Autor de nome científicu

En nomenclatura, el **autor con nome científicu** ye la persona o equipu que describió, denomináu y publicáu válidamente un taxón. La **cita del autor** ye la referencia al autor o autores del taxón y escríbese depués del nome científicu del mesmu. 

La manera en que se realiza la cita del autor d'un determináu nome científicu varia según trátese de taxones de plantes, animales o bacteries, y atópase normalizáu, respeutivamente, pol Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica, el Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica y el Códigu Internacional de Nomenclatura de Bacteries. Ello ye que nel casu de los taxones de plantes, la cita del autor realizar en forma xeneralmente embrivida, ente que nos casos de los taxones d'animales y de bacteries utilízase l'apellíu completu del autor.

De siguío detállense les normes y encamientos pa citar al autor o autores de taxones de plantes, animales y bacteries.

## Regles y encamientos
### Taxones de plantes
Les regles y encamientos pa citar al autor o autores d'un taxón de plantes tán establecíes nel artículu 46 del Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica, que resumir de siguío:
* Nes publicaciones, particularmente aquelles referíes a taxonomía y nomenclatura, ye deseable citar a los autores del nome del taxón, entá cuando nun se realice una referencia bibliográfica. Exemplos: 
 
Puede reparase que la cita del autor realízase tantu pa la familia (Rosaceae), como pal xéneru *([[Rosa]]*), la especie *([[Rosa gallica]]*) o la variedá (*Rosa gallica* var. *eriostyla*). L'autor pal nome de la familia ye Antoine-Laurent de Jussieu, pal nome del xéneru y de la especie ye Carlos Linneo y pa la variedá ye Robert Keller. Toos esos nomes fueron convenientemente embrivíos según indícase na próxima seición.
* Entá nes revistes científiques, el nome del autor d'un taxón cítase solo la primer vegada que se menta a dichu taxón. Exemplu:
 
* El nome d'un nuevu taxón tien d'atribuyise al autor o autores que realizaron la descripción válida o diagnosis d'esi taxón, anque la publicación de la diagnosis fuera realizada por otros autores.

* Cuando'l nome d'un taxón publicar conxuntamente por dos autores, dambos tienen de citase xuniendo los sos nomes cola pallabra «et» o'l símbolu «&». 

* Cuando l'autoría d'un nome científicu difier de l'autoría de la obra na cual foi válidamente publicáu, dambos autores son citaos frecuentemente conectándolos cola pallabra «in». En tales casos «in» y lo que sigue por detrás nun son parte de la cita del autor sinón de la cita bibliográfica y ye meyor omitilo, nun siendo que se deseye citar el llugar ónde'l nome foi publicáu.

* El nome d'un nuevu taxón ten de ser atribuyíu al autor o autores de la publicación na que la descripción válida apaez per primer vegada, anque'l nome atribuyir a un autor distintu. Puédese, sicasí, reconocer l'autoría del nome científicu inxertando la pallabra «*ex*» depués del mesmu, siguíu del nome del autor o autores de la descripción válida.

#### Abreviatura del autor

Nos taxones de plantes, los nomes de los autores citar de forma embrivida, d'alcuerdu a normes estandarizadas. Richard Kenneth Brummitt y C.E. Powell publicaron nel contestu de los estándares TDWG, en 1992, una nómina de les abreviatures de los autores de nomes científicos de plantes en conformidá coles normes provistes pol Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica. Tal nómina actualízase de cutio y faise pública nes páxines web de les organizaciones denominaes «International Plant Names Index» (IPNI; n'asturianu, Índiz internacional de nomes de plantes) y «*Index Fungorum*» (n'asturianu, «Índiz de fungos»).
La norma principal tocantes a l'abreviatura del nome del autor d'un nome científicu d'un taxón de plantes ye que l'abreviatura tien de ser abondo llarga como pa ser distintiva y tendría de terminar con una consonante que, nel nome completu, preciede a una vocal. Les primeres lletres del nome tienen d'aprovise ensin omisión pero una de les postreres consonantes puede amestase de ser necesariu. Exemplos:

### Taxones d'animales
Les normes y encamientos pa citar al autor o autores d'un taxón d'animales tópense descrites nel capítulu 11 del Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, que detállense de siguío:
* Nel casu de los taxones d'animales, la cita del autor ye opcional, a pesar de que ye d'usu corriente y recomendable. 
* Encamiéntase que se cite l'autor o autores polos sos apellíos y la fecha de la publicación. El nome del autor escríbese de siguío del nome del taxón ensin nengún signu de puntuación ente ellos, sacante los casos que se describen nel próximu puntu.

* Cuando una determinada especie camudar a un xéneru que nun ye l'orixinal (actu nomenclatural que se denomina «combinación») el nome del autor de la descripción y nome inicial asitiar ente paréntesis. L'añu, si cítase, tien d'asitiase nel mesmu paréntesis. 

* Si desea se puede citar tamién el nome del autor que realizó una nueva combinación.

* Si l'apellíu de dos o más autores puede dar llugar a tracamundios, van estremase tamién polos sos nomes, como en bibliografía científica. 

* Si l'apellíu del autor ta orixinalmente escritu ye un idioma que nun use l'alfabetu llatín, va debese transliterar.

### Taxones de bacteries
Les normes y encamientos pa citar al autor o autores d'un taxón de bacteries tópense descrites na seición 6 del Códigu Internacional de Nomenclatura de Bacteries.
* Na nomenclatura de les bacteries el nome del autor nun s'embrive —contrariamente a les normes de la nomenclatura botánica— y l'añu de publicación del taxón nun se dixebra del nome del autor por una coma, a diferencia de la norma de la nomenclatura d'animales. 

* Si l'alteración de la circunscripción d'un taxón o de los sos calteres diagnósticos modifica la naturaleza de dichu taxón, l'autor responsable pue ser indicáu pol agregáu de l'abreviatura «*emend.*» (del llatín «*emendavit*», enmendado) siguíu del nome del autor responsable del cambéu. Como por casu:

* Un nome que se caltién magar que'l tipu del taxón al qu'alude foi escluyíu, nun tien de ser referíu al autor orixinal sinón al autor que'l so conceutu o definición del taxón caltúvose. 

## Ver tamién
* Botánicos pola abreviatura del autor Botánicos por abreviatura 
* Zoólogos por abreviación de nome Zoólogos por abreviatura
* Taxonomía
* Auctorum

## Referencies

## Enllaces esternos
* [//species.wikimedia.org/wiki/Catalog:Taxon_Authorities/A Catálogu d'autores de taxones en Wikispecies]