James Dewey Watson

**James Dewey Watson**  foi un biólogu d'Estaos Xuníos, famosu por ser unu de los dos descubridores de la estructura molecular del ADN en 1953, xunto col biofísicu británicu Francis Crick, lo que-y valió'l reconocimientu de la comunidá científica al traviés del Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina.

## Biografía
En 1948 Watson ingresó na Escuela de graduaos de la Universidá d'Indiana, onde trabayaba Hermann Muller, ganador del Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina pol so trabayu sobre les mutaciones inducíes polos rayos X. En mayu de 1950 a los 22 años, Watson completó'l so doctoráu en zooloxía. Incorporar a la Universidá Harvard en 1955. Trabayó xunto al biofísicu británicu Francis Crick nos llaboratorios Cavendish de la Universidá de Cambridge, dende 1951 hasta 1953. Tomando como base los trabayos realizaos en llaboratoriu pol mesmu Crick y el biofísicu británicu Maurice Wilkins, y de la cristalógrafa Rosalind Franklin, James Watson y Francis Crick desentrañaron la estructura en doble héliz de la molécula del ácidu desoxirribonucleico (ADN). Estes investigaciones apurrieron los medios pa entender cómo se copia y tresmítese, d'una xeneración a otra, la información hereditaria del ser humanu. Darréu Arthur Kornberg apurrió pruebes esperimentales de la exactitú del so modelu. Como reconocencia a los sos trabayos sobre la molécula del ADN, Watson, Crick y Wilkins recibieron en 1962 el Premiu Nobel de Fisioloxía y Medicina. En 1968 Watson foi nomáu direutor del Llaboratoriu de Bioloxía Cuantitativa de Cold Spring Harbor, Nueva York. Escribió'l llibru *The Double Helix* (*[[El doble héliz]]*, 1968), hestoria del descubrimientu de la estructura del ADN. Participó nel proyeutu Xenoma Humanu de los Institutos Nacionales de la Salú (NIH).

James Watson realizó diverses declaraciones polémiques, bien aldericaes por otros científicos y por grupos de derechos civiles. El primer discutiniu españó nos años 90, cuando dixo que se debería otorgar a les muyeres la posibilidá d'albortar si los analises preparto amosaren que'l so fíu va ser homosexual. Sicasí, tratar d'una malinterpretación de lo que delles persones fadríen hipotéticamente al entender el funcionamientu de los xenes humanos.

N'ochobre de 2007, Watson foi duramente criticáu por señalar, según el *[[Sunday Times]]*, que los negros nun tienen por qué tener la mesma intelixencia que los blancos. Esti comentariu foi consideráu racista, y el Muséu de Ciencies de Londres atayó la disertación que'l científicu diba realizar el 19 d'ochobre de 2007. Según *The Sunday Times Magazine*, Watson espresóse "inherentemente pesimista sobre les perspectives d'África", porque "toes nueses polítiques sociales tán basaes nel fechu de que la so intelixencia ye la mesma que la nuesa - ente que toles pruebes indiquen que nun ye asina". Watson llegó'l 17 d'ochobre de 2007] al Reinu Xuníu pa promover el so nuevu llibru *Avoid Boring People: Lessons From a Life in Science* (*Evite aburrir a la xente: Lleiciones d'una vida na ciencia*), pero nun formuló comentarios. L'epílogu del so llibru esplica que sería un "fechu altamente polémicu" afayar que los xenes determinen de forma significativa la intelixencia y el calter de la persona. En respuesta, Steven Rose, profesor de bioloxía na Open University y de la Sociedá Británica pa la Responsabilidá Social de la Ciencia, declaró a *[[The Independent]]*: "Al marxe de lo político y lo social, si (James Watson) conociera tolos escritos al respeutu, daríase cuenta de que nun entendió nada".

Watson trabayaba nel Llaboratoriu Cold Spring Harbor, en Nueva York, una firme piquera na investigación del cáncer y dolencies neurolóxiques. El llaboratoriu emitió una nota según la cual el so conseyu d'alministración nun concordar colos sos comentarios, amás de sentise "ablucáu y atristayáu si ye que fizo esos comentarios". Amás, decidieron suspender les sos responsabilidaes alministratives.

Watson afirmó que se tracamundiaren les sos pallabres y que fuera malinterpretado polos medios de comunicación. Dixo: "Siempres defendí fiero la postura de que tenemos de basar la nuesa visión del mundu nel estáu de la nuesa conocencia, nos fechos, y non no que nos gustaría qu'asocediera. Por eso la xenética ye tan importante. Porque nos llevará a respuestes pa munches de les mayores y más complicaes cuestiones qu'esmolecieron a la xente mientres cientos (...) d'años. Pero munches d'eses respuestes nun son fáciles, yá que (...) la xenética puede ser cruel."

Añadió: "Nun entendemos la forma na que los distintos ambientes del mundu escoyeron a lo llargo del tiempu los xenes que van determinar la nuesa capacidá pa faer distintes coses. L'apolmonante deséu de la sociedá de güei ye asumir que les mesmes capacidaes de raciociniu son un heriedu universal de la humanidá. Podría ser. Pero a cencielles querelo non basta. Eso nun ye ciencia." El 19 d'ochobre de 2007 esculpóse públicamente poles sos pallabres, alegando que nunca quixo dar a entender qu'África fuera como continente "xenéticamente inferior", y que nun esiste nenguna base científica que sofite dicha afirmación. Finalmente, ocho díes dempués, presentó la dimisión como presidente del Llaboratoriu Cold Spring Harbor, lo que fizo públicu por aciu un comunicáu nel que dixo: *«Anuncié esti xueves la mio dimisión de toles mios funciones a los direutores del llaboratoriu, onde trabayé mientres los postreros 43 años.. Toi más cerca de los 80 que de los 79, y yá ye hora de dime [...] Aun así, les circunstancies nes que colo nun son les que m'esperaría.»*

## Reconocencies y premios

* American Academy of Arts and Sciences
* American Association for Cancer Research
* American Philosophical Society
* American Society of Biological Chemists
* Atheneum (London)
* Cambridge University (Honorary Fellow, Clare College)
* Danish Academy of Arts and Sciences
* National Academy of Sciences
* Oxford University (Newton-Abraham Visiting Professor)
* Royal Society (London)
* Russian Academy of Sciences
* Premiu Nobel

## Obra
* James D. Watson, *[[The Double Helix|The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA]]*, Atheneum, 1980, ISBN 0-689-70602-2 (publicóse primero en 1968)
*  (Norton Critical Editions, 1981)
* James D. Watson, *Xenes, Girls, and Gamow: After the Double Helix*, Random House, xineru 2002, pasta duro, 259 pp. ISBN 0-375-41283-2
* James D. Watson and Andrew Berry, *DNA: The Secret of Life*, Random House, April, 2003, hardcover, 464 pp. ISBN 0-375-41546-7. Versión castellana: *DNA: El secretu de la vida*. Taurus, 2003. ISBN 978-84-306-0514-9
* 
* 
* 
* 
## Referencies

## Enllaces esternos

*