open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Copa Mundial de Críquet

La **Copa Mundial de Críquet** ye'l tornéu a nivel seleiciones más importante del críquet. Apostar dende 1975 y realízase cada 4 años. Anguaño participen un total de 16 seleiciones que clasifiquen d'un total de 97 seleiciones afiliaes al Conseyu Internacional de Críquet, tamién conocíu poles sos sigles ICC; máximu organismu rector d'esti deporte. Este ye'l cuartu mayor eventu deportivu del mundu, dempués de la Copa Mundial de Fútbol, los Xuegos Olímpicos y la Copa del Mundu de Rugby, en númberu de medios audiovisuales que concentra y pol númberu d'espectadores: 2.200 millones en 2007.

L'actual campeón ye l'Australia, que ganó na final de la Copa mundial de críquet de 2015 a la seleición de Nueva Zelanda, coronándose per quinta vegada como campeón mundial. La seleición que más vegaes foi campeón mundial ye Australia, con 5 títulos, siguida de les Indies Occidentales, una seleición compuesta per dellos países del Caribe, y la India, que llograron ser dos veces campeones mundiales. Paquistán y Sri Lanka son les otres dos seleiciones que consiguieron alzase col troféu. Destaca tamién la seleición d'Inglaterra que llegó tres veces a la final, pero nun llogró coronase campeón.

## Campeonatos

### Títulos per país

## Premios

Mientres la realización de la Copa Mundial la organización dispón la entrega de diversos premios d'alcuerdu a la participación de los equipos y xugadores a lo llargo del tornéu. Sicasí'l principal premiu ye'l títulu de campeón del eventu. L'equipu que llogra coronase como campeón recibe'l Troféu de la Copa Mundial de Críquet de la ICC mientres l'eventu. Depués del eventu, l'equipu ganador recibe solamente un retruque del troféu orixinal. Coles mesmes el so nome ye grabáu na base d'esti postreru, que tien una capacidá pa 20 inscripciones. Esta copa ye apurrida dende 1999, cuando'l Conseyu Internacional de Críquet decidió la so creación. Anteriomente el troféu de campeón yera apurríu pol patrocinador del eventu, y per ende cada patrocinador creaba'l so propiu troféu pal ganador del certame. Ente estos trofeos destacó la Copa Pudential, que s'apurrió mientres les trés primeres versiones del eventu, siendo l'únicu troféu de patrocinador que foi apurríu en más d'un eventu. Esti troféu foi apurríu por Prudential plc.

Los premios individuales más importantes son l'Home del tornéu», que premia del xugador más importante del tornéu dende 1992, y l'Home del partíu», qu'estrema al meyor xugador de la final de cada eventu dende la so primer edición.

### Ganadores del Xugador del Tornéu

### Ganadores del Xugador del Partíu

## Referencies

## Enllaces esternos
* mundial-de-cricket-33996/ El mundial de críquet
Saltu d'altura

El **saltu d'altura** ye una prueba d'atletismu que tien por oxetivu devasar una barra horizontal, denomada llistón, asitiada a un altor determináu ente dos soportes verticales dixebraos a unos 4 metros.
El saltador empecipia la so competencia nel altor qu'envalore oportuna y dispón de tres intentos pa superala. Una vegada superada l'altor, el llistón asítiase 3, 4, 5 y delles vegaes 6 cm más arriba, dependiendo de la normativa de la competición que s'apueste, y l'atleta dispón d'otros trés nuevos intentos pa superalo, pudiendo arrenunciar a esi altor y solicitar una cimera, y asina socesivamente hasta qu'incurra en tres intentos fallíos de forma consecutiva, qu'impliquen la so eliminación d'esta prueba.

El saltu d'altura na so modalidá masculina forma parte del programa d'atletismu nos Xuegos Olímpicos modernos dende la so primer edición d'Atenes 1896. La modalidá femenina nun debutaría hasta los Xuegos d'Ámsterdam 1928.

## Récores
Actualizáu a 13-07-2015

## Atletes con meyores marques mundiales

### Meyores marques masculines
Actualizáu a´12-07-2015

### Meyores marques femenines
Actualizáu a 12-07-2015

## Campeones olímpicos

### Masculín
*Pa medayistes ver [[Medayistes olímpicos n'atletismu (Saltu d'altura masculín)]]*.

### Femenín
} *non dada*
|-
|Roma 1960
|  Iolanda Balaș (1,85 m.)
|  Jarosława Jóźwiakowska Dorothy Shirley 
|  *non dada*
|-
|Tokiu 1964
|  Iolanda Balaș (1,90 m.)
|  Michele Brown 
|  Taisia Chenchik
|-
|Méxicu 1968
|  Miloslava Rezková (1,82 m.)
|  Antonina Okorokova 
|  Valentina Kozyr
|-
|Múnich 1972
|  Ulrike Meyfarth (1,91 m.)
|  Yordanka Blagoeva 
|  Ilona Gusenbauer
|-
|Montreal 1976
|  Rosemarie Ackermann (1,93 m.)
|  Sara Simeoni 
|  Yordanka Blagoeva
|-
|Moscú 1980
|  Sara Simeoni (1,97 m.)
|  Urszula Kielan 
|  Jutta Kirst
|-
|Ánxeles 1984
|  Ulrike Meyfarth (2,02 m.)
|  Sara Simeoni 
|  Joni Huntley
|-
|Seúl 1988
|  Louise Ritter (2,03 m.)
|  Stefka Kostadinova 
|  Tamara Bykova
|-
|Barcelona 1992
|  Heike Henkel (2,02 m.)
|  Alina Astafei 
|  Ioamnet Quintero
|-
|Atlanta 1996
|  Stefka Kostadinova (2,05 m.)
|  Niki Bakogianni 
|  Inha Babakova
|-
|Sydney 2000
|  Yelena Yelesina (2,01 m.)
|  Hestrie Cloete 
|  Kajsa Bergqvist Oana Pantelimon
|-
|Atenes 2004
|  Elena Slesarenko (2,06 m.)
|  Hestrie Cloete 
|  Vita Styopina
|-
|Beixín 2008
|  Tia Hellebaut (2,05 m.)
|  Blanka Vlašic 
|  Anna Chícherova
|-
|Londres 2012
|  Anna Chícherova (2,05 m.)
|  Brigetta Barrett 
|  Svetlana Shkolina
|-
|Rio de Janeiro 2016
|  Ruth Beitia (1,97 m.)
|  Mirela Demireva 
|  Blanka Vlašic 
|}

## Campeones mundiales
* *Ganadores nel [[Campeonatu Mundial d'Atletismu]]*.

### Masculín

### Femenín

## Ver tamién
* Saltu atléticu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de la IAAF
Carreres de valles

Les **carreres de valles** son unes de les pruebes principales del atletismu. Son distintes carreres de velocidá nes cuales los atletes tienen que superar una serie d'obstáculos de madera y metal (o plásticu y cristal), llamaos valles, pa llegar a la meta. Les distancies de les carreres con valles, igual que les altures de les propies valles, varien en función de la distancia de la prueba, el sexu y la edá de los atletes. Estes son les midíes anguaño vixentes en Xuegos Olímpicos y Campeonatos Mundiales.

