open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bistorta macrophylla

***Bistorta macrophylla*** ye una especie del xéneru *[[Bistorta]]* nativa de les rexones montascoses del oeste de China, Gansu, Sichuan, Guizhou, Henan, Hubei, Qinghai, Shaanxi, Xizang, Tíbet, Yunnan), Paquistán, Bhutan, Norte de (Himachal Pradesh, Uttarakhand) y oeste d'India (Ghats occidentales) y Nepal.

## Usos
En Nepal, los sos rizomas son ensugaos y usaos na alimentación.

N'India (Uttarakhand), les sos fueyes son usaes na medicina tradicional pa tratar les firíes. Una pasta fecho col raigaños, se les dá a los neños pa tratar problemes d'estómagu.

## Propiedaes
(-)-Epicatechin-5-O-beta-D-glucopyranoside, (+)-catequina-7-O-beta-D-glucopiranosida, 1-(3-O-beta-D-glucopyranosyl 4,5-dihydroxy-phenyl)-ethanone, (-)-epicatechin, acedu clorogénico y ácidu gálico pueden atopase na especie.

## Taxonomía
*Bistorta macrophylla* describióse por (D.Don) Sojak y espublizóse en *[[Preslia]]* 46(2): 152. 1974.
;Sinonimia:
* *Persicaria macrophylla* (D.Don) Cubey
* *Polygonum macrophyllum* D. Don
* *Bistorta sphaerostachya* (Meisn.) Greene
* *Polygonum sphaerostachyum* Meisn.

## Ver tamién
* *[[Persicaria bistorta]]*, ye una especie similar descrites n'Europa, que puede ser un sinónimu de *B. macrophylla*
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Enllaces esternos

* ars-grin.gov
* efloras.org
Bituminaria morisiana

***Bituminaria morisiana*** ye una especie de planta perennifolia perteneciente a la familia de les fabacees, orixinaria de la cuenca mediterránea.

## Propiedaes
Los pterocarpanos bitucarpin A y B pueden aisllase a partir de les partes aérees de *B. morisiana*, erybraedin C de les fueyes] y morisianina ta aisllada de les granes.

## Taxonomía
*Bituminaria morisiana* describióse por (Pignatti & Metlesics) Greuter y espublizóse en *[[Willdenowia (revista)|Wildenowia]]* 16(1): 108. 1986.
;Sinonimia:
* *Psoralea morisiana* Pignatti & Metlesics

## Ver tamién
* Xardín Montano Linasia en San Benedetto, Iglesias, Province of Carbonia-Iglesias, Sardinia, Italy
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Bituminaria morisiana'' on www.ubio.org
Blinkworthia convolvuloides

**Blinkworthia** ye un xéneru botánicu monotípicu de plantes con flores perteneciente a la familia de les convolvulacees. La so única especie: *Blinkworthia convolvuloides*, ye orixinaria de China y Myanmar. 
## Descripción
Son plantes trepadores, maderices. Los tarmos algamen un tamañu de 12 m de llargu. Les cañes son flexuosas, delgaes, strigosas o con vellosidaes. Peciolu de 3-4 mm; Llimbu elípticu a oblongo, de 3-5 X 1-1,8 cm, fueyes coriacees, abaxialmente strigosas, adaxialmente glabres, base arrondada, ápiz obtusu y mucronuláu. Pedicelo curváu, 8-10 mm, glabro. Corola de color blancu, verde pálidu o mariellu, 1,7-2 cm. El frutu ye una baga ovoide, de 8-10 mm de diámetru. Granes 1-4, ovoides, glabres.
## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en carbes, montes de sabana; a una altitú de 400-600 (-2500) metros en Guangxi, Yunnan de China y en Myanmar.
## Propiedaes
Los raigaños y les fueyes utilícense llocalmente pal tratamientu de dolores d'estómagu.
## Taxonomía
*Blinkworthia convolvuloides* describióse por David Prain y espublizóse en *[[Journal of the Asiatic Society of Bengal]]* 63(2): 91. 1894.
;Sinonimia:
* *Blinkworthia discostigma* Hand.-Mazz. 
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 1995. Flora of China (Gentianaceae through Boraginaceae). 16: 1–479. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
Blakiella bartsiifolia

***Blakiella*** ye un xéneru monotípicu de plantes yerbácees, perteneciente a la familia Asteraceae. La so única especie: *[[Blakiella bartsiifolia]]*, ye orixinaria del pandorial de Venezuela en Mérida.
## Descripción
Esta especie ye una yerba perenne que produz dellos tarmu ensin ramificar d'hasta 30 centímetros d'altor a partir d'una base maderiza. Les fueyes tán recubiertes de tricomas glandulares que tienen gotes de exudáu pegañosu, que ye probablemente de proteición contra la radiación solar. Les cabeces de les flores contienen les flores marielles. Esta planta producir n'hábitat de pandorial d'altu monte, apoderándose en pequeñes acumuladures de materia orgánico nes fisuras predreses y resquiebros.

## Propiedaes
*Blakiella bartsiifolia* contién nes sos fueyes dos flavonoides y un diterpeno labdánico.

## Taxonomía
*Blakiella bartsiifolia* describióse por (S.F.Blake) Cuatrec. y publicáu nel *[[Webbia]]* 24(1): 41. 1969.
;Sinonimia:
**Podocoma bartsiaefolia S.F.Blake* (Cabrera) G.L.Nesom
## Referencies

## Bibliografía
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. 1–860. In O. Hokche, P. E. Berry & O. Huber Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
# Luteyn, J. L. 1999. Pandoriales, a checklist of plant diversity, geographical distribution, and botanical literature. Mem. New York Bot. Gard. 84: viii–xv, 1–278.
Blumea balsamifera

***Blumea balsamifera*** o **sambong**, ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les asteracees.Alcuéntrase nel trópicu y subtrópico d'Asia, incluyendo'l subcontinente indiu y el sureste d'Asia. Trátase d'una yerba que crez a lo llargo de les carreteres y en praos.
## Descripción
La planta ye una yerba bien arumosa que crez alta y arguta. El so altor varia dende 1,5 hasta 3 metros, con tarmos que crecen hasta 2,5 centímetros de diámetru. 
## Propiedaes
Ye un anti-urolitiasis y actúa como un diuréticu. Utilizar p'ayudar al tratamientu de los trestornos del reñón. Les fueyes del Sambong tamién pueden utilizase pa tratar los resfriaos y la hipertensión leve. Puesto que ye un diuréticu, esta melecina a base de yerbes ayuda a esaniciar l'escesu d'agua y sodiu (sal) nel cuerpu. 

