open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The British Library

**The British Library** (**La Biblioteca Británica**) ye la biblioteca nacional del Reinu Xuníu y una de los meyores del mundu. Cuenta con aproximao 150 millones de publicaciones y cada añu incorpórase-y una coleición de cerca de tres millones d'oxetos nuevos. 

La Biblioteca Británica contién llibros, mapes, periódicos, partitures, patentes, manuscritos y sellos, ente otros oxetos. Tán en 625&nbsp;km d'estanteríes que crecen 12 quilómetros cada añu. L'espaciu de llectura tien capacidá pa 1200 llectores. 

La Biblioteca Británica pon información a disposición d'estudiantes ya investigadores del Reinu Xuníu y de tol mundu. Cada añu, seis millones de busques xenerar col so catálogu online y más de 100 millones d'oxetos son ufiertaos a llectores de tol mundu. 

Ente les coleiciones especiales de la Biblioteca Británica atópense un cuadiernu de notes de Leonardo da Vinci, material de 300&nbsp;e.&nbsp;C. a los periódicos actuales, una Carta Magna, una grabación del discursu esperimental de Nelson Mandela, cerca de 50 millones de patentes, 310.000 volúmenes de manuscritos, de Jane Austen a James Joyce, de Händel a The Beatles, más de 260&nbsp;000 títulos de periódicos y más de cuatro millones de mapes. Foise conformando a lo llargo de los más de 250 años de la biblioteca.

Creada en 1753, amontó los sos fondos constantemente pola alquisición de coleiciones particulares. Tuvo un desenvolvimientu importante a mediaos del S. XIX so la direición de Panizzi, qu'intentó tresformala nuna institución d'estudiu ya investigación y facilitar l'accesu a los fondos a los usuarios. En 1971, el gobiernu británicu reconocer como organismu independiente.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Catálogu online
* La Biblioteca del Rei contenida na Biblioteca Británica 
* Páxina de la 'Bibliotheca Universalis'
* El primer llibru impresu datáu del mundu
* Turning the Pages, dixitalizaciones d'unos pocos llibros destacaos, con esplicaciones (formatu Macromedia Shockwave)
* The British Library Act, 1972
Biblioteca Nacional Rusa

La **Biblioteca Nacional Rusa**, (en rusu, *Российская Национальная Библиотека*) en San Petersburgu, Rusia, deriva de l'antigua *Biblioteca Imperial* fundada por Catalina la Grande en 1795, que tenía ente los sos fondos la biblioteca privada de Voltaire, ente otres. Cuenta con trenta y cinco millones de documentos, ente los cualos, 15 millones de llibros, lo que fai d'ella la segunda más importante de Rusia, tres la Biblioteca del Estáu Rusu en Moscú. Ye depósitu llegal pa les publicaciones en Rusia. Los sos criterios bibliográficos son básicamente los de coleccionar materiales sobre la hestoria, cultura y lliteratura rusa y materiales científicos y eruditos n'otres llingües.

Mientres el sieglu XIX, foi la principal coleición bibliotecaria del Imperiu Rusu; dende 1814, fuera abierta al públicu, y asitióse nun bellu edificiu na Nevsky Prospekt, darréu ampliáu. Cola Revolución comunista de 1917, dexó'l so preeminencia a la Biblioteca de Moscú, ciudá que volvió ostentar la capitalidad. Dende 1932 a 1992 llamóse *Biblioteca Pública [[Mijaíl Saltykov-Shchedrín|Saltykov-Schedrín]]*. Col agregu d'otros edificios y la construcción de nuevos equipamientos, la Biblioteca Nacional Rusa ye anguaño una de les más notables d'Europa y del mundu, pol númberu de los sos fondos y pola calidá de los mesmos, qu'inclúin dende importantes manuscritos bíblicos hasta incunables y obres impreses renacentistes y barroques.

## Referencies
Biblioteca Nacional Central de Florencia

La **Biblioteca Nacional Central de Florencia** (n'italianu *Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze*) ye un biblioteca pública nacional y unu de los dos biblioteques centrales d'Italia, xunto cola Biblioteca Nacional Central de Roma. Atópase en Florencia. 

## Historia
La biblioteca foi fundada en 1714 cuando Antonio Magliabecchi, un famosu eruditu italianu, mandó la so coleición completa de llibros, que toma aproximao 30.000 volúmenes, a la ciudá de Florencia. Dende 1743 ríquese qu'una copia de cada obra publicada na Toscana vencer a la biblioteca. Orixinalmente conocida como *la Magliabechiana*, la biblioteca abrir al públicu en 1747. Los sos fondos combinar colos de la Biblioteca Palatina, en 1861, y en 1885, tres la unificacion d'Italia, la biblioteca foi rebautizada como la Biblioteca Nacional Central de Florencia, o BNCF. Dende 1870, la biblioteca recoyó exemplares de toles publicaciones italianes. 

Dende 1935, les coleiciones son agospiaes nun edificiu diseñáu por César Bazzaniu y Vincenzo Mazzei, asitiáu a lo llargo del ríu Arno de Santa Cruz. Antes d'esto, atópase en delles sales que pertenecen a la Galería de los Uffizi. 

El Sistema Nacional de Biblioteques (SBN), asitiáu na BNCF, ye responsable de l'automatización de los servicios de biblioteca y de la indexación de les esplotaciones nacionales. 

El so fondu bibliográficu consta de más de cinco millones de volúmenes, ente manuscritos, incunables, mapes xeográficos, partitures musicales y documentos autógrafos.

Lamentablemente, una gran hinchente del ríu Arno en 1966 estropió cuasi un terciu de los fondos de la biblioteca, cuantimás, les sos publicaciones periódiques y coleiciones Magliabechi y Palatín. El Centru de Restauración establecióse darréu, al que s'atribúi la recuperación de munchos oxetos de valor incalculable. Sicasí, entá queda enforma trabayu por faer, y dellos artículos perdiéronse definitivamente.

## Xoyes bibliográfiques
* El manuscritu *Sidereus Nuncius*, de Galileo.

## Referencies
 

## Enllaces esternos
Biblioteca nacional Vernadsky d'Ucraína

La **Biblioteca nacional Vernadsky d'Ucraína** (n'ucraín: Національна бібліотека України імені В.І. Вернадського) ye la biblioteca principal y centru académicu más importante pa la información científica n'Ucraína, y una de les más grandes biblioteques nacionales del mundu. Atópase allugada na capital del país na ciudá de Kiev. La biblioteca contién alredor de 15 millones d'elementos. Esta coleición única inclúi llibros, revistes, publicaciones periódiques, mapes, partitures, materiales de belles artes, manuscritos, llibros impresos raros ya incunables, periódicos y documentos de materiales non tradicionales.

