José Bono

**José Bono Martínez**  ye un abogáu y políticu español del Partíu Socialista Obreru Español, presidente de la Xunta de Comunidaes de Castiella-La Mancha ente 1983 y 2004, ministru de Defensa ente 2004 y 2006 y presidente del Congresu de los Diputaos ente 2008 y 2011.

## Infancia y mocedá (1950-1970)
Nació nel senu d'una familia faneguera. El so padre foi l'alcalde del so pueblu natal mientres la dictadura franquista; la so madre baxaba d'una familia de propietarios y finó cuando Bono yera un neñu. Estudió'l nivel elemental en Alcaraz y darréu el bachilleratu nel Colexu Inmaculada Xesuites d'Alicante. Darréu, ingresó en ICADE (dependiente entós de la Universidá de Deusto), pa llicenciase en Derechu y en Ciencies Económiques.

## Entamos profesionales (1970-1983)
Bono, qu'entró a militar nel Partíu Socialista del Interior (PSI, depués Partíu Socialista Popular o PSP) en 1969, llicencióse en 1970 na Universidá de Deusto. Empezó a trabayar como abogáu llaboralista. Dende 1972, foi tamién profesor de derechu políticu na Universidá Complutense de Madrid. En 1977 actuó como abogáu d'una de les víctimes, Luis Javier Benavides, nel xuiciu pol atentáu terrorista perpetáu por comandos franquistes d'ultraderecha conocíu como la matanza de Atocha de 1977. Ente 1979, añu en que'l PSP integrar nel PSOE, y 1983 foi diputáu a Cortes por Albacete.

## Presidente autonómicu (1983-2004)
Ocupó'l cargu de Presidente de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha mientres seis legislatura consecutives (1983-2004), venciendo siempres por mayoría absoluta.

De forma informal, considerábase-y entós como unu de los trés barones del PSOE, xunto a Juan Carlos Rodríguez Ibarra y Manuel Chaves, tamién presidentes autonómicos. Nes últimes eleiciones pa la Secretaría Xeneral del PSOE perdió frente a José Luis Rodríguez Zapatero por nueve votos. Mientres les Eleiciones xenerales españoles (2004), Zapatero aseguró que José Bono ocuparía'l Ministeriu d'Interior, anque finalmente ocupó'l Ministeriu de Defensa.

## Ministru del Gobiernu (2004-2006)
Foi Ministru de Defensa (2004-2006) nel gobiernu presidíu por José Luis Rodríguez Zapatero.

### Retirada de tropes d'Iraq
El so primer llabor nel cargu foi llevar a cabu la retirada de les tropes españoles d'Iraq que se realizó ordenadamente y ensin contratiempos graves quitando un ataque puntual nel que les fuercies españoles tuvieron que responder con fueu real matando a unu de los insurxentes. Por esta retirada, el Conseyu de Ministros dio-y selmanes dempués una medaya. La concesión foi bien contestada, una y bones el mesmu Bono yera ministru, y arrenunció a la medaya, afirmando que'l so fíu pidir.

### Víctimes del Yac-42
Darréu centróse en compensar a les víctimes del accidente del Yakovlev 42 tal que se comprometiera. En primer llugar trató d'esclariar afechiscamente la identidá de los 62 militares finaos. La repetición de los analises d'ADN insistentemente solicitada por munchos de los familiares al anterior Ministru de Defensa ensin qu'esti fixera casu dalgunu reveló que los cadabres nun fueren identificaos correutamente y topábense entemecíos.

### Accidente d'helicópteru n'Afganistán

Les fuercies militares españoles aumentaron la so presencia n'Afganistán. N'agostu del 2005, diecisiete militares españoles finaron mientres patrullaben n'helicóptero Puma 20 quilómetros al sur de Herat.

### Venta de fragates a Venezuela
Empecipió los trámites pa la venta de delles fragates pa vixilancia costera a Venezuela, decisión a la que s'oponía Estaos Xuníos, negando a España'l permisu d'enllantar nes mesmes equipos de teunoloxía d'EE.XX.

### Manifestación de la AVT y "caso Bono"

En xineru de 2005, denunció ser afrelláu nuna manifestación de l'Asociación Víctimes del Terrorismu y tres díes más tarde dos militantes del Partíu Popular, que fueron identificaos en fotografíes del diariu El País, fueron deteníos mientres unes hores. Finalmente'l xulgáu de lo penal nᵘ 42 de Madrid archivó'l casu. Sicasí darréu y en razón a una denuncia presentada pol PP, l'Audiencia de Madrid condergó a los policías responsables por detención illegal, por falsificar l'atestáu policial y por coacciones, considerando probáu que'l Ministru nun sufrió agresión dalguna. El Delegáu del Gobiernu en Madrid dimitió en conociendo dicha sentencia, que foi finalmente anulada pol Tribunal Supremu con fecha de 29 de xunu de 2007.

### Destitución de José Mena
En xineru de 2006 destituyó al teniente xeneral José Mena Aguado por pronunciase políticamente sobre los inconvenientes que l'aprobación del proyeutu d'Estatutu d'Autonomía de Cataluña tendría pal Exércitu, y sobre la posibilidá de que l'exércitu interviniera, pola so cuenta, en casu de que'l nuevu Estatutu nun respetara, según José Mena, la Constitución Española.

