Lleis de Manu

Les ***Lleis de Manu*** ye un importante testu sánscritu de la sociedá antigua de la India.

## Nome sánscritu
**Manu-samjitaa* (‘escoyeta de Manu').
***manusaṃhitā*, n'AITS (alfabetu internacional de treslliteración sánscrita).
**मनुसंहिता, n'alfabetu devanágari.

**Maanava-dharma-shaastra* (‘escritura sagrao sobre relixón [proveniente] de Manu').
***mānavadharmaśāstra*, n'alfabetu AITS
**मानवधर्मशास्त्र, en silabariu devanágari.

**Manu-smriti* (‘testu de tradición de Manu).
***manusmṛiti*, n'alfabetu AITS
**मनुस्मृति en silabariu devanágari.

## Datación
Según el testu, eses doctrines fueron dictaes pol sabiu Manu (quien na relixón hinduista ye l'antepasáu común de tola humanidá) a los *[[rishi]]s* que-y pidieren que los allumara. Como tolos testos hinduistes, escarez de datación. Pol tipu d'idioma sánscritu clásicu qu'utiliza, esprender que ye posterior en dellos sieglos al sánscritu védicu (que s'utilizó nel norte de la India hasta'l sieglu VII e. C. aproximao).

Dellos historiadores creen que'l testu foi escritu mientres o dempués del reináu del rei hinduista Púsiamitra Shunga (alredor del sieglu III e. C.), quien escorrió a los budistes y echar de la India. Dempués de la rotura de los imperios Maurya y Shunga, hubo un periodu d'incertidume que llevó a un aumentu del interés en normes sociales ultraconservadoras.
Según Romila Thapar, «La severidá de los *dharma shastras* (escritures sobre relixón) foi ensin dulda un comentariu que surdió de la inseguridá de los ortodoxos ante una era de fluctuaciones».

* Sir William Jones (1746-1794): 1250-500 e.C.
* Friedrich Schlegel (1772-1829): antes del 1000 e.C.
* Monier Monier-Williams (1819-1899): 500 e.C.
* Johaentgen: 350 e.C.
* Burnell: 100 a 500 d. C.
* Thomas J. Hopkins (1971), foi escritu ente'l 200 e. C. y el 100 d. C.
* *[[Encyclopedia Britannica|Encyclopedia Britannica Concise]]*, el testu caltúvose dende'l sieglu I e. C.
*Hermann Kulke y Dietmar Rothermund (1986) foi escritu ente los sieglos II y III d. C.
* Gavin Flood (1996) foi escritu «ente'l sieglu II e. C. y el III d. C.».
* John Keay (2000), la so forma final foi puesta por escritu nel sieglu II d. C.
* Patrick Olivelle (2005): sieglu II o III d. C., según evidencies numismátiques, y la mención de monedes d'oru como pagu de multes.
* Burjor Avari (2007) foi escritu ente'l sieglu II e. C. y el II d. C.

Estos tipos de testos dhármicos son notables tamién porque nun dependieron de l'autoridá de nenguna escuela védica en particular, polo que fueron el puntu de partida d'una tradición independiente que enfatizaba el dharma (deber relixosu) por sigo mesmu y non polos sos orixe refrendaos polos testos *[[Vedes]]*.

### Traducciones
*En 1794, sir William Jones (1746-1794) tradució les lleis de Manu col nome de *The institutes of Manu* (‘los estatutos de Manu'), siendo la primer obra en sánscritu traducida a un idioma européu.
*En 1797, l'alemán Huttner traducir al idioma alemán.
*En 1884 publicar en Londres otra escelente traducción, empezada por A. C. Burnell y completada pol profesor estauxunidense E. W. Hopkins (1857-1932), sol títulu *The ordinances of Manu* (‘les ordenances de Manu').
*En 1886 apaeció la competente versión de Johann Georg Bühler, con una llarga introducción (como'l volume 25 de los *Llibros sagraos d'Oriente*).
*En 1893 el profesor Georges Strehly publicó en París una elegante traducción francesa, *-yos lois de Manou*, qu'integraba unu de los volúmenes de los *Annales du [[Musée Guimet]]*.
*En 1912 l'español José Alemany y Bolufer (1866-1934) traducir de la versión en francés (anque diz «traducíu del sánscritu»), col nome de *Mánava Dharma Zástra, o llibru de les lleis de Manu*.
*En 1924 l'español V. García Calderón traducir de la versión en francés.

## Conteníu
Les lleis de Manu son unu de los 18 *smritis* [‘recordáu', testu tradicional] del *[[Dharmashastra]]*. Nun ye parte de la lliteratura *[[shruti]]* [‘escucháu', testu reveláu polos dioses]. Contién 2031 (o 2648) versos, partíos en 18 capítulos, que presenten regles y códigos de conducta que teníen de ser aplicaos polos individuos y la sociedá. Dalgunes d'eses lleis codifican el sistema de cuatro castes y les etapes de la vida de los «nacíos dos vegaes» (miembros de los trés castes cimeros).

