Crisis financiera n'Islandia de 2008-2011

La **crisis financiera islandesa de 2008-2009** foi una importante crisis económica qu'implicó'l colapsu de los trés principales bancos comerciales del país tres les sos dificultaes na refinanciación de la so delda al curtiu plazu y un llerza bancario nel Reinu Xuníu. Comparáu col tamañu de la so economía, el colapsu bancariu d'Islandia ye'l mayor sufiertu per cualesquier país na hestoria económica mundial. 

A finales de setiembre de 2008, anuncióse que'l bancu Glitnir sería nacionalizáu. Una selmana dempués, apurrióse'l control de Landsbanki y Glitnir a los receptores nomaos pola Autoridá de Supervisión Financiera (FME). Poco dempués, la mesma organización declaraba tamién en suspensión de pagos el mayor bancu d'Islandia, el Kaupthing. El primer ministru Geir Haarde, al comentar la necesidá de midíes d'emerxencia, dixo'l 6 d'ochobre: "Esistía un peligru bien real... de que la economía islandesa, nel peor de los casos, fora absorbida colos sos bancos y la resultancia podría ser una bancarrota nacional". Tamién declaró que les midíes adoptaes pol Gobiernu aseguraren que l'Estáu islandés nun diría a la quiebra. A la fin del segundu trimestre de 2008, la delda esterna d'Islandia yera de 9.553.000 millones de corones islandeses (50.000 millones d'euros), más del 80% producida pol sector bancariu. Esti valor tien de comparase col productu interior brutu nacional d'Islandia nel añu 2007: 1.293.000 millones corones (€ 8.500 millones). Los activos de los trés bancos baxu control del FME xubieron a 14.437.000 millones de corones a la fin del segundu trimestre de 2008.

La crisis financiera tuvo pergraves consecuencies pa la economía islandesa. La moneda nacional haise devaluáu de forma pronunciada, les transaiciones en moneda estranxera suspendiéronse virtualmente mientres selmanes, y la capitalización bursátil de la Bolsa islandesa amenorgar en más del 90%. Como resultáu de la crisis, Islandia atópase inda nuna severa recesión económica; el productu interior brutu del país menguó nun 5,5% en términos reales nos primeros seis meses de 2009. El costu de la crisis entá nun puede determinase, pero yá supera'l 75% del PIB en 2007. Fora d'Islandia, más de mediu millón de depositantes (muncho más que tola población d'Islandia) tienen les sos cuentes bancaries conxelaes metanes un discutiniu diplomáticu sobre'l seguru de depósitos. El bancu alemán BayernLB enfrentar a perdes d'hasta 1.500 millones d'euros y tuvo que buscar ayuda del Gobiernu Federal Alemán. El Gobiernu de la Islla de Man va pagar la metá de les sos reserves, lo qu'equival al 7,5% del PIB de la isla, nel seguru de depósitu.

La crisis financiera provocó tou un movimientu de protesta popular n'Islandia, que llevó a la celebración de dos refrendos nacionales sobre l'asunción de la delda esterna de los bancos islandeses.

## Desarrollu
### Moneda

La corona islandesa (embrivida como ISK) cayera más d'un 35% contra l'euru dende xineru hasta setiembre de 2008. La inflación de los precios de consumu alzar al 14%, y el tipu d'interés d'Islandia xubiera hasta'l 15.5% pa enfrentase a la elevada inflación.

La nueche del miércoles 8 d'ochobre de 2008, el Bancu Central d'Islandia abandonó'l so intentu d'afitar la corona islandesa nuna paridá de 131 corones contra un euru n'intentando afitar esti tipu fixu'l 6 d'ochobre. El 9 d'ochobre, la corona islandesa intercambiar a 340 contra l'euru, cuando la comercialización de la divisa colapsó de resultes de la intervención pol FME del postreru gran bancu islandés, llevando a la desapaición de too intercambiu nes *[[Cámara de compensación|cámares de compensación]]* en corones. A otru día, el bancu central introdució restricciones na alquisición de moneda estranxera n'Islandia. Ente'l 9 d'ochobre y el 5 de payares, el Bancu Central Européu estableció un tipu de referencia de 305 corones contra l'euru.

El Bancu Central d'Islandia estableció un sistema temporal de puyes temporales diaries de divises el 15 d'ochobre pa facilitar l'intercambiu de moneda internacional. El valor de la corona determinar por aciu la ufierta y demanda nestes puyes. Na primer puya vendiéronse €25 millones a un tipu de 150 de corones per cada euru. La comercialización de corones fora d'Islandia volver# a entamar el 28 d'ochobre, a un tipu de cambéu de 240 per cada euru, una vegada que los tipos d'interés n'Islandia fueren alzaos hasta'l 18%. Les reserves en divisa estranxera del Bancu Central d'Islandia cayeron en redol a $289 millones mientres ochobre de 2008.

Mientres payares, el tipu de cambéu real (descontando la inflación) de la corona islandesa, tal que yera referenciada pol Bancu Central d'Islandia, foi aproximao un terciu menor que'l tipu mediu ente 1980 y 2008, y un 20% más baxu que los mínimos históricos mientres el mesmu periodu. El tipu de cambéu esternu tal que yera referenciáu pol Bancu Central Européu foi inda menor. L'últimu día de mercáu del mes, el 28 de payares, el Bancu Central d'Islandia daba un valor de 182.5 corones contra l'euru, ente que'l Bancu Central Européu taba referenciando la corona a 280 unidaes per euru.

El 28 de payares, el Bancu Central d'Islandia y el Ministru d'Economía alcordaron un nuevu conxuntu de regulaciones de divisa, remplazando les restricciones del bancu central impuestes al empiezu de la crisis. Los movimientos de capital hasta y dende Islandia fueron prohibíos ensin llicencia del bancu central. Envalórase que los inversores estranxeros caltienen cerca de €2.900 millones en valores denominaos en corones, popularmente conocíos como "bonos glaciares".

