The Boy in the Striped Pyjamas

***The Boy in the Striped Pyjamas*** ye una novela correspondiente al xéneru de drama publicada en 2006 pol autor irlandés John Boyne. A fecha de 2012, vendiéronse más de cinco millones d'exemplares de la obra per tol mundu y foi traducíu a más de 30 idiomes. En 2007 y 2008 foi'l llibru más vendíu del añu n'España. Coles mesmes algamó'l númberu unu de les llistes de ventes del *[[The New York Times]]* y foi tamién Nᵘ1 nel Reinu Xuníu, Irlanda, Australia y otros países.

L'acción narrar dende la inocente óptica de Bruno, fíu d'un oficial de la Schutzstaffel nazi que se camuda xunto a la so familia a un llugar llamáu "Auschwitz" (na versión orixinal n'inglés *Out-With*), que nun ye sinón el campu d'estermín d'Auschwitz. Bruno traba amistá con un neñu xudíu llamáu Shmuel que vive al otru llau d'una rexa y que, como otres persones nesi llugar, visti un "pijama de rayes". 
 
El so ésitu fizo que se rodara una adautación cinematográfica que s'estrenó en 2008. A diferencia de los otros llibros qu'escribió, Boyne dixo qu'escribió enteru'l primer esbozu de la novela en dos díes y mediu, ensin apenes dormir hasta escribir el final.

## Argumentu
L'acción narrar dende'l puntu de vista de Bruno, el fíu de nueve añosfíu d'un militar d'altu rangu nazi. Él y la so familia vense obligaos a abandonar Berlín cuando a los sos padres destinar pa trabayar nel campu de concentración d'Auschwitz. La familia acepta'l cambéu pero non ensin resignación.

El mozu dende la ventana de la so habitación puede acolumbrar delles cases y munches persones que visten “pijamas de rayes”. La inocencia carauterística d'un neñu de la so edá fai-y creer que son granxeros, cuando en realidá son los xudíos presos del campu. Cansáu de tar solu na so nueva casa ensin nengún amigu col que xugar, va esplorase la contorna y al traviés d'una alambrada conoz a Shmuel, col cual empieza una guapa amistá. 
Ensin que los sos padres sepan nada al respeutu, Bruno va acaldía a xugar y a lleva-y comida al so nuevu amigu, mientres esti cúnta-y la hestoria de cómo llegó ellí y les tarrecibles condiciones nes que vive.
Elsa, la madre de Bruno, un día decatar d'un fumu escuro y maloliente procedente del campu d'estermín y entérase de la verdadera misión del so home. Ye entós cuando decide que nun ye'l llugar fayadizu pa criar a los sos fíos,asina ella da'l pasu d'abandonar Auschwitz xunto a los sos fíos nun par de díes.

Bruno decide cunta-y a Shmuel qu'abandona'l so nuevu llar y ante la so evidente murnia, el so amigu cúntalu que'l so padre sumió, polo que Bruno se compromete a pasar el so últimu día xunto a él al otru llau de l'alambrada, p'asina poder ayudar a atopalo. En amarutándose con unu de los pijamas de rayes y cavar un furacu pa poder entrar, empiecen la so aventura. De sópitu los acontecimientos dan un xiru inesperáu: empieza a llover y los soldaos conducen a un grupu de prisioneros (ente los cualos atópense los dos neños),escontra la ducha, o siquier eso pensaben los mozos. 

Mentanto los padres de Bruno noten la so ausencia y empiecen a buscalo. Al dase cuenta d'a ónde se dirixera'l so fíu empiecen a correr desesperadamente hasta atopar la so ropa frente a un furacu so l'alambrada. El padre al ver la falta de prisioneros da cuenta de qu'activaron la cámara de gas, pero yá ye tarde, yá solamente quéda-yos el llamentu.

## Personaxes

### Personaxes principales
* BRUNO: Ye'l protagonista de la hestoria. Ye interesáu y n'ocasiones daqué desconfiable. La traza más carauterística de la so personalidá ye'l so escesu d'inocencia y tenía un sentimientu d'odiu escontra la so hermana. 
* SHMUEL ( El neñu del pijama de rayes): Neñu xudíu d'ocho años que s'atopa nel campu de concentración de Auchwitz, xunto a la so familia. Ye delgáu, tien la cabeza rapada y lleva l'uniforme de los campos. Él yera consciente de lo qu'asocedía y sabe que nun ta ende por voluntá propia. Amuesa un aspeutu adorable y ta murniu la mayoría del tiempu.