## Ver tamién
*Biblioteques Nacionales

*Cultura d'Ucraína

## Referencies
Biblioteca Nacional d'Alemaña

La **Biblioteca Nacional d'Alemaña** (n'alemán: *Deutsche Nationalbibliothek*, DNB) ye la biblioteca más importante de la República Federal Alemana. Foi establecida en 1990, al axuntase nun solu cuerpu tres instituciones: la Biblioteca Alemana de Leipzig (*Deutsche Bücherei Leipzig*, fundada en 1912); la Biblioteca Alemana de Frankfurt del Main (*Deutsche Bibliothek Frankfurt*, fundada en 1947) y l'Archivu de Música de Berlín (*Deutsches Musikarchiv Berlin*). Nun empiezu funcionó sol nome de La Biblioteca Alemana (*Die Deutsche Bibliothek*), recibiendo'l so nome actual en 2006. Dende 1999, la so direutora xeneral ye Elisabeth Niggemann. 

El so principal oxetivu consiste en recoyer y catalogar toles publicaciones n'alemán dende 1913 (incluyendo les sos respeutives traducciones a llingua estranxera), según tamién les esistentes n'otros idiomes en cuanto refiéranse a Alemaña. 

Les sos instalaciones tán partíes nes ciudaes de Leipzig y Frankfurt, enfocándose cada centru a distintes árees d'especialidá. Forma tamién parte de la institución l'Archivu de Música de Berlín (*Deutsches Musikarchiv Berlin*), fundáu en 1970. 

La coleición de la Biblioteca Nacional d'Alemaña entiende 23,5 millones d'obres (13,9 millones en Leipzig, 8,2 millones en Frankfurt y 1,4 millones en Berlín).

## Ver tamién
*Gemeinsame Normdatei

## Referencies

## Enllaces esternos
* Catálogo Biblioteca Nacional d'Alemaña  
* Archivu de la Biblioteca Nacional d'Alemaña http://www.dnb.de/EN/Netzpublikationen/netzpublikationen_node.html
Universidá de Qarawiyyin

La **Universidá de Qarawiyyin** o **Al-Karaouine** (n'árabe **جامعة القرويين**; en bereber: **ⵜⵉⵎⵣⴳⵉⴷⴰ ⵏ ⵍⵇⴰⵕⴰⵡⵉⵢⵢⵉⵏ**) ye una universidá islámica y mezquita allugada na ciudá de Fez (Marruecos). Esta institución foi fundada como **[[madrasa]] de Qarawiyyin** nel añu 859, mientres el reináu de la dinastía idrísida, por dos muyeres tunecines, ente elles Fatima al-Fihri, orixinaries de la ciudá de Cairuán (n'árabe *Qairawan*), que yera daquella la capital de Tunicia. Les belles residencies de los estudiantes inda se topen alredor de la universidá y tán siendo restauraes pol gobiernu de Marruecos.

Ye considerada –anacrónicamente– la institución universitaria más antigua inda en funcionamientu pol Llibru Guiness de los récors, anque en realidá la universidá ta considerada por espertos como una institución europea clásica y la madraza de Qarawiyyin solo convirtióse nel añu 1947, so l'alministración colonial francesa, nuna universidá verdadera.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Université Quaraouiyine (en francés)
Universidá d'El Cairu

La **Universidá d'El Cairu** (n'árabe **جامعة القاهرة**, enantes denomada *Universidá Exipcia* y más tarde *Universidá de Fuad*) ye un institutu d'educación cimera asitiáu en Guiza, Exiptu.
A la Universidá d'El Cairu pertenecen tamién una Facultá de Derechu y una Facultá de Medicina. Esta postrera foi una de les primeres facultaes de medicina d'África y nel Próximu Oriente. El so primer edificiu foi una donación d'Alaini Pasha.

## Historia
La universidá fundóse'l 21 d'avientu de 1908, como resultancia del esfuerciu d'establecer un centru nacional en materia d'educación. Más tarde xuniéronse otros colleges como'l d'inxeniería (n'árabe كلية الهندسة) en 1816, que fuera zarráu por Mehmet Said en 1854.

La Universidá d'El Cairu fundóse como una universidá civil d'inspiración europea, en contraste cola Universidá relixosa d'al-Azhar, sirviendo de modelu pa otres universidaes na rexón.

El primer presidente de la Universidá d'El Cairu, entós conocida como Universidá Exipcia foi'l profesor Ahmed Lutfi el-Sayed.

## Clasificación
Según el ranking mundial académicu de 2007 (*Academic ranking for World Universities*, ARWU), publicáu pol Institutu d'Educación Cimera de la Universidá Jiao Tong de Shangái, la Universidá d'El Cairu ye la primera del país y una de les 500 más importantes del mundu.

Según los rankings de 2008 *Webometrics World Universities* rankings, la Universidá d'El Cairu ye la segunda del país y la décima d'África. Esti ranking ta basáu na webométrica (esto ye, nel estudiu de los aspeutos cuantitativos de la construcción y usu de recursos d'información, estructures y teunoloxíes na rede según un acercamientu bibliométrico y infométrico y ye de calter académicu.

## Facultaes y especialidaes
* Facultá de Ciencies 
* Facultá d'Agricultura
* Facultá d'Arqueoloxía
* Facultá d'Arte
* Facultá de Comerciu 
* Facultá de Computación y Ciencia de la Información
* Facultá de Dar El-Ulum 
* Facultá de Medicina Bucal y Dental
* Facultá d'Economía y Ciencies Polítiques
* Facultá d'Inxeniería
* Facultá de Derechu
* Facultá de Comunicación en Masa 
* Facultá de Medicina
* Facultá de Farmacoloxía
* Facultá de Fisioterapia 
* Facultá de Planificación Rexonal y Urbana
* Facultá de Veterinaria

## Referencies

## Enllaces esternos

*Páxina web oficial de la Universidá d'El Cairu
*New KasrAlainy Teaching Hospital
*Human Rights Watch: The Repression of Academic Freedom in Egyptian Universities.
*Cairo University at NNDB
*IEEE Cairo University Student Branch
Universidá de Ciudá del Cabu

La **University of Cape Town** (**UCT**) ye una universidá pública alcontrada en Ciudá del Cabu na provincia Occidental del Cabu de Sudáfrica. Foi fundada en 1829 como South African College, y ye la universidá más vieya en Sudáfrica y la segunda esistente más vieya d'África. La llingua d'instrucción ye l'idioma inglés.

## Historia
Los raigaños de la UCT empiecen col establecimientu d'el South African College en 1829 como una escuela pa homes. En 1874 les South African College Schools, enseñando hasta'l nivel secundariu, dixebrar de la Universidá. En 1918 la South African College foi alzada a estáu universitariu col poder d'otorgar graos, y renomáu como la Universidá de Ciudá de Cabu.