Les regles sobre tipos de cambéu estranxeros tamién obligaron a los residentes n'Islandia a depositar cualesquier nueva divisa estranxera que recibieren nun bancu islandés. Esiste evidencia anecdótica de que dellos esportadores islandeses operaron un mercáu de divises estranxeres *offshore* informal, intercambiando llibres esterlines y euros por corones fora del control de cualquier regulador y dexando al mercáu interior ensin divises. D'ende que'l bancu central tuviera que vender €124 de reserves en divisa en payares de 2008 pa completar la diferencia, comparáu con un superávit envaloráu de €13.9 millones.

La última puya de divisa llevar a cabu'l 3 d'avientu. El mercáu interbancario domésticu de divises estranxeres reabrió a otru día con trés creador de mercáu creadores de mercáu, toos ellos propiedá del Gobiernu. Nos primeros dos díes de mercáu domésticu, la corona xubió hasta 153.3 contra l'euru, un 22% más contra la última cotización de la última puya.

En xineru de 2009, el tipu de cambéu de la corona islandesa (ISK) contra l'euru paeció estabilizase en comparanza cola situación d'ochobre de 2008, algamar los tipos más baxu en 177.5 ISK por cada EUR los díes 1, 3 y 4 de xineru de 2009, y el más altu en 146.8 el 30 de xineru de 2009. Mentanto, sicasí, la inflación d'Islandia a 12 meses en xineru de 2009 xubió hasta un máximu récor de 18.6%.

### Bancos

En setiembre, documentos internos del Kaupthing, el mayor bancu d'Islandia, fueron peneraos en WikiLeaks. El 29 de setiembre de 2008, anuncióse un plan pa nacionalizar el bancu Glitnir pol gobiernu islandés cola compra d'una participación del 75% por un importe de €600 millones. El gobiernu afirmó que nun tener# cuenta de caltener la propiedá del bancu por un periodu enllargáu de tiempu, y que s'esperaba que'l bancu siguiera les sos operaciones de manera normal. D'alcuerdu al gobiernu, el bancu "cesara d'esistir" nel plazu d'unes selmanes si nun fuera interveníu. Darréu conocióse que Glitnir tenía US$750 millones de delda con vencimientu en fecha 15 d'ochobre. Sicasí, la nacionalización de Glitnir nunca espolletó, al ser asitiáu en lliquidación pola Autoridá Supervisora Financiera d'Islandia (embrivíu FME) primero que s'aprobara polos accionistes el plan inicial del gobiernu islandés d'adquirir el 75% del capital.

L'anunciada nacionalización de Glitnir llegó xusto dempués de que'l gobiernu de Reinu Xuníu viérase obligáu a nacionalizar Bradford & Bingley y a vender les sos operaciones minoristes y la rede de negociu al Grupu Santander. Mientres el fin de selmana del 4 a 5 d'ochobre, los periódicos británicos traxeron numberosos artículos detallando la nacionalización de Glitnir y l'eleváu nivel d'apalancamientu de los demás bancos d'Islandia. L'influyente editor de negocios de BBC, Robert Peston, publicó una pieza d'opinión sobre los bancos, afirmando que l'aseguramientu de la delda de Kaupthing riquía una prima de £625,000 pa poder garantizar la devolución de cada £1 millón: "el peor casu de bromhidrosis financiera que vi en bastante tiempu" foi la so gráfica descripción. *[[The Guardian]]* dixo que "Islandia ta na llende del colapsu. La inflación y los tipos d'interés muévense escontra riba. La corona, la divisa d'Islandia, ta en cayida llibre." Estos artículos emburriaron a los inversores a falar d'Icesave (el nome comercial de Landsbanki nel Reinu Xuníu y Holanda) nos foros dixitales y dellos empezaron a mover los sos aforros fora de la sucursal d'esti bancu n'Internet. Problemes nel accesu a la páxina web suxirieron una llerza nos aforros depositaos por depositantes británicos nel bancu islandés.

El 6 d'ochobre, numberoses facilidaes de creitu nel mercáu interbancario priváu escontra bancos islandeses fueron cortaes. El Primer Ministru Geir Haarde dirixir a la nación, anunciando un paquete de nueves midíes regulatorias que diben ser plantegaes al Althing, el parllamentu d'Islandia, darréu, cola cooperación d'otros partíos de la oposición. Ente estes incluyíense la potestá del FME pa faese cargu de la xestión de los bancos islandeses ensin tener que nacionalizarlos, y un tratamientu preferencial pa los depositantes nel casu de qu'un bancu tuviera que ser liquidáu. Nuna midida aparte, los depósitos comerciales nes sucursales islandeses de los bancos islandeses fueron garantizaos por completu. Les midíes d'emerxencia fueren consideraes como innecesaries pol mesmu gobiernu islandés menos de 24 hores antes.

Esa tarde, la sucursal de Guérnesei del Landsbanki entró en concurso voluntariu d'acreedores cola aprobación de la Comisión de Servicios Financieros de Guérnesei. El alministradores afirmaríen más tarde que "la principal razón detrás de les dificultaes del bancu fuera l'allugamientu de fondos pal so subsidiaria en Reinu Xuníu, Heritable Bank." El Ministru de Guérnesei afirmó que "los direutores de Landsbanki Guernsey tomaron los pasos apropiaos poniendo'l bancu n'alministración."

