Wired

***Wired*** ye una revista mensual d'Estaos Xuníos qu'esiste dende 1993 y un sitiu web de noticies homónimu. *Wired* trata de reflexar la manera en que la teunoloxía afecta a la cultura, a la educación, a la economía y a la política. La revista ye propiedá de la editorial Condé Nast Publications y publicar en San Francisco, California.

La pallabra inglesa "Wired" puede traducise al español como "cableaxe/a", lo que tien d'entendese nel contestu de la dómina de fundación de la revista, nel cual los ordenadores dependíen puramente de cables pa coneutar los sos componentes ente sigo, como'l monitor, el mure, el tecláu o la imprentadora. Na era actual, sicasí, l'usu d'aparatos ensin cables ye yá una realidá nel desenvolvimientu d'equipos electrónicos. A pesar d'ello, la revista caltién el nome ya inclusive publicó un númberu especial que llevaba'l títulu *Unwired* (ensin cables), presentando de forma irónica esta evolución. Otra traducción del títulu de la revista n'español podría ser "conectáu", nel sentíu de la visión de los sos llectores como xente coneutada o agabitada a les nueves teunoloxíes y les sos conexones cola cultura, la economía, la política, la moda, etc.

Dende los sos primeros númberos, la revista amosó especial interés por valorar el desenvolvimientu d'Internet y ellaboró, ente otres coses, un mapa mundial onde se reflexen los países coneutaos (wired) y desconectaos a Internet (unwired). 

## Wired Magacín vs. Wired.com
Mientres el periodu de 1998 a 2006, la revista y el sitiu web Wired.com nun teníen los mesmos propietarios. En 2006 Condé Nast adquirió tamién el sitiu web.

El so conteníu editorial inspírase parcialmente nel teóricu de los medios Marshall McLuhan, a quien dalgunos califiquen de "santu patronu" de la revista. Wired espertó tantos almiradores como fervosos detractores pol espíritu lliberal de les sos páxines, la so utopismo teunolóxicu, y el so atrevíu diseñu gráficu.

## Historia
El primer númberu de la revista foi publicáu pal periodu de marzu-abril de 1993, conforme a la so propia nomenclatura'l **1.01** (la primer cifra indica l'añu y la segunda'l mes). El periodista Louis Rosetto y la so socia Jane Metcalfe fundaron la revista nel añu 1993 col sofitu inicial del empresariu de la industria del software Charlie Jackson y Nicholas Negroponte, direutor del Llaboratoriu de Medios del MIT, qu'amás trabayó como columnista mientres más de seis años. Dende l'empiezu, Wired foi un gran ésitu editorial y foi comparada con Rolling Stone pol so impautu na sociedá norteamericana. 

A la revista siguiéronlu casi dende l'empiezu'l sitiu d'internet *HotWired*, la seición encargada de la publicación de llibros HardWired, una edición en xaponés y una edición británica de curtia duración (WiredUK). HotWired, pela so parte, dio llugar a docenes de sitiu web, incluyendo WebMonkey y el buscador HotBot.
 
La direición de la revista trespasar en 1998 de Rosetto y Metcalfe al grupu d'inversión Province Equity, que vendió les distintes seiciones por separáu. Advance Publications adquirió *Wired*, confiando la so alministración a la filial yá mentada Condé Nast Inc. Lycos.com adquirió Wired Dixital (wired.com, hotbot.com, webmonkey.com, etc.), que s'alministró de forma independiente hasta qu'en 2006 Lycos foi mercáu por Advance Publications, quedando asina tamién los sitios web en manes de la empresa que publicaba la revista. 

En 2009 apaeció Wired Italia, siendo'l primer país fora d'Estaos Xuníos onde tamién s'edita la revista en papel. Tien conteníos específicos rellacionaos con Italia. Siguiéronlu Wired UK, Wired Xapón, Wired Taiwán] y Wired Alemaña. Munchos d'ellos hanse amenorgáu a namái la edición online o con númberos especiales impresos.

## Wired Italia

Dende marzu de 2009 publicar tamién na versión italiana de *Wired* , cola portada del primer númberu dedicáu a la Premiu Nobel Rita Levi-Montalcini El nome escoyíu ye *Wired. Storie, escurra y persone che cambiano il pulgo*, yá que la sola pallabra *Wired* consideróse malo d'entender pal públicu italianu. La configuración de Wired Italia ye la mesma que la versión d'EE.XX., pero non más de 20% del conteníu ye traducíu de Wired EE.XX..

En 2010, la SPD (*Society of Publication Designers*) incluyó la revista italiana na llista de 16 títulos que compiten pol títulu de "Revista del Añu" pol so diseñu, creáu por David Moretti.

N'abril de 2012 inclúi, ente los sos columnistes y collaboradores: Niccolò Ammaniti escritor ganador del premiu Strega 2007, Ginevra Elkann, presidente de la Pinacoteca G. y M. Agnelli, Oscar Giannino periodista, escritor y columnista, Andrea Granelli direutor de Kanso Ltd, Sergio Schiavone Teniente Coronel de Carabinieri y Comandante del repartu Investigazioni Scientifiche (RIS) de Messina, Massimiliano Gioni comisariu de la 55ª Bienal de Venecia, Tom Vanderbilt periodista y escritor d'Estaos Xuníos, Matteo Bordone periodista científicu, firma histórica de *Wired*.

En xunu de 2015, siguiendo les decisiones comunicaes mientres la xunta de periodistes, la redaición amenorgóse a la metá (amenorgáu de 12 a 6 periodistes) y cerróse la publicación mensual de la revista de papel (amenorgar a namái dos númberos especiales al añu) , calteniendo namái activu'l sitiu web.

### Direutores de Wired Italia
* Riccardo Lluna (marzu de 2009 - xunetu de 2011)
* Carlo Antonelli (agostu de 2011 - xunu de 2013)
* Massimo Russo (xunetu de 2013 - xunu de 2015)
* Federico Ferrazza

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de Wired Magacín (Estaos Xuníos)
* Wired Japan
* Wired UK
* Wired Italia
* Wired Taiwán
* Wired Alemaña