Paeonia officinalis

***Paeonia officinalis*** ye una planta de la familia Paeoniaceae.

## Descripción
***Paeonia officinalis*** ye una planta perenne, yerbácea, con rizoma soterrañu maderizu y d'hasta 70 cm d'altor (raramente más alta). Fueyes grandes, les basales totalmente formaes y peciolaes, 2-3 vegaes estremaes en 17-30 segmentos llanceolaos, más o menos lobulaos, col viesu pubescente. Peciolu cola cara cimera claramente acanaláu. Fueyes cimeres más pequeñes, menos segmentaes hasta simples. Flores grandes, hasta 13 cm d'anchu, en forma de mota. Sépalos narquiaos, percima de les fueyes cimeres, nun cayen. 5-10 pétalos coloraos, anchamente ovalaos, con cantu onduláu. Numberosos estames con filamentos coloraos y anteres marielles. 2-3 carpelos, hasta 3-5 cm de llargu, llanudos. Na fructificación folículos con delles granes.

## Hábitat
Montes, praderíes, nivel de monte y melojares. 
## Distribución
Mediterraneu, hasta Europa central.
## Propiedaes
*Paeonia officinalis* contién el principiu activu paeonol que se porta como antiinflamatoriu, analxésicu, antiácido, antiulceroso y antibacterianu. La paeoniflorina ye sedante, hipnóticu, antitusivu, llixeramente espasmolítico, analxésicu y anticonvulsivante. Los antocianósidos son responsables del efeutu venotónico y vasoprotector. Popularmente utilizáronse les flores como laxo-purgante y les granes como emético, nun siendo recomendables dichos usos. Contraindicáu col embaranzu (pue ser albortivu), la lactancia y a neños pequeños.

Indicáu para ansiedá, taquicardia, tos irritativa, gastritis, úlcera gastroduodenal, varices, hemorroides.

Como interés heráldicu, cabo mentar que ye la flor nacional de China.

## Taxonomía
*Paeonia officinalis* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 530. 1753. 
;Etimoloxía:
***Paeonia***: nome xenéricu n'honor de Pion, el médicu de los dioses qu'apaez mentáu na *[[Ilíada]]* y na *[[Odisea]]* de Homero. Curó a Ares cuando foi mancáu por Diomedes mientres la guerra de Troya; tamién se menta un sanamientu anterior que-y fixo a Haes d'una flecha llanzada por Heracles en Pilos.
Tamién en Pliniu'l Vieyu, llibru 25, X, 1, que la encamienta contra «*les [[velea|velees]] provocaes polos [[Faunu|Faunos]].*»

***officinalis***: epítetu llatín que significa "de venta en herbarios".
;Sinonimia: 
* *Moutan officinalis* (L.) Lindl. & Paxton 
* *Paeonia anemoniflora* (Hook.) auct. 
* *Paeonia barrii* Lynch 
* *Paeonia baxteri* Sabine ex Salm-Dyck 
* *Paeonia commutata* Wender. 
* *Paeonia elegans* Sabine ex Salm-Dyck
* *Paeonia feminea* (L.) Desf. 
* *Paeonia festiva* Tausch 
* *Paeonia fimbriata* (Sabine) B.D.Jacks. 
* *Paeonia foemina* Mill. 
* *Paeonia foemina* Garsault 
* *Paeonia fulgens* Bailly 
* *Paeonia fulgida* Sabine ex Salm-Dyck 
* *Paeonia hirsuta* Mill. 
* *Paeonia lanceolata* Salm-Dyck 
* *Paeonia lobata* Rchb. 
* *Paeonia mollis* G.Anderson 
* *Paeonia nemoralis* Salisb. 
* *Paeonia paradoxa var. fimbriata* Sabine 
* *Paeonia peregrina var. officinalis* (L.) Huth 
* *Paeonia peregrina f. officinalis* (L.) Rouy & Foucaud 
* *Paeonia porrigens* Rchb. 
* *Paeonia promiscua* Tausch 
* *Paeonia pubens* Sims 
* *Paeonia rubra* Steud.
* *Paeonia sessiliflora* Sims 
* *Paeonia splendens* Bailly 
* *Paeonia subternata* Salm-Dyck 
* *Paeonia versicolor* W.H.Baxter 
## Nomes comunes
Castellán: rosa albardera, rosa de rejalgar.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica 
* Polinización n'orquídees
* Carauterístiques de les paeoniacees
## Referencies
 
## Enllaces esternos