## Alumnos notables
Cinco de los graduaos de la Universidá fueron gallardoniaos con el Nobel :
* Ralph Bunche, científicu, políticu y diplomáticu d'Estaos Xuníos ganó'l premiu Nobel de la Paz en 1950 pola so función nel armisticiu árabe-israelín de 1949.
* Max Theiler, virólogu ganó'l premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina en 1951 pol so desenvolvimientu d'una vacuna contra fiebre mariello.
* Profesor Allan McLeod Cormack (Medicina, 1979)
* Sir Aaron Klug (Química, 1982)
* Profesor Emeritus J. M.Coetzee (Lliteratura, 2003)
## Referencies

## Enllaces esternos

* Estatutu de la University of Cape Town, Government Notice Non. 1199, 20 de setiembre 2002.
* Southern African University 
* UCT OpenContent - Open Educational Resource website
Universidá Federal de Rio de Janeiro

La **Universidá Federal de Rio de Janeiro** (en portugués: *Universidade Federal do Rio de Janeiro*, **UFRJ**), tamién conocida como **Universidá de Brasil**, ye la mayor universidá federal de Brasil. Allugar na ciudá de Rio de Janeiro, con trés campus: Ilha do Fundão, Praia Vermelha y la zona d'humanidaes nel IFCS y tres edificios independientes nel centru de la ciudá. Foi fundada en 1920, orixinalmente col nome de "Universidá de Brasil". Dalgunes de les sos escueles daten de tiempos coloniales.
Hai más de 80 colexos y universidaes na ciudá de Rio de Janeiro.

UFRJ ye la cuarta na clasificación de les meyores universidaes d'América Llatina, según la clasificación Webométrica del Conseyu Cimeru d'Investigaciones Científiques d'España.

## Centros

La Universidá estremar en "Centros" y n'unidaes independientes:

* Centru de Ciências da Saúde (CCS), inclúi **
Institutu de Bioloxía (IB).
** Escola de Enfermagem Anna Nery (EEAN).
** Hospital Universitário Clementino Fraga Filho (HUCFF).
** Faculdade de Farmácia (FF).
** Faculdade de Medicina (FM).
** Faculdade de Odotonlogia (FO).
** Escola de Educação Física y Desportos (EEFD).

* Centru de Ciências Xurídiques y Econômicas (CCJE) - (Lleis y economía), inclúi **
Faculdade de Administração y Ciências Contábeis (FACC).
** Faculdade Nacional de Direito (FD).
** Institutu d'Economía (IE).

* Centru de Ciências Matemátiques y da Natureza (CCMN) - (Ciencies)
** Institutu de Matemática (IM).
** Institutu de Física (IF).
** Institutu de Química (IQ).
** Institutu de Geociências (IGEO).
** Observatório do Valongo (OV)

* Centru de Filosofía y Ciências Humanes] (CFCH).
** Escola de Serviço Social] (ESS).
** Institutu de Filosofía y Ciências Sociais] (IFCS).
** Institutu de Psicoloxía (IP).
** Faculdade de Educação (FE).

* Centru de Lletres y Artes (CLA) - (Artes y lletres), inclúi **
Escola de Belas Artes (Escuela de Belles Artes)
** Faculdade de Letras (FL)
** Escola de Música **
Faculdade de Arquitetura y Urbanismu (FAU)

* Centru de Teunoloxía (CT).
** Escola Politéunica (POLI).
** Escola de Química (EQ).

## Institutos
* Museu Nacional 
* Casa da Ciência 
* CAp UFRJ 

## Ver tamién
* Clasificación académica d'universidaes de Llatinoamérica

## Referencies

## Enllaces esternos

* UFRJ sitiu oficial
Universidá de Chicago

La **Universidá de Chicago** ye una universidá privada allugada en Chicago, Illinois (Estaos Xuníos). Ye una de les universidaes más reconocíes y prestixoses del mundu, cuntando con un total de 91 premiu Nobel, 49 , y 50 becaos pol programa de Beques MacArthur pa "xenios." Diverses personalidaes de sonadía mundial formen o formaron parte de la universidá, en diversos campos como la química, física (Enrico Fermi, Robert Millikan), economía (Milton Friedman, George Stigler, Myron Scholes, o Gary Becker, ente otros), medicina, lliteratura (Saul Bellow), psicoloxía (John Dewey) y política. L'ex presidente d'Estaos Xuníos, Barack Obama, foi profesor y catedráticu de la Universidá mientres 12 años, y caltién la so residencia nel campus de la universidá en Hyde Park.

En 2015, la universidá gastó 421 millones de dólares n'investigación científica.https://ncsesdata.nsf.gov/profiles/site?method=rankingBySource&ds=herd Amás, profesores y alumnos de la universidá xugaron un papel importante nel desenvolvimientu de la economía mundial, de la socioloxía, el movimientu derechu y economía nel analís llegal, y la física (por casu, investigaciones de la Universidá llevaron a la creación del primer reactor nuclear autosuficiente, dirixíos por Enrico Fermi). 

La universidá ye tamién el llar de la editorial más grande de toles universidaes nos Estaos Xuníos y alministra la University of Chicago Press.

## Fundación
Foi fundada por American Baptist Education Society gracies a una donación del magnate petroleru y filántropu John D. Rockefeller, y foi constituyida en 1890. William Rainey Harper convertir nel primer presidente de la universidá, en 1891, y les primeres clases tuvieron llugar en 1892.

## Facultaes y escueles

Na Universidá de Chicago nacieron lo que se conocen como "escueles" d'Economía de Chicago y Socioloxía de Chicago, que nun son escueles nin facultaes puramente diches de la universidá, sinón corrientes d'opinión.
 
La Universidá de Chicago solamente tien una facultá de pregrado denomada Facultá de la Universidá de Chicago. Los estudios de posgráu impartir en siete escueles profesionales:
*Escuela de Medicina Pritzker
*Escuela de Negocios Booth
*Escuela de Derechu *Seminariu de la Universidá de Chicago *Escuela de Polítiques

Públiques Harris 
*Escuela d'Alministración de Serviciu Social
*Escuela d'Educación Continua Graham

## Ránkings
La Universidá de Chicago clasificar de forma continua ente les diez meyores universidaes estauxunidenses y mundiales na mayoría de los ránkings. 

La escuela de negocios de la universidá, la Booth School of Business, lleva clasificando como la meyor escuela de negocios del mundu pol ranking de Business Week dende 2006 hasta l'actualidá. La escuela tamién ye considerada la meyor del mundu pol ránking de la revista británica The Economist 2012.

