Eddie Murphy

**Edward Regan Murphy** , más conocíu como **Eddie Murphy**, ye un actor, direutor, cantante y humorista d'Estaos Xuníos.

## Biografía
Edward Regan Murphy nació nel barriu neoyorquín de Brooklyn. Fíu del axente de policía Charles Murphy y de la operadora de teléfonos Lillian Murphy.
El so padre finó cuando'l pequeñu Eddie solamente tenía ocho años d'edá. Nel momentu de la so muerte, los padres de Murphy yá taben divorciaos. Tres la rotura, la so madre casóse con Vernon Lynch, capataz d'una fábrica que se convirtió nel padrastru de Murphy, quien tenía dos hermanos llamaos Charlie (fíu de Charles Murphy) y Vernon (fíu de Vernon).

## Carrera como actor
 Eddie Murphy empezó a exercer de comediante dende la so infancia, dómina a la qu'asonsañaba a los sos ídolos de los dibuxos animaos. Gracies a les sos constantes chancies y actuaciones risibles, convertir n'unu de los alumnos más populares del Institutu Roosevelt.

Na so adolescencia dio entamu a les sos representaciones profesionales actuando con ésitu en diversos locales de Nueva York, ente ellos el Comic Strip.

Richard Tienken y Robert D. Wachs, los dueños del llocal, convertir nos sos representantes, y consiguiéron-y un contratu televisivu p'apaecer nel programa d'humor Saturday Night Live en 1980, cuando Eddie solamente tenía 19 años d'edá.
Con posterioridá, Tienken y Wachs tamién s'ocuparon de la producción de dellos títulos cinematográficos protagonizaos por Murphy. Coles sos intervenciones nel Saturday Night Live, el cómicu de Brooklyn algamó la fama nos Estaos Xuníos. El so primer papel nel cine foi en *[[48 Hrs.]]* (1982), un títulu empobináu por Walter Hill que taba co-protagonizáu por Nick Nolte.

L'ésitu del filme, qu'entemecía comedia y aición (fechu habitual nes sos películes), empobinó una trunfal carrera cinematográfica mientres tola década de los años 80, con títulos como *[[Trading Places|Trading Places (De méndigu a millonariu)]]* (1983) de John Landis, *[[Beverly Hills Cop]]* (1984) de Martin Brest o *[[Coming to America]]* (1988), tamién dirixíu por Landis.
Por *[[48 Hrs.]]* Eddie foi nomáu al Globu d'Oru como actor revelación. Más tarde foi candidatu de nuevu a esti gallardón por *[[Trading Places]]* y *[[Beverly Hills Cop]]*. 

En 1989 dirixó la so primer película, *[[Harlem Nights]]*, un filme nel que compartía protagonismu con unu de los sos principales modelos na gran pantalla, Richard Pryor.

A partir de los años 90 Eddie siguió interviniendo en películes d'ésitu comercial, como los remakes de *[[The Nutty Professor]]* (1996), película empobinada por Tom Shadyac gracies a la que foi nomáu de nuevu al Globu d'Oru, y *[[Dr. Dolittle]]* (1998), comedia realizada por Betty Thomas.

Xunto a Steve Martin apaeció nuna de les sos meyores comedies, *[[Bowfinger]]* (1999).
 
Tamién foi la voz del personaxe del pollín na película d'animación *[[Shrek]]* (2000). Otros títulos del so fimografía son *[[La casona encantada]]* (2003), *[[Daddy Day Care]]* (2003) y *[[Dreamgirls]]* (2006), película basada nes Supremes gracies a la que ganó'l Globu d'Oru al meyor actor secundariu, y *[[Norbit]]* (2007), comedia na qu'interpretaba dellos personaxes.

Na comedia de ciencia-ficción *[[Atrapáu nun pirado]]* na qu'unos estraterrestres llegaben a la Tierra.
 

En *[Imagine]]* (2009) yera Evan Danielson, executivu financieru que ye ayudáu nos sos oxetivos llaborales pola imaxinación de la so fía. Na comedia d'aición *[[Un golpe d'altor]]* (2011) compartía creitos con Ben Stiller.

