Organismu internacional

Un **organismu internacional**, **organización intergubernamental** o **organismu intergubernamental** (**OI**) defínese como "tou grupu o asociación que s'estiende más allá de les fronteres d'un Estáu y qu'adopta una estructura orgánica permanente". Tamién puede usase'l términu organización internacional, sicasí esta última denominación podría interpretase como tomando genéricamente cualquier organización (incluyíes aquelles privaes) con integrantes, oxetivos, o presencia internacional, ente que lo que se designa como organismu internacional siempres ye de naturaleza pública. Pa evitar posibles tracamundios, delles vegaes usen los términos **[[organismu internacional gubernamental]]** o **[[organismu internacional públicu]].**Hai de solliñar que non toles organizaciones internacionales busquen la integración y cooperación en toles sos dimensiones económica, política y social.

## Naturaleza xurídica

Una organización intergubernamental ta suxeta a dereches públicu internacional, con personalidá xurídica y plena capacidá d'obrar, formada por alcuerdu de distintos estaos pa tratar aspeutos que-yos son comunes.

Dientro del so senu y al traviés de procedimientos de complexidá variable, busca ellaborar una voluntá xurídica distinta a la de les sos Estaos miembros, destinada a realizar les competencies que-yos fueron atribuyíes. Esta voluntá puede manifestase al traviés d'actos unillaterales o per mediu de la concertación de trataos con otros suxetos de derechu internacional.

## Establecimientu

Falando naturalmente, una organización internacional tien d'establecese por aciu un tratáu qu'aprove d'ella con reconocencia llegal. Les organizaciones internacionales asina establecíes tán suxetes al derechu internacional, capaces d'entrar n'alcuerdos ente sigo mesmos o colos estaos. Asina les organizaciones internacionales nun sentíu llegal son estremaes de les agrupaciones meres d'estaos, tales como'l G-8 y los G-77, nin unos nin otros de los cualos fueron fundaos por un tratáu, anque tamién en contestos non-llegales éstos refiérense dacuando como organizaciones internacionales. Les organizaciones internacionales deben tamién ser estremaes como trataos; Ente que toles organizaciones internacionales son fundaes por un *tratáu* (e.g., que'l so exemplu 'El Llibre Tratáu de Comerciu' "TLCAN" de Norteamérica que los sos países atopar Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu).

## Clasificación
Los organismos internacionales pueden ser de bien diversos tipos. Una clasificación sobre los mesmos establez les diferencies:

* En función de la so **duración**:
** *Permanentes*, que son creaos ensin afitar un plazu pa la finalización del so mandatu. (ONX)
** *Non permanentes*, que son aquellos a los que s'establez un cometíu específicu pa una duración determinada nel tiempu, trescurríu'l cual dexen d'esistir.

* Polos sos **competencies**:
** *Plenos*, que son aquellos que tienen plena capacidá d'aición sobre les materies delegaes polos Estaos que los crearon y que pueden adoptar resolvimientos a que'l so cumplimientu tán obligaes les partes. (Xunión Europea)
** *Semiplenos* que son aquellos que, al tener plena capacidá, riquen p'adoptar resolvimientos venceyantes, la decisión preceptiva previa a cada actu de los miembros que lu componen. (OPEP)
** *De consulta*, que les sos resolvimientos nun son venceyantes y que pertenecen al ámbitu del estudio reflexón. (OCDE)

* Por razón de la **materia**, según sían les cuestiones que traten: económiques, culturales, y otres. (CAACI)

* Pol so **composición**:
** *Puros*, los integraos namái per Estaos soberanos. (Tribunal Penal Internacional)
** *Mistos*, nos que, amás de los Estaos, con voz y, en dellos casos voto, intégrense otres instituciones públiques (conceyos, provincies, Comunidaes Autónomes, Estaos Federaos, etc). (Unesco)
** *Integraos*, nos que participen Estaos y otros organismos internacionales. (FMI)
** *Autónomos*, namái compuestos por organismos internacionales primeramente esistentes.

### Organizaciones transcontinentales

** ANZUS
** Centru téunicu de cooperación agrícola y rural ACP-XE
** Comisión del Océanu Índicu
** Comunidá d'Estaos Independientes
** Comunidá de Países de Llingua Portuguesa
** Comunidá del Pacíficu
** Conseyu Árticu
** Cooperación Económica del Mar Negru
** Cooperación Rexonal del Océanu Índicu
** Estaos d'África, del Caribe y del Pacíficu
** Estáu de la Xunión
** Foru de Boao p'Asia
** Foru de Cooperación Económica Asia-Pacíficu
** Fundación Asia-Europa
** GUAM
** INTERPOL
** Lliga Árabe
** Mancomunidá Británica de Naciones
** Organización d'Estaos Iberoamericanos pa la Educación, la Ciencia y la Cultura
** Organizacion de les Naciones Xuníes
** Organización de Países Esportadores de Petroleu
** Organización del Tratáu del Atlánticu Norte
** Organización Internacional de la Francofonía
** Organización Mundial del Comerciu
** Organización pa la Cooperación y el Desenvolvimientu Económicu
** Organización pa la Seguridá y la Cooperación n'Europa
** Plan Colombo
** Secretaria del Programa ambiental Rexonal del Pacíficu
** TRACECA
** Xunión Económica Euroasiática
** Xunión Euroasiática
** Xunión pol Mediterraneu
** Zona de Paz y Cooperación del Atlánticu Sur