Indicaciones: Desobstruyente, expectorante, escuédigu, sudoríparu, carminativo, astrinxente, vermífugo y arumosu.

## Taxonomía
*Blumea balsamifera* describióse por Augustin Pyrame de Candolle y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 5: 447. 1836. El basiónimu ye *[[Coniza balsamifera]]* L., *Sp. Pl.*, ed. 2. 2: 1208, 1763https://biodiversitylibrary.org/page/11834595.
;Sinónimos:
**Baccharis salvia* Lour.
**Conyza balsamifera* L. basiónimu
**Pluchea balsamifera* (L.) Less.
**Baccharis balsamifera* Stokes 
**Baccharis gratissima* Blume ex DC. 
**Blumea appendiculata* DC. 
**Blumea balsamifera var. microcephala* Kitam.
**Blumea grandis* DC. 
**Blumea zollingeriana* (Turcz. / Sch.Bip.) C.B.Clarke
**Conyza appendiculata* Blume 
**Conyza saxatilis* Zoll. ex C.B.Clarke 
**Pluchea appendiculata* (DC.) Zoll. & Moritzi

## Referencies

## Enllaces esternos

*''Blumea balsamifera'' n'Herbal Medicine
Bobgunnia madagascariensis

***Bobgunnia madagascariensis***, tamién llamáu la planta de frijol culiebra, ye una especie de lleguminosa na familia Fabaceae.

## Descripción
*Bobgunnia madagascariensis* ye un pequeñu árbol de fueya caduca, qu'algama un tamañu de 3-4 m d'altor. La planta cunta con grandes vaines que se converten a escures cuando tán madures.

## Ecoloxía
Les canesbes de *[[Abantis zambesiaca]]* aliméntense de *B. madagascariensis*.

## Toxicidá
*Bobgunnia madagascarensis* ye toxica.

### Applicaciones

El venenu compuestu de les granes turraes de *Bobgunnia madagascariensis* y les coraes del escarabayu *[[Diamphidia nigroornata]]* aplicar a les fleches de los bosquimanos. Granes, frutos y corteza del tarmu tamién s'utilicen na pesca por envelenamientu n'África.

## Química
L'estractu metanólico del frutu de *B. madagascariensis* contién una tetraglycosida saponina.

La corteza del raigañu de *B. madagascariensis* contién quinometano diterpenos

La vaina de la grana contién dos saponinas acedes, El rendimientu del estractu metanólico de la vaina ye altamente glicosilada flavonoides (glucósidos de kaempferol y quercetina)

Los estractos de cloroformu y metanol crudu de la corteza del tarmu de la planta amuesen una fuerte actividá antialimentaria contra la plaga del productu almacenáu contra l'insectu del maíz *[[Tribolium castaneum]]* con dos compuestos, metilparabeno y lupeol, que fueron identificaos nestos estractos.

Otros compuestos en *S. madagascariensis* son (-)-maackiain, (-)-medicarpin, gypsogenin 3-O-rhamnosylglucuronide, (-)-homopterocarpin, pterocarpin, 4-methoxymedicarpin, 4-methoxymaackiain, 4-methoxyhomopterocarpin, 4-methoxypterocarpin, anhydrovariabilin y coumestrol dimethyl ether.

## Taxonomía
*Bobgunnia madagascariensis* describióse por (Desv.) J.H.Kirkbr. & Wiersema y espublizóse en *[[Brittonia]]* 49(1): 7. 1997.
;Sinonimia:
* *Swartzia madagascariensis* Desv.
* *Swartzia marginata* Benth.
* *Swartzia sapini* De Wild.
* ''Tounatea madagascariensis (Desv.) Baill.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lorantacees

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Kirkbride, J. H. J. & J. H. Wiersema. 1997. Bobgunnia, a new African genus of tribe Swartzieae (Fabaceae, Faboideae). Brittonia 49(1): 1–23.

## Enllaces esternos
Boesenbergia rotunda

***Boesenbergia rotunda***, conocida como **jengibre chinu**, ye una planta melecinal y culinaria de China y sureste d'Asia. N'inglés, el raigañu llamóse tradicionalmente **Fingerroot**, porque'l rizoma asemeyar a los deos que crecen fuera d'una pieza central.

## Descripción
Ye una planta yerbácea qu'algama un tamañu d'aproximao 50 cm d'altor. El so rizoma ye de color mariellu brillante, oval, bien sabrosu, y emite raigaños fuertes. Les fueyes, 4 o 5, tienen una nervadura colorada, lígula con 2 ranuras d'aproximao 5 mm, pecíolus 7-16 cm de llargu, que formen una canal, la llámina eliptica, ye de color verde en dambes superficies, de 25 -50 × 12.7 cm. La flor remanez dende l'interior de la espata. Les flores son fragantes.

## Propiedaes
Na cocina tailandesa ye llamáu *krachai* (thai|กระชาย). Alcuéntrase xeneralmente en vinagre o conxeláu. Dacuando confundir con galangal menor (*[[Alpinia officinarum]]*), que tamién ta na familia Zingiberaceae. En Manipuri, llámase Yai-macha y el raigañu utilizar nel tratamientu de l'amigdalitis y problemes gástricos. El polvu del raigañu utilizar en casu de disentería.

## Taxonomía
*Boesenbergia rotunda* describióse por (L.) Mansf. y espublizóse en *[[Kulturpflanze]]* 6: 239. 1958.
;Etimoloxía:
***Boesenbergia***: nome xenéricu que foi dau por Carl Ernst Otto Kuntze n'honor de la so hermana Clara y el so home Walter Boesenberg.

;Sinonimia:
* *Boesenbergia pandurata ([[Roxb.]]) [[Schltr.]]
* *Curcuma rotunda* [[L.]]
* *Kaempferia pandurata* [[Roxb.]]
* *Boesenbergia cochinchinensis* (Gagnep.) Loes.
* *Gastrochilus panduratus* (Roxb.) Ridl. 
* *Gastrochilus rotundus* (L.) Alston 
* *Kaempferia cochinchinensis* Gagnep. 
* *Kaempferia ovata'' Roscoe

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les zingiberacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* Gernot Katzer's spice dictionary - Fingerroot 
*
Bolusanthus speciosus

***Bolusanthus*** ye un xéneros de planta melecinal con una única especie: *[[Bolusanthus speciosus]]*  (Bolus) Harms , perteneciente a la familia Fabaceae. Ye orixinaria d'África meridional y tropical.

