Mary Todd Lincoln

**Mary Ann Todd Lincoln**  foi Primer Dama de los Estaos Xuníos, mientres el so maríu, Abraham Lincoln, ocupó'l cargu de decimosestu Presidente de los Estaos Xuníos, ente 1861 y 1865.

## Biografía
Nacida en Lexington, Kentucky, del matrimoniu ente Robert Smith Todd, vaqueru, y Elizabeth Parker-Todd, Mary creció nel confort y el refinamientu. A la edá de 6 años, la so madre Elizabeth fina y el so padre cásase pocu dempués con Elizabeth "Betsy" Humphreys-Todd (1826). Mary tuvo una rellación difícil cola so madrasca. Dende 1832, la familia treslladar a vivir a la qu'anguaño ye conocida como *Mary Todd Lincoln House*, una residencia de 14 habitaciones en Lexington. De dambos matrimonios del so padre, Mary tuvo 14 hermanos. Los ancestros de Mary Todd proveníen d'Irlanda, por parte paterna, y d'Escocia, por parte materna.

A la edá de 20 años, en 1839, Mary Todd camudar a la casa familiar de Springfield (estáu d'Illinois), onde vivía yá la so hermana Elizabeth. Mary Todd, que yera una moza intelixente y coqueta, foi cortexada, ente otros, pol abogáu y políticu Stephen A. Douglas, anque ella sintióse atraida pol tamién abogáu, y rival d'aquél, Abraham Lincoln. Elizabeth facilitó'l so novialgu y presentó-y a Abraham Lincoln el 16 d'avientu d'esi añu. Tres un novialgu tormentosu marcáu por siquier una rotura, Mary Todd casóse con Abraham Lincoln el 4 de payares de 1842. Casi esautamente nueve meses dempués, el 1 d'agostu de 1843, Mary Todd dio a lluz al so primer fíu, Robert Todd Lincoln.

Mientres Abraham Lincoln collechaba cada vez más ésitos profesionales como abogáu en Springfield, Mary Todd ocupar de la so familia. La casa qu'habitaron en Springfield, ente 1844 y 1861 sigue de pies anguaño y funciona como la Lincoln Home National Historic Site.

Los fíos del matrimoniu, nacíos toos en Springfield, fueron:
# Robert Todd Lincoln: (1843 - 1926)
# Edward (Eddie) Baker Lincoln: (1846 - 1850)
# William (Willie) Wallace Lincoln: (1850 - 1862)
# Thomas (Tad) Lincoln: (1853 - 1871).

De los cuatro, solo Robert y Thomas llegaron a la edá adulta, y solo Robert sobrevivió a la so madre.

Mary Todd Lincoln taba bien namorada del so home y n'ocasiones atristayar la so ausencia del llar pa exercer el so oficiu y participar nes campañes polítiques. Aun así, na década de 1850, Mary Lincoln sofitar incondicionalmente na so llucha contra la creciente crisis provocada pola esclavitú nos Estaos Xuníos, que remató cola so eleición como Presidente.

La eleición de Lincoln provocó que siete estados sureños declararen la so independencia de la Unión. Nel estáu natal de Mary Lincoln, Kentucky (unu de los cuatro estaos esclavistes que nun se dixebraron), esistía un enraigonáu sentimientu contrariu a la Unión, y munches families de clase alta (a la cual pertenecía Mary) sofitaben la causa sureña.

### Primer Dama
Mary Lincoln yera una muyer culta que s'interesaba pola actualidá del so país y compartía la terrible ambición del so home, pero'l so orixe sureñu plantegó-y torgues que se fixeron rápido evidentes cuando asumió les sos responsabilidaes de primera Dama en marzu de 1861. Amás, delles traces del so calter tampoco lu ayudar a superar dichos problemes: nerviosa y susceptible, dacuando actuaba de manera irracional. Al treslladase a la capital, ganóse una impopularidá de la nueche al día.

El predecesor de Abraham Lincoln, James Buchanan, que permaneció solteru tola so vida, nun pudiera utilizar la Casa Blanca pa xuntes públiques, a tenor de les regles de la dómina, de cuenta qu'en 1861 la residencia atopar nun estáu de ciertu abandonu. Mary Todd entamó una serie de reformes nel edificiu, pero los fondos públicos necesarios estraxéronse coles mesmes qu'aumentaba'l gastu del Estáu pa sufragar la Guerra Civil, polo cual foi criticada con durez. La prensa controlada pol Partíu Demócrata dedicó-yos crítiques feroces tanto a ella como al gobiernu del so home, que se vieron avivaes poles fachendoses escursiones de Mary Lincoln a Nueva York pa realizar les sos compres personales.

A midida que avanzaba la Guerra Civil, empezaron a circular rumores contra la llealtá ya integridá de Mary Lincoln. Ente otres coses, acusar de ser simpatizante de los Estaos Confederaos, ya inclusive una espía (munchos parientes sos lluchaben del llau de la Confederación: dos mediu hermanos y el so cuñáu morrieron en batalla), anque en realidá Mary Lincoln foi una defensora fervosa ya incansable de la causa de la Unión. Los sos enemigos enxamás alvirtieron les sos numberoses visites a los soldaos de la Unión atendíos nos hospitales de campaña de Washington y cercaníes. Abraham Lincoln defendió enérxicamente a la so muyer ante los crueles ataques de los sos detractores. 