Ente los profesores, investigadores y alumnos de la Universidá hubo cerca de 91 premiu Nobel y 50 becarios MacArthur.

## Deportes

## Referencies

## Ver tamién
* Doctores honorarios de la Universidá de Chicago
* Proyeutu Man in Nature (Universidá de Chicago)

## Enllaces esternos
* Web oficial (n'inglés)
Institutu de Teunoloxía de California

L**'Institutu de Teunoloxía de California** (en idioma inglés *California Institute of Technology*) o ***Caltech*** ye una universidá privada asitiada en Pasadena (Estaos Xuníos), y ye una de les principales instituciones mundiales dedicaes a la ciencia, la inxeniería y la investigación. L'Institutu foi fundáu en 1891, y el so lema ye "La Verdá va faevos llibres", n'inglés "*Truth Shall Make You Free*".

A fecha de 2005, cuenta con 31 premiu Nobel: 17 d'antiguos alumnos, 10 de profesores non antiguos alumnos y 4 de profesores quien son antiguos alumnos tamién (Carl D. Anderson, Linus Pauling, William A. Fowler, y Edward B. Lewis).

## Carauterístiques
Caltech controla y dirixe el Llaboratoriu de Propulsión a Reacción de l'axencia espacial d'Estaos Xuníos, NASA. El Spitzer Science Center (SSC), allugáu nel campus de Caltech, ye'l centru comuñal y d'analís de datos de sofitu pal telescopiu Spitzer de la NASA. El SSC ye parte de Infrared Processing and Analysis Center (IPAC, Centru de Procesamientu Infrarroxu y Analís), trabayando en collaboración col Llaboratoriu de Propulsión a Reacción.

Los sos seis divisiones -bioloxía, química y inxeniería química, inxeniería y ciencies aplicaes, ciencies planetaries y xeolóxiques, humanidaes y ciencies sociales, y física, matemátiques y astronomía- acueyen en xunto a unos 900 alumnos de carrera y a unos 1200 alumnos de doctoráu.

## Premiu Nobel

## Referencies

## Enllaces esternos
* Llista de premiu Nobel de Caltech
Universidá de Virginia

La **Universidá de Virxinia** (), tamién conocida como **U.Va.**, **UVA**, **Universidá del Sr. Jefferson**, o **La Universidá**, ye una universidá pública asitiada en Charlottesville, fundada por Thomas Jefferson. Ye la única universidá d'Estaos Xuníos señalada como Patrimoniu de la Humanidá. Concebida antes de 1800, y establecida en 1819, ye notable na historia d'Estaos Xuníos por ser la primera n'ufiertar títulos en materies como arquiteutura, astronomía, y filosofía. El so Escuela d'Inxeniería y Ciencies Aplicaes foi la primer escuela d'inxeniería nos Estaos Xuníos acomuñada a una universidá.

Na edición 2013 d'O.S. News y World Report's National University Rankings, la UVA foi la segunda universidá pública de más altu rangu y vigesimocuarta polo xeneral. A nivel internacional, la UVA ocupó'l puestu númberu 126 según QS World University Rankings.

## Códigu d'honor
La universidá rexir por un códigu d'honor, conocíu como *Sistema d'Honor*. Esta totalmente controláu polos mesmos estudiantes. Un estudiante considérase honestu y honráu y pórtase educadamente siempres. Un estudiante nunca miente, roba, nin fai trampes, tantu na so vida académica como personal. Esti sistema dexa a los profesores apurrir exámenes o trabayos pa faer fora de clase, anque prohiban usar ayuda de llibros o d'otros estudiantes. Los alumnos cumplir a raxatabla, y devuelven los trabayos roblaos cola frase «Pol mio honor d'estudiante que nun di nin recibí ayuda na realización d'esti trabayu/exame» (). Esti sistema d'honor tamién dexa que nes tiendes y comedores de la universidá los estudiantes merquen tou lo que quieran, pagando cuando quieran, cola total seguridá de qu'asina lo fadrán. Agora bien, una sola falta al sistema d'honor que pueda ser confirmada significa la espulsión inmediata de la universidá, ensin posibilidá dalguna de volver ser almitíu, y un llunar nel espediente difícil de superar ante otres instituciones y empreses nos Estaos Xuníos. Dende 2013, un estudiante con una denuncia d'honor puede almitir les sos aiciones ofensives y pidir dos semestres de permiso antes de volver a la Universidá.

## Deportes

## Antiguos alumnos destacaos
* Fernando Bolívar, sobrín del Llibertador Simón Bolívar, posiblemente unu de los primeros hispanos n'ingresar a una universidá norte americana (1827).
* Woodrow Wilson, 28º presidente d'Estaos Xuníos
* Robert F. Kennedy, candidatu a la presidencia de los Estaos Xuníos en 1968
* Edward Kennedy, senador de los Estaos Xuníos
* Edgar Allan Poe, poeta
* Ralph Sampson, xugador de baloncestu
* Claudio Reyna, xugador de fútbol
* Javier Solana, ex-ministru del Gobiernu d'España y ex secretariu xeneral de la OTAN
* Linda R. Watkins, bioquímica, Premiu Príncipe d'Asturies d'Investigación Científica y Téunica en 2010.

## Ver tamién
* Seven Society

## Referencies

## Enllaces esternos
Scientific American

***Scientific American*** ye una revista de divulgación científica. Foi fundada por Rufus Porter. *Scientific American* publicóse (primeru selmanalmente, depués mensualmente) dende'l 28 d'agostu de 1845 siendo la revista de publicación continua más antigua de los Estaos Xuníos. *Scientific American* publicó una enciclopedia a empiezos de los años 1990 titulada *[[The Americana]]*. 

N'España edítase una versión traducida llamada *[[Investigación y Ciencia]]*.

## Scientific American 50
Los premios *Scientific American 50* que da la revista, se instituyeron en 2002 pa reconocer les contribuciones a la ciencia y la teunoloxía mientres l'añu anterior. Esti gallardón cubre munches categoríes, incluyendo agricultura, comunicaciones, defensa, mediu ambiente y diagnósticos médicos. La llista completa de los ganadores de cada añu apaez na edición d'avientu de la revista, según na páxina web de la revista.

## Sitiu ''web''
En marzu de 1996, *Scientific American* llanzó'l so propiu sitiu *web* qu'inclúi artículos d'entregues actuales y pasaes, carauterístiques esclusives *online*, noticies diaries, intereses, reportaxes especiales, trivialidades, "Scidoku" y muncho más.

## Televisión
*Scientific American*. Tamién produció un programa de TV en PBS llamáu *[[Scientific American Frontiers]]* nel orixinal.

