open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jesús Prieto Valtueña

**Jesús Prieto Valtueña**  ye un médicu, catedráticu eméritu y científicu asturianu.

## Biografía
Estudió medicina na Universidá de Valladolid, onde consiguió la Llicenciatura (1967) y el doctoráu (1969), especializándose en Medicina Interna y Gastroenteroloxía. En 1972 completó la so formación nel Royal Free Hospital de Londres, como becariu postdoctoral cola profesora Sheila Sherlock. En 1976 ye profesor titular de Patoloxía Médica de la Universidá de Valladolid y profesor amestáu de Patoloxía Xeneral de la Universidá d'Uviéu. En 1977 apuerta a la cátedra de Patoloxía Xeneral na Universidá de Santiago de Compostela y ye nomáu direutor del departamentu de Medicina Interna nel Hospital Xeneral de Galicia. 

En 1979 llogró la cátedra de Patoloxía Xeneral de la Universidá de Navarra, de la que dende 2014 ye caderalgu eméritu. Nesta universidá foi direutor del Área d'Hepatoloxía y Terapia Xénica del Centru d'Investigación Médica Aplicada (VISU) y direutor del Departamentu de Medicina Interna de la Clínica Universidá de Navarra.

## Cargos y nomamientos
*Presidente de l'Asociación Española pal Estudiu del Fégadu
*Miembru del Comité Científicu de l'Asociación Europea pal Estudiu del Fégadu Fundador de la Sociedá Española de Terapia Xénica 
*Miembru del Comité Científicu de l'Axencia Nacional Francesa pa la Investigación sobre Sida y Hepatitis viral
*Presidente del Comité Internacional de la Sociedá Americana de Terapia Xénica

## Premios y reconocimiento
*Doctor Honoris Causa pola Universidá de Porto (Portugal) 
*Doctor Honoris Causa pola Universidá Austral (Arxentina) (2012)
*Gran Premiu de la Fundación Bial a la Excelencia n'Investigación Médica
*Gallardón “Cándida Medrano de Merlo” poles sos aportaciones sobre Terapia Xénica nel cáncer de fégadu
*«Recognition Award» de l'Asociación Europea pal Estudiu del Fégadu (EASL) (2013)
*Premiu Nacional d'Investigación Médica Gregorio Marañón (2014)
*Medaya d'Oru de la Universidá de Navarra (2015)

## Publicaciones
Realizó más de cuatrocientes publicaciones internacionales d'altu impautu, empobináu más de cincuenta tesis doctorales y consiguíu un númberu importante de patentes, amás de promover ensayos clínicos pioneros pal tratamientu de la cirrosis hepática y, nel campu de la terapia xénica, de tumores hepáticos y dixestivos. 

Foi miembru del comité editorial de numberoses revistes internacionales especializaes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Joaquín Fernández Prida

**Joaquín Fernández Prida**  foi un abogáu y políticu asturanu. Aportó a ser ministru de Gracia y Xusticia, ministru de Gobernación, ministru de Marina y ministru d'Estáu mientres el reináu d'Alfonso XIII.

## Biografía
Llicencióse en derechu na Universidá d'Uviéu en 1882, siguiendo los sos estudios en Madrid, onde se doctoró en 1884. En 1886 ganó la cátedra de Derechu Internacional na Universidá de Sevilla, pasando en 1893 a impartir esta disciplina a Santiago de Compostela y en 1898 a la Universidá Central de Madrid, a que'l so claustru perteneció hasta la so xubilación en 1933. Adquirió gran prestíu como iusinternacionalista, siendo autor d'una notable obra científica. Collaboró en numberoses revistes especializaes y periódicos. La so autoridá foi reconocida nel estranxeru, siendo riquíos los sos servicios como árbitru polos gobiernos d'Alemaña y Reinu Xuníu pa fallar sobre un pleitu que sosteníen sobre la frontera na badea de Walfisch, en África.

Foi miembru del Partíu Conservador, siguidor d'Antonio Maura. En 1903 ye escoyíu senador pola Universidá de Valladolid para, en 1919, ser nomáu senador vitaliciu.

Foi ministru de Gracia y Xusticia ente'l 3 de payares de 1917 y el 22 de marzu de 1918 nun gabinete presidíu por Manuel García Prieto. Darréu ocuparía la cartera de ministru de Gobernación nel gobiernu qu'ente'l 12 d'avientu de 1919 y el 5 de mayu de 1920 presidiría Manuel Allendesalazar. Con este mesmu políticu sería titular del ministeriu de Marina ente'l 13 de marzu y el 4 d'agostu de 1921 y, finalmente desempeñaría la cartera d'Estáu con Sánchez Guerra ente'l 8 de marzu y el 4 d'avientu de 1922. Col advenimiento de la Dictadura de Primo de Rivera, negar a collaborar con esti réxime y, más tarde, como monárquicu, intervieno contra la República. Representó a España en diversos congresos internacionales y dirixó l'Institutu Diplomáticu y Consular y el Centru d'Estudios Marroquinos.

El so nome apaez na llista de los ventidós xuristes que, designaos pol Ministeriu de Gobernación franquista, ellaboraron el “*[[Dictame de la Comisión de ventidós xuristes|dictame sobre la illexitimidá de los poderes actuantes el 18 de xunetu de 1936]]*”, documentu publicáu'l 21 d'avientu de 1938, que pretendía xustificar la sulevación militar que provocó la guerra civil española.

## Referencies

## Enllaces esternos
Joaquín Villa

**Joaquín Villa García**  ye un ex-futbolista asturianu que xugaba como delanteru. El principal equipu a lo llargo de la so carrera deportiva foi'l Real Sporting de Xixón, col qu'apostó en seis temporaes un total de 133 alcuentros nos qu'anotó ventisiete goles.

## Trayeutoria
Formáu nos equipos xuveniles del Veriña Club de Fútbol y del C. D. Ensidesa, llegó al Sporting de Xixón Atlético en 1980. Pasó una temporada cedíu nel Real Unión Club pa realizar el serviciu militar.

Debutó col Real Sporting de Xixón el 16 d'ochobre de 1983 frente al Club Atlético de Madrid, de la mano del téunicu Vujadin Boškov. Sicasí, cola llegada de José Manuel Díaz Novoa, dexó de cuntar pal equipu y tuvo que buscase la vida fora de Xixón; en 1985 incorporar al C. E. Sabadell F. C., club nel que xugó cedíu mientres una campaña na que se convirtió n'unu de los artífices del ascensu a Primer División, en xugando trenta y dos alcuentros nos qu'anotó siete goles.

