Sandra Myrna Díaz

**Sandra Myrna Díaz**  ye una bióloga arxentina qu'investiga nel área de la ecoloxía vexetal y la biodiversidá y especialízase nel estudiu del impautu del cambéu ambiental global sobre la biodiversidá rexonal de los ecosistemes vexetales. Tuvo un papel protagonista nel desenvolvimientu teóricu y la implementación práctica del conceutu de diversidá funcional, los sos efeutos sobre les propiedaes ecosistémicas y la so importancia social. Tien una activa participación en diverses iniciatives d'espardimientu públicu de la problemática del cambéu global, incluyendo publicaciones d'espardimientu, entevistes y nel diseñu del currículu de cursos de grau y posgráu na Arxentina.

Ye Investigadora Cimera del Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (CONICET), Direutora del Nucleu DiverSus d'Investigaciones sobre Diversidá y Sustentabilidad, editora acomuñada de la revista australiana *Austral Ecology* y redactora xefe del *Journal of Vegetation Science*, órganu oficial de l'Asociación Internacional pa la Ciencia de la Vexetación. Foi conferenciante convidada en más de 100 eventos científicos nacionales y interancionales.

Integra o integró delles entidaes científiques, ente les que s'atopen el Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu -al que fuera dau'l Premiu Nobel de la Paz en 2007-, l'Academia de Ciencies de los Países en Desenvolvimientu y de l'Academia Nacional de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de l'Arxentina, amás de ser unu de los cuatro profesionales arxentinos que pertenecen a l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos. Tamién ye miembru de l'Academia Francesa de Ciencies.

Polos sos estudios recibió numberosos premios y distinciones, ente los que s'atopen el Premiu Ramón Margalef d'Ecoloxía del Gobiernu de Catalunia (2017), el Premiu Houssay Trayeutoria 2013 nel Area de Ciencies Biolóxiques dau pol Ministeriu de Ciencia y Teunoloxía d'Arxentina y el Premiu Konex de Platino en Ciencia y Teunoloxía 2013. Ye la única arxentina que figura nel llistáu de los científicos más influyentes del mundu, preparáu pola axencia Thomson Reuters, qu'inclúi a 3200 investigadores de 21 disciplines. Esti llistáu foi realizáu por aciu un sondéu de distintes plataformes de ciencia, onde se buscaron los trabayos científicos más mentaos ente los años 2002 y 2013.

## Trayeutoria

### Estudios
Egresó de la Escuela Normal de la so ciudá natal y estudió na Universidá Nacional de Córdoba, Arxentina, onde se recibió de bióloga en 1984, de Profesora en Ciencies Biolóxiques en 1985 y llogró'l títulu de Doctora en Ciencies Biolóxiques (cum laude) en 1989 con una tesis doctoral sobre la recuperación post-disturbiu en pastizal d'altor y el laboreo de la tierra y usu pastoril.

Ente 1985 y 1991 foi becaria del CONICET nel Centru d'Ecoloxía y Recursos Naturales Anovables de dicha Universidá y nesti últimu añu viaxó a Inglaterra onde hasta 1993 foi investigadora post-doctoral na Unit of Comparative Plant Ecology del Department of Animal and Plant Sciences na University of Sheffield. Ente 1985 y 1993 foi docente Auxiliar de primera y darréu Xefe de Trabayos Práuticos de la Facultá. 

De torna al so país foi, ente 1993 y 1994, la responsable de la ellaboración de la seición correspondiente a Pacionales suramericanos del Segundu Informe d'Evaluación del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (SAR-IPCC). Al tornar tamién volvió trabayar na Universidá Nacional de Córdoba como Profesora Axunta y darréu Acomuñada nes cátedres Bioxeografía y Ecoloxía de Comunidaes y Ecosistemes de la Facultá de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales (Universidá Nacional de Córdoba), cargos que tuvo hasta 2004. 

### Trayeutoria como investigadora

#### Década de 1990
Ente 1993 y 2000 foi Investigadora Asistente, Adxunta ya Independiente del Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (CONICET) nel [Institutu Multidisciplinario de Bioloxía Vexetal]] (IMBIV), Universidá Nacional de Córdoba. Foi y ye direutora de tesis de numberosos profesionales, tantu en becarios doctorales, post doctorales como n'investigadores del CONICET. Tien una activa participación en diverses iniciatives d'espardimientu públicu de la problemática del cambéu global, incluyendo publicaciones d'espardimientu, entevistes, diseñu del currículu de cursos de grau y posgráu.