## Ver tamién
* Amos Ives Root
* *[[New Scientist]]*

## Referencies

## Enllaces esternos

* Edición online
Grand Ole Opry

**Grand Ole Opry** ye un programa radiofónicu de música country, el más antiguu d'Estaos Xuníos. 

Retresmitir en direutu cada selmana dende un teatru en Opryland, (Nashville, Tennessee). Pol ciclu desfilaron les grandes estrelles de la música country dende'l desapaecíu Porter Wagoner hasta Dolly Parton.

## Historia
Conocíu mientres los dos primeros años como *The WSM Barn Dance*, el primer programa tresmitióse'l 28 de payares de 1925 na cadena WSM de Nashville. Dende 1939, tresmitir la NBC. 

## Referencies

## Bibliografía
*Hai, George D. *A Story of the Grand Ole Opry*. 1945.
*Kingsbury, Paul (1998). "Grand Ole Opry". In *The Encyclopedia of Country Music*. Paul Kingsbury, Editor. New York: Oxford University Press. páxs. 208-9.
*Wolfe, Charles K. *A Good-Natured Riot: The Birth of the Grand Ole Opry*. Nashville: Country Music Foundation Press, 1999. ISBN 0-8265-1331-X.

## Enllaces esternos
*Opry.com
Alma mater

***Alma mater*** ye una llocución llatina que significa lliteralmente «madre nutricia» (qu'alimenta) y que s'usa pa referise metafóricamente a una universidá, aludiendo a la so función provisora d'alimentu intelectual, xeneralmente pa referise al sitiu onde determinada persona cursa o cursó los sos estudios universitarios.

La llocución yera usada na Antigua Roma pa describir a la diosa madre y, más tarde, a la Virxe María, pero l'orixe del so usu actual ye'l lema *Alma Mater Studiorum* («madre nutricia de los estudios») de la universidá más antigua del mundu occidental en funcionamientu ininterrumpíu: la Universidá de Boloña, fundada en 1088. La llocución pasó a munches llingües modernes col significáu d'academia nel sentíu de comunidá científica.

En rellación, hai d'añader que la pallabra matriculación, por casu, derívase tamién de *mater*, pero por aciu *matricŭla*, el diminutivu de *matrix* (matriz). D'ende suxerse que la institución universitaria alimenta de conocencies y curia de los sos alumnos.

Tamién s'usa pa describir a una persona que ye la fuercia impulsora d'una institución o iniciativa. Esti usu ye impropiu y derívase d'interpretar «alma» como'l sustantivu equivalente a «espíritu vivificador» (del llatín *anima*), y non como l'axetivu llatín (*almus, -a, -um*) que significa «nutriciu» (del verbu *alere*, alimentar).

## Referencies

## Enllaces esternos
Flandes

**Flandes** (en neerlandés: *Vlaanderen*, en francés: *Flandres*) ye una rexón d'Europa onde la población fala'l flamencu. 

De primeres, correspuende al *[[condáu de Flandes]]*, entidá feudal fundada nel sieglu X. Ye habitual designar genéricamente como Flandes a un territoriu ampliu, correspondiente a les traces a la parte de la Europa Occidental denomada anguaño Benelux (Bélxica, Países Baxos y Luxemburgu) y a zones estremeres de les actuales República Francesa y República Federal d'Alemaña:
* la totalidá de la zona septentrional del Estáu Borgoñón (1363–1678).
* la totalidá de los Países Baxos de los Habsburgu (1477-1794).
* la totalidá de los Países Baxos Españoles (1555-1700).
* la totalidá de los Países Baxos Austriacos (1714-1795).

Agora, Flandes correspuende a tres espacios: 
* La rexón Flamenca de Bélxica, o *Flandes belga*, división territorial con instituciones polítiques y alministratives propies que correspuende a la metá norte del país.
* Flandes francés en Francia, antigua división alministrativa, agora integrada nel departamentu de Nord, que correspuende a los aglomeraciones de Dunkerque y Lila (*Lille*). Esta denominación ye inda utilizada agora.
* Flandes zelandés nos Países Baxos, rexón del suroeste del país, compuesta de tres divisiones alministratives de la provincia de Zelanda.
## Referencies
Pianista

Un **pianista** ye una persona que toca'l pianu. La mayoría de les formes de la música occidental pueden usar el pianu. Arriendes d'ello, los pianistes tienen una amplia variedá de repertoriu y estilos pa escoyer, incluyendo la música tradicional clásica, jazz, blues y tou tipu de música popular, incluyendo la música rock. La mayoría de los pianistes pueden tamién, hasta ciertu puntu, tocar otros preseos rellacionaos col tecláu, como'l sintetizador, clavecín, celesta, órganu, y otros.

## Clásicos
Mozart tuvo una gran fama como pianista, aportando a consideráu *"el meyor intérprete de tecláu de [[Viena]]"*. Ludwig van Beethoven y Muzio Clementi tamién llograron reconocencia como pianistes clásicos, como asina tamién Liszt, Brahms, Chopin, Mendelssohn y Rajmáninov. Al nun esistir grabaciones d'estos pianistes namái se tienen referencies escrites de la so téunica y estilu.

## Ver tamién

## Referencies
Sultán

El términu **sultán** (del árabe سلطان *sulṭān*, y ésti de سلطة *sulṭa*: «poder») ye un títulu utilizáu en dalgunos países islámicos equivalente al de rei o monarca (anque nun se traduz, una y bones un rei puramente dichu ye n'árabe un *malik*). Lliteralmente vendría significar «el qu'exerz el poder», y nel so orixe foi una manera de referise a los xefes militares, xeneralmente turcos, qu'exercíen el poder *de facto* en territorios nominalmente gobernaos pol califa. Más palantre convirtióse en títulu real (del soberanu).

El primeru en llevar oficialmente'l títulu foi Mahmud de Gazni, de la dinastía de los gaznauíes, gaznavíes o gaznávidas (998 - 1030), que gobernó dende l'actual ciudá afganistana de Gazni unos dominios que diben dende'l Ganges a Mesopotamia. Dempués convirtióse nel títulu de los turcos selyuquíes y otomanos, lo mesmo que de la dinastía de los ayyubíes —la de Saladín— y la de los mamelucos que gobernaron Exiptu. Tamién fueron sultanes los monarques magrebinos: almorávides, almohades y otres dinastíes, según los reis de taifas d'Al-Ándalus. Marruecos foi un sultanatu hasta 1955, momentu en que'l sultán Mohámmed ben Yúsef (Mohámmed V) fixo espublizar el términu más modernu de rei (*malik*). 

Nel Imperiu otomanu non yá el soberanu sinón tamién la so madre (*Valide Sultán*) y fíes llevaben esti títulu. Nel casu de les muyeres, el títulu venía dempués del nome de la persona (por casu, Hürrem Sultán), y non antes, como nel casu del soberanu.
 
