Bristol

**Bristol** ye una ciudá y unu de los cuarenta y siete condaos d'Inglaterra, Reinu Xuníu. Allugáu na rexón Suroeste llenda al nordeste con Gloucestershire, al sur y suroeste con Somerset y al noroeste cola canal de Bristol. Ye unu de los dos centros alministrativos del suroeste d'Inglaterra (l'otru ye la ciudá de Plymouth). Dende los sos entamos, la so prosperidá tuvo amestada al so puertu comercial, que dio orixe al centru de la ciudá. 

Bristol ye la octava ciudá d'Inglaterra y la oncena del Reinu Xuníu en población. Mientres mediu sieglu foi la segunda ciudá en población dempués de Londres, posición que perdió pol rápidu ascensu de Liverpool, Mánchester y Birmingham a finales de 1780. Nel mundu esisten otres 34 ciudaes llamaes "Bristol", mayormente n'Estaos Xuníos, pero tamién en Perú, Canadá, Xamaica y Costa Rica, toes conmemorando a la orixinal.

La ciudá foi premiada col títulu Capital Verde Europea 2015 y foi nomada pol periódicu The Sunday Times como'l meyor llugar en Gran Bretaña pa vivir en 2014 y 2017.

## Historia
La ciudá de ***Brymoostonnin*** [equivalente actual: Bridgetown] (n'inglés antiguu, "ciudá na ponte"), tuvo unu de los castiellos más poderosos nel sur d'Inglaterra baxu control normandu. El ríu Avon pasa pel centru de la ciudá y desagua nel puertu de Bristol. Dende'l sieglu XII, foi unu de los puertos más importantes, sobremanera nel comerciu ente Inglaterra y la so vecina Irlanda. Nel añu 1247 construyóse una nueva ponte y la ciudá empezó a espandise, convirtiéndose en 1373 nun condáu por derechu propiu. Mientres esti periodu, Bristol foi tamién un importante estelleru.

Nel sieglu XIV, Bristol convertir na tercer ciudá d'Inglaterra, tres Londres y York. La so población viose llargamente amenorgada pola peste negro ente los años 1348 y 1349. La plaga significó un retrocesu na demografía de la ciudá. Bristol algamó'l rangu de ciudá en 1542, cola antigua abadía de San Agustín convertida na catedral de Bristol. Mientres la Guerra Civil la ciudá sufrió los ataques de los realistes. Nel añu 1497, Bristol foi'l puntu d'entamu del viaxe de John Cabot escontra Norteamérica.

Bristol, xunto con Liverpool, convertir en centru del comerciu d'esclavos. Mientres la puxanza del tráficu d'esclavos, ente l'añu 1700 y 1807, más de 2.000 barcos d'esclavos partieron del puertu de Bristol, llevando consigo a más de mediu millón d'esclavos dende África hasta Norteamérica. El mecanismu yera'l siguiente: los barcos partíen dende Bristol escontra África occidental cargaos de bienes manufacturados qu'ellí camudaben por esclavos. Dempués dirixíense cola so carga humana escontra les Indies Occidentales, onde vendíen los esclavos a los plantíos de caña en cuenta de cargamentos d'azucre. Dende'l Caribe tornaben a Bristol col preciáu dulce, que s'intercambiaba por bienes manufacturados colos que partíen de nuevu a África por más esclavos. Esti comerciu triangular (Bristol-África-Caribe-Bristol...) foi bien codalosu y la principal fonte de prosperidá de la ciudá mientres más d'un sieglu, creando grandes fortunes como la d'Edward Colston.

La competencia con Liverpool, la interrupción del comerciu marítimu con Francia y l'abolición de la esclavitú contribuyeron a romper la paz ente la ciudá y los nuevos centros comerciales del norte y la zona de les midlands. Sicasí, la población de Bristol quintuplicar mientres el sieglu XIX, sofitada nes nueves industries y el creciente comerciu. 

El centru de la ciudá de Bristol sufrió importantes daños mientres los diversos bombardeos que sufrió na Segunda Guerra Mundial. El centru orixinal, cerca de la ponte y el castiellu, ye anguaño un parque que contién dos ilesies bombardiaes y dellos pequeños fragmentos del castiellu.

## Economía
Nel sieglu XX, les actividaes de la industria de Bristol espandiéronse, incluyendo la producción aeronáutica na ciudá de Filton, 10 quilómetros al norte del centru de la ciudá, na que s'instaló la "Bristol Aeroplane Company". La compañía fíxose famosa al construyir el Bristol Fighter na Primer Guerra Mundial y el Bristol Beaufighter na Segunda Guerra Mundial. Nos años 1950, la compañía convertir nel principal constructor del sector de l'aviación civil. Nos años 1960, la compañía construyó componentes del avión supersónicu Concorde collaboración cola compañía francesa Aérospatiale. Na actualidá, Bristol sigue siendo un centru importante de la industria aeronáutico. Tamién tien una presencia importante'l sector de los medios de comunicación y el de la industria tecnolóxico.

## Medios de comunicación
Bristol tamién cunta con producciones de televisión como The Tonight West Country para ITV Occidental (enantes HTV Oeste) ya ITV Westcountry, Points West de BBC West, el drama Casualty (que se treslladó a Cardiff en 2011), la comedia Only Fools and Horses y producciones d'Endemol como Deal Or No Deal. La ciudá foi usada como llocalización pal programa de Channel 4 "Teachers", la serie Mistresses (BBC), la serie adolescente "Skins" de Channel 4 y la comedia de BBC three "Being Human". Tamién ye d'esta ciudá'l conocíu grupu de trip-hop Massive Attack.