## Categoríes

### Categoría masculina
* 60 metros valles - 1,067 (pista cubierta)
* 100 metros valles - 1,065 metros
* 110 metros valles - 1,067 metros
* 400 metros valles - 0,914 metros

### Categoría femenina
* 60 metros valles - 0.84 metros (pista cubierta)
* 100 metros valles - 0,84 metros
* 400 metros valles - 0,76 metros

## Referencies

## Enllaces esternos
Faustball

El **faustball** ye un deporte que tien un orixe na Antigua Roma. Nacíu n'Italia mientres l'Imperiu Romanu sol nome de "Pallome" o "Xuegu de la Pelota", el faustball completa pocu menos de dos milenios d'historia. La base del xuegu practicáu polos antiguos habitantes de la capital itálica yera cutir col puñu una pelota contra una paré. Depués, cuando los romanos espandir escontra'l norte, ye afechu y desenvueltu polos alemanes, tal como se conoz güei ya inclusive-y camuden el nome pol de faustball.
D'esta forma, los alemanes qu'emigraben dende'l so país a otres naciones fueron trespasando la tradición d'esti deporte, enseñando la so práutica, y creando clubes. Asina, el faustball trespasar a los más variaos rincones del planeta, y na actualidá ye practicáu nos cinco continentes. N'Europa, xugar en Suiza, República Checa, Dinamarca, Alemaña, Austria, ya Italia. N'Asia, prauticar en Xapón, Xipre, ya India. N'Oceanía, destaca Australia, y n'África, Namibia ye'l so más gallardoniáu esponente. A lo último, n'América, xugar al Faustball dende Canadá, pasando per Estaos Xuníos, Méxicu, Paraguay, Uruguái, Brasil, Arxentina y Chile, ente otros.

El Faustball o Fistball n'inglés o Punhobol en portugués ye un deporte de carauterístiques similares al voleibol. Xueguen cinco xugadores por equipu, y cada equipu dispón de trés toques por xugada (receición, armada y pegada). El puntu termina cuando la pelota bota fora de la cancha, o cuando da dos botes nel campu de xuegu. Sicasí, nesti deporte puede pegáse-y al balón con un solu brazu cola mano en puñu; los xugadores solo pueden intervenir una vegada por xugada; la pelota puede dar un bote nel suelu ente cada toque; y la pelota nun tien de tocar la cuerda. La cancha tien 50 metros de llargu y 20 metros d'anchu, más grande que la de voleibol, con una cuerda que dixebra los dos llaos a un altor de 2 metros.

Un partíu xugar a 3 o 5 sets, de 11 con diferencia de 2 puntos y "muerre-muerri" a los 15, anque los sets depende del campeonatu. Anguaño son munchos los países que practiquen esti deporte y cada cuatro años llevar a cabu'l tornéu mundial de la especialidá. Nel 2006 hai Mundial femenín en Suiza y nel 2007 Mundial masculín n'Alemaña. L'actual campeón masculín xuvenil, femenín xuvenil y femenín adultu ye Alemaña, y masculín adultu ye Austria.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Federación chilena de Faustball
* Fed. Interacional Fistball (o faustball)
* Federación Arxentina de Faustball 
* Faustballsport 
* Mundial 2012 - Cali Colombia
Patín sobre ruedes tradicional

El **patín sobre ruedes tradicional** ye un tipu de patín sobre ruedes nel que les ruedes distribuyir en grupos de dos, compartiendo una exa, teniendo polo cual cuatro ruedes cada patín, dos delantre y dos detrás. Les exes del patín tán xuníos a una plantía, que puede ser metálica, o de fibra sintética, que-yos dexa articular se, almitiendo una gran variedá de movimientos. Esta plantía cunta con un frenu na parte delantera, que suel ser de cauchu o goma, y ta atornelláu a esta. De la mesma la plantía atópase atornellada a la bota, que suel cuntar con unos refuerzos específicos(según el fin que se-y quiera dar al patín),en distintos llugares. El sistema de zarru de la bota suel ser por aciu gordones.

Esti tipu de patinos suelen ser utilizaos pal ḥoquei sobre patinos o'l patinaxe artísticu, siendo distintos los modelos de bota, una y bones el de patinaxe artísticu ye menos robezu que'l de ḥoquei, y cuenta con un pequeñu tacón, qu'estiliza el patinaxe pa da-y un mayor bienestar.

## Disciplines
* Patinaxe artísticu sobre ruedes: como'l patinaxe artísticu sobre xelu y, más apocayá, patinaxe en llinia artísticu. El patinaxe artísticu sobre ruedes tradicional tien delles carauterístiques úniques en comparanza col xelu: la capacidá pa realizar trucos sobre dos ruedes o dos ruedes traseres llaterales.
* Ḥoquei sobre patinos: prautícase nun ximnasiu; ye'l alter ego de ḥoquei sobre xelu y más apocayá, el ḥoquei sobre patinos en llinia
* Roller Derby: deporte de contautu fuerte ente xugadores.

## Ver tamién
*Patín
*Patinaxe
*Jean-Joseph Merlin

## Referencies

## Enllaces esternos

* rollerquad.net, site 100% tradicional
* GlobeRollers.com, Informaciones y Videos
* Patín sobre ruedes tradicional
Trinéu

Un **trinéu** ye un vehículu con esquíes o cuchielles en llugar de ruedes. Utilízase como mediu de tresporte sobre superficies con baxu nivel de resfregón tales como nieve o xelu pero cualquier superficie esnidiosa ye afecha siempres que nun tea demasiáu seca. En dalgún casu, los cantos rodaos de ríu o'l sable amugáu, pueden ser una superficie apta pa poder esmucir los trineos. 

Cola gravedá como única fuercia de propulsión, un trinéu tamién puede esmucise llomba embaxo como oxetu de diversión. 