Na actualidá, el títulu llevar los monarques d'Omán y Brunéi, y de manera honorífica dellos gobernantes locales de Filipines, Java o Malasia.

El gobiernu d'un sultán puede recibir el nome de "sultanatu"; por casu, el Sultanatu de Omán.

## Ver tamién
* califa
* emir

## Referencies

## Enllaces esternos
Britania

**Britania** (*Britannia* en llatín) ye'l términu que designaba a la islla de Gran Bretaña primero que se produxeren les invasiones xermanes. El nome de Britania vien de la denominación llatina *Britannia* que se dio nel Imperiu romanu a la islla. El nome Britannia en llatín provién de la denominación griega *Πρεταννικά Νησιά* (*Pretanniká Nesiá*) que-y dio Piteas de Marsella a les islles esploraes al norte de la Galia Comata (o Galia Cabelluda) por él nel 330 y 320 e.C. El términu *Πρεταννικά* (*Pretanniká*) o *Πρεταννική* (*Pretanniké*), provién quiciabes de la designación en dialeutu celta britanu (galés antiguu) pa esi territoriu que Piteas escuchó nomar: *Ynys Prydein*. *Ynys* significa islla y *Prydein* provién de *prydyn*, que significa tatuaxe. Fueron nomaes asina polos tatuaxes pintorescos que llevaben los sos habitantes.

## Referencies

## Ver tamién
*Britania romana
*Llatín británicu, celta britónicu
*Provincies romanes

## Enllaces esternos

* ''Britania.tk''. páxina dedicada a la historia de Britania, dende'l Neolíticu hasta la conquista saxona. 
* ''British coins and medals''. Representaciones de Britania en monedes y billetes.
* ''britpenny.com'' . Penny cola imaxe de Britania.
Dosel

Llámase **dosel** al ornamientu que s'asitia formando techu sobre un tronu, un altar, etc., del que suelen colgar cortinaxes. Tamién llamáu n'ocasiones **canopia** (del inglés *canopy* y esti del llatín *[[Canopus (Exiptu)|Canopus]]*, famosa ciudá exipcia conocida polos sos grandes luxu).

Ye una cubierta ornamental d'una imaxe, estátua, etc., cola que quier realzase la so dignidá y aponderar la so ornamentación. Nel arte góticu, denomináu davezu como *doselete*, tien forma de templete abovedáu y bien recargáu d'elementos ornamentales, sobremanera pináculos.

## Tipos de doseles
El dosel pa los tronos de reis, príncipes y duques usar dende'l sieglu XIV y daqué antes nes ilesies pa los prelaos y acasu tamién pa les imáxenes, col principal fin de dotar l'espaciu con mayor dignidá. Los *doseletes* pa imáxenes, n'escultura, dar a partir del sieglu XII y son comunes en tola dómina gótica hasta'l sieglu XVI. Nesti sieglu y siguientes arródiase la parte alta del verdaderu dosel (al igual que n'otros cortineros asemeyaos) con un conxuntu de retayos de texíu, afataos con flecos o franxes que reciben el nome de *guardamalletas*.

## Referencies

## Bibliografía
*
Fauna

La **fauna** ye'l conxuntu d'especies animales qu'habiten nuna rexón xeográfica, que son mesmes d'un periodu xeolóxicu. Esta depende tanto de factores abióticos como de factores bióticos. Ente éstos sobresalen les rellaciones posibles de competencia o de depredación ente les especies. Los animales suelen ser sensibles a les perturbaciones qu'alterien el so hábitat; por ello, un cambéu na fauna d'un ecosistema indica una alteración n'unu o dellos de los factores d'este.

## Fauna montesa o selvaxe

La fauna estremar en distintos tipos d'alcuerdu al orixe xeográficu d'onde provienen les especies qu'habiten un ecosistema o biotopu. La fauna montesa o selvaxe ye aquella que vive y nun foi adomada.

## Fauna en procesu de doma

La fauna en procesu de doma, ta integrada por aquellos animales monteses, sían autóctonos, exóticos o importaos, criaos zootécnicamente sol dominio del home en zoo criaderos so condiciones de cautiverio o semicautiverio, qu'al traviés de les xeneraciones van perdiendo'l so calter de xabaces pa convertise en domésticos y ser esplotaos con iguales fines qu'estos postreros. Atopar nesti grupu poblaciones de coipo o llondra criolla, chinchilla, foín platiáu, visón, etc. Debíu al fechu de qu'entá nun pueden ser consideraes especies doméstiques, tienen que ser encuadraes pa la so xestión como variedaes de poblaciones monteses remanaes por aciu la zoocría y, poro, remanaes como especies monteses d'una determinada zona xeográfica.

## Ver tamién
* Especie nativa
* Especie introducida
* Especie invasora

## Referencies

## Enllaces esternos
Marcelo Rebelo de Sousa

Presidente de la República dende'l 9 de marzu de 2016.

## Biografía
Nacíu'l 12 d'avientu de 1948 en Lisboa, ye fíu de Baltazar Rebelo de Sousa, antiguu gobernador colonial de Mozambique y ministru salazarista. Entró a estudiar Derechu na Universidá de Lisboa en 1966. Rebelo de Sousa, qu'ingresó nel Partíu Socialdemócrata en 1974, foi diputáu de l'Asamblea constituyente (1975-1976). Nel VIII Gobiernu Constitucional, presidíu por Francisco Pinto Balsemão, exerció primero de Secretariu d'Estáu de la Presidencia del Conseyu de Ministros dende'l so nomamientu'l 4 de setiembre de 1981, pa darréu ser nomáu ministru d'Asuntos Parllamentarios en xunu de 1982.

Tres la resultancia de les eleiciones llexislatives de 1983 formó parte del sector del PSD contrariu a algamar un pactu de coalición col Partíu Socialista. N'avientu de 1989 la so candidatura a la Cámara Municipal de Lisboa foi ganada pola candidatura del socialista Jorge Sampaio.

Lideró'l PSD dende 1996 hasta 1999, cuando anque percanció'l sofitu internu del partíu pa conformar un gobiernu de coalición col CDS-PP de Paulo Portas sol nome d'Alternativa Democrática, arrenunció al cargu, soterrándose'l proyeutu y asocediéndo-y José Manuel Durão Barroso.

Foi candidatu nes eleiciones presidenciales de Portugal de 2016, comicios que ganó na primer vuelta con mayoría absoluta. Tomó posesión del so cargu'l 9 de marzu del mesmu añu, convirtiéndose nel séptimu presidente de la República dende la Revolución de los Claveles.