*El primer capítulu rellata la creación del mundu (por aciu una serie de emanaciones de la Deidá autoexistente, Swaiambhu), el míticu orixe del propiu testu, y les grandes ventayes espirituales que pueden llograse si estúdiase'l so conteníu.
*Los capítulos dos a seis rellaten la manera de vida y la regulación de la conducta apropiada de los «nacíos dos vegaes» (los miembros de los trés castes cimeros, que fueron empecipiaos na relixón por aciu la invistidura col gordón sagráu).
**Primero descríbese'l periodu d'estudiante *[[brahmachari]]* (un tiempu de disciplina ascética dedicada al estudiu de los *[[Vedás]]* so un maestru brahmán).
**Depués esplíquense les principales obligaciones del *[[grihastha|grijasta]]* (que vive nel llar), cómo escoyer una esposa, el matrimoniu, el caltenimientu del fueu sagrao, los sacrificios a los dioses, les fiestes pa los familiares finaos, l'exerciciu de la hospitalidá. Tamién les numberoses restricciones, regulando la so conducta diaria, son aldericaes en detalle especialmente no relativo a la so ropa, comida, rellaciones sexuales, y llimpieza ceremonial.
**Dempués d'esto vien la descripción del tipu de vida esixida a aquellos qu'escueyen pasar los sos años de declinación como ermitaños y asceta.
*El séptimu capítulu da cuenta de la dignidá divina y de les diverses obligaciones y responsabilidaes de los reis, ufiertando en xunto un altu ideal del oficiu real.
*El capítulu octavu trata del procedimientu nos pleitos civil y criminal y del castigu apropiáu que tendrán d'enfrentar les distintes clases de criminales.
*Los siguientes dos capítulos faen conocer les costumes y lleis que gobiernen a la muyer, el divorciu, los derechos de propiedá, l'heriedu, y les ocupaciones llegales de cada casta.
*L'oncenu capítulu ocúpase principalmente de los varios tipos de penitencia a que tienen de sometese aquellos que quieren lliberar de les malines consecuencies de les sos males aiciones.
*El docenu capítulu espón la doctrina del *[[karma]]*, arreyando la reencarnación na escala ascendente y descendente, d'alcuerdu a los méritos o deméritos de la vida presente. Los versos de zarru tán dedicaos al esquema panteísta de salvación que conduz a l'absorción na Deidá impersonal Brahman.