Los trineos pueden ser tiraos por animales, xeneralmente, caballos, mules, gües o Perros de trinéu perros. Tamién pueden ser emburriaos o tiraos por persones como neños nos sos xuegos o padres tirando de los sos fíos. Los trineos tiraos por humanos fueron medios de tresporte habituales nes espediciones d'esploración britániques a les rexones ártiques y antártiques nel sieglu XIX y empiezos del XX. Munchos otros utilizaron grupos de perros como, por casu, Roald Amundsen. Anguaño dellos viaxeros faen usu de cometes p'arremolcar trineos en diches llatitúes.

* La pallabra trinéu procede del francés «traîneau» (sieglu XII) formada a partir del verbu «traîner» que significa «abasnar».
* Una *troika* ye un trinéu tiráu por trés caballos. 
* El trinéu ficticiu de Santa Claus ye tiráu por renos voladores. Incorpora pequeños esquíes quiciabes p'aterrizar y desapegar. 
* El trinéu d'asfaltu o street luge ye un trinéu nel que les cuchielles sustituyir por ruedes pa baxar pendientes asfaltaes.

## Trineos nel Antiguu Exiptu

Nel Antiguu Exiptu utilizáronse trineos de madera pa tresportar diversos materiales sobre los templaos sables de los desiertos circundantes, moviendo, delles vegaes, pesaos y avolumaos oxetos, tales como estatues colosales. Pa facilitar el so desplazamientu, yera amugada l'arena antes del so pasu. 

Perduren dellos exemplares descubiertos en tumbes; tamién en baxorrelieves y pintures de les sos edificaciones amuésense trinéu arrastraos por dellos grupos de trabayadores exipcios.

## Descensu en trinéu

El descensu en trinéu ye un deporte olímpicu con trés variantes:
* Bobsleigh - boja enriba, pies per delantre, con frenos y timón
* Luge - pámpana arriba, pies per delantre, ensin frenos nin timón
* Skeleton - pámpana abaxo, cabeza per delantre, ensin frenos nin timón

## Referencies

## Enllaces esternos
Esquí nórdicu

El **esquí nórdicu** ye una familia de deportes d'iviernu que toma distintos tipos d'esquí, concretamente aquelles disciplines en que la so práutica nun s'afita'l talón de la bota a la base de los esquíes, a diferencia del esquí alpín.

Esistiría un total de cinco modalidaes principales d'esquí nórdicu: esquí de fondu, saltu d'esquí, combinada nórdica, biatlón y telemark. De toes elles, namái'l telemark escarez de calter olímpicu.

## Esquí de fondu

Nes competiciones, los fondistas tienen de realizar carreres contrarreló de llargues distancies d'hasta 150 km. Tamién esisten carreres más curties con eliminatories denominaes sprints. Les competiciones pueden ser estilu clásicu o llibre. Nel clásicu pásense los esquíes por dos carriles; nel llibre dir por caminos abiertos.

## Saltu d'esquí

Consiste en baxar sobre esquíes por una rampla pa coyer velocidá y depués empecipiar el vuelu coles mires d'aterrizar lo más lloñe posible.

Ye una prueba que tien una gran dificultá téunica y por ello rique muncha preparación, pos l'esquiador non solo tien que saltar lo más lloñe posible, sinón que tien de faelo en condiciones de seguridá y aterrizar ensin contratiempos. Un accidente non solo restaría-y puntuación sinón que de cutiu tien consecuencies tráxiques pal deportista. Por si fora poco, mientres el vuelu tien de curiar l'harmonía y la estética del movimientu, yá que amás de la distancia unos xueces van valorar l'estilu, influyendo dambos factores na puntuación final.

## Combinada nórdica

Consiste nuna combinación de dos pruebes: una de saltos n'esquí dende un trampolín, y otra d'esquí de fondu.

## Biatlón

Consiste en combinar l'esquí de fondu col tiru al blancu. Trátase d'una carrera d'esquí de fondu na qu'en determinaos puntos del percorríu los participantes tienen de parase a disparar con un rifle sobre un blancu estáticu, penalizándose cada fallu bien percorriendo una distancia adicional o bien añadiendo tiempu al total de la prueba, y ganando finalmente'l que totalice menos tiempu.

## Telemark

Ye una téunica d'esquí que nació en 1825 de manes de Sondre Norheim, consideráu padre del esquí modernu. El nome d'esta modalidá provién d'una rexón Noruega llamada Telemark, onde Sondre inventó esta forma de faer xiros sobre les tables d'esquiar.

A finales del Sieglu XIX vuélvese bien popular por cuenta de les competiciones que se celebren, nes qu'ésti ye l'estilu que s'usa. Sicasí, a principios del sieglu XX, l'esquí alpín nel que s'afita'l talón al esquí desbanca la téunica del Telemark. Esta téunica nun volverá prauticar se hasta los Años 70, nos que resurde n'América del Norte yá que apurre una llibertá de movimientu mayor y un mayor desafíu, pola so complexidá, a los prauticantes del deporte del esquí.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Luge

El **luge** (pronúnciase /luːʒ/) ye un deporte olímpicu d'iviernu que xunto al bobsleigh y al skeleton representen distintes modalidaes de descensu en trinéu. Luge ye una pallabra francesa que significa *trinéu llixeru*.

## Historia

Anque les carreres de trineos son bien antigües y delles atopen cróniques en documentos de va dellos sieglos en países como Noruega, el luge como deporte entamao y sometío a regles apaez a finales del sieglu XIX. La primer competición internacional tuvo llugar na ciudá suiza de Davos en 1883, onde s'axuntaron participantes de siete países.

## Carauterístiques
El trinéu que s'usa nel luge ye un pequeñu armazón, nel so orixe de madera, anguaño de metal, provistu d'unos patinos afilaos na base. El trinéu nun tien frenos nin timón; el pilotu controla la baxada del luge y los cambeos de direición por aciu unes bridas xuníes a la parte delantera, según basculando el pesu del so propiu cuerpu.

El pilotu va baltáu pámpana arriba colos pies per delantre y la cabeza tras, a diferencia del skeleton, nel que s'asitia pámpana abaxo y mirando palantre. A diferencia del bobsleigh, la salida efectuar col pilotu yá asitiáu nel trinéu, y polo tanto la salida ye más lenta pos nun puede coyer tanto impulsu al impulsase colos brazos y non coles piernes.

