Cable

El **cable** ye un conductor (xeneralmente cobre) o conxuntu d'ellos xeneralmente recubiertu d'un material aislante o proteutor, magar tamién s'usa'l nome de cable pa tresmisores de lluz (cable de fibra óptica) o esfuerciu mecánicu (cable mecánicu).

## Cables llétricos

Los cables que s'usen para conducir lletricidá fabríquense xeneralmente de cobre, por cuenta de la escelente conductividá d'esti material, o d'aluminiu qu'anque tien menor conductividá ye más llixeru pa la mesma capacidá y típicamente más económicu que'l cobre.

Xeneralmente cunta con aislamientu nel orde de 500&nbsp;µm hasta los 5&nbsp;cm; dichu aislamientu ye plásticu, el so tipu y grosez va depender del nivel de tensión de trabayu, la corriente nominal, de la temperatura ambiente y de la temperatura de serviciu del conductor.

Un cable llétricu componer de:

* Conductor: Elementu que conduz la corriente llétrica y puede ser de diversos materiales metálicos. Puede tar formáu por unu o dellos filos.
* Aislamientu: Recubrimientu qu'envolubra al conductor, pa evitar la circulación de corriente llétrica fuera del mesmu.
* Capa de rellenu: Material aislante qu'envolubra a los conductores pa caltener la seición circular del conxuntu.
* Cubierta: Ta fecha de materiales que protexan mecánicamente al cable. Tien como función protexer l'aislamientu de los conductores de l'acción de la temperatura, sol, agua, etc.

### Componentes
* Conductores (cobre, aluminiu o otru metal).
* Apantallado o Blindaxe (utilizar en conductores de radiofrecuencia, pue ser una malla o un tubu, llisu o corrugado)
* Aislamientos (materiales plásticos, elastoméricos, papel trescaláu n'aceite mafoso o fluyíu). 
* Proteiciones (armadures y cubiertes esternes adicionales al aislamientu p'aumentar la resistencia a ciertes condiciones crítiques d'operación).

### Númberu de conductores Unipolar: Un solu conductor.
* Bipolar: 2 conductores.
* Tripolar:3 conductores. Ye unifase (marrón o negru), un neutru (azul) y tierra (verde y mariellu).
* Tetrapolar: 4 conductores. Son dos fases (marrón y negru), un neutru (azul) y tierra (verde y mariellu).
* Pentapolar: 5 conductores. Estos cables componer de 3 fases (gris o celeste, marrón y negru), un neutru (azul) y tierra (verde y mariellu).

### Materiales emplegaos
* Cobre
* Aluminiu
* Constantán,una aleación de cobre 
* Almelec, una aleación d'aluminiu

### Flexibilidá del conductor Conductor ríxidu
* Conductor flexible

### Aislamientu del conductor
* Aislamientu termoplásticu:
:* PVC - (policloruro de vinilu)
:* PE - (polietileno)
:* PCP - (policloropreno), neoprenu o plásticu 
* Aislamientu termoestable:
:* XLPE - (polietileno reticuláu)
:* EPR - (etilenu-propileno)
:* MICC - Cable cobre-revistíu Mineral-aislláu :*
PTFE - Resistencia al ataque químicu

### Materiales aislantes pa cables d'alta tensión
* Cables en papel trescaláu:
:* Papel trescaláu con amiestu non migrante
:* Papel trescaláu con aceite fluyíu 
* Cables con aislamientos poliméricos extrusionados:
:* Polietilenu de cadenes cruciada (XLPE)
:* Goma etilenu propilenu (EPR), versión endurecidad (HEPR)
:* Polietilenu termoplásticu d'alta densidá (HDPE)

## Cables de comunicación llétrica (conductores llétricos)
* Cable de pares
* Cable coaxial
* Cable apantalláu
* Cable de par trenzáu
* Filo de Litz

## Conductores ópticos

Conductores de lluz, (inglés: *coil*) nesti casu, el recubrimientu, magar protexe'l conductor puramente dichu, tamién evita la dispersión de la lluz y con ello la perda de señal. Por ello utilízase pa unviar información a llargues distancies de forma rápida y bien alta calidá.

## Conductores de fuercia mecánico

Emplegaos pa la tresmisión mecánica de movimientu, o de cargues ente otros elementos mecánicos, como palanques, ruedes, y polees; realicen el so trabayu en tracción o rotación.

## Ver tamién
* Conductu llétricu
* Instalación llétrica
* Interruptor

## Referencies