Barbara Stanwyck

**Barbara Stanwyck**  foi una actriz d'Estaos Xuníos, candidata cuatro vegaes a los Premiu Óscar de Hollywood y ganadora finalmente d'unu honoríficu en 1982. Ye *unu de los [[Mitu|Mitos]] del [[Séptimu Arte]]* y una de les muyeres fatales más emblemátiques de la historia del cine.

## Biografía
El so nome real yera **Ruby Catherine Stevens**. La menor de cinco hermanos, la so madre morrió cuando ella yera bien neña y el so padre abandonar pocu dempués, y creció acoyida en delles families. 

Empezó trabayando de telefonista, y tamién como corista en distintos espectáculos de vodevil. Darréu consiguiría trabayar en Broadway, onde conoció al so primer home, el polémicu actor Frank Fay, y col que se foi a Los Angeles pa intentar empezar una carrera nel cine. Dizse que'l guión pa la película *[[A Star is Born (película de 1937)|Nació una estrella]]*, de William A. Wellman ta basáu nel so conflictivu matrimoniu y la obsesión del so home por convertila nuna estrella.

## Trayeutoria
La so primer película nel cine foi *Broadway Nights*, nel añu 1927. Collaboró en munches películes con Frank Capra, como *Muyeres llixeres* (*Ladies of Leisure (Muyeres llixeres*, 1930), *La muyer milagrosa* (*The Miracle Woman*, 1931) y *Amor prohibíu* (*Forbidden *, 1932), onde llama l'atención pola so versatilidad.

Dempués de delles otres películes, con direutores como John Ford, el so primer gran papel llega cola película *[[Stella Dallas]]*, de King Vidor, nel añu 1937, cola que llograría la so primer nominación a los Óscar, anque nesta ocasión llevar Luise Rainer por *La bona tierra*. 

Barbara empezar a especializar en papeles de muyeres dures y fuertes. La so guapura nun yera tan ortodoxa como'l de les grandes estrelles de Hollywood, pero eso nun-y torgó interpretar a delles de les muyeres fatales más importantes de la historia del cine.

Fixo otros trés películes estupendes: *[[Ball of Fire]]* (*Ball of fire*), de Howard Hawks (la so segunda nominación al Óscar, que tampoco se llevó); *[[Juan Naide]]* (*Meet John Doe*), de Frank Capra tamién nel añu 1941, *The Lady Eve ([[The Lady Eve]])*, Preston Sturges, toes realizaes en 1941, onde demostró qu'amás de cine negru, yera capaz de faer comedies y melodrames.

### ''Double Indemnity''

El mayor ésitu de la so carrera llegó-y nel añu 1944, cola película *[[Double Indemnity]]*, titulada n'España *Perdición*, dirixida por Billy Wilder, ya interpretada tamién por Fred MacMurray y Edward G. Robinson. Con un guión de Raymond Chandler, basáu nuna novela de James M. Cain, la película ye una de les grandes obres maestres del cine negru, y ella interpretó'l papel de muyer remanadora, insensible y malvada. El so papel de "Phyllis Dietrichson", ye probablemente'l modelu nel que se basaron pa definir l'estereotipu cinematográficu de *[[muyer fatal]]*. La so magnífica interpretación valió-y el so tercer nominación al Óscar, pero tampoco lo llevó yá que yera l'añu en que Ingrid Bergman ganar por *[[Gaslight (película de 1944)|Gaslight]]*.

Darréu a esti personaxe, fixo otres películes tamién memorables, como *[[The Strange Love of Martha Ivers]]* (1946), de Lewis Milestone, o *Sorry, Wrong Number (Sorry, wrong number)*, en 1948, d'Anatole Litvak, lo que-y supunxo'l so cuarta nominación a los Óscar, que nesta ocasión arrampuñar Jane Wyman.

Siguió faciendo películes magnífiques en papeles nada convencionales, como en *[[Clash by Night]]*, de Fritz Lang, xunto a Marilyn Monroe, en 1952, o en *[[Walk on the Wild Side (película)|Walk on the Wild Side]]* (*La gata negra*), en 1962, d'Edward Dmytryk, onde interpretó a la primera lesbiana declarada de la historia del cine. Tamién trabayó en filmes más comerciales, como *[[Roustabout (película)|Roustabout]]* con Elvis Presley.

### Últimos trabayos
Mientres los años 1950 y los años 1960 fixo bastante televisión, tuvo'l so propiu programa, que-y valió un premiu Emmy, amás de collaborar en diverses series, como *[[Valle de pasiones]]*. 

Poles sos contribuciones al mundu del cine, púnxose-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 1751 de Vini Street, y como reconocencia a tola so carrera, nel añu 1982 consiguió un Óscar honoríficu. 

En refugando'l papel de Angela Channing na serie d'Estaos Xuníos *[[Falcon Crest]]*, Bárbara intervieno en trés series emblemátiques de los ochenta que fueron los sos últimos trabayos: *[[El páxaru espín]]* (xunto a Richard Chamberlain), *[[Dinastía (serie de televisión)|Dinastía]]* y *Los Colby*, en dambes nel papel de Constance Colby.

