Hoodia gordonii

***Hoodia gordonii*** - **ǁhoba** (kǁʰɔbɑ) n'idioma khoe, y ** Ghaap** en Afrikaans - ye una planta melecinal perteneciente a la subfamilia de les Asclepiadácees nativa del sur d'África. Ye bien común nel desiertu del Kalahari, onde les elevaes temperatures (alredor de los 45&nbsp;°C) dexen el so floriamientu. N'otres llatitúes crez con dificultá, de fechu nun tolera temperatures ivernices inferiores a los 15&nbsp;°C.

## Descripción
Ye una planta ensundiosa espinosa d'unos 50-75 cm d'altor, con apariencia de cactus. Los tarmos son angulosos con fileres regulares d'escayos pardos.
Les flores, de 8-10 cm de diámetru, tienen una corola con 5 lóbulos soldaos de color púrpura claru. El frutu esta constituyíu por 2 folículos en forma de V, d'unos 12 cm de llargu.

## Usu melecinal
Nel sur d'África (especialmente en Namibia, Botsuana y Sudáfrica) viven un conxuntu de tribus, que constitúin la población San, conocida dende siempres como bosquimanos. 
 
La población San ye una perantigua comunidá; tán consideraos como los primeros habitantes de la tierra y son conocíos pola so capacidá de sobrevivencia n'ambientes contrarios. Dende siempres vivieron de la caza y la recoyida. La recoyida desenvuélvese de cutiu nes rexones desérticas del Kalahari onde, a pesar de la aridez, crecen munches plantes bien nutritives, que la población San utilicen pa la so alimentación. Pa encarar llargues y cansaes batíes de caza nel desiertu ensin sentir la sensación de fame, la población San tradicionalmente integra la so escasa alimentación disponible con pequeños fragmentos del cactus Hoodia ordonii. Ello ye que la *Hoodia*, tien la facultá d'amenorgar temporalmente'l mambís. 

Investigaciones científiques suxeren que la *Hoodia* actúa copiando l'efeutu de la glucosa sobre les célules nervioses del celebru, apurriendo una sensación d'enfastiu y amenorgando d'esta forma'l mambís. Ye una planta tan útil. 

Estes carauterístiques faen de la *Hoodia* un ingrediente ideal pa un productu que s'acomuñar a un réxime dietéticu hipocalóricu dedicáu al control de pesu.

En 1977, el :en:Council for Scientific and Industrial Research (CSIR) sudafricano, aislla l'ingrediente en *Hoodia*, el glicósido conocíu por P57, responsable polos sos efeutos supresores del mambís, y se patenta en 1996. Depués el CSIR dexa una llicencia a "Phytopharm" del Reinu Xuníu, y collaboren cola Cía. farmacéutica Pfizer p'aisllar los ingredientes activos d'estractos, y depués pa sintetizalos como supresor del mambís. Pfizer llibera los derechos del ingrediente primariu en 2002. Paul Hutson, profesor acomuñáu de la Universidá de Wisconsin-Madison, Escuela de Farmacia, dixo al *Wisconsin State Journal*, "Que Pfizer llanzara daqué que trate la obesidá suxerme que consideraron que nun tenía sentíu'l so usu oral.". Pfizer afitó que'l desenvolvimientu del **P57**, l'activu de *Hoodia*, foi suspendíu por cuenta de dificultaes de sintetizalo.

En 2002, CSIR oficialmente reconoz a los bosquimanos los derechos sobre *Hoodia*, llogrando asina que participen de los "royalties" de *Hoodia*. *Hoodia gordonii* ye una planta protexida que puede solo ser collechada por individuos y por poques compañíes que pagaron por una llicencia. 

### Estudios científicos
Nun se concluyó que *Hoodia* actúe como un anoréxicu. Nun se publicaron nengún ensayu clínicu con referato y doble ciegu n'humanos pa investigar la seguridá y efeutividá de *Hoodia gordonii* en forma d'estruyíos como un suplementu dietéticu. 