El FME declaró al Landsbanki en suspensión de pagos a primer hora del 7 d'ochobre. Un comunicáu de prensa del FME afirmaba que toles sucursales doméstiques del Landsbanki, *call centers*, caxeros automáticos y operaciones per internet abriríen y operaríen como un día corriente, y que tolos "depósitos domésticos" taben totalmente garantizaos. El gobiernu del Reinu Xuníu fixo usu de la llei *[[Banking (Special Provisions) Act 2008]]*, en primer llugar pa tresferir tolos depósitos comerciales dende'l Heritable Bank hasta una empresa de cartera del HM Treasury, y darréu pa vendelos al bancu holandés ING Direct por £1 millón. El mesmu día, el FME declaró Glitnir tamién en suspensión de pagos.

Esa tarde, hubo una conversación telefónica ente'l Ministru de Finances d'Islandia Árni Mathiesen y el Ministru de Facienda del Reinu Xuníu de Reinu Xuníu Alistair Darling. Esa nueche, unu de los gobernadores del Bancu Central d'Islandia, Davíð Oddsson, foi entrevistáu na cadena pública islandesa RÚV y afirmó que "nós [l'Estáu islandés] nun tener# cuenta de pagar les deldes de los bancos que fueron un pocu desatentos". Comparó les midíes del gobiernu a la intervención d'Estaos Xuníos en Washington Mutual, y suxirió que los emprestadores estranxeros recibiríen "desafortunadamente solo'l 5–10–15% de les sos reclamaciones". Tradicionalmente opuestu a ser sociu de la Xunión Europea y a l'adopción del euru como moneda nacional, tamién afirmó que 
"si tuviéramos fitos al euru, [...] a cencielles tendríamos que vencer a les lleis d'Alemaña y Francia."


Alistair Darling anunció que taba tomando midíes pa conxelar los activos de Landsbanki nel Reinu Xuníu. La Orde de Conxelación de Landsbanki de 2008 foi aprobada a les 10&nbsp;a.m. del 8 d'ochobre de 2008 y entró a valir diez minutos más tarde. So la orde l'Ayalga del Reinu Xuníu conxeló los activos de Landsbanki dientro del Reinu Xuníu, ya introdució provisiones pa evitar la venta o movimientu de los activos de Landsbanki dientro del Reinu Xuníu, inclusive si tuvieren en posesión del Bancu Central d'Islandia o del Gobiernu d'Islandia. La orde de conxelación beneficiar de les disposiciones de les seiciones 4 y 14 de yá de l'Axenda 3 de la llei antiterrorista británica *[[Anti-terrorism, Crime and Security Act 2001]]*.

El Primer Ministru de Reinu Xuníu, Gordon Brown, anunció que'l gobiernu británicu llanzaría aiciones llegales contra Islandia de resultes de los problemes causaos a alredor de 300.000 aforradores británicos. Geir Haarde dixo en conferencia de prensa a otru día que'l gobiernu islandés taba indignáu de que'l gobiernu de Reinu Xuníu aplicara disposiciones de la so llexislación antiterrorista contra él nun movimientu que calificó de "actu contrariu". El Ministru de Facienda inglés tamién afirmó que'l gobiernu del Reinu Xuníu pagaría tola factura pa compensar a los depositantes británicos, una cuenta que xubiría a en redol a £4 millardos. Envaloróse que más de £4 millardos d'activos islandeses nel Reinu Xuníu fueron conxelaos pol gobiernu británicu. L'Autoridá de Servicios Financieros (FSA) de Reinu Xuníu tamién declaró a Kaupthing Singer & Friedlander, la subsidiaria británica de Kaupthing Bank, en quiebra de les sos obligaciones, vendió Kaupthing Edge, el so bancu per internet, a ING Direct, y punxo Kaupthing Singer & Friedlander so alministración. Más de £2.5 millardos de depósitos de 160.000 veceros fueron vendíos a ING Direct. La escala del llerza bancario nos depósitos de Kaupthing Edge foi de tal calibre que munches transaiciones nun fueron completaes hasta'l 17 d'ochobre. Anque Geir Haarde describió les midíes tomaes pol gobiernu de Reinu Xuníu sobre Kaupthing Singer & Friedlander como un "abusu de poder" y "ensin precedentes", yera la tercer vegada qu'aiciones d'esi tipu yeren tomaes so la llei especial *Banking (Special Provisions) Act 2008* en menos de diez díes en Reinu Xuníu, tres les intervenciones de Bradford & Bingley y Heritable Bank.

El mesmu día, el Sveriges Riksbank, bancu central de Suecia, llevó a cabu una facilidá de creitu de 5 millardos de corones sueques (€520 millones) a favor del Kaupthing Bank Sverige AB, la subsidiaria sueca del Kaupthing. El préstamu foi realizáu pa pagar a los "depositantes y otros emprestadores".

El 9 d'ochobre, Kaupthing foi declaráu en suspensión de pagos pol FME, siguiendo la dimisión de toa'l conseyu directivu. El bancu dixo que taba en quiebra téunica nos sos alcuerdos de préstamu en siendo asitiada'l so subsidiaria británica so alministración. La subsidiaria de Kaupthing en Luxemburgu solicitó, y llogró, una suspensión de pagos na Corte de Distritu de Luxemburgu. La oficina de Kaupthing en Xinebra, que fuera una sucursal de la so subsidiaria en Luxemburgu, foi avisada de nun realizar nengún pagu de más de 5.000 francos suizos pola Comisión Bancaria Federal de Suiza. Los direutores de la subsidiaria de Kaupthing na Islla de Man decidieron liquidar la compañía en consultando coles autoridaes de Man. L'Autoridá de Supervisión Finlandesa, *Rahoitustarkastus*, anunció haber tomáu control de la oficina de Kaupthing en Helsinki yá'l día 6, pa evitar que'l dineru fuera sacáu del bancu y unviáu a Islandia.

