Esturianos

**Esturianos** (n'español *Asturianos*) ye un conceyu y llocalidá española de la provincia Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

## Xeografía
Atópase allugáu na contorna de Senabria, al noroeste de la provincia. Nel so términu municipal atópense les llocalidaes d'Esturianos, Cerezal, Entrepeñas, Lagarejos, Rioconejos y Villar de los Pisones. La cercanía d'esti pueblu al llagu de Sanabria, foi'l principal motivu del so notable desarrollu turísticu y urbanísticu de los últimos años.

Forma parte del Camín de Santiago Senabrés. Asturianos atopar nuna parte d'esti itinerariu que se caracteriza por tar asitiáu ente carbayeres y montículos. Más apocayá coincidente con unu de los tramos de la carretera que xune Benavente y Ourense (N-525).

## Historia

Créese habitáu con anterioridá a la llegada de los romanos, posiblemente nuna paraxa cercana denomináu «cuetu del Castru». El so topónimu actual, Asturianos, conduznos a los tiempos de Reconquistar, cuando foi fundáu, repoblándose con xentes procedentes d'Asturies. Sicasí, la mención más antigua que se caltién d'Asturianos data del sieglu XII, nel reináu d'Alfonsu VII de Lleón, cuando apaez mentáu como una de les villes donaes al Monesteriu de San Martín de Castañeda. Non muncho tiempu dempués, esfrutó del privilexu *"De Pechar y de Servicios Reales"*.

N'Asturianos recibió'l rei Fernando'l Católicu l'avisu de la llegada del so xenru don Felipe'l Formosu, alcuentru que se celebraría darréu en Remesal y que foi preparatorio de lo que darréu se sentenció cola Concordia de Villafáfila.

Mientres tola Edá Moderna, Asturianos foi una de les llocalidaes que s'integraba na provincia de les Tierres del Conde de Benavente, formando parte de la receptoría de Sanabria. Sicasí, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, Asturianos pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, magar esta postrera escarecía de cualquier tipu de competencia o órganu común a les provincies qu'arrexuntaba, teniendo un meru calter clasificatorio, ensin pretensiones de operatividad alministrativa. Tres la constitución de 1978, y la diversa normativa que la desenvuelve, Asturianos pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Lleón, en tanto conceyu adscritu a la provincia de Zamora.

## Arquiteutura
La so arquiteutura cuidada respuende a les carauterístiques propies de la so contorna y nel que se repara un claru cuidu de nun romper esa harmonía.

D'ente los sos inmuebles destaca la so ilesia, dedicada a la advocación de La nuesa Señora de l'Asunción. Asítiase nes contornes del cascu urbanu y externamente amuesa una monumentalidad destacada, reflexu de la so categoría ya importancia pasada. Nel so interior destaquen tres retablos barrocos apocayá restauraos y pertenecientes a la primer metá del sieglu XVIII. El retablu mayor empezar a construyir n'añu 1652, anque nun se pintó hasta'l 1685, pa darréu ser modificáu nel 1712. La so obra foi atribuyida Jerónimo del Campo, artista de la dómina. Nos llaterales esisten otros dos retablos coetaneos, dedicaos a la Virxe de Guadalupe y la Virxe del Rosariu. Tamién ye gótica la pila bautismal asitiada xunto al altar. Amás, nel so interior pueden reparase diverses imáxenes procedentes de distintes dómines.

Nel conceyu tamién s'atopa la ermita de La nuesa Señora del Carmen. Templu que se caracteriza pol so notable sobriedá esterior. Nel so interior caltienen dellos retablos barrocos del sieglu XVIII. Nel so interior atopa la imaxe de la Virxe del Carmen, patrona d'esta llocalidá y oxetu d'una populosa romería mientres el mes de xunetu.

## Demografía

### Nucleos de población
El conceyu estremar en seis nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2016 según l'INE.

## Economía
Nos últimos años hai esperimentado un importante movimientu turísticu, instensificado especialmente na dómina braniza. Dalgunos de los sos curiosos moren nel monte cercanu al pueblu que cunta con un campu de tiru federáu. Nes sos fasteres pueden contemplase tamién restos d'un antiguu castru. Pero'l motivu principal del so desarrollu urbanísticu ye la so cercanía al llagu de Sanabria. Amás, los numberosos visitantes que s'averen hasta'l pueblu provocaron que nos últimos años creárense diverses cases rurales.

L'actividá agrícola y ganadera sigue siendo l'actividá económica principal d'Esturianos. Pa revitalizar esti sector granible y llimpiar los sos paraxes naturales, la Xunta de Castiella y Lleón declaró d'utilidá pública y d'urxente execución la concentración parcelaria d'esti conceyu. Esta concentración parcelaria afecta a una zona de sensibilidá ecolóxica como ye'l LIC Riberes del ríu Tera y afluentes, polo que'l procesu d'execución ta retrasándose p'afaese a les directrices y prescripciones conteníes na declaración d'impautu ambiental de la citada alministración.

N'Asturianos inda ye posible ver l'alzada del so ganáu bovino en direición a l'agua y camperes de l'Alta Senabria, nes sierres de Porto. La vía pecuaria utilizada ye la cañada El Vidoleo que xune Benavente a l'Alta Senabria. Pa ello pasa por Esturianos, Remesal, Triufé, Castellanos, Sampil, La Ponte, Llanes, Quintana de Senabria, y dende el Valle de Sanabria enfusando nos cayentes montascosos de la Sierra Segundera hasta les mesmes sierres de Porto.

Nos últimos años púnxose en marcha n'Asturianos la bodega "Nieto Rascón". La iniciativa foi considerada por dalgunos como la primer empresa productora y comercializadora de vinu netamente sanabrés.

El pueblu cunta con dellos establecimientos hosteleros, un consultoriu médicu, dellos establecimientos comerciales y una farmacia.

## Fiestes
Asturianos celebra la so festividá patronal el 16 de xunetu, día d'El Carmen, cuntando nos sos prepatarivos con una asociación cultural que lleva'l nome d'esta virxe.

## Asturianos pernomaos
*Consuelo Lorenzo, pintora nacida n'Esturianos.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
*
*Datos económicos y sociales d'Asturianos según Caja España d'Inversiones, Salamanca y Soria, C.A.M.P. (Ficha Municipal - 2011; Fecha de zarru d'entrada de datos: 28/02/2011).