Ed Harris

**Edward Allen Harris**  ye un actor, productor y direutor d'Estaos Xuníos, ganador del Globu d'Oru y candidatu al premiu Óscar en cuatro causes. 

Ye conocíu poles sos actuaciones nos filmes *[[The Hours]]*, *[[Appaloosa (película)|Appaloosa]]*, *[[The Rock (película)|The Rock]]*, *[[The Abyss]]*, *[[Apollo 13 (película)|Apollo 13]]*, *[[The Right Stuff]]*, *[[A Beautiful Mind]]*, *[[Pollock (película)|Pollock]]*, *[[A History of Violence]]*, *[[The Truman Show]], y Stalingrad*.

## Biografía
El so padre yera cantante. Mientres los años d'escuela foi un atleta destacáu, lo que-y valió una beca pa estudiar na universidá de Columbia, en Nueva York. Dos años más tarde la so familia treslladar al estáu d'Oklahoma y Harris siguió a la so familia, afayando'l so interés pola interpretación dempués d'actuar en delles obres teatrales na universidá. 

Una vegada en Oklahoma, inscribir na facultá d'artes dramátiques de la universidá del estáu. Empezó a actuar coles mesmes ante'l públicu nel teatru local, onde collechó un ésitu notable. En vista d'ello treslladóse a Los Angeles, onde siguió los sos estudios d'interpretación nel California Institute of the Arts.

El primer papel importante que Harris fixo nel cine foi en Borderline (película), con Charles Bronson, nel qu'interpretó a un asesín. Actuó n'otres películes hasta qu'en 1983 convertir nuna estrella, gracies a la so intervención na película *[[The Right Stuff]]*, que rellata la historia de los primeros astronautes estauxunidenses, na qu'interpretó a John Glenn. A partir d'entós Harris foi encimentando la so fama como actor de calter interpretando toa clase de personaxes en numberoses películes.

Foi candidatu en cuatro causes al Premios Óscar, dos veces como meyor actor de repartu por *Apollo 13* interpretando al direutor téunicu, l'inxenieru Gene Kranz y *The Truman Show*, y dos veces como meyor actor principal por *Pollock* y *The Hours*.

Amosó interés pola direición. Fixo'l so debú como direutor en 2000 con *Pollock*, película que llogró dellos premios Óscar.

Interpretó, con bien bones crítiques, al oficial alemán del reximientu de francotiradores, el *Coronel König* en *[[Enemy at the Gates]]* (2001) xunto a Jude Law nel papel de Vasily Zaitsev.

Apocayá, amás, interpretó unu de los principales papeles na serie de televisión Westworld, producida pola cadena HBO, encarnando al pistoleru conocíu como "l'Home de Negru".

En 2017 participó na película de Darren Aronofsky *[[Mother!|madre!]]*, na qu'interpreta a "home".

## Vida personal
Harris ta casáu dende 1983 cola actriz Amy Madigan. El matrimoniu tien una fía, Lilly, nacida'l 3 de mayu de 1993, diez años dempués de casase.

## Filmografía
### Cine, televisión y videoxuegos
* *[[Mother!|madre!]]* (2017)
* *[[Westworld (serie de televisión)|Westworld]]* (serie de televisión) (2016)
* *[[Run All Night]]* (2015)
* *Frontera* (2014)
* *[[The Face of Love]]* (2013) 
* *[[Snowpiercer]]* (2013)
* *[[Gravity (película)|Gravity]]* (2013), voz
* *[[Phantom (película)|Phantom]]* (2013)
* *[[Pain & Gain]]* (2013)
* *[[Game Change]]* (2012)
* *[[Man on a Ledge]]* (2012)
* *[[Call of Duty: Black Ops II|Call Of Duty: Black Ops II]]* (2012) (Videoxuegu, voz)
* *[[That's What I Am]]* (2011)
* *[[Once Fallen]]* (2010)
* *[[Call of Duty: Black Ops|Call Of Duty: Black Ops]]* (2010) (Videoxuegu, voz)
* *[[Camín a la llibertá]]* (2010)
* *[[Cleaner (película)|Cleaner]]* (2009)
* *[[Appaloosa (película)|Appaloosa]]* (2008)
* *[[ National Treasure: Book of Secrets|La busca 2: El diariu secretu]]* (2007)
* *[[Adiós, pequeña, adiós]]* (2007)
* *[[Copying Beethoven]]* (2006)
* *[[A History of Violence]]* (2005)
* *[[Llámenme Radio]]* (2003) 
* *[[The Human Stain]]* (2003)
* *[[Masked and Anonymous]]* (2003) 
* *[[The Hours]]* (2002)
* *[[A Beautiful Mind]]* (2001)
* *[[Buffalo Soldiers (2001)|Buffalo Soldiers]]* (2001)
* *[[Enemy at the Gates]]* (2001)
* *[[Pollock (película)|Pollock]]* (2000)
* *[[The Prime Gig]]* (2000)
* *[[Waking the Dead]]* (2000)
* *[[The Third Miracle]]* (1999)
* *[[Stepmom]]* (1998)
* *[[The Truman Show]]* (1998)
* *[[Absolute Power]]* (1997)
* *[[The Rock (película)|The Rock]]* (1996)
* *[[Eye for an Eye]]* (1996)
* *[[Nixon (película)|Nixon]]* (1995)
* *[[Apollo 13 (película)|Apollo 13]]* (1995)
* *[[Just Cause]]* (1995)
* *[[Un regalu pa pá]]* (1994)
* *[[Apocalipsis (película)|Apocalipsis]]* (1994) (*papel ensin acreitar*)
* *[[Lluna de porzolana]]* (1994)
* *[[Needful Things (película)|Needful Things]]* (La tienda) (1993)
* *[[The Firm]]* (1993)
* *[[Glengarry Glen Ross]]* (1992)
* *[[State of Grace]]* (1990)
* *[[The Abyss]]* (1989)
* *[[Jacknife (película)|Jacknife]]* (1989)
* *[[Combalechadura pa matar a un cura]]* (1988)
* *[[Walker (película)|Walker]]* (1987)
* *[[Sweet Dreams (película)|Sweet Dreams]]* (1985)
* *[[Code Name: Emerald]]* (1983)
* *[[Alamo Bay]]* (1985)
* *[[A Flash of Green]]* (1984)
* *[[Places in the Heart]]* (1984)
* *[[Swing Shift]]* (1984)
* *[[Under Fire]]* (1983)
* *[[The Right Stuff]]* (1983)
* *[[Creepshow]]* (1982)
* *[[Dream On!]]* (1981)
* *[[Knightriders]]* (1981)
* *[[Borderline (película)|Borderline]]* (1980)
* *[[Coma (película)|Coma]]* (1978)

### Teatru
* *Buried Child*, (Londres 2016/2017)

## Premiu
### Óscar

### Globos d'oru

### BAFTA

### Sindicatu d'Actores

## Referencies

## Enllaces esternos

*