Mientres la Guerra Civil, los estauxunidenses d'orixe sureñu pero fieles a la Unión, como Mary Lincoln, tuvieron que compatibilizar el conceutu de supremacía de la raza blanca, que-yos habíen inculcado dende la infancia, cola nueva función de los afroamericanos como elementu fundamental de la fortaleza de la Unión. Como parte d'esti dilema moral y personal, Mary Lincoln aceptó a una antigua modista esclava, Elizabeth Keckly, como la so amiga íntima y confidente na Casa Blanca. Darréu, les alcordances de Elizabeth Keckly seríen un elementu clave pa entender los problemes psicolóxicos que careció Mary Lincoln como Primer Dama.

Los desafíos personales de Mary Lincoln enfoscar en febreru de 1862 cuando'l so fíu Willie, de 11 años, morrió de fiebre tifoideo, dempués de lo que Mary, yá de por sí debilitada nel planu psicolóxicu, casi venció al dolor producíu pol fallecimientu. Contrató a médiums y espiritistes pa intentar contautar col espíritu del so fíu, colo cual esbardió nuevamente otra pequeña fortuna. Tres la muerte de Willie, Mary Todd llindó les receiciones qu'ufiertaba na Casa Blanca, situación que los sos enemigos aprovecharon p'acusala de desoyer les sos obligaciones sociales.

## Asesinatu de Abraham Lincoln y vida posterior

N'abril de 1865, cuando la guerra tocaba'l so fin, Mary Lincoln allugaba la esperanza d'anovar la so felicidá como Primer Dama d'un país en paz, pero'l 14 d'abril de 1865, mientres el matrimoniu Lincoln asistía a la representación de la obra *Our American Cousin* nel Teatru Ford, el presidente Lincoln foi mancáu de muerte por un asesín. Abraham Lincoln foi conducíu al edificiu opuestu al teatru, la casa Petersen, en compañía de Mary, y ellí morrería a otru día, 15 d'abril de 1865. Mary Lincoln enxamás se recuperaría de la traumática esperiencia.

Yá viuda, Mary Lincoln tornó a Illinois. En 1868, l'antigua confidente de Mary, Elizabeth Keckly, publicó *Behind the Scenes, or, Thirty Years a Slave and Four Years in the White House*. Col tiempu'l llibru convertir nuna fonte valiosísima pa entender la vida de Mary Lincoln, pero la ex Primera Dama tomar como un atentáu contra lo que consideraba que fuera una amistá íntima, y foi aisllándose progresivamente.

Per mediu d'una llei promulgada en 1870, el Congresu de los Estaos Xuníos concediólu a Mary Lincoln una pensión vitalicia, como viuda de Abraham Lincoln, que xubía a 3.000 dólares al añu.

La muerte d'otru fíu so, Thomas, en 1871, causólu a Mary Lincoln un dolor tan fondu que quedó sumida nuna depresión. L'únicu fíu de Mary que siguía con vida, Robert T. Lincoln, quien empezaba una prometedora trayeutoria como abogáu en Chicago, viose sollertáu pol esbardie de dineru de la so madre y lo que consideró un comportamientu cada vez más excéntrico. Como pariente varón más cercanu, Robert Lincoln exerció'l derechu que-y otorgaba la llexislación de la dómina y retirólu a Mary Lincoln la capacidá llegal. En 1875, un tribunal d'Illinois ordenó l'ingresu de Mary Lincoln en Bellevue Place, un hospital psiquiátricu de Batavia (Illinois). Mientres la so estancia, Mary Lincoln nun tuvo zarrada, sinón que goció de la llibertá de movese llibremente poles instalaciones, y foi dada d'alta al cabu de tres meses. Sicasí, nunca perdonó al so fíu mayor polo que consideró una traición.

Mary Lincoln pasó los cuatro años siguientes nel estranxeru, n'afitando la so residencia en Pau (Francia). Gran parte d'esti tiempu dedicar a viaxar per Europa, anque la so salú foi debilitándose nos últimos años. Mary Lincoln carecía unes graves tabayóns que-y perxudicaben la vista, lo cual pudo contribuyir al so enclín cada vez mayor a cayese. En 1879, sufrió mancaes nel migollu espinal al cayese d'una escalera. 

## Muerte
A principios de la década de 1880, Mary Lincoln volvió a la casa de la so hermana Elizabeth Edwards, onde vivió postrada. Finada'l 16 de xunetu de 1882, a los 63 años; foi soterrada nel Mausoléu de Lincoln nel campusantu de Oak Ridge de Springfield, xunto al so home 

L'únicu fíu del matrimoniu Lincoln que vivió y tuvo descendencia foi Robert Todd Lincoln.

## Bibliografía