El mesmu día, l'Ayalga británica emitió una llicencia so la Orde de Conxelación de Landsbanki 2008 pa dexar a la sucursal en Londres de Landsbanki siguir parte de los sos negocios. Una segunda llicencia foi emitida'l 13 d'ochobre, cuando'l Bancu d'Inglaterra facilitó un préstamu aseguráu de £100 millones a Landsbanki "p'ayudar a maximizar les tornes de los acreedores británicos."

El 12 d'ochobre, el gobiernu de Noruega tomó control de les operaciones noruegues de Kaupthing, incluyendo "tolos activos y pasivos del bancu en Noruega."

El 21 d'ochobre, el Bancu Central d'Islandia preguntó a les institucions financieres qu'inda quedaben por nuevu colateral contra los sos préstamos. Esto foi realizáu pa remplazar les aiciones en Glitnir, Landsbanki y Kaupthing que fueren pignoradas como colateral primeramente y qu'agora teníen un valor bien inferior, si non inclusive inesistente. El valor del colateral envalorar en 300 millardos de corones islandeses (€2 millardos). Unu de los bancos, Sparisjóðabanki (SPB, tamién conocíu como Icebank), afirmó a otru día que nun podría aprovir nuevu colateral pal so préstamu de 68 millardos de corones (€451 millones), y precisaría allegar al gobiernu por ayuda. "Esti problema nun va ser resueltu de nenguna otra manera", dixo'l conseyeru delegáu Agnar Hansson.

El 24 d'ochobre, súpose que la empresa esportadora noruega Eksportfinans ASA presentara una quexa a la policía noruega en rellación a un supuestu esfalcu de 415 millones de corones noruegues (€47 millones) realizáu por Glitnir dende 2006. El bancu islandés actuaría como axente pa Eksportfinans, alministrando préstamos pa delles empreses. Sicasí, Eksportfinans aliega que, cuando los préstamos fueron repagados anticipadamente polos prestatarioss, Glitnir quedóse'l dineru y a cencielles siguió colos pagos regulares a Eksportfinans, tomando na práutica y ensin autorización un préstamu pa sigo mesmu.

### Mercáu bursátil

L'intercambiu d'aiciones de les seis compañíes financieres de la Bolsa d'Islandia d'OMX fueron suspendíes el 6 d'ochobre per orde del FME. El xueves 9 d'ochobre, toa operación nel mercáu foi conxelada por un plazu de dos díes pol gobiernu, "nun intentu de prevenir qu'una mayor llerza pueda estendese al traviés de los mercaos financieros del país." La decisión foi tomada de resultes de "condiciones de mercáu inusuales", cayendo los precios de les aiciones nun 30% dende l'empiezu del mes. El zarru foi estendíu dende'l llunes 13 d'ochobre pola continuación de les "condiciones de mercáu inusuales."

El mercáu reabrió'l 14 d'ochobre col principal índiz, el OMX Iceland 15, en 678.4, valor que reflexa una cayida d'aproximao un 77% comparáu colos 3,004.6 puntos previos al zarru. Esto reflexa'l fechu de que'l valor de los trés principales bancos, que formaben el 73.2% del valor del OMX Iceland 15, afitárense a cero. Los valores d'otros títulos bazcuyaron ente +8% hasta −15%. Les operaciones en títulos d'Esista, SPRON y Straumur-Burðarás (13.66% del OMX Iceland 15) caltuviéronse suspendíes. Tres una selmanes d'escasu volume de contratación, el OMX Iceland 15 cerró'l 17 d'ochobre en 643.1, una cayida del 93% midida en corones y del 96% n'euros dende'l so máximu históricu de 9016 (18 de xunetu de 2007).

Les operaciones con títulos de les dos empreses de servicios financieros, Straumur–Burðarás y Esista, volvieron a entamar el 9 d'avientu. Dambes firmes sumaben el 12.04% del OMX Iceland 15. Los valores de los títulos de dambes empreses cayeron fuertemente, y l'índiz cerró en 394.88, una cayida del 40.17% nun solu día. La cotización de SPRON y Kaupthing caltiénse suspendida, en precios en corones de 1.90 y ISK 694.00, respeutivamente.

### Delda soberana

Los cuatro axencies de calificación que vixilaben la delda soberana d'Islandia rebaxaron la so calificación mientres la crisis, y la so perspeutiva de posteriores cambeos na calificación ye negativa. El gobiernu islandés tenía un presupuestu relativamente saniáu, representando la delda soberana'l 28% del PIB y el superávit públicu'l 6% del PIB (2007). La delda atopar en 2011 nel 90% del PIB, teniendo Islandia un déficit fiscal.

Adicionalmente, el valor de los bonos en divisa estranxera que teníen vencimientu no que quedaba de 2008 yera de solu $600 millones, y el serviciu de la divisa estranxera en 2009 foi de solu $215 millones, en llinia cola capacidá del gobiernu de repagar. Sicasí, estes axencies creíen que'l gobiernu tendría qu'emitir más bonos en divisa estranxera, tantu pa cubrir les perdes de les operaciones internacionales de los bancos islandeses como p'aguiyar la demanda de la economía islandesa que se dirixía escontra la recesión.

Un equipu d'espertos del Fondu Monetariu Internacional (FMI) llegaron a Islandia a empiezos d'ochobre de 2008 pa tener conversaciones col gobiernu. El Ministru d'Industria Össur Skarphéðinsson afirmó ser "favorable" a l'ayuda del FMI pa estabilizar la corona y dexar un amenorgamientu de los tipos d'interés.