Una vegada rematada la temporada, el Sporting afitar nél nuevamente y decidió nun prorrogar la so cesión en Sabadell; esto fixo posible que tornara al so equipu de tola vida, nel cual caltúvose hasta 1990, llegando a apostar 133 partíos nos que marcó ventisiete goles. Darréu, en acabándose la so vinculación col equipu asturianu, fichó pol R. C. Deportivo de La Coruña, nel que se militó hasta 1993, dempués de xugar sesenta y tres alcuentros nos que llogró nueve goles. Retiróse una temporada dempués nel C. D. Castellón, anque nun llegó a apostar nin un solu alcuentru.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Jon Bilbao

**Jon Bilbao**  ye un escritor asturianu.

## Biografía
Inxenieru de mines pola Universidá d'Uviéu. En 2005 participó nel llibru *Ficciones*, escoyeta de rellatos de dellos autores publicada pola editorial Edaf en collaboración cola Asociación Colexal d'Escritores (ACE). Nesi mesmu añu recibió'l premiu Asturies Nuevu, na so modalidá de narrativa, pol llibru *3 rellatos*, publicáu en 2006 pola editorial Nobel. Ye autor tamién de les biografíes destinaes al públicu infantil: *Leonardo da Vinci, l'inventor*, *Henry Stanley, l'esplorador* (El Ruempecabeces, 2006), *Shakespeare, el maestru del teatru* (El Ruempecabeces, 2007) y *Lewis y Clark la conquista del oeste* (El Ruempecabeces, 2008).
A empiezos de 2008 publicó la so primer novela *L'hermanu de les mosques* (Ed. Saltu de Páxina).
A finales de 2008 publicó'l llibru de rellatos *Como una hestoria de terror* (Saltu de Páxina). Con esti llibru llogró'l premiu "Güeyu Críticu de Narrativa 2008" que concede Radio Nacional d'España. En 2010 publicó'l so segundu llibru de cuentos, *Bajo el influjo del cometa* (Saltu de Páxina), col que ganó'l Premiu Tigre Juan. La so segunda novela titúlase *Padres, fíos y primates* (Saltu de Páxina, 2011). En 2017 empezó a publicar el so trabayu na editorial Impedimenta, sellu editorial nel qu'apaeció la so coleición de cuentos *Estrómboli*. En 2018 publicó tres noveles curties col títulu conxuntu de *El silenciu y los gruñíos* (Impedimenta, 2018). 

Anguaño mora en Bilbao, onde trabaya como guionista de televisión, traductor y redactor de testos.

## Premios y gallardones
* 2005: Premiu Asturies nuevu, xunto a José Ángel Gayol. Convocáu pola Conseyería de Cultura, Comunicación Social y Turismu d'Asturies pa menores de 35 años. 
* 2007: Ganador del XXXVI Concursu de Cuento Ignacio Aldecoa pol rellatu «Calor».
* 2008: Premiu Ojo Crítico de Narrativa por *Como una hestoria de terror*.
* 2010: Premiu Tigre Juan por *Bajo el influjo del cometa*.
* 2011: Premiu Euskadi de Lliteratura por *Bajo el influjo del cometa*.

## Referencies
* 
* Jon Bilbao, Premiu Ojo Crítico de Narrativa

## Referencies

## Enllaces esternos
Jon Nod

**Jon Nod** (**Jon Álvarez**), nacíu'l 21 de xunu de 1982, ye un cantante español del xéneru Indie Folk. Nació en Xixón, Asturies.

*"Supuestamente, Caín desterrar a la tierra de Nod, East of Eden. Ellí foi presa de velees diurnes, y cada nueche convertir nun senderu doliosu que va dende la inorancia hasta la verdá."*

So estes condiciones, Jon Álvarez percuerre un llargu camín nos sos cantares en busca de la verdá que s'escuende nel ser humanu. Ye ensin dulda una verdá escura, dacuando enllena de dolor, que describe lo que se despinta, lo quier despintase, o más bien lo que naide desea oyer. 

Nos sos entamos, formó parte del proyeutu **[[Xabel Vegas y The Grapes of Wrath]]** como guitarrista, y foi miembru fundador del grupu asturianu **[[Amazing Grace]]**, percorriendo'l sur de Francia presentando l'únicu discu editáu antes de la separación definitiva de la banda. Amás, collaboró con otros grupos de calter introspectivu como **[[Smoth Beat]]**, onde'l soníu yera trabayáu d'una forma más esperimental al traviés de sintetizadores. 

Anguaño, na so etapa como solista, Jon dexa a un llau el planu más vanguardista na música y torna a los raigaños de la música popular, llogrando un soníu más crudu qu'en dellos momentos remembra a The Velvet Underground, como'l cantar *"13 segundos"*; y otres vegaes algama un tonu cercanu al pop elegante, como en *"Contradirección"*. 

Ente les sos influencies musicales más importantes destaquen: The Velvet Underground, Bonnie Prince Billy, Smog, Bill Calaham, Micah P. Hinson, Nick Drake, Leonard Cohen, Spiritualized, Thalia Zedek, Palace Brothers, Wil Oldham, Iron & Wine, Bright Eye, The Moldy Peaches, Nick Cave, Elliot Smith, Matt Elliot, Catpower, Dirty Three.

## Referencies

## Enllaces esternos
***[http://www.myspace.com/jonnodsite Jon Nod MySpace]**

*****

*'''Actores Condergaos A Improvisar
Jonathan Pérez Suárez

**Jonathan Pérez Suárez**, más conocíu como **Jonathan Pérez**,  ye un pilotu de rally asturianu, bicampeón d'Asturies de Rally en 2009 y 2010. El so copilotu ye Enrique Velasco.

## Biografía
Jonathan Pérez ye un nuevu pilotu asturianu que compite en pruebes tantu d'ámbitu nacional como rexonal. Progresó a base de participar en pruebes del Campeonatu d'España d'Asfaltu y de los certámenes rexonal de Galicia, Asturies y Cantabria. Na so primer temporada nel campeonatu nacional, l'añu 2007, remató cuartu del Troféu d'España Junior (pilotos menores de 23 años). Na 2008 proclamóse subcampeón d'España Junior, pilotando un Citroën C2 y un Mitsubishi Lancer Evo IX. No que fai a campeonatos rexonales, apostó la Copa Citroën Cantabria llogrando'l subcampeonatu final y primer clasificáu junior.

Na temporada 2009 proclamóse Campeón d'Asturies de Rallyes, vencedor del Troféu Junior d'España y el Troféu R3 d'España. Tamién consiguió'l subcampeonatu de la Challenge Clio Cup R3 de Rallyes, siendo finalmente octavu nel Campeonatu d'España de Rallyes d'Asfaltu.

Na temporada 2010 proclamóse nuevamente Campeón d'Asturies de Rallyes, y sestu absolutu nel Campeonatu d'España de Rallyes d'Asfaltu.

Na temporada 2011 foi subcampeón d'España, con seis podiums.

## Resultaos

### Campeonatu d'España

## Referencies

## Enllaces esternos
Jorge Fernández Bustillo

**Jorge Esteban Fernández Bustillo**  ye un políticu socialista asturianu. Ye Catedráticu de Bachilleratu caderalgu de Filosofía.

Foi direutor del Institutu Carreño Miranda d'Avilés ente 1985 y 1987 para, tres les eleiciones autonómiques de 1987, ser nomáu Direutor Rexonal de Cultura pol entós Conseyeru Manuel Fernández de la Cera. Darréu, en xineru de 1990, foi nomáu pol Presidente del Principáu d'Asturies, Pedro de Silva, Conseyeru d'Educación, Cultura y Deportes del Gobiernu d'Asturies, cargu qu'ocupó hasta les eleiciones autonómiques de mayu de 1991.

