open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antrostomus carolinensis

El **chotacabras de camín** o **chotacabras de la Carolina** (***Antrostomus carolinensis***) ye una especie d'ave migratoria nocherniega, de la familia *[[Caprimulgidae]]*, que se reproduz nel sureste de Canadá y este d'Estaos Xuníos y envierna dende nel estremu sur d'Estaos Xuníos, Centroamérica, les Antilles, Colombia y Venezuela.

## Hábitat
N'América del Norte vése-y cerca de los banzaos, pandos predresos y montes de pinos. En migrando pel iviernu, vive n'escamplaes dientro del monte secundariu, sebes altes de les sabanes y en cultivos y carbes de los cantos de monte.

## Descripción
Mide ente 28 y 33 cm de llargor y 62 cm de valumbu y pesa 110 g. L'envés ye de color castañu, más escuru nel machu que na fema, con un vermiculado negru y llistes grueses negres na coroniella, la nuca y el llombu. Presenten manches negres y ante nes escapulares y les coberteres alares y barres ablondes y negres nes plumes remeres, más ablondes nel machu que na fema. La cola presenta pintes negres. La cara y la rexón inferior son ocre, con negru motudu na cara y el gargüelu y, barreteado y vermiculado nel pechu y l'abdome. Nel pechu presenta manches de color ante y una faxa blanca amarellentada na parte baxa del gargüelu. Los trés timoneres más esternes del machu exhiben puntes amplies y blanques. El picu ye curtiu, anchu y negru y les pates son corites.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos, principalmente escarabayos, formigues alaes y polilles, qu'atrapa en vuelu peles nueches, abriendo'l picu.

## Reproducción
Nun constrúin niales. La fema ponen los güevos cubiertos ente la foyarasca, nel suelu. Los güevos son de color rosado con manches de de colores marrón y lila; darréu son guaraos pola mesma fema.

## Cantar
Na nueche efectúa una serie de llamaes, que suenen como *chuckw*, con una nota media vibrante ente dos notes más curties, ensin munchos cambeos nel tonu. Ye lentu y de baxa frecuencia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Antrostomus ridgwayi

El **chotacabras tucuchillo** (***Antrostomus ridgwayi***), tamién conocíu como **tapacamino el to-cuchiellu**,ye una especie d'ave caprimulxiforme de la familia Caprimulgidae. Ye nativu del sur de los Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, Hondures y Nicaragua. El so hábitat consiste de monte secu subtropical y tropical y carbes. El so nome científicu foi-y dau n'honor al ornitólogu Robert Ridgway.

## Subespecies
Reconócense dos subespecies :
**Caprimulgus ridgwayi ridgwayi* (Nelson, 1897)
**[[Caprimulgus ridgwayi troglodytes]]* Griscom, 1930

## Sinonimia
**Caprimulgus ridgwayi*

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Antrostomus arizonae

***Antrostomus arizonae***, ye una especie d'ave caprimulgiforme de la familia Caprimulgidae atopada nel suroeste d'Estaos Xuníos y Méxicu.

Esta ave primeramente arrexuntóse col *[[Antrostomus vociferus]]*; sicasí, dambos tipos tienen distintos rangos y vocalizaciones, los güevos tienen distinta coloración y la secuenciación d'ADN amuesa abonda diferenciación pa dixebralos en distintes especies.

## Descripción
Los adultos tienen el plumaxe motudu: les partes cimeres son de color gris, negru y marrón y les partes inferiores de color gris y negru. Tienen el picu curtiu y el gargüelu negru. Los machos tienen una mancha blanca debaxo de les puntes del gargüelu y les plumes esternes de la cola blanques; na fema, estes partes son de color marrón claru.

## Ecoloxía
Habita nos montes del suroeste d'Estaos Xuníos y Méxicu. Aliméntase na nueche, captura inseutos en vuelu, y de normal duermen mientres el día. Añeren nel suelu, en llugares avisiegos ente les fueyes muertes y polo xeneral ponen dos güevos.

## Subespecies
Reconócense cinco subespecies:
* *Antrostomus arizonae arizonae* &ndash; suroeste d'Estaos Xuníos al centru de Méxicu.
* *Antrostomus arizonae setosus* &ndash; este de Méxicu.
* *Antrostomus arizonae oaxacae* &ndash; suroeste de Méxicu.
* *Antrostomus arizonae chiapensis* &ndash; sureste de Méxicu y les tierres altes de Guatemala.
* *Antrostomus arizonae vermiculatus* &ndash; tierres altes d'Hondures y El Salvador.

## Referencies

## Enllaces esternos
Antrostomus badius

El **chotacabras guatemalianu** (***Antrostomus badius***) ye una especie d'ave caprimulxiforme de la familia Caprimulgidae. El so área de distribución inclúi Méxicu, Guatemala, Belize, Nicaragua (dacuando) y posiblemente Hondures. El so hábitat consiste de monte secu subtropical y tropical. Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Antrostomus sericocaudatus

El **chotacabras coladeseda** (***Antrostomus sericocaudatus***), tamién conocíu como **atajacaminos afumáu**, **atajacaminos escuru** o **chotacabra escura**,  ye una especie d'ave caprimulxiforme de la familia Caprimulgidae nativa d'América del Sur.

## Distribución y hábitat
El so hábitat son los montes húmedos subtropicales d'Arxentina, Brasil, Bolivia, Paraguái y Perú.  

## Subespecies
Esisten dos subespecies reconocíes d'esta ave. 
**Caprimulgus sericocaudatus mengeli* Dickerman, 1975 
**Caprimulgus sericocaudatus sericocaudatus* (Cassin, 1849)

## Sinonimia
* *Caprimulgus sericocaudatus*

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Especies, Ficha téunica.
Antrostomus vociferus

***Antrostomus vociferus*** ye una especie d'ave Caprimulxiformes de la familia Caprimulgidae que vive n'América del Norte y Central. El chotacabras suelse oyer, pero ye malo de reparar.

## Descripción
Mide ente 22-27 cm de llargu. Esta ave confundir n'ocasiones Sicasí, la especie nel so conxuntu nun se considera amenaciaes a nivel mundial por cuenta de la so amplia distribución.