El 7 d'ochobre, el bancu central d'Islandia anunció que caltuviera conversaciones col embaxador rusu n'Islandia, Victor I. Tatarintsev, alrodiu de un préstamu de €4.000 millones de Rusia. El préstamu sería dau pa un plazu de trés a cuatro años, con un tipu d'interés de 30 a 50 puntos percima del LIBOR. El gobernador del Bancu Central d'Islandia, Davíð Oddsson, darréu clarificó que'l préstamu inda taba siendo negociáu. D'alcuerdu a RÚV, el primer ministru Geir Haarde taría investigando la posibilidá de recibir un préstamu de Rusia dende mediaos del branu. Cuando foi preguntáu por esti asuntu nuna conferencia de prensa, Geir Haarde dixo: "nun recibimos el tipu de sofitu que estabamos pidiendo a los nuesos amigos. Polo que nuna situación como esi unu tien que buscar nuevos amigos."

Un equipu de negociadores islandeses llegó a Moscú'l 14 d'ochobre p'aldericar el posible préstamu. El ministru de finances rusu Dmitri Pankin dixo que "l'alcuentru desenvolver nuna atmósfera amistosa... Tamos trabayando a xeitu nel asuntu pa tomar una decisión final". El mesmu día, el Bancu Central d'Islandia desveló los sos swaps de divises colos bancos centrales de Dinamarca y Noruega por €200 millones cada unu. Islandia tenía llinies swap colos demás países nórdicos por un total de €1.500 millones. Islanda tamién buscaba asistencia del Bancu Central Européu, que yá tenía llinies swap con Suiza, otru país non miembru de la Xunión Europea.

El 24 d'ochobre, el FMI alcordó preliminarmente un préstamu de €1.58 millardos. Sicasí, el préstamu tenía entá que ser aprobáu pol Conseyu Executivu del FMI el 13 de payares. De resultes del retrasu, Islandia atopar a sigo mesma envuelta nun círculu viciosu, yá que los préstamos d'otros países nun podíen ser formalmente cerraos hasta que'l programa del FMI aprobárase. El gobiernu islandés faló d'un buecu de $500 millones (€376 millones) nos sos planes de financiamientu. El Ministru de Finances holandés Wouter Bos afirmó qu'Holanda s'opondría al préstamu sacantes que se algamar un alcuerdu sobre'l seguru de los depósitos pa los veceros de Landsbanki n'Holanda.

El paquete lideráu pol FMI por importe de $4.600 millones foi finalmente aprobáu'l 19 de payares, al empar qu'un préstamu del propiu FMI de $2.100 y otros $2.500 en préstamos y swaps de divises de Noruega, Suecia, Finlandia y Dinamarca. Adicionalmente, Polonia ufiertara emprestar $200 millones y les Islles Feroe ufiertaren $50 millones, cerca del 3% del so PIB. El gobiernu islandés tamién informó de que Rusia ufiertara $300 millones. A otru día, Alemaña, Holanda y el Reinu Xuníu anunciaron un préstamu conxuntu de $6.300 millones (€5.000 millones), en rellación a la disputa pol seguru de los depósitos.

## Causes
En 2001, los bancos fueron desregulados n'Islandia. Esto dexó a los bancos cargar con deldes cuando s'adqueríen compañíes estranxeres. La crisis esplegóse cuando los bancos pasaron a ser incapaces de refinanciar les sos deldes. Envalórase que los trés principales bancos caltienen un escesu de delda esterna de 50€ millardos, o cerca de 160.000€ per cada residente islandés, pa un productu interior brutu n'Islandia de 8.5€ millardos. Yá en marzu de 2008, el costu del fondu de garantía de depósitos priváu pa los depósitos nos bancos Landsbanki y Kaupthing yera yá de lloñe mayor (6–8½% de la suma depositada) que pa cualesquier otru bancu européu. La corona, que fuera clasificada por *[[The Economist]]* a empiezos de 2007 como la divisa más sobrevaluada del mundu (basándose nel Índiz Big Mac), sufriera los efeutos del *[[Carry trade|carry trading]]*.

Partiendo d'un mercáu domésticu pequeñu, los bancos islandeses financiaren la so espansión con préstamos nel mercáu interbancario y, más apocayá, al traviés de depósitos de fora d'Islandia (lo que ye de la mesma una forma de delda esterna). Los llares islandeses tamién tuvieron una importante participación, empeñándose por un volume equivalente al 213% de la renta disponible, lo que condució a la inflación. Esta inflación foi exacerbada pola práutica del Bancu Central d'Islandia d'emitir préstamos de lliquidez a los bancos na base de bonos de nueva emisión y ensin cobertoria, lo que na práutica venía significar imprimir dineru.

En respuesta a l'alza de los precios (14% nos dolce meses dende setiembre de 2008, comparáu con un oxetivu del 2.5%) el Bancu Central d'Islandia caltuvo los tipos d'interés elevaos, al 15.5%. Unos tipos d'interés tan altos, comparaos col 5.5% nel Reinu Xuníu o'l 4% na eurozona por casu, aguiyaron a los inversores internacionales a realizar depósitos en corones islandeses, lo que condució a inflación monetaria: la ufierta monetaria (M3) islandesa creció nun 56.5% nos dolce meses dende setiembre de 2008, comparáu con un 5.0% de crecedera del PIB. La situación yera, na práutica, de burbuya económica, sobreestimando los inversores el valor real de la corona islandesa.

De manera similar a munchos otros bancos nel mundu, los bancos islandeses empezaron a atopar cada vez más difícil o imposible'l refinanciamiento (*roll over*) de los sos préstamos nel mercáu interbancario, de cuenta que mientres los sos emprestadores aportunaben na necesidá de pagu, nengún otru bancu taba dispuestu a realizar nuevos préstamos. Nesta situación, un bancu de normal vese na obligación de solicitar un préstamu al so bancu central faciendo qu'esti actúe como emprestador d'últimu recursu. Sicasí, n'Islandia los bancos teníen un tamañu tan cimeru al de la economía nacional que'l Bancu Central d'Islandia y el gobiernu islandés nun yeren capaces de garantizar el pagu de les deldes de los sos bancos, lo que condució al colapsu de los bancos. Les reserves oficiales del Bancu Central d'Islandia caltener en 374.8 millardos de corones escontra finales de setiembre de 2008, en comparanza con 350.3 millardos de corones en delda internacional al curtiu plazu en manes del sector bancariu islandés, y siquier £6.5 millardos (1.250 millardos de corones) de depósitos comerciales nel Reinu Xuníu.