En 1994 y 1995 foi miembru del Comité d'Espertos y miembru del Comité de Revisores Arxentinos del Resume pa Executores de Polítiques del Segundu Informe d'Evaluación del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (Summary for Policy Makers, SAR-IPCC) y nesti últimu añu collaboró como co-coordinadora del Grupu d'Ecosistemes Terrestres de la Xunta d'Autores Principales del Grupu de Trabayu II (Impautos) del Panel Intergubernamental sobre'l Cambéu Climáticu (IPCC Working Group II, Charleston, EE. UU). Siempres dientro de la mesma entidá foi co-coordinadora de la Seición Llatinoamericana del Informe Especial sobre Impautos Rexonales del Cambéu Climáticu en 1996 y 1997 y la revisora Editorial del Tercer Informe sobre los Impautos del Cambéu Climáticu (TAR) ente 1998 y 2001.

Dende 1997 ye co-líder de la Xera 2.2.1 - «Respuestes de la vexetación al usu de la tierra y el disturbiu» - del Focu 2 - «Estructura de los Ecosistemes» - del Global Change and Terrestrial Ecosystems Group, International Geosphere and Biosphere Program xunto con Susan McIntyre d'Australia y dende 1998 ye la Editora Acomuñada de la revista australiana Austral Ecology, enantes llamada Australian Journal of Ecology.

En 1999 foi evaluadora de proyeutos pa National Geographic y pa NERC nel Reinu Xuníu y dende 2003 lo ye pal Challenge Program del Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR). Tamién dende 1999 ye la co-coordinadora - xunto con F. Stuart Chapin y Laura Huenneke, d'Estaos Xuníos,- de la Rede d'Esperimentos de Remoción Rellacionaos colos Efeutos de la Biodiversidá nel funcionamientu Ecosistémico (Core Research Project on Removal Experiments on the Role of Biodiversity in Ecosystem function), del Focu 4 del GCTE-IGBP.

#### Década de 2000
Ente 2000 y 2001 foi miembru de la Comisión Direutiva de la Sociedá de Bioloxía de Córdoba y ente 2001 y 2003 foi la Vicepresidenta de l'Asociación Arxentina d'Ecoloxía.

Ente 2000 y 2002 foi Miembru de la Comisión Ad-Hoc d'Evaluación en Ciencies Biomédiques del CONICET y en 2001 foi la consultora principal nel proyeutu «Interacciones ente Usu de la Tierra y Cambéu Climáticu n'Arxentina Central» de la Environmental Protection Agency de los Estaos Xuníos. Tamién foi la consultora principal del Plan de Manexu Integráu del Parque Nacional Quebrada del Condorito y la Reserva Hídrica Provincial Pampa de Achala» de l'Alministración de Parques Nacionales.

En 2002 foi l'autora principal nel Grupu Téunicu Ad. Hoc de la Convención sobre Diversidá Biolóxica Internacional pa la preparación d'un documentu sobre Rellaciones ente Biodiversidá y Cambéu global. Dende 2002 ye Miembru del Roster d'Espertos de la Convención sobre Diversidá Biolóxica de les Naciones Xuníes.

En 2002 y 2003 foi Senior Research Associate na Stanford University d'Estaos Xuníos.

Dende 2002 ye la co-coordinadora de la Seición «Biodiversity Regulation of Ecosystem Services» del Millennium Ecosystem Assesment (UNEP-WCMC) xunto a David Tilman de los Estaos Xuníos según miembru permanente de BIOMERGE (Biotic Mechanisms of Ecosystem Regulation in the Global Environment), coordináu pol Departamentu d'Ecoloxía, Evolución y Bioloxía Ambiental de la Universidá de Columbia nos Estaos Xuníos.

Dende 2003 ye la redactora xefe del *Journal of Vegetation Science*, órganu oficial de l'Asociación Internacional pa la Ciencia de la Vexetación, xunto a J. B. Wilson, P. White y J. Bakker.

