimu de *El Españolito*.

## Biografía
Naz n'Avilés siendo fíu de Constantino Suárez Graíño y Visitación Fernández Graíño. Estudia bachiller n'Uviéu y Xixón hasta l'añu 1906 en qu'emigra a Cuba. En realizando distintos trabayos funda una llibrería y empieza a unviar cróniques y cuentos a periódicos asturianos. Empiecen estos trabayos a ser publicaos nel *[[Diariu d'Avilés]]* y más tarde empieza a collaborar con periódicos de Cuba como'l *[[Diariu Español (Cuba)|Diariu Español]]*, *[[Diario de la Marina]]* (dambos de L'Habana), *[[La Correspondencia]]* (Cienfuegos), *[[Voz Ástur]]* (revista de L'Habana), *[[El Faru del Emigrante]]* y *[[L'Emigrante (diariu)|L'Emigrante]]*.

En 1921 torna a España instalándose en Madrid pero caltién la so rellación con Cuba unviando columnes a los periódicos cubanos. Collabora nos periódicos madrilanos *[[Heraldu de Madrid]]*, *[[La Esfera]]*, *[[Nuevu Mundu (revista)|Nuevu Mundu]]*, *[[Per esos Mundos]]* y *España y América*. En 1923 en reconocencia al so trabayu 1923 otorgar la Medaya al méritu naval.

El 2 de xunu de 1924 contrái matrimoniu n'Avilés con Dolores Suárez, nesti tiempu collaboraba colos periódicos asturianos *[[El Noroeste (Xixón)|El Noroeste]]*, *La Prensa*, *[[Región (diariu)|Región]]* y *[[La Voz de Avilés]]*. En 1930 empieza a rellacionase con sectores republicanos. En 1931 ye nomáu interventor nel Patronatu de Misiones Pedagóxiques, so la direición de Luis Álvarez Santullano. Al empezar la Guerra Civil ye amestáu al departamentu de propaganda.

El 4 de marzu de 1941 fina en Madrid, siendo treslladáu'l so cuerpu en 1952 al panteón del Campusantu Municipal de La Carriona d'Avilés.

## Obres
* *Los flacos de la soberbia*
* *¡Emigrantes...!* (1915)
* *Oros son triunfos* (1919)
* *Doña Capricho* (1919)
* *Ideas* (1919)
* *Vocabulario cubano* (1919)
* *Galicia calumniada* (1923)
* *La verdad desnuda* (1924)
* *Isabelina* (1924)
* *Sin testigos y a oscuras* (1925)
* *El hijo de trapo* (1926)
* *Una sombra de mujer* (1927)
* *E. Sánchez Calvo. Apuntaciones biográficas* (1928)
* *Cuentistas asturianos* (1930)
* *Un Hombre de nuestro tiempo* (1931)
* *Flórez Estrada. El Hombre, el pensador, las obras.* (1992)
* *Escritores y artistas asturianos* (7 volúmenes, 1936-1959), la so obra cimera y fundamental qu'ufierta una completa referencia bio-bibliográfica de la lliteratura d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cundi

**Secundino Suárez Vázquez** , conocíu como **Cundi**, ye un ex-futbolista asturianu que xugaba como defensa y aportó a internacional cola seleición española, cola qu'apostó la Eurocopa 1980. Ye'l padre de Rubén Suárez, xugador que milita nel C. D. Torrevieja de la Tercer División d'España.

## Trayeutoria
En pasando pol C. D. Ensidesa incorporar a la disciplina del Real Sporting de Xixón, equipu nel que xugó ente 1975 y 1990, sacante la temporada 1976-77 na que foi cedíu a la U. D. Poblense pa realizar el cumplimientu del serviciu militar.

## Seleición nacional
Foi internacional cola seleición de fútbol d'España en nueve causes. Debutó'l día 4 d'ochobre de 1978 na ciudá de Zagreb, nun partíu de clasificación pa la Eurocopa 1980 frente a  con resultancia final de 1-2. La so última apaición col combináu nacional producióse'l 23 de xunu de 1981 mientres un alcuentru amistosu apostáu ante  nel qu'entró al terrén de xuegu sustituyendo a Rafael Gordillo.

### Participaciones n'Eurocopes

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos