Basiliu IV de Rusia

**Basilio IV de Rusia** (, *Vasili IV Ivánovich Shuiski*, otres transliteración: *Vasily, Vasili*; 22 de setiembre de 1552 – 12 de setiembre de 1612) foi zar de Rusia nel periodu entendíu ente 1606 y 1610, tres l'asesinatu de Dimitri I "El Falsu". Foi destituyíu mientres el Periodu Tumultuoso.

Foi'l **postreru [[zar]] de la dinastía [[Rúrikovich]] nel tronu de [[Zarato rusu|Rusia]]**, siendo descendiente de la caña de Súzdal de los príncipes Shuiski (Shuysky), a diferencia de Teodoro I de Rusia (1557-1598), últimu zar de la caña moscovita de los Rúrikovichi.

## Vida na corte de Rusia
Nacíu Príncipe **Vasili Ivánovich Shúiski** en 1552, y descendiente de los príncipes soberanos de Nizhni Nóvgorod, yera unu de los principales boyardos del Zarato rusu mientres los reinaos de Teodoro I y Borís Godunov. Basilio y el so hermanu pequeñu, Dmitri Shuiski, trabayaron xeneralmente a comuña, enfrentándose a les intrigues de la corte mientres el Periodu Tumultuoso.

Unviáu pola so familia a la corte imperial en Moscú, trabayó so les órdenes de Borís Godunov dende primero que ésti convirtiérase en zar. Foi precisamente Vasili Shúiski quien viaxó a Úglich por orde direuta de Borís Godunov pa investigar sobre les causes de la muerte del zarévich Dmitri Ivánovich, fíu menor d'Iván el Tarrecible, que morriera ellí en misterioses circunstancies con apenes nueve años d'edá. 

Shuiski informó que la muerte del zarévich Dmitri deber a un suicidiu, anque abondaben los rumores de que'l zarévich fuera asesináu por unos falsos monxos o maestros unviaos pol rexente Borís Godunov con esi fin.
Puesto que Godunov aspiraba a asumir el tronu si'l fíu mayor d'Iván el Tarrecible, el débil y apocado zar Teodoro I morría ensin fíos, la única torga pa esi proyeutu sería'l zarévich Dmitri; poro, la muerte d'ésti alimentaba los barruntos contra Godunov. 

Había aristócrates opuestos a Godunov qu'abarruntaben que'l zarévich Dmitri escapó al asesinatu y otru neñu foi muertu nel so llugar, abriendo asina les puertes a l'apaición de múltiples impostores como Dimitri I, Dimitri II y Dimitri III. Sicasí, Shúiski dirixó una serie d'amplies investigaciones ente los habitantes d'Úglich y los familiares de María Nagaya (la madre del zarévich Dmitri), pa concluyir que'l neñu matárase al sufrir un ataque grave d'epilepsia mientres xugaba con un cuchiellu frente a otros neños. 

Tres esti episodiu, Shuiski siguió sirviendo fielmente a Borís Godunov, inclusive dempués que se convirtiera en zar. Sicasí, tres la repentina muerte de Godunov n'abril de 1605 y l'ascensu al tronu del so fíu Teodoro II, Shuiski retratar de les sos propies conclusiones na citada investigación pa ganase'l favor del pretendiente al tronu, Dimitri I "El Falsu", qu'intentaba faese col cetru faciéndose pasar pol Zarévich muertu. 

Shúiski abandonó a Teodoro Godunov y reconoció al pretendiente como'l "verdaderu" Dimitri, a pesar d'haber determináu catorce años antes el suicidiu del fíu d'Iván el Tarrecible; d'esta miente legitimó l'asesinatu del mozu Teodoro y de la so madre.

Shuiski influyó por qu'otros boyardos aceptaren l'autoridá de Dimitri I "El Falsu", pero llueu alvirtió que'l nuevu zar nun-y otorgaría ventayes nin privilexos nel nuevu réxime, prefiriendo antes a los sos aliaos polacos. Ante ello, Shúiski conspiró viviegamente contra'l falsu Dimitri acusándolo de ser un títere de Polonia-Lituania y poniendo agora en dulda, per segunda vegada, la so calidá de "fíu d'Iván el Tarrecible". Consiguió asina liderar una rebelión en Moscú que remató col asesinatu del zar Dimitri y la matanza de los polacos del so comitiva. Pa xustificar toos estos fechos, Shúiski declaró depués públicamente que'l *verdaderu* Dimitri fuera asesináu y el Zar reinante yera un impostor.