Foi escoyíu conceyal del Conceyu d'Uviéu nes eleiciones municipales celebraes el 13 de xunu de 1999, cargó que revalidó tres les eleiciones de 2003. Nesa llexislatura (2003-2007) foi, amás, el vocera del Grupu Municipal Socialista.

Forma parte del xuráu de los Premiu Príncipe d'Asturies y del Premiu Internacional de Ensayo Xovellanos. Ta en posesión de la medaya de plata de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies. Collaboró en diverses publicaciones y ye autor de dellos llibros sobre Asturies.

## Referencies
Jorge Guerricaechevarría

**Jorge Guerricaechevarría**  tamién conocíu como **Guerrica**, ye un guionista asturianu.

## Biografía
Trátase d'unu de los guionistes más prolíficos ya importantes del cine español. Foi guionista y coguionista de munches de les películes d'Álex de la Iglesia y Daniel Monzón. Tamién escribió para Pedro Almodóvar en *[[Carne trémula]]*.

Ye vitorianon d'adopción.

## Premios
Ganó un Premiu Goya pol guión de *[[Celda 211]]*, basáu na novela homónima de Francisco Pérez Galbanona. Tamién foi finalista nos Goya polos guiones de *[[El día de la bestia]],* *[[La comunidad (película)|La comunidad]]* y *[[El Neñu (película de 2014)|El Neñu]]* na categoría de guión orixinal, y al meyor guión adautáu por *[[The Oxford Murders (2007)|Los crímenes de Oxford]]*. En 2008, Zinemastea premió la so carrera como guionista.

**[[Premios Goya]]**

## Filmografía
* *[[Mirindas asesines]]* (c), 1991
* *[[Acción mutante]]*, 1993
* *[[Canguros (serie de televisión)|Canguros]]* (TV). Episodiu: *Buscase la vida*, 1994
* *[[El día de la bestia]]*, 1995
* *[[Carne trémula]]*, 1997
* *[[Perdita Durango]]*, 1997
* *[[Muertos de risa]]*, 1999
* *[[La comunidad (película)|La comunidad]]*, 2000
* *[[Xuegu de lluna]]*, 2001
* *[[Mírennos]]*, 2002
* *[[El robo más grande jamás contado]]*, 2002
* *[[800 balas]]*, 2002
* *[[Platillos volantes (película de 2003)|Platillos volantes]]*, 2003
* *[[Crime ferpecto]]*, 2004
* *[[The Kovak Box]]*, 2006
* *[[Películes pa nun dormir|L'habitación del neñu]]*, 2006
* *[[The Oxford Murders (2007)|Los crímenes de Oxford]]*, 2008
* *[[Plutón BRB Nero]]*, (TV), 2008
* *[[Psiquiatres, psicólogos y otros enfermos]] * (TV), 2009
* *[[Celda 211]]*, 2009
* *[[Secuestru del barcu Alakrana#Película|Alakrana]]*, 2011
* *[[Fin (película)|Fin]]*, 2012
* *[[Las brujas de Zugarramurdi]]*, 2013
* *[[El Neñu (película de 2014)|El Neñu]]*, 2014
* *[[Perfectos desconocíos]]*, 2017

## Referencies

## Enllaces esternos
Josu Uribe

**Jesús Uribesalgo Gutiérrez** , conocíu como **Josu Uribe**, ye un entrenador de fútbol asturianu, el so últimu equipu foi'l Caudal Deportivo de la Segunda División B d'España. Ye fíu del fináu Jesús Uribe, xugador del Real Sporting de Xixón nos años 1960.

## Trayeutoria
Empezó a entrenar con ventiún años nel equipu redrueyu del Real Sporting de Xixón. Pasó por diversos clubes asturianos de la Tercer División hasta consiguir l'ascensu a Segunda B col Ribadesella C. F. na campaña 2001-02. Na temporada 2002-03 entrenó a la U. D. Las Palmas en Segunda División, dexando al equipu na quinta plaza al términu del campeonatu. De siguío, foi contratáu pol Getafe C. F. y consiguió el primer ascensu na historia del club madrilanu a la máxima categoría na campaña 2003-04.

A pesar d'ello, nun siguió nel club y pasó a ocupar el banquín del Elche C. F., de nuevu en Segunda División. Ellí llogró un décimu puestu na temporada 2004-05 y foi cesáu en metá de la siguiente. Tres casi un añu inactivu, foi contratáu pol Hércules C. F. tres el cese de José Bordalás, magar tampoco pudo terminar la temporada nel equipu alicantín. Na temporada 2007-08 dirixó al Deportivo Alavés hasta que foi destituyíu'l 18 de febreru de 2008. En febreru de 2009 comprometer col Ribadesella, del grupu 2 de la Tercer División, hasta'l final de la temporada. Sicasí, el 10 de marzu abandonó'l puestu pa roblar cola S. D. Eibar ya intentar caltener la categoría en Segunda División, oxetivu que nun consiguió.

En xunetu de 2009 fichó por una temporada pola Cultural y Deportiva Leonesa. Dempués d'un añu ensin entrenar, en 2011 fichó pol club griegu del Panserraikos FC, anque decidió abandonar el cargu a finales d'ochobre por cuenta de la so insatisfaición coles condiciones de trabayu. En xineru de 2012 foi llamáu pol Girona F. C. pa faese cargu del equipu, sustituyendo al téunicu Raül Agné. Dos meses dempués, foi destituyíu n'encadenando una serie de resultancies negatives.

En mayu de 2013 fichó pol Real Avilés C. F., club col qu'apostó la promoción d'ascensu a Segunda División de la temporada 2013-14. El 8 de marzu de 2015 el club avilesín anunció la destitución del téunicu, tres una serie de males resultancies.

El 13 de xineru de 2016 fíxose cargu del C. D. Mensajero, club del grupu II de Segunda División B d'España, tres el cese de Roberto Aguirre. Consiguió que l'equipu canariu terminara na décimu tercer posición con 44 puntos. En xunetu de 2016 pasó a dirixir a la U. D. Melilla, onde foi cesáu tres la xornada 30 cuando l'equipu ocupaba la sesta posición. En payares de 2017 fichó como téunicu del Caudal Deportivo del grupu II de la Segunda División B. En rematando la temporada n'última posición, nun anueva col conxuntu mierense.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha en Transfermarkt
* Ficha en BDFutbol
Josu

**Josu** fai referencia a dellos artículos:

## Orixe del nome
*Josu* ye l'equivalente n'euskera del nome propiu "Jesús". Como otros munchos nomes vascos foi propuestu por Sabino Arana y Koldo Elizalde. Esiste la variante **Iosu**, según les correspondientes formes femenines "Josune" y "Iosune". 