## Referencies culturales
Por cuenta de la so etérea cantar, el chotacabras ye la tema de numberoses lleendes y utilízase frecuentemente como un símbolu auditivu de l'América rural. Una lleenda de Nueva Inglaterra diz que'l chotacabras puede sentir l'alma saliendo, y puede prindala. Este ye usáu como trama en rellatu curtiu d'H. P. Lovecraft "L'horror de Dunwich". Esto ta probablemente rellacionáu a una creencia anterior de nativos americanos y polo xeneral del folclor estauxunidensede que'l cantar d'estos páxaros ye un presaxu de muerte.

Esta ave ye mentada nel famosu cantar de Hank Williams titulada "*[[I'm so lonesome I could cry]]*", onde se diz que'l so cantar ye demasiáu murniu como pa dexa-y volar.

## Referencies

## Bibliografía
* Henninger, W.F. (1906): A preliminary list of the birds of Seneca County, Ohio. *[[Wilson Bulletin|Wilson Bull.]]* **18**(2): 47–60. DjVu fulltext  PDF fulltext 
* Massachusetts Whip-poor-will Project (MWP) (2008): Why are They Declining? Retrieved 2008-FEB-14.

## Enllaces esternos

* Whip-poor-will Species Account - Cornell Lab of Ornithology
* Whip-poor-will - ''Caprimulgus vociferus''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Whippoorwill
Anurolimnas castaneiceps

***Anurolimnas castaneiceps*** ye una especie d'ave gruiformes de la familia de les rállidas.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales, tierres baxes y zones primeramente montiegues agora bien degradaes en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. 

## Referencies

## Enllaces esternos
*ebird.org/ - Polluela pituro, Anurolimnas castaneiceps, .
Anurolimnas viridis

La **pituca coronirrufa** (***Anurolimnas viridis***), tamién denomináu **pituca** o **gallineta cabecirrufa**, **burrín castañu** o **de cara gris**, ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae que vive en Sudamérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela. 

El so hábitats naturales son les sabanes tropicales inúndables estacionalmente y los yerbazales húmedos.

## Sinonimia
**Laterallus viridis* (Müller, 1776)

## Referencies

## Enllaces esternos
Apalharpactes mackloti

El **trogón de Sumatra** (***Apalharpactes mackloti***) ye una especie d'ave trogoniforme perteneciente a la familia Trogonidae.

## Distribución xeográfica
Ye endémica de les selves montanas de Sumatra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Antrostomus rufus

***Antrostomus rufus***, Chotacabras coloriáu , ye una especie d'ave de la familia Caprimulgidae que vive en Centru y Sudamérica.

## Distribución
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Santa Llucía, Surinam, Trinidá y Tobagu y Venezuela.

## Sinonimia
**Antrostomus rufus*

## Hábitat
Los sos hábitats naturales son los montes tropicales, tanto húmedos como secos, tamién puede vivir nes arbolees llargamente degradaes y carbes de sabana, principalmente en terrenes ondulaos, hasta los 1.000 m d'altitú.

## Descripción
En promedio mide 28 cm de llargor y pesa 95 g. Ye de color castañu a ablondu opacu, con vermiculaciones y con llistes negres grueses na coroniella, la nuca y el llombu. La fema ye más clara y menos ablonda. La cara y el gargüelu presenten barres y llixos ablondos y negres. Tien una faxa color anteada al traviés de la parte baxa del pechu y el banduyu y, coberteras infracaudales color ocre con barreteado negru. Presenta manches negres con borde color ante, na zona escapular y nes coberteras alares y, barres ablondes y negres nes remeres. Les terciales son color ante, con un xaspiáu negru. La cola ye ablonda con pintes negres. La metá dinferior de los trés plumes timoneres esternes del machu, ye blanca, con cantu acoloratáu. El picu ye curtiu, anchu y negru y les pates abuxaes.

## Referencies
Antrostomus saturatus

El **chotacabras fuliginoso** o **chotacabras aveséu** (***Antrostomus saturatus***)   ye una especie d'ave caprimulxiforme de la familia Caprimulgidae nativa d'América Central.

## Distribución y hábitat
Habita en montes húmedos y zones degradaes de Costa Rica y l'oeste de Panamá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apaloderma aequatoriale

***Apaloderma aequatoriale*** ye una especie d'ave trogoniforme de la familia Trogonidae qu'habita principalmente n'África Central.

## Descripción
El trogón carigualdo mide alredor de 30&nbsp;cm de llargor, incluyida la so llarga cola arrondada. El plumaxe de los machos ye coritu nes partes cimeres, cabeza y pechu. Les sos ales son grises y el so banduyu y lladrales son coloraos. Presenten una carúncula mariella qu'ocupa gran parte de les sos mexelles. El so picu tamién ye mariellu y tien la punta curvada escontra baxo. Les femes son de tonos abuxaos col banduyu y lladrales verdosos y la so carúncula ye muncho más amenorgada.

## Distribución
Atópase nes selves de Camerún, el suroeste de la República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón y el sur de Nixeria.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apaloderma narina

***Apaloderma narina*** ye una especie d'ave trogoniforme d'unos 34&nbsp;cm de llargor, perteneciente a la familia Trogonidae.

## Distribución y hábitat
Ye orixinaria del África subsaḥariana. Onde habiten dende les tierres baxes hasta les tierres altes, valles y montes de ribera, de clima tropical a les rexones templaes. Atópase dende Sierra Lleona a Etiopía , y este d'África hasta l'este y el sur de Sudáfrica.

## Subespecies
* *Apaloderma narina arcanum*
* *Apaloderma narina brachyurum*
* *Apaloderma narina constantia*
* *Apaloderma narina littorale*
* *Apaloderma narina narina*
* *Apaloderma narina rufiventre*

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Species Factsheet
* IUCN Red List
Apaloderma vittatum

***Apaloderma vittatum*** ye una especie d'ave trogoniforme de la familia Trogonidae qu'habita nel África subsaḥariana.

## Descripción

El trogón montano mide alredor de 28&nbsp;cm de llargu, incluyida la so llarga y ancha cola carauterística de los trogones. El so picu y pates son de color mariellu. La cabeza del machu ye corita azulada con iridiscencies broncíneas. Per debaxo del güeyu presenta dos pequeñes carúncules marielles o anaranxaes y percima tien otra mariella o gris. Los sos partes cimeros y parte cimera del pechu son escures con irisdscencias verdes nel llombu y azules o violetes nel pechu y la cola. El restu de les sos partes inferiores son coloraes salvo la parte inferior de la cola que presenta un finu llistáu blancu y negru. La cabeza de la fema ye parda y tien les carúncules más pequeñes. El so gargüelu y pechu son de color canela claro, y no demás paecer al machu. El neñones paecer a les femes pero col banduyu blancu y con llixos blancos nes ales formaes poles puntes de les plumes coberteras y les secundaries interiores.

