Godella (València)

**Godella** ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España, que pertenez a la provincia de Valencia. Asítiase na comarca de la Huerta Norte.

## Xeografía
Asitiáu na Güerta de Valencia, al noroeste de la capital. El terrén participa de la llanura de la güerta y de les llombes caliares que s'alcen escontra l'interior, hasta algamar un altor cimeru a los 120 m. en Les Colonies y Camarena, nel estremu noroeste del términu. El relieve accidentáu vien constituyíu pol últimu espolón del nidiu anticlinal caliar que dixebra les cuenques del ríu Turia y del ribayu del Carraixet. La zona más elevada ta percima de los 130 m.

La parte baxa de la güerta ta formada por sedimentos cuaternarios. El ribayu de los *Flaires* ye l'accidente de mayor importancia. 

Puede aportase a esta llocalidá al traviés de la llinia 1 de Metro Valencia, nes estaciones de *Burjasot-Godella* y *Godella*.

### Campo Olivar
Campo Olivar o Campolivar ye un barriu residencial d'esti conceyu, asitiáu al noroeste del cascu urbanu de Godella, asitiáu xunto a la carretera de Valencia a Bétera. Ocupa los terrenes pertenecientes a los barones de Campu-Olivar, en que'l so nucleu construyeron la so residencia de branu. Ocupar gran númberu de xalés y finques de recréu. En 2002 tenía 2.517 habitantes.

### Llocalidaes estremeres
El términu municipal de Godella parte coles siguientes llocalidaes:
Bétera, Burjasot, Paterna, Rocafort y Valencia (pedaníes de Masarrochos, Borbotó y Pueblu Nuevu), toes elles de la provincia de Valencia.

## Historia
De los primeros tiempos de la Edá de los Metales (eneolíticu) proceden los restos más antiguos atopaos hasta agora nel términu de Godella. Vienen de la *Covatella* y formen un nivel inferior, posiblemente d'un enterramientu coleutivu, sobre'l que s'atopa otru estratu de la dómina romana. Les restantes muertes arqueolóxiques son toos ellos de dómina romana.

En tiempos de reconquistar cristiana yera una alquería árabe de los dos qu'apaecen col nome de *Godayla* nel *[[Llibre del Repartiment de Valencia|Llibre del Repartiment]]*. Xaime I donar al mesnadero aragonés *Pere Maça* en 1238 –apellíu que se representa nel escudu–, pero tamién dio tierres pertenecientes a felicidá alquería a Sancho Pérez de Novailes, a Pascual Castellet y a Pedro Azlor. Pasu depués a propiedá de Sancho Tena, y a principios del sieglu XVI, a Bartolomé Almenar. Pasó depués a manes de la familia Juliá Muñoz, y finalmente a los barones de Santa Bárbara. 

La espulsión de los moriscos, en 1609, dexó casi ensin habitantes a Godella, pero foi repoblada primero qu'otros llugares, dada la so proximidá a la ciudá de Valencia. Anque esto ye lo qu'afirma la historiografía tradicional, nun hai documentos escritos que lo sofiten. Antes al contrariu, los documentos escritos demuestren que Godella yera un llugar habitáu por "cristianos vieyos", ensin moriscos siquier dende finales del sieglu XV. Si hubo despoblación en Godella mientres los entamos del sieglu XVII deber a que'l señor xurisdiccional del llugar, Cristóbal Muñoz, llevóse vasallos "sos" de Godella pa repoblar los llugares de Ayódar y Fontes na Sierra d'Espadán (consultái Qüerns de Godella nº1 o ARV. Real Xusticia L.807, pp 591-612, por casu).

## Alministración

* Arturo Caballer, alcalde mientres la República.

## Demografía
La principal carauterística de Godella son les diverses urbanizaciones esistentes na so témino municipal que fixeron que se produza una fuerte corriente d'inmigración de clase media-alta dende otros conceyos de la contorna. Cuenta con una población de 12.993 habitantes en 2007.