## Persones
* **[[Josu Aguirre]]**, ciclista profesional;
* **[[Josu Anuzita]]**, porteru de fútbol retirao;
* **[[Josu Erkoreka]]**, diputáu pol Partíu Nacionalista Vascu.
* **[[Josu Jon Imaz]]**, políticu del Partíu Nacionalista Vascu;
* **[[Josu Montero]]** , poeta, dramaturgu y críticu lliterariu;
* **[[Josu Muguruza]]**, periodista y diputáu abertzale asesináu por radicales d'ultraderecha;
* **[[Josu San Nicolás]]**, expolítico d'ideoloxía abertzale;
* **[[Josu Sarriegi]]**, futbolista del Panathinaikos;
* **[[Josu Silloniz]]**, ciclista profesional;
* **[[Josu Uribe]]**, entrenador de fútbol;
* **[[Josu Urrutia]]**, ex-futbolista y actual presidente del Athletic Club de Bilbao;
* **[[Josu Urrutikoetxea]]**, alies *Josu Ternera*, dirixente históricu d'ETA;
* **[[Iosu Expósito]]**, miembru de la banda punk Eskorbuto y tíu del futbolista Unai Expósito.
* **[[Iosu Rivas]]**, futbolista del Pontevedra Club de Fútbol.
José Amodia

**José Amodia**  foi un profesor y escritor británicu d'orixe español.

## Biografía
Nacíu na ciudá asturiana d'Uviéu el 11 de xunu de 1936 nuna familia d'ideoloxía republicana, estudió Derechu na Universidá d'Uviéu, pa terminar instaláu nel Reinu Uníu, onde casó con una muyer inglesa hacia 1960. Críticu col réxime franquista y la figura del dictador mas defensor de la Transición, foi autor d'obres como *Franco's Political Legacy: From Fascism to Façade Democracy* (Rowman and Littlefield, 1977); ente otres. Finó'l 21 de setiembre de 2006.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
*
José Andrés

**José Ramón Andrés Puerta**, más conocíu como **José Andrés** , ye un cocineru asturianu que dende 2013 tien tamién nacionalidá d'Estaos Xuníos.

## Biografía
Nacíu en Mieres, Asturies, el 13 de xunetu de 1969, la so familia treslladóse a Barcelona cuando él tenía cinco años. Yá con doce años preparaba platos de cocina pa tola so familia, y con tan solu quince años entró na Escuela de Restauración y Hostelería. Naquella etapa compaxinó los estudios reglaos col aprendizaxe nel restorán *[[El Bulli]]* que yá yera dirixíu entós por Ferran Adrià. 

Dempués de terminar los sos estudios profesionales, con 21 años, decidió dise a Estaos Xuníos. En Nueva York, Andrés empezó a trabayar nel restorán *El Dorado Petit* que cerró por problemes de xestión dos años dempués. Entós José colar a la capital d'Estaos Xuníos, Washington, onde s'instaló y sigue viviendo. Anguaño, Andrés supervisa dellos restoranes de gran prestíu y ésitu en Washington, que tienen de mancomún les especialidaes llatines polo xeneral y españoles en particular. El cocineru acaba d'anunciar qu'en 2016 va abrir un restorán Bazaar nel hotel que la cadena SLS entama inaugurar en Nueva York y que va cuntar col diseñu de Philippe Starck.

El Restorán *Aurio* foi'l primeru n'introducir la cocina de tapes n'Estaos Xuníos. José Andrés tamién supervisa les especialidaes de *Café Atlánticu*, inspirada na cocina de Hispanoamérica; Zaytinya, cocina griega-turca; Oyamel, cocina mexicana tradicional; y minibar by José Andrés, cocina d'autor y restorán n'espaciu amenorgáu.

Ente 2005 y 2007 dirixó y presentó un programa selmanal de cocina en TVE.

En payares de 2013 llogró la nacionalidá d'Estaos Xuníos, dempués de morar y trabayar nel país mientres 23 años.

## Reconocencies
En payares de 2010, foi-y concedida la Orde de les Artes y les Lletres d'España y en mayu de 2011 foi gallardoniáu pola Fundación James Beard col «Outstanding Chef Award».

Nos años 2012 y 2018, la revista Time inclúi al cocineru na so llista Time 100, que recueye a les "100 Persones Más Influyentes nel Mundu".

En mayu de 2014 pronunció'l discursu de graduación de la Universidá George Washington.

## Notes y referencies

*

## Enllaces esternos

*Páxina oficial de José Andrés
*Páxina sobre'l so programa de televisión
*José Andrés llega al Caribe
José Antonio Cepeda González

**José Antonio Cepeda González**  foi un periodista español.

## Biografía
Empecipió la so carrera periodística collaborando cola *[[La Nueva España]]*. Depués trabayó n'otros munchos periódicos como ''La Voz de Castilla'', *[[Arriba (periódicu)|Arriba]]*, ''Hierro'' o ''Información'', hasta qu'en 1954 tornó a la redaición de *La Nueva España*. Darréu foi redactor y direutor de ''Región'', y collaboró viviegamente con otros medios como Radio Nacional d'España. Tamién foi xefe de prensa y comunicaciones de la Diputación Provincial y de la empresa minera Hunosa. 

Foi premiáu col Premiu Nacional de Turismu y col de periodismu del Exércitu en trés causes.

Utilizó'l pseudónimu *Juan de Neguri* pa roblar les sos «», seición que caltuvo mientres munchos años y dio-y una inmensa popularidá n'Asturies. Les sos últimes collaboraciones fueron publicaes en *[[La Voz de Asturias]]*.

El Conceyu d'Uviéu, en sesión de 5 de febreru de 1996, decidió denominar como *Periodistes Cepeda* a una cai asitiada en La Florida, ente les cais de Fuente de la Plata y de Martínez Cachero. La decisión xustificóse «*como forma d'honrar l'exerciciu d'esi noble oficiu y l'apellíu que tantos homes singulares dio pal so exerciciu*», en referencia tantu a José Antonio Cepeda como al so hermanu Luis Alberto Cepeda González y el so padre José Antonio Cepeda.

## Obres
* **'
* **'
* **

## Referencies

## Enllaces esternos
José Antonio Fernández Vega

**José Antonio Fernández-Vega**  foi un médicu y políticu asturianu, Gobernador Civil de la provincia de Málaga mientres el llevantamientu del 18 de xunetu que dio llugar al empiezu de la Guerra Civil Española.

Casáu y con seis fíos, José Antonio Fernández-Vega yera militante d'Izquierda Republicana y Gobernador Civil de Lugo dende les eleiciones de febreru de 1936. Permaneció nesti puestu hasta xunu del mesmu añu, cuando foi nomáu Gobernador Civil de Málaga. Nesta ciudá tuvo que faer frente al llevantamientu militar y a les milicies que tomaron el poder tres el fracasu del llevantamientu. Tamién foi un médicu bien respetáu en Ponteareas, (llugar onde una cai tien el so nome n'homenaxe a él) llegando a atender de baldre a xente qu'escarecía de dineru pa paga-y.