## Distribución y hábitat

Alcuéntrase tremáu pelos montes del África Subsaḥariana, distribuyíu per Angola, Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Kenia, Malaui, Mozambique, Nixeria, Ruanda, Tanzania, Uganda y Zambia. El so hábitat preferíu son los montes d'altitúes próximes a los 1600 msnm, xeneralmente percima del preferíu pol trogón de Narina, anque dacuando coinciden en dellos llugares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aphantochroa cirrochloris

**Aphantochroa cirrochloris** ye una especie d'ave de la familia Trochilidae, la única del xéneru *[[Aphantochroa]]*. 

## Hábitat y distribución
El so hábitat natural ye'l monte húmedu y los montes primarios bien degradaos tropicales y subtropicales. Ye endémica de Brasil.  Anque la so población nun foi cuantificada, considérase abondo común.  

## Referencies

## Enllaces esternos
Aphrodroma brevirostris

***Aphrodroma brevirostris*** ye una pequeña ave marina de la familia de los petreles o patinos (Procellariidae). 
La especie describióse por enforma tiempu dientro del xéneru *[[Pterodroma]]* enantes de ser dixebrada dientro del so propiu xéneru, *Lugensa*, en 1942. El xéneru nun foi llargamente aceptáu sinón hasta 1985, cuando un estudiu comprobar. La posición dientro de los proceláridos (familia Procellariidae) sigui siendo material d'alderique; cuando foi dixebrada del xéneru *Pterodroma* suxirióse que podría ser un petrel fulmar, ente qu'en 1998 un estudiu asitiala cerca de les pardeles y del xéneru *[[Bulweria]]*. Finalmente, nel añu 2000 Storrs Lovejoy Olson treslladar al xéneru monotípicu ***Aphrodroma***.

La pardela de les Kerguelen añera en colonies d'islles remotes: colonies na islla de Gough nel océanu Atlánticu, y nes islles del Príncipe Eduardo, nes islles Crozet y nes Kerguelen nel océanu Índicu. Los individuos permanecen en colonies, son de vezos nocherniegos y añeren en llurigues o nel suelu húmedu. Les llurigues usualmente atópense a sotaventu. Guaren un únicu güevu por temporada, y el güevu ye guaráu por dambos padres mientres 49&nbsp;díes. La cría ye curiada por 60&nbsp;díes más.

## Referencies
Apus affinis

L**'andarón nanu** (***Appus affinis***), ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive n'África y Asia suroccidental. Dellos especialistes consideren a la raza oriental, l'andarón oriental.

## Descripción

El andarón moru tien pates bien curties; usar solamente pa enferronase a superficies verticales. El so nome científicu provién del griegu απους, *apous*, que significa "ensin pates" yá que nunca se posen voluntariamente en tierra.

Los andarones moros pueden identificase fácilmente pol so pequeñu tamañu. Coles ales estendíes mide apenes trenta y tres centímetros de llargu, en comparanza colos cuarenta y dos centímetros del andarón común. Son dafechu negros sacante poles ancas, de color blancu, al igual que los llaos del so cuerpu. Tienen una cola curtio y cuadrao. El vuelu carauterizar pol so aletéu, igual que los aviones comunes. 

Pasen la mayor parte de les sos vides nel aire, alimentándose de los inseutos qu'atrapen al vuelu colos sos picos. Beben agua mientres el vuelu, pero n'ocasiones pósense sobre cantiles o parés. 

## Hábitat y reproducción

Estes aves críen en zones de cantiles, dende l'este d'África hasta la zona tropical del sur d'Asia, cuantimás na parte occidental d'Indonesia. A diferencia del andarón común, que vive más al norte, munchos andarones moros son sedentarios, pero delles poblaciones son migratories y pasen l'iviernu más al sur de les sos zones de distribución. Allóñense bien de de dicha zona al migrar: columbráronse miembros d'esta especie en distantes zones d'Europa y Asia. 

El andarón moru constrúi los sos niales en furacos n'edificios o n'ocasiones en cantiles, y deposita ente unu y cuatro güevos cada vegada. Cada ave torna al mesmu sitiu añu tres d'añu y reconstrúi el so nial si ye necesariu. Na India atopóse una especie de chinche qu'invade los sos niales, de nome científicu *Cimex hemipterus*.

## Avistamientos n'España
Dende 1981 asocédense los avistamientos d'estes aves en puntos cada vegada más septentrionales de la Península Ibérica. En 2010, la Sociedá Española d'Ornitoloxía informó sobre la observación d'estes aves per octavu añu consecutivu. En xunu de 2015 reparóse un exemplar na ciudá de Guadalajara.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
*Imáxenes del andarón moru en Flickr 
*Datos sobre'l andarón moru en Avibase
*Ficha de Apus affinis na páxina web de la Sociedá Española d'Ornitoloxía
Apus alexandri

***Apus alexandri*** o *Andarón de Cabu Verde * ye una pequeña ave de la familia de los andaróns que solo habita nes islles de Cabu Verde. La so denominación fai honor a Boyd Alexander, un ornitólogu inglés que lideró dos espediciones a les islles nel añu 1897.

## Hábitat
Esisten rexistros de la so presencia en toles islles de Cabu Verde sacante en Santa LLucía de Cabu verde, anque ye probable que solo añere en Santiago, Fogo, Brava, Santu Antão y São Nicolau. Polo xeneral ye una especie común con una población estable y nun-y la considera amenazada.
Puede reparase volando sobre tolos hábitats y caza mientres el so vuelu inseutos, alimentándose en bandaes sobre ribayos y a lo llargo de cantiles y la mariña del mar.

## Descripción
El so cuerpu mide en permediu 13&nbsp;cm de llargor y les sos ales tienen una envargadura de 34 a 35&nbsp;cm. El so plumaxe ye de color gris escuru-amarronáu con una gran mancha pálida nel so gargüelu. Comparáu con otros andarones qu'habiten les islles ye más pequeñu, les sos ales son más curties. El so vuelu ye más débil y más solmenáu. Realiza una llamada bien aguda.

