Presbiterianismu

El **presbiterianismu** ye una caña del protestantismu que tien los sos raigaños doctrinales nel calvinismu ya institucionales na Reforma protestante n'Escocia, liderada por John Knox. Los presbiterianos tuvieron gran importancia nel desenvolvimientu inicial de la democracia d'Estaos Xuníos. Coles mesmes, fundaron universidaes como la de Princeton n'Estaos Xuníos o la Mackenzie en Brasil. Na actualidá hai más de 55 millones de cristianos presbiterianos y reformaos nel mundu, arrexuntaos na so mayoría na Alianza Reformada Mundial, que suelen tar integraes tamién nel Conseyu Mundial d'Ilesies.

## Historia del presbiterianismu
L'orixe del presbiterianismu remóntase de primeres de la Reforma protestante del sieglu XVI, más precisamente en Suiza y Escocia, lideraes por personaxes como Xuan Calvino, Knox, Ulrico Zuinglio y Heinrich Bullinger.

Estes denominaciones deriven el so nome de la pallabra griega *presbyteros*, que significa lliteralmente "vieyu". La Ilesia ye alministrada al traviés de "presbíteros", escoyíos democráticamente poles comunidaes de cristianos locales, gobernaes por un "consistoriu" o "conseyu" de presbíteros. Estos delegaos tamién integren los conceyos de la Ilesia, que son los Presbiterios, Sínodus y l'Asamblea Xeneral, tamién llamada Conceyu Nacional o Supremu Conceyu. Los presbíteros pueden ser rexentes (que gobiernen) y docentes (qu'enseñen, esto ye, los pregueros).

El gobiernu presbiterianu ye común a les Ilesies protestantes que siguieron más de cerca'l modelu de la Reforma protestante de Suiza. N'Inglaterra, Escocia ya Irlanda, les Ilesies reformaes qu'adoptaron un gobiernu presbiterianu en vegada del episcopal pasaron a ser conocíes, como ye natural, como la Ilesia presbiteriana.

Nos siguientes sieglos el presbiterianismu estender a Estaos Xuníos y dende ellí y, del Reinu Xuníu, unviáronse misioneros a otres partes del mundu estableciendo ilesies presbiterianes. Les zones del mundu onde hai una mayor presencia presbiteriana, amás d'Estaos Xuníos y Reinu Xuníu, son Corea del Sur, Llatinoamérica (principalmente Méxicu y Brasil) y África subsaḥariana (principalmente Kenia).

## Teoloxía

Tocantes a la teoloxía, les ilesies presbiterianes basar nes enseñances de la Biblia y tienen a Calvino (1509–1564) como unu de les comentaristes bíblicos más importantes, destacar la so publicación *[[La Institución de la Relixón Cristiana]]*. Como'l restu de los protestantes, los presbiterianos creen que la salvación ye solo por fe, non por obres, y que nun se debe establecer como doctrina nenguna enseñanza que nun tea recoyida, de forma esplícita o implícita, nes páxines de la Biblia. Refuguen la veneración de les imáxenes, les oraciones polos difuntos, la intercesión de los santos difuntos, según l'autoridá de la tradición eclesiástica y l'autoridá del Papáu, magar delles denominaciones presbiterianes de dellos países caltienen una rellación ecuménica cordial cola Ilesia católica.

D'ente'l so preceptu sorráyense la soberanía de Dios, la eleición divina, la importancia central de la Biblia y dos sacramentos (Bautismu y Santa Cena o Eucaristía), el conceutu del pactu, la validez permanente de la llei moral y la perfecta conciliación de la piedá y el cultivu intelectual. La so fe ye recoyida nes notables formulaciones confesionales (confesiones de fe y catecismos), ellaboraes polos reformadores de los sieglos XVI y XVII. D'éstes, destaca la Confesión de Fe de Westminster, ellaborada pola Asamblea de Westminster aconceyada en Londres na década de 1640. Dichu conxuntu de convencimientos presbiterianos denominar Teoloxía reformada o calvinista. Les ilesies presbiterianes tamién suelen aceptar tanto'l Credo de los Apóstoles como'l Credo Niceno.

## Doctrina

Una carauterística importante de la Ilesia presbiteriana ye la so doctrina. Como se menta primeramente, les enseñances d'esta organización relixosa basar na Biblia y tienen a Calvino y otros como principales comentaristes. Una asamblea instituyida en Westminster, nel añu de 1643 aceptó la doctrina calvinista y afigurar no que ye "El Catecismu Mayor" y la "Confesión de Fe". La Doctrina básase fundamentalmente na inspiración de la Escritura, la divinidá de Xesucristu, la expiación, la rexeneración, l'arrepentimientu, la xustificación pola fe, la santificación, l'adopción, la resurrección de Xesucristu, el so ministeriu de intercesión y la so segunda venida.

La Doctrina Presbiteriana ocupar en poner especial atención a la esaltación de Dios, la so soberanía y la predestinación (un plan de si Dios quier el cual escoyó a los sos fíos dende antes de la fundación del mundu). Esta última doctrina enseñar en munches ilesies presbiterianes de forma más moderada y matizada de lo qu'apaez na obra de Calvino. Otros documentos históricos que recueyen enseñances de les Ilesies reformaes son el Catecismu de Heidelberg (1563) y la Segunda Confesión Helvética (1566). Na actualidá, tamién merez destacar la Confesión de la Ilesia presbiteriana d'Estaos Xuníos, que foi aprobada en 1967. La Ilesia presbiteriana acepta solamente dos sacramentos instituyíos por Xesucristu: el Bautismu y la Santa Cena.

Los presbiterianos creen que'l bautismu ye un sacramentu instituyíu por Xesucristu nel cual la persona ingresa na Ilesia y ye un signu del sellu del pactu de la gracia y de la so nueva nacencia y del perdón de los pecaos. L'elementu esternu utilizáu ye l'agua y bautízase a la persona nel nome del Padre, del Fíu y del Espíritu Santu, una y bones el bautismu aplícase solamente una vegada na vida. Prauticar el bautismu por asperxadura, esto ye, moyando solamente la cabeza del que se bautiza, ensin necesidá de somorguiar a la persona, y acéptase cualquier bautismu realizáu por otra denominación cristiana protestante evanxélica reformada (escluyendo a la Ilesia católica o la ortodoxa). El bautismu tamién s'aplica a los neños. La Santa Cena o Cena del Señor ye l'otru sacramentu de los presbiterianos. Ye una conmemoración del sacrificiu que fizo Xesucristu na cruz del Calvariu. Los elementos esternos son el pan y el vinu que representen el cuerpu y el sangre de Cristu, respeutivamente. Poro, los presbiterianos nun creen na doctrina católica de la transustanciación.

## Ver tamién
* Ilesia Presbiteriana San Andrés
* Calvinismu
* Llista de denominaciones cristianes reformaes y presbiterianes
* Ilesia Presbiteriana (USA)

## Enllaces esternos

* Historia de la Ilesia Presbiteriana na Arxentina al traviés de los sos Pastores 
*

## Referencies