Celtic Football Club

El **Celtic Football Club** ye un club de fútbol d'Escocia con sede na zona de Parkhead, en Glasgow, qu'anguaño xuega na Scottish Premiership. Foi fundáu en 1887 y apostó el so primer partíu en 1888. Dende la so fundación, el Celtic consiguió 51 títulos de lliga, 40 copes escoceses y 19 Copes de la Lliga. El club apuesta los sos partíos como llocal nel Celtic Park, l'estadiu con mayor capacidá del fútbol escocés, qu'alluga 60.355 espectadores sentaos. Al pie de los sos rivales y vecinos del Rangers FC apuesten la denomada *[[Old Firm]]*, una de les más famoses y encarnizadas rivalidaes deportives. L'uniforme tradicional del Celtic ye rayes verdes y blanques horizontales con pantalón y calcetos blancos.

En 1967 convertir nel primer club británicu, y únicu escocés hasta'l momentu, en llograr una Copa d'Europa —actual Lliga de Campeones de la UEFA—. Los xugadores que llograron aquel títulu, en Lisboa ante'l Inter de Milán, fueron conocíos a partir d'esi momentu como los *Lleones de Lisboa*, toos ellos nacíos nun radiu de 30 milles en redol a Parkhead, la sede del club. Naquella temporada, el Celtic ganó toles competiciones nes que participó sacante la Copa Intercontinental onde perdió contra'l Racing Club arxentín, yá que ganó'l Campeonatu de Lliga Escocés, la Copa Escocesa, la Copa de la Lliga Escocesa, la Copa d'Europa y la Copa de Glasgow. En 1970 llogró tornar a una nueva final de la Copa d'Europa, pero perdió ante'l Feyenoord.

El Celtic nun volvió apostar una final europea hasta 2003, cuando algamó la final de la Copa de la UEFA que perdió ante'l FC Porto. Alredor de 80.000 hinches viaxaron col equipu a Sevilla, sede de la final, magar que munchos nun disponíen d'entrada. Magar ello, los aficionaos del Celtic fueron gallardoniaos pola UEFA y la FIFA pol so exemplar comportamientu nesi partíu. Envalórase que, n'abril de 2008, el Celtic tien alredor de nueve millones d'hinches per tol mundu, siendo unu de los equipos más populares alredor del mundu.

## Historia

El Celtic foi fundáu formalmente en St. Mary's Church Hall en East Rose Street (agora Forbes Street), en Calton, Glasgow, pol hermanu Walfrid, un marista irlandés, el 6 de payares de 1887. El nome completu ye The Celtic Football Club, ente qu'hasta 1994 llamábase The Celtic Football and Athletic Company Ltd.

El Celtic ye consideráu unu de los equipos más conocíos d'Europa y la so rivalidá col Rangers foi conocida en tol mundu.
Esti club ye l'equipu de los que baxen de los inmigrantes irlandeses. El so principal rival foi'l Glasgow Rangers, una y bones el Celtic ye l'equipu tradicional de los católicos, frente al Rangers, que foi'l club de los protestantes y los unionistes en Glasgow (escoceses con sentimientu británicu).
Los partíos ente Rangers y Celtic yeren incandescentes. Estos duelos direutos ente ellos conocíense como *[[Old Firm]]* (La gran empresa) y ye que, a empiezos de sieglu, los dirixentes de dambos clubes forzaben la celebración d'un tercer partíu (de desempate) na temporada pa volver llograr beneficios pola recaldación, una y bones esos partíos yeren los más esperaos polos aficionaos escoceses.

El Celtic xuega los sos partíos llocales en Celtic Park, al que comúnmente se -y llama Parkhead, pol distritu onde ta asitiáu, y cuenta con una capacidá pa 60 832 espectadores.

Nel añu de 1892 el Celtic gana la Copa d'Escocia y al añu siguiente gana la so primer lliga, mientres eses dómines, apoderó'l campeonatu nacional. Sicasí, el so dominiu ye atayáu nel añu de 1930 pol Rangers, equipu que dica agora lleva la delantrera como'l club con más títulos de la Lliga d'Escocia.