Constrúi'l so nial nun resquiebru nun cantil, nun covarón o nel techu de dalguna construcción. El nial tien forma de platu y ta construyíu con camperes y plumes. Los güevos son de color blancu y la puesta polo xeneral ye de dos güevos.

## Referencies

* Mike Danzenbaker's Cape Verde Swift (''Apus alexandri'') Photo Page

## Bibliografía
* Phil Chantler, Gerald Driessens: *A Guide to the Swifts and Tree Swifts of the World*. Pica Press, Mountfield 2000, ISBN 1-873403-83-6
* Clarke, Tony; Orgill, Chris & Dudley, Tony (2006) *Field Guide to the Birds of the Atlantic Islands*, Christopher Helm, London
* Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998) *Birds of the Western Palearctic: Concise Edition, Vol. 1*, Oxford University Press.

## Enllaces esternos
Aptenodytes patagonicus halli

***Aptenodytes patagonicus halli*** ye una de les dos subespecies en que s'estrema la especie *[[Aptenodytes patagonicus]]*, el más grande pingüín viviente dempués del pingüín emperador (*[[Aptenodytes forsteri]]*). Habita en mares subantárticos, y nidifica n'islles del sector austral del océanu Índicu. 

## Distribución
Esta subespecie reproducir n'islles del sector sur del océanu Índicu.

Les poblaciones reproductives más grandes d'esta subespecie son les siguientes: 
* islles Crozet - con alredor de 455&nbsp;000 pareyes (300&nbsp;000 namái na islla Cochons);
* islles del Príncipe Eduardo - con alredor de 228&nbsp;000 pareyes; 
* islles Kerguelen - con ente 240&nbsp;000 a 280&nbsp;000 pareyes;
* islla Macquarie - con alredor de 70&nbsp;000 pareyes.

Poblaciones menores atopar n'otres islles subantártiques, por casu na islla Marión. Na islla Heard la subespecie fuera esterminada ente l'añu 1929 a 1948, pero foi recolonizada en 1963, llogrando xenerar una población de 5700&nbsp;pareyes en 1989.

Nel iviernu austral entama una migración escontra'l norte en busca d'agües a menor llatitú, que caltienen una temperatura menos frío nesa estación. Exemplares vagantes d'esta subespecie fueron rexistraos nes costes de Sudáfrica, Australia, y Nueva Zelanda.

## Carauterístiques
Tou lo dorsal ye de color gris —inclusive les ales—, color que lu cubre dende la nuca hasta la cola y partes traseres de les plumes de les pates. Tou lo ventral ye ablancazáu, bordiáu y dambos llaos per dos tales llinia negres, que cuasi contauten nel gargüelu, la que presenta, al igual que la parte cimera del so pechu, un color naranxa amarellentáu, el que tamién s'espande en semicírculu na rexón auricular. La cabeza ye negra; nella destaca la so llongura y apuntiáu picu, nel que'l quexal ye parcialmente anaranxada. Les sos pates presenten una membrana interdixital, afecha pa nadar.

Con al respective de la otra subespecie (*[[Aptenodytes patagonicus patagonicus]]*), estrémase tantu nel llargor del picu como na de les ales. 

## Costumes

Aliméntase n'agües peláxiques subantártiques, que arredolen el continente antárticu. La so dieta ta compuesta por krill, peces, calamares, pulpos, peces, moluscos, sepias, y crustáceos. De la mesma, esta ave ye predada por foques leopardo, tiburones, y orques, ente otros. Los sos güevos y críes son depredados por gaviluetes y cágalos.

Nidifican colonialmente n'islles subantártiques. Les críes nacen desnudes, pero a los 10 díes cubrir con un plumón castañu bien nidiu, que tien l'apariencia de pelo.

## Taxonomía
 
Esta subespecie describióse orixinalmente por William Mathews nel añu 1911. Atopóse cierta evidencia de diferencies xenétiques ente les poblaciones de les islles Crozet y Kerguelen. 

## Caltenimientu
La subespecie foi intensamente cazada pa estrayer la so grasa en forma d'aceite. Por esta causa delles colonies sumieron. Igualmente la sobrevivencia de la subespecie nun s'atopa amenazada.

## Ver tamién
* *[[Aptenodytes patagonicus patagonicus]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus balstoni

El **andarón de Madagascar** (***Apus balstoni***)  s'una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae qu'habita en Madagascar y les islles Comores. Dellos taxónomos inda lo consideren una subespecie del andarón d'El Cabu, como *Apus barbatus balstoni*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus barbatus

***Apus barbatus*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive n'África.

## Descripción

El andarón d'El Cabu mide ente 16-18 cm de llargu y ye tan avolumáu como un *[[apus pallidus|andarón pálidu]]*. Ye por entero de color pardu coritu, sacante una pequeña mancha blanca o gris clara nel cazu que nun ye visible a llarga distancia. Tien una cola curtia y ahorquillada, ales curvadas escontra tres que-y dan apariencia d'una media lluna o un bumerán. Esta especie ye bien similar al andarón común (*[[apus apus]]*), pero puede estremase en condiciones de visión óptima pol contraste ente'l so llombu negru y plumes secundaries de les ales más clares. La so estructura más pesada tamién-y apurre una forma de vuelu carauterística, consistente n'aleteos entemecíos con planeos curtios.

## Distribución y hábitat

Reproduzse en ciertes partes d'África dende Liberia, Camerún, República Democrática d'El Congu, Uganda y Kenia al sur de Sudáfrica y en Madagascar. L'hábitat de reproducción ye de monte húmedu, típicamente ente 1.600 - 2.400 m d'altor, y con menos frecuencia a baxes altitúes. Esta especie aliméntase xusto percima de les tierres baxes, y pueden formar bandaes bien grandes, de cutiu con otros andarones gregarios.

La subespecie nominal de Sudáfrica ye migratoria y envierna más al norte. Otres subespecies son sedentaries. De les otres siete subespecies aceptaes, la más estendida ye la del pequeñu y escuru A. b. roehli d'África oriental. Hai otros dos otres races escures, *[[Apus barbatus balstoni|A. b. balstoni]]* y *[[Apus barbatus mayottensis|A. b. mayottensis]]* que tán acutaes a Madagascar y les islles Comores, respeutivamente. Suxirióse que dellos miembros de *balstoni* migren al continental fuera de la dómina de críen, pero esti comportamientu nun foi comprobáu.

