Jean-Auguste-Dominique Ingres

**Jean-Auguste-Dominique Ingres**, más conocíu como **Dominique Ingres**, , foi un pintor francés.

Ingres nun ye, en sentíu estrictu, neoclásicu nin académicu, sinón un fervosu defensor del dibuxu. Resulta al empar clásicu, románticu y realista. Ingres constitúi un claru esponente del romanticismu tocantes a les temes, el trazu astractu y les tintes planes d'intensu coloríu. Dalgunes de les sos obres enmarcar nel llamáu «Estilu trovador», inspirándose nel ideal estéticu griegu y góticu, amás d'en les miniatures de los llibros d'hores de Fouquet. Igualmente, ye exemplu d'orientalismu, pos munchos de los sos cuadros, especialmente desnudos femeninos, tán apoderaos por un sentíu irreal del exotismo propiu del sieglu XVIII.

Amás de desempeñar como segundu violinista na orquesta del Capitoliu de Toulouse, tuvo la oportunidá de tocar en dellos recitales privaos entamaos por Paganini.

## Biografía
Nació en Montauban, en Tarn-et-Garonne. El so padre Jean Marie Joseph Ingres, escultor, pintor y decorador, supo reconocer nel so fíu'l talentu pictórico que tenía y rápido favoreció les sos aspiraciones artístiques. Con 11 años, ingresó na academia de Toulouse (1791) y formóse con maestros como'l pintor Roques y l'escultor Vigan. En 1796 dir a París pa estudiar so la direición de David, pero'l so fríu clasicismu nun encaxar nel ideal de guapura qu'él tenía, fundáu nes difíciles harmoníes de llinies y colores.

En 1801, ganó'l primer Premiu de Roma con *Aquiles recibiendo a los embaxadores de Agamenón*. Realizó numberosos dibuxos y semeyes: *La familia Riviére* (1805); *Granet*, *La formosa Celia*; *Napoleón entronizado* (1806). En 1806, Ingres colar a Roma, onde permaneció 18 años, y afayó a Rafael y el Quattrocento italianu que van marcar definitivamente'l so estilu. Estos años de trabayu van ser los más fecundos de la so carrera. A ellos pertenecen voluptuosos desnudos femeninos, ente los que cabo destacar *La bañista*; paisaxes, dibuxos, semeyes, y les composiciones históriques o relixoses trataes a la manera de les mitoloxíes históriques: *Xuana d'Arcu*, *La virxe de la hostia*, *Jesús ente los doctores*, *Cristu apurriendo a San Pedro les llaves del reinu* (1820) o *[[Xúpiter y Tetis]]*. Ta nel cenit del so arte, pero en Francia los sos cuadros pintaos n'Italia reciben acerbas crítiques, nun gusten, y Ingres decide quedase en Roma.

En 1813 casóse con Madeleine Chapelle, a la que dedicó la obra *Il fidanzamento di Raffaello*, na que'l pintor italianu incorpora a l'amante de Rafael, la famosa Fornarina. La cayida de Napoleón y les dificultaes económiques y familiares, signifiquen pa Ingres un periodu bastante míseru mientres el cual pintó con esganu tou aquello que se-y encargaba. En 1820 instalar en Florencia y, cola presentación en Francia del so llenzu *El votu de Lluis XIII*,(1824), realizáu pa la Catedral de Montauban, algamó un ésitu clamoroso nos salones de París. Foi nomáu Direutor de l'Academia de Francia en Roma, cargu que desempeñó de 1834 a 1840.

En 1841 tornó a París onde llogró una acoyida trunfal y encargóse-y la decoración de les vidreres de la Capiya de Notre Dame. En 1846 espunxo per primer vegada na Galería de Belles Artes, siendo de siguío nomáu miembru de la comisión xunto con Delacroix. En 1849 presentó la so dimisión motivada pol fallecimientu de la so esposa.

Por causa de una enfermedá que lu afectó a los güeyos, nel últimu periodu, Ingres viose obligáu a valise de dalgún de los sos collaboradores pa peracabar la parte secundaria de les sos obres, correspondientes al periodu maduru, carauterizáu pola busca d'una perfeición de les formes.

En 1852, Ingres casar por segunda vegada con Delphine Ramel. En 1862 foi nomáu senador.

La galería de semeyes que dexó constitúi un testimoniu bien pervalible de la sociedá burguesa del so tiempu, del espíritu y les costumes d'una determinada clase a la qu'él pertenecía, reflexando les virtúes y les sos llendes.

Ingres estudió música, disciplina na que tamién destacó. Mientres una temporada foi segundu violinista na orquesta del Capitoliu de Toulouse; d'esti *pasatiempu* provién la espresión francesa: *violon d'Ingres* (violín de Ingres).

Ingres morrió a los ochenta y siete años. Ta soterráu nel campusantu de Père Lachaise, París. La ciudá de Montauban dedicó-y un muséu instaláu nel so taller, el Muséu Ingres. Amaury Duval foi'l so primer alumnu.

## Obra

La so obra estrémase, esencialmente, en tres xéneros:
* La pintura histórica, sobremanera a partir de la so estancia n'Italia. A manera d'exemplu, *[[Xuana d'Arcu na coronación de Carlos VII]]* (1854, Muséu del Louvre, París). Nestes obres Ingres siguió l'estilu de David. *La muerte de Leonardo da Vinci* (1818, Petit Palais, París) ye un exemplu d'esti estilu trovador adoptáu por Ingres dientro d'esti xéneru. Otru exemplu d'esta dómina ye *La imposición del Toisón d'Oru a Carlos Miguel Fitz-James Stuart y Silva, XIV duque d'Alba y VII duque de Berwick* (Madrid, Palaciu de Liria), única pintura so caltenida n'España. Otru exemplu ye *[[L'apoteosis de Homero]]* (1827, Louvre).