El so momentu más importante llegó nel añu de 1967 cuando gana la Copa d'Europa (conocida na actualidá como Lliga de Campeones o UEFA Champions League) en venciendo al Inter 2–1. La final apostar nel Estadiu Nacional de Portugal, convirtiéndose nel primer equipu escocés en ganar dichu títulu, amás de ser l'únicu club d'Escocia que llegó a apostar la final. Aquella escuadra taba liderada pol capitán Billy McNeill y pol entrenador Jock Stein. Tolos xugadores yeren orixinarios de Glasgow y nacieron nun radiu de 30 milles alredor del estadiu. Aquel añu foi'l más esitosu del Celtic proclamándose campeón de la Lliga escocesa, la Copa d'Escocia, la Copa de la Lliga, la Copa de Glasgow y la Copa d'Europa.
Amás nesi mesmu añu apuesta la Copa Intercontinental, ante'l Racing Club de Avellaneda, onde cayó 1-0 nun partíu desempate nel estadiu Centenariu en Montevidéu, Uruguái.

En 1970 el Celtic llegó per segunda vegada a la final de la Copa d'Europa pero perdió 2–1 ante'l Feyenoord. La mayoría de los campeones de 1967 taben entá nel equipu, bien veteranos toos ellos. Esa ye una de les razones qu'achaquen los siguidores a la derrota. Aquella final pasu a la historia por ser el partíu de copa europea con mayor númberu d'espectadores.

A nivel internacional, el Celtic vuelve a la final d'un tornéu internacional nel añu 2003 cuando apuesta la final de la Copa UEFA, sicasí pierde la final ante'l Porto de José Mourinho por 3–2 na prórroga. Sicasí, la final foi importante una y bones l'equipu llogró'l premiu al xuegu llimpiu de la FIFA y la UEFA pol comportamientu de los hinches escoceses (moviéronse más de 80.000 siguidores).

El Celtic conquistó 5 de les 7 últimes lligues, consiguiendo Lliga y Copa l'últimu añu y avanzando a los octavos de final de la UEFA Champions League.

El 7 de payares del añu 2012 cuando celebraben 125 años d'historia enfrentaron al F.C. Barcelona por un partíu de la UEFA Champions League ganándo-yos 2-1 nel estadiu Celtic Park con goles de Victor Wanyama y del debutante na competición Tony Watt.

El 18 de xunetu de 2015, el Celtic mover hasta la llocalidá guipuzcoana de Eibar convidáu por SD Eibar nel so añu de debú en Primer División pa conmemorar el 75º Aniversariu del club armeru nun partíu amistosu nel que los escoceses vencieron 4 a 1 y recibieron l'homenaxe como unu de los clubes decanos nel fútbol europeo.

## Uniforme

* **Primer uniforme**: Camiseta blanca con franxes verdes horizontales, pantalón blancu y medies blanques con franxes verdes.
* **Segundu uniforme**: Camiseta gris con franxes negres horizontales, pantalón negru y medies negres.
* **Tercer uniforme**: Camiseta blanca, pantalones verde con motivos tartán y medies blanques.

## Estadiu

L'estadiu del Celtic ye Celtic Park, que s'atopa na zona de Parkhead de Glasgow. Celtic Park ye un estadiu con una capacidá de 60 832 toos ellos sentaos, el más grande d'Escocia y el séptimu estadiu más grande del Reinu Xuníu, dempués de Murrayfield, Old Trafford, Twickenham, Wembley, l'estadiu Olímpicu de Londres y el Millennium Stadium. Ye conocíu comúnmente como *Parkhead* o *Paradise* («Paraísu»).

El primer estadiu del Celtic foi un terrén nel área de Parkhead en 1888, pero treslladar a un sitiu distintu en 1892 cuando'l preciu del arriendu amontóse considerablemente. El nuevu sitiu foi desenvueltu nun estadiu con forma oval, con grandes seiciones de graes. El récor d'asistencia de 83 500 foi mientres una *[[Old Firm]]* el 1 de xineru de 1938. Les graes fueron cubiertes y los proyeutores de lluz artificial fueron instalaos ente 1957 y 1971. Sicasí, el Informe Taylor ordenó que tolos grandes clubes teníen de tener un estadiu dafechu sentáu n'agostu de 1994. El Celtic taba nuna mala situación financiera a principios de 1990 y nun llevó a cabu nengún trabayu de remodelación hasta que Fergus McCann tomó'l control del club en marzu de 1994. McCann executó un plan pa baltar les antigües graes y desenvolver un nuevu estadiu nuna reconstrucción por fases, que se completó n'agostu de 1998. El costu total del nuevu estadiu foi de 40 millones de llibres.

