Villamuelas

**Villamuelas** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Toponimia

El topónimu "muela" deriva del términu llatín "mola", que da esi significáu castellanu, que ye un "cuetu serrapatosu pela parte alta y cume bien pequeñu pero plana". Nel sieglu XIII apaez escritu asina: "Villa de Molis", "Villamolas", "Villamuelas".

## Historia
Nel sieglu XII, Villamuelas taba xunida a l'alquería de "Cerva Longa", na ribera del ríu Algodor, que quedó despoblada por insana en beneficiu de Villamuelas. En 1284 paez documentáu na so ilesia'l clérigu Domingo Pérez, de la que se fala d'un vecín, Pedro Micael "el pescador" que *pagó al emprestador xudíu, Ausuleiman Davi, la cantidá de 200 [[mizcal]]es* (moneda marroquina). 

Foi propiedá de la mitra toledana dende tiempos del arzobispu Rodrigo Jiménez de Rada hasta 1583, cuando Felipe II vender a Álvaro de Alcocer.

A partir de 1212, Villamuelas foi ocupáu por nuevos repobladores a instancies del arzobispu, una y bones la batalla de Las Navas de Tolosa frenárase'l peligru d'una meyora de los reis de taifa escontra'l norte y abriera el camín pa la conquista d'Andalucía.

Realmente les úniques noticies que se tienen de Villamuelas mientres tol sieglu XII apaecen recoyíes en documentos d'orixe mozárabe o xudíu.
Mientres la revuelta de les Comunidaes de Castiella, nos primeros meses de 1521 Villamuelas yera favorable al bandu comuñeru en contra del rei Carlos I, polo que la población sufrió delles represalies.

## Demografía
A lo llargo del sieglu XVIII el censu de población yera de 360 habitantes. El pueblu componer de 73 cases, munches d'elles deterioraes y casi inhabitables. Les enfermedaes más frecuentes d'aquella dómina yeren les tercianas y los asoleyones, que se combaten nesa dómina con sangríes y refrescos. 

Ye a la fin del sieglu XVIII cuando la población adquier un númberu similar al actual, para aumentando llevemente nos siguientes, llegando al so máximu desenvolvimientu a principios de sieglu XX. Tres la Guerra Civil y a partir de metá de sieglu produz un procesu migratoriu polo que la población pierde un terciu de los sos habitantes.

## Monumentos y llugares d'interés

Como edificios más notables de la llocalidá destaquen la Ilesia Santa María Madalena y llamada "La casa grande".
 
### Ilesia

La ilesia cunta con tres siglos d'historia. Foi construyida poles aportaciones de los habitantes del pueblu y collaborando tamién na so construcción. 

Nun se caltienen datos sobre l'arquiteutu y el maestru d'obres. Ye de planta rectangular y una sola nave, con dos puertes llaterales sol coru. A los pies tán la capiya bautismal y la base de la torre, y el presbiteriu formar un enanche de la nave con un pequeñu ábside coronáu con un cimborriu. Foi reformada nel añu 2004. 

Cuenta con un archivu bien calteníu, nel que los llibros más antiguos son de finales del sieglu XVI. Tán los llibros sacramentales (bautismu, matrimoniu y fallecimientos), los llibros de fábrica o de cuentes, los llibros d'ánimes, los llibros d'hermandaes y otros documentos interesantes.

### Casa grande

La denomada Casa grande ye un edificiu típicu d'arquiteutura castellana. Rellacionáu con esti llugar ta la bodega col mesmu nome, fundada hai más de 30 años. Les uves usaes pa faer el vinu, pueden ser de distintos tipos, pero la variedá predominante ye l'airén.

### Presa de "El Castro"
La presa d'El Castru, más conocida como Banzáu de Villamuelas ye una presa carauterística d'esti pueblu castellanu manchegu. A ella alleguen numberosos aficionaos a la pesca.

## Fiestes
* L'últimu fin de selmana d'abril son les fiestes grandes n'honor del Santísimu Cristu del Gran Poder. L'orixe o lleenda d'estes fiestes remontar a una temporada de seques, pa pidir que lloviera sacaron un Cristu que taba escaecíu o escondíu, y al saca-y empezó a llover. Dende entós cada añu recuerda esti milagru. 
* El 22 de xunetu son les fiestes n'honor Santa María Madalena.
* Nesti conceyu caltienen munches tradiciones, como son la foguera de San Antón, la de Santa Lucía. El entierru de la sardina, y el "día de la merienda" celebráu'l 15 d'agostu, tamién ye bien importante'l día del hornazo.
* Amás, realícense otres actividaes como llantar árboles en diverses zones del pueblu, celebrar el día de la Constitución, y entamar el desfile d'antroxu per tol pueblu.

## Gastronomía
Na gastronomía de Villamuelas destaquen platos como les pataques viudes de campu, ellaboraes con aceite, pimientu, pataques, pimentón, agua, ayu y perexil machucaos; les migues, les farrapes, les almadines, dulce ellaboráu con mantega de gochu, vinu blancu, anís machucáu, farina y miel; o'l coneyu con pataques.

## Referencies
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Páxina non Oficial de Villamuelas