Stan Lee

**Stanley Martin Lieber**  más conocíu como **Stan Lee**, foi un escritor y editor de cómics d'Estaos Xuníos, amás de productor y ocasional actor de cine. Ye principalmente conocíu por crear personaxes icónicos del mundu del cómic como Spider-Man, Hulk, Iron Man, The Fantastic Four, Thor, Los Vengadores, Daredevil, Doctor Strange, X-Men y Scarlet Witch, ente otros munchos superhéroes, casi siempres acompañáu de los dibuxantes Steve Ditko y Jack Kirby. El trabayu de Stan Lee foi fundamental pa espandir Marvel Comics, llevándola d'una pequeña casa publicitaria a una gran corporación multimedia. Inda güei, los cómics de Marvel diferenciése por indicar siempres «Stan Lee presenta» nos rótulos de presentación. Tamién tuvo un programa televisivu en History Channel onde buscaba superhumanos "reales".

## Biografía

A finales de 1940, poco dempués de rematar la escuela secundaria, consiguió un trabayu d'ayudante na editorial Timely Comics (güei Marvel Comics) entós propiedá de Martin Goodman. A los 20 años, debutó como guionista con un rellatu de dos páxines protagonizáu pol Captain America. El so oxetivu entós yera convertise nun escritor al altor de los sos almiraos Robert Louis Stevenson, Arthur Conan Doyle o Edgar Rice Burroughs. Nun queriendo emporcar el so nome, robló esti primer trabayu col seudónimu «Stan Lee» (que, n'inglés, suena bien paecíu a «Stanley»). Décades dempués, camudó oficialmente'l so nome, adoptando'l seudónimu pol que yera yá conocíu. Dacuando ye llamáu tamién *«Stan the Man»* («Stan l'Home»).

En 1960 Stan Lee taba a piques de dexar Marvel Comics, pero la so muyer convenciólu pa que creara "el comic que deseaba facer". Y en 1961 llegó-y l'éxitu, cola creación de The Fantastic Four, pero inda tenía munches histories más por crear. Nunos pocos años, creó xunto con Jack Kirby y Steve Ditko a la gran mayoría de los personaxes clásicos de la editorial. Esti éxitu fizo que Marvel se convirtiera na editorial más importante del momentu, y marcó l'empiezu de la llamada Edá de Plata del cómic d'Estaos Xuníos. Stan Lee permanez mientres gran parte de los sesenta como redautor xefe de la moteyada a partir d'entós «Casa de les Idees», socedíu pol so ayudante, Roy Thomas.

Incansable difusor de Marvel y emblema d'una dómina y una forma de facer cómics, Stan Lee nun dexa d'escribir columnes y guiones ocasionales. Ente ellos, la serie d'especiales «Just Imagine Stan Lee…» de 2001 pa DC Comics, la principal competidora de Marvel, onde recreaba a los principales personaxes del so universu (Superman, Batman, Flash, ente otros).

## Obra

Ente les sos creaciones destaquen personaxes que formen parte de la iconografía universal como Spider-Man, los X-Men, Iron Man, Thor, el Doctor Strange, Daredevil, The Fantastic Four, The Incredible Hulk, The Avengers, Black Panther, Silver Surfer, y Nick Fury, amás de la so intromisión al mundu de la manga con Heroman y el guión de la serie Ultimo.

El so carisma y capacidá creativa influyeron en munchos autores posteriores. Dalgunos de les traces carauterístiques de la so obra son:
* La humanización de los personaxes, más allá de la so identidá superheroica. Pa ello, aportuna en que tolos sos héroes tienen de tener un puntu feble.
* Un llinguaxe grandilocuente y recargáu, que nel casu d'artículos y testos publicitarios, llega a tar ente l'autoparodia y lo circense.
* Daba una gran llibertá de movimientos a los sos dibuxantes, per aciu del llamáu «métodu Marvel»: Lee facía una sinopsis de la historia, que pasaba al dibuxante, y depués escribía los diálogos basándose nel dibuxu acabáu. En ciertos casos, esto facía difícil saber qué parte de la historia yera de Llei, y qué parte del dibuxante y que parte yera del guionista.
* Aportuna en llamar a los sos personaxes con nome y apellíu cola mesma lletra inicial (Peter Parker, Loki Laufeyson, Matt Murdock, Stephen Strange, Dum Dum Dugan, Fantastic Four, Doctor Doom, Lizard, Bruce Banner, Scott Summers, Susan Storm, Reed Richards, Otto Octavius, Green Goblin, Silver Surfer, Warren Worthington, Pepper Potts, Fin Fang Foom, Happy Hogan y J. Jonah Jameson, ente otros).