* Les semeyes, anque él consideró esti xéneru como menor mientres la so mocedá. Exemplos: el de *[[Mademoiselle Caroline Rivière]]* (1806, Louvre), el de *[[Monsieur Bertin]]* (1832, Louvre) o *[[Madame Moitessier]]* (1856) (Galería Nacional de Londres). Ingres convertir nel retratista refináu de la nobleza y l'alta burguesía, qu'aportara al poder mientres la monarquía de xunetu.

* Los desnudos femeninos, de llinies tropezoses, dibuxu exactu y pureza de formes. Dalgunes de les sos obres más importantes son:
** El so *[[La gran bañista|Gran bañista]]* (llamada *[[La bañista de Valpinçon]]*, 1808, Louvre), recuerda a los llenzos de David mientres la Revolución; ufierta'l torso d'un desnudu femenín con un gran refinamientu de contornes y de colores, la muyer ta allumada polos reflexos difusos de la toalla y del turbante que parte con llinies arabesques. Esta bañista ye la primera d'una serie que va realizar a lo llargo de tola so carrera.
** *[[La gran odalisca]]* (1814, Louvre), foi encargada como un medallón pa la dormilona de Nápoles (1808, perdíu). Representa a la muyer d'un harén recostada voluptuosamente nun diván, con una pose que recuerda a Madame Récamier, de David, de la que Ingres pintó los accesorios. Ye exemplu del estilu orientalista de Ingres.
** *[[El bañu turco]]* (1862, Louvre), representa un grupu de muyeres desnudes nun harén.

## Galería

Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|*Napoleón nel so tronu imperial*, 1806, oleu sobre llenzu, 259 x 162 cm, Muséu del Exércitu, París
Charles X In 1829.jpg|*Carlos X* (1829)
Jean-Auguste-Dominique Ingres - Comtesse d'Haussonville - Google Art Project.jpg|*Louise de Broglie, condesa de Haussonville*, 1845, oleu sobre llenzu, 131,8 x 92 cm, coleición Frick, Nueva York.
Ingres coronation charles vii.jpg|*[[Xuana d'Arcu na coronación de Carlos VII]]*, 1854.
Jean_Auguste_Dominique_Ingres_-_The_Spring_-_Google_Art_Project_2.jpg|*[[La fonte (Ingres)|La fonte]]*, 1856.
Jean-Auguste-Dominique Ingres - La Baigneuse Valpinçon.jpg|*[[La bañista de Valpinçon]]*, 1808, Louvre
Júpiter y Tetis, por Dominique Ingres.jpg|*[[Xúpiter y Tetis]]*, 1811, Musée Granet en Aix-en-Provence
Jean-Auguste-Dominique INGRES - Tu Marcellus Eris - Musée des Augustins - RO 124.jpg|*[[Virgilio llee la Eneida a Livia, Octavia y Augusto]]* (1812), Muséu de los Agustinos, Toulouse
NiccoloPaganini.jpeg|*Semeya de [[Niccolò Paganini]]*, 1819
Ingres Princess Albert de Broglie.jpg|*Princesa Albert de Broglie, nacida Joséphine-Eléonore-Marie-Pauline de Galard de Brassac de Béarn*, 1853, Muséu Metropolitanu d'Arte
Dominique Ingres - Mme Moitessier.jpg|*[[Madame Moitessier]]*, 1856, National Gallery de Londres
Jean-Auguste-Dominique Ingres - Oedipus and the Sphinx - Walters 379.jpg|*Edipo y l'Esfinxe*, 1864, 105.5 x 87 cm, Muséu Walters
Louis-Francois Bertin.jpg|*[[Monsieur Bertin]]*, 1832, 116 x 96 cm, Louvre.
Jean-Paul Flandrin - Odalisque with Slave - Walters 37887.jpg|*Odalisca con esclava*, 1842, 76 x 105 cm, Muséu Walters.
Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|*Ruggiero lliberando a Anxélica*, 1819, 147 x 190 cm, Louvre, episodiu del *[[Orlando furiosu]]* de Ludovico Ariosto.
The Envoys of Agamemnon by Ingres.jpg|*Los unviaos de Agamenón*, 1801, École des Beaux-Arts, París
Homère déifié, dit aussi L'apothéose d'Homère - Jean-Auguste Dominique Ingres - Musée du Louvre Peintures INV 5417 ; C 196.jpg|*[[L'apoteosis de Homero]]* (1827), Muséu del Louvre, París.
Jean-auguste-dominique ingres, romolo, vincitore di acron, porta il bottino nel tempio di giano, 1812, 00.jpg|*[[Rómulo lleva al templu de Xúpiter les armes del vencíu Acrón]]* (1812), Escuela de Belles Artes (París)
Musée Ingres-Bourdelle - Le songe d'Ossian, 1813 - Ingres - Joconde06070001439.jpg|*[[El suañu de Ossian]]* (1813), Muséu Ingres, Montauban


## Posteridá

Ingres tuvo dellos discípulos direutos, el más conocíu Théodore Chassériau, pero la so influencia dexóse sentir tamién ente los meyores impresionistes y Edgar Degas tenía más de venti cuadros del pintor.

Nel Salón de Seronda de 1905 realizóse una esposición de l'aresta Jean-Auguste-Dominique Ingres

Nel sieglu XX, Pablo Picasso tomó pa dalgunos de los sos cuadros referencies de Ingres, cuantimás pa *La gran odalisca a partir de Ingres* pintada en 1907. N'otru estilu, Man Ray retomó la tema de los torsos desnudos nel so *Violón de Ingres* (1920), fotografía d'una modelu esnuda sobre la cual trazó les llinies del instrumentu musical.

## Referencies

## Enllaces esternos