### Dimisión
El 7 d'abril de 2006 faise pública la so decisión d'abandonar el so cargu por motivos personales, ocupando la so cartera l'hasta entós ministru del Interior, José Antonio Alonso. Nel momentu de dexar el so cargu, yera'l cuartu ministru meyor valoráu.

N'ochobre de 2006, el so nome embaraxóse como candidatu a l'alcaldía de Madrid y, anque en principiu nun refugó tal ufierta («A naide amárga-y un dulce», dixo nesta ocasión), darréu tornar, cuando dalgunos yá daben por fecha tal candidatura.

En marzu de 2015 reconoció que salió del Gobiernu pol so desalcuerdu cola aprobación del Estatutu d'autonomía de Cataluña de 2006.

## Presidente del Congresu de los Diputaos (2008-2011)
El 1 d'abril de 2008 foi escoyíu presidente del Congresu de los Diputaos pa la IX Llexislatura con 170 votos a favor, el so últimu cargu públicu, siendo'l primer presidente de la democracia escoyíu por mayoría simple na segunda vuelta, y non por mayoría absoluta.

## Reconocencies
* Gran Cruz de la Orde del Méritu Civil (2016)

## Crítiques
No referente al ámbitu puramente militar les sos decisiones recibieron crítiques y allabancies.

* La compra de los misiles Tomahawk foi presentada como un casu d'enfotu ganáu a Estaos Xuníos, daqué que nin siquier Israel llograra, amás de defender la so necesidá por ser un arma bien poderosa y abondo probada, ideal pa les nueves fragates F100 y los futuros submarinos S80. Sicasí los detractores criticaben les cláusules del contratu onde figuraba como responsable del empuestu y del caltenimientu de los misiles Estaos Xuníos, colo qu'esti país calteníen el poder pa utilizalos o non.

* La eleición d'asitiar la fábrica d'ensamblaxe de los helicóptero Tigre n'Albacete, la so ciudá natal, recibió crítiques de favoritismos y motivos políticos, especialmente pol Conceyu de Getafe, una de les candidates más firmes pa llevantar la fábrica. Acusando al Ministru d'optar por una solución antieconómica. Sicasí'l Conceyu d'Albacete y la Xunta de Comunidaes de Castiella-La Mancha allabó la decisión; según dellos albaceteños, casu de Francisco  que recordaben la decisión política y non económica que ta detrás de partir les fábriques de EADS per Europa.

* La decisión d'aplicar el Reglamentu de Aeronavegabilidad obligó a dexar en tierra a tolos helicópteros que nun llograren los pertinentes certificaos de aeronavegabilidad, nin siquier por cuestiones burocrátiques o alministratives, como declararía'l mesmu Ministru en rueda de prensa tres l'accidente d'Afganistán. Esta decisión dexó a la FAMET baxu mínimos cola flota d'H1-H y los helicópteros pesaos paraos, solo los Cougar podíen volar. Pero finalmente los acontecimientos diéron-y la razón cuando un aparatu d'esti últimu modelu estrellar n'Afganistán y el ministru demostró, alzando cola mano los certificaos na so comparecencia, que los aparatos taben en perfectu estáu de caltenimientu.

* La compra de cien helicóptero NH90 foi ensin dulda la gran sorpresa dada por José Bono a los militares y a los medios de comunicación. Anque l'Exércitu de Tierra ver con bonos güeyos, l'Exércitu del Aire amosóse sorprendíu y l'Armada pocu prestada. Bono decidió esta compra ensin esistir antes l'informe de requerimientos operativos, nin la memoria Xustificativa d'Alquisición, nin nengún otru documentu per parte de nengún de los trés Exércitos. Pero con esta decisión la fábrica d'Albacete tenía sentíu y yera vidable económicamente.

En marzu de 2010, el periódicu *[[La Gaceta (España)|La Gaceta]]*, perteneciente al grupu conservador Intereconomía, publicó una serie d'artículos sobre'l patrimoniu de José Bono y la so familia, acusándo-y de llograr parte d'él per medios ilícitos. A esta publicación siguió un discutiniu afaláu pol Partíu Popular. N'abril de dichu añu, el PP unvió un escritu a la Fiscalía Xeneral del Estáu apurriendo les publicaciones de *La Gaceta* como prueba, por que decidiera si yera necesaria una investigación. El 2 de xunu, el Partíu Popular presentó una denuncia acusando a José Bono de "delitos contra la Facienda Pública y contra l'Alministración Pública". En recibiendo los allegamientos de Bono —ente elles, les declaraciones de bienes d'él y la so esposa—, la fiscalía archivó la denuncia. Paralelamente, el 15 xunu de 2010, la Comisión del Estatutu del diputáu del Congresu, en recibiendo la documentación apurrida por José Bono, declaróse incompetente para dicha investigación cola astención del Partíu Popular.

## Vida privada
José Bono tuvo casáu cola guatemaliana Ana María Albina Rodríguez Mosquera mientres 30 años, la madre de los sos cuatro fíos. El 19 de xunetu de 2010 el matrimoniu fixo oficial el so divorciu.

## Ver tamién
* Conseyu de Ministros d'España (VIII Llexislatura)

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos

* Sentencia sobre'l casu Bono en "20 minutos" y en [//upload.wikimedia.org/wikisource/es/2/28/Sentencia_Caso_Bono.pdf wikisource].