## Reináu y cayida
Tres l'asesinatu del Falsu Dimitri y la matanza de los polacos que taben al so llau en Moscú, los aristócrates d'esa mesma ciudá proclamaron entós Zar a Vasili Shúiski el 19 de mayu de 1606, col nome de Basilio IV de Rusia tres trabayosos discutinios, nes cualos rescampló que los boyardos taben desunidos sobre quién tenía de reinar. Magar la so coronación, Shúiski tuvo de lluchar contra les intrigues d'otros boyardos qu'aspiraben a suplantalo o apoderalo, según cola abierta enemistá de Polonia, qu'esperaba vengase pola matanza de la comitiva de Dimitri. Amás, l'anarquía política del Periodu Tumultuoso fizo que l'autoridá de Shúiski nunca fuera llargamente reconocida en toa Rusia; inclusive na mesma Moscú tenía poca autoridá, y salvar de ser depuestu polos boyardos el fechu de que nun tuvieren a naide qu'asitiar nel so llugar. 

Namái la popularidá y los trunfos bélicos del so heroicu primu, el Príncipe Mijaíl Skopín-Shuiski, quien condució los sos exércitos de rusos y mercenarios estranxeros dende Suecia, caltener nel inestable tronu per unos años, lluchando contra les invasiones de Polonia-Lituania y sulevaciones internes. Les envidies ya intrigues de la familia Shúiski causaron que Mijaíl Skopín-Shuiski morriera envelenáu n'abril de 1610, actu aprobáu por Basilio IV por medrana a que Mijaíl apostára-y el tronu de Rusia sofitándose nes sos victories militares sobre los polacos.

Pocu dempués de la muerte de Mijaíl Skopín-Shuiski, les tropes ruses (que yá entendíen gran cantidá de mercenarios suecos y alemanes) fueron severamente ganaes polos soldaos polacos inferiores en númberu na Batalla de Klúshino el 4 de xunetu de 1610. Ensin líderes hábiles y competentes, les fuercies ruses paecíen incapaces d'oponese a otra masiva invasión polaca que se dirixía ensin oposición escontra Moscú. 

En tan grave situación el 19 de xunetu de 1610, pocos díes dempués de la derrota de Klúshino, Basilio IV foi depuestu polos Siete Boyardos y forzáu a convertise en monxu. Ensin capacidá d'oponer resistencia al ataque polacu, los Siete Boyardos viéronse forzaos a pidir "ayuda militar" a Polonia pa sostener el so réxime, y asina les fuercies polaques ocuparon Moscú en setiembre de 1610. Ellí los invasores dispunxeron que Vasili Shúiski fuera unviáu a Varsovia pol hetman polacu Stanisław Żółkiewski, pa ser amosáu como troféu de guerra al rei Segismundo III Vasa y xura-y la so llealtá. 

Shúiski pasó'l restu de la so vida como prisioneru de los polacos nel castiellu de Gostynin, cerca de Varsovia, hasta que morrió ellí en setiembre de 1612.

## Ver tamién
* Imperiu suecu
* Zares de Rusia
* *[[Borís Godunov (ópera)|Borís Godunov]]*, opera de Modest Músorgski

## Referencies

### Bibliografía
* D. I. Ilovaiski, *El Periodu Aturbolináu del Reinu Moscovita* (rusu), (Moscú, 1894).
* S. I. Platónov, *Sketches of the Great Anarchy in the Realm of Moscow*, (Petrográu, 1899).
* D. V. Tsvyéltev, *Tsar Vasili Shuiski* (rusu), (Varsovia, 1901-1903).
* 

### Referencies

## Enllaces esternos
* Los Ancestros: Zar Vasili IV de Rusia (en rusu)
* de Godunov a Nicolás II, por Saul Zaklad.