Henny Youngman

**Henry "Henny" Youngman**  foi un humorista y violinista d'Estaos Xuníos famosu polos sos "one-liners", agudeces o chistes curtios, d'una única llinia, esplicaos a gran velocidá.

Nuna dómina na que munchos humoristes rellataben anécdotes ellaboraes, los númberos risibles de Youngman consistíen en dicir una simple agudez o chiste curtiu, dacuando con paréntesis nos que tocaba'l violín. Yera conocíu como'l King of the One Liners, un títulu que-y otorgó'l columnista Walter Winchell. Una actuación típica de Youngman duraba solo de quince a venti minutos, pero na mesma utilizaba docenes de chistes esplicaos a gran velocidá.

## Entamos
Nacíu n'Inglaterra, la so familia treslladar al barriu de Brooklyn, Nueva York, siendo él nueva, y criándose nesta ciudá. La so carrera como humorista empezó dempués de trabayar dellos años nuna imprenta, onde compunxo y publicó un gran númberu de “comedy cards”—tarxetes que conteníen chistes d'una sola llinia que vendía nel mesmu comerciu. Les comedy cards fueron afayaes pol humorista profesional Milton Berle, qu'aguiyó a Youngman y empecipió una cercana amistá con él.

## Carrera
Animáu pola so familia a aprender a tocar el violín, los entamos de Youngman nel mundu del espectáculu fueron como músicu d'una orquesta. Asina, lideró una pequeña banda de jazz llamada los "Swanee Syncopaters" y, mientres les actuaciones del grupu, Youngman de cutiu cuntaba chistes al públicu. Una nueche, l'humorista contratáu nun pudo actuar, y el propietariu del club nel que trabayaba pidió a Youngman que lu sustituyera. Youngman tuvo ésitu, empecipiando a partir d'esi momentu una llarga carrera como comediante en vivu. El so estilu humorísticu, xeneralmente inofensivu y atentu, fixo desternillarse de risa al públicu a lo llargo de décades. Les sos primeres actuaciones tuvieron llugar en clubes y en speakeasies, pero la so gran oportunidá llegó cuando actuó en 1937 nel show radiofónicu de Kate Smith.

Na década de 1940 Youngman intentó faese actor y trabayar nel cine, pero nun tuvo ésitu en Hollywood. Por ello volvió a los nightclubs y trabayó firme col so númberu en vivu, faciendo hasta 200 actuaciones al añu. Trabayando col guionista y productor Danny Shapiro, Youngman grabó para National Recording Corporation en 1959 un álbum en direutu d'una actuación nel Celebrity Club de Saint Louis (Missouri).

Cuando la Compañía New York Telephone empecipió'l so serviciu de chistes telefónicos Dial-a-Joke en 1974, más de tres millones de persones llamaron nun mes pa oyer trenta segundos del material de Youngman—un récor pa un comediante.

Youngman nunca se retiró, actuando en locales a lo llargo de tol mundu hasta'l momentu de la so muerte. Anque la so fama llegó a un estatus llexendariu, él nunca se consideró percima de los demás, y nunca refugó actuar nun pequeñu local o nun club desconocíu. 

Youngman fixo numberoses actuaciones en televisión, ente elles un llargu periodu nel show *[[Laugh-In]]*. En 1955 presentó la serie *The Henny and Rocky Show,* xunto al campeón de boxéu Rocky Graziano. Tamién fixo caméos en delles películes, ente elles *[[La lloca hestoria del Mundu]]* y *[[Goodfellas]].* Amás, tuvo un papel importante nel filme de Herschell Gordon Lewis *[[The Gore Gore Girls]]*, un fechu qu'él negaba.

La última actuación nel cine de Youngman enantes de la so muerte tuvo llugar nel filme de Daniel Robert Cohn filme *[[Eyes Beyond Seeing]],* faciendo un caméu como un paciente psiquiátricu qu'afirmaba ser Henny Youngman.

Youngman publicó una autobiografía titulada *Take My Life, Please!*.

## Vida personal
Youngman tuvo casáu con Sadie Cohen, que foi de cutiu centru de los sos chistes, anque na realidá dambos queríense, y Sadie de cutiu acompañaba al so home nes sos xires. El matrimoniu permaneció xuníu cerca de sesenta años, hasta'l fallecimientu de Cohen en 1987 tres una enllargada enfermedá. Tuvieron dos fíos, Gary y Marilyn. Gary trabayó nel cine, empecipiando la so actividá como guionista y direutor.

Cola esceición d'una selmana en finando la so esposa, y un mes hospitalizáu enantes de la so propia muerte, Youngman trabayó casi a diariu mientres 70 años, ensin descansos de nengún tipu. Henny Youngman finó por causa d'una neumonía el 24 de febreru de 1998, a los 91 años d'edá, en Nueva York. Foi soterráu nel Campusantu Mount Carmel de Glendale, Nueva York.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Henny Youngman, King of the One-Liners, Is Dead at 91 After 6 Decades of Laughter
*
*One-liners atribuyíos a Henny Youngman