Llaguna de Szczecin

La **llaguna de Szczecin** (; ) —tamién descrita como badea o lagoon y tamién trescrita como **Stettin**—, y conocida dacuando como **badea del Oder**, ye una gran llaguna costera de tipu lagoon alcontrada na zona del estuariu del ríu Oder y compartida por Alemaña y Polonia. Ye la llaguna costera más grande del mar Bálticu, alcontrada na desaguada del Óder y del ríu Peene. La so superficie conxunta, con tolos afluentes,ye d'aproximao  , estendiéndose en direición E-O unos 52 km y 22 km na N-S. La fondura media de la llaguna ye de menos de cuatro metros. Al traviés de la llaguna trescurre la frontera establecida l'añu 1945 ente Polonia y Alemaña y nella atopen les islles d'Usedom, Wolin y Karsibór (Kaseburg).

Denominóse de forma tradicional estremándola ente la Pequeña llaguna (*Kleines Haff*), nel oeste (), y la Gran llaguna (*Großye Haff*, *Wielki Zalew* ), nel este (). Un ambiguu nome históricu alemán yera *Frisches Haff*, que más tarde se refirió puramente a la llaguna del Vístula.

## Xeografía

La llaguna ye alimentada, dende'l sur, por dellos ramales del ríu Oder y dellos ríos más pequeños como Ziese, Peene, Zarow, Uecker y Ina. Nel norte, la llaguna ta coneutada a la badea de Pomerania del mar Bálticu por aciu trés estrechos Peenestrom, Świna y Dziwna, qu'estremen el continente y les islles d'Usedom y Wolin.

La llaguna tien una superficie de , la so fondura natural media ye de  y la máxima de . La fondura de les canales de navegación sicasí puede entepasar de . Poro, la llaguna tien aproximao  d'agua. La temperatura medio añal de l'agua ye de 11&nbsp;°C.

El 94% de les cargues d'agua arramaes na llaguna proceden del ríu Oder y los sos confluencias, que xube a un permediu añal de  o . Toles otres confluencias contribúin con una descarga añal combinada de . Dada la falta de datos fiables pal fluxu d'entrada dende'l mar Bálticu, l'ingresu combináu envaloróse nunes  con un área d'influencia de , permaneciendo na llaguna una media de 55 díes antes de la so descarga na badea de Pomerania. 
Los nutrientes tresportaos por ello na llaguna fixeron que sía de hiper(ue)trófica a eutrófico. Los estrechos Peenestrom, Świna y Dziwna son responsables del 17%, 69% y 14% de la descarga, respeutivamente.

El salín mediu ye d'ente 0,5 y 2 ups, anque dacuando enfusa al traviés de la Świna más agua salao qu'alza llocalmente el salín hasta los 6 psu.

### Llocalidaes nes proximidaes de la llaguna
* en Polonia: Szczecin, Świnoujście, Police, Wolin y Nowe Warpno; 
* n'Alemaña: Ueckermünde y Usedom.

## Historia

En 1880, abrióse al traviés de la islla de Usedom el *[[Kaiserfahrt]]* ("pasaxe del Emperador") una canal d'agua que conectaba la llaguna col mar Bálticu ensin tener pasar pela parte oriental de Swine, dexando que los grandes barcos pudieren entrar na llaguna y nel puertu de Stettin más rápido y de forma más segura. La canal, d'unos 12 km de llargu y 10 metros de fondura, foi escaváu pol imperiu alemán ente 1874 y 1880, mientres el reináu del primer emperador Guillermu I d'Alemaña (1797-1888) a quien honra'l so nome. Amás, el trabayu dio llugar a una nueva islla llamada Kaseburg (Karsibór), esgazada de Usedom.

Dempués de 1945, les zones hasta entós alemanes alcontraes al este de la llinia Oder Neisse pasaron a formar parte de Polonia, incluyendo les antigües ciudaes portuaries de Stettin (Szczecin) y Swinemünde (Świnoujście), dambes na vera occidental del ríu Oder. El *Kaiserfahrt* foi renomáu como *[[Piast Canal]]*, por ser la frontera con Polonia na dómina de la dinastía Piast.

La frontera ente Alemaña y Polonia tamién estrema'l senu llamáu Neuwarper See cerca de Rieth.

## Economía

La llaguna sirvió como una importante cala pesquera mientres sieglos, tamién como una importante vía de tresporte dende'l sieglu XVIII, y más apocayá, dende'l sieglu XX, como importante destín turísticu.

## Actividaes recreatives
Güei la llaguna ufierta una seleición d'escursiones en barcu de pasaxeros, dexa realizar una amplia gama de deportes acuáticos y tien delles sableres notables. Los turistes pueden afayar la viticultura, el ferrocarril de vía estrecha, museos, castiellos, munches rutes de senderismo y ciclismu y un pequeñu pueblu que recrea la vida de los antiguos asentamientos eslavos.

## Contaminación
La llaguna sufre de contaminación pesada, sobremanera procedente del ríu Oder, dando llugar a la eutrofización. Atopáronse nel ríu altes concentraciones de sedimentos d'aluminiu y de fierro que causen una rápida crecedera d'algues nel interior de la llaguna. Sicasí, les concentraciones de nutrientes al llargu plazu amuesen una alta variabilidá interañal y menguaron mientres los últimos años.

## Ver tamién
* Llagu Wicko Wielkie
* Llaguna de Curlandia
* Llaguna del Vistula

## Referencies

## Enllaces esternos
* La Macrofauna del Stettiner Haffs (ficheru pdf) (Alemán)

*