## Bibliografía
* 
* 
* 

## Referencies
Premios Primetime Emmy

Los premios **Primetime Emmy** son unu de los Premios Emmy presentaos pola Academia d'Artes y Ciencies de la Televisión en reconocencia a la excelencia na programación televisiva d'Estaos Xuníos n'horariu primetime. Apurríos per primer vegada en 1949, yeren conocíos a cencielles como los "Premios Emmy" hasta la primer ceremonia de los premios Daytime Emmy nos años 70. La pallabra *primetime* amestar pa estremalos.

Xeneralmente, la ceremonia ye celebrada a mediaos de setiembre, el domingu antes del empiezu de la temporada televisiva de seronda. Les cadenes ABC, CBS, NBC y Fox rotan pa emitir los premios per televisión cada añu.

## Categoríes
Los premios Primetime Emmy apurrir según les siguientes categoríes:

### Primetime Emmy a les Artes Creatives
Los Emmy a les Artes Creatives son apurríos según les siguientes categoríes (dalgunes de les cuales son estremaes dependiendo si utilizóse la téunica de *[[monocámara]]* o *[[multicámara]]*):

## Referencies

## Enllaces esternos
* Primetime Emmy Awards  - Sitiu oficial (n'inglés)
* emmys.org - Advanced Primetime Awards Search  - Busca avanzada de premios (n'inglés)
Turner Classic Movies

**Turner Classic Movies** (**TCM**) ye una empresa con cadenes de televisión de pagu d'Estaos Xuníos especializada na emisión de películes de cine del mundu anglófono, especialmente de cine clásicu y cine d'Hollywood grabáu dende los entamos del cine hasta l'actualidá. Pertenez a Turner Broadcasting System, que de la mesma forma parte de la multinacional Time Warner.

## Cadenes especializaes

* TCM (n'España) con cine grabáu dende los entamos de Hollywood y l'emisión de cine independiente de tolos oríxenes.
 
* TCM (en Llatinoamérica) tien un archivu Time Warner de películes y series de televisión dende los años 1930 hasta años 2000, con un resume de la importancia que tienen na actualidá. Emite 24 hores al día ensin cortes publicitarios con una versión adicional en portugués pa Brasil.

A fines del 2009, la señal camudó d'imaxe en dellos conteníos y sutilmente camudó'l so eslogan, de *Classic Hollywood* a *Classic Entertainment*.

## Referencies

## Enllaces esternos
* TCM Estaos Xuníos
* TCM Llatinoamérica
* TCM España
* TCM Brasil
* Cinema Retro Interviews Robert Osborne about TCM's Classic Film Archive
Billboard

***Billboard*** ye una revista selmanal d'Estaos Xuníos y una llista especializada n'información sobre la industria musical. Tamién ye una de les revistes especializaes más antigües del mundu. Caltién delles llistes musicales, reconocíes internacionalmente, nes que s'atopen los cantares y álbumes más populares, clasificaos en delles categoríes. La llista más famosa, «Billboard Hot 100», clasifica les 100 primeros cantares independientemente del xéneru musical al que pertenezan, basándose nes ventes físiques, dixitales y emisiones de radio. El «Billboard 200» ye un llistáu de los 200 álbumes musicales más vendíos d'Estaos Xuníos.

Fundada en 1894, orixinalmente informaba sobre acontecimientos circenses, celebraciones d'antroxu, feries, festivales y parques d'atraiciones, pero la temática musical foi ampliándose hasta tal puntu que, nos años cincuenta, los demás temes fueron separaos y publicaos nuna revista independiente.

## Llistes de ''Billboard''
El 4 de xineru de 1936, *Billboard* publicó'l primera *ranking* musical y el 20 de xunetu de 1940 publicó'l so primer llistáu de popularidá musical («Music Popularity Chart» n'inglés). Dende 1958 foi publicada la llista «Hot 100», combinando ventes de *[[senciellos]]* y la so rotación nes radioemisoras.
*Billboard* publica más de 100 llistes cada selmana, siendo les más populares el Hot 100 (pa cantares), Billboard 200 (pa álbumes) y Social 50 (p'artistes).

## Galería d'imáxenes

Image:Billboard01_FirstIssue.jpg|Primer edición
Image:Billboard03_1896.jpg|Edición de Navidá, 1896
Image:Billboard02_10thAnniv.jpg|Edición del 10º Aniversariu 

## Ver tamién
* Billboard en castellanu
* Categoría:Llistes musicales de ''Billboard''
* Artistes qu'algamaron el númberu unu nel Billboard Hot 100

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de ''Billboard'' (n'inglés)
* Sitiu oficial de Billboard
RKO Pictures

La **RKO (Radio-Keith-Orpheum)** ye una compañía cinematográfica d'Estaos Xuníos, consideráu unu de los ocho *[[Majors (cine)|majors]]* de la dómina dorada de Hollywood. 

Fundada n'ochobre de 1928, productu de la fusión del circuitu de teatru de *Keith-Albee-Orpheum* (KAO) (fundáu en 1882) y los estudios *Film Booking Offices of America* (FBO) de Joseph P. Kennedy (fundáu en 1917) controlaos por *Radio Corporation of America* (RCA) (compañía fundada en 1909).

Primeramente la RKO destacó poles sos producciones musicales, coles grandes estrelles del xéneru del momentu: Fred Astaire y Ginger Rogers. Darréu los actores más destacaos fueron Katharine Hepburn y, finalmente, Robert Mitchum y Cary Grant, unu de los más veteranos fichaxes de la compañía.

Otres personalidaes reseñables fueron Val Lewton, productor de películes de terror de baxu presupuestu y, ensin dulda, Orson Welles, que llanzó dalgunos de los sos grandes ésitos con estos estudios, ente ellos la célebre cinta *[[Citizen Kane]]*. Tamién trabayaron con Alfred Hitchcock en delles películes como la yá mítica *[[Encadenaos (película)|Encadenaos]]*.

Dende la década de 1930 hasta la so absorción en 1953, fueron el distribuidores de les películes d'animación de Disney, dende *[[Blancanieve y los siete nanos (película)|Blancanieve y los siete nanos]]* hasta *[[Peter Pan (1953)|Peter Pan]]*, y tolos curtiumetraxes del universu Mickey Mouse d'esi periodu.

En mayu de 1948 Howard Hughes apoderar d'una participación na direición de RKO Pictures.

En 1953 la compañía cinematográfica foi adquirida pola Paramount Pictures Corporation quien dende esa fecha tienen los derechos de les producciones realizaes. En 2001 Paramount Pictures llanzó a la vienta'l 100&nbsp;% de les películes de la RKO, remasterizadas en DVD (ensin esceición) en más de diez idiomes importantes (ente ellos el castellán y la versión orixinal), a nivel mundial.