## Reproducción

Les aves del África Oriental añeren en buecos d'árboles, ente que les de Sudáfrica facer en cantiles, xeneralmente del interior pero tamién na mariña. El andarón d'El cabu cría en colonies, dacuando formando colonies mistes con andarón real. El so nial ye un concu de yerbes pegaes al sustratu con cuspia. La puesta típica consta d'unu o dos güevos.

## Referencies

## Enllaces esternos

## Bibliografía
* Chantler and Driessens, *Swifts* ISBN 1-873403-83-6
* Sinclair, Hockey and Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
Aptenodytes patagonicus

El **pingüín rei** (***Aptenodytes patagonicus***), ye'l segundu pingüín más grande dempués del pingüín emperador (*[[Aptenodytes forsteri]]*).

Circumpolar nel continente antárticu, onde tán les zones de los vientos del Oeste. Añera na Badea Inútil na Islla Grande de Tierra del Fueu, en Chile y nes islles cercanes a América del Sur (como les Malvines y les Xeorxa del Sur), África (Islles del Príncipe Eduardo y islles Crozet) y Oceanía (islles Kerguelen y islla Macquarie).

La parte cimera del so pechu, al altor del gargüelu, ye de color naranxa amarellentáu, bordiáu per una llinia negra, col llombu tapizáu de color gris, que baxa hasta llegar a lo cabero. El so banduyu ye ablancazáu, y la so cabeza negro y armao d'un picu llargu, apuntiáu y parcialmente anaranxáu. Les sos pates tán afeches pa nadar na agua.

Les críes tán cubiertes por un plumón castañu bien nidiu, que tien l'apariencia de pelo. Viven hasta venti años n'estáu natural. Aliméntase de krill, peces pequeños, etc.

Presenta dos subespecies:
* *[[Aptenodytes patagonicus patagonicus]]*
* *[[Aptenodytes patagonicus halli]]*

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos y semeyes de ''Aptenodytes patagonicus'' n'Internet Bird Collection.
Apus batesi

***Apus batesi*** ye una especie d'andarón de la familia Apodidae.  

## Hábitat y distribución
Puede atopase en Camerún, n'El Congu, la República Democrática d'El Congu, República Centroafricana, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia y Nixeria. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase qu'en determinaos puntos de la so zona de distribución ye bien abondosa y n'otros rara o bien rara. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus bradfieldi

***Apus bradfieldi*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive nel suroeste d'África.

## Distribución
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Namibia y Sudáfrica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus berliozi

El **andarón de Socotora** (***Apus berliozi***)  ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive nel estremu oriental d'África. El so nome científicu fai honor al ornitólogu francés Jacques Berlioz.

## Distribución
Alcuéntrase nes zones costeres de Somalia, Kenia y la islla de Socotora, perteneciente a Yeme.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus caffer

***Apus caffer*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive n'África y la península ibérica.

## Descripción

El andarón cafre mide ente 14 y 15,5&nbsp;cm de llargu, como'l restu de los sos parientes la so cola ye ahorquillada y les sos ales son llargues y apuntaes, y esplegaes dambes tienen forma d'amplia media lluna. Ye de color pardu coritu (anque los exemplares nuevos son más claros), salvo'l so gargüelu y obispillo que son blancos. El picu y les pates son negros. Como'l restu de andarones tien pates curties y sírvenlu pa colgar de superficies verticales.

Tien un aspeutu similar al andarón moru, anque ye más espodáu y escuru la so cola ye más ahorquillada y la zona blanca de la so obispillo ye más amenorgada.

## Taxonomía y etimoloxía
El andarón cafre foi descritu científicamente pol naturalista alemán Martin Lichtenstein en 1823, col nome de *Clypcesus caffer*. Darréu foi treslladáu al xéneru *[[Apus (xéneru)|Apus]]* que fuera creáu en 1777. La etimoloxía del nome del so actual xéneru *Apus* provién del griegu antiguu *apous* (άπους) que significa «ensin pies», n'alusión a los so costumes aérees. Sicasí, el so nome específicu, *caffer*, y el so nome común proceden del términu árabe *kafir* que significa «paganu» y aplicábase a los pueblos de raza negra qu'habitaben el sur d'África, y alude a la distribución de la especie. Nun se reconocen subespecies estremaes.

## Distribución
El andarón cafre cría n'África subsaḥariana, el cordal del Atles y el sur de la península ibérica. Les poblaciones de Marruecos y la península ibérica y África austral tres la dómina de cría migren a les zones tropicales del África subsaḥariana, ente que les qu'habiten nel trópicu namái ciertos realicen desplazamientos ciertos.

## Comportamientu
Son aves eminentemente aérees que nunca se posen nel suelu voluntariamente. Pasen la mayor parte de la so vida volando, cacen inseutos al vuelu, pueden beber en vuelos rasantes, ya inclusive duermen volando, solamente se mientres la dómina de cría p'añerar. 

Esta especie suel apoderase de los niales construyíos polos andarones moros y les golondrines, espulsándolos d'ellos. N'Europa xeneralmente son los niales de les golondrina dáurica, anque al sur d'El Sáḥara tamién parasita a otres como la golondrina colilarga. Una vegada ocupáu'l nial forren el so interior con plumes y cuspia, y ponen unu o dos güevos.

## Referencies

## Bibliografía
* Ramón Sáez-Royuela. 1980. *La guía de Incafo de les Aves de la Península Ibérica*. Ed. Incafo ISBN 84-85389-20-4
**Swifts by Chantler and Driessens*, ISBN 1-873403-83-6

## Enllaces esternos
Apus niansae

***Apus niansae*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive n'África oriental.

## Distribución
Alcuéntrase n'Eritrea, Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán del Sur, Tanzania y Uganda.

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus horus

***Apus horus*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive nel África subsaḥariana. El so nome conmemora a Horus el dios exipciu del Sol.

## Descripción
El andarón horus mide ente 13–15&nbsp;cm de llargu y ye bastante trabáu. El so plumaxe ye cuasi por completu coritu, coles esceiciones del cazu y el obispillo que son blancos. Tien una cola ahorquillada de llargor mediu. Estrémase del andarón moru porque esti tien la cola más cuadrada, menos ahorquillada, y tien el blancu del obispillo más ampliu que'l del horus, sicasí'l andarón cafre tien la cola más ahorquillada y la franxa del obispillo ye más estrecha. El so cantar ye un zumbante *piiiiooo, piiiiooo*.