A mediaos de setiembre de 1936 foi cesáu del so cargu pol Ministru de la Gobernación, Valentín Galarza Morante, por cuenta de unos rumores que lu acusaben d'habese apropiáu de fondos públicos. Torna entós a Asturies cola so familia, onde s'ocupa'l cargu de direutor del hospital de Llanes mientres un mes hasta que ye destituyíu por xenerar rocea ente los dirixentes del Frente Popular, según un informe de la Guardia Civil de 1941. Sale entós para Francia, pero al escarecer de recursos, torna a España, siendo nomáu Médicu de la Subsecretaría d'Armamentu en Barcelona hasta la cayida de Cataluña, cuando se ve obligáu a exiliase de nuevu en Francia. 

Acoyíu nun campu de concentración francés, foi deteníu pola Gestapo el 10 de xunu de 1940 xunto a otres personalidaes como Lluis Companys o José Villalba. Ye entós treslladáu a la Prisión Provincial de Málaga pa ser xulgáu sobre la base de les llistes qu'apurre la mesma prisión provicial según les cualos fueron deteníes nel so nome 371 persones de les que 275 fueron executaes por aciu "saques".

Nel so defensa, Fernández-Vega alegó que nunco supo nada de les saques hasta una vegada llevaes a cabu y que, na midida de les sos posibilidaes, rescató a un gran númberu de deteníos, incluyíos militares y sacerdotes, a los qu'apurrió pasaportes y ayudó a escapar de la ciudá. Foi condergáu a muerte y fusiláu nel campusantu de San Rafael, onde permanez el so cuerpu nuna fuesa común. 

## Trayeutoria
 

## Bibliografía
* Juan Antonio Ramos Afitaos: *[http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2755966 José Antonio Fernández Vega, gobernador civil de Málaga (xunu a setiembre de 1936)]*. Jábega, ISSN 0210-8496, Nº. 90, 2002 (Exemplar dedicáu a: Sostenibilidá y mediu ambiente na Provincia de Málaga) , páxs. 108-121.

## Referencies

## Enllaces esternos
José Antonio García Prieto

**José Antonio García Prieto**, artísticamente conocíu como "**Llonguera**", ye un escultor asturianu, nacíu nel pueblu de Llonguera, Mieres, el 3 de mayu de 1950.

## Biografía
Nun cursó nengún estudiu académicu que lu formara artísticamente, sinón que se trata d'un escultor autodidacta que foi alquiriendo la téunica del llabráu de la madera del so padre, que trabayaba ellaborando preseos de llabranza y madreñes.

Sigo que llevó a cabo estudio de maestru industrial y empezó la carrera d'inxenieru anque nun consiguió acabala.

Tando faciendo'l serviciu militar, realizó delles talles de imaginería relixosa por encargu y dalgún trabayu pal exércitu. Magar el so enclín pola escultura, mientres un tiempu trabayó de mineru, pudiendo pasar más tarde a exercer de monitor de carpintería nuna escuela* taller.

En 1994 retoma un proyeutu personal tallando distintes figures de la mitoloxía asturiana en madera, de pequeñu tamañu (de menos de 70 centímetros), policromadas ya inspiraes nuna visión atenta y non caricaturesca de la mitoloxía asturiana. Esta serie de talles fueron el conxuntu de la so primer esposición na casa de Cultura de Mieres, anque darréu presentóse n'otres llocalidaes, como Xixón, La Pola Ḷḷena, La Felguera o Llanes, pol so gran acoyida.

Realizó dende esi momentu munches más esposiciones tanto individuales como coleutives y llevó a cabu obres que pasaron a convertise n'escultures urbanes de diverses llocalidaes.

## Actividá artística
### Esposiciones individuales

### Esposiciones coleutives

### Obres públiques

* Vendedor de pexe, 1996, Plaza Trascorrales, Uviéu, Asturies.
* A la Toná, 1999, calle Ángel Cañedo, Uviéu, Asturies.
* Pepa la Llechera , 2006, Plaza Pepa la Llechera, Mieres, Asturies.

## Bibliografía
* FEÁS COSTIELLA, Luis, "Llonguera, mitos y personaxes", Esposición celebrada nel Café Español d'Uviéu. Asturies 1997
* CASAPRIMA COLLERA, Adolfo, "Escultura Pública n'Uviéu". Editáu pol Conceyu d'Uviéu. Asturies, 2001
* BLANCO, Silvia, "En piedra y bronce 2", revista "Uviéu, ciudá cultural, númberu XV, editáu por Corondel, S.L., Uviéu, 2003

## Referencies
José Avello

**José Avello Flórez**  foi un escritor y novelista asturianu. Ye autor de dos úniques obres: **' y **'.

## Reseña biográfica
José Avello nació en Cangas del Narcea, Asturies, en 1943. Cursó estudios de Derechu na Universidá d'Uviéu y na Universidá Complutense de Madrid. Foi mientres diez años profesor de Teoría de la Comunicación y, dempués, de Socioloxía de la Cultura na Facultá de Belles Artes de Madrid. Paralelamente a la so actividá docente, desenvolvió la so vocación lliteraria.

Magar que solo publicó dos noveles y siempres se caltuvo alloñáu de los focos, llogró una notable reconocencia crítica. La so primer novela, **', foi finalista del [[Premiu Nadal]], en 1983. Dieciocho años dempués, publicó la so segunda y última novela, **', que supunxo la so consagración como escritor «de cultu».

Juan José Millás, en lleendo l'orixinal presentáu al Premiu Alfaguara, encamentó la so publicación a dicha editorial, onde la novela vio finalmente la lluz nel añu 2001. La obra, allugada n'Uviéu y centrada nes vides de cuatro amigos aficionaos al billar, foi considerada heredera, nel sieglu XX, de la semeya social amosada por Clarín en *La Rexenta* y mereció ser finalista del Premiu Nacional de Narrativa, lo mesmo que de los denominaos Premiu Villa de Madrid y Premiu de la Crítica d'Asturies.

## Obres
* **' (1983), finalista del Premiu Nadal.
* **' (2002), finalista del Premiu Nacional de Narrativa, Premiu Villa de Madrid, Premiu de la Crítica d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía na Enciclopedia d'Uviéu http://el.tesorodeoviedo.es/index.php?title=Jos%C3%A9_Avello_Fl%C3%B3rez
José Cienfuegos

**José María Ignacio de Cienfuegos y Xovellanos**  foi un militar y políticu asturianu.

## Biografía
Fíu de Baltasar González de Cienfuegos, quintu conde de Marcel de Peñalba, y de Xosefa de Xovellanos (hermana de Xovellanos), fía de Francisco Gregorio de Xovellanos, alférez mayor de Xixón, y nieta materna del marqués de San Esteban del Mar de Natahoyo. 

Estudió nel Colexu de Cadetes d'Artillería de Segovia. Empecipia la so carrera militar como artilleru en tomar de Mallorca. Col grau de Capitán participó nel sitiu de San Felipe (Mahón), na guerra contra Francia, campaña del Rosellón, participando en tomar de la palza de Bellegarde, y nel so defensa hasta setiembre de 1794; y nel ataque a Xibraltar. 

