Bursera microphylla

***Bursera microphylla*** ye una especie d'árbol perteneciente a la familia Burseraceae, ye conocíu col nome común de **cuajiote**, o **torote coloriáu** en Sonora y Sinaloa. Ye orixinaria del norte de Méxicu (Baxa California, Baxa California Sur, Sinaloa, Sonora y Zacatecas) y el suroeste de los Estaos Xuníos (sur de California y Arizona), biomes desérticos.

 
## Descripción
Algama los 3.6-4.7 m d'altor y la so corteza ye de color gris claru y blancu, coles cañes más nueves d'un color acoloratáu. La xamasca ta compuesta de fueyes llargues, rectes y planes. Floria n'arrondaos brotos mariellos que s'abrir con pequeñes flores de color blancu o crema. El frutu ye una drupa que contién una grana mariella. 
## Hábitat
Orixinaria de Méxicu, habita en climes semicálidos, semisecos y secos ente los l0 y los 1500 metros, onde crez en zones planes, acomuñada a vexetación alteriada de monte tropical caducifoliu, carba xerófilu y monte d'encina.
## Propiedaes
Los antiguos habitantes indíxenes de la rexón usar en sanamientu de firíes, por aciu l'emplegu de la corteza, goma y les fueyes (Sonora); llavándoles col cocimientu de les cañes y goma (Baxa California Sur), o cola decocción de les fueyes, corteza y frutitos, depués de llavar perbién la firida, déxase ensugar al aire.

Por crónica españoles posteriores, los indigenas cocíen les cañes y goma, como un remediu casera pal dolor d'estómagu y la constipación. Un té preparáu col pulgu, tomáu caliente toles nueches, encamentar contra'l asma. Esti té, preparáu xunto cola corteza de copal (*Bursera microphylla*), canela y llimón sirve pal dolor de pechu causáu por enfriamientu; nesti casu, el té bébese caliente, tres veces al día y el paciente tien de curiase d'andar bien tapáu, pos se considera que la calidá d'esta planta ye bien caliente.

Amás, faise referencia del emplegu de la corteza, goma y fueya en dolores de cabeza, enfermedaes venérees y del pulmón, infeiciones del gargüelu y picadures de mantarraya. Tamién se reporta aplicación de la goma sobre granos, o'l cocimientu de cañes y goma, pa sanar les magulladuras.

Según los indios Cahuilla, la cazumbre colorada del cuajiote foi utilizáu como una panacea.
;Hestoria:
Nel sieglu XVI, Francisco Hernández reportar como antidiarreico y pa curar les enfermedaes venérees.

Pal sieglu XX, Maximino Martínez señalar contra enfermedaes venérees.
;Farmacoloxía:
Descríbese actividá antibacteriana del estractu etanólico llográu de les cañes d'esta planta contra *[[Staphylococcus aureus]]* y *[[Bacillus subtilis]]* y actividá antifúngica contra *[[Candida albicans]]*.

## Taxonomía
*Bursera microphylla* describióse por Asa Gray y espublizóse en *[[Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences]]* 5: 155. 1861.
;Sinonimia:
* *Elaphrium microphyllum* (A.Gray) Rose 
* *Terebinthus microphylla* (A. Gray) Rose
## Nome común
* Torote, torote blancu, torote coloriáu, copal.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees

## Referencies

## Bibliografía
# Abrams, L. 1951. Geraniums to Figworts. 3: 866 pp. In L. Abrams Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.
# Munz, P. A. 1974. Fl. S. Calif. 1–1086. University of California Press, Berkeley.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
# Shreve, F. & I. L. Wiggins. 1964. Veg. Fl. Sonoran Des. 2 vols. Stanford University Press, Stanford.
# 
# C. Michael Hogan. 2009. ''Elephant Tree: Bursera microphylla'', GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg

## Enllaces esternos

* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile
* Photo gallery
* ''Bursera microphylla'' (www.desert-tropicals.com)