Gironda

**Gironda** (33) () ye un departamentu francés asitiáu nel suroeste del país, perteneciente, dende'l 1 de xineru de 2016, a la nueva rexón de Nueva Aquitania. El so xentiliciu ye *girondinos* (en francés, *girondins*).

Esti departamentu debe'l so nome al estuariu de la Gironda, que naz tres la confluencia del ríu Dordoña y del ríu Garona, en pasando por Burdeos. Gironda ye'l departamentu más grande de la Francia metropolitana y el segundu dempués de la Guayana.

## Historia
El departamentu foi creáu tres la Revolución francesa, el 4 de marzu de 1790 n'aplicación de la llei del 22 d'avientu de 1789 a partir d'una parte de les antigües provincies de Guyena y Gascuña.

Tamién se llamó Bec-d'Ambès, de 1793 à 1795, mientres la dómina na que'l términu Gironde recordaba al grupu parllamentariu de los Girondinos, que fueron deteníos y escorríos mientres el periodu del Terror.

## Xeografía
Gironda forma parte de la rexón d'Aquitania. Llenda colos departamentos de Landes al sur, Lot y Garona y Dordoña al este, Charente Marítimu al norte y al oeste col océanu Atlánticu (Mariña de Plata ). Tien una superficie de 10.000 km², qu'en términos d'estensión ye similar a la d'El Líbanu.

Ta travesáu pelos ríos Dordoña y Garona, en que'l so alcuentru formar l'estuariu de la Gironda. La parte occidental de Gironda forma parte de la Gascuña y acueye una gran parte del monte de les Landes de Gascuña.

## Demografía

Les mayores ciudaes del departamentu son (datos del censu de 1999):
* Burdeos: 215.363 habitantes; 753.931 na aglomeración, qu'inclúi 51 comuñes, ente elles Mérignac (61.992 hab.), Pessac (56.143 hab.), Talence (37.210 hab.), Villenave-d'Ornon (27.500 hab.) y Saint-Médard-en-Jalles (25.566 hab.). 
* Arcachon: 11.454 habitantes; 54.204 na aglomeración, qu'inclúi la comuña de Testar de-Buch (22.970 hab.) y Gujan-Mestras (14.958 hab.), dambes más poblaes que la cabecera de la aglomeración.
* Libourne: 21.761 habitantes; 28.128 na aglomeración.

## Clima
El clima de Gironda ye de tipu oceánicu. Carauterizar por una débil amplitú térmica ente'l branu y l'iviernu. La temperatura medio añal en Gironda varia ente 5 o 7&nbsp;°C en xineru a 19 o 21&nbsp;°C pel branu. Los iviernos son nidios y les temperatures branices templaes pero soportables (18 díes de media per añu en Mérignac nos que la temperatura supera los 30&nbsp;°C). Les xelaes son pocu numberoses: 32 díes de media de xelaes per añu en Mérignac. Tola zona de monte puede tener mientres cualquier estación, temperatures bien baxes o bien altes. La zona forestal tien por tanto un númberu de díes con xelaes y de fuerte calor más eleváu que nel restu del departamentu: dacuando inclusive 50 díes de xelaes per añu y 25 a 30 díes per añu a más de 30&nbsp;°C.

Les agües son relativamente frecuentes y más abondoses pel hibiernu y seronda. Pela cueta el branu ya inclusive l'empiezu de la seronda son más secos: 50 mm pa xunetu, 100 mm pa xineru. El cúmulu añal de les precipitaciones varia d'este a oeste, de 700 mm a más de 1000 mm. En cualquier estación, la mariña ye pocu lluviosu y bien templáu ente que l'interior forestal tien la pluviometría más abondosa.

Los vientos dominantes soplen del suroeste a noroeste. El segundu sector más importante ye'l sureste, más marcáu na parte oriental del departamentu.

Lluz el sol alredor de 2000 hores en Burdeos, y ye especialmente importante na cuenca de Arcachon y la mariña, con alredor de 2200 hores.

## Girondinos célebres

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.gironde.pref.gouv.fr Prefeutura de Gironda
* http://www.cg33.fr/  Conseyu xeneral de Gironda
* Castiellu de Roquetaillade
* Castiellu de Langoiran