La situación viose empeorada pol fechu de que Icesave taba operando como una sucursal de Landsbanki, y non como una subsidiaria llegalmente independiente. Asina, yera dafechu dependiente del Bancu Central d'Islandia pa la receición de préstamos d'emerxencia de lliquidez, y nun podía sicasí allegar al Bancu d'Inglaterra pa solicitar ayuda. L'Autoridá de Servicios Financieros (FSA) británica conocía los riesgu, y consideró la imposición de requisitos especiales de lliquidez sobre los bancos que tomaren depósitos islandeses mientres les selmanes anteriores a la crisis. Si embargo, el plan, que nunca foi implementáu, forzaría a los bancos islandeses a retayar los tipos d'interés o detener nuevos depósitos, y podríen inclusive desamarrar el tipu de llerza bancario pal que taba diseñáu pa prevenir. Les autoridaes de Guérnesei tamién entamaron l'establecimientu de restricciones sobre les operaciones de bancos estranxeros operando como sucursales y les tresferencies de fondos ente subsidiarias en Guérnesei y les sos cases madres. Landsbanki operaba en Guérnesei al traviés d'una subsidiaria llegalmente independiente.

La esistencia d'una llerza bancario nes cuentes en Reinu Xuníu de Landsbanki nel periodu hasta'l 7 d'ochobre paez confirmáu por una afirmación del bancu del 10 d'ochobre, que diz "Landsbanki Íslands hf. tresfirió fondos significativos a la so sucursal en Reinu Xuníu mientres esti tiempu pa cumplir colos compromisos de Icesave." La tresferencia de fondos dende Landsbanki Guérnesei a Heritable Bank, una subsidiaria de Landsbanki nel Reinu Xuníu, tamién suxer una llerza bancario nel Reinu Xuníu.

## Reestructuración bancaria
L'Autoridá de Supervisión Financiera islandesa (FME) actuó como para "abarganar" les operaciones islandeses de Landsbanki y Glitnir, afirmando la so voluntá de "siguir les operaciones bancaries pa les families y negocios islandeses." El bancu NBI (orixinalmente conocíu como *Nýi Landsbanki*) foi creáu'l 9 d'ochobre con 200 millardos de corones en capital y 2.300 millardos de corones n'activos. Nýi Glitnir foi establecíu'l 15 d'ochobre con 110 millardos de corones en capital y 1.200 millardos de corones n'activos.

Les conversaciones con fondo de pensiones islandeses pa vender Kaupthing rompiéronse'l 17 d'ochobre, y Nýja Kaupþing foi establecíu'l 22 d'ochobre con 75 millardos de corones en capital y 700 millardos de corones n'activos.

El capital nos trés nuevos bancos foi suministráu pol gobiernu islandés, y equival al 30% del PIB d'Islandia. Los nuevos bancos tamién van tener que reembolsar a los sos predecesores el valor netu de los activos tresferíos. El 14 de payares de 2008, envalorábense esos valores netos en: NBI ISK558.1 millardos (€3.87 millardos), Nýi Glitnir ISK442.4 millardos (€2.95 millardos); Nýja Kaupþing ISK172.3 millardos (€1.14 millardos). La delda total de 1173 millardos de corones ye más del 90% del productu interior brutu d'Islandia en 2007.

Glitnir y Kaupthing, desaposiaos de les sos operaciones islandeses, llograron una moratoria nel pagu a los sos emprestadores de la Corte de Distritu de Reykjavík el 24 de payares.

N'abril de 2009, Gylfi Magnússon, ministru islandés de negocios, afirmó qu'esistíen semeyances ente'l sistema bancariu nacional y la compañía estauxunidense d'enerxía fallida Enron.

## Investigación penal
N'abril de 2009, la fiscalía nacional d'Islandia contrató a Eva Joly, investigadora nourega francesa que conduxera'l mayor procesu n'Europa de fraude y corrupción sobre'l grupu petroleru Elf Aquitaine, como consultora especial d'un "equipu contra'l crime económicu" compuestu de 20 miembros pa "investigar sospechosos d'aición criminal mientres el periodu precedente al colapsu de los bancos islandeses" lo que podría tomar a dellos directivos de banca y negocios del país. Joly afirmó que la investigación riquiría un mínimu de 2 a 3 años pa recoyer l'abonda evidencia pa llevar a cabu los procesamientos con seguridá.

Espérase que la investigación centrar en numberoses práutiques financieres cuestionables nes que s'embarcaron los bancos islandeses:
*A lo menos la metá de tolos creitos concedíos por bancos islandeses conceder a sociedaes de cartera, munches de les cuales taben coneutaes colos mesmos bancos islandeses.
*El dineru foi presuntamente emprestáu polos bancos a los sos emplegaos y acomuñaos de cuenta que pudieren mercar aiciones nos mesmos bancos, utilizando como colateral de los préstamos solamente eses mesmes aiciones. Los emprestadores yeren entós autorizaos a diferir el pagu d'intereses nel préstamu hasta'l final del periodu, cuando l'importe completu más los intereses tenía de pagase. Estos mesmos préstamos fueron entós presuntamente daos como pérdida díes primero que los bancos colapsaren.
*Kaupthing dexó a un inversor qatarín adquirir el 5% de les sos aiciones. Darréu revelóse que l'inversor quatarí había "mercáu" la so participación utilizando un préstamu de Kaupthing pa sigo mesmu y una sociedá de cartera acomuñada con unu de los sos emplegaos (esto ye, el bancu taba, ello ye que mercando les sos propies aiciones).