## Cine y televisión
En caúna de les películes que se faen de Marvel, Stan siempres actúa como productor executivu anque nun faiga unu de los sos famosos cameos.

### Los sos cameos en películes de Marvel
Sacante *[[X-Men 2]]*, *[[X-Men Origins: Wolverine]]*, *[[X-Men: First Class]]*, *[[The Wolverine]]*, *[[X-Men: Days of Future Past]]* y * [[The Fantastic Four (película de 2015)| The Fantastic Four]]*, Stan Lee apaez en caúna de les películes de Marvel basaes en personaxes en que la so creación collaborara:

### Películes nes que nun apaez
* Les películes *[[Blade (película)|Blade]],* *[[Blade II]],* *,* *[[El castigador (película del 2004)|The Punisher (El Castigador)]],* *[[Elektra (película)|Elektra]],* *[[Man-Thing: la naturaleza del mieu]],* *[[Ghost Rider (película)|Ghost Rider: La Vengadora Pantasma]], , [[Ghost Rider: Spirit of Vengeance|Ghost Rider: Espíritu de Vengación]], [[X-Men Origins: Wolverine]] y [[The Wolverine]]* tamién tán basaes en personaxes de Marvel Comics, pero que nun fueron creaos por Stan Lee; posible razón pa l'ausencia d'un cameo so.
* La razón pola cual la so cameo ye ausente en *[[X-Men 2]]* ye desconocida.
* En *[[X-Men: First Class]]*, nun pudo apaecer porque'l llugar del rodaxe atopábase bien lloñe y a la so edá nun tenía forma de treslladase.
* En *[[X-Men: díes del futuru pasáu]]*, nun tuvo tiempu pal so cameo yá primeramente programáu, por cuenta de que tuvo qu'asistir a una convención en Toronto na mesma fecha y nun podía tar en dambos llugares al empar. Depués nuna entrevista, confeso que dempués de ver la película penar de nun faer la so cameo y dixo que *[[X-Men: díes del futuru pasáu]]* y *[[Captain America: The Winter Soldier|Captain America y el Soldáu del Iviernu]]* son les meyores películes que fizo Marvel y que se siente arguyosu d'elles.
* La razón pola cual la so cameo ye ausente en *[[ The Fantastic Four (película de 2015)|4 Fantásticos]]* ye desconocida.
* Na pocu conocida película (tamién adautación d'un cómic de la Marvel), *[[Man-Thing: la naturaleza del mieu]]*, Stan Lee tamién realiza unu de los sos cameos, pero non en persona, sinón a manera de fotografía nel tablón d'anuncios del Xérif como unu de los sumíos nel misteriosu banzáu.
* En *Venom Movie*, afirmara pa un cameo, pero nun lu fizo cuando s'atayó la película (Al igual que *Spider-Man 4*, una tercera de The Fantastic Four y *Silver Surfer Movie*).

