Aminatou Haidar

**Aminatou Haidar** (; ), a vegaes conocida simplemente por Aminatu o Aminetu, ye una activista saḥariana y de los Drechos Humanos.

## Biografía
Haidar ye madre de dos fíos. Fixo estudios de lliteratura moderna y, anguaño, ye la más importante activista pol autodetermín d'El Sáḥara Occidental, tres qu'esta excolonia española fuera abandonada pol Estáu nos Alcuerdos de Madrid de 1976, nos qu'España cedía l'alministración temporal d'El Sáḥara Occidental (pero non la soberanía) a una comisión compuesta por Marruecos, Mauritania y España. Asina, l'Estáu cedía ente les presiones de Marruecos y Mauritania, yá que taba comprometíu cola ONX pa llevar a cabu la descolonización del territoriu. Anguaño, El Sáḥara Occidental ta gobernáu de fechu por Marruecos, polo qu'Haidar tien la nacionalidá marroquina.

Por mor de la so ideoloxía pol autodetermín d'El Sáḥara, foi persiguida y reprimida polos poderes públicos marroquinos en numberoses ocasiones. En 1987, con 21 años, formó parte d'una manifestación pacífica na que 700 persones esixían la independencia. Tres la manifestación foi detenida ensin cargos nin xuiciu nuna “prisión secreta” demientres cuatro años, onde sufrió tortures. 

En 2005 foi condenada pola xusticia marroquina a pasar siete meses nel centru penitenciariu conocíu como "Prisión Prieta" de L'Aaiún. El procesu del xuiciu foi denunciáu por un observador unviáu por Amnistía Internacional. Por mor d'ello, entamóse una campaña internacional pola so lliberación, sobre la que'l propiu Parllamentu Européu se pronunció.

Tres un mes de prisión foi lliberada en xineru de 2006. La so puesta en llibertá reavivó les manifestaciones nes cais de L'Aaiún y les protestes de los estudiantes saḥarianos de la Universidá de Marrakech. Tres los fechos Amiratu foi nomada embaxadora itinerante de la República Árabe Saḥariana Democrática.

## Premios
L'activista recibió dellos premios pol so llabor, pola que se-y conoz como la "Gandhi árabe". En 1998 la Fundación Robert F. Kennedy premió a Aminetu Haidar pol so llabor a favor de los Drechos Humanos, gallardón que-y foi entregáu nel Senáu de los EE.XX.. Del mesmu mou, foi candidata al Premiu Sakharov a propuesta del Parllamentu Européu, el Premiu Fondo Ginetta Sagan a propuesta d'Amnistía Internacional o la nominación al Premiu Nobel de la Paz nel añu 2008.

## El Casu Aminatu
Los fechos entamaron el 14 de payares de 2009, cuando Aminatu y dos periodistes españoles son deteníos nel aeropuertu de L'Aaiún, cuando regresaben d'un vuelu procedente de Las Palmas, tres recoyer en Nueva York el "Premiu al Coraxe Civil 2009". L'activista negóse a poner la nacionalidá marroquina na ficha del control policial, polo que-y quiten el pasaporte y devuélvenla a Lanzarote.

Aminatu entama'l 16 de payares una fuelga de fame y presenta una denuncia na comisaría del aeropuertu pola "espulsión illegal" de Marruecos y el "secuestru" y "malos tratos" d'España. Entamen les muestres d'apoyu a l'activista y el Gobiernu español entama a tratar el "Casu Aminatu", ofreciendo-y l'estatutu de refuxada y la nacionalidá española. El gobiernu central llega a pidi-y a la ONX la so intervención, anque refuga la del rei Xuan Carlos I. 

El 5 d'avientu Marruecos impide que l'activista vuelva a la so casa y anecia en ceder ente la so fuelga de fame. Mientres, el Frente Polisariu amenaza cola llucha armada. El 17 d'avientu, Aminatu ingresa voluntariamente nel hospital tres 32 díes ensin comer. La Eurocámara suspende una votación sobre'l casu pa nun perxudicar les xestiones qu'anuncien la resolución del casu. El Gobiernu español prepara un avión medicalizáu y Aminatu vuelve a la so casa.

## Referencies

## Enllaces esternos