## Detenciones rellacionaes
El 9 de marzu de 2011, Robert y Vincent Tchenguiz fueron arrestaos en Londres pol *[[Serious Fraud Office]]* de Reinu Xuníu como parte d'una investigación llevada a cabu en collaboración cola Oficina del Fiscal Especial d'Islandia en rellación col colapsu del bancu islandés Kaupthing.

## Repercusiones polítiques

Importantes sectores de la población islandesa entamaron protestes contra'l Bancu Central, el Parllamentu y la supuesta falta de responsabilidá del gobierno antes y dempués de la crisis, rexuntando a ente 3000 y 6000 persones (ente'l 1 y el 2% de la población islandesa) los sábados.

A empiezos de payares, el Presidente d'Islandia, Ólafur Ragnar Grímsson, nuna xinta informal con diplomáticos estranxeros, criticó los amigos tradicionales d'Islandia (particularmente Reinu Xuníu, Suecia y Dinamarca) según al Fondu Monetariu Internacional. Acordies con un memorándum de la embaxada Noruega, suxeriría que los rusos podríen querer faer usu de la Keflavík Air Base, a lo que l'embaxador de Rusia retrucó que nun teníen necesidá d'ello. Cítase que'l Presidente dixo qu'Islandia se recuperaría llueu, inclusive si tuviera que lluchar por sigo sola. El Presidente del país nun tien por qué necesariamente tar acordies con el gobiernu d'Islandia nestos asuntos.

N'ochobre de 2008, el Primer Ministru de Reinu Xuníu Gordon Brown utilizó disposiciones de la parte 2 de la llei contra terroristes inglesa *[[Anti-Terrorism, Crime and Security Act 2001]]* pa conxelar los activos de Landsbanki nel Reinu Xuníu. El primer ministru d'Islandia Geir Haarde protestó contra lo que describió como "una llei terrorista siendo aplicada contra nós", llamándolo un "actu totalmente antipáticu".

El conflictu diplomáticu con Reinu Xuníu amenació con estendese escontra los tradicionales venceyos en materia de defensa ente los dos países. Islandia nun tien exércitu propiu, y depende de la OTAN pal so defensa. La Royal Air Force británica diba tomar la so vez patrullando l'espaciu aereu islandés dende avientu de 2008, pero esto foi canceláu.

Acordies con una encuesta de finales de payares de 2008, el 64% d'islandeses taben a favor d'eleiciones antemanaes, con solo'l 29.3% en contra. Una encuesta del 22 de payares de 2008 refundiaba una ventaya como líder de l'Alianza Social Demócrata del 33.6%, siguíu pola Alianza Verde-Izquierda col 27.8% y el Partíu de la Independencia nel 24.8%; el Partíu Progresista y el Partíu Lliberal atopábense lloñe detrás, con solo'l 6.3% y el 4.3%, respeutivamente.

Cuando'l Parllamentu axuntar de nuevu, el 20 de xineru de 2009, repitir con fuercia les protestes y vivióse una esguilada del conflictu ente manifestantes y la Policía. El 22 de xineru, la policía utilizó gas lacrimógeno pa esvalixar a la xente en Austurvöllur, la plaza del A elþingishúsið (sede del Parllamentu), el primer usu d'esi material dende la protesta contra la OTAN n'Islandia en 1949.

### Dimisión del Gobiernu
El Primer Ministru Geir H. Haarde anunció'l 23 de xineru de 2009 que dexaría los so lideralgu del Partíu de la Independencia por motivos de salú: diagnosticárase-y un tumor malinu d'esófagu. Dixo que viaxaría a Holanda escontra finales de xineru pa recibir tratamientu. El Ministru d'Educación y vicepresidente del Partíu de la Independencia Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir ostentó'l cargu de Primer Ministru mientres la so ausencia. El líder de l'Alianza Socialdemócrata, el Ministru d'Asuntos Esteriores Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, tampoco s'atopaba bien, recibiendo tratamientu d'un tumor cerebral dende setiembre de 2008. El gobiernu anunció que se celebraríen eleiciones antemanaes el 9 de mayu de 2009.

Björgvin G. Sigurðsson, Ministru de Comerciu islandés, dimitió'l 25 de xineru, aduciendo presiones de resultes del colapsu económicu nacional, y de la que los líderes políticos del país nun llograben ponese d'alcuerdu sobre cómo llevar el país fora de la so crisis financiera. N'unu de los sos últimos actos como ministru, despidió al direutor de l'Autoridá Supervisora Financiera d'Islandia (FSA). Björgvin reconoció que los islandeses perdieren la fe nel so gobiernu y nel sistema políticu. "Quiero cargar col mio parte de responsabilidá por ello", dixo.

Les negociaciones sobre la continuación de la coalición quedaron rotes a otru día, aparentemente de resultes de demandes de l'Alianza Social Demócrata pa faese col lideralgu del gobiernu, y Geir Haarde ufiertó la dimisión del gobiernu al Presidente d'Islandia, Ólafur Ragnar Grímsson. El Presidente pidió al gobiernu que siguiera hasta la formación d'un nuevu gobiernu, y empezó conversaciones colos cinco fuercies polítiques representaes nel Althing.

Tres estos discutinios, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, de l'Alianza Socialdemócrata, y Steingrímur J. Sigfússon del Movimientu d'Izquierda Verde, fueron solicitaos pol Presidente p'axustar la formación d'un nuevu gobiernu de coalición. A una coalición d'eses carauterístiques faltaríen-y cinco asientos pa tener una mayoría nel Althing, pero esperábase que'l Partíu Progresista (con siete asiento) sofitara a la coalición ensin realmente formar parte del gobiernu. Nengún líder de partíu convertir en Primer Ministru. En cuenta de eso, el puestu foi para Jóhanna Sigurðardóttir de l'Alianza Socialdemócrata, hasta entós Ministru d'Asuntos Sociales y Seguridá Social, quien se convirtió na nueva presidenta del so partíu'l 28 de marzu de 2009.

