Curling

El ***curling*** ye un deporte de precisión y d'equipu, con dalguna similaridad a los bolos ingleses y a la petanca, que se practica nuna pista de xelu. Dos equipos de cuatro participantes compiten ente sigo esmuciendo ocho piedres de granitu de 20&nbsp;kg caúna sobre un corredor de xelu de 45,5 metros (146 pies) de llargor y 4,75 metros (15 pies 7 pulgaes) d'anchu.

Una vegada efectuáu'l llanzamientu, los otros miembros del equipu (*sweepers*) provistos de *cepiyos*, acompañen a cada piedra actuando sobre la superficie de xelu pa facilitar la so meyora o variar la so direición, pero siempres ensin tocar la piedra. Una vegada realizaos tolos llanzamientos, los puntos otorgar en función de la cercanía d'estes piedres a la diana marcada nel centru a la fin del pasiellu. Por casu, la piedra más cercana al centru de la diana, cunta un puntu; si la siguiente ye del mesmu equipu, cunten dos; y asina hasta que la siguiente seya del equipu contrariu. Por esta regla, siempres un equipu tien qu'acabar el "end" con 0. En casu de que nun haya piedres na diana considérase 0-0. Un partíu normal xugar de 8 a 10 "ends" o mangues. A la fin del partíu gana l'equipu con mayor puntuación, en casu de qu'haya empate, decidir nuna manga extra. L'equipu que gana una manga empieza la siguiente obligatoriamente.

Practícase sobremanera en Canadá, el norte d'Estaos Xuníos y el norte d'Europa.

## Orixe y hestoria

Créese que'l curling apaeció per primer vegada na Baxa Edá Media n'Escocia. Les primeres referencies escrites sobre l'usu de piedres sobre xelu apaecen nos grabaos de l'abadía de Paisley en Renfrew que daten de febreru de 1541. Dos pintures de Pieter Brueghel el Viejo (dambes de 1545) representen imáxenes de persones practicando un xuegu similar al curling. Nesti periodu Escocia y los Países Baxos tienen fuertes venceyos culturales como se demuestra nel desenvolvimientu d'otru deporte, el golf.

Esiste constancia de la esistencia del curling a empiezos del sieglu XVI yá que se caltién una piedra de curlin fechada en 1511. La primer apaición de la pallabra *curling* nun documentu escritu data de 1620 en Perth, Escocia, cuando apaez nel prefaciu y nos versos d'un poema de Henry Adamson. El Kilsyth Curling Club ye consideráu como'l primer club de curlin nel mundu, yá que se constituyó formalmente en 1716 ya inda esiste anguaño. El Kilsyth Curling Club tamién s'arguyez de ser el primeru en construyir una pista específica pa xugar al curlin, dicha pista alcontrar en Colzium y consistía nuna pequeña presa que creaba una llamarga artificial de 100 x 250 metros de tamañu, que al xelase dexaba xugar sobre ella.

El xuegu yera conocíu (ya inda lo ye, n'Escocia y otres rexones poblaes por descendientes escoceses como Nueva Zelanda) sol nome de "the roaring game" (xuegu ruxente) pol soníu que producen les piedres al esmucise sobre les *pebble* (pequeñes gotes d'agua n'estáu semisólido, qu'hai sobre la superficie de la pista). La pallabra deriva del verbu escocés *curr* (producir un pequeñu ruíu) y non del verbu *curl* (rizar), como n'ocasiones créese.

Nos primeros tiempos, les piedres yeren simples roques estrayíes de los ríos, y que n'ocasiones yeren apolazaes y dotaes de forma. El llanzador tenía poco control sobre la piedra, y el xuegu dependía más de la suerte que de l'habilidá o la estratexa. El curling xugáu nel esterior foi bien popular n'Escocia ente los sieglos XVI y XIX. Escocia ye la sede de la Federación Mundial de Curling. Anguaño'l curlin ta fuertemente establecíu en Canadá, a onde llegó de la mano d'emigrantes escoceses. El Royal Montreal Curling Club, ye'l club deportivu más antiguu (de cualquier deporte) de Norteamérica, y foi fundáu en 1807. El primer club nos Estaos Xuníos data de 1830, y foi'l llamáu Orchard Lake Curling Club con sede na ciudá de Detroit, Michigan. El curlin foi introducíu n'Europa (Suecia y Suiza) tamién por emigrantes escoceses. Anguaño xuégase en toa Europa y espandióse a otres ex-colonies britániques como Australia y Nueva Zelanda, ya inclusive llegó a China, Corea del Sur y Xapón.

El primer Campeonatu del Mundu de Curling foi esclusivu pa homes y foi llamáu, "Scotch Cup". Celebrar en Falkirk y Edimburgu, Escocia en 1959. El primer títulu foi ganáu pol equipu canadiense de Regina, Saskatchewan, siendo'l skip Ernie Richardson.

## Deporte olímpicu
El curlin ye deporte olímpico dende los Xuegos de Nagano en 1998, magar en febreru de 2006 el Comité Olímpicu Internacional decidió considerar la competición celebrada nos Xuegos olímpicos d'iviernu de 1924 como oficial y non como deporte d'exhibición como se considerara hasta esi momentu. Por tanto'l primer equipu ganador del oru olímpico foi l'equipu de Gran Bretaña. En realidá, en 1924 nun s'estremaba tan claramente los deportes d'exhibición de los "del medayeru". El curlin foi deporte d'exhibición en 1932, 1988 y 1992.

## Campeonatu d'Europa

### Masculín

#### Equipos participantes dende 1975

(*) Bulgaria taba nel draw pero nun participó por causa d'un accidente.

(**) Dende 2012 Kazakstán compite na zona Asia-Pacíficu.

(***) Dende 2010 esiste una División C que se celebra aparte del européu y que da 2 places pa la División B del européu.

#### Clasificación Masculinos

### Femenín

#### Equipos participantes dende 1975

#### Clasificación

### Medayeru

#### Masculín

* Actualizáu hasta l'Européu del 2015.

#### Femenín

* Actualizáu hasta l'Européu del 2015.

#### Conxuntu

* Actualizáu hasta l'Européu del 2015.

## Ver tamién
*Federación Mundial de Curling
*Campeonatu Mundial de Curling
*Campeonatu Européu de Curling

## Referencies

## Enllaces esternos

* Curling, na Federación Española de Deportes de Xelu