## Vida personal y final

El so primer matrimoniu foi'l 26 d'agostu de 1928 col actor Frank Fay. Adoptó un neñu que se llamó Anthony Dion Fay, y divorcióse dramáticamente nel añu 1936 entablando una llarga batalla llegal pola custodia de Dion. Yá ganada la batalla llegal, Stanwick abandonó a Dion a la so suerte asitiándolo n'internaos.
 
Barbara Stanwyck casóse en 1939 col actor Robert Taylor, matrimoniu que duró doce años, hasta'l so divorciu en 1951 por cuenta d'infidelidaes de Taylor con Ava Gardner y Lana Turner qu'inclusive la llevaron a un intentu de suicidiu.

Tuvo amoríos con Frank Capra y Henry Fonda. Pero pola so amistá con Joan Crawford, César Romero, Richard Chamberlain y Clifton Webb, la prensa amarillista estigmatizar como una *[[lesbiana]] de closet* (*nel armariu* o tapada).
 
Nel rodaxe de *Suaños d'oru* conoció a William Holden, y ende empecipiaríase una perllarga amistá que duraría hasta la muerte d'él, hasta'l puntu de que cuando ella ganó'l Premiu Óscar honoríficu nel añu 1982, dedicar a él, yá que finara poco tiempu enantes.

Barbara Stanwyck morrió a los 82 años d'edá na so casa de Santa Mónica, por cuenta de una enfermedá del corazón. Adicionalmente, mientres tola so vida sufrió d'artrosis dexenerativa y la so columna vertebral viose afeutada por una doliosa escoliosis.
El so cuerpu foi incineráu y les sos cenices espardíes na llocalidá de Lone Pine.

## Filmografía
* *[[The Thorn Birds]]* (*El páxaru espín*) - (1983) 
* *[[A Taste of Evil]]* - (1971) 
* *[[The House That Would Not Die]]* - (1970) 
* *[[The Night Walker]]* - (1964) 
* *[[Roustabout (película)|Roustabout]]* - (1964) 
* *La gata negra* (*Walk on the Wild Side*, 1962) 
* *Crime of Passion* (1957) de Gert Oswald
* *Forty Guns* (1957) 
* *The Maverick Queen* (1956) 
* *There's Always Tomorrow* (1956) 
* *The Violent Men* (1955) 
* *Cattle Queen of Montana]] - (1954) 
* *L'únicu testigu* (Witness to Murder*) (1954), de Roy Rowland
* *El fundimientu del Titanic* (1953) 
* *The Moonlighter* (1953) 
* *All I Desire* (1953) *El mio gran deséu*, de Douglas Sirk
* *Clash by Night* (1952) de Fritz Lang
* *The Man with a Cloak* (1951), de Fletcher Markle.
* *To Please a Lady* (1950), de Clarence Brown
* *The File on Thelma Jordon* (1950) 
* *East Side, West Side*- (1949) 
* *Sorry, Wrong Number* (1948) *Sorry, Wrong Number*, d'Anatole Litvak
* *B.F.'s Daughter* (1948) 
* *Cry Wolf* - (1947) 
* *The Other Love* - (1947)
* *The two Mrs. Carrols* (1947) *los dos señores Carrols*, de Peter Godfrey
* *California* - (1946) 
* *[[The Strange Love of Martha Ivers]]* (1946), *The Strange Love of Martha Ivers*, de L. Lewistone
* *Christmas in Connecticut]* (1945) 
* *Double Indemnity*(1944), de Billy Wilder
* *La estrella de la Variedaes (Lady of Burlesque)* (1943) 
* Ball of Fire - (1941), de H. Hawks
* *The Lady Eve (The lady Eve]] (1941), de Preston Sturges
* *Pertenécesme (You Belong to Me)* (1941), Wesley Ruggles
* *Juan naide (Meet John Doe)* (1941), de de F. Capra
* *Alcordanza d'una nueche* (Remember the Night)* (1940), de M. Leissen 
* *The Mad Miss Manton* (1938), de Leigh Jason 
* *Stella Dallas* (1937), de King Vidor
* *Internes Can't Take Money* (1937) 
* [His Brother's Wife'' (1936) 
* [Red Salute - (1935), de Sidney Lanfield 
* Annie Oakley (1935), de George Stevens
* The Secret Bride - (1934), de William Dieterle 
* Gambling Lady - (1934), de Archie Mayu
* A Lost Lady - (1934) 
* Baby Face - (1933) *Baby Face* de Alfred E. Green
* The bitter tea of General Yen - (1933), *L'amargura del Xeneral Yen*, de F. Capra
* Ladies They Talk About - (1933) 
* The Purchase Price - (1932) 
* *Forbiden* - (1932), *Amor prohibíu*, de F. Capra
* So Big! - (1932) 
* Ten Cents a Dance - (1931) 
* *The Miracle Woman*, 1931, *La muyer milagrosa* de F. Capra
* Ladies of Leisure - (1930), *Muyeres llixeres* de F. Capra
* Mexicali Rose - (1929)

## Premios

### [[Premios Óscar|Óscar]]

## Referencies

## Enllaces esternos