## Descripción
Ye un árbol decorativu, de pequeñu y medianu tamañu, de fueya caduca, dexando cayer les sos fueyes namái por un curtiu periodu na primavera. L'árbol tien de normal tarmos múltiples, pero puédese podar pa formar un solu renuevu. La corteza del tarmu ye de color marrón gris, aspra y sedada fondamente. Les fueyes, que tán dispuestes n'espiral, tán suspendíos de les cañes cayíes. Les flores son colgantes de color azul-malva, fragantes, y cuelguen de les cañes en recímanos, de cutiu cubriendo tol árbol. El tiempu de floriamientu ye d'agostu a avientu (primavera y branu). Les flores son siguíes pola fruta, vaines marrones, que cuelguen de les cañes en recímanos, y nunca se parte pa lliberar les sos granes. 

Al ser un árbol protexíu nel sur d'África, los especímenes monteses nun puede esaniciase, amenorgar o estropiar.

## Cultivu
Arrobinar por grana dende fines d'iviernu, granando ente unu y tres meses. Cultívase en suelu arenosu o magrizu, ricu y bien drenáu, en solana, al abellugu de xelaes. Escepcionalmente aguanta al fríu. Tien de llantase nun fuexu de siquier un metru cúbicu. Nos primeros años regar abondosu y regularmente. Les plantes nueves aguanten mal los tresplantes.

## Otros usos
La madera, acoloratada, ye bien dura y resistente, a prueba d'inseutos.

La madera, ye bien buscada polos carpinteros pa faer muebles. Funciona bien nel tornu, convirtiéndose en formoses llámpares y otros artículos. Los tarmos rectos son bien duros, resistentes a les termites y utilízase pa postes pa barganales. 

Los raigaños utilícense medicinalmente pa solliviar los problemes d'estómagu y la corteza interna usar pa tratar los calambres abdominales. Tamién tien un escelente potencial como un árbol p'axardinar y llantar nel xardín de la so casa.

## Distribución
Distribúise per Mozambique, Zambia, Zimbabue, Botsuana, Sudáfrica en Natal y Transvaal y en Suazilandia.

## Taxonomía
*Bolusanthus speciosus* describióse por (Bolus) Harms y espublizóse en *[[Repertorium Specierum Novarum Regni Vegetabilis]]* 2: 15. 1906.
;Sinonimia:
**Lonchocarpus speciosus* Bolus (basionym)

## Ver tamién
*Llista d'árboles autóctonos de Sudáfrica

## Referencies

## Bibliografía
* Repertorium Specierum Novarum Regni Vegetabilis. Centralblatt für Sammlung und Veroffentlichung von Einzeldiagnosen neuer Pflanzen. [Edited by Friedrich Fedde]. Berlin 2:15. 1906
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Data from 07-Oct-06]. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?7308
* AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique

## Enllaces esternos

*''Bolusanthus speciosus'' en Plantzafrica
Bombax ceiba

***Bombax ceiba***, **Algodoneru coloráu** ye un árbol de la familia de les malvacees, xéneru *[[Bombax]]*.

## Llocalización
Esti árbol pudiera tener el so orixe na India, pero alcuéntrase plantáu llargamente por Malasia, Indonesia, sur de China, Ḥong Kong y Taiwán. Según los escritos chinos, el rei de Nanyue, Chiu To, regaló-y un árbol al Emperador de la dinastía Han nel sieglu II e.C.

## Descripción
El *Bombax ceiba* ye un árbol de clima tropical, que tien un tueru recto y espodao. Tienen fueyes caduques que les pierden pel iviernu. Flores coloraes con 5 pétalos, qu'apaecen na primavera, primero que salgan les fueyes. Cuando s'abrir los pulgos de los frutos tienen fibres paecíes al algodón. El so tueru tien escayos cola cuenta de defensa ante los ataques de los animales. Anque'l so tueru a la primer vista paez bonu como fonte de madera, sicasí la so madera ye demasiáu blanda pa esta finalidá. 

El *algodón* nos pulgos usábase como un sustitutu del verdaderu algodón. Les sos flores son unu de los ingredientes que s'inclúin nel té chino de yerbes.

En Guangdong conozse esti árbol como: *muk min* (木綿, llit. madera d'algodón) o *hung min* (紅綿, llit. algodón colorao). Tamién se-y conoz como: Ying Hung Shue (英雄樹, llit. árbol héroe), pol so tueru rectu y espodáu. 

La flor d'esti árbol ye la flor emblema de Cantón y de Kaohsiung.

## Propiedaes

Indicaciones: ye emético, astrinxente, demulcente. Úsase'l raigañu.

Otros usos: Usáu poles sos fibra celulósicas, que la so cuévanu central enllenar d'aire lo que-y da al material gran flotabilidá (por casu pa rellenu de salvavides).

## Taxonomía
*Entandrophragma angolense* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 511. 1753.
;Sinonimia:
* *Bombax aculeatum* L. 
* *Bombax heptaphyllum* Cav. 
* *Bombax malabaricum* DC. 
* *Bombax thorelii' Gagnep. 
* *Bombax tussacii* Urb. 
* *Gossampinus malabarica* Merr. 
* *Gossampinus rubra* Buch.-Ham. 
* *Gossampinus thorelii* Bakh. 
* *Melaleuca grandiflora* Blanco * 
*Salmalia malabarica'' (DC.) Schott & Endl

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les malvacees

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Flora of China Editorial Committee. 2007. Fl. China 12: 1–534. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
## Enllaces esternos
Borassus flabellifer

***Borassus flabellifer***, L., ye una especie botánica perteneciente a la familia de les palmeres (Arecaceae).

## Descripción

Ye un árbol robezu que puede vivir 100 años o más y algamar un altor de 30 m, con un dosel de delles docenes de fueyes con 3 metros d'anchu. L'estípite que s'asemeya al del cocu, ta arrodiáu de los repulgos producíos poles fueyes desprendíes. Les palmes nueves crecen amodo, acelerando la crecedera darréu. El so patrón de crecedera, el so gran tamañu y los sos vezos de llimpieza faen d'ella una especie curiosa pa formar bellos paisaxes. 

