Falset

**Falset** ye un conceyu de Cataluña, pertenez a la provincia de Tarragona y ye la capital de la comarca del Priorat. 

## Historia
Foi unu de los primeros llugares que se repobló dempués de la reconquista. Apaez yá citáu por Ramón Berenguer IV. En 1168 apurrióse'l castiellu de Falset a Pere de Déu que recibió l'encargu de repoblalo y de construyir una fortificación defensiva. El 5 de mayu de 1191 foi-y concedida carta de población.

Formó parte del condáu de Prades dende 1324. Los condes instalaron nel castiellu de Falset la so residencia, lo que facilitó la prosperidá del llugar. Mientres el sieglu XV el pueblu cuntó con una importante colonia xudía que formó'l so propiu barriu; ente 1489 y 1500 los xudíos fueron sometíos a diversos procesos per parte de la Inquisición colo que la judería práuticamente sumió.

Mientres la Guerra de los Segadores la mayoría de los habitantes sofitaron a les tropes castellanes. Na Guerra de Socesión el castiellu de Falset foi ocupáu pol xeneral Antoni Vidal, fiel al archiduque Carlos. 

El 15 d'agostu de 1810, el conceyu foi esfarrapáu y escaláu poles tropes napoleóniques que llegaron a utilizar la ilesia como cuadra. La recuperación de la villa per parte de les tropes regulares producióse'l día 29 d'esi mesmu mes.

## Cultura
Sobre una llomba atopen los restos del antiguu castiellu. Derruido en parte per orde de Felipe V y reconstruyíu dempués pa ser utilizáu como cuartel militar, foi tamién utilizáu como prisión en 1825. Nel so interior pueden vese restos de l'antigua capiya románica según les dos torres construyíes por Felipe V. Atópase en periodu de recuperación.

De les antigües muralles qu'un día arrodiaron la ciudá namái caltúvose el portal del Bou nel que ta visible l'escudu d'armes de los duques de Medinaceli y parte del portal dels Ferrers. Tamién queden unos 200 metros del antiguu muriu.

La villa ta entamada alredor de la plaza de la Quartera. Trátase d'una plaza porticada na que s'atopa l'antiguu palaciu de los condes de Prades d'estilu renacentista. Ye la sede del conceyu. El muséu de Falset ta nel edificiu conocíu como *Casa Gran*, del sieglu XVIII, conocíu tamién como'l palaciu del duques de Azara. 

La ilesia parroquial ta dedicada a Santa María. La so construcción empecipiar en 1763 y foi consagrada en 1770. Trátase d'un templu d'estilu neoclásicu de tres naves. Nel so interior topábense antiguos retablos, destruyíos en 1936. Namái se caltién unu d'alabastru.

Falset celebra la so fiesta mayor a mediaos d'agostu. Otra festividá destacada ye la conocida como la *encamisada* que tien llugar el 17 de xineru, día de san Antonio. L'orixe d'esta fiesta según la tradición asitiar nel sieglu XVIII cuando los habitantes de la ciudá, con mires de despistar a les tropes franceses, salieron metanes la borrina, vistiendo una camisa blanca. La fiesta empecipiar cola bendición de los animales y sigue con un desfile de carros engalanaos pa la ocasión.

## Economía
Los cultivos predominantes na zona son los ablanares y la viña. Tamién hai, anque en menos midida, campos con olivares y almendrales. Dispón d'una cooperativa agrícola dedicada a comercializar los frutos secos y el vinu. Ente les industries destaquen les dedicaes a los productos testiles.

## Referencies
* Tomàs Bonell, Jordi; *Descobrir Catalunya, poble a poble*, Prensa Catalana, Barcelona, 1994
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial del Conceyu
* Información de la Xeneralidá de Cataluña
* Información del Institutu d'Estadística de Cataluña
* La encamisada (en catalán)