Un estudiu científicu publicóse, onde l'estractu inyectóse direutamente en celebros d'aguarones. L'autor del estudiu sobre aguarones dixo que P57 ye fácilmente degradáu nel fégadu, polo que ye difícil atopar lo suficiente como p'asegurar que fizo efeutu. MacLean dixo con procuru que los suplementos corrientemente disponibles podríen ser desaparentes, afirmando "Pregunto si hai realmente abondu del activu pa funcionar."

Richard M. Goldfarb, MD, doctor y direutor médicu d'investigación clínica del Condáu de Bucks, Pennsylvania, en Morrisville, Pennsylvania, condució un estudiu preliminar d'eficacia de *Hoodia gordonii* en xente; atopó efeutividá. Sicasí la muestra n'estudiu foi bien pequeña: siete persones. Yeren siete con sobrepesu, dende 88 a 157 kg; perdiendo, en permediu, 3,3 % del so pesu corporal. La media de perda nos 28 díes d'estudiu foi de 4,5 kg El so reporte de *Hoodia* foi financiáu por un manufacturador de la sp., y nun foi publicáu en nengún journal con referato.

Otros espertos médicos en perda de pesu permanecen escépticos y nun encamienten *Hoodia* a los sos pacientes gruesos. Adrienne Youdim, MD, direutor médicu del Programa Comprensivu de Perda de Pesu, en "Cedars-Sinai Medical Center" y Michael Steelman, MD, de la "American Society Bariatric Physicians" dicen "Nun hai datos en publicaciones científiques pa soportar el so usu."

### Autenticación
Como *Hoodia gordonii* ye una especie amenazada cola estinción, si non se monitorea el mercáu internacional, ta llistada en CITES (Convención de Mercáu Internacional d'Especies Amenaciaes de la Fauna y Flora Silvesres) y ye illegal esportar d'África ensin certificación de CITES. 

N'EE.XX., el Serviciu Federal de Pesca y Vida Montesa (FWS), del USDA regulen la importación y reexportación d'especies como *Hoodia gordonii*. Les lleis d'EE.XX. axusten que non solo tienen de tener el "Certificáu CITES" acompañando l'embarque de *Hoodia gordonii*, sinón tamién l'importador tien de tener un permisu del USDA pa importar plantes terrestres. Pa reexportar *H. gordonii*, tien de llograse'l "Certificáu CITES de reexportación".

Amás de copia de los "permisos CITES & USDA", del manufacturador de productos *"Hoodia"*, tendría de tener un reporte d'un "Llaboratoriu independiente de pruebes", p'acotar con un analís del productu en cuestión, testificando que autentican la presencia de *Hoodia gordonii*.

Los métodos primarios de prueba pa autenticar *Hoodia gordonii*, son:

* *HPTLC*
* *HPLC*
* *Microscopy /DPI*
* *P57*

En 2007, hai cuatro laboratorios independientes calificaos pa verificar *Hoodia gordonii* en productos de consumu:
* Advanced Laboratories, Inc. en Smithfield, Carolina del Norte
* Alkemist Pharmaceuticals
* Chromadex Labs de Costa Mesa, California
* Universidá de Mississippi. 

L'Asociación Americana de Productos Herbales (AHPA) trabaya n'estándares de *Hoodia', pensando tar llistos pa la industria a fines de 2007, en respuesta al escrutiniu del "Federal Trade Commission" de la industria de *Hoodia *, pa contemplar los productos con [[fraude]] de *Hoodia*, comercializaos.

=== Cobertoria nos medios de comunicación ===
La [[BBC]] empezó adiscutir la tema de *Hoodia gordonii* en 2003. El [[21 de payares]] de [[2004]], *60 Minutes* punxo un reporte d'efeutividá de *Hoodia gordonii* como anorexígeno. 

Primero que l'especial de "CBS *60 Minutes*" del [[21 de payares]] de [[2004]] onde'l reporteru Leslie Stahl abrió cola hestoria n'América sobre *Hoodia gordonii*, había un total de tres productos *Hoodia* nel mercáu d'EE.XX., onde *Hoodia gordonii* fuera vendíu por granxeros africanos a [[dólar|US$]] 13/kg. En 2007, hai 300 productos vendíos mundialmente como "auténtica *Hoodia gordonii*" con un preciu de US$ 250/kg en permediu.