## Monumentos

### Monumentos relixosos
* **Ilesia parroquial de [[San Bartolomé Apóstol]]** . Ye d'estilu renacentista, con una sola nave y cruceru. Foi inauguráu en 1754. En 1954 incorporóse-y, como capiya de la comunión, la primitiva ilesia d'estilu ojival, con arcos de piedra y artesonado mudéxar, del sieglu XIV, de gran riqueza ornamental. Nel so interior atopa una escultura del Cristu de la Paz, obra d'Ignacio Pinazo Martínez.

* **Ilesia parroquial del Salvador**. Edificada en 1730 sobre los restos d'un antiguu ermitorio, y na so contorna estiende'l Vía Crucis, coles sos casalicios, xardinos y escalinates.

### Monumentos civiles
* ** [[Casa Palaciu de los Boíl|Casa-palaciu de Serdañola]]**. Caltiénse una espodada torreta del sieglu XVIII, adquirida pol conceyu, que ta inscrita como bien d'interés cultural.
* ** Castillo-Masía de San Fernando** (Campolivar). Mandar construyir en 1864 Fernando Musoles y Arramendía, Barón de Campu-Olivar y Barón de Mislata y La Morería. Construyíu con apareyu de piedra encintada, con puerta de mediu puntu y ventana a los llaos, ente dos torrexones. Ye la residencia de branu de los barones de Campu-Olivar.
* Son dignos de mención la casa-estudio del pintor Pinazo Camarlench, güei convertida en muséu, según un monumentu alzáu al mesmu pintor en 1921, y otru al tenor y pintor Lamberto Alonso, de 1930.

## Fiestes llocales
* **Fiestes Mayores**. Celebra les sos fiestes n'honor a San Bartolomé el 24 d'agostu. Tamién festexa al so patrón San Sebastián, patrona la Virxe de los Dolores obra d'Ignacio Pinazo onde l'artista tomu como modelu a la so fía, San Antonio de Padua, Virxe de los Desamparaos, El Salvador, Virxe del Rosariu y a la Virxe de l'Asunción. 
Mientres estes fiestes, y dende l'añu 1977 llevar a cabu tamién les fiestes de moros y cristianos.
Na selmana posterior celébrase la fiesta del Cristu de La Paz, Obra d'Ignacio Pinazo Martínez.

Mientres la Selmana Santa na procesión del Santu Entierru del vienres Santu xunto a les imáxenes de la Virxe de los Dolores y el Cristu de la Paz tamién sale la Cofradería del Santu Sepulcru con un arcón doráu y dientro una imaxe de Cristu yacente obra de Carmelo Vicent. La particularidá de la procesión ye ver xuntes los dos imáxenes d'Ignacio Pinazo Martínez.

Tamién se recuperó va unos años les tradicionales fiestes de Bous al Carrer o toros na cai, que se celebren n'agostu

## Accesos

La manera más senciella de llegar dende la ciudá de Valencia ye al traviés de la carretera CV-3102. Tamién cunta con estación de ferrocarril (Llinia 1 de Metro) de Metro Valencia. Comunica direutamente con Burjasot, Bétera, Paterna y Rocafort, y tien accesos dende l'A-7 (Autovía del Mediterraneu) y la CV-35 (Autovía del Turia).

## Personaxes pernomaos
* **[[Jorge Xordana Fontes]]** (1923-1999), políticu del franquismu.
* Empar Marcu Estellés (1949- ¿?) presidenta de la CVMC.

## Hermanancies
*  Noisy-le-Roi (Francia), dende'l 17 de xunu de 2006
* Bailly (Yvelines) (Francia) dende'l 21 de xunu de 2009

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos

* Institutu Valencianu d'Estadística
* 

* Biblioteca Municipal de Godella
* Associació Ferroviària de Godella
* Taller d'Historia Llocal de Godella