El frutu tien de 10 a 25 cm de diámetru, tien un pulgu negru, y apaez en grupos. La parte cimera de la fruta tien de cortase p'atopar la duce magaya que contién trés granes, esta ye tresllúcida de color blancu maciu, similar a la del lichi, pero'l sabor ye más nidiu y nun hai nengún buecu. La magaya carnosa ta cubierta con una fina piel de color marrón. 

## Distribución
Alcuéntrase nel sureste d'Asia en Camboya, India, Sri Lanka, Myanmar, Tailandia, Indonesia, Malasia y Papúa Nueva Guinea.

## Usos
La madura capa esterior de fibra de les frutes tamién puede comese cruda, fervida, asada o azucarada. Amás, la cazumbre del árbol tómase como un llaxante, los valores y les melecines atribuyéronse-y a otres partes de la planta. 

Indicaciones: Refrigerante, demulcente, nutritivu. El raigañu ye considerada llixeramente venenosa.
## Simbolismu cultural

Ye l'árbol oficial de Tamil Nadu. Bien respetáu na cultura tamil, que lu llama "karpaha" o árbol celestial, porque toles sos partes ensin esceición tienen un usu. La palma de Palmira ye un árbol símbolu natural de Camboya, que crecen cerca del templu d'Angkor y crez en tol país. 

Tamién ye bien común en Tailandia, especialmente nel nordeste o provincia d'Isan onde ye una parte omnipresente del paisaxe.

## Taxonomía
*Borassus flabellifer* describióse por (Carolus Linnaeus) y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 1187, nel añu 1753.
;Sinonimia:
* *Borassus flabelliformis*  L. 
* *Borassus sundaicus* Becc. 
* *Borassus tunicatus* Lour. 
* *Lontarus domestica* Gaertn. 
* *Pholidocarpus tunicatus* (Lour.) H.Wendl.

## Nome común

## Ver tamién
* Sitala (gasterópodu)
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Descripción de les arecacees

## Referencies

## Bibliografía
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
#Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# ORSTOM. 1988. List Vasc. Pl. Gabon Herbier National du Gabon, Yaounde.
# Flora of China Editorial Committee. 2010. Fl. China 23: 1–515. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
## Enllaces esternos

* The Hindu: Delicious Summer Fruit 
* The Hindu: Slurp! It's Nungu season  
* Tamil Nadu Palm Products Development Board
* The sugar palm on Confirel website
* http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Borassus.html
Boronia megastigma

***Boronia megastigma*** ye una especie d'arbustu na familia de los cítricos conocida pol nome común de **boronia parda** (brown boronia). Ye una de les varies especies de *[[Boronia]]* cultivaes pol so arume intensa y curiosa. Ye la principal especie de *Boronia* fonte d'aceites esenciales, mientres el so pariente *[[Boronia heterophylla]]* ye más cultiváu como planta ornamental arumosa.

## Descripción
*Boronia megastigma* ye un pequeñu arbustu que pue algamar un metru d'altor máximu. Les fueyes estreches, grueses y lliniales tán dispuestes en verticiloss alredor de les cañes del tarmu. Éstes son verde escures y glandulares, y tán arumaes, pero ye la flor de la planta la que ye acobiciada polos sos aceites. Tolos órganos de la flor contienen glándules aceitoses y la so actividá ye considerable mientres l'estigma ye receptivu al polen, lo cuál suxer que la producción d'arume puede sirvir p'atraer polinizadores tales como inseutos. Na planta montesa, cada flor mide aproximao un centímetru d'anchu y tien forma de copa la cuál ye parda o púrpura-acoloratada al esterior y mariellu brilloso per adientro. Esisten delles variedaes cultivaes que dan flores de distintos colores.

## Propiedaes
Los dos principales compuestu d'arume compuestu d'arumes del aceite d'ésta especie son β-ionona y acetato de dodecil. L'aceite usar n'arumes y como un aditivu n'alimentos que realza los sabores frutales.

## Taxonomía
*Boronia megastigma* describióse por Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck y espublizóse en *[[Plantae Preissianae]] 2: 227*, nel añu 1848.
;Sinonimia:
**Boronia megastigma var. aurea* auct. 
**Boronia tristis* Turcz.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Association for Societies for Growing Australian Plants
* ''Boronia'' Agriculture Handbook
* The Carotenoids of ''Boronia'' spp.
Boscia albitrunca

***Boscia albitrunca***, **l'árbol de los pastores** o, como-y llamen los ingleses (*sheperd's tree*), *witgat* o *witgatboom* en afrikáner y *xukutsi* en tswana, ye un árbol bien común nes zones seques del sur d'África, polo que tamién se-y llama *l'árbol de la vida*, como sostén tantu d'humanos como d'animales.

## Descripción
Trátase d'un árbol pequeñu o de mediu tamañu qu'algama de 5 a 7 metros a lo más, de copa trupa y arrondada. El tueru ye llisu y el so color bazcuya del blancu abuxáu al amarellentáu (d'ende'l nome de la especie: albitrunca “de tueru blancu”). Les fueyes, d'un tonu verde buxu, de 20 a 50 mm de llargor y de 6 a 25 mm d'anchor máximo, son llanceolaes, col ápiz arrondáu y el peciolu bien curtiu. Les flores, pequeñes y bien golioses, formen recímanos trupos nes cañes d'una tonalidá verde amarellentada de xunetu a payares. Nun tienen pétalos y miden unos 3 mm. El frutu, globular, amarellentáu y llisu, tien 10 mm de diámetru y da llugar a una grana per cabeza.

## Distribución
Crez en zones seques del sur d'África, n'Botsuana, Zambia, Zimbabue, Mozambique y Sudáfrica. Ta consideráu unu de los árboles importantes pol so usu del Kalahari.

## Usos
Numberosos animales esgamoten l'árbol, ente ellos xirafes, oryx, kudos, oveyes, cabres y vaques, de manera que siempres apaez desramáu pela so parte inferior. Nel casu del ganáu doméstico, hai que tener curiáu cola cantidá de fueyes que comen, pos dan mal gustu a la carne y a la lleche. Tamién alimenta a les canesbes de delles caparines. El fervinchu de les fueyes sirve pa tratar infeiciones nos güeyos de les vaques.