En 2004 foi nomada representante esperta n'ecosistemes ante'l IPCC Expert Meeting on the Science Related to UNFCCC Article 2 Including Key Vulnerabilities que se fixo en Buenos Aires y el mesmu añu foi la Evaluadora de proyeutos pa la Canadian Foundation for Climate and Atmospheric Sciences.

Dende 2004 ye co-autora nel Biodiversity Synthesis Report to the Convention o Biological Diversity del Millennium Ecosystem Assesment (UNEP-WCMC) y Miembru de la Comisión Asesora de la Comisión de Ciencies Naturales de Axenciar Córdoba Ambiente S. Y. del Gobiernu de la Provincia de Córdoba.

Amás tuvo trabayando mientres periodos curtios en distintos organismos y universidaes: Centre d'Ecologie Fonctionnelle et Evolutive, Centre National de la Recherche Scientifique, Montpellier, Francia, University of Alaska at Fairbanks, EE. UU, Faculty of Agriculture, The Hebrew University of Jerusalem, Israel, New Zealand Pastoral Agriculture Research Institute y Massey University, Nueva Zelanda. Depto. Inv. Científiques y Teunolóxiques, Universidá de Sonora, Méxicu, Imperial College at Silwood Park, Inglaterra, Unit of Comparative Plant Ecology, University of Sheffield, Inglaterra.

Anguaño reviste la categoría d'Investigadora Cimera del Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (CONICET). Amás ye la Direutora del Nucleu DiverSus d'Investigaciones sobre Diversidá y Sustentabilidad.

Tuvo una participación activa como representante esperta, autora principal, autora principal coordinadora y revisora editorial nos Informes 2, 3 y 4 del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (IPCC), de la Convención sobre Diversidá Biolóxica de les Naciones Xuníes (CBD) y Millennium Ecosystem Assessment. En 2007 el Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu nel cual trabayaba ganó'l Premiu Nobel de la Paz. La función del Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu (IPCC) consiste en *«analizar, de forma refecha, oxetiva, abierta y tresparente, la información científica, téunica y socioeconómica relevante pa entender los elementos científicos del riesgu que supón el cambéu climáticu provocáu poles actividaes humanes, les sos posibles repercusiones y les posibilidaes d'adaptación y atenuación del mesmu»*.

Dende 2009 Díaz ye miembru de l'Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos. Díaz ye la primer muyer d'Arxentina escoyida pa integrar l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos. Dende 2010 ye miembru de l'Academia de Ciencies de los Países en Desenvolvimientu y dende 2012 lo ye de l'Academia Nacional de Ciencies y de l'Academia Nacional de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de la República Arxentina. Dende 2016 ye miembru de l'Academia Francesa de Ciencies.

Ye consultora pa l'Axencia de Proteición Ambiental d'EE.XX., l'Alministración de Parques Nacionales d'Arxentina, la National Environment Research Council d'Inglaterra, la Canadian Foundation for Climate and Atmospheric Sciences, el Consultancy Group on International Agricultural Research (CGIAR), NEON Science and Human Dimensions Committee, Biodiversity Subcommittee, AIBS – USA y l'Área de Bioloxía Vexetal, Animal y Ecoloxía de l'Axencia Nacional d'Evaluación y Prospectiva del Ministeriu d'Educación y Cultura d'España.

## Concepción
Sandra Díaz afayó, xunto a un grupu d'investigadores del CONICET, una nueva ferramienta metodolóxico que dexa cuantificar los efeutos y beneficios de la biodiversidá de les plantes.
Esto habilita a los científicos a entender meyor los efeutos de la biodiversidá de les plantes nos beneficios d'un ecosistema determináu, apurriendo conocencies al alderique sobre'l cambéu nel usu de la tierra. La biodiversidá contribúi a la provisión de numberosos servicios ecosistémicos, como combustible y material de construcción, medicines, tinturas y suplementos alimenticios naturales, proteición de cuenques hídriques, regulación de la calidá químico y biolóxico de l'agua y gocie estéticu y recreativu.

Sandra Díaz realizó diverses comparances trans-rexonales dende'l puntu de vista de los calteres de la vexetación y desenvolvió la base de datos de calteres de plantes más completa d'América Llatina. Tamién estableció unu de los primeros esperimentos n'América sobre'l papel de diversidá biolóxica nel funcionamientu d'un ecosistema.