La subespecie de color más claru *A. h. fuscobrunneus* del suroeste d'Angola tien una pequeña mancha gris nel gargüelu y el obispillo pardu. La subespecie *toulsoni* del noroeste d'Angola y Zimbabue paez una forma escura de la nominal *A. h. horus*, col obispillo escuru y una pequeña mancha nel gargüelu. Les dos especies escures son consideraes por dalgunos como una especie estreme.

## Distribución
Cría nel África subsaḥariana, nun área estenso y continuo dende l'este y sur de Sudáfrica hasta'l sur de Zambia y el centru de Mozambique, y apocayá colonizó la zona de la reserva natural de De Hoop na Provincia Occidental del Cabu. 

Amás alcuéntrase en munches otres rexones subsaḥarianes de forma discontinua, con grandes poblaciones nos montes d'Etiopía y l'área del centru de Kenia hasta Uganda. Esisten dificultaes d'identificación por cuenta de les confuses llendes del área de distribución d'esta especie.

Los exemplares de Sudáfrica son Migración de les aves migratorios, y pasen l'iviernu más al norte. Otres poblaciones son sedentaries escluyendo desplazamientos locales.

## Comportamientu
Los andarones horus cacen inseutos al vuelu en niveles d'altitú medios y hábitats cercanos, pero eviten les grandes ciudaes.

El andarón horus cría nos túneles escavados polos abejarrucos, los pitos terrestres, martines pescadores y dalgunos aviones que xeneralmente s'atopen en turries fluviales arenosos. Esta especie nun ye colonial, pero pola naturaleza de les sos hábitats de cría unes cuantes pareyes pueden añerar xuntes tremaes ente les colonies d'abeyerucos o aviones cinchados. No fondero del túnel constrúi un nial planu compuestu por vexetación y pelo pegaos con cuspia, onde la fema pon de 1 a 4 güevos. Los güevos guarar mientres 28&nbsp;díes y los pollos tarden 6 selmanes en desenvolvese pa poder dexar el nial.

## Referencies

## Bibliografía
* Chantler and Driessens, *Swifts* ISBN 1-873403-83-6
* Sinclair, Hockey and Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1

## Enllaces esternos
Apus pacificus

***Apus pacificus*** ye una especie d'ave apodiforme perteneciente a la familia de los andarones (Apodidae).
Estes aves tienen les pates bien curties qu'utilicen namái pa enferronase a superficies verticales. El nome científicu provién del griegu απους, apous, que significa «ensin pies» yá que nunca se posen voluntariamente nel suelu. Los andarones del Pacíficu pasen la mayor parte de la so vida nel aire, alimentándose de los inseutos que prinden al vuelu colos sos picos.

Construyen los sos niales sobre los cantiles, onde ponen de 2-3 güevos. Suelen volver al mesmu sitiu añu tres d'añu, reconstruyendo'l so nial cuando seya necesariu. Los andarones del Pacíficu son similares en tamañu al andarón común, y son de color negru sacante una pequeña banda blanca na so obispillo. 

## Distribución
La so distribución toma les islles Márxal, Guam, islles Marianes del Norte, Australia, Timor Oriental, Indonesia, Brunéi, Singapur, Malasia, Tailandia, Vietnam, Laos, Myanmar, Bangladex, Bután, Nepal, India, Paquistán, Kazakstán, Uzbequistán, Turkmenistán, Taxiquistán, Kirguistán, Mongolia, Rusia, Corea del Norte, Corea del Sur, Xapón, China, Taiwán y Ḥong Kong. 

Tamién se-y puede atopar, anque seya pocu habitual, n'Emiratos Árabes Xuníos, nes Seixeles, Nueva Zelanda, Micronesia, (Islla Midway, Ḥawai, Alaska) de U.S.A., Suecia e Inglaterra.

## Subespecies
* *[[Apus pacificus cooki]]* (Harington, 1913)
* *[[Apus pacificus kanoi]]* (Yamashina, 1942)
* *[[Apus pacificus leuconyx]]* (Blyth, 1845)
* *[[Apus pacificus pacificus]]* (Latham, 1802)

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus pallidus

L' ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae mesma del sur d'Europa, Oriente mediu y África. 

## Descripción

El andarón pálidu tien un tamañu y aspeutu similar al andarón común (*[[Apus apus]]*) anque como indica'l so nome ye de tonalidá más clara. Ye una ave de llargues ales, cola ahorquillada y pates curties, que mide de picu a cola de 16 a 17 cm y tien un valumbu alar d'ente 42 y 46&nbsp;cm. El so plumaxe ye de color pardu buxu salvu'l so gargüelu que ye ablancazada. Estrémase del andarón común, amás de pol so tonu malo d'apreciar en vuelu, porque la zona ablancazada del so gargüelu ye más estensa y les sos ales son llixeramente menos apuntaes y tienen los sos cantos fronteros daqué más escuros. Como nos demás andarones los xuveniles presenten los cantos de les plumes claros.

## Taxonomía y etimoloxía
El andarón pálidu foi descritu científicamente pol naturalista inglés George Ernest Shelley en 1870, col nome de *Cypselus pallidus*. Darréu foi reagrupáu nel xéneru *[[Apus (xéneru)|Apus]]*, que fuera creáu en 1777. La etimoloxía del nome del so actual xéneru *Apus* provién del griegu antiguu *apous* (άπους) que significa «ensin pies», n'alusión a los so costumes aérees. Sicasí'l so nome específicu procede del llatín, *pallidus*, significa *maciu*, en coincidencia col so nome en castellán. Reconócense trés subespecies:
**Apus pallidus brehmorum* - alcuéntrase alredor de la mayor parte del mar Mediterraneu, les Islles Canaries y Madeira;
**Apus pallidus illyricus* - presente nel noroeste de la península balcánica;
**Apus pallidus pallidus* - ta tremáu pel norte d'África (Mauritania, Níxer, Chad y Exiptu) y tamién por Oriente mediu.

## Distribución y hábitat

La so zona de cría estiéndese alredor del mar Mediterraneu y les rexones costeres d'Oriente mediu, tamién ocupa delles zones tremaes del interior del norte d'África, les Islles Canaries y Madeira. Al terminar la dómina de reproducción migra a África pa pasar l'iviernu nuna amplia franxa al sur d'El Sáḥara, y tamién a les costes del este d'Irán y oeste de Paquistán. 