El raigañu machucada puede comese y úsase como sustitutu del café. Tamién sirve pa faer una bébora llixeramente alcohólico y aplícase nes hemorroides. Los frutos usar pa otres enfermedaes y les flores sirven como condimento. La madera sirve pa faer instrumentos de cocina.

## Interacciones bióticas
***Boscia albitrunca*** foi reportada como planta hospedera de les caparines *[[Belenois zochalia]]*, *[[Colotis agoye]]*, *[[Colotis antevippe]]*, *[[Belenois aurota]]*, *[[Colotis celimene]]*, *[[Belenois creona]]*, *[[Appias epaphia]]*, *[[Pinacopteryx eriphia]]*, *[[Colotis eris]]*, *[[Colotis euippe]]*, *[[Colotis evenina]]*, *[[Colotis regina]]*, *[[Colotis subfasciatus]]*.

## Taxonomía
*Boscia albitrunca* describióse por (Burch.) Gilg-Ben. y espublizóse en *[[Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie]]* 53: 212. 1915. 
;Etimoloxía:
***Boscia***: nome xenéricu que que foi dau n'honor del botánicu Louis-Augustin Bosc d'Antic.

***albitruncata***: epítetu llatín que significa "blancu truncáu"
;Variedá aceptada:
* *[[Boscia albitrunca var. albitrunca]]*
;Sinonimia:
**Capparis albitrunca* Burch. basónimu
**Boscia pechuellii* Kuntze
**Boscia transvaalensis* Pestal.
**Capparis oleoides* auct.
**Capparis punctata* Burch. 
**Boscia puberula* Pax

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 

## Referencies

## Enllaces esternos

*http://www.plantzafrica.com/plantab/bosciaalbi.htm
Bosea yervamora

***Bosea yervamora***, ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les amarantacees.

## Descripción
*B.yervamora* ye un endemismu de les islles Canaries. Trátase d'un arbustu d'hasta 3 m d'altor, que s'estrema dientro d'Amaranthaceae polos sos frutos, que son pequeñes bayes carnoses. Conozse como "hierbamora o fededor".
## Distribución y hábitat
Ye endémica de les Islles Canaries carauterística nos montes termófilos.
## Propiedaes

Indicaciones: ye usáu como analxésicu y antiinflamatoriu.

## Taxonomía
*Bosea yervamora* describióse por (Carlos Linneo) y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 225. 1753.
;Etimoloxía:

***Bosea***: xéneru dedicáu a Ernst Gottlieb Bose (1723-1788), botánicu alemán.

***yervamora***: epítetu que podría derivar del llatín *herba*, que significa yerba y *moru, maurus*, que significa escuru o negru, aludiendo a los color de los frutos al maurecer.

;Sinonimia:
* *Bosea humilis* Salisb. 
* *Yervamora yervamora¡¡ (L.) Linding

== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Amaranthaceae#Descripción|Carauterístiques de les amarantacees]]

== Referencies ==


==Enllaces esternos==

* [http://www.floradecanarias.com/bosea_yervamora.html *Bosea yervamora'' en Flora de Canaries]
Boswellia carterii

***Boswellia carterii*** ye una especie de planta que produz la resina arumosa llamada inciensu, pertenez a la familia Burseraceae. Ye nativu de Somalia, este d'África, sur d'Arabia y de la India.

Ye un sinónimu de *[[Boswellia sacra]]*

## Carauterístiques
Ye un árbol con fueyes caduques, alternes, imparipinnada con diez pares de foliolos y unu terminal. Los foliolos son dentaos, oblongos y con peciolos curtios. Les flores de color blancu o rosaes son pequeñes y con curtios pedúnculos. Tienen 10 estames y arrexuntar en recímanos axilares más pequeños que les fueyes. La corola con cinco pétalos. El frutu ye una drupa con tres celdes y una grana alada en caúna.
## Historia
Plinio encamentar nos sos escritos pa neutralizar el venenu de la cicuta y el famosu Avicena usar pa tratar tumores, vultures, fiebres y disentería. Heródoto nos sos rellatos, comentaba que nes fiestes de Bel que tenía la so templu en Babilonia ufiertábase-y a la diosa una ufrienda de 1.000 talentos d'inciensu cada añu.

L'usu del inciensu como ufrienda relixosa yá yera común en Asiria y Babilonia siguiendo nel so usu los griegos y tamién los romanos y asina hasta los nuesos díes, na que cuasi toles relixones faen usu d'esta ufrienda.

## Propiedaes
* Ye un estimulante y úsase n'emplastos.
* N'inhalaciones usar pa tratar bronquitis y farinxitis.
* Nun ye utilizáu per vía interna.

**Principios activos**: contién goma aceda (27-35%), gran cantidá de resina (60-70%); acedu boswélico (triterpenu); aceite esencial (3-10%), con abondosos terpenos: limoneno, tuyeno, pineno, terpineno.

**Indicaciones**: Ye inmunoestimulante, balsámicu (mucolíticu, expectorante), espasmolítico. N'usu tópicu: cicatrizante, antisépticu; la resina ye rubefaciente, escuédigu. Indicáu para gripe, resfriaos, bronquitis, enfisema, asma. N'usu tópicu: aftes, parodontopatíes, firíes y ulceraciones dérmiques; la resina n'inflamaciones osteoarticulares, mialxes, contractures musculares y forúnculos. Entra na composición de ciertos emplastos, untaces y bálsamos.

Encamiéntase nun prescribir aceites esenciales per vía interna mientres l'embaranzu, la lactancia, a neños menores de seis años o a pacientes con gastritis, úlceras gastroduodenales, síndrome del intestín irritable, colitis ulcerosa, enfermedá de Crohn, hepatopatíes, epilepsia, Parkinson o otres enfermedaes neurolóxiques. Nun alministrar, nin aplicar tópicamente a neños menores de seis años nin a persones con alerxes respiratories o con hipersensibilidad conocida a ésti o otros aceites esenciales. L'aceite esencial ye dermocáustico, neurotóxico y albortivu.

Úsase la gomorresina llograda por incisiones sobre'l tueru. Resina: emplastos, bálsamos, linimentos.