Esta empresa méntase y faise referencia na película de cultu *[[Rocky Horror Picture Show]]* en delles escenes (al reproducir el so icónico logotipu) y nel cantar *Science Fiction/Doble Feature*.

## Películes de Disney distribuyíes por RKO
Festival de los 11 premios de Walt Disney (1937).

Blancanieve y los siete nanos (1937).

Pinocho (1940).

Fantasía (1940).

El dragón chiflado (1941).

Dumbo (1941).

Bambi (1942).

Saludos Amigos (1943).

Los Tres Caballeros (1945).

Música maestru (1946).

Cantar del sur (1946).

Fun and Fancy Free (1947).

Tiempu de melodía (1948).

Dientro del mio corazón (1948).

The Adventures of Ichabod and Mr. Toad (1949).

Cenicienta (1950).

La islla de l'ayalga (1950).

Alicia nel país de les maravíes (1951).

The Story of Robin Hood and His Merrie Men (1952).

Peter Pan (1953).

La espada y la rosa (1953).

## Referencies

## Enllaces esternos
Associated Press

**The Associated Press** o **AP** (n'asturianu: *Prensa Acomuñada*) ye una axencia de noticies d'Estaos Xuníos fundada en 1846. Ye una cooperativa propiedá de les sos periódicos, y estaciones de radio y televisión contribuyentes n'Estaos Xuníos, que tanto apurren hestories como utilicen el material escritu pola mesma. Dellos periódicos y estaciones de comunicación fuera d'Estaos Xuníos tán suscritos a la AP —esto significa que paguen por utilizar el material de la AP pero nun son miembros de la cooperativa—.

El serviciu de l'axencia produz en cinco idiomes: inglés, alemán, neerlandés, francés y español.

En 2005, les noticies de AP yeren utilizaes en 1700 periódicos y 5000 estaciones de televisión y de radio. La so llibrería d'imáxenes consiste de más de 10 millones de fotografíes. La AP tien 243 oficines y llega a 121 países, y ye tamién l'axencia de noticies con mayor cantidá d'emplegaos en más de 120 países. Tamién caltién el récor en premios Pulitzer, con un total de 49.

Al colapsar United Press International (UPI), en 1993 como mayor competidor, dexó a la AP como l'únicu serviciu de noticies con sede nos Estaos Xuníos. Los otros rivales que tamién publiquen n'idioma inglés —como l'axencia de noticies española EFE, la británica Reuters y francesa Agence France-Presse— tienen bases fuera de los Estaos Xuníos.

L'espardimientu de noticies per Internet amenaciaba la estructura financiera de la AP. El 18 d'abril de 2005, na so xunta añal, la AP anunció que dende'l 2006, per primer vegada, empezaría a cobrar xebradamente pola publicación de noticies ya imáxenes nes páxines web. Primeramente, el material de la AP podía ser publicáu n'Internet pol comprador ensin cargu extra. Sicasí, la cooperativa depués decidió abandonar el plan y llograr más llectores al llanzar la páxina web asap.

Los emplegaos estauxunidenses, sacante un pequeñu grupu clasificáu como "alministrativu", tán representaos por News Media Guild y Communication Workers of America.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Associated Press
Rotten Tomatoes

**Rotten Tomatoes** ye un sitiu web dedicáu a la revisión, información y noticies de películes. Este sitiu web tien distintes formes pa resumir les opiniones crítiques xenerales sobre estos trabayos.

## Funcionamientu de la crítica na web
Hai delles seiciones de crítiques. Nuna seición voten críticos profesionales, n'otres voten los usuarios y n'otra arrexuntar les dos seiciones de crítiques. Un tomate cola apariencia d'esplotáu ye porque la película ye mala, y si el tomate ye un tomate frescu» ye porque la película ta valorada a favor.

Teóricamente, si un actor fai una interpretación pésima, unu podría llanza-y tomates podres (o otres verdures según dellos costumes); sicasí, si facer bien se-y llancen roses, anque na práutica real esto faiga poques vegaes.

Nesti sitiu web aplícase esta idea al recoyer les opiniones de los espectáculos per mediu d'un recuentu de votos negativos y positivos. Los espectáculos que llogren un porcentaxe de votos positivos inferior al 60% respectu al total clasifíquense como «podres» (*rotten*), ente que los que lo superen clasifíquense como «frescos» (*fresh*).

Cuando les películes lleguen al 75% d'aprobación, reciben el *Certificáu de frescura*, dando asina la bona critica Universal.

N'abril de 2015 llanzóse la versión llatinoamericana sol nome Tomatazos.

## Ver tamién
*Tomatazos

## Referencies

## Enllaces esternos
* Rotten Tomatoes
* Foru de discutiniu
* Llista de críticos reconocíos
Curb Your Enthusiasm

***Curb Your Enthusiasm*** (*El show de Larry David* o a cencielles *Larry David* n'España) ye una serie de televisión d'Estaos Xuníos d'HBO. Ye una sitcom escurrida por Larry David escritor, co-creador y productor executivu de Seinfeld, quien tamién ye'l personaxe principal de *Curb Your Enthusiasm* y el productor, guionista y realizador. La serie tamién ye conocida col nome de *Curb*. Dende'l so estrenu'l 15 d'ochobre de 2000, la serie foi nomada pa más de venti premios Emmy y cinco Golden Globe, ganando la nominación a la meyor comedia en dambos premios. 

N'España ye emitida por TNT y poles cadenes autonómiques.

Les hestories trescurren en Los Angeles y tán basaes na vida de Larry David como un semi-reformáu multimillonariu dempués del so ésitu con Seinfeld. La serie ye frecuentemente señalada como una idea reforzada del conceutu de Seinfeld, "un programa sobre nada".

Curb Your Enthusiasm se filma con cámares portátiles lo que fai que la so producción tea fuera del conceutu tradicional o convencional d'una serie televisiva, inorando'l guión y dando preferencia pa los detalles de la escena ya improvisaciones nos diálogos.

Anque la mayoría de les escenes tán basaes n'acontecimientos de la vida de Larry David, él almite que'l personaxe nun ye una semeya perfecta d'él. Nuna entrevista, Larry afirmó que nel personaxe de la serie nun puede ser él verdaderamente dau a la so "sensibilidá" coles otres persones y los convencionalismos sociales.

La última temporada emitir en 2011, ante lo cual Larry David espresó que tres la crítica collechada col final de Seinfeld, dulda de si ye fayadizu da-y un final determináu a esta serie.

En xunu de 2016 anúnciase'l regresu de la serie cola que va ser novena temporada. 

## Premios y nomamientos

## Ver tamién
* Home Box Office

## Referencies

## Enllaces esternos
* Larry David, páxina oficial de la serie en TNT 
* Páxina de HBO Latin America