Cedillo

**Cedillo** ye un conceyu español de la provincia de Cáceres, n'Estremadura. Ye'l conceyu más occidental de la comunidá autónoma y asítiase a unos 274 m d'altitú. Pertenez al partíu xudicial y subárea comercial de Valencia de Alcántara. Atopar a 115 km de Cáceres y a 123 km de les costes portugueses del océanu Atlánticu. El pueblu foi fundáu por portugueses que s'establecieron na zona nel sieglu  y, tres la so cesión a España, perteneció a Herrera de Alcántara hasta 1838, cuando se formó'l conceyu.

## Términu municipal
El so cascu urbanu atopar a 39º39'7" N de llatitú, 7º29'42" O de llonxitú y 274 m d'altitú. El términu municipal de Cedillo, con 61,56 km² de superficie, tien les siguientes carauterístiques:

### Llendes
Cedillo fai frontera con dellos concelhos portugueses, sacante pol este, onde parti con Herrera de Alcántara. Les sos llendes son:

* Castelo Branco al norte.
* Nisa al oeste.
* Castelo de Vide al sur.
* Herrera de Alcántara al este.

### Relieve y vexetación
La parte central del términu municipal ta formada per un terrén alomado, algamando'l so mayor altitú nel picu Valongo con 340 m. Esta pandu termina escontra'l norte, onde va perdiendo altitú nun fuerte cayente escontra'l ríu Tajo. De les 6125 ha del términu, 1418 correspuenden a terrenes de labrantío, de los cualos 1200 son de cultivo yerbácees y 126 d'olivar. El restu del términu ta ocupáu por prau y pacional.

### Hidrografía
Los dos ríos principales de Cedillo son el Tajo y el so afluente, el Sever, que marquen, respeutivamente, les fronteres norte y oeste del términu municipal con Portugal. Na confluencia d'estos dos ríos hai un banzáu con una central hidroeléctrica.

La rede de regatos del términu ta formada por afluentes d'estos dos ríos, y destaquen el Regatu de Cabriosillo, el Regatu del Pueblu, el Regatu del Gatu, el Regatu de la Llámpara y el Regatu Mallomao.

## Historia
Los primeros nicios d'asentamientos na llocalidá son unos sepulcros megalíticos asitiaos nel términu municipal. Tamién s'atoparon muertes d'habitantes romanos y árabes.

Les primeres noticies documentaes de la zona son del sieglu  y son d'unos pescadores que teníen una barca en *Puerto Viejo*, xunto al ríu Tajo. La barca sirvía de mediu de tresporte a los que queríen dise a Castelo Branco dende'l Alentejo o viceversa, al nun esistir inda la carretera de Vila Velha de Ródão. A estos pescadores considérase-yos los fundadores de Cedillo. Les guerres ente España y Portugal nel sieglu  provocaron la desapaición d'aquel pueblu de pescadores, yá qu'en Portugal yeren frecuentes les recoyíes de personal pa sirvir nel exércitu. Fuxendo de los militares, munchos refuxaos esconder na zona de Cedillo pa evitar entrar nel exércitu. A estos refuxaos sumáronse los pescadores que tornaron al rematar les guerres. Col tiempu, foise abandonando la vera de los ríos y la xente foise estableciendo na paraxa de *Cabezo Chozo*. Esti asentamientu dio llugar a un pueblu de diez vecinos, conocíu como *Casalinho* polos portugueses.

Na primer documentación escrita sobre la llocalidá, de finales de sieglu , denominar al pueblu como *Monte de Zedillo*, *Caserío de Zedillo* y *Cases de Cedillo*. A principios de sieglu  dióse-y l'actual nome *Cedillo*, nome que deriva de *Vencíu*, pola cesión que fizo Portugal a España pa regularizar la frontera. Hasta 1838, añu nel que se creó la corporación municipal de Cedillo, el pueblu perteneció a Herrera de Alcántara. A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá constituyir en conceyu constitucional na rexón d'Estremadura, dende 1834 quedó integráu nel Partíu Xudicial de Valencia de Alcántara. Nel censu de 1842 cuntaba con 88 llares y 482 vecinos.

## Llugares d'interés
Nel pueblu atopen los siguientes llugares d'interés:

### Ilesia parroquial de San Antonio de Padua
Ye la ilesia del pueblu, d'estilu neogóticu de finales de sieglu , diseñada pol arquiteutu Juan Bautista Lázaro de Diego. Foi construyida en 1894 pa sustituyir al templu anterior, que s'atopaba n'estáu ruinosu. L'edificiu foi construyíu con materiales próximos a la llocalidá, como la cayuela y el lladriyu, y la so planta ye de cruz griega.

### Casón
El casón ye un edificiu construyíu ente 1862 y 1863 por Juan Alberto Casares, quien mercara en 1861 les finques de Cedillo, Santu y Mallomao. Ta construyíu con murios esteriores de mampostería de cayuela de filares irregulares. Nel interior apaecen murios de cayuela y lladriyu. Toles sales del casón taben cubiertes con bóvedes de rosca de lladriyu. 

Al tar l'edificiu en territoriu del pueblu, los vecinos protestaron a los poderes públicos y Casares tuvo que desallugalo. En teniendo otros propietarios y ser usáu como almacén de granu, sirvió de puestu de vixilancia polos republicanos mientres la Guerra Civil Española, polo que foi quemáu y estropiáu. Mientres la construcción de la presa de Cedillo, foi habilitáu como casa pa la mocedá y cine. Nos años 1980, l'edificiu foi cedíu al conceyu, que lo rehabilitó. Anguaño úsase como biblioteca pública y esposición etnográfica.