Frecuenta les zones costeru y montascosu, yá que añera en resquiebros de los cantiles y ribayos, y amás d'en cueves, anque tamién puede atopase alimentándose sobrevolando cualquier hábitat circundante, incluyíes les poblaciones humanes.

## Comportamientu

Como los demás andarones pasa la mayor parte del añu volando ensin posase. Aliméntase atrapando cola so boca inseutos al vuelu, tamién puede atrapar arañes. Tamién ye capaz de beber y dormir en plenu vuelu. La so voz, un berru disilábico, ye bien característicu, un pocu más grave que'l del andarón común y más aspru. Nidifica de mayu a xunu, poniendo de 2 a 3 güevos en cuévanos ensin revistir, en resquiebros de riscos, cueves, amás de teyaos y oquedades de murios y edificios. Realiza una sola niarada por temporada.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Identificación de sexos y edaes  nel Atles d'Identificación de les Aves d'Aragón.
Apus unicolor

***Apus unicolor*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia apodidae. Ye un endemismu macaronésicu que namái nidifica en Madeira y Canaries. La so población cífrase ente 5.000 y 20.000 exemplares. Ye abondo común nes islles más occidentales del archipiélagu canariu, y daqué más raru en Lanzarote y Fuerteventura.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aquila africana

***Aquila africana***, comúnmente conocíu como **águila-azor congolesa** o **águila azor del Congo**,  ye una especie d'ave de presa na familia Accipitridae. Habita los montes húmedos d'África Central. Ye nativu d'Angola, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Togu y Uganda. 

## Sinonimia
**Spizaetus africanus*

## Referencies
Aquila audax

El **águila coraxosa** (***Aquila audax***) ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae nativa d'Australia. Tien un gran valumbu alar, pates por entero con plumes y una inconfundible cola con forma cuneiforme. Pol so porte ye una de les mayores aves de tol mundu.

## Subespecies
Conócense dos subespecies de *Aquila audax*:

* *[[Aquila audax audax]]* - Australia y sur de Nueva Guinea.
* *[[Aquila audax fleayi]]* - Tasmania

## Referencies

## Enllaces esternos
Apus nipalensis

El **andarón oriental**  (***Apus nipalensis***) ye una especie d'ave na familia Apodidae.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Nepal, y el sureste d'Asia. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife Species Factsheet.
Aquila spilogaster

***Aquila spilogaster***, ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae.
Ye un gran ave de presa nativa del África subsaḥariana tropical. Ye una ave de llombes montiegues, realizando un fuerte nial d'hasta 1 m de diámetru na horqueta d'un gran árbol. La puesta ye xeneralmente unu o dos güevos.

Ye un gran águila d'hasta 70 cm de llargor. Les partes cimeres son corites. Y lo demás ye blancu pesadamente enllordiáu de negru. Les plumes remeres son blanques con cantos negros. La cobertoria corporal de plumes son mayormente negra con nucleos blancos.

Los sexos son similares, los pichones son pardos enriba y depués d'adultu pasen a negru. 

Cacen pequeños mamíferos, reptiles, páxaros hasta'l tamañu d'un faisán *[[Francolinus]]*. El reclamu del so cantar ye un gritíu *cliu-cliu-cliu*.

## Notes

## Referencies

* Barlow, Wacher y Disley. *Aves de La Gambia*. ISBN 1-873403-32-1
* Collinson, M. *Splitting headaches? Recent taxonomic changes affecting the British and Western Palaearctic lists'. British Birds (magacín), vol 99 (xunu de 2006), 306-323
* Lerner, H. R. L. y D. P. Mindell. 2005. *Filoxenia d'águiles, Old World vultures, and other Accipitridae based on nuclear and mitochondrial DNA''. Molecular Phylogenetics and Evolution (37) 327–346.

## Enllaces esternos
Aquila verreauxii

.

El **águila cafre** (***Aquila verreauxii***), tamién conocida como **águila negra africana** o **águila de Verreaux**, n'honor al naturista francés Edouard Verreaux, ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae. Trátase d'un ave de presa estendida pol África subsaḥariana y el sur de la península arábiga; nun se conocen subespecies. Suel añerar en zones montascoses, onde s'alimenta principalmente de damanes.

## Distribución

Ye un animal grande. Mide de 75 a 96 cm de llargor y pesa de 3 a 6.2 kg. El valumbu de les sos ales puede algamar los 2,5 m. Xeneralmente son de color negru con una V blanca distintiva nel so llombu. Los xuveniles son de normal más claros, de tonu marrón escuru cola cara negra. El so aspeutu ye bien similar al del águila real.

## Historia natural
Ye altamente territorial y puede ser vistu con frecuencia dientro de la so territoriu xunto a otru individuu del sexu opuesto, que va ser la so pareya pa tola vida. Aliméntase principalmente de damanes, y tamién come, monos, llebres y pequeños antilopes. La fema pon de normal dos güevos de color blancu cremosu, de los que pasaos 45 díes van nacer los pitucos. 

La estensión del so territoriu ta inversamente amestada a la cantidá de preses. Cuando l'alimentu abonda'l so territoriu puede ser d'apenes 10 km², y cuando l'alimentu arralez puede espandir la so área hasta 250 km².

## Referencies

## Enllaces esternos
Aramides axillaris

La **cotara cuellirrufa**  o **rascón pescuezu ablondu**, (***Aramides axillaris***) ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae. Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guyana Francesa, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobagu y Venezuela. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical y Manglares.  
Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aramides cajanea

***Aramides cajanea*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae endémica de Centru y Sudamérica. El so área de distribución estender dende Méxicu a Arxentina, incluyíu Uruguái (sacante Chile).

## Carauterístiques
La cotora chiricote tien colores más escuros que la cotora ipecaá (*[[Aramides ypecaha]]*), siendo una ave de menor tamañu. Despíntase más que *Aramides ypecaha*, presenta cabeza y pescuezu gris a diferencia de *Aramides ypecaha* que tien el pescuezu coloráu na parte posterior. El so pechu ye castañu acoloratáu, non arrosáu como *Aramides ypecaha*, nin gris o plomizu como'l saracura (*[[Aramides saracura]]*). El so banduyu ye negru. La base del picu ye amarellentada, y la punta verdosa. Los sos iris son coloraos y les sos pates rosadas.