**Otros usos**: utilizar en perfumería y como ambientador.
## Referencies

## Enllaces esternos
Boerhavia diffusa

***Boerhavia diffusa*** ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Nyctaginaceae. Ye usada como planta melecinal poles sos propiedaes diurétiques. *B. diffusa* ta bien esvalixada, yá que se producen a lo llargo de la India, el Pacíficu y el sur d'Estaos Xuníos. Esta amplia gama esplicar pol so frutu pequeñu, que son bien pegañosos y crecen unos centímetros del suelu, nuna posición ideal pa enferronase a les pequeñes aves migratories que pasen pellí.

## Descripción
Ye una planta que mide 1 m d'altor, los tarmos siéntense pegañosos y aspros. Les fueyes son más o menos arrondaes y nel aviesu vense pálides. Les flores son de color moráu, tán asitiaes en cabezueles y atópense nes puntes de la planta.
## Distribución y hábitat
Planta cosmopolita tropical, habita en clima templáu ente los 200 y los 650 metros, acomuñada a vexetación alteriada de monte tropical caducifoliu, sabana y manglar.
## Propiedaes
En Morelos emplégase esta planta pa les úlceras y mancaes de la piel. Asina, pa curales prepárase tola planta en fervinchu con alcohol, onde se dexa tola nueche y con ella llava l'área afeutada. Darréu úntase una pomada ellaborada cola planta macerada entemecida con mantega, aceite de ricino y aceite rosáu. En Oaxaca, sicasí, tómase'l fervinchu de les fueyes como purgante.

*Boerhaavia diffusa* demostró actividá antibacteriana, principalmente contra bacteries Gram negatives, Los estractos de les fueyes de *Boerhaavia diffusa* amosaron propiedaes antioxidantes y hepatoprotectoras en modelos farmacolóxicos.
Punarnavine, un alcaloide aislláu de *Boerhaavia diffusa* demostróse in vitro anticanceroso, antiestrogénico, antiamebiano y con actividá inmunolóxica.

## Taxonomía
*Boerhavia diffusa* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 3. 1753.
;Sinonimia:
* *Axia cochinchinensis* Lour. 
* *Boerhavia adscendens* Willd.
* *Boerhavia caespitosa* Ridl. 
* *Boerhavia ciliatobracteata* Heimerl 
* *Boerhavia coccinea var. leiocarpa* (Heimerl) Standl.
* *Boerhavia coccinea var. paniculata* Moscoso
* *Boerhavia friesii* Heimerl 
* *Boerhavia paniculata* Rich. 
* *Boerhavia repens var. diffusa* (L.) Hook.f. 
* *Boerhavia xerophila* Domin
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les nictaginacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* Tropical Plant Database
* Boerhavia diffusa on
ibiblio *  Contains a detailed monograph on *Boerhavia diffusa* (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
Boswellia frereana

La ***Boswellia frereana*** ye una especie de planta perteneciente a la familia Burseraceae que namái crez nel norte de Somalia onde los paisanos llamar "**Maydi**", anque tamién se cultiva en Yeme y Omán. 
## Descripción
Ye la más afamada de tolos inciensos. Nel oeste llámase-y **inciensu Coptu**, una y bones esti tipu d'inciensu ye usáu na Ilesia Copta d'Exiptu. Ye imposible'l so llogru fuera de los países árabes una y bones el 80% de la so producción vender n'Arabia Saudita, onde lo usen tradicionalmente los pelegrinos musulmanes que visiten la Meca. L'otru 20% vender a los países árabes cercanos.
## Taxonomía
*Boswellia frereana* describióse pol naturalista, y escritor anglu-hindú; George Christopher Molesworth Birdwood y espublizóse en *[[Transactions of the Linnean Society of London]]* 27: 146'', nel añu 1870.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burmanniacees 
## Referencies

## Enllaces esternos
Boswellia sacra

La **Boswellia sacra**, **Árbol del inciensu** ye un árbol de la familia de les Burseraceae. 

## Carauterístiques

Esta especie de *Boswellia* ye un pequeñu árbol de fueyes caduques (fueya non perenne), qu'algama un altor de 2 a 8 metros, con unu o dellos tueros. El so corteza tien la testura del papel y estrayer fácilmente. Les fueyes compuestes ya impares (númberu impar de foliolos crecen a lo llargo de les cañes en forma opuesta. Les sos diminutes flores, d'un blancu amarellentáu, apaecen axuntaes en recímanos axilares; tán compuestes de cinco pétalo de diez estames y un mota de cinco dientes. El frutu ye una cápsula de, aproximao, 1 cm. de llargu. Les fueyes nueves tán recubiertes por un finu plumón.

Los individuos que crecen nes rimaes serrapatoses desenvuelven un muñón, en forma de coxín, na base del tueru que se xunta a la roca y asegúra-y una cierta estabilidá.

## Hábitat

L'árbol del inciensu alcuéntrase en Somalia, Etiopía, Yeme y Omán. Dellos botánicos consideren que la variedá de Somalia ye una especie distinta denomada *B. carteri*.

Esti árbol cultívase, tamién, nes rexones seques del nordeste d'África y al sur de la península arábiga. Tolera les situaciones más crítiques y alcuéntrase, frecuentemente, nes rimaes predreses y nos ribayos, hasta una altitú d'unos 1.200 m. Prefier los suelos caliares.

## Recoyida

La *Boswellia sacra* ye una de les principales *Boswellia* de les que s'estrayi l'inciensu. La resina estrayer practicando una pequeña incisión, non bien fonda, nel tueru o les cañes del árbol o bien retirando una parte de la corteza del mesmu. La resina esmuzse como una baba llechienta que se coagula en contautu col aire y recuéyese cola mano. El **[[olíbano]]**, conocíu tamién como **franquincienso** o **francoincienso** ye la resina arumosa llograda del árbol *[[Boswellia thurifera]]* o *[[Boswellia sacra]]*, y que ye usáu como inciensu

## Taxonomía
*Boswellia sacra* describióse por Friedrich August Flueckiger y espublizóse en *[[Lehrb. Pharmak]]* 31. 1867.

;Sinonimia:
* *Boswellia bhaw-dajiana* Birdw. 
* *Boswellia bhaw-dajiana var. serrulata* Engl. 
* *Boswellia carteri* Birdw. 
* *Boswellia carteri var. subintegra* Engl. 
* *Boswellia carteri var. undulatocrenata* Engl. 
* *Boswellia undulatocrenata* (Engl.) Engl.

