Javier Pérez de Cuéllar

**Javier Felipe Ricardo Pérez de Cuéllar y de la Guerra**  foi'l quintu Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes ente xineru de 1982 y avientu de 1991. Ye abogáu y diplomáticu peruanu de carrera. Igualmente, actuó na política del so país. 

## Semblanza
Fíu de Ricardo Pérez de Cuéllar y de Rosa de la Guerra Cevallos, estudió nel Colegio San Agustín de Lima. Una vegada concluyida la secundaria, ingresó a la Pontificia Universidá Católica de Perú pa siguir estudios de Derechu, optando'l títulu profesional na mentada carrera. 

Casáu en primeres nupcias cola ciudadana francesa Yvette Roberts (finada en Lisboa, 2013), de que'l so matrimoniu tuvieron dos fíos, Francisco (nacíu en 1947, en París) y Águeda Cristina (nacida en 1955, en Londres). Tuvo casáu en segundes nupcias cola ciudadana trujillana Marcela Temple Seminariu (finada en Bruxeles, 2013).

## Carrera diplomática

Trabayó nel ministeriu de Rellaciones Esteriores peruanu dende 1940 y nel cuerpu diplomáticu en 1944. 

Participó en misiones nes embaxaes del Reinu Xuníu, Bolivia y Brasil, tornó en 1961 al ministeriu, onde permaneció hasta 1969, sacante dos años nos que foi embaxador en Suiza (1964-1966). 

En 1969, foi nomáu embaxador de Perú na Unión de Repúbliques Socialistes Soviétiques (1969-1971) per primer vegada, nel gobiernu de Juan Velasco, rompiendo'l marcu estrechu de la diplomacia peruana hasta entós.

En 1979, foi nomáu subsecretariu de la ONX y, n'avientu de 1981, foi escoyíu Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes. En siendo reelixíu como secretariu xeneral en 1986, utilizó hábilmente la diplomacia pa llograr el "alto al fueu", que punxo fin a la Guerra Irano-iraquina.

En 1991, axustó'l fin de les hostilidaes na guerra del Golfu Pérsicu. Llogró la lliberación de los rehenes occidentales secuestraos pol grupu islámicu Hezbolá n'El Líbanu, y la paz ente'l gobiernu y la guerrilla d'El Salvador. 

En 2002, asumió'l cargu d'Embaxador de Perú en Francia y ante la Unesco. El 22 de xunetu de 2004, Javier Pérez de Cuéllar presenta l'arrenunciu a esti cargu, la que foi aceptada pa rexir dende'l primeru de payares de 2004, pero depués retardada hasta'l 31 d'avientu de 2004.

## Actuación política

A solicitú de distintos grupos políticos peruanos, aportó a ser candidatu a la presidencia de la República del so país en 1995. Con esti fin, en 1994, fundó'l partíu políticu Unión pol Perú. Nes eleiciones algamó la segunda mayor votación, pero foi reelixíu en primer vuelta l'entós Presidente Alberto Fujimori al llograr el 64% de votos válidos (la llei eleutoral peruana otorga'l trunfu en primer vuelta al candidatu que llogre más del 50% de votos válidos).

Depués de les eleiciones, Pérez de Cuéllar instalar en París.

El 22 de payares, el Presidente Transitoriu, Valentín Paniagua Corazao propúnxo-y a Pérez de Cuéllar ser Presidente del Conseyu de Ministros y nel gobiernu qu'encabezaría hasta 28 de xunetu de 2001. 

Pérez de Cuéllar llegó a Lima'l 24 de xunetu de 2001 y formó con Paniagua el nuevu gabinete de ministros, nel cual alcordóse que l'embaxador tamién asumiría'l cargu de Ministru de Rellaciones Esteriores. 

Juramentó el día 25 de payares del añu 2000 nuna ceremonia realizada en Palaciu de Gobiernu.

Como canciller, encargar de la reinserción de Perú na comunidá internacional ya impulsó la Carta Democrática nel Cume Interamericana de Quebec. De la mesma manera, retomáronse les rellaciones cola Corte Interamericana de Derechos Humanos.

## Docencia académica
Trabayó tamién como profesor de derechu Internacional na Academia Diplomática de Perú y como Profesor de Rellaciones Internacionales na Academia de Guerra Aérea de Perú.

## Obres escrites

* *Manual de Derechu Diplomáticu (Manual of Diplomatic Law)*, 1964, correxida y aumentada darréu.
* *Pelegrinaxe pola paz*, editáu orixinalmente n'inglés (Pilgrimage for peace) en Nueva York.
* Seleición de discursos.
* *Los Andagoya*, 2014, novela.

## Condecoraciones y homenaxes

L'Embaxador Javier Pérez de Cuéllar recibió'l *Doctoráu Honoris Causa nes siguientes Universidaes*:

* Pontificia Universidá Católica de Perú
* Universidá de Lima (17 de xunetu de 2004)
* Universidá de Niza
* Universidá Jagiellonian de Cracovia
* Universidá Charles de Praga
* Universidá de Sofía
* Universidá Nacional Mayor de San Marcos en Lima
* Universidá Llibre de Bruxeles
* Universidá Carleton d'Ottawa, Canadá
* Universidá de París (La Sorbona)
* Universidá de Visva-Bharati en Bengala Occidental, India
* Universidá de Michigan
* Universidá de Osnabrück, Alemaña
* Universidá de Coimbra en Coimbra, Portugal
* Universidá Nacional de Mongolia en Ulán Bátor
* Universidá Humboldt de Berlín
* Universidá Estatal de Moscú
* Universidá de Malta en Valleta
* Universidá Leyden nos Países Baxos
* Universidá La Salle en Filadelfia
* Universidá Tufts en Medford, Massachusetts
* Universidá Johns Hopkins en Baltimore, Maryland
* Universidá de Cambridge nel Reinu Xuníu, *
Universidá Teunolóxica de Perú
* Universidá de Valladolid n'España, ente otres.