El 8 d'abril de 2009, l'anterior Primer Ministru Geir H. Haarde afirmó qu'él yera l'únicu responsable por aceptar donaciones revesoses pal Partíu de la Independencia Islandés en 2006, ISK 30 millones del grupu d'inversión FL Group, y ISK 25 millones del bancu islandés Landsbanki.

Geir foi fuertemente criticáu nel informe publicáu n'abril de 2010 de la Comisión Especial d'Investigación sobre'l colapsu financieru, siendo acusáu de "neglixencia" xunto con otros trés ministros del so gobiernu. El Althing votó 33–30 p'acusar a Geir, magar non a los otros ministros, so cargos de neglixencia nel cargu na sesión del 28&nbsp; de setiembre de 2010. va enfrentar a xuiciu ante'l *[[Landsdómur]]*, una corte especial qu'enxuicia casos de mala conducta de cargos gubernamentales: va ser la primer vegada que'l *Landsdómur* axuntar dende'l so establecimientu na Constitución de 1905.

## Solución de la crisis
La posición financiera d'Islandia ameyoró significativamente dende'l *crash*. La contraición económica y l'aumentu del desemplegu paecíen ser reconducíos escontra finales de 2010, recuperando la sienda de la crecedera económica a mediaos de 2011. Danse trés importantes factores que pueden contribuyir a ello. De primeres, la llexislación d'emerxencia aprobada pol Parllamentu islandés n'ochobre de 2008 sirvió pa embrivir l'impautu de la crisis financiera global sobre'l país. L'Autoridá Financiera d'Islandia utilizó l'autorización concedida pola llexislación d'emerxencia pa faese cargu de les operaciones doméstiques de los trés principales bancos. Les enforma mayores operaciones estranxeres d'estos bancos, sicasí, pasaron a suspensión de pagos.

Un segundu factor importante ye l'ésitu del alcuerdu *[[Stand-By-Arrangement|Stand-By]]* robláu col FMI en payares de 2008. Esti alcuerdu inclúi tres pilares. La primer pilastra ye un programa d'afitamientu fiscal al mediu plazu, que supón dolioses midíes d'austeridá y aumentos d'impuestos significativos. La resultancia foi que la delda del gobiernu central quedó estabilizada en redol al 80–90% del PIB. La segunda pilastra ye la recuperación d'un sistema bancariu domésticu vidable, magar dramáticamente amenorgáu, construyíu sobre les ruines del pantagruélico sistema bancariu internacional que'l gobiernu foi incapaz de rescatar. Una tercer pilastra ye l'establecimientu de controles de capital y el trabayu pal so gradual relajamiento hasta restaurar los venceyos normales col mundu financieru internacional. Una importante resultancia de la llexislación d'emerxencia foi y del alcuerdu col FMI ye que'l país nun foi afeutáu seriamente pola crisis de delda soberana qu'afecta a Europa dende 2010. A pesar del alderique con Reinu Xuníu y Holanda sobre la cuestión de la garantía estatal sobre los depósitos en Icesave d'estos países, los *[[credit default swap]]s* na delda soberana islandesa caltuvieron una progresión estable y descendente dende los 1000 puntos previos al *crash* de 2008 hasta alredor de 200 puntos en xunu de 2011. El fechu de que los activos de les sucursales del fallíu Landsbanki envalórase agora que podríen cubrir la mayor parte de les reclamaciones de los depositantes tuvo una importante influencia pa relaxar la esmolición sobre la situación.

Finalmente, el tercer factor importante detrás de la solución de la crisis financiera foi la decisión del gobiernu d'Islandia de solicitar l'adhesión a la Xunión Europea en xunetu de 2009. Magar les visiones sobre la posibilidá de ser miembru de la XE nun tán d'alcuerdu nel casu d'Islandia, esta midida sirvió p'ameyorar la credibilidá del país nos mercaos financieros internacionales. Un signu d'ésitu de los esfuercios enantes mentaos ye'l fechu de que'l gobiernu d'Islandia foi capaz de llevantar con ésitu 1$ millardo nuna emisión de bonos el 9 de xunu de 2011. Esto indica que los inversores internacionales dieron un votu d'enfotu tanto al nuevu gobiernu como al nuevu sistema bancariu.

## Bibliografía complementaria
*Bagus, Philipp and David Howden (2011). *[http://mises.org/books/deep_freeze_howden.pdf Deep Freeze: Iceland's Economic Collapse]*, Ludwig von Mises Institute, 2011. ISBN 978-1-933550-34-3
*
*, títulu orixinal 
*Gudmundsson, Már and Thorsteinn Thorgeirsson (2010). *[http://suerf.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=177&Itemid=133 Fault lines in Cross-border Banking: Lessons from the Icelandic case]*, SUERF Studies 05/2010, Viena.
*

## Ver tamién
* Crisis económica de 2008-2014
** Crisis financiera de 2008
** Crisis de lliquidez de setiembre de 2008
** Crisis financiera en Letonia de 2008-2009
* Crisis de la delda soberana europea
** Crisis de la delda soberana en Grecia
* Burbuya inmobiliaria global
* Protestes n'Islandia de 2008-2011

## Referencies

## Enllaces esternos

*Islandia enxaula a los sos banqueros n'El País.
*Islandia resucita n'El País.
*Kreppanomics en *[[The Economist]]* (n'inglés).
*What happened to Iceland? en *[[BBC]]* (n'inglés).
* The shocking errors of Iceland's meltdown en *[[Financial Times]]* (n'inglés).