### Otres apaiciones en películes, televisión y videoxuegos
;Cine y televisión
* Stan Lee apaez nun episodiu de la serie infantil Muppets Babies, cuando los pequeños muppets imaxinen ser el superhéroe spider-man, y stan Lee queda llenu de les telarañes que salen del cómic que'l ta dibuxando.
* Stan Lee apaez nun centru comercial enseñando cómo resolver los problemes amorosos a un jovencísimo Jason Lee por aciu les vides privaes de los sos superhéroes na película de Kevin Smith *[[Mallrats]]* (1995).
* Lee tamién apaez na película empobinada por Mark Hamill, *Comic Book: The Movie* (2004).
* Stan Lee apaez a la fin del capítulu 16 de la serie *[[Heroes (serie de televisión)|Heroes]]* (emitíu'l 19 de febreru de 2007 en EE.&nbsp;UU.) nel papel d'un conductor d'autobús preguntar a Hiro Nakamura si viaxa solu o acompañáu.
* Lee apaez nel capítulu 16 de la temporada 3, «L'alquisición de Excelsior» ,de *[[The Big Bang Theory]]* como él mesmu.
* Tamién apaez como sí mesmu nel capítulu «Bottom Ups» de *[[Entourage]]* (6ª temporada).
* Lee foi'l productor y anfitrión del reality show *[[Who Wants to Be a Superhero?]]*, que foi presentáu na canal Sci Fi el 27 de xunetu de 2006, que ganó un personaxe llamáu Feedback.
* Dirixe la serie *[[Súper Humanos (serie de televisión)|Stan Lee's Superhumans]]*, na canal de History, onde presenta a delles persones alredor del mundu con habilidaes superhumanas, con Daniel Browning Smith como presentador.
* En The History Channel fízose un especial tituláu *Stan Lee, Con Gran Poder* nel que Lee rellata como s'identifica a sigo mesmu coles sos creaciones, amás de ser un especial dedicáu a la so vida.
* En *[[Chuck (serie de televisión)|Chuck]]* Interpreta a sigo mesmu como axente de la CIA (Temporada 5 - episodiu 7).
* Na Webserie *[[:en:Video Game High School|Video Game High School]]* (VGHS) Segunda Temporada, de Freddie Wong en YouTube, fai la so apaición ante los videojugadores del Institutu.
* En *[[Kick-Ass 2 (película)|Kick Ass 2]]* Mindy ménta-y a les moces males que son peores que los fan de Stan Lee al ver un video de "Union J"
* Na serie Marvel Agents of S.H.I.E.L.D. interpreta a un pasaxeru del tren acompañáu de dos chiques quien fala con dalgunos de los protagonistes de la serie (Temporada 1 - episodiu 13).
* Na serie Agent Carter (Temporada 1 - episodiu 4).
* Na serie Marvel's Daredevil apaez una fotografía d'él na estación de policía (Temporada 1 - episodiu 13).
* Na serie Jessica Jones, puede vese la mesma fotografia d'él como policía qu'apaecía en Daredevil (Temporada 1 - episodiu 7).
* Na serie Luke Cage, apaez nun cartelu que pon "See a crime. Report it!" (Temporada 1 - episodiu 12).
;Series y películes animaes
* Una de les primeres contribuciones de Lee a l'animación basada nes propiedaes de Marvel foi narrando les series animaes de los 80, *L'Increíble Hulk*, *Spider-Man* y *Spider-Man y los sos Sorprendentes Amigos*, siempres empezando la so narración con un autu-introducción y rematándola con *This is Stan Lee saying, Excelsior!*.
* Stan tamién foi narrador de la serie d'animación *[[Silver Surfer]]* televisada a finales de los años '90.
* Lee foi un productor executivu de la serie animada de televisión titulada *[[Spider-Man (serie de televisión de 1994)|Spider-Man: La Serie Animada]]*. Apaeció, como personaxe animáu (y cola so propia voz), nel episodiu final tituláu *«Farewell, Spider-Man»*. Spider-Man visita la realidá paralela onde Spider-Man ye una creación ficticia y fala con a Stan estimándo-y por crealo. Cuando Madame Web busca a Spider-Man pa volver a la so realidá, Stan diz: «¿Quién ye esa exótica muyer?», siendo la so propia esposa quien-y daba la voz a Web. A la fin, Spider-Man diz «Esi Stan Lee del que fales va ser un gran home» y Madame Web respuénde-y Más de lo que crees».
* Nun episodiu de The Simpsons, «Toi verde de rabia» (28 d'abril de 2002), Llei da-y voz al animáu Stan Lee, quien ye un visitante avezáu de la tienda de cómics («¿Stan Lee volvió?» «Stan Lee nunca se foi»). Pregunta si'l vendedor espía a Lynda Carter, la estrella del espectáculu de los 70, La Muyer Maravía y amuesa tales signos de llocura como romper el xuguete Batmóvil d'un veceru tratando d'introducir una figura d'aición de La Mole/Cuesa nél, y esclamando que lo ameyorara», escondiendo cómics de DC Comics detrás de los de Marvel y creyéndose Hulk. Nun episodiu posterior, la semeya de Lee ye vista al pie de munches otres na paré detrás de la caxa rexistradora, sol rótulu «Accesu refugáu pa tola vida».
* Stan Lee vuelve dar la so voz y la so imaxe na película animada llamada *Stan Lee Presents: The Condor* de 2007, onde apaez como un vendedor d'una tienda de dulces, onde esta presente nuna engarradiella ente Valdez y Taipan.
* Tamién fai un cameo na segunda temporada de *[[The Spectacular Spider-Man]]* faciendo un xestu d'aprobación cola so mano a Spider-Man depués de qu'esti lo salvara.
* Stan foi l'actor de voz n'inglés del Alcalde de Ciudá Súper Héroe en *[[L'escuadrón de superhéroes]]*.
* Na serie anime *[[Heroman]]* (creada por él) apaez como cameo en ciertes partes de los capítulos.
* Da-y vida al personaxe Stan (que yera conserxe) en *[[Ultimate Spider-Man (serie de televisión)|Ultimate Spider-Man]]*. Ello ye que el diseñu d'esti personaxe ye igual al Stan de la vida real.
* Tamién va ser como alcalde en Vista Verde en *[[Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.]]*
* La so última apaición foi en *Phineas y Ferb: Misión Marvel* siendo un vendedor de Hot Dogs. Vése-y mientres la engarradiella ente Los Vengadores y Spider-Man contra M.O.D.O.K., Red Skull, Venom y Whiplash en Nueva York y Danville.
* Stan Lee produció una película animada basada nel cómic qu'escribió pa la editorial Archie's Comics, títulada, "**[[Stan Lee's Mighty 7: Beginnings]]**" nel 2014, amás dio la voz del so personaxe que'l mesmu figuraba como tal.