El pesu máximu autorizáu del trinéu ye de 23 kg nel individual y 27 nel de pareyes. Respectu al pesu de los tripulantes, la reglamentación trata de permediar les diferencies ente los participantes, y asina, amás d'establecese un pesu máximu pa cada unu, dexar a los que tean per debaxo d'esi pesu que s'añader quilos artificialmente y de esta manera toes tengan aproximao'l mesmu pesu y les mesmes oportunidaes. 

El luge tien dos modalidaes, la individual y la de pareyes, tantu en categoría masculina como femenina. Na individual apuéstense cuatro mangues y la de pareyes solu dos, sumándose los tiempos y ganando en que totalice menos tiempu en total. La igualdá ente los participantes obliga a midir el tiempu con absoluta precisión, hasta les milésimes. 

Los primeros campeonatos del mundu de luge celebrar n'Oslu en 1955 y la *Federación Internacional de Luge* fundir en 1957 en dixebrándose de la de bobsleigh. Foi incluyíu como deporte olímpico nos Xuegos d'Innsbruck de 1964 tantu en categoría masculina como femenina y dende entós siempres tuvo presente nel programa de los Xuegos.

El luge, sigue siendo un deporte bien poco accesible por cuenta de la falta d'instalaciones, bien cares de caltener. Esto fixo solo un amenorgáu grupu de países sían la élite d'esti deporte. Estos países son sobremanera Alemaña, Austria, Italia y Rusia, que suelen partise les medayes nes competiciones importantes.

## Ver tamién
* Skeleton
* Bobsleigh
* Federación Internacional de Luge

## Referencies

## Enllaces esternos

* Federación Internacional de Luge (n'inglés)
Solidaridá

El términu **solidaridá** puede referise a: 
*solidaridá, en socioloxía, el sentimientu d'unidá basáu en metes o intereses comunes;
*el principiu de solidaridá dientro de la Doctrina Social de la Ilesia Católica;
*los derechos de solidaridá o derechos de los pueblos, la tercer xeneración de derechos humanos;
*la obligación solidaria en derechu;

## Política
*Solidaridá (*Solidarność*), un sindicatu que pasó a convertise en partíu políticu de Polonia;
*Solidaridá, un movimientu políticu de Rusia;
*Solidaridá, un partíu políticu de Venezuela;
*Solidaridá, un partíu políticu d'España;
*Solidaridá Independiente, otru partíu políticu de Venezuela;
*Partíu Solidaridá Nacional, un partíu políticu de Perú;
*Solidaridá, oficialmente *Solidarity – Scotland's Socialist Movement*, un partíu políticu d'Escocia;

*Solidaridá Internacional Llibertaria, una rede d'organizaciones anarquistes;
*Solidaridá, movimientu estudiantil de la Pontificia Universidá Católica de Chile;
*La Solidaridá, una sociedá y una publicación del mesmu nome de los intelectuales filipinos;
*La Solidaridá, un selmanariu anarquista madrilanu de 1870;

## Llocalidaes
*Solidaridad Municipio, Octavu conceyu del estáu de Quintana Roo, Méxicu;

## Lliteratura
*Solidaridá (novela), una novela de Vicent Navarro;

## Teunoloxía
*Satélites Solidaridad, dos satélites de comunicaciones mexicanos;

## Ver tamién
* Solidaridá Obrera, nome de dellos sindicatos y un periódicu anarquista. 
* Obligación solidaria

## Referencies

## Enllaces esternos
Negociu

Un negociu consiste nun métodu de formar o llograr dineru, en cuenta de productos o servicios,o a cualquier actividá que se desea y quier desenvolvese. 

Por casu, un negociu n'Internet consiste en realizar les actividaes de producción y ventes al traviés d'Internet. Esti tipu de negociu tien como ventana de cara al públicu una páxina web que s'utiliza p'amosar los productos o servicios que tán a la venta; frecuentemente estes páxines dexen faer transaiciones con tarxetes de creitu. 

En resume, tou negociu consiste nuna transaición por aciu la cual dos o más partes intercambien bienes y servicios por un preciu determináu o determinable. L'intercambiu d'un bien o serviciu por otru denominar trueque. Dende un puntu de vista xurídicu, tou negociu formalízase al traviés d'un contratu, siendo'l de compraventa'l negociu xurídicu por excelencia.

## Etimoloxía de la pallabra axusto

El términu axusto deriva de les pallabres llatines *nec* y *otium*, esto ye, lo que nun ye ociu. Pa los romanos, *otium* yera lo que facer nel tiempu llibre, ensin nengún pagu; entós negociu pa ellos yera lo que se faía por dineru. Ye una ocupación codalosa que cuando tien un ciertu volume, estabilidá o organización denominar empresa. Tamién ye la consecuencia de la correuta alministración de los recursos con un resultáu económicamente positivu pa les partes.

Pola estensión, la pallabra fíxose sinónima "d'una empresa individual comercial" (tan apocayá como'l sieglu XVIII) y tomaba tamién dacuando'l sentíu "del nexu d'actividaes comerciales" o "de los representantes de l'actividá comercial". 

Específicamente, negociu puede referise a entidaes individuales de la economía. En delles xurisdicciones llegales, tales entidaes son regulaes pola llei pa conducir les operaciones a favor d'empresarios. Un negociu industrial pue ser referíu tamién como una industria.

## Ver tamién

* Empresa
* Comerciu
* Negociación
* Negocios Inclusivos
* Mercadotecnia
* Organización d'un negociu

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* 
* 
* 

* Códigu Civil español, Títulu II. De los contratos
Compañía

**Compañía** fai referencia a dellos artículos:

## Empreses y organizaciones
* **[[Compañía (milicia)|Compañía militar]]**, un tipu d'unidá militar.
* **[[Compañía navarra]]**, tamién conocida como Compañía blanca, tropa de mercenarios de finales del sieglu XIV y principios del XV.
* **[[Compañía de Xesús]]**, orde relixosa de la Ilesia católica fundada por Ignacio de Loyola.
* **Compañía comercial**, sociedá mercantil, corporación o empresa, como nos siguientes usos:
** **[[Compañía de seguros]]**, tamién conocida como aseguradora, empresa especializada nos seguros.
** **[[Compañía de teatru]]**, tamién conocida como compañía teatral, agrupación d'actores y téunicos que representen obres teatrales.
** **[[Compañía discográfica]]**, tamién conocida como casa discográfica, sellu discográficu, discográfica, y discográfica, empresa que se dedica a realizar grabaciones de música, según a comercializales y distribuyiles.
** **Compañía startup**, tamién conocida como compañía o empresa emerxente, d'arranque y compañía incipiente, empresa que busca arrincar, entamar, y montar un nuevu negociu.
** **[[Compañía estraterritorial]]**, tamién conocida como sociedá offshore, empresa multinacional suxeta a delles xurisdicciones nacionales.
** **[[Compañía privilexada]]**, compañía comercial que les sos actividaes gociaben de la proteición del Estáu por aciu un privilexu.