## Estadístiques en competiciones UEFA
* **Mayor goliada:**
** 16/09/1970, **Celtic**  9-0  KPV,  Glasgow
* **Mayor derrota:**
** 13/9/2016, Barcelona  7-0  **Celtic** - Barcelona, España.
* **Apostaos en [[Lliga de Campeones de la UEFA|Copa de Campeones d'Europa]] / [[UEFA Champions League]]:** 200
* **Apostaos en [[Recopa d'Europa de la UEFA]]:** 38
* **Apostaos en [[Copa Intercontinental de Fútbol|Copa Intercontinental]]:** 3
* **Apostaos en [[Copa UEFA]] / [[UEFA Europa League]]:** 99
* **Apostaos en [[Copa de Feries]]:** 6
* **Más partíos apostaos:** 88
**  Scott Brown
* **Máximu goliador:** 35
**  Henrik Larsson

## Afición
Nel añu 2003 envaloróse que'l Celtic cuntaba con una base de siguidores de nueve millones de persones, ente elles un millón nos Estaos Xuníos y Canadá. Hai más de 160 peñes del Celtic en más de 20 países de tol mundu.

Nesi mesmu añu, alredor de 80 000 siguidores del Celtic, munchos d'ellos ensin entraes, viaxaron a Sevilla pa la final de la Copa de la UEFA que'l Celtic apostó col FC Porto. Los aficionaos del club darréu recibieron premios de la UEFA y FIFA pol so comportamientu nel partíu.

Na temporada 2010-11, el Celtic tuvo'l permediu d'asistencia al estadiu más altu de cualquier club escocés. Tamién teníen el decimosegundu permediu d'asistencia más altu de tolos clubes de fútbol d'Europa.

### Republicanismu irlandés
Dellos grupos d'aficionaos del Celtic espresen el so sofitu a republicanismu irlandés y al Exércitu Republicanu Irlandés (IRA) cantando los sos cantares o cantando sobre ellos nos partíos. El cantar del IRA foi descritu como ofensivu, pero la opinión ta estremada sobre si son, o non, sectarios. El responsable de comunicación de la UEFA, William Gaillard, al falar sobre l'asuntu en 2006 dixo que'l cantar del IRA yera una cuestión nacionalista y ye similar a los aficionaos d'otros clubes, como'l Barcelona o'l Athletic Club, que sofiten movimientos nacionalistes nos sos propios países. Tamién afirmó que namái nos países balcánicos —onde dellos aficionaos amuesen sofitu a organizaciones que se dediquen a la llimpieza étnica— la situación yera distinta, porque estes organizaciones yeren pola so naturaleza discriminatoria. Dixo qu'esto non s'aplicaba a l'IRA.

En 2008 y 2010, hubo protestes per parte de grupos de siguidores al equipu lleva'l símbolu de l'amapola pal Día de l'Alcordanza. El Celtic espresó la so desaprobación a estes protestes, diciendo que yeren perxudiciales pa la imaxe del club y los sos siguidores, y comprometióse a prohibir la entrada al estadiu los arreyaos.

En payares de 2011 la UEFA empecipió una investigación al Celtic sobre supuestos "cantaraes illegales" pro-IRA mientres la so eliminatoria d'UEFA Europa League ante'l Rennes, el 3 de payares de 2011. L'audiencia tuvo llugar el 9 d'avientu de 2011, y el club foi multáu con 12.700 llibres pola ofiensa. Tamién en payares de 2011, la Premier League escocesa (SPL) anunció una investigación al Celtic sobre nuevos cantaraes "pro-IRA" de los aficionaos mientres un partíu contra'l Hibernian —l'equipu católicu de la capital, Edimburgu— nel mes anterior. La investigación concluyó'l 5 d'avientu de 2011 y el SPL qu'indicó que "nun s'alderica qu'un pequeñu númberu d'aficionaos del Celtic dedicar a cantar en sofitu del IRA". Sicasí, consideróse que'l Celtic diera tolos "pasos razonablemente facederos" pa tratar de prevenir esi comportamientu, polo que nun se tomaron midíes contra ellos. La SPL tamién condergó les cantaraes que profirió'l mesmu entrenador, Neil Lennon, según el direutor executivu Peter Lawwell.