;Videoxuegos
* Stan Lee narra'l videoxuegu del añu 2000 *[[Spider-Man (videoxuegu de 2000)|Spider-Man]]* y la so continuación de 2001 *[[Spider-Man 2: Enter Electro]]*.
* Nel videoxuegu *[[Spider-Man: Shattered Dimensions]]*, Stan Lee ye'l narrador qu'apaez nel entamu, el desenvolvimientu y el final narrando momentos de la hestoria.
* Stan Lee apaez nel videoxuegu *[[Marvel Ultimate Alliance 2]]* como'l senador Lieber (siendo'l nome orixinal de Stan: Stanley Lieber).
* Vuelve interpretar al Alcalde de Ciudá Súper Héroe nel videoxuegu *Marvel Super Hero Squad* y les sos remortines.
* Apaez nel videoxuegu *[[Dead Rising 2]]* como un sobreviviente nel empiezu del xuegu (emprestando'l mesmu la so voz); sicasí, muerre comíu polos *[[zombi]]s* (cuando se realizó la escena, Stan afirmó rise enforma).
* Stan Lee apaez nel videoxuegu de la película *[[The Amazing Spider-Man]]* como personaxe xugable coles habilidaes del Spider-Man. Amás, ye'l propietariu del pisu onde vive Peter Parker nel videoxuegu.
* Apaez tamién en *[[Lego Marvel Super Heroes]]* como personaxe xugable.
* Nel MMRPG Marvel Heroes apaez dándo-y voz a un vendedor d'armes llamáu Agent Lee que s'atopa nel Hellicarrier
* Apaez nel videoxuegu *[[The Amazing Spider-Man 2]]* como vendedor de cómics, moñecos y oxetos rellacionaos con Spider-Man, onde spidey na ciudá atopaba cachos de cómics y podía ver en tender pero puramente n'Inglés.
;YouTube
* Na canal de YouTube llamáu "How it Should Ended" apaez nel videu "How dir should ended: Amazing Spiderman" Representando al mesmu que represento na película, solo que yá se dio cuenta del desastre y culpa a The Avengers por ello.
;Historietes
* Stan Lee apaez por un momentu nel cómic *Fantastic Four* #584 xunto con Jack Kirby.
* Apaez xunto con Jack Kirby en X-Men #98, al ver besase a Jean y Scott, Jack diz: «Eh, Stan ¿Sabes quien yeren? Eses coses nun se faíen cuando nós llevábamos la serie», a lo que respuende Stan: «Ah, Jack, yá sabes estos mozos nun respeten nada».

## Premios
Stan Lee recibió una gran cantidá de premios pol so trabayu, incluyendo'l ser formalmente introducíu nel Jack Kirby Hall of Fame en 1995. Amás, el 4 de xineru de 2011 Stan Lee afayó una estrella col so nome nel Paséu de la Fama de Hollywood.

* El Condáu de Los Angeles declaró'l 2 d'ochobre de 2009 como *Stan Lee Day* (*Día de Stan Lee*).
* La ciudá de Long Beach (California) declaró'l 2 d'ochobre de 2009 como *Stan Lee Day* (*Día de Stan Lee*).

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Aparición de Stan Lee en películes de los sos personaxes