Tom Mix

**Thomas Edwin Mix** (**Thomas Hezikiah Mix**; n. 6 de xineru de 1880 – 12 d'ochobre de 1940) foi un actor cinematográficu d'Estaos Xuníos, estrella de munchos de los primeres *[[western]]* del cine. Actuó en 336 filmes dende 1910 hasta 1935. Foi la primera gran estrella del *western*, y marcó una pauta del xéneru pa los actores que lu siguieron.

## Primeros años
Mix nació nel senu d'un llar relativamente probe, en Mix Run, Pennsylvania. Pasó la so infancia nel cercanu Dubois, Pennsylvania, aprendiendo a acaballar y trabayando na granxa local propiedá de John Dubois, un empresariu de la madera. Suañaba con trabayar nel circu y se rumoreaba que los sos padres sorprendiéren-y practicando'l llanzamientu de cuchiellos utilizando a la so hermana como ayudante. N'abril de 1898, mientres la Guerra d'España y Estaos Xuníos, apuntar nel Exércitu de los Estaos Xuníos col nome de Thomas E. (Edwin) Mix. La so unidá nunca sirvió fora del país y, tres un llargu permisu, nun volvió al serviciu, pos se casó con Grace I. Allin el 18 de xunetu de 1902. Mix foi consideráu desertor el 4 de payares de 1902, pero nunca foi enxuiciáu nin, aparentemente, absueltu. El so matrimoniu con Allin foi anuláu tres un añu. En 1905 Mix casóse con Kitty Jewel Perinne, matrimoniu que tamién acabó al añu de celebráu. Volvió casase en 1907, nesta ocasión con Olive Stokes.

En 1905 Mix montó na cabalgata de tomar de posesión de Theodore Roosevelt con un grupu de 50 caballeros lideraos por Seth Bullock, y nel cual atopábense dellos de los antiguos Rough Riders (anque años más tarde la publicidá de Hollywood afirmar, Mix nun fuera un Rough Rider.) En trabayando en diverses ocupaciones nel Territoriu d'Oklahoma, Mix atopó trabayu nel Ranchu Miller Brothers 101, la empresa más grande d'Estaos Xuníos nel so xéneru, con un total de 101.000 acres (409 km²), d'ende'l so nome. Permaneció ellí como un espertu caballeru y tirador, ganando'l Campeonatu Nacional de Monta y Rodiu de 1909.

## Carrera cinematográfica

File:Tom Mix 1917.jpg|Anunciu (1917)
File:Mr. Logan, U.S.A.jpg|*Mr. Logan, U.S.A.* (1918)
File:Tom Mix 1919.jpg|Anunciu (1919)
File:The Coming of The Law.jpg|*The Coming of the Law* (1919)

### Selig Polyscope
Mix empezó la so carrera nel cine como actor secundariu na Selig Polyscope Company. El so primer rodaxe, en 1910 nel estudiu d'Edendale, Los Angeles, foi *Ranch Life in the Great Southwest*, títulu nel cual amosaba les sos habilidaes como vaqueru. El filme foi un ésitu y Mix convirtióse nuna de les primeres estrelles cinematográfiques. Actuó en más de 100 producciones pa Selig, munches de les cuales fueron rodaes en Las Vegas, Nuevu Méxicu. Tando con Selig trabayó en delles ocasiones con Victoria Forde, actriz de la que se namoró. Divorciar de Olive Stokes en 1917, teniendo dambos en 1912 una fía a la que llamaron Ruth. Daquella Selig Polyscope tenía graves problemes financieros, y Tom Mix y Victoria Forde roblaron un contratu con Fox Film Corporation, productora qu'arrendara l'estudiu Edendale. Mix y Forde casóse en 1918 y tuvieron una fía, Thomasina Mix (Tommie), en 1922.

### Mixville
Fixo más de 160 westerns menores a lo llargo de la década de 1920. Esos guiones empobinaos a l'acción oldeaben col estilu documental del so trabayu con Selig. Héroes y villanos taben bien definíos y el protagonista ensin tacha siempres ganaba. Millones de neños crecieron viendo les sos películes los sábados pela tarde. Amás, Mix nun se dexaba doblar, polo que resultaba mancáu con frecuencia.

El salariu de Mix en Fox algamó los 17.500 dólares selmanales. Gracies a ello, en Edendale Mix construyó una instalación de 12 acres qu'asemeyaba una verdadera ciudá fronteriza, con una cai polvorienta, saloon, cárcel, bancu, etc., amás d'un desiertu simuláu, una gran corrolada y otros accesorios.