En 1806, ye nomáu direutor de la fábrica de municiones grueses de Trubia. Contrái matrimoniu esi mesmu añu con María del Carmen Argüelles y Cienfuegos. Demientres la Guerra de la Independencia, foi comandante xeneral d'artillería d'Estremadura nel añu 1812, onde conferenció col duque de Wellington. Tres la guerra, ye nomáu capitán xeneral de Cuba combatiendo con decisión a los pirates antillanos. Dio nome a la ciudá de Cienfuegos. Demientres el Trieniu lliberal, foi ministru de la Guerra ente'l 24 de xineru y el 28 de febreru de 1822, nel Gabinete de José Gabriel de Silva y Bazán.

## Bibliografía
* *Diccionario biográfico español*. Real Academia de la Historia

## Referencies

## Enllaces esternos
José Cortina Vallina

**José Cortina Vallina**  yera un cantante asturianu conocíu col nome de *«Josipu»*.

Na so mocedá empieza a cantar tonada participando n'innumberables concursos a lo llargo de la xeografía asturiana. Mientres la so carrera fíxose gran amigu del tamién cantante Arsenio Fernández, *El Polenchu*.

A pesar de tener una dilatada carrera nel mundu de la tonada asturiana nun llegó a grabar nengún discu.

Finó nel so pueblu natal el 20 de xineru de 1997.

## Referencies

## Enllaces esternos
José Emilio Suárez Trashorras

**José Emilio Suárez Trashorras**  ye un cooperador con banda terrorista, exminero y presuntu confidente policial español, condergáu a 34.715 años de cárcel pola so participación nos atentaos del 11 de marzu de 2004 en Madrid facilitando los esplosivos emplegaos nellos.

Foi deteníu'l 18 de marzu de 2004, acusáu de facilitar los más de 200 quilos d'esplosivos a los terroristes que cometieron l'atentáu. En xineru de 2007 foi condergáu a diez años de prisión per tenencia y tráficu d'esplosivos, según por venta de drogues, nel marcu de la denominada *Operación Pipol*, na que foi deteníu en 2001.

Nel xuiciu polos atentaos de 2004 en Madrid foi l'acusáu pa quien se solicitó una mayor pena, 34.715 años, por 192 delitos d'asesinatu terrorista y centenares d'ellos en grau de tentativa. Foi'l so abogáu Gerardo Turiel, profesor de derechu romanu de la Universidá d'Uviéu.

La sentencia final consideró probáu que facilitara'l robu de los esplosivos de Mina Conchita, asitiada nel conceyu de Balmonte, n'Asturies, pa ser usaos nel atentáu, a sabiendes de que'l destín de los mesmos yera cometer asesinatos. Los esplosivos suministrar en distintes veces a Jamal Ahmidan, "El Chinu", narcotraficante que participó viviegamente na organización de los atentaos y más tarde suicidóse en Leganés, a quien conoció gracies a Rafá Zouhier.

Foi condergáu pola Audiencia Nacional a 34.715 años y 6 meses de prisión por tolos delitos que se-y imputaben na acusación, en grau de cooperador necesariu: 191 asesinatos peracabaos, 1.856 asesinatos en grau de tentativa, 4 delitos d'estragos terroristes y unu de falsedá documental (falsificación plaques matrícula). La pena amenorgóse, (solicitábase una mayor pena de 38.976 años) con al respective de los pidimientos de la fiscalía y les acusaciones particulares al tenese en cuenta una atenuante de tipu mental. La sentencia fíxose pública'l 31 d'ochobre de 2007 y foi confirmada pol Tribunal Supremu d'España el 17 de xunetu de 2008.

## Enllaces y referencies esternes
*Trashorras, condergáu a 10 años por tráficu d'esplosivos y drogues, 20 minutos, 31 de xineru de 2007.
*José Emilio Suárez Trashorras: condergáu a 34.715 años de cárcel, 20 minutos, 31 d'ochobre de 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
José Francisco Rodil Lombardía

**José Francisco Rodil Lombardía**  ye un periodista y escritor asturianu.

Llicencióse en Ciencies de la Información na Universidá Complutense de Madrid onde remató los cursos de doctoráu (ochobre de 1997). Trabayó como redactor l'Axencia Mencheta, nel diariu *[[Informaciones]]* y en *[[El Correo Gallego]]*, encargáu de la seición política. Ingresó como redactor en Televisión de Galicia (1985); Direutor xerente de Televisión de Galicia (1990); direutor de *[[La Voz de Asturias]]* y delegáu del Grupu Zeta n'Asturies (2001).

Venceyáu a la Telelevisión de Galicia dende los empiezos de la cadena autonómica, amás de direutor/xerente (1990) desempeñó'l cargu de Xefe de control de Cadena de la CRTVG (1995) y programador de la Canal Internacional de TVG (1998). 
En televisión de Galicia dirixó y guionizó bien distintos espacios de programación tantu venceyaos al área de los Informativos como a Programes:
Nel área d'Informativos:
"Parllamentu", espaciu selmanal d'actualidá parllamentaria "Sen
fronteiras", programa d'entrevistes a relevantes personalidaes del mundu de la sociedá y de la política "Enfoques",
programa selmanal de reportaxes informativos. 
Nel área de Programes de TVG, foi direutor y guionista de:
"Asina foi garrése vos paez", programa especial pa celebrar el X aniversariu de TVG
"Esteriores" (2004), serie documental pa la Canal Internacional.
"Cadernos do aire", magacín sobre la inmigración en Galicia;
"A nosa clave", programa d'alderique sobre temes sociales;
"Falámolo" espaciu selmanal d'alderique y entevistes sobre temes sociales.
"El pelegrín d'Asís" (2014), serie documental (42 capítulos) con motivu del 800 aniversariu de la pelegrinación de San Franciscu d'Asís a Santiago.
"Santiago pa suañar" (2016/17), serie de reportaxes sobre Santiago de Compostela.
 
Foi gallardoniáu col Premiu Galicia de Periodismu en 1989 y ye miembru electu de la Comisión de Garantíes de la Federación d'Asociaciones de Periodistes n'España.

## Bibliografía
* *Sin máscara. Relatos de periodismo de camuflaje* (1999), 
* *El señor del Senescal* (2003)
* *Memorias del valle escondido* (2008).
**La noche de las luminarias* (Velasco Ediciones, 2018)

Licendiacio en Ciencies de la Info4mación, rama Periodismo pola Universidá Complutense de Madrid

## Referencies

## Enllaces esternos

*Coferencia realizada en setiembre de 2011 nel Centru Asturianu de La Coruña
José Barrera García

**José Barrera García**  foi un músicu y escritor asturianu.

## Vida y obra
José Barrera García nació en Pravia, el 18 de marzu de 1895. La so vocación musical foi bien temprana. El so primer profesor foi'l so tíu, hermanu de la so madre, Antonio García. Estudió música y pianu per correspondencia na academia Varela Silvari, de Madrid. A esti profesor dedicólu la obra que-y fixo ganar el Segundu Premiu Nacional de Pasudobles. Dempués cursó estudios d'harmonía con Lleón Pérez Ledesma.

Conoció y frecuentó a músicos asturianos de la dómina como Octavio Bellmunt, de quien fuera alumnu de pianu, y Eduardo Martínez Torner. Como ellos, interesar por rescatar la música tradicional y el folclor. 

