Stachys affinis

La **alcachofa china** o **alcachofa betónica** (***Stachys affinis***), ye una especie de planta con flores perteneciente a la familia Lamiaceae procedente del este d'Asia. Introducir n'Europa nel sieglu XIX y tien les carauterístiques y propiedaes de la *[[Stachys officinalis]]* (L.) Trevis. cola diferencia, esencial, de producir tubérculos comestibles.

## Descripción
Ye una planta yerbácea, erecta, vellosa y perenne que puede algamar hasta 120 cm d'altor.

Los tarmos, de seición rectangular, son peludos presentando fueyes opuestes decusaes (esto ye que tán dispuestes de manera que forme ángulu rectu coles cimera ya inferior inmediates.). Dicha fueyes fueyes tienen forma de corazón, con una recia nervadura en relieve con cantos dentaos y un peciolu de 1-3 cm de llargu.
Les flores, hermafrodites y de un tonu que va de rosa a violáceo, son zigomorfes con doble periantu axuntándose nuna espiga terminal trupa de 5-15 cm d'altu con verticiloss largamente espaciaos y compuestos de 6 flores. La corola ye tubular, con un llabiu inferior púrpura enllordiáu, de cerca de 1,3 cm, un tubu d'unos 9 mm, un pocu xibosu, puberulento; el llabiu cimeru ye oblongo, de 4 por 2 mm, rectu o llixeramente recurváu, el llabiu inferior de 7 por 7 mm y el lóbulu mediu ye subcircular, d'unos 3,5 mm de diámetru. Los frutos son núcules ovoides corites tuberculaes d'unos 1,5 cm de diámetru.

Tien unos tubérculos d'aproximao 8 cm de llargu y 2 cm de gruesu bien retorcigañaos, de tonu ablancazáu y aspeutu globulosu que, como nel casu de la pataca, fórmense como engrosamientos de los tarmos soterraños. Estos tubérculos son comestibles y bien apreciaos na cocina xaponesa, anque nun se caltienen por enforma tiempu al campu y amostálguense y podrecen con rapidez.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nel este d'Asia en Gansu, Hebei, Mongolia Interior, Ningxia, Qinghai, Shaanxi, Shandong, Shanxi y Xinjiang de China y Xapón n'árees húmedes o inundables dende'l nivel del mar hasta los 3200 msnm.Introducida y cultivada nel restu del mundu.

El periodu de floriamientu estender de xunetu a agostu y fructifica un mes dempués.

## Propiedaes
* N'usu esternu ye utilizada para repulguar firíes infestaes o supurantes.
* N'usu internu úsase como astrinxente pa les fories, casos de palpitaciones, migraña y neuralxes.

## Taxonomía
*Stachys affinis* describióse por Alexander von Bunge y espublizóse en *[[Enumeratio Plantarum, quas in China Boreali]]* 51. 1833.

;Etimoloxía:
***Stachys***: nome xenéricu que remanez del Llatín *Stachys, les*, que procede del Griegu *στάχνς*, "espiga"sobremanera la de trigu, pola apariencia de les inflorescencies. Usáu por Pliniu'l Vieyu (*24, lxxxvi, 136*) pa una planta ensin identificar, quiciabes del xéneru *Stachys*. Curiosamente, describir como asemeyada al puerru (*Allium ampeloprasum* var. *porrum*), pero de fueyes más llargues y numberoses y de flores marielles (*"Ea quoque, quae stachys vocatur, porri similitudinem habet, longioribus foliis pluribusque et odoris iucundi colorisque in luteum inclinati."*).

***affinis***: epítetu del Llatín *adfinis*, "allegáu, entemecíu, aparentáu", pos l'autor na so diagnosis orixinal señala que la especie ye entemedia ente otres 2 especies del xéneru *Stachys*, *[[Stachys palustris]]* y *[[Stachys sylvatica]]* (*"Media quasi inter St. palustrem et St. sylvaticam"*).

;Sinonimia:
**Stachys pauciflora* Benth., Labiat. Xen. Spec., p. 560, 1834
**Stachys sieboldii* Miq., Ann. Mus. Bot. Lugduno-Batavi, 2: 112, 1865
**Stachys tubifera* Naudin, Rev. Hort. 59: 290, 1887
**Stachys geobombycis* var. *alba* C.Y,.Wu & H.W.Li, Acta Phytotax. Ensin., 10: 223, 1965
**Stachys sieboldii* var. *glabrescens* C.Y.Wu & H.W.Li, Acta Phytotax. Ensin. 10,: 222, 1965
**Stachys sieboldii* var. *alba* (C.Y.Wu & H.W.Li) H.B.Chen, in Fl. Fujianica 4,: 604, 1989

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
## Referencies

## Enllaces esternos

* 
*