### Delles lleis de Manu
*«Piensa bien antes d'actuar, fala acordies cola verdá, mira por ónde camines y penera l'agua qu'has de beber» (6.46).
*«Unu tien de saber que son puros les mosques, les gotes d'agua, les solombres, una vaca, un caballu, los rayos del sol, el polvu, la tierra, l'aire y el fueu» (5.133).
;Carne *«Son
asesinos tantu l'home que dexa (la muerte d'un animal), el que lo mata, el que lo corta en cachos, el que lo viende, el que lo merca, el que cocina la carne, el que la sirve y el que la come» (5.51).
*«El consumu de carne proveniente d'un sacrificiu foi declaráu que ye una regla de los dioses; pero comer carne n'otres ocasiones, considérase una conducta de raksases (caníbales)» (5.31).
*«Un duiya [nacíu dos vegaes] que conoz la llei nun tien de comer carne sacante en conformidá cola llei; si come carne de manera ilícita, dempués de la muerte va ser comíu poles sos víctimes, ensin poder defendese» (5.33).
*«El que come carne de manera ilícita va perecer de muerte esforcia en tantes reencarnaciones como pelos tuviera l'animal matáu» (5.38).
*«Unu puede comer carne cuando foi chiscada con agua mientres se recitaben mantras, tamién cuando un brahmán asina lo desea, o cuando unu ta ocupáu acordies cola llei, o cuando la so vida ta en peligru» (5.27).
*«El que come carne cuando fai un sacrificiu a los dioses o una ufrienda a los antepasaos nun comete pecáu, yá sía que la mercara, que la recibiera como regalu, o qu'él mesmu matara al animal» (5.32).
*«Puede matase y comer un animal al ufiertar l'amiestu de miel [a un güéspede], cuando se fai un sacrificiu a los dioses o cuando se fai una ufrienda a los antepasaos, pero en nenguna otra circunstancia: eso proclama Manu» (5.41).
*«L'home que mientres la ceremonia relixosa rehúsa comer carne de los animales sacrificaos ―cuando ta obligáu a ello por la llei, dempués de la so muerte va renacer como animal mientres ventiún transmigraciones socesives» (5.34).
;Machismu
*«Los díes pares (siendo'l día de lluna nueva'l 1º) concíbense varones, y los díes impares concíbense neñes. Por eso un home que quiera tener fíos homes debe copular a la so esposa los díes pares» (3.48).
*«Un fíu home produzse por cuenta de qu'hai mayor cantidá de secreción masculina. Una fía muyer produzse por cuenta de una mayor cantidá de secreción femenina. Si dambes secreciones fueren iguales, va producise un hermafrodita, o mellizos home y fema. La concepción va fallar si ambos cónyuges son débiles o si xeneren poca cantidá de secreción» (3.49).
*«La muyer tien de ser curiada pol so padre, pol so hermanu, pol so maríu y polos hermanos del so maríu. N'otres pallabres, tienen de fala-y dulcemente y aprovi-y comida, bona ropa y adornos, y asina caltenela contenta. Los homes que quieran consiguir una gran prosperidá y felicidá nunca tienen de faer sufrir a una muyer» (3.55).
*«Manu asignó-y a la muyer cama, asientu, adornos, deseos impuros, rabia, deshonestidad, malicia y mala conducta» (9.17).
*«La muyer nun puede realizar rituales coles Escritures, asina lo diz la llei. La muyer nun tien fuercia nin Escritures, y ye falsa: esa ye una regla fixa» (9.18).
*«Un home de 30 años tien de casase con una neña de 12 años que-y guste. Un home de 24 con una neña de 8 años d'edá» (9.94).
*«Anque'l maríu escareza de virtúes, o busque sexu [n'otres persones] o tea desprovistu de bones cualidaes, la esposa fiel tien d'adoralo constantemente como a un dios» (5.154).
;Castigos
*«La primer vegada que s'afaya a un lladrón tienen de toyése-y dos deos. La segunda vegada, una mano y un pie. Al tercer robu, el lladrón tien de sufrir la muerte» (9.277).
*«Si'l lladrón furtia de nueche, el rei tien de corta-y dambes manes, y empalarlo pol anu con una estaca apuntiada» (9.276).
*«El que ruempe un tanque d'agua tien de ser afogáu hasta morrer, o matáu con dalgún otru castigu mortal. Pero si puede pagar pol dañu, tien de pagar tamién una multa extra» (9.279).
*«L'orfebre qu'actúa deshonestamente ye la más nociva de los escayos: el rei tien de faelo cortar en cachos a cuchiellu» (9.292).

Pueden vese más lleis de Manu en Wikicitas.

## Crítiques y discutiniu
Les lleis de Manu ye la escritura del hinduismu que más foi criticada polos eruditos coloniales británicos, los defensores de los *[[dalit]]* (intocables) y polos historiadores marxistes. Foi quemáu en públicu por dellos d'estos grupos.

L'únicu versu del *Manusmriti* que sofita un sistema de castes non hereditariu sinón «vocacional», ye'l 10.65:

Según l'escritor Madhu Kishwar, antes de la invasión británica'l *Manusmriti* yera unu más de los numberosos testos escuros del hinduismu. Los británicu haber «resucitáu» porque precisaben crear un códigu civil que los hinduistes pudieren aceptar.

Subhash C. Sharma cunta que como l'hinduismu ye una relixón personal ensin un conceutu de canon ríxidu, el *Manusmriti* puede considerase un testu ensin importancia, que nun reflexa la doctrina fundamental de la relixón:

L'hinduismu nun tien una xerarquía entamada de sacerdotes. Nun hai una figura relixosa centralizada, a pesar d'haber tantos acharies y gurúes, cada unu tien una cantidá llindada de siguidores. Esti autor conderga a los invasores británicos por arrobinar la idea de que'l *Manu sámjita* yera'l llibru supremu de lleis de la India, yá que d'esa manera podíen faer risión fácilmente'l *hindu dharma* (la relixón de los hinduistes) y suburdiar a les persones d'orixe indiu.

Sicasí, figures hinduistes prominentes, como Rabindranath Tagore (1861-1941), Swami Vivekananda (1863-1902), Srila Prabhupada (1896-1977), Dayananda Sarasvati y Sarvepalli Radhakrishnan sostuvieron qu'esti testu ye auténticu y una fonte d'información válida avera del *dharma*.

Tamién foi apreciáu por figures occidentales como Annie Besant (1847-1933) y Piotr Uspenski (1878-1947).

Nel primer volume de *La voluntá de poder*, Nietzsche escribió: «Cerrái la *Biblia* y abríi el *Manu smriti* pa conocer la realidá»

Tamién ye mentáu de volao en *L'Anticristu*:

Y en *[[El tapecer de los ídolos]]*, escribió:

## Referencies

## Ver tamién
*Dharma shastra (llibros de lleis de la India).
*Usura na antigua India
*Códigu d'Hammurabi

## Enllaces esternos

**Testu francés, con introducción y anotaciones nesti idioma, nel sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).