## Ver tamién
* Olíbano
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
## Enllaces esternos
Boswellia serrata

***Boswellia serrata*** ye una especie de planta que produz el inciensu indiu llamáu **Salai**. Alcuéntrase en Rajasthan y Madhya Pradesh n'India. El so arume considérase inferior al comparalos coles especies *B. sacra* o *B. frereana*.

## Toxicidá
L'aceite esencial de la resina de *Boswellia serrata* contién fenilpropanoides (hasta un 11%), tales como'l estragol, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.

## Propiedaes
Extracto de *Boswellia serrata* fueron estudiaos clínicamente pa tratar la osteoartrítis, particularmente la de la rodía.

## Taxonomía
*Boswellia serrata* describióse por Roxb. ex Colebr. y espublizóse en *[[Asiatic Researches]]* 9: 379. 1807.
;Sinonimia:
* *Boswellia balsamifera* Spreng.
* *Boswellia glabra* Roxb.
* *Boswellia thurifera* Roxb. ex Fleming
* *Chloroxylon dupada* Buch.-Ham.
* *Libanotus asiaticus* Stackh.
* *Libanus thuriferus* Colebr.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees

## Referencies

## Enllaces esternos
Bourreria pulchra

***Bourreria pulchra*** ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia Boraginaceae. 
## Descripción
Son árboles o arbustos qu'algamen un tamañu d'hasta 8(-17) m d'altor; con ramines glabres a canescentes o tomentosas. Fueyes alternes o escasamente fasciculadas; llámines foliares (0.6-)1.7-13(-15) × (0.2-)1-7.4(-12) cm, llargamente ovaes a elíptiques o ovaes, el fexe glabro o cuasi glabro, el viesu espardida a densamente tomentoso, la base arrondada a aguda, delles vegaes asimétrica o escasamente decurrente, el ápiz agudu a acuminado; pecíolus (2-)8-41(-76) mm, canescentes o glabros. Inflorescencies (3-)6-11(-22) cm, terminales o escasamente axilares, con 15-40(-50) flores, les cañes canescentes a puberulentas o glabres. Flores pedicelaes, los pedicelos hasta 10(-18) mm; mota 4-7(-8) mm, campanuláu, glabro pero tomentoso nos llobos per dientro, los llobos (3-)5, 0.5-3 mm, agudos a acuminaos; corola 11-15(-17) mm, campanulada a infundibuliforme, el tubu (3-)4-7(-8) mm, los llobos 3-7 mm, arrondaos o obtusos; estames exertos, los filamentos (8-)10-13(-14) mm, glabros, les anteres 2-3(-4) mm; ovariu cónicu, glabro, l'estilu (7-)8-12(-13) mm, exerto, enteru o una vegada bífidu, los estigmes capitaos. Esquizocarpos 13-16(-18) × 11-16(-18) mm, 4-angulares, piriformes o llargamente ablayáu-ovoides, pardos, los pirenos 3-6(-7) × 2-3(-5) × (1-)2-3 mm, con 4-6 lamelas conspicuas. Floriamientu ene.-jun., sep.-oct., dic. Fructificación ene.-feb., abr.-jul., nov. 
## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nes selves caducifolies, sabanes, a una altitú de 0-200 metros en Méxicu.

La especie más cercana ye probablemente *Bourreria andrieuxii*, de la cual estrémase poles sos flores más grandes. *Bourreria pulchra* ye la única especie esquizocárpica con filamentos glabros.
## Propiedaes
En Yucatán emplégase la corteza, amugada n'aplicación tópica pa les hemorraxes.

## Taxonomía
*Bourreria pulchra* describióse por (Millsp.) Millsp. y espublizóse en *[[Publications of the Field Museum of Natural History]], Botanical* Series 2(8): 338. 1912. 
;Etimoloxía:
***Bourreria***: nome xenéricu que foi dau n'honor del farmacéuticu alemán; Johann Ambrosius Beurer.

***pulchra***: epítetu llatín que significa "preciosa".
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les boraginacees
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. (editores xenerales) 2012. Rubiaceae a Verbenaceae. Fl. Mesoamer. 4(2): 1–533.
# Martínez Salas, E. M., M. Sousa Sánchez & C. H. Ramos Álvarez. 2001. Rexón de Calakmul, Campeche. Llistaos Floríst. Méxicu 22: 1–55.
# Sousa Sánchez, M. & E. F. Cabrera Cano. 1983. Flora de Quintana Roo. Llistaos Floríst. Méxicu 2: 1–100.
Brachyapium dichotomum

***Brachyapium dichotomum*** (o ***Stoibrax dichotomum***), ye una especie de planta añal orixinaria de la Península Ibérica, algama de 10 a 20 cm d'altor, pertenez a la familia de les Umbeliferas.

## Descripción
Tien tarmos escábridos (aspros, cubiertos de pelos curtios y tiesos). Les sos fueyes son glabas o escábrides, de contorna ovalada, con peciolos que nes fueyes cimeres enanchar na base en dos ales escariosas. Tien umbeles con 8 radios d'unos 15 mm, desiguales escábridos. Les umbelas tienen de 6 a 12 flores.

## Taxonomía
*Brachyapium dichotomum* describióse por (L.) Maire y espublizóse en *[[Bull. Soc. Hist. Nat. Afrique N.]]* 23: 186 1932.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apiacees

## Referencies

## Bibliografía
* Herbario de la Universidá de Salamanca (SALA) (accessed through GBIF data portal, 2012-04-14

## Enllaces esternos
Brachyglottis repanda

**Rangiora** o **Bushman's friend** (*Brachyglottis repanda*) ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia de les asteracees.

## Descripción
Ye un árbol pequeñu, árbol arbustivo, o arbustu grande, endémica de Nueva Zelanda. Desenvolver hasta un altor de 5 a 7 metros. Les fueyes son grandes con un viesu con superficie peluda nidia, conocer como "Bushman's toilet paper" ("papel de tocador del bosquimano").

Anque tien un solu nome vernáculu inglés, en Māori conocer con dellos nomes distintos, tal como Kōuaha, Pukapuka, Pukariao, Puke-rangiora, Rangiora, Raurākau, Raurēkau, Whārangi, o Whārangi-tawhito.

Hai tamién una ciudá na islla Sur llamada Rangiora.

## Propiedaes
Los Maoríes utilizaben la planta pa una serie d'usos melecinales. Les fueyes utilizar pa les firíes y llagues ulceraes, y la goma de mazcar pa mal aliendu ye venenosa pero solu si inxerse.