## Ficción
* **[[Compañía del Aniellu]]**, grupu ficticiu perteneciente al legendarium del escritor británicu J. R. R. Tolkien.
* **[[Compañía Gris]]**, compañía de Dúnedain y Elfos nel Universu imaxinariu de Tolkien y na novela *El Señor de los Aniellos*.

## Amás
* **[[Animal de compañía]]**, tamién conocíu como mascota, animal adomáu que'l so propósitu ye'l de brindar compañía, o para esfrute del cuidador.
* **[[Regla de compañía]]**, operación matemática de proporcionalidad que tien por oxetu partir, ente dellos socios, la ganancia o perda que tuvo una compañía o sociedá.
* **[[La Compañía]]**, grupu musical español de los años 1970, con influencies folk y de cantar tradicional española.

## Referencies
Empréstamu

Un **emprestu** ye una forma de captar dineru del públicu per parte de les entidá de creitu, qu'emiten nesti casu un conxuntu de valores en serie que la xente puede mercar. A cambéu, la entidá comprometer a devolver el dineru nel plazu y colos intereses apautaos. Paecer a un depósitu a plazu fixu, pero la diferencia mora en que nun emprestu la delda qu'asume la entidá ta representada por un valor que la so propiedá puede ser tresmitida llibremente, esto ye, que puede mercase o vender. Estos valor llámense títulos de renta fixa, porque quien los tener reciben unos intereses fitos de mano, a diferencia de lo qu'asocede cola renta variable.

Non solo les entidaes de creitu emiten renta fixa, sinón tamién otres empreses tales como compañíes llétriques, d'autopistes o de telecomunicaciones. L'Estáu al traviés del Ayalga Pública tamién emite emprestos que llama Delda Pública.

## Emprestu a un Estáu o gobiernu
Según l'autor Adolfo Arrioja Vizcaín, llámase emprestu al creitu o financiamiento daos a un gobiernu por un Estáu estranxeru, por organismos internacionales de creitu (Fondu Monetariu Internacional, Bancu Interamericano de Desarrollu, Eximbank, Bancu Mundial, etc.), por instituciones privaes de creitu estranxeres o por instituciones nacionales de creitu pal prestu de determinaes necesidaes presupuestales, que xeneren pal gobiernu receptor, la obligación a un ciertu plazu, de restituyilos amestaos con una sobreprima por conceutu d'intereses y que'l so conxuntu, auníu a otres disposiciones creiticies (emisión de bonos, moratorias ya indemnizaciones diferíes por espropiación y nacionalizaciones), forma la delda pública d'un país.

Los emprestos pueden axustase a curtiu, medianu o llargu plazu; d'alcuerdu fundamentalmente cola capacidá de pagu del receptor y colos sos requerimientos monetarios.

Pueden revistir la forma de "préstamos llibres" o de "préstamos ataos", según condiciónese o non pol otorgante, la so aplicación a programes específicos de gobiernu. Asina, por casu, los creitos que confier el Bancu Interamericano de Desarrollu "organismu d'ayuda económica internacional a los países del Continente Americanu" son xeneralmente "ataos", en virtú de que la so aprobación y desembolsu tán venceyaos a la planeación y execución d'obres públiques perfectamente identificaes, v. gr., la constitución d'un sistema de riego pal fomentu de l'agricultura nuna rexón territorialmente delimitada. Otra manera, los emprestos provenientes del Fondu Monetariu Internacional, como xeneralmente obedecen a propósitos de reconstrucción económica global, suelen revistir el calter de "creitos llibres", tocantes a que la so aplicación nun ta condicionada, magar les "cartes d'intención" conforme a les cualos dichu organismu trabaya, lleguen a imponer a les naciones receptores fuertes restricciones en materia de tases añales d'inflación, medríes salariales, amenorgamientu del circulante monetariu y otres más que sería llargu numberar equí.

## Referencies

## Ver tamién
* Préstamu

## Bibliografía
* *Derechu Fiscal*, Adolfo Arrioja Vizcaín, Editorial Themis, Númberu d'Edición: 17, 2003, páxs. 85-86.
Economía llaboral

La **economía llaboral** ye la caña de la economía especializada nel estudiu del mundu del trabayu. Dependiendo de cual seya l'enfoque adoptáu dientro de los esistentes na ciencia económica, l'analís de los aspeutos llaborales de la economía va adquirir carauterístiques particulares y distintives de los demás. Na economía contemporánea ye dominante l'enfoque neoclásicu.

Ente los problemes principales qu'entren nel campu d'estudiu de la economía llaboral tán el desemplegu, el nivel de salarios, la productividá del trabayu, la calidá y estabilidá de los emplegos ente otros.
## Enfoques d'equilibriu y de desequilibriu

Una clasificación bien útil pa los distintos enfoques y aproximamientos dientro de la economía llaboral ye la d'arrexuntalos según entiendan el mercáu llaboral en términos d'equilibriu o si pongan énfasis na identificación de desequilibrios nel so funcionamientu.
Dientro de los teóricos del equilibriu, l'enclín dominante ye la de la escuela neoclásica. Esta sería la corriente más tradicional, otres aportaciones fueron realizaes polos teóricos del capital humanu y de la información asimétrica.

L'enfoque tradicional del desequilibriu ye'l marxista colos elementos teóricos dexaos por Marx. Esti enfoque recibió depués tamién numberosos apurras, destacar por casu para América Llatina apurrir de los teóricos de la dependencia y dende Francia los autores de la escuela de la regulación.