Mientres 1929, l'últimu añu de Mix nel cine mudu, trabayó pa Film Booking Office, una pequeña productora empobinada por Joseph P. Kennedy. Mix tenía 49 años y preparábase pa retirase del cine. Esi mesmu añu, Mix asistió al funeral de Wyatt Earp collaborando como porteador del féretro.

### Década de 1930
Mix actuó col Circu Sells-Llexo en 1929, 1930 y 1931, con un salariu selmanal de 20.000 dólares. Él y Forde divorciáronse en 1931. Por causa de los sos múltiples matrimonios y del esbardie del dineru, mientres la Gran Depresión l'actor perdió gran parte de la so fortuna. En 1932 casóse con Mabel Hubbard Ward. Universal Pictures ufiertó-y esi añu la posibilidá de trabayar nel cine sonoru, controlando los guiones y les reparties de les sos producciones. Rodó 9 títulos pa Universal, pero por causa de les mancadures sufiertes nos rodaxes nun quixo siguir actuando. Mix dempués trabayó nel circu de Sam B. Dill, que adquirió dos años más tarde (1935). En 1933 la empresa Ralston-Purina llogró'l so permisu pa producir la serie radiofónica *Tom Mix Ralston Straight Shooters*, que, sacante un añu mientres la Segunda Guerra Mundial, caltener con gran popularidá hasta los primeros años cincuenta. (Mix nunca actuó neses emisiones, y el so personaxe foi interpretáu por actores de voz.) La so última actuación pa la pantalla foi una serie de 15 episodios pa Mascot Pictures llamada *The Miracle Rider* (1935), pola cual llogró 40.000 dólares per cuatro selmanes de rodaxe. Tamién esi añu, el gobernador de Texas James Allred nomó a Mix Ranger honorariu. Mix volvió trabayar nel circu, nesta ocasión cola so fía mayor, Ruth, qu'actuara en dalgunos de los sos filmes. En 1938 Mix foi a Europa nun viaxe promocional, ente que la so fía quedar n'Estaos Xuníos con cuenta de dirixir el circu, que finalmente fracasó. L'actor darréu desheredó a la so fía, a pesar de la fortuna acumulada nes sos 26 años de carrera cinematográfica.

## Fallecimientu
Na tarde del 12 d'ochobre de 1940 Mix taba conduciendo'l so Cord 812 de 1937 cerca de Florence, Arizona (ente Tucson y Phoenix), na U.S. Route 80, cuando tuvo un accidente al atopase con un tramu de la ruta n'obres. Una maleta d'aluminiu del so equipaxe cutió-y la cabeza y rompió-y el pescuezu. L'actor finó casi instantáneamente. El llugar de la so muerte alcontrar na actual Arizona State Route 79, esistiendo un finxu recordatoriu del socesu. Mix ta soterráu nel Campusantu Forest Lawn Memorial Park de Glendale (California).

## Gallardones
Pola so contribución a la industria cinematográfica, Tom Mix tien una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 1700 de Vini Street. En 1958 foi incluyíu nel Western Performers Hall of Fame del National Cowboy & Western Heritage Museum en Oklahoma City, Oklahoma. 

## Notes

## Referencies

* Ben Ohmart, *It's That Time Again* Albany: BearManor Media, 2002 ISBN 0-9714570-2-6.

* David W. Menefee, *The First Male Stars: Men of the Silent Yera* Albany: Bear Manor Media, 2007.

* Olive Stokes Mix with Eric Heath, *The Fabulous Tom Mix*, New York: Prentice-Hall, Inc., 1957.

* Paul E. Mix, *The Life and Legend of Tom Mix*, New York: A. S. Barnes and Company, 1972.

* Jeanine Basinger, *Silent Stars*, 1999 ISBN 0-8195-6451-6. (chapter on Tom Mix and William S. Hart)

* Richard D. Jensen, "The Amazing Tom Mix: The Most Famous Cowboy of the Movies" iUniverse, Inc, 2005 ISBN-10: 0595359493 ISBN-13: 978-0595359493.

## Enllaces esternos

* Páxines biográfiques con munches ilustraciones, incluyendo'l coche de Mix

* Páxines de Tom Mix en Ralston Foods 

* Fotografíes de Tom Mix

* Fotografies y vida real contra vida ficticia de Tom Mix