La so producción musical abarca alredor de trenta y siete obres, ente les que pueden atopase xéneros como la zarzuela o la ópera. Tamién marches como *A la mio madre* (por cuenta del so fallecimientu), *La última ufrienda*, *Resignación*, *Xerusalén*, *Nazaret* o *Piedá*. Tamién conciertos, como *Serenata Española* o *Danza Pastoril,* el valse *Ecos Pravianos* (publicáu nel selmanariu Madrid Risible), son dalgunes de les más conocíes ya interpretaes por distintes agrupaciones musicales. Popular ye tamién na rexón el *Himnu a la Virxe del Valle*, o'l compuestu pal Club Deportivo Pravianu. Destaquen los sos pasudobles, nos que conxugó'l sabor español cola téunica aprendía. Exemplu d'ello son *Allegría español*, *El pravianu*, o *Tinéu.*

Foi'l creador de la Coral de Santu Tomás, una de les más famoses d'Asturies naquella dómina. Tamién fundó les orquestes Imperiu y Barrera y foi organista de la Colexata de Pravia.

Nomáu direutor de la Banda de Música de Santander, llueu tornó a Asturies, pa convertise oficialmente, el 14 d'abril de 1914, xueves santu en direutor de la Banda de Música de Pravia, una de les primeres d'Asturies.

José Barrera, amás de músicu, foi poeta, pintor, escritor y collaborador en diarios locales. En 1919, fundó, con Eliseo Grana, el periódicu *Pravia*. Quedó constancia de delles poesíes sos na revista *El progresu de* *Asturies*, editada en L'Habana, y de la que foi corresponsal a los diecinueve años. Tamién atopamos los sos testos na *Fueya Parroquial* de Pravia roblando como *Luis de Pravia* o *Heliodoro*. 

En payares de 2000, a iniciativa de la estinguida Asociación Cultural Manuel López de la Torre, el Conceyu de Pravia dio'l nome de "José Barrera" al Auditoriu de la Casa de Cultura n'homenaxe al músicu.

## Referencies
José Antonio Nava Iglesias

**José Antonio Nava Iglesias** ye un escultor español nacíu n'Uviéu en 1951.

José Antonio Nava Iglesias estudió na Escuela d'Artes Aplicaes d'Uviéu ente 1968 y 1972, completando los sos estudios na de Belles Artes de Bilbao, de 1972 a 1973, na Escuela Cimera de Belles Artes de San Fernando de Madrid ente 1975 y 1979.
La mayor parte de la so obra ta n'Asturies, una y bones l'autor ta fondamente xuníu a la so tierra natal.

La so carrera como docente na Escuela d'Artes y Oficios d'Uviéu, qu'empecipia a partir de 1981, según el so calter perfeccionista ya individualista llevó-y a realizar bien poques esposiciones y escases apaiciones en galeríes d'arte o museos.

Magar ello ye bien destaca la so participación nes escultures urbanes de la mesma ciudá d'Uviéu, onde realizó diverses obres de notable interés, utilizando diversos materiales (bronce, la piedra) y llinguaxes (l'astracción y la figuración más clásica). Tamién se sintió atraíu pol estudiu del espaciu, lo cual queda reflexáu n'obres como'l "Monumentu a Ramón Pérez de Ayala" o les sos soluciones clásiques, como nel "Monumentu a Rafael del Riego". Puede reparase un cambéu nel so propiu llinguaxe na obra "La Dama del balcón", onde esperimenta con una figuración llibre del cuerpu femenín.

## Actividá artística

### Esposiciones individuales
* 1979. Galería Tassili, Uviéu.
* 1982. Muséu de Belles Artes d'Asturies. Uviéu.

### Esposiciones coleutives
* 1973. Galería Tassili, Uviéu.
* 1975. “Arte n'Asturies”, Avilés. Bancu de Fomentu, Uviéu.
* Ensin fecha: I Concursu d'Escultura “Corte Inglés”, Bilbao; I Concursu “Castellblanch”, Valladolid; II Bienal d'Escultura, Zaragoza; Concursu d'Autopistes del Mediterraneu, Barcelona.

### Obres públiques n'Uviéu

* "Monumentu a Ramón Pérez de Ayala", 1980, Paseo Antonio García Oliveros, Uviéu.
* "Monumentu a los Hacendistas asturianos", 1980, Calle Alférez Provisional, Uviéu.
* "Homenaxe a Simón Bolívar", 1983, Campillín, Uviéu.
* "Monumentu a Rafael del Riego", 1993, Plaza de Rafael del Riego, Uviéu, a pidimientu de los Conceyos d'Uviéu y Tinéu y del RIDEA, asitiáu na plaza dedicada al xeneral cuartanu.
* "La Dama del balcón", 2003, Parque del Oeste, Uviéu.


File:Ramón Pérez de Ayala (Oviedo) (2).jpg|Monumentu a Ramón Pérez de Ayala (1980)
File:Hacendistas asturianos (Oviedo) (2).jpg|Monumentu a los hacendistas asturianos (1980)
File:Parque del Campillín (Oviedo).jpg|*Homenaxe a Simón Bolívar* (1983)
File:Rafael Riego Oviedo.jpg|Vista llateral del monumentu a Rafael del Riego (1993)
File:Dama_en_el_balcon-2.JPG|La Dama del balcón (2003)

### Obres en museos y otres instituciones
* Montaxe del Sagráu Corazón del Naranco, 1980, Uviéu.

### Obra relixosa
* Virxe de l'Ascensión y Cristu, campusantu de Lieres, Lieres, Asturies.

## Referencies
José Hevia Campomanes

**José Hevia Campomanes**  foi un relixosu Orde de Predicadores dominicu y misioneru asturianu.

## Biografía
Dempués de cursaos los estudios primarios fixo los de Llatinidá y Humanidaes y treslladóse a Ocaña (Toledo) onde tomó l'hábitu de relixosu dominicu, profesando'l 17 de setiembre de 1857.

En 1863 foi treslladáu a les misiones de la Orde de Predicadores establecíes en Filipines, onde terminó d'estudiar Teoloxía na Universidá de Manila. Ellí recibió les órdenes de diáconu en 1863 y de presbíteru en 1864.

Terminada la carrera, en 1864 foi nomáu párrocu de Balanaga (Bataán), y darréu vicariu de Llana Formosa, nel mesmu distritu. En 1867 recibe'l nomamientu de párrocu de Santa Rosa (Biñang) y de Binondo (Manila), hasta 1871 en que ye nomáu Procurador Xeneral de la Provincia Dominicana, yá que ocuparía mientres seis años, volviendo en 1878 a Binondo, onde tuvo hasta 1889. En 1889 foi nomáu Obispu de Nueva Segovia, siendo consagráu como tal na ciudá d'Uviéu n'abril de 1890 y tomando posesión en Vigán el 19 de xunetu de 1891.

Tres la independencia de Filipines tornó a España, onde foi designáu en 1903 como Obispu de Badayoz.

Morrió en Figales de Vargas mientres realizaba una visita pastoral, aquexáu d'una pulmonía.

