Renminbi

El **renminbi** (embrivíu: **RMB**; ; códigu: **CNY**) ye la moneda de cursu llegal de la República Popular China y ye emitida pol Banco Popular Chinu. El **yuan** ye la unidá básica del renminbi, nome pol que tamién se conoz a la moneda. Cada yuan fraccionar en diez *[[jiao]]* o *mao* y cada *jiao* estremar en diez *[[fen]]*. Por que el valor de la renminbi non fluctúe dependiendo del mercáu financieru, el yuan ta afitáu a una canasta de delles monedes internacionales. El so símbolu, como'l del yen xaponés, ye una ye mayúscula con dos trazos (¥). El yuan ye considerada una moneda de reserva pol Fondu Monetariu Internacional, ya integra la canasta de Derechos Especiales de Giro dende ochobre de 2016.

## Historia
El renminbi poner en circulación per primer vegada pocu antes del trunfu de los revolucionarios na Guerra Civil China de 1949. Una de les primeres xeres del nuevu gobiernu foi poner fin a la hiperinflación que se produxera escontra'l final del gobiernu del Kuomintang.

En 1955 fíxose una revaluación, reemplazando un nuevu yuan por 10.000 de los antiguos.

Mientres la era de la economía centralizada, el valor del renminbi yera fixu, con valores pocu realistes al cambéu occidental, polo que s'impunxeron severes regles pal cambéu.

El FMI reconoció al yuan como moneda de reserva nel añu 2016. A partir del 1º d'ochobre d'esi añu, integra la canasta de Derechos Especiales de Giro (DEGs). Ye la tercer divisa con mayor peso dientro de la canasta, con un 10,92% del total, percima del yen xaponés y la llibra esterlina.

## Unidaes
La unidá básica del renminbi ye'l yuan, que s'escribe en chinu "元", d'antiguo col calter más formal de "圆", lliteralmente «redondu». Na fala coloquial ye más habitual pronunciar *kuài*, .

Un yuan estremar en 10 *jiǎo*, en . Popularmente denominar *máo*, . N'español podría traducise como décimos.

Un *jiao* estremar en 10 *fēn*, en , qu'equivalen a céntimos.

Na República Popular China ye tan frecuente marcar los precios col símbolu ¥ delantre del númberu como col calter 元 detrás. Tamién s'emplega l'abreviatura *RMB* cuando'l símbolu *¥* nun ta disponible.

## Series emitíes
El valor de cada billete de bancu ta escritu en chinu. Los númberos escribir en calteres numberales financieros chinos tanto como en númberos arábigos. El valor y les pallabres *Banco Popular de China* escríbense tamién en mongol, tibetanu, uigur y chuan nel aviesu de cada billete.

### Primer serie
La primer serie de billetes de bancu del renminbi introducir mientres la Guerra Civil China pol acabante fundar Banco Popular de China'l 1 d'avientu de 1948, casi un añu primero que se fundara la República Popular China. Acabóse'l 10 de mayu de 1955.

### Segunda serie

La segunda serie de billetes introdució'l 1 de marzu de 1955.

### Tercer serie
La tercer serie de billetes introdució'l 15 d'abril de 1962.

### Cuarta serie
La cuarta serie de billetes renminbi introducir ente 1987 y 1997, anque taben fechaos en 1980, 1990 o 1996.

### Quinta serie
En 1999 introducióse progresivamente una nueva serie de billetes y monedes.

#### Edición príncipe (1999)
Les monedes de la edición príncipe reemplazaron los trés valores de la serie anterior, esto ye, ¥0,1 (1 jiao), ¥0,5 (5 jiao) y ¥1.

#### Segunda edición (2005)
La edición de 2005 introducióse'l 31 d'agostu de 2005 colos siguientes billetes y monedes afeutaos:
* billetes: 100, 50, 20, 10 y 5
* monedes: 0,1

## Monedes
### Posible diseñu futuru
El 13 de marzu de 2006, la BBC informó de que dellos delegaos a un cuerpu consultivu na Asamblea Popular Nacional de la República Popular China propunxeren incluyir a Sun Yat-sen y a Deng Xiaoping nos billetes de bancu. Sicasí, ye dudosu que la propuesta llevar a cabu.

## Tipu de cambéu
La moneda de la RPC, que mientres la década anterior foi afitada a 8,28 yuan el dólar d'Estaos Xuníos, camudó de valor el 21 de xunetu de 2005 al tipu de 8,11 por dólar d'Estaos Xuníos, dempués del quite del tipu fixu al dólar y por causa de la presión de los Estaos Xuníos. El Banco Popular de China anunció tamién que'l renminbi sería fixu a una canasta de monedes estranxeres, en cuenta de tar namái comparáu al dólar. Deriváu de los últimos anuncios per parte de Reserva Federal d'Estaos Xuníos nel 2015 (FED) la RPC tomó aiciones de devaluación de la so moneda pa compensar les perdíes de la bolsa asiática.

### Poder adquisitivu
*World Development Indicators 2005* ("Indicadores del desenvolvimientu del mundu 2005") del Bancu Mundial envalora qu'un dólar d'Estaos Xuníos valía aproximao 1,8 yuan por causa de la paridá de poder adquisitivu en 2003. En 2007 un dólar d'Estaos Xuníos valía aproximao 7,5 yuan. En 2009, yeren 6,83 por dólar.

## Ver tamién
* Pataca de Macáu
* Dólar hongkonés

## Referencies

## Enllaces esternos

* Banco Popular Chinu
* Monedes de China (catálogu y galería)
* Billetes actuales y históricos de la República Popular de China  
* Certificaos de moneda estranxera (FEC) de la República Popular de China