## Rivalidaes

Los tradicionales rivales del Celtic son los Rangers y al partíu ente los dos equipos conózse-y como *[[Old Firm Derby]]* y que ye conocíu como una de les mayores rivalidaes del Fútbol a nivel mundial. Los dos apoderaron la historia del fútbol escocés y, ente ellos, ganaron el campeonatu de la lliga escocesa 102 vegaes dende la so creación en 1890, ente que tolos demás clubes combinaos ganaron 19 campeonatos. Los dos clubes tamién son, llargamente, los más siguíos n'Escocia, y el Celtic tien la tercera mayor asistencia de públicu del Reinu Xuníu. Hai qu'amestar que dambos equipos representen una división social n'Escocia; el Celtic tien una asociación histórica col pueblu irlandés y los escoceses d'orixe irlandés, que son al empar principalmente católicos. Tradicionalmente, los siguidores de los rivales del Celtic vinieron d'Escocia o Irlanda del Norte d'oríxenes protestantes y sofitu al sindicalismu británicu.

Los clubes atraxeron el sofitu de facciones opuestes en los disturbios n'Irlanda del Norte. Dellos aficionaos usen cantares, cantaraes y pancartes nos partíos y abusen o amuesen el so sofitu a les confesiones protestantes o católiques, según a grupos paramilitares d'Irlanda del Norte como'l IRA y l'UVF.

Hubo cerca de 400 partíos xugaos como *Old Firm* hasta 2011. Los partíos fueron descritos como un "clima d'odiu, tensión relixoso y intimidación, que sigue llevando la violencia a les comunidaes de toa Escocia". La rivalidá alimentó munches agresiones ya inclusive muertes antes, mientres o dempués de los partíos. Les almisiones a les sales d'emerxencia informaron que la so actividá aumenta nueve veces sobre los niveles normales en díes de *Old Firm*, nel periodu de 1996 a 2003; ocho muertes en Glasgow tán direutamente rellacionaes con partíos de *Old Firm* y cientos d'agresiones.

Dambos grupos d'aficionaos empecipiaron una batalla nel terrén de xuegu de resultes de la victoria del Celtic na final de la Copa d'Escocia de 1980 en Hampden Park. Hubo un seriu desorde d'aficiones mientres un partíu xugáu en mayu de 1999 en Celtic Park y los aficionaos del Celtic llanzaron misiles, ente ellos unu qu'afectó al árbitru Hugh Dallas, que precisaba tratamientu médicu, y un pequeñu númberu d'aficionaos invadieron el terrén de xuegu.

El Celtic tomó midíes p'amenorgar el sectarismu ente la so enchida. En 1996 el club punxo en marcha la so campaña *Bhoys Against Bigotry* («Bhoys Contra'l fanatismu»),  La campaña se inmortalizó nun cantar de la banda d'hinches de Celtic, 'Charlie y los Bhoys' llamada 'Bhoys contra de la intolerancia', más tarde siguida de *Youth Against Bigotry* («Mozos contra la intolerancia») pa "educar a los mozos en respetar tolos aspeutos de la comunidá, toles races, colores y credos".

En marzu de 2008, la UEFA investigó aficionaos del Celtic por presuntos cantares sectarios nun partíu contra'l Barcelona. El casu foi abandonáu primero que remate'l mes, por cuenta de la falta de pruebes.

## Palmarés

### Torneos nacionales

* **[[Premier League d'Escocia]] (55):** 

:: 1892-93, 1893-94, 1895-96, 1897-98, 1904-05, 1905-06, 1906-07, 1907-08, 1908-09, 1909-10, 1913-14, 1914-15, 1915-16, 1916-17, 1918-19, 1921-22, 1925-26, 1935-36, 1937-38, 1953-54, 1965-66, 1967-68, 1967-68, 1968-69, 1969-70, 1970-71, 1971-72, 1972-73, 1973-74, 1976-77, 1978-79, 1980-81, 1981-82, 1985-86, 1987-88, 1997-98, 2000-01, 2001-02, 2003-04, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2023–24, 2024-25

* **[[Copa d'Escocia]] (37):**

:: 1891-92, 1898-99, 1899-1900, 1903-04, 1906-07, 1907-08, 1910-11, 1911-12, 1913-14, 1922-23, 1924-25, 1926-27, 1930-31, 1932-33, 1936-37, 1950-51, 1953-54, 1964-65, 1966-67, 1968-69, 1970-71, 1971-72, 1973-74, 1974-75, 1976-77, 1979-80, 1984-85, 1987-88, 1988-89, 1994-95, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2006-07, 2010-11, 2012-13, 2016-17.
Ye'l club que más títulos tien d'esta competición.