## Economía llaboral neoclásica

Nel enfoque de la escuela neoclásica, la economía llaboral centra'l so estudiu nel mercáu de trabayu. Parten del funcionamientu d'un mercáu análogu al utilizáu pa los mercaos polo xeneral, nel qu'esiste una ufierta y una demanda de que la so interacción va salir un determináu preciu y una determinada cantidá oxetu de transaición. El preciu nesti casu ye'l salariu y la cantidá'l númberu de trabayadores emplegaos o la cantidá d'hores trabayaes.
Como conclusión principal d'esti enfoque tenemos que: partiendo de los supuestos comunes de competencia perfecta, el mercáu de trabayu va tender a una situación de salariu y emplegu d'equilibriu. Esti salariu va corresponder a la productividá marxinal del trabayu y el nivel d'emplegu va ser aquel nel cual toos quien deseyen trabayar al salariu vixente nel mercáu facer. El desemplegu involuntariu va ser entós desemplegu friccional de baxa cuantía y de bien curtia duración.
## Ver tamién
* Macroeconomía
* microeconomía
* teoría del valor-trabayu
* sindicatu
* Condiciones de trabayu n'España

## Referencies

## Enllaces esternos
* Asociación Española d'Economía del Trabayu http://www.aeet.eu/
Fábrica

Una **fábrica** (del llatín *fabrica*, "obra"), tamién denomada **planta industrial**, ye un llugar físicu (o eventualmente virtual), abastecíu de máquines, ferramientes o espaciu, necesarios pa la ellaboración de dalgún oxetu, material o serviciu. Davezu, el vocablu acomuñóse con un llugar físicu onde se procesen materies primes, pero na economía moderna tamién s'estiende'l conceutu a los llugares virtuales nos que se xeneren servicios, por estensión del procesu de tresformamientu d'idees en servicios útiles, según por casu la capacitación.

Hai fábriques de distintos tipos y tamaños. Na actualidá, les fábriques reemplazaron la mano d'obra por teunoloxía, p'amenorgar costos y aumentar la productividá.

## Dos usos del términu «fábrica»

*El vocablu *fábrica* tal que s'usa anguaño ye relativamente modernu, una y bones la fabricación y los proceso industriaapaécen-yos cola Revolución industrial, na segunda metá del sieglu XVIII.
*El vocablu *fábrica* tien un usu anterior nel campu de l'arquiteutura y construcción. Llámase «fábrica» a la edificación construyida a base de módulos dispuestos o entamaos col fin de soportar la estructura. Dientro d'esta definición, atópense toles formes de mampostería, típicu sistema constructivu dende la espansión romana n'Europa. Mientres el Renacimientu conocíase como *fábrica* al edificiu mesmu, independientemente de la so modalidá de construcción.

## Referencies

## Ver tamién
* Instalación industrial
* Usina

## Enllaces esternos

*Fábriques españoles 
*Base de datos d'Arquiteutura Contemporánea d'Andalucía. IAPH
Comerciu de pieles

El **comerciu de piel** ye una industria global dedicada a la captura d'animales pa utilizar la so piel.

## Comerciu de piel en Rusia
Antes de la colonización d'América, Rusia yera'l mayor provisor de pieles d'Europa occidental y partes d'Asia. Les pieles yeren un productu d'esportación rusu bien importante dende la edá media. Nun principiu la mayoría de les pieles esportaes yeren de castor, llobu, foín, esguil y llebre. Ente los sieglos XVI y XVIII Rusia conquistó Siberia, una rexón rica n'animales de piel. Buscando más animales, Rusia espandióse depués a Alaska. Dende'l sieglu XVII y hasta la segunda metá del sieglu XIX Rusia foi'l mayor provisor mundial de piel, hasta que Estaos Xuníos y Canadá incorporar al mercáu.

El comerciu de piel xugó un papel vital nel desenvolvimientu de Siberia, l'este de Rusia y la colonización rusa n'América.

## Ver tamién
* Comerciu d'animales selvaxes
Refinamientu

El **refinamientu** ye'l proceso de purificación d'una sustancia química llograda munches vegaes a partir d'un recursu natural. Por casu, el petroleu va amburar xeneralmente nel so estáu natural, pero nun puede utilizase direutamente nos motores de combustión, por cuenta de la presencia de residuos y a la xeneración de subproductos.

La refinamientu de líquidos llógrase de cutiu al traviés de la destilación o fraccionamiento. Un gas puede refinase tamién d'esta manera esfreciéndolo o estruyéndolo hasta la so licuefacción. Los gases y líquidos tamién pueden refinase por estracción con un disolvente qu'esllea la sustancia d'interés o bien les impureces.

Munchos sólidos pueden refinase por aciu la crecedera de cristales nuna solución del material impuro; la estructura regular del cristal tiende a favorecer el material deseyáu y a escluyir otros tipos de partícules. Utilícense tamién reacciones químiques pa esaniciar impureces de tipos especiales.

L'usu de siliciu y otros semiconductores en electrónica depende d'un control precisu de les impureces, pa lo cual desenvolviéronse téuniques especiales como la refinamientu per zones.

Otros materiales que se suelen refinar son los metales, los azucrees y los aceites.

## Ver tamién
* Refinamientu de petroleu
* Refinería

## Referencies

## Enllaces esternos
Supermercáu

Un **supermercáu** ye un establecimientu comercial de venta al per menor qu'ufierta bienes de consumu en sistema d'autoserviciu ente los que s'atopen alimentos, ropa, artículos de hixene, arumería y llimpieza. Estes tiendes pueden ser parte d'una cadena, xeneralmente en forma de franquicia, que puede tener más sedes na mesma ciudá, estáu, país. Los supermercaos xeneralmente ufierten productos a baxu preciu. Pa xenerar beneficios, los supermercaos intenten compensar el baxu marxe de beneficiu con un altu volume de ventes.

Otres clases de tiendas d'autoserviciu como los hipermercaos, vienden tamién ropa y accesorios vehiculares como llantes.

## Historia

Na venta al per menor antes del surdimientu de los supermercaos, xeneralmente los productos yeren distribuyíos por un comerciante mientres los veceros esperaben delantre d'un mostrador indicando los elementos que queríen. Amás, la mayoría de los alimentos y mercancíes nun veníen en paquetes individuales, polo que'l comerciante tenía que midir y envolubrar la cantidá exacta deseyada pol consumidor. El procesu de compra yera lentu, una y bones el númberu de veceros que podíen ser atendíos yera llindáu pol númberu de persones emplegaes na tienda.

El conceutu d'un mercáu de comida barata dependiente de les economíes d'escala foi desenvueltu por Vincent Astor, quien fundó en Nueva York el Mercáu Astor en 1915, creando un mini-centru comercial al campu que vendía carne, fruta, producción y flores. La mira yera atraer a los veceros dende grandes distancies, pero finalmente'l mercáu cuetu en 1917.

## Funcionamientu

Los veceres qu'entren a un supermercáu xeneralmente percorrer con un carrín o cesta, nel cual van guardando los productos que deseyen mercar. Los productos tán distribuyíos por seición: aséu, alimentos frescos, alimentos conxelaos, bébores, básicos del llar, curiáu personal, etc. Estes de la mesma entámense en pasiellos clasificaos pola so naturaleza (galletes, ceberes, frutes, carnes, etc). El veceru realiza'l pagu en caxes que s'atopen asitiaes xeneralmente nes salíes del establecimientu.

