Fernán Pérez de Oliva

**Hernán** o **Fernán Pérez d'Oliva** (Córdoba, ¿1494? - *Ibíd.* 1531), inxenieru, humanista y escritor español, tíu d'Ambrosio de Morales. Autor de los siete emblemes del patiu de la Universidá de Salamanca.

## Biografía

De noble familia andaluza, cursó tres años na Universidá de Salamanca y unu na d'Alcalá. Amplió conocencies nel estranxeru: dos años en París (onde tuvo como profesor a Juan Martínez Xilizu, unu de los protagonistes de los sos diálogos) y trés en Roma, onde'l papa Lleón X protexólu. Foi caderalgu de filosofía (filosofía natural y filosofía moral) y teoloxía y rector (1529) de la Universidá de Salamanca y morrió en plena mocedá. El so llabor na universidá inclinar escontra les ciencies esperimentales: hacia 1530, dende la so cátedra salmantina, ocupóse, según mesma declaración, de *coses bien nueves y de pergrande dificultá, cualos fueron los trataos que yo lleí a los mios oyentes escritos* D'opere intellectus, De lumine et specie, De magnete *y otros do bien puede habese conocíu qué noticia tengo de la filosofía natural*. Les sos obres quedaron inédites a la so muerte, pero'l so sobrín, el tamién humanista Ambrosio de Morales, editar en Córdoba en 1586.

Escribió comedies inspiraes nel teatru clásicu, en realidad traducciones nuna prosa escelente. *La vengación de Agamenón* ye un arreglu de la *Electra* de Sófocles; la *Hécuba murniu* asonsaña la *Hécuba* d'Eurípides y el so *Comedia de Anfitrión* ye una adautación del *Anfitrión* de Plauto.

Como humanista resulta bien modernu porque valoró bien positivamente la ciencia y la teunoloxía. Escribió bastantes diálogos, ente los que destaquen *Dialogus inter Siliceum, Arithmeticam et Famam* y el bien famosu *Diálogu de la dignidá del home* (escritu enantes de 1531), publicáu y siguíu por Francisco Cervantes de Salazar en 1546 y traducíu al italianu y al francés. Nél, de forma asemeyada a como fixo Picu della Mirandola nel diálogu homónimu, afirmó que l'home ye un proyeutu de faese a sigo mesmu, non una naturaleza prefijada, y que "el llibre albedríu ye aquel por que'l so poderíu ye'l xéneru humanu señor de sigo mesmu y cada home talo como él quixera faese", de forma que los nuesos artificios (inventos, recursos téunicos) son gloria del home y manifiesten el so valor intrínsecu. Dexó ensin terminar un *Diálogu del usu de les riqueces* y un *Diálogu de la castidá*. Tamién escribió discursos, esto ye, lo que llamaríamos agora ensayos, como'l *Discursu sobre la llingua castellana*. De calter más doctrinal son un *Razonamientu sobre la navegación pol Guadalquivir* (1524) y un *Tratáu en llatín sobre la piedra imán* bien modernu, yá que llegó inclusive a imaxinar la posibilidá d'utilizar el magnetismu pa la comunicación a distancia ente persones. Autobiográficu ye'l so *Rasonamiento que fizo en Salamanca'l día de la lición d'oposición a la cátedra de Philosophia moral*. Fixo dellos intentos nel campu de la hestoria y, polos índices de la Biblioteca Colombina, sábese qu'escribió una biografía de Cristóbal Colón que se perdió y que, como pensó Bartolomé José Gallardo, seique utilizó'l so fíu Fernando Colón como fonte pa componer la so mendaz *Historia del S.D. Fernando Colombo; Nelle quali s’hai particolare, y vera relatione della vita, y de’fatti dell' Ammiraglio D. Cristoforo Colombo, suo padre. Et dello scoprimento, ch’egli fece dell'Indie Occidentali, dette Mondu Nuovo, hora possedute del Sereniss. Re Católicu: Nuevamente di lingua Spagnnola tradotte nell'Italiana del S. Alfonso Ulloa*. Venecia, 1571.

Dacuando compunxo dellos poemes, como *Llamentu al saquéu de Roma, puesta en boca de Clemente VII*, en qu'adopta la forma d'una elexía en coples de pies quebráu.

## Ver tamién
* Siete emblemes de la Universidá de Salamanca

## Referencies

## Enllaces esternos