Investiga les interrellaciones ente la biodiversidá y los cambeos ambientales globales, entendiendo por tales non solu cambeos de clima sinón cambeos del usu de la tierra. Pa ella *«la biodiversidá inflúi direutamente na nuesa capacidá de contrarrestrar el cambéu global»*, por eso investiga *«cómo los organismos que viven nun llugar afecten la productividá y la fertilidá d'un sistema, la capacidá d'esi sistema de persistir, de regulase y de producir beneficios a distintos actores de la sociedá»*. Interésa-y ver que pasa cuando camuden les especies vexetales que predominen nun sitiu determináu. Esto tien aplicaciones práutiques, por casu, «*dellos entes gubernamentales tán bien interesaos nel secuestru de carbonu, esto ye, tratar de caltener la mayor cantidá de carbonu dientro de los ecosistemes por que non se vaya a l'atmósfera y contribuya al calentamientu global*».

## Premios
* Premiu beca Guggenheim Fellow dada pola John S. Guggenheim Memorial Foundation d'Estaos Xuníos en 2002.
* Premiu Lorenzo R. Parodi correspondiente al bieniu 1995-1996, dau pola Sociedá Arxentina de Botánica. Este premiu estímulu, que lleva'l nome del botánicu arxentín Lorenzo R. Parodi foi creáu pola Sociedá Arxentina de Botánica en 1978 col propósitu d'afalar a los mozos que decidieron consagrase a la investigación.
* Premiu Diez Nuevos Sobresalientes del añu 1995 dau pola Bolsa de Comerciu de la Provincia de Córdoba.
* Bell Ville declarar «Vecina Pernomada Destacada», al traviés de la Ordenanza N°1573/07.
* Homenaxe na Llexislatura.
* Premiu Cozzarelli 2007 dau pola Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos.
* Premiu Nóbel 2007 dau al Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu del que yera miembru.
* Premiu Sustentabilidad 2008 como miembru integrante del Panel Intergubernamental sobre'l Cambéu Climáticu, dau pola Sociedá d'Ecoloxía d'Estaos Xuníos.
* Premiu Muyer Destacada del añu de la Provincia de Córdoba en 2012.
* Diploma al Méritu en Bioloxía y Ecoloxía, Fundación Konex, 2013.
* Premiu Konex de Platino en Bioloxía y Ecoloxía.
* Premiu Internacional Zayed al Lideralgu en Mediu Ambiente, como miembru de la Valuación de los Ecosistemes del Mileniu, por promover el desenvolvimientu sostenible y protexer el mediu ambiente. El Premiu Zayed, que da'l Xuráu Internacional Zayed y dotáu d'un millón de dólares, foi creáu por Sheik Mohammad Bin Rashid Al Maktoum, príncipe de Dubái y ministru de Defensa de los Emiratos Árabes Xuníos, pa impulsar el compromisu col mediu ambiente del sultán Sheik Zayed Bin. el gallardón concedióse al ex-presidente d'Estaos Xuníos, Jimmy Carter, y a la BBC de Londres. El Secretariu Xeneral de la ONX, Kofi Annan.
* Premiu Bernardo Houssay 2013.
* Miembru Honorariu de la Sociedá Británica d'Ecoloxía 2013.
* Miembru Estranxeru de l'Academia de Ciencies de Francia (2015).
* Premiu Ramón Margalef de Ecologia 2017 del Gobiernu de Catalunia.

## Obra
Díaz publicó, dende 1987, más de 100 artículos d'espardimientu científicu y artículos pedagóxicos y una ventena de capítulos en llibros internacionales rellacionaos col cambéu global, incluyendo les revistes *[[Nature]]*, *[[Science]]*,*[[Ecology letters]]*,*[[Proceeedings of the National Academy of Sciences USA]]*, *[[Ecology]]*, *[[Journal of Ecology]]*,*[[Trends in Ecology and Evolution]]*,*Oecologia*, *Global Change Biology*, *Journal of Vegetation Science*, *Journal of Applied Ecology* ente otres.

## Ver tamién
* Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu
* La Base de la Ciencia Física

## Referencies

## Enllaces esternos