En 2012 Eddie dio'l golpe a una de les sos peores películes del mundu según críticos la película *[[Thousand Words]]* ye la peor de la so carrera actoral.

## Carrera musical
Muncho menos conocida ye la carrera de Eddie Murphy nel mediu musical. El so hit de 1985, “Party All the Time”, el so segundu senciellu personal ya incluyíu nel so álbum *How Could It Be *, algamó un notable y sorprendente Nᵘ2 na llista de Billboard Hot 100. Ye una tema compuesto y producío por Rick James, quien amás canta nos coros. Stevie Wonder tamién foi convidáu y participó na producción de delles temes del mesmu discu, cola cuenta d'asegurase dalgún ésitu.

Sicasí, foi l'únicu ésitu en llistes que tuvo Murphy, más dedicáu a la so carrera cinematográfica. Dende 1993, nun volvió a un estudiu de grabación. Tamién trabayó col Rei del Pop, Michael Jackson, nel so esitosu vídeoclip "Remember the Time" encarnando a un faraón exipciu (que la so esposa la faraona yera interpretada pola modelu Iman). Depués, el mesmu Jackson collaboró nel cantar y nel videoclip de Murphy "Wazupwitu".

En total, la so discografía amenorgar a cinco álbumes d'estudiu: *Eddie Murphy* (1982), *Comedian* (1983; gracies a esti álbum axudicóse ganador del Premiu Grammy al meyor álbum de comedia en 1984), *How Could It Be* (1985), *So Happy* (1989) y *Love's Alright* (1993), según ocho senciellos, toos rellacionaos de dalguna forma col amor, la comedia y la diversión.

"Put Your Mouth on Me", incluyíu en *So Happy* (1989), foi'l so segundu mayor ésitu al llegar al Nᵘ27 en Billboard.

Anguaño (2013) salió un nuevu cantar na que collaboro col artista Snoop Lion, llamada "Red Light".

L'añu 2014 tamién publica una tema, col so nuevu enclín reggae,llamáu "Oh Jah Jah"

## Vida personal

Nel añu 1993 casóse cola modelu Nicole Mitchell, con quien tien un fíu llamáu Mitchell y cuatro fíos de nombre Brea, Shane Audra, Zola Ivy y Bella Zahra. 

Enantes caltuviera rellaciones con Tamara Moore, cola que tuvo un fíu llamáu Christian. La ex componente de les Spice Girls, Mel B, atribuyó-y la paternidá del so fíu. Eddie pidió una prueba d'ADN.

El 1 de xineru de 2008 Murphy casóse con Tracey Edmonds. Quince díes dempués del enllaz yá taben separaos.

Caltuvo tamién una amistá estable col cantante Michael Jackson según este nel so documental "Michael Jackson's Private Home Movies" Michael citaba de que Eddie Murphy asistía a munches fiestes entamaes per este nel Ranchu Neverland.

## Filmografía
### Como actor

### Como productor
* ***[[Johnny Blaze]]*** (2008)
* ***[[Norbit]]*** (2007)
* ***[[Nutty Professor II: The Klumps]]*** (2000)
* ***[[Los PJ]]*** *(serie)* (1999-2001)
* ***[[Condergaos a fugase]]*** *Life* (1999)
* ***[[Vampire in Brooklyn]]*** (1995)
* ***[[Clippers]]*** (1991)
* ***[[The Kid Who Loved Christmas]]*** (1990)
* ***[[Harlem Nights]]*** (1989)
* ***[[What's Alan Watching]]*** (1989)
* ***[[The Best of Eddie Murphy: Saturday Night Live]]*** (1989)
* ***[[Eddie Murphy Raw]]*** (1987)
* ***[[Eddie Murphy Delirious]]*** (1983)

## Premios
### [[Premios Óscar|Óscar]]

### [[Premios Globu d'Oru|Globu d'Oru]]

### [[Premios BAFTA]]

### [[Premios del Sindicatu d'Actores]]

### [[Premios Grammy]]

### [[Premios Nickelodeon's Kids Choice]]

### [[Premios Golden Raspberry]]

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Discografía de Eddie Murphy en Discogs