### Personaxes secundarios
* Elsa: Ye la madre de Bruno y Gretel
* Gretel: Ye la hermana mayor de Bruno
* Maria: Ye la criada de la familia
* Teniente Kurt Kotler: Ye'l teniente “pelota” del comandante. Faise amigu de Gretel y de la madre de Bruno porque siempres taba pola so casa, pero gana l'antipatía del neñu. Ye destináu al campu de batalla y nun vuelve apaecer
* Pavel: El camareru y ayudante de la casa de Auschwitz. Ye xudíu y practicaba la medicina antes de dir al campu de concentración. Dar a entender que Kotler péga-y y maltratar nel capítulu 13
* El güelu Matthias: Ta acordies colos actos del so fíu, el padre de Bruno, y sofíta-y
* La güela Nathalie: Ta en contra de Hitler y del trabayu del so fíu
* Ralph: Ye'l padre de Bruno y vese bien feliz col so trabayu

### Personaxes antagonistes
* Adolf Hitler "El Fuhrer": Ye'l dictador d'Alemaña y el qu'ordenó unviar a los xudíos a los campos de concentración
* Eva Braun: Ye l'amante de Hitler, apaez acompañando a "El Fuhrer" na cena
* Herr Liszt: Ye'l profesor particular de Bruno y Gretel en Auschwitz
* Lars: Ye'l mayordomu de la familia en Berlín
* Luka: Ye l'antiguu compañeru d'habitación de Shmuel, al que maltrataba

## Crítica
Magar la so apariencia de lliteratura infantil, la tarrecible fonderada en qu'escurre la hestoria fai que dellos especialistes duldaren de la so conveniencia pa los llectores más nuevos. Asina, Ed Wright, del periódicu australianu *The Age*, suxería que la llectura podría faer que los padres viérense obligaos a «tener qu'esplicar l'Holocaustu». Sicasí, Kathryn Hughes de *The Guardian*, sí lo considera un aproximamientu abondo nidiu a la tema. El mesmu Boyne aseguró que'l llibru ye «distintu ná que fixera antes. Creo que pue ser un llibru infantil, pero pienso que tamién puede gusta-y a los adultos».

## Ediciones
* Orixinal n'inglés: John Boyne: *The Boy in the Striped Pyjamas*. ISBN 0-385-75153-2
* Traducción al castellán de Gemma Rovira: John Boyne: *El niño con el pijama de rayas*. ISBN 978-84-9838-079-8 (delles ediciones)
* Traducción al catalán de Jordi Cussà: John Boyne: *El noi del pijama de ratlles*. ISBN 9788499300146
* Traducción al francés de Catherine Gibert: John Boyne: *Le garçon en pyjama rayé*. ISBN 9782070623976
* Traducción al gallegu de Daniel Saavedra: John Boyne: *O neno do pixama a raias*. ISBN 978-84-96957-20-6
* Traducción al alemán de Brigitte Jakobeit: John Boyne: *Der Junge im gestreiften Pyjama*. ISBN 978-3-596-80683-6
* Versión ilustrada por Gianni De Conno: John Boyne: *El neñu col pijama de rayes*. ISBN 978-84-9838-316-4

## Película

En 2008 rodóse una adautación cinematográfica de la novela al cargu de Miramax/Disney, protagonizada por Rusti Butterfield, Jack Scanlon, David Thewlis, Vera Farmiga, Sheila Hancock y Rupert Friend.Dicha película foi dirixida por Mark Herman y producida por David Heyman, con un guión creáu a manes del mesmu direutor cola collaboración del autor de la novela.

La banda sonora foi creada por James Horner representando una parte importante y de gran suspensu.

L'estrenu internacional tuvo llugar mientres la 56ª edición del Festival de San Sebastián.

## Ver tamién
*Gemma Rovira Ortega

## Referencies

## Enllaces esternos