Adansonia digitata

El  ye'l nome d'un árbol africanu de la familia de les malvacees. 

## Descripción
Les flores del baobab son hermafrodites, actinomorfes, blanques y en forma de mano (d'ende'l so nome *digitata*, "con deos"). Producen un frutu que paez un melón pequeñu. Los árboles lleguen a crecer hasta 25 m d'altor, pero la circunferencia del so tueru puede superar los 40 m. Ye maderizu y la so madera ye blanda. Calcúlase que dalgunos tienen una edá d'aproximao 4.000 años

## Distribución
Ye endémicu nes árees semiáridas al sur d'El Sáḥara, n'África, onde s'atopa con mayor bayura, pero por cuenta de que puede habitar ente'l nivel del mar y los 1.250 metros d'altor, en clima templáu, reportáronse especímenes nel centru y nel este del continente.

Nel Parque Nacional Kruger son más frecuentes nes rexones predreses, como los montes Lebombo o ente Punda Maria y Pafuri.

## Importancia económica y cultural
### Usu alimenticiu
La so fruta ye rica en fibra y ye un escelente alimentu, produzse pasta y ellabórase con él una bébora refrescante. Pela so parte, los elefantes atopar a cencielles irresistible, non yá pa comelos en cuanto tán creciendo como plantes verdes, sinón amás pa comer la nidia madera del so tueru socavándolos colos sos caniles y trompa.

Coles fueyes del baobab puede faese una sopa y tribus como los Dogones de la Falla de Bandiagará (Malí) y enantes los Telem aprovechen la so corteza pa fabricar cuerdes.

A lo último, el baobab puede almacenar hasta 120.000 llitros d'agua, lo cual esplica la importancia d'esti xigante na redolada desértico d'África.
La magaya del frutu, fariñenta y aceda, ye comestible y úsase pa faer bébores refrescantes, paecíes a llimonaes.
Fabricación de papel y cordaxes (corteza).

Les granes negres y el pulgu gruesu de los sos frutos, apurren aceite de mesa y sirven par fabricar esmalte. Les fueyes nueves peracábense como verdures. A partir de la corteza estrayi l'alcaloide Adansonina, en cual ye un antídotu contra les fleches venenoses de les especies de *[[Strophantus]]*. Los aboríxenes usen enforma la so corteza con fines melecinales (Bärtels, 2002).

### Usu melecinal
Ye febrífugo, suduífico, aperitivo, astrinxente. Los frutos dan una bébora usada pa la fiebre, tamién s'emplegó pa la disentería, pue ser un bon sustitutu de la quinina, anque'l so sabor ye intensamente amargosu.

### El baobab na lliteratura
Resulta inevitable que'l baobab influya a la lliteratura africana, asina que siquier tenemos de citar el llibru de la escritora senegalesa Ken Bugul (pseudónimu de Mariétou Mbaye), qu'escribió *El baobab qu'allorió*, nome qu'espierta interés por cuenta de los vezos sedentarios y a l'adusta presencia del milenariu árbol, qu'impresiona pola so paciencia.

Pero non yá inflúi a la lliteratura africana, tamién lo fai na lliteratura española, como lo demuestra'l llibru *El caudiellu de les manes coloraes* de Gustavo Adolfo Bécquer, quien nos allanta con ésti párrafu: 

Nel capítulu V de *[[El Principín]]*, el so autor, el francés Antoine de Saint-Exupéry, plasma un interesáu diálogu, nel que'l principín amuésase esmolecíu polos daños que podría causa-y al so diminutu asteroide un baobab, polo qu'encamienta con énfasis: «*¡Neños atención a los Baobabs!*». He equí la trescripción d'un fragmentu del capítulu V:

L'escritor Rene Ferriot define a estos árboles de la siguiente manera:

### La orde del baobab

Ye l'árbol emblemáticu de Madagascar porque nesi país concéntrase'l mayor númberu d'especies d'adansonias, pero ye'l baobab la más conocida internacionalmente. 

Sudáfrica estableció la Orde del Baobab pa premiar a los sos ciudadanos escepcionales, ente les razones que xustifiquen al Baobab pa denominar a esta importante reconocencia, esprésase:

* "El Baobab ye un árbol tropical d'África, ye símbolu de resistencia, tolerancia, vida comuñal y llonxevidá. Ye valoráu tamién como manifestación de vitalidá, ye un árbol dotáu al empar de propiedaes máxiques y utilitaries: Apúrrenos fibra para nuesa ropa y para nueses cuerdes y llazos, fruta y combustible ente otros productos. El baobab estremar pola so estatura y l'apariencia d'árbol que crez "dende enriba escontra baxo" y fai sieglos que ye utilizáu como'l llugar en que s'axunten les comunidaes d'África."

* "Los elementos nel diseñu de la medaya que s'otorga como parte del premiu, simbolicen llonxevidá, sofitu a la comunidá, contribución y prosperidá orgánica."

* La Orde del Baobab representa una contribunción escepcional y prémiase a sudafricanos distinguíos por servicios más allá del deber nes siguientes categoríes: 

* Llucha pola democracia
* Instauración de la democracia y derechos humanos
* Construcción de la nación
* Paz y seguridá
* Periodismu, lliteratura, artes, cultura, deportes y música
* Negocios y la economía
* Innovación nes ciencies, medicina y teunoloxía
* Serviciu comuñal

La Orde del Baobab otorgar en tres clases:

* Clase 1 = Conseyeru Supremu de la Orde del Baobab (Oru)
* Clase 2 = Gran Conseyeru de la Orde del Baobab (Plata)
* Clase 3 = Conseyeru de la Orde del Baobab (Bronce)

## Taxonomía
*Adansonia digitata* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Systema Naturae, Editio Decima]]* 2: 1144. 1759. 
;Etimoloxía:
***Adansonia***: nome científicu qu'honra al sabiu francés que describió por primer a ésti árbol, Michel Adanson (1737-1806), del so apellíu derívase "adansonia".

***digitata***: epítetu que s'inspira na forma de "mano con deos" de les fueyes d'esti xigante africanu.
;Sinonimia:
* *Adansonia bahobab* L.
* *Adansonia integrifolia* Raf.
* *Adansonia scutula* Steud.
* *Adansonia situla* (Lour.) Spreng.
* *Adansonia sphaerocarpa* A.Chev.
* *Adansonia sulcata* A. Chev.
* *Baobabus digitata* (L.) Kuntze
* *Ophelus sitularius* Lour.

## Ver tamién
* Planta melecinal
* Fitoterapia
* Usos melecinales de los raigaños
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Llista d'árboles autóctonos de Sudáfrica

## Referencies

## Bibliografía
*Flora of China Editorial Committee. 2007. Fl. China 12: 1–534. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis
* 

## Enllaces esternos