La cobertoria de medios y el pesáu [[marketing]] de les Cías. de suplementos dietarios, crearon una demanda pa les plantes de *Hoodia*, que tán siendo asitiaes nun estatus de proteición per dellos países como [[Namibia]]. Munchos productos que contendríen *Hoodia* son un fraude. Una revisión de los estruyíos de *Hoodia* por bioquímicos farmacéuticos atoparon que siquier la metá de los productos como conteniendo *Hoodia* yeren fraudulentos.

En marzu de 2006, *Consumer Reports* investiga a los "[[suplementu dietéticu]]" y conclúi, "Esta droga antipeso escarez d'evidencia clínica como pa encamentalo."

=== Marketing ===

La falta d'[[evidencia científica]] o aprobaciones regulatorias nun detuvieron a les compañíes de supplementos a faer marketing de la *Hoodia gordonii*, amestando que se consigue una menor [[presión sanguínea]] y amenorga el mambís. El productu de "Goen Technologies Corporation" [[TrimSpa]] fai marketing de *Hoodia gordonii* so la marca rexistrada *"X32"* con una celebridá como [[Anna Nicole Smith]], anque la FDA notificó que Trimspa nun demuestra efeutividá con nengún estudiu seriu. [[:en:Health Canada]] nun aprobó nengún productu *Hoodia* pa la venta. Goen Technologies foi demandada pol Estáu de [[Nueva Jersey]] por engañar a los consumidores. La marca *Trimspa* ye suxetu de pleitu en [[California]] que reclama que nun contién nada del activu de *Hoodia*.

N'avientu de 2004, [[Unilever]] entró nun alcuerdu con [[Phytopharm]] pa faer marketing con *Hoodia gordonii*, comercialmente na forma de [[batíu]] de lleche, y barres dietétiques, anque a abril de 2007 nengún productu foi entá controláu con consumidores del mercáu.

El [[17 de febreru]] de [[2006]], una [[marca rexistrada]] foi presentada por un individuu d'[[Estaos Xuníos]] pa un batíu de proteína de *Hoodia gordonii*, como "Batíu Hoodia", espandiendo los suplementos de *Hoodia gordonii* nel mercáu de suplementos d'EE.XX., yá que solo había productos en cápsules.

Ente marzu y xunu de 2006, millones de [[spam]]s y mensaxes a foros unviaron sobre *Hoodia', ostensiblemente ufiertando estractos de *Hoodia* pa baxar de pesu. La "Federal Trade Commission" tomó cartes nel asuntu ente un fraude acomuñáu con *Hoodia*; y el númberu de spams continua xubiendo.

El 1 de xunetu de 2006, foi reportáu nel show *Extra (TV series)* qu'una compañía taba en marketing de *Hoodia* ameyoráu con piruletes (paletes, chupetines) llamaos PowerPops.

N'abril de 2007, los productos de *Hoodia gordonii* comercializar nuna variedá de formatos qu'inclúin: cápsules, tabletas, tinturas líquides, producots de café y de té, zusmios, batíos de proteína, y entá barritas de fruta dietéticu.

Hai munchos autodenominaos websites de "investigadores del consumidor", afirmando la bondá de los sos productos en reviews y en testimoniales. La llexitimidá y seguridá de tales datos en websites ye desconocida.

## Taxonomía
*Hoodia gordonii* describióse por (Masson) Sweet ex Decne. y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 8: 665. 1844. 
;Sinonimia:
**Scytanthus gordonii* (Masson) Hook. 
**Stapelia gordonii* Masson 
## Ver tamién

* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apocynacees

## Referencies

## Enllaces esternos

* karoohoodia - ''Hoodia gordonii'' Photo Album 
* ''Hoodia gordonni'' en Plants & Fungi: ''Hoodia gordonii'' - Species profile from Kew - Royal Botanic Garden
* FTC site warning of misleading diet ads 
* Hoodia: Lots of Hoopla, Little Science
* MSN artículu de ''Hoodia'' 
* CNN report de ''Hoodia''
* [?