* **[[Copa de la Lliga d'Escocia]] (17):** 

:: 1956-57, 1957-58, 1965-66, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1969-70, 1974-75, 1982-83, 1997-98, 1999-2000, 2000-01, 2005-06, 2008-09, 2014-15, 2016-17, 2017-18.

### Torneos internacionales (1)
* **[[Lliga de Campeones de la UEFA]] (1)**: 1966-67
* Subcampeón de la Lliga de Campeones de la UEFA (1): 1969-70
* Subcampeón de la Copa Intercontinental (1): 1967
* Subcampeón de la Copa de la UEFA (1): 2002-03

### Torneos rexonales

* **[[Copa de Glasgow]] (35):** 1891, 1892, 1895, 1896, 1905, 1906, 1907, 1908, 1910, 1916, 1917, 1920, 1921, 1927, 1928, 1929, 1931, 1939, 1941, 1949, 1956, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1970, 1975,* 1982, 2008, 2011, 2014, 2015, 2016, 2017.
 En 1975 compartió'l troféu con Rangers, al empatar 2-2.

## Entrenadores

## Competiciones europees

## Estadístiques
:*Tolos futbolistes son escoceses sacante onde s'indique.*

### Meyor once de la historia

El siguiente equipu foi'l meyor de la historia votáu polos sos siguidores en 2002:
*  Ronnie Simpson
*  Danny McGrain
*  Tommy Gemmell
*  Bobby Murdoch
*  Paul McStay MBE
*  Billy McNeill MBE&nbsp;– votáu meyor capitán del Celtic
*  Bertie Auld
*  Jimmy Johnstone&nbsp;– votáu meyor xugador del Celtic
*  Bobby Lennox MBE
*  Kenny Dalglish MBE
*  Henrik Larsson MBE&nbsp;– votáu meyor estranxeru del Celtic

### Scotland Football Hall of Fame
A avientu de 2017, 26 futbolistes y entrenadores del Celtic entraron nel Scottish Football Hall of Fame («Salón de la fama del fútbol escocés»):
* Bertie Auld
* Stevie Chalmers
* John Clark
* Jim Craig
* Paddy Crerand
* Kenny Dalglish MBE
* Jimmy Delaney
* Bobby Evans
* Tommy Gemmell
* Mo Johnston
* Jimmy Johnstone
* Paul Lambert
* Henrik Larsson
* Bobby Lennox
* Willie Maley
* Danny McGrain
* Jimmy McGrory
* Billy McNeill
* Paul McStay
* Bobby Murdoch
* Charlie Nicholas
* Ronnie Simpson
* Jock Stein CBE
* Gordon Strachan
* John Thomson
* Willie Wallace

### Scotland Roll of Honour
El cuadru d'honor de la seleición escocesa reconoz a los xugadores que cunten con 50 o más internacionalidades. Los xugadores del Celtic que figuren son:
* Roy Aitken
* Tom Boyd
* Scott Brown
* Gary Caldwell
* John Collins
* Kenny Dalglish MBE
* Craig Gordon
* Danny McGrain
* Paul McStay
* Kenny Miller

### Scottish Sports Hall of Fame
El Scottish Sports Hall of Fame («Salón de la fama del deporte escocés») cuenta con cinco futbolistes del Celtic de Glasgow:

* Kenny Dalglish MBE
* Jimmy Johnstone
* Jimmy McGrory
* Billy McNeill MBE
* Jock Stein CBE
Na temporada 2016-2017 llógrase'l títulu 48 na lliga con 106 puntos lo cual ye'l récor actual en lligues n'Europa con 38 partíos xugaos con 34 partíos ganaos, 4 partíos empataos y 0 partíos perdíos

## Referencies

; Fuentes
* 

## Enllaces esternos

* Sitiu web oficial (n'inglés)
* Celtic en UEFA.com
*