Thamnophilus caerulescens

**Batará variable** (***Thamnophilus caerulescens*** ye una especie d'ave na familia *[[Thamnophilidae]]*, alcuéntrase principalmente n'América del Sur. Ye, como'l so nome común indica, ensin dulda la especie de formigueru col plumaxe más variable, que lleva a la especulación de qu'entiende más d'una especie, pero la evidencia disponible anguaño suxer qu'esti camientu ye incorreuta.

## Descripción

El Batará Variable ye un páxaru gordosu, con un llargor total d'aproximao 14 a 16 cm (5.5 a 6.3 pulgaes). El machu tien ales negres con cantu gris al rémixe (dacuando bien estrecha, y apenes visible na subespecie onde los machos son principalmente negros), y barres nes ales blanques que pueden apaecer como manches, especialmente na cubierta de les ales menores. La cola ye de color negru con puntes blanques (meyor visible dende embaxo). Nel este, centru y sur de les subespecies, el pechu y la mayor parte de la cabeza son de color gris, el llombu ye de color gris con cantidaes variables de negru (pue ser casi totalmente negru), un parche blancu semi-oculta interescapular, y la corona ye de color negru (la corona negra ye amenorgada nel estremu norte del Brasil). La variación nel color de la barriga y rexón infracaudal ye bien complexu, que va dende'l blancu en delles subespecies, más gris que n'otros, a lo canela escuru. El machu de la subespecie occidental *melanochrous* de los Andes de Perú ye sorprendentemente distintu, siendo polo xeneral negru, sacante pol blancu nes sos ales y cola. El machu de la subespecie *aspersiventer* de los Andes nel noroeste de Bolivia y Perú averar al *melanochrous* en color, pero ye trupu y blanca salvu nel banduyu.

Les femes son igualmente variables. Na mayoría d'esta gama d'especies, les sos ales son de color marrón coritu con cantos ablondu a los rémixes, y barres nes ales de color blancu o beige (de cutiu paecen abondo irregular). Nel nordeste de Brasil, les barres de les ales son bien amenorgaos, y na población de Ceará, una ampliación onde básicamente nun esiste. La cola asemeyar a la de los machos, pero de cutiu ye más marrón. Les partes inferiores son color naranxa y canela, nuna subespecie que s'estiende pa enriba hasta'l pechu, pero na mayoría'l pechu ye de color marrón maciu o gris. La parte posterior ye de color marrón y la cabeza ye gris puru o tiñíos de gris marrón claro, ente que la mayoría de les subespecies tienen una corona de color marrón, que ye de color negru en delles partes del centru de Brasil y nes subespecies de la rexón andina, la *melanochrous* y la *aspersiventer*. Dambos sexos de toles subespecies tienen les pates grises y un picu gordosu que ye de color gris per debaxo y coritu percima. Delles subespecies confundir fácilmente colos Batará pizarrosus, pero difiérense constantemente nel so ampliu cantu blancu de les terciaries.

## Distribución, hábitat y estáu

El Batará Variable alcuéntrase llargamente nel este y el sur de Brasil, con poblaciones dixuntes en Ceará, Pernambuco y Alagoas. Dende'l sur de Brasil, el so algame estiéndese al traviés d'Uruguái, Paraguái, el norte d'Arxentina, Bolivia, y a lo llargo de l'aguada oriental de los Andes en Perú, hasta'l norte de la Región Amazones.

Atopar nuna amplia distribución de hábitats de gran densidá de llixeru arboláu, que van dende'l cantu del monte húmedu al monte grebu. En gran parte de la so distribución puede alcuéntrase nes tierres baxes, pero alcuéntrase principalmente en llombes del nordeste de Brasil, y llindar a les tierres altes d'hasta 2600 metros (8500 pies), a nivel llocal, hasta 3000 m (9800 pies ), al traviés d'una gran parte del so cordal de los Andes.

Polo xeneral ye común y polo tanto considerada de menor esmolición pola BirdLife International y la UICN. La subespecie cearensis nel estremu nordeste de Brasil llindar a una rexón cola estensa destrucción del hábitat, y el so estáu puede ser causa d'esmolición.

## Comportamientu

En términos de comportamientu, este ye un típicu formigueru *[[Thamnophilus]]*. Xeneralmente alcuéntrase solu o en pares en niveles baxos, de cutiu dientro de la trupa maleza. Arriendes d'ello, de cutiu puede ser malo de ver lo. Aliméntase principalmente d'inseutos y otros artrópodos. Tamién se reportó que s'alimenten de granes y frutos. Mientres s'alimenten, vense regularmente "llavando" la cola y ximelgando les sos ales. La so reproducción ye estacional, pero'l momentu exactu depende de la rexón. El nial ye como una taza de texida, xeneralmente asitiar en partes baxes. Dambos sexos guaren de 2 a 3 güevos.

## Taxonomía

El so plumaxe ye bien variable, delles variaciones na voz y la so distribución inusual dieron llugar a especulaciones xeneralizaes de que se trata más d'una especie. Los estudios con ADN mitocondrial y la voz de la población de Bolivia, que ye un puntu d'alcuentru de delles de les subespecies claramente distintes, nun sofitó la teoría de delles especies, en llugar de lo que suxer que gran parte de la variación vocal ye clinal y de fluxu xenético ente distintes poblaciones que se caltién ensin interrupciones. Los taxones nel nordeste de Brasil, que tamién son relativamente distintivos, nun fueron incluyíos nestos estudios, y poro, nun ta claru si son dignos de reconocencia como especies. Otru problema rellacionar coles variaciones dientro de les subespecies. Por exemplu, les subespecies *dinellii* y *cearensis* son variables, dando como resultáu la descripción de les subespecies adicionales pa delles subpoblaciones. Si dalgunos d'estos son válidos, entá ta por trate.

### Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies según un orde filoxenéticu de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
* *T. caerulescens subandinus* Taczanowski, 1882
* *T. caerulescens melanchrous* Sclater,PL & Salvin, 1876 
* *T. caerulescens aspersiventer* Orbigny & Lafresnaye, 1837 
* *T. caerulescens dinellii* Berlepsch, 1906 
* *T. caerulescens paraguayensis* Hellmayr, 1904 
* *T. caerulescens gilvigaster* Pelzeln, 1868 
* *T. caerulescens caerulescens* Vieillot, 1816
* *T. caerulescens albonotatus* Spix, 1825 
* *T. caerulescens ochraceiventer* Snethlage,Y, 1928 
* *T. caerulescens pernambucensis* Naumburg, 1937 
* *T. caerulescens cearensis* (Cory, 1919) 

## Referencies

## Enllaces esternos