## Cultura

### Arte
La ciudá ye famosa pola so industria musical y de cine. Foi finalista na competición pa ser Capital Europea de la Cultura 2008, pero'l premiu llevar Liverpool. 

La compañía de teatru de mayor importancia de la ciudá, la Bristol Old Vic, foi fundada en 1946 como una filial de la Old Vic de Londres. El so llocal de la cai King ta formáu pol Teatru Real (del añu 1766, con 607 asientos), un modernu estudiu de teatru llamáu'l New Vic (con 150 asientos), y un antepar y zones de chigre na zona amiesta de Coopers' Hall (construyida en 1743). El Teatru Real ye'l teatru más antiguu d'Inglaterra de los qu'operen de forma siguida.

El Bristol Hippodrome ye un teatru de gran tamañu (1 981 asientos) qu'alluga espectáculos de producciones nacionales. Otros teatros de la ciudá son el Tobacco Factory (250 asientos), QEH (220 asientos), el Redgrave Theatre (nel Clifton College, con 320 asientos) y l'Alma Tavern (50 asientos).

Dende finales de la década de 1970 la ciudá convirtióse en trubiecu de bandes de punk, folk, dub y concienciación política, ente les cualos podemos atopar Glaxo Babies, The Pop Group, y artistes de trip hop o "Bristol Sound" como Tricky, Portishead o Massive Attack; anque la llista de bandes de Bristol ye bien estensa. Mientres los años 1990, la música y la cultura urbana de Bristol recibieron una gran atención mediática internacional.

Bristol tien numberosos locales p'actuaciones musicales, siendo'l mayor d'ellos el Colston Hall, que más tarde renomóse como Edward Colston. Otros d'ellos son la Bristol Academy, Fiddlers, Victoria Rooms, Trinity Centre, St. George's Bristol, y otra variedá de locales públicos dende'l jazzístico The Old Duke, hasta'l roqueru Fleece and Firkin. En 2010 PRS for Music nomó a Bristol como la ciudá más musical del Reinu Xuníu, basándose nel númberu de los sos miembros nacíos en Bristol en rellación cola so población. La ciudá cunta con numberosos museos, como'l Bristol City Museum and Art Gallery, que alluga una coleición d'historia natural, arqueoloxía, cerámica china y otros, o'l Bristol Industrial Museum, que caltién maquinaria portuaria, y que foi cerráu n'ochobre de 2006 y que la so reapertura prever pa 2011 como'l Museum of Bristol. El City Museum tamién s'ocupa de trés cases históriques: la Tudor Red Lodge, la Georgian House, y la Blaise Castle.

Tocantes a lliteratura, Bristol destacar por ser el llugar de nacencia del poeta del sieglu XVIII Thomas Chatterton, y tamién de Robert Southey, que nació en Wine Street, en 1774. Amás, William Wordsworth pasó dalgún tiempu na ciudá, y Joseph Cottle publicó equí per primer vegada les sos *Balaes Llíriques* en 1798.

El pintor del sieglu XVIII y XIX Sir Thomas Lawrence, y l'arquiteutu del sieglu XIX Francis Greenway, diseñador de munchos de los primeros edificios de Sydney, salieron d'esta ciudá. Más apocayá atopamos al grafiteru Banksy, del cual pueden vese dalgunos de los sos munchos trabayos na ciudá.

## Demografía
Bristol tien una población de  y ye la sesta ciudá más grande d'Inglaterra, tan solo por detrás de Londres, Birmingham, Liverpool, Leeds y Sheffield, y la octava del Reinu Xuníu. En 2001 la ciudá cuntaba con 380.615 habitantes, lo que supón un considerable aumentu de la población llocal n'apenes una década (un 15%), en comparanza con otres ciudaes similares de Gran Bretaña. Bristol ye la ciudá más grande nel Suroeste y ye una de les ocho "Core Cities" n'Inglaterra. Tres un periodu d'amenorgamientu de la población nos años de la posguerra, la población estabilizar nos años 1990 y aumentó sustancialmente mientres la década de 2000. Si siguen los enclinos recién, la población de Bristol prevese qu'aumente nunes 44.800 persones (10,5%) en 10 años, ente 2011 y 2021. 

El Censu 2011 amuesa que na última década Bristol volvióse cada vez una ciudá más diversa. La proporción de la población *"Non blanca Británica"* aumentó del 12% al 20% de la población total. La proporción de persones que viven en Bristol que nun nacieron nel Reinu Xuníu aumentó del 8% al 15% de la población total. En Bristol hai agora a lo menos 45 relixones, siquier 50 países de nacencia representaos y siquier 91 llingües falaes.

Según el censu de 2011 el 80% de la población yera *Blanca Británica*, el 20% restante son *"Otros blancos, Mestizos, Negros caribeños, Negros africanos o Asiáticos*. De la comunidá *Non blanca británica* la más representada ye la comunidá Xamaicana; en 2007 moraben 20.000 persones d'orixe xamaicanu na ciudá, principalmente nos barrios de St.Pauls y Easton. De la comunidá Somalina, en 2011 moraben na ciudá 4.947 habitantes.

## Educación
La Universidá de Bristol ta asitiada na ciudá.

## Referencies

## Enllaces esternos