## Obres
* 1872 - *Lleiciones de gramática hispanu-tagala*. Manila: Colexu de Santu Tomás (Esta obra tuvo siquier doce ediciones hasta 1922).
* 1903 - *Carta pastoral que per primer vegada dirixe a los sos diocesanos el Ilmo. y Rmo. señor D. Fr. José Hevia Campomanes, Obispu de Badayoz*

## Bibliografía
* GONZÁLEZ POLA, Manuel: "Fray José Hevia Campomanes, dominico y obispo de Nueva Segovia (Filipinas), en la encrucijada de la revolución e independencia de Filipinas"*.* En: *Los dominicos en Hispanoamérica y Filipinas a raíz de la guerra de 1898: retos y desafíos de la Orde de Predicadores durante la centuria de 1898 a 1899*. Instituto de Estudios Históricos Juan Alejo de Arizmendi, 2001, páxs. 295-329.
* SUÁREZ FERNÁNDEZ, Constantino: "Hevia Campomanes, (Fr. José)". En: *Escritores y artistas asturianos: índice bio-bibliográfico*, Madrid, 1936-1959, T. IV, páxs. 469-472.
* DONGIL Y SÁNCHEZ, Miguel: “Un asturiano que fue obispo de Nueva Segovia, en Filipinas”, *en el Boletín de la Archidiócesis de Oviedo ``ESTA HORA´´*, nº1292, 24 de payares de 2016, p. 3.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Lleiciones de gramática hispanu-tagala , edición de 1872
José Hevia y Noriega

**José Hevia y Noriega**  foi un xurista y políticu español. 

## Biografía
Aportó a la carrera xudicial, ingresando como oidor nel Conseyu de Castiella. Convertir en miembru del Tribunal Supremu, ocupando la presidencia del altu tribunal desque ésti foi restablecíu'l 24 de marzu de 1834 pol gobiernu de Francisco Martínez de la Rosa, mientres la rexencia de María Cristina de Borbón, hasta la so muerte que se produció'l 23 de xunetu del mesmu añu. José Hevia y Noriega tamién foi senador. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Índiz alfabéticu de Personaxes''. Madrid: Real Academia de la Historia.
* ''Hestoria del Tribunal Supremu''. Poder Xudicial d'España 
*https://web.archive.org/web/20110902090149/http://www.poderjudicial.es/eversuite/GetRecords?Template=cgpj%2Fts%2Fprincipal.htm *Llista de Presidentes*, Tribunal Supremu d'España
José Ignacio Gracia Noriega

**José Ignacio Gracía Noriega**  foi un escritor asturianu, autor d'una vasta obra articulista, especialmente venceyáu al Principáu d'Asturies.

## Biografía
Realizó'l bachilleratu nel Institutu d'Uviéu, onde foi alumnu de Pedro Caravia Hevia. Estudiu Filosofía y Lletres na Universidá d'Uviéu y na Complutense de Madrid. Foi secretariu del *Atenéu d'Uviéu* y direutor d'actividaes culturales de la *Alianza Francesa* d'Uviéu. Trátase d'unu de los escritores asturianos más fededores, que foi collaborador habitual del periódicu asturianu La Nueva España. Ente'l so aficiones atopaba la gastronomía, tema sobre'l que publicó *Les cróniques de la Cofradería de la Mesa d'Asturies*, y la tauromaquia. Ye autor de rellatos de viaxes per Asturies, como *Con cayáu y perru*.

Recibió los premios de novela Premiu Tigre Juan, Casino de Mieres y Asturies de Novela. Finó'l 7 de setiembre de 2016 nel Hospital Central d'Asturies d'Uviéu a los 71 años.

Nos años 74/78 caltuvo una intensa actividá ciudadana/vecinal como Vicepresidente de la AAVV de Pumarin ( Uviéu ) d'onde foi vecín/residente.

## Obres de Gracia Noriega
Esti autor dexó que dalgunes de les sos obres sían editaes en formatu dixital.

### Llibros
* *Asturies en poques pallabres* (1980)
* *Les cróniques de la Cofradería de la Mesa d'Asturies* (1982)
* *Cróniques Viaxeres* (1985)
* *Lliteratura asturiana en Castellán 1939-1985* (1986)
* *Indianos del Oriente d'Asturies* (1987)
* *Semblanzas* (1987)
* *El viaxe del obispu de Abisinia a los Santuarios de la Cristiandá* (1987), Premiu Tigre Juan de novela 
* Ente'l mar y los montes, percorríos pola contorna oriental d'Asturies. (1988)
* *El pasu de Faes* (1988)
* Víspores del Nuevu Tiempu (1991); Llibru de "memories".
* *Dudosu Paraísu* (1990)
* *El muriu de la eternidá* (1991)
* *Nun xardín tenebrosu*
* *El viaxe del norte*
* *Los asturianos pintaos por si mesmos*
*  (2001)
* *Homes de brúxula y espada* (2002)
* *Don Pelayo, el rei de los montes (2006)*
*  (2006) - Autor: Gracia Noriega, I.
* *Hestories de Cuadonga: riegues y campanes* (2008)

### Artículos
* So les borrines d'Asturies, artículos publicaos en *La Nueva España*

## Referencies

## Enllaces esternos
* El sitiu d'Ignacio Gracia Noriega
* Sobre Gracia Noriega
José Joaquín Melgar

**José Joaquín Melgar García** , conocíu como **Melgar**, ye un ex-futbolista asturianu. Desempeñábase como porteru.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
José León Delestal

**José León Delestal**  foi un escritor, periodista, dramaturgu y poeta asturianu.

Naz en Ciañu y en 1955 empieza a trabayar en Radio Mocedá de Llangréu. De Llangréu treslladar a Uviéu a trabayar en Radio Oviedo. 

En 1969 José León Delestal fundó l'asociación *Amigos del Bable*, que foi un primer intentu de recuperación de la llingua, y que se centró sobremanera na edición de discos n'asturianu, entamando en payares de 1973 l'Asamblea Rexonal del Bable, presidida por Emilio Alarcos Llorach.

Foi'l coordinador del Festival del Cantar de Benidorm, como xefe de programes y xefe d'informativos de Radiocadena Española (REM-CAR-CES) nos años '70 y '80, y dirixó l'informativu Radiocadena Actualidá de 1977 a 1980.

Na so llarga trayeutoria profesional nel mundu de la radio consiguió dellos premios ente los que destaquen cinco premios Ondas y a títulu póstumu la medaya d'oru del conceyu de Llangréu.

## Obres
* Oru negro. (1940)
* La moza, el cantar y la tierrina. (1943)
* ¡Viva la xente minera!. (1947)
* Tres veces Eleazar, premiu Gran Angular de 1983.

Escribió tamién cantares como:

* La mina y el mar.
* Si yo fuera picador.
* Madre Asturies.
* Himnu del Centru Asturianu de Madrid.
* Cantar a la Mazana d'Oru.
* Misa en bable.
* Himnu oficial de Llangréu 
* Himnu a la Virxe del Carbayu, patrona de Llangréu

## Ver tamién
* Xeneración de la posguerra

## Referencies

## Enllaces esternos