### Tumbes antropomorfas
Pela redolada del pueblu hai numberoses tumbes escavaes en roca, como una asitiada na paraxa *Agües de Branu*, perbién caltenida. La so tipoloxía ye principalmente rectangular y el so tamañu ye variáu.

La mayoría d'elles fueron violaes o usaes como piles pal ganáu, polo cual nun pudieron ser dataes con exactitú. Una hipótesis ye que son de la dómina paleocristiana o tardorromana, como les de Valencia de Alcántara, Herreruela y Salorino.

### Dólmenes
Nel términu municipal de Cedillo esisten numberosos restos megalíticos. El profesor Jorge Oliveira, de la Universidá d'Évora, realizó a partir de 1995 unos estudios pa identificalos. Los estudios recueyen un total de 23 dólmenes, como *La Joaninha*, *La Tierra Cayida I* y *II*, *Los de la Regañada*, *Los cuatro Lindones*, *El Molín de Vientu*, *La Fonte Sevillana*, *La Cruz de la Muyer I* y *II*, ente otros.

Los dólmenes del conceyu de Cedillo son de cayuela con una diferenciación nítida ente'l corredor y la cámara arrodiaos por cachos de cuarzu blancu.

### Muséu antropolóxicu
El muséu antropolóxicu de Cedillo atopar nel Centru d'Interpretación Tajo-Sever. Ellí atópase un mural nel cual descríbese la manera de construcción de los dólmenes, copies d'ídolo placa ya instrumentos de dote atopaos nellos, una tumba antropomorfa y la representación d'una cueva prehistórica.

## Cultura
### Llingüística
Anque l'idioma oficial de Cedillo ye'l español, el fechu de ser una llocalidá fronteriza con Portugal fai que muncha xente fale portugués.

Esti fechu deber a que la mayoría de los primeros habitantes de Cedillo yeren portugueses. Amás, falar castellanu yera consideráu d'antiguo un actu de pedantería, entendiéndose'l falar esti idioma como símbolu de relieve social y económicu. Los neños que podíen asistir a la escuela falaben castellán ellí y portugués al volver a casa. Na actualidá, delles persones bien mayores inda falen ￼￼portugués￼￼ como segunda llingua y non siempres con soltura, ente que los mozos falen íntegramente ￼￼español y tienden a desconocer por completu'l portugués. 

El portugués ta en víes de sumir pola presión de la interlingua que ye'l castellán, al igual que n'Herrera de Alcántara (portugués arcaicu). 

### Heráldica

L'escudu de Cedillo foi aprobáu por aciu la "Orde de 15 de payares de 2004, pola que s'aprueba l'Escudu Heráldicu y la Bandera Municipal, pal Conceyu de Cedillo", publicada nel *[[Diariu Oficial d'Estremadura]]* el 4 d'avientu de 2004 depués d'aprobar l'espediente'l plenu corporativu'l 21 de xineru de 2000 y emitir informe'l Conseyu Asesor d'Honores y Distinciones de la Xunta d'Estremadura el 9 de payares de 2004. L'escudu defínese oficialmente asina:

### Fiestes llocales
Nel pueblu celebren les siguientes fiestes llocales:

* **Matanza internacional**, un sábadu de febreru. Ye una matanza típica na que se convida a comer a los vecinos de los pueblos portugueses próximos.
* **Xueves de Compadres**, dos meses antes del Domingu de Resurreición, ye una fiesta na que s'empareyar a los solteros y solteres de la llocalidá al traviés d'un sortéu.
* **Enfariñamiento**, el Martes d'Antroxu, ye una batalla de farina ente homes y muyeres na que s'intenta vistir de blancu a los contrincantes. 
* **[[Virxe de Fátima]]**, el 13 de mayu. Fiestes n'honor a la patrona de la llocalidá.
* **[[San Antonio de Padua]]**, el 13 de xunu. Fiestes n'honor al patrón del pueblu.
* **Día del Emigrante**, el 15 d'agostu.
* **Foguera del gallu**, el 24 d'avientu. Ye una fiesta navidiega na que se fai una foguera de grandes dimensiones na plaza del pueblu. La foguera ambura mientres tola nueche y al so alredor cántense villancicos y tástiense migues con chocolate de madrugada.

### Gastronomía

Dalgunos de los platos típicos de Cedillo son: fatias con güevu, vinu, miel y lleche, sopes de pataques con figos, frite de cabritu o corderu, chanfaina, sopa de pexes, tiselá, filloses, empanaes, tortiella de Cuaresma y buche.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 61,56&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Economía

### Evolución de la delda viva

El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.



La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 0 €.

## Personaxes pernomaos
* Miguel Ángel Morales Sánchez

## Pueblos homónimos
* Cedillo de la Torre (provincia de Segovia)
* Cedillo del Condado (provincia de Toledo)

## Ver tamién
* Parque Natural Tajo Internacional

## Referencies

## Enllaces esternos

* Conceyu de Cedillo
* La Web de Cedillo, El Caldasón. El Foru de Cedillo, Semeyes y demás coses pa esfrutar viéndola 
* Cedillo en Senderos d'Estremadura
* Cedillo na Mancomunidá Sierra de San Pedro