La distribución de seiciones ye bien similar en tolos supermercaos. La intención ye que'l veceru describa'l percorríu más ampliu posible polo que los productos de primera necesidá asitiar en distintos puntos del mesmu y, xeneralmente, alloñaos de la entrada: carne, pexe, frutes y llegumes, juguetería, pan, lleche, agua, etc. 

Los muebles con estantes onde s'esponen los productos denominar góndoles y el so llateral, cabecera de góndola. Pela so parte, los productos conxelaos y lácteos esponer en arcones frigoríficos. La parte del marketing que s'ocupa de les téuniques optimización de venta de productos nuna superficie d'autoserviciu denominar merchandising.

## Ver tamién
* Hipermercáu
* Canal de distribución

## Referencies

## Enllaces esternos
NASDAQ

**NASDAQ** (**National Association of Securities Dealers Automated Quotation**) ye la segunda bolsa de valores electrónica y automatizada más grande de los Estaos Xuníos, siendo la primera New York Stock Exchange, con más de 3800 compañíes y corporaciones. Tien más volume d'intercambiu per hora que cualesquier otra bolsa de valores nel mundu. 
Más de 7000 aiciones de pequeña y mediana capitalización coticen na NASDAQ. Carauterizar por entender les empreses d'alta teunoloxía n'electrónica, informática, telecomunicaciones, bioteunoloxía, y munches otres más. Los sos índices más representativos son el Nasdaq 100 y el Nasdaq Composite. La so oficina principal ta en Nueva York y el so actual direutor executivu ye John Robert Greifeld D..

## Historia

Foi fundada pola National Association of Securities Dealers (NASD) y privatizóse nuna serie de ventes en 2000 y en 2001. Pertenez y ye operada pola compañía NASDAQ Stock Market, que foi llistada nel so propiu sistema d'intercambiu accionario en 2002 (NASDAQ: NDAQ).

La Nasdaq tien el so raigañu nel pidimientu del Congresu de los Estaos Xuníos a la comisión que regula la bolsa (Securities and Exchange Commission, SEC) de que realizara un estudiu sobre la seguridá de los mercaos. La ellaboración d'esti informe detectó que los mercaos ensin regular yeren pocu tresparentes. La SEC propunxo la so automatización y de ende surdió'l NASDAQ Stock Market, que la so primer sesión llevar a cabu'l 8 de febreru de 1971.

Ente 1997 y 2000, impulsó a 1649 empreses públiques y nel procesu xeneró 316,5 miles de millones de dólares. Dempués d'una fonda reestructuración en 2000, Nasdaq convertir nuna empresa con fines d'arriquecimientu y totalmente rexida por accionistes. Anguaño sigue amontando la so capacidá nel volume de transaiciones, siendo capaz de transaccionar 6 billones d'aiciones nun día. Güei día, la sede de Nasdaq ta agospiada nun edificiu del Times Square en Nueva York y convirtióse nuna atraición turística pa los visitantes qu'alleguen a la ciudá.

Unu de los sos presidentes foi Bernard Madoff, exoperador de Wall Street a quien n'avientu de 2008 (yá como presidente de Madoff Investment Securities de New York) acusaron d'un fraude xigantescu.

## Ver tamién

* NASDAQ Biotechnology Index
* Nasdaq 100 Index
* NASDAQ Capital Market
* Nueva economía
* Burbuya.com

## Referencies

## Enllaces esternos

* Nasdaq Stock Market
* Avera del fraude de Bernard Madoff.
Emplegu

**Emplegu asalariáu** ye'l rol ocupacional social (trabayu) realizáu en virtú d'un contratu formal o ello ye que Contratu individual de trabayu individual o Contratu coleutivu de trabayu coleutivu, pol que se recibe una remuneración o salariu. Al trabayador contratáu denominar emplegáu y a la persona contratante emplegador.
Laurelin
Nun sentíu ampliu, el términu emplego utilízase como antónimu de desemplegu y designa tou trabayu pol cual xenérase un ingresu monetariu o genéricamente, renta . Ye dicir qu'inclúi amás del trabayu asalariáu, trabayu autónomu y polo xeneral el realizáu pola **población ocupada**, ye dicir pela parte de la población activa que efeutivamente ta trabayando pa llograr un beneficiu económicu. Na mayoría de les estadístiques incluyir na población activa ocupada a integrantes de les unidaes económiques familiares que participen na producción. L'alderique d'estos conceutos y categoríes lleva a sostener que'l trabayu domésticu tamién fai parte del emplegu y tien de reconocese'l valor que xenera.

La **tasa d'emplegu** representa a les persones con emplegu (en sentíu ampliu) como porcentaxe de la población n'edá de trabayar (de 15 a 64 años).

## Emplegu formal ya informal
Denominar **emplegu formal**  al cual atópase formalizáu por aciu una celebración d'un contratu de trabayu ente'l trabayador y el emplegador, y afaise a los requerimientos de la llei. La presencia d'esti tipu d'emplegu fundamentalmente puede vese nos países del mundu subdesendolcáu , que la so estructura económica nun llogra ocupar a estensos segmentos de la población n'aptitú de trabayar y llanza a la mano d'obra redundante, que ye la menos calificada , a realizar una serie de pequeñes actividaes económiques nel área de los servicios, l'artesanía, la construcción, el comerciu ambulante y otres zones de l'actividá granible.

Per otru llau el **emplegu informal**  establecer nun sector de la economía que s'atopa al marxe del control tributariu, y qu'abarca l'actividá llaboral de trabayadores independientes, como vendedores ambulantes ensin llicencia y trabayos "en negru". Esti tipu de trabayu, na mayoría de los casos, son mal remunerados y suélense ufiertar condiciones llaborales deficientes. Amás, por causa de que **nun cunten cola debida proteición llegal pa les rellaciones llaborales**, son emplegos ensin proteición social, los cual nun brinden estabilidá económica pa los trabayadores.