A lo llargo de la so carrera, Javier Pérez de Cuéllar foi condecoráu por delles decenes de países:

*Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, España
*Caballeru de la Gran Cruz de la Orde de San Miguel y San Jorge, Reinu Xuníu
*Grand Cordon de la Orde Nacional del Cedru, El Líbanu
*Gran Cruz, clase especial de la Orde del Méritu de la República Federal d'Alemaña
*Gran Oficial de la Orde al Méritu de la República italiana
*Gran Cruz de la Orde del Méritu de la República de Polonia
*Gran Cruz de la Orde de la Cruz del Sur
*Gran Cruz de la Orde de la Corona de Carbayu
*Gran Cruz de la Lexón d'Honor

### Principales premios
* *Four Freedom Award*, Ámsterdam, Países Baxos, 18 de xunu de 1992.
* Premiu *Athina Onassis* *man and Mankindo*, Atenes, 5 d'abril de 1991.
* N'ochobre de 1987, recibió'l Premiu Príncipe d'Asturies, por promover la cooperación Iberoamericana.
* En xineru de 1989, recibió'l Premiu Olof Palme d'Entendimientu Internacional y Seguridá Común, de manes del Fondu Conmemorativo Olof Palme.
* En febreru de 1989, recibió'l Premiu Jawaharlal Nehru.
* Man for Peace Award, 1988, Conjuntamente con Peace Foundation, 25 d'ochobre de 1988.
* International Peace Award, 1986, International Association of University Presidents.
* Great World Peace Award, 1984.
* Colibrí d'Oru: Premiu Adultu Mayor Prima AFP, 2013.

## N'años recién

* Nel añu 2000 y por cuenta del so ochentenu aniversariu, recibió na Universidá de Lima un significativu homenaxe onde dictó una charra maxistral sobre rellaciones internacionales. En dicha ocasión, espunxéronse toles sos condecoraciones en vitrines asitiaes nuna sala especial.

* El 22 de xunetu de 2005, sufre un infartu y ye tratáu na unidá de cuidos intensivos nun centru hospitalariu en París, onde-y dieron d'alta'l 30 de xunetu del citáu añu.

* Ostenta'l cargu permanente de *Embaxador de Perú en Misión Especial del Estáu Peruanu*.

* El 19 de xineru de 2010, mientres les celebraciones pol so noventenu aniversariu, les Naciones Xuníes, el Programa de les Naciones Xuníes pal Desenvolvimientu y el Gobiernu de Perú honrar con una estampilla, llibru d'alcordances de personalidaes mundiales, según una medaya conmemorando la ocasión. Coles mesmes, la nueva sede de les Naciones Xuníes en Lima foi denomada "Complexu Javier Pérez de Cuéllar". Al actu d'inauguración del edificiu asistieron 800 invitaos, presidíos pol Presidente Alan García, con discursos per parte del Canciller de la República y otros altos funcionarios tantu de les Naciones Xuníes como del Ministeriu de Rellaciones Esteriores.

* El 9 d'agostu de 2010, n'ocasión d'una ceremonia habida nel Palaciu de Torre Tagle, Javier Pérez de Cuéllar fixo donación a la so Alma Máter de toles condecoraciones recibíes de decenes de países por que sían exhibíes nel Centru Cultural Inca Garcilaso, dependencia de la cancillería peruana. En dicha ocasión mentó que "Nun ye un presente. Ye una retribución. Toi devolviendo lo aprendío en tantos años de servicios al Ministeriu de Rellaciones Esteriores"

* Avera del numberosu intercambiu d'opiniones ente políticos y la prensa de Perú y de Chile, sobre una eventual devolución del Monitor Huáscar a Perú, que nun forma parte de l'axenda billateral pero surde arriendes de la entruga d'un periodista al Ministru de Defensa chilenu Jaime Ravinet, n'ocasión de la so visita a Perú'l 16 d'agostu de 2009, Javier Pérez de Cuéllar cuntó que "como peruanu qué tanto puedo deseyar que devuelvan el Huáscar al nuesu país".

* El 6 de setiembre de 2010, Javier Pérez de Cuéllar informa, por aciu comunicáu públicu, que persones inescrupulosas tomaron el so nome con cuenta de pidir ayuda económica en beneficiu del tratamientu médicu de persones enfermes. Ante esta situación l'embaxador sollertó a la comunidá internacional, dende'l so sitiu web oficial, sobre esta modalidá d'estafa.

## Ver tamién
* Unión pol Perú

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Premiu Príncipe d'Asturies de Cooperación Internacional 1987
* Páxina biográfica de la ONX sobre Javier Pérez de Cuéllar
* Última condecoración
* Javier Pérez de Cuéllar propón incluyir la Declaración de los Derechos Humanos na Carta de les Naciones Xuníes. El Comercio, 11 d'avientu de 2008
* Páxina oficial de Javier Pérez de Cuéllar
* Eintrag „Pérez de Cuéllar, Javier“ En Munzinger Online/Personen - Internationales Biographisches Archiv