Victoriano Castellanos Cortés

**Victoriano Castellanos Cortés**  foi empresariu mineru y políticu honduranu, vicepresidente ente 1860 a 1862, depués xubió como Décimu Presidente d'Hondures en 1862, tres la muerte del presidente José Santos Guardiola Bustillo.

## Biografía
Foi fíu del señor Diego Ildefonso Castellanos y la señora Luciana Cortés y Tablada. Victoriano Castellanos de neñu recibió la so educación católica y de primeres lletres, por aciu la so mentor el cura párroco Pedro Antonio Pineda. Casóse en 1828 con María Ana Milla Castejón, hermana del Xeneral José Justo Milla, el llicenciáu José Santiago Milla y el llicenciáu Juan Esteban Milla. Castellanos, foi un empresariu mineru yá que denuncio la Mina "San Ándres de la Nueva Zaragoza" atopada nel güei Conceyu de La Unión (Copán); esplotar con medios rudimentarios de amalgamasión de la dómina. Depués internóse nel ambiente político nacional. 

En fecha 3 de febreru de 1860 foi electu vicepresidente de la nación, siendo'l Presidente'l Xeneral José Santos Guardiola, quien foi asesináu en Comayagua un 11 de xineru de 1862 pola so propia guardia Presidencial en complicidá col traidor Mayor de plaza Pablo Agurcia. El señor Victoriano Castellanos tomu les riendes del gobiernu, un 4 de febreru del mesmu añu, na Villa de Guarita, güei conceyu del Departamentu de Lempira cuando provenía de la república d'El Salvador y treslláu la capital a Santa Rosa, la so casa de gobiernu taba asitiada esquina opuesta col Mercáu Municipal Central, llau Norte; anque agora dizse ye propiedá del señor Luis Toro, heredándola los sos fíos dempués. N'otra casa de propiedá del señor Castellanos agospiáronse los miembros de la cámara llexislativa. Dempués de Santa Rosa, la capital treslladar a Comayagua.

## Mientres el so Gobiernu Provisional
El 3 de marzu de 1862, llega a oyíos del Presidente Castellanos, que'l senador y Xeneral José María Medina Castejón, tien barruntos d'un axente unviáu pol xeneral Rafael Carrera y Turcios ta detrás de la muerte de José Santos Guardiola Bustillo, asocedíu na ciudá de Comayagua, fechu pol cual, el Presidente Castellanos camuda la capital del estáu a Santa Rosa de Copán; el xeneral Medina confirma la presidencia de Victoriano Cortés Castellanos.

En fecha 7 de marzu de 1862, don Victoriano Castellanos Cortés ordena que s'emita'l Decretu Presidencial pa convocar a l'Asamblea Llexislativa, pal 10 d'abril de 1862, na ciudá de Santa Rosa de Copán na qu'él ta presente.
 
Na mesma ciudá de Santa Rosa, el Presidente funda una "Escuela de Música" y el 19 de marzu de 1862 funda una "Escuela de Neñes".

El 25 de marzu de 1862 El Presidente Castellanos, realiza'l "Tratáu de Paz y Amistá" un pactu d'asistencia militar, col gobiernu d'El Salvador nel que'l Xeneral Gerardo Barrios, sale beneficiáu contra Guatemala.

Pal 7 de mayu de 1862, el señor don Victoriano Castellanos Cortes y la Cámara Llexislativa constituyente emitieron el DECRETU Non. 3 nel cual otorgar el Títulu de "REPÚBLICA" al país, en consecuencia llamárase **REPÚBLICA D'HONDURES**, dexando de denominase “Tao d'Hondures”.

El gobiernu de Castellanos y el gobiernu d'El Salvador nel cual el Xeneral Gerardo Barrios tomó un préstamu de 10.000 pesos. Por Decretu Nᵘ21/1862 mesmes pa la fabricación de monedes de cobre o "macuquinas" (monedes ellaboraes a martiellu en relieve). Foi'l canon d'aterrizaxe nos puertos y los derechos d'importación impunxéronse dempués de Tonage de bébores alcohóliques. El Poder Llexislativu y el Poder Xudicial prohibió l'adopción d'un emplegu remunerado nel executivu. Emítese un Decretu que penaliza les sanciones pa la especulación del mercáu de valores y malversación de fondos. El gobiernu de los deldores del impuestu predial y desamortización nuna puya. 

El 15 de xunu de 1862, Victoriano Castellanos Cortés, camuda la capital del so gobiernu de Santa Rosa de Copán a la ciudá de Comayagua.

El 25 de xunu de 1862, emítese un fallu d'un Tribunal d'Arbitraxe Internacional, por cuenta de los discutinios colos ciudadanos británicos, que reclamen les Islles de la Badea y qu'en derechu son parte del territoriu hondureñu.

El 5 de setiembre de 1862 Castellanos realiza un viaxe a la ciudá de Tegucigalpa por motivos gubernamentales. Más tarde axúntase colos representantes del gobiernu nicaragüense señores Tomás Martínez Guerrero, Pedro Zeledón Mora, quien visitaron al presidente Castellanos con cuenta d'esponer "La Propuesta d'una comunidá internacional ente los dos países.

Castellanos foi visitáu por George Benvenuto Mathews na so condición de representante autorizáu de la reina Victoria I del Reinu Xuníu, siempres col asuntu de les Islles de la Badea y pa realizar otros asuntos.

Amás n'el so gobiernu creóse'l Departamentu d'Islles de la Badea, la construcción de centros educativos na ciudá de Danlí, El Paraísu y Tegucigalpa; tamién importó granes de la planta del tabacu de Cuba.

El señor Victoriano Castellanos Cortés bien enfermu deposita'l gobiernu en manes de Francisco Montes, de quien lo recibía enantes; Castellanos finaría'l 11 d'avientu de 1862, los sos restos fuelguen na Catedral de Comayagua.

## DECRETU Non. 3

## Ver tamién
* Escudu d'Hondures
* Minería n'Hondures
* Santa Rosa de Copán

## Notes

## Referencies

## Bibliografía
* Bueso Yesques, Profesor Mario Arnoldo. **Hestoria de Santa Rosa de Los Llanos, Trubiecu de la República**, Volume 1, Graficentro Editores; Tegucigalpa, MDC, Hondures; 1996.

## Enllaces esternos