Manuel Curros Enríquez

**Manuel Curros Enríquez**  foi un poeta español en llingua gallega representante del periodu históricu-lliterariu denomináu *[[Rexurdimento]]* na lliteratura gallega. La so obra carauterizar pol so fondu conteníu social.

## Reseña biográfica

Nacíu en casar númberu 14 de la cai de San Roque de Celanova, yera fíu del escribán Xosé María de Curros Vázquez (de Santiso-Melide) y de Petra Enríquez (de Villanueva de los Infantes). A pesar de que dellos biógrafos vinieron falando alrodiu de les conflictives rellaciones ente'l futuru poeta y el so padre —supuestamente debíu al calter brutal d'ésti y a los sos ideales carlistes—, lo cierto ye que les últimes investigaciones demuestren que Xosé María de Curros yera persona d'enclinos progresistes y qu'actuó políticamente acordies con elles. No referente a rellacionar padre-fíu, magar hubo conflictos, éstos nun paez que llegaren nunca a episodios de malos tratos o daqué asemeyáu.

Bien nuevu, Curros dir a Madrid, a la casa del so hermanu Ricardo, onde fixo'l Bachilleratu y empezó a estudiar Derechu. Ende Ingresa como escribán nel conceyu de Madrid y visita los círculos lliterarios col enfotu de faer ellí carrera lliteraria. Participa na revolución de 1868 (" La Gloriosa"), yá dientro de la masonería, a la cual perteneció dende la loxa Auria d'Ourense onde cultivó una la ideoloxía republicana progresista y qu'amosó en repitíes vegaes en poemes ("Na chegada do tren a Ourense"/"La llegada del tren a Ourense") y artículos periodísticos. Casar en 1873 coles mesmes que se proclamaba la República con Modesta Luisa Polonia Vázquez Rodríguez (de Puebla de Sanabria, Zamora).

Ente avientu de 1875 y febreru de 1876 escribe les *Cartes del Norte*, cróniques de la Tercer Guerra Carlista publicaes como corresponsal del periódicu *[[El Imparcial (España)|El Imparcial]]*. Asocedió-y na xera otru corresponsal, Fauró, al ser mancáu de bala por un ayudante del brigadier Mariné con quien compartía habitación.

En 1877 gana un certame poéticu en Ourense col poema *A Virxe do Cristal*. Esta victoria determinar como poeta gallegu llaicu. Curros establecer en Ourense y trabaya na Intervención de l'Alministración Económica. En 1880 publica *Aires da miña terra*. Esi añu'l obispu d'Ourense D. Cesáreo Rodrigo Rodríguez denunció al escritor por "herexíes y ataque a la relixón" y publicó un edictu condergando'l llibru de Curros por contener proposiciones herétiques, blasfemes y escandaloses. El xulgáu ordenó'l secuestru de los exemplares en poder del editor, los moldes fueron destruyíos, y Curros foi procesáu por delitu contra'l llibre exerciciu de la relixón. Foi condergáu en Ourense a dos años cuatro meses y un día de prisión y absueltu en La Coruña. El so defensa nel recursu d'apelación ante l'Audiencia de La Coruña realizar el pernomáu xurista y políticu Luciano Puga Blanco, tamién natural de Celanova. La vista d'apelación celebró'l 4 y 5 de marzu de 1881 y Luciano Puga ganó'l recursu, consiguiendo l'absolución de Curros, dictándose la sentencia absolutoria pola Audiencia de La Coruña el 11 de marzu. De resultes d'esta defensa Curros dedicó a la fía del so abogáu María de la Concepción, el poema "Adiós Mariquiña", poema qu'en realidá se titula "A Mariquiña Puga. Despidida", y qu'escribió con ocasión de que Mariquiña, colar a Cuba. Trátase de la famosísima balada a la que'l maestru compostelanu José Castro González (Chané) pondría música: "Como ti vas pra lonxe / i eu vou pra vellu, / un adiós, Mariquiña, / mandarche quero”.

Perdíu'l puestu de trabayu ourensán, Curros vuelve a Madrid ya ingresa na redaición de *[[El Porvenir]]*, periódicu republicanu.

En 1894 decide emigrar a América. En L'Habana dirixe un periódicu, *[[La Tierra Gallega (1894)|La Tierra Gallega]]*, y cuando se suspende la so publicación ingresa na redaición de *El diariu de les Families* y dempués na del *[[Diario de la Marina]]*. Acoyíu con entusiasmu a la so llegada, acabó cafiándose cola mayoría de los sos paisanos. En 1904 viaxa a La Coruña, onde foi agasayáu polos rexonalistes. De vuelta en L'Habana, retoma les sos actividaes nel *Diario de la Marina*, de la que collabora cola revista *[[Galicia (revista)|Galicia]]*, propiedá de Vicente López Veiga.

Tres la so muerte, los sos restos fueron embarcaos para Galicia onde se-y tributaron diversos honores. Anguaño ta soterráu nel campusantu de San Amaro, en La Coruña. En 1989 abrióse'l primer centru masónicu alzáu en Galicia col nome de "Renacimientu 15 Curros Enríquez".

## Obres destacaes
* *[[Cartes del Norte]]* (1875-1876)
* *[[A Virxe do Cristal]]* (1877)
* *[[Aires da miña terra]]* (1880)
* *[[O divín sainete]]* (1888)

## Referencies

## Enllaces esternos

*N'obres dixitalizaes de Manuel Curros Enríquez na Biblioteca Dixital Hispánica de la Biblioteca Nacional d'España