### Organizaciones rexonales

* **África**
** Autoridá de Liptako-Gourma
** Autoridá Intergubernamental sobre'l Desenvolvimientu d'África Oriental(IGAD)
** Bancu Africanu de desenvolvimientu (BAfD)
** Comité Permanente Interestatal pa la Llucha contra la Seca nel Sahel
** Comunidá Africana Oriental
** Comunidá de Desenvolvimientu d'África Austral (SADC)
** Comunidá Económica d'Estaos d'África Occidental (ECOWAS)
** Comunidá Económica de los Estaos d'África Central
** Conseyu de la Entente
** FEMNET
** G5 del Sahel
** Mercáu Común d'África Austral y Oriental
** Xunión Aduanera d'África Austral (SACU)
** Xunión Africana (UA)
** Xunión del Magreb Árabe

* **América**
** Alianza Bolivariana pa les Américas (ALBA)
** Alianza del Pacíficu
** Asociación d'Estaos del Caribe (AEC)
** Asociación Llatinoamericana d'Integración (ALADI)
** Comunidá Andina de Naciones (CAN)
** Comunidá del Caribe (CARICOM)
** Comunidá d'Estaos Llatinoamericanos y Caribeños (CELAC)
** Conferencia Interamericana de Seguridá Social (CISS)
** CSFMEU (Comisión de salú fronteriza Méxicu - Estaos Xuníos)

** Mercáu Común Centroamericanu
** Mercosur (Mercáu Común del Sur)
** NAFTA (Tratáu de Llibre Comerciu d'América del Norte)
** Parllamentu Llatinoamericanu
** Organización d'Estaos del Caribe Oriental (OECS)
** Organización de los estaos americanos (OEA)
** Parllamentu Andín
** Parllamentu Centroamericanu (PARLACEN)
** Petrocaribe
** Proyeutu Mesoamérica
** Sistema de la Integración Centroamericana (SICA)
** Tratáu de Llibre Comerciu ente Estaos Xuníos, Centroamérica y República Dominicana
** Sistema Económicu Llatinoamericanu y del Caribe (SELA)
** Xunión de Naciones Suramericanes (UNASUR)
** URUPABOL
** Zicosur

* **Asia**
** Área de Llibre Comerciu ANSA-China (ACD)
** Asociación de Naciones del Sureste Asiáticu (ASEAN)
** Asociación Sudasiática pa la Cooperación Rexonal (SAARC)
** Conseyu de Cooperación del Golfu
** Conseyu de Cooperación de los Estaos de Fala Túrquica
** Cooperación de Diálogu Asiáticu (ACD)
** Cooperación Mekong-Ganga 
** Iniciativa de la Badea de Bengala pa la cooperación téunico y económico multisectorial
** La Organización de Ministros d'Educación del Sureste Asiáticu
** Organización de Cooperación de Shanghai
** Organización de Cooperación Económica
** Secretaría de Cooperación Trilateral

* **Europa**:
** Alcuerdu centroeuropéu de llibre cambéu
** Axencia Espacial Europea (ESA)
** Asamblea de les Rexones d'Europa
** Asociación Europea de Llibre Comerciu (EFTA)
** Benelux
** Bancu Nórdicu d'Inversión
** Comisión de Helsinki
** Comisión Internacional d'Estáu Civil
** Comunidá de la Enerxía
** Comunidá pa la Democracia y los Derechos de les Naciones
** Conferencia de Naciones ensin Estáu d'Europa Occidental
** Conseyu Británicu-Irlandés
** Conseyu d'Europa
** Conseyu Nórdicu del Oeste
** Espaciu Económicu Européu
** Eureka
** Eurocontrol
** Eurozona
** Grupu Visegrád
** Xunión Económica Belgo-Luxemburguesa
** Xunión Europea (XE)

* **Oceanía**:
** Foru de les Islles del Pacíficu
** Grupu Melanesiu Punta de Llanza

## Referencies

## Bibliografía

* Organismos internacionales
* AFIE - Asociación de Funcionarios Internacionales Españoles