## Historia natural
Habita ambientes palustres y selves del noroeste arxentín.

## Subespecies
Presenta un númberu importante de variaciones xeográfiques que dieron pie a la descripción d'ocho subespecies:
* *[[Aramides cajanea albiventris]]* Lawrence, 1868.
* *[[Aramides cajanea cajanea]]* (Statius Muller), 1776.
* *[[Aramides cajanea latens]]* Bangs & Penard, T.Y., 1918.
* *[[Aramides cajanea mexicanus]]* Bangs, 1907.
* *[[Aramides cajanea morrisoni]]* Wetmore, 1946.
* *[[Aramides cajanea pacificus]]* Miller, W & Griscom, 1921.
* *[[Aramides cajanea plumbeicollis]]* Zeledon, 1888.
* *[[Aramides cajanea vanrossemi]]* Dickey, 1929.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aramides calopterus

***Aramides calopterus***  ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae que vive en Sudamérica.

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves húmedes tropicales y ríos de Brasil, Ecuador y Perú.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aramides saracura

***Aramides saracura*** ye una especie d'ave de la familia Rallidae. Apaez n'Arxentina, Brasil y Paraguái.

## Descripción
El saracura mide alredor de 39 cm. Tien la cabeza de color gris alovacio, el llombu de color canela y el pechu oliváceo, les pates son de color coloráu y el picu de color mariellu.

## Hábitat
Los sos hábitats naturales son: Vexetaciónes trupes templaes, montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú, rexones subtropicales o tropicales húmedes d'elevada altitú, en zones pantanoses, manglares, barraqueres y ríos.

## Reproducción
Los niales son construyíos ente les cañes formaes por pequeñes payes. L'añerada ta formada por 4 a 5 güevos blancos con manches marrones. Los pichones son de color negru cola cabeza colorada.

## Alimentación
Aliméntase de yerbes, granes, canesbes, inseutos, culiebres pequeñes d'agua, pequeños pexes y crustáceos.

## Referencies
Aquila nipalensis

***Aquila nipalensis*** ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae qu'habita n'Eurasia, dende Rumanía hasta Mongolia. Especie migratoria, envierna n'África y la India. Mide de 62 a 74 cm de llargu, y tien un valumbu d'ente 165 y 190 cm.

## Subespecies
Conócense dos subespecies de *Aquila nipalensis*:

* *[[Aquila nipalensis orientalis]]* - Eurasia central; invernante hasta Oriente Mediu, Arabia y sur d'África.
* *[[Aquila nipalensis nipalensis]]* - de los montes Altai hasta Tíbet y Manchuria; invernante dende la India hasta'l sureste de China.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aquila rapax

El **águila rapaz** (***Aquila rapax***) ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae que se distribúi pola mayor parte d'África y nel subcontinente indiu. La so población envalórase ente 100.000 y 1.000.000 d'exemplares. Nun ye migratoria. Antes considerábase la mesma especie que l'águila esteparia (*[[Aquila nipalensis]]*).

## Subespecies
Conócense trés subespecies de *Aquila rapax*:

* *[[Aquila rapax belisarius]]* - Marruecos y Arxelia; sur d'Arabia y oeste d'África hasta'l norte de Kenia.
* *[[Aquila rapax rapax]]* - del sur de Kenia y Zaire hasta Angola, Namibia y Sudáfrica.
* *[[Aquila rapax vindhiana]]* - Paquistán, India y sur de Nepal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aramides ypecaha

***Aramides ypecaha*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae qu'habita en Sudamérica, nes marismes de Bolivia, sureste de Brasil, Paraguái, Uruguái y nordés d'Arxentina. Ye bastante confiada, sale al escampleru. Presenta un berru de llamada que fai alusión al so nome onomatopéyicu: "ipeacaá-ipecaá". Nun se conocen subespecies.

## Carauterístiques
Presenta la parte doral del pescuezu color castañu o acoloratáu, lo que lo estrema de *[[Aramides cajanea]]* que lo tien gris; envés marrón castañal, el pescuezu y pechu abuxáu ventralmente. Banduyu color canela arrosáu, a diferencia de *Aramides cajanea* que tien pechu castañu acoloratáu. Base del picu naranxa, zona de la narina mariella, punta verdosa. Iris coloráu. Cola gris na so parte cimera. Pates rosadas.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Semeyes d'aves
Aramus guarauna

L***'Aramus guarauna*** ye una especie d'ave gruiformes, la única especie de la familia **Aramidae**, mesma de zones húmedes y banzaos con árboles dende Florida y México, el Caribe, Méxicu, toa Centroamérica y Sudamérica hasta'l norte d'Arxentina. 
Ta rellacionada coles grulles, pero ye clasificada na so propia familia. 

## Carauterístiques

L**Aramus guarauna'' tien un llargu total de 66 centímetros, el [[Envergadura|valumbu]] alar ye de 100 centímetros. El [[Plumaxe|plumaxe]] ye amorenáu cola cabeza y [[pescuezu]] abuxáu. Tien les pates llargues y el picu amarellentáu, llargu y apenes curvu. Les ales son llargues y anches, vuela coles primaries separaes; la cola ye curtia.

== Historia natural ==
Aliméntase de fauna acuática pequeña, principalmente cascoxos. Añera en vexetación trupa, palustre, despinta'l nial en bañaos, pon aproximao seis güevos. Tien una llamada como gañíos fuertes "krau-krau-krau".

== Subespecies ==
Conócense cuatro [[subespecie|subespecies]] d**Aramus guarauna*:

* *Aramus guarauna pictus* - [[Florida]], [[Cuba]] y [[Xamaica]]
* *Aramus guarauna elucus* - [[Hispaniola]] y [[Puertu Ricu]]
* *Aramus guarauna dolosus* - SE [[Méxicu]] a [[Panamá]]
* *Aramus guarauna guarauna'' - Sudamérica (sacante la greba mariña oeste, Andes y estremu sur)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Limpkin videos on the Internet Bird Collection
* http://www.damisela.com/zoo/ave/otros/gru/limpkin/carao/index.htm Damisela
* https://web.archive.org/web/20131012060727/http://www.puntoverde.org.ve/aves/aramus_guarauna.htm Puntu Verde