José María Bocanegra

**José María de los Dolores Francisco Germán del Espíritu Santu Bocanegra y Villalpando**  foi un políticu, abogáu, economista, escritor ya historiador mexicanu que s'estremó por desempeñase de volao como Presidente Interín de Méxicu nel añu de 1829 en sustitución de Vicente Guerrero.

## Primeros años y estudios
Nació'l 25 de mayu de 1787 na facienda del Llabor de la Troje, Calvillo, Intendencia de Zacatecas (actual Aguascalientes. Foi'l mayor de los cuatro fíos – Ramón, María Guadalupe y Francisca – de Félix Bocanegra y Manuela Villalpando.

La so mocedá trescurrió nes ciudaes de Aguascalientes y Guadalaxara. Realizó los sos estudios de xurisprudencia na ciudá de Méxicu onde se matriculó en San Ildefonso, sede de la Real y Pontificia Universidá de Méxicu, antecesora a la UNAM. Nesa casa d'estudios recibir d'abogáu, amás d'economista ya historiador.

## Carrera política
Nos últimos años de la Nueva España, Bocanegra llaborió na Real Audiencia y foi miembru honorariu del Colexu d'Abogaos. Xuntar al Plan d'Iguala y en xineru de 1822 foi electu Diputáu nel Primer Congresu Constituyente, ayudando na creación de la Constitución de 1824. Sofitó decididamente l'ascensu d'Agustín de Iturbide al tronu, pero oponer al exerciciu abusivu del poder.

El 26 de xineru de 1829 foi nomáu ministru de Rellaciones Interiores y Esteriores na alministración del xeneral Guadalupe Victoria. A partir del 1 d'abril d'esi mesmu añu, caltuvo dichu cargu mientres el gobiernu de Vicente Guerrero. El 17 d'avientu d'esi mesmu añu, el vicepresidente Anastasio Bustamante llevantar n'armes contra'l presidente Vicente Guerrero, quien pidió autorización al Congresu pa dixebrase del poder y asumir el mandu del exércitu que tenía d'acabar cola rebelión de Bustamante. Bocanegra fíxose entós cargu de la Presidencia, de manera interina, por designación de la Cámara'l 16 d'avientu del mesmu añu.

## Presidencia en 1829
El 16 d'avientu del añu de 1829 Bocanegra asumió la presidencia, ostentándola hasta'l 23 d'avientu. siete díes duró'l so gobiernu, porque la nueche del 22, la guarnición de la ciudá de Méxicu remontóse a favor de Bustamante y avanzó sobre Palaciu Nacional. El primer intentu de los insurrectos, al mandu del xeneral Luis Quintanar, por tomar el Palaciu falló; entós los alzaos arrodiaron l'edificiu, y tres un curtiu intercambiu de disparos, onde llegaron inclusive a tirar granaes d'artillería sobre él, Bocanegra rindióse. Al apaecer la bandera blanca, símbolu de la so rindición, José María mandó abrir les puertes de Palaciu.

Depués axuntóse'l Conseyu de Gobiernu y decidieron llamar al presidente de la Suprema Corte de Xusticia, el llicenciáu Pedro Vélez, nomándo-y como acomuñaos a Luis Quintanar y al políticu Lucas Alamán. Bocanegra robló'l so arrenunciu y retiróse por un tiempu, a la vida privada.

Esi mesmu día, por aciu un alcuerdu del conseyu de gobiernu, fíxose cargu del executivu un triunviratu encabezáu por Pedro Vélez, Presidente de la Suprema Corte de Xusticia xunto a Luis Quintanar y Lucas Alamán.

## Años posteriores y muerte
Ensin una verdadera vocación política, Bocanegra asítiase nos puestos más importantes dientro de la xurisprudencia Mexicana, ensin fines ambiciosos. Sería ministru de Facienda nes alministraciones del doctor Valentín Gómez Farías y con Antonio López de Santa Anna. Foi nomáu nuevamente por Santa Anna, ministru de Rellaciones, exerciendo'l cargu de 1841 a 1842, en 1843 y en 1844. Ocupó'l mesmu puestu, mientres los gobiernos de Nicolás Bravo y Valentín Enrío. Tamién fungió como presidente de la Suprema Corte de Xusticia de la Nación ente 1839 y 1841.

En 1844 retirar de la vida política pa dedicase a exercer el so oficiu como abogáu. La fama de Bocanegra nun se consagró como presidente, algamar como historiador, pos al él debe unu de los llibros clásicos pa entender el sieglu XIX: *Memories pa la historia de Méxicu independiente, 1822-1846*.

Finó na so casa, asitiáu no que güei ye la esquina d'Isabel la Católica y Tacuba, na villa de San Ángel el 23 de xunetu de 1862 a la edá de 75 años. Los sos restos reposen nel templu parroquial de San Ángel, Ciudá de Méxicu. El so sobrín, Francisco González Bocanegra, autor del Himnu Nacional Mexicanu, morrió un añu primero qu'él escondíu nel suétanu del llicenciáu José María Bocanegra.

Tuvo casáu con María de Jesús Carranco; con quien procreó trés fíos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía.
* Biografía.