Indicaciones: De la corteza y los ápices de les fueyes llógrase'l **kouaha**, resina arumosa que se mazca pa tratar d'esaniciar el mal golor de boca. Venenosa o mortal si inxerse.
## Taxonomía
*Brachyglottis repanda* describióse por J.R.Forster & G.Forster y espublizóse en *[[Characteres Generum Plantarum]]* 46, non. 1. 1775.
;Etimoloxía:
***Brachyglottis***: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues: *brachus* ("curtiu") y *glotis* ("l'aparatu vocal de la larinxe" o "llingua"), una referencia al tamañu de les flores ligulaes.

***repanda***: epítetu llatín que significa "curvada escontra riba"
;Sinonimia:
* *Brachyglottis rangiora* Buchanan 
* *Brachyglottis repanda var. rangiora* (Buchanan) Allan 
* *Cineraria repanda* G.Forst.
* *Senecio forsteri* Hook.f. 
* *Senecio georgii* Endl.
;*var. fragrans* D.G.Drury
* *Brachyglottis rangiora* Hort. 
* *Brachyglottis repanda* Hort.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les asteracees 
## Referencies

## Bibliografía
#
## Enllaces esternos

*Ngā Tipu Aotearoa
Brachystegia boehmii

***Brachystegia boehmii*** ye una especie d'árbol perteneciente a la familia de les fabacees. Ye orixinariu del este y sur d'África. Forma una parte importante de los montes de miombo. Esta particular especie de *[[Brachystegia]]* atopase nel suroeste de Botsuana.

## Descripción
Ye un árbol qu'algama los 5-15 (-25) m d'altor, cola corona cimera plana y l'espardimientu ascendente de cañes robustes, de cutiu escases, ramines grueses, curties, con llargues fueyes colgantes formando guedeyes.
## Ecoloxía
Alcuéntrase nos montes abiertos, nel monte caducifoliu, de normal nos suelos más probes, y suelos pocu fondos, aluviales, sobremanera en mal drenaos, ± sitios planos o pocu fondos, especialmente n'esquistos, cuarcites y caliares cristalines lixiviaes, mineral de fierro, comunes en suelos predresos acolorataos; etc.
 
## Usos
La madera ye de color acoloratáu marrón, ye pesada, dura y fuerte, con un nidiu granu. Nun ye bono de trabayar una y bones les ferramientes se embotan rápido.

Na cultura Shona, los fervinchos de la fueya del árbol utilizáronse tradicionalmente pal tratamientu del estriñimientu y llumbagu ente otres coses.
## Taxonomía
*Entandrophragma angolense* describióse por Paul Hermann Wilhelm Taubert y espublizóse en *[[Die Pflanzenwelt Ost-Afrikas]]* C 197. 1895.
;Sinonimia:
* *Brachystegia boehmii var. katangensis* (De Wild.) Hoyle
* *Brachystegia katangensis* De Wild.
* *Brachystegia ferruginea* De Wild. (1928)
* *Brachystegia ferruginea var. angustifoliotata* De Wild.
* *Brachystegia ferruginea var. interrupta* De Wild.
* *Brachystegia ferruginea var. querrei* De Wild.
* *Brachystegia ferruginea var. robynsii* De Wild.
* *Brachystegia filiformis* Hutch. & Burtt Davy (1923)
* *Brachystegia flagristipulata* Taub. (1895)
* *Brachystegia hopkinsii* Suess. (1951)
* *Brachystegia malengensis* De Wild. (1929)
* *Brachystegia woodiana* Harms (1901)

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía

# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
## Enllaces esternos

* H. G. A. Engler, Pflanzenw. Ost-Afrikas C::197. 1895
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Data from 07-Oct-06].
Brahea dulcis

***Brahea dulcis*** ye una especie de palmera perteneciente a la familia Arecaceae. Ye atopa dende Méxicu a Perú. 
## Descripción
Ye una palmera qu'algama un tamañu d'hasta 6 y 7 m d'altor. Tien les fueyes verdes, más pálides nel viesu, tienen l'apariencia d'abanicu y son ríxides. Les flores son café-amarellentáu y tán dispuestes en llargues inflorescencies. Los frutos son de color mariellu.
## Descripción
Orixinaria del oeste y centru de Méxicu hasta Guatemala y Perú. Alcuéntrase en clima semiseco a una altitú de 1100 metros, acomuñada al monte tropical caducifoliu.
## Propiedaes
Utilizar nel Estáu de Guerrero pa llimpiar los güeyos de los nacíos nel posparto; con esti propósitu corten dos cachos del corazón de la planta, ensugar al sol y fiérvense en poca agua; depués aplíquense unes gotitas d'esta agua nos güeyos del neñu.
## Taxonomía
*Brahea dulcis* describióse por (Kunth) Mart. y espublizóse en *[[Historia Naturalis Palmarum]]* 3(7): 244, t. 137, 162. 1838. 
;Etimoloxía:
***Brahea***: nome xenéricu dau n'honor del astronomo danés, Tycho Brahe (1546–1601). 

***dulcis***: epítetu llatín que significa "dulce".
;Sinonimia:

## Ver tamién
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Descripción de les arecacees

## Referencies

## Bibliografía
# Bailey, L. H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York.
# Balick, M. J., M. Nee & D. Y. Atha. 2000. Checklist of the vascular plants of Belize. Mem. New York Bot. Gard. 85: i–ix, 1–246.
# Berendsohn, W. G., A. K. Gruber & J. A. Monterrosa Salomón. 2012. Nova Silva Cuscatlanica. Árboles nativos ya introducíos d'El Salvador. Parte 2: Angiospermae – Families M a P y Pteridophyta. Englera 29(2): 1–300.
# Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Henderson, A., G. Galeano & R. Bernal. 1995. Field Guide Palms Americas 1–352. Princeton University Press, Princeton, New Jersey.
# McVaugh, R. 1993. Palmae. 13: 48–75. In R. McVaugh Fl. Novo-Galiciana. The University of Michigan, Ann Arbor.
# Quero, H. J. 2000. Brahea sarukhanii, a new species of palm from Mexico. Palms 44(3): 109–113.
# Quero, H. J. 1994. Palmae. Fl. Veracruz 81: 1–118.
# Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1958. Palmae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemala - Part I. Fieldiana, Bot. 24(1): 196–299.
## Enllaces esternos