## Referencies

## Ver tamién
* Derechu llaboral
* Beneficios llaborales
* Trabayu (economía)
* Población económicamente activa
* Tasa de desemplegu
* Contratu individual de trabayu
* Contratu coleutivu de trabayu
* Mano d'obra
* Exércitu industrial de reserva o Reserva de mano d'obra
* Fuercia de trabayu
* Factores de producción
* Población y recursos
* Xornada de trabayu
:* Amenorgamientu de la xornada de trabayu
* Coworking
* Teletrabayu

* Plenu emplegu
* Derechu al trabayu
* Desemplegu
* Tasa de desemplegu
* Trabayu garantizáu
* Salariu - Salariu mínimu - Salariu máximu

## Enllaces esternos
* Plantíes de currículum vitae
*
ExxonMobil

**ExxonMobil Corporation** () ye una empresa petrolera d'Estaos Xuníos. Foi fundada como Standard Oil Company en 1870 por John D. Rockefeller, reorganizada como *[[trust]]* de 1882 a 1892, arrexuntada darréu como la *Standard Oil Co. of New Jersey* a partir de 1899 y finalmente fraccionada en 1911 en virtú de la Llei Sherman Antimonopolios (o Sherman Antitrust Act).

Les sos actividaes estender por más de 40 países de tol mundu ya inclúin, ente otres, la esplotación, ellaboración y comercialización de productos petroleros y gas natural, según la fabricación de productos químicos, plásticos y fertilizantes.

Pol so volume de ventes (26&nbsp;949 millones de dólares) yera en 1984 la sesta empresa petrolífera del mundu y la cuarta d'Estaos Xuníos. Este mesmu añu llogró unos beneficios de 1&nbsp;183 millones de dólares y ocupó a 53&nbsp;581 trabayadores. La so sede social atópase en Dallas. En 2009 foi clasificada pola revista Fortune como la segunda empresa con mayor caudal monetariu del mundu (la primera foi Royal Dutch Shell).

Nel últimu informe sobre les 500 empreses con mayor capitalización bursátil del mundu, Exxon Mobil ocupa'l puestu númberu 1, con una capitalización de mercáu de US$&nbsp;416&nbsp;000 millones, moviendo a la empresa de la mazana Apple. Mientres el 2008 foi la empresa con más ingresos en EE.UU con ingresu netu de 589&nbsp;000 millones de dólares y ganancies de 78&nbsp;450 millones de dólares pol alza nel barril de petroleu. En marzu de 2012 ExxonMobil ye la empresa más codalosa d'América, superando a Apple Inc. en más de 45.500 millones de dólares.

## Finances
Nel primer trimestre del 2009, tuvo una ganancia de US$&nbsp;4&nbsp;600 millones, un 58% menos que'l primer trimestre de 2008, por cuenta de la recesión global.
En 2013 Axion Energy, subsidiaria de la petrolera arxentina Bridas y la china CNOOC mercó los negocios de ExxonMobil na Arxentina, Paraguay y Uruguái con cuasi 600 gasolineres. Un añu dempués vendió'l so negociu en Brasil a la mayor productora d'azucre y etanol de dichu país, vendiendoles más de 1500 gasolineres.
Exxon Mobil En 2008 anunció qu'abandonaba'l negociu de venta minorista de naftes n'Estaos Xuníos yá que se taben amenorgando los márxenes de ganancies.

## Ver tamién

* Compañíes petroleres

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de ExxonMobil (n'inglés)
Emir

**Emir** ye un títulu nobiliariu emplegáu históricamente nos estaos islámicos.

Yera un gobernador que dependía direutamente del califa de Damascu y que cuntaba con plenos poderes políticos, económicos y alministrativos.
Tamién exercía un poder político y militar.

## Etimoloxía
El títulu de «emir» varió de significáu a lo llargo de la historia. Magar de primeres de la hégira designaba al xefe del mundu islámicu, en creándose los títulos de sultán y *[[malik]]* (rei), el títulu d'emir quedó movíu pa designar a dignidaes menores o oficiales. 

Con esti sentíu militar, foi utilizáu n'Exiptu o Siria na dómina de los ayubíes y de los mamelucos. Los emires mandaben grupos de 100 homes y los emires de la guardia de la realeza.

Esti títulu ye tamién utilizáu pa designar a tolos descendientes de Mahoma y anguaño designa a los príncipes de les cases reales.

En al-Ándalus, los xefes d'Estáu omeyes ostentaron el títulu d'emir dende 773. Abderramán I foi'l primeru n'adoptar esti títulu, independizó política y alministrativamente a al-Ándalus del califatu Abasí, pero caltuvo la unidá relixosa que se concretó na reconocencia de l'autoridá puramente espiritual del califa. Solo en 929, l'emir Abderramán III adoptó'l títulu de califa.

Llámase jerifes a los descendientes de Mahoma pola so fía Fátima az-Zahra. Nel casu de que'l jerife exerza un cargu d'altu prestíu, llámase-y emir. Por estensión, llámase jerife a cualquier persona d'orixe noble.

## Ver tamién
* Califa
## Referencies
3761 e.C.

**3761 e.C.** ye un añu del mileniu IV e.C., consideráu na tradición xudía como'l comienzu de la creación del mundu según el calendariu hebréu (Era *[[Anno Mundi]]*), d'alcuerdu colos cálculos cronolóxicos del *[[Seder Olam Rabbah]]*.

## Significación histórica y cultural
* Según el calendariu hebréu, el 1 de Tishrei del añu 1 AM (Anno Mundi), que correspuende al 6 d’ochobre de 3761 e.C. nel calendariu xulianu prolepticu, considérase’l momentu inicial de la creación del mundu, como se describe na Biblia y nel “Enantes de tola creación” (*molad tohu*).
* Estos cálculos básense nel trabayu del historiador rabínicu del sieglu II, Joseben Halafta, recoyíu nel tratáu cronolóxicu *[[Seder Olam Rabbah]]*, que determina l'antigüedá del mundu a partir de les xenealoxíes bíbliques.
* Esta datación contrasta con otres estimaciones, como la de James Ussher, que la fixó nel 4004 e.C., basaes en tradiciones bíbliques distintes como la masorética o la septuaxinta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chevron

**Chevron** puede referise a:

* La empresa multinacional **[[Chevron Corporation|Chevron]]**.
* El **[[Chevron (heráldica)|símbolu heráldicu]]** tamién llamáu **cabriu**.
* **[[Chevron (Stargate)|Chevron]]**, ún de los símbolos que s'empleguen pa marcar coordenaes estelares nes series de televisión de Stargate.
* **[[Chevron Cars]]**, un frabricante d'automóviles.
* **[[Château de Chevron]]**.

## Referencies
Premiu Costa Book

Los **Premiu Costa Book** son una serie de premios lliterarios que s'otorguen añalmente a llibros escritos n'inglés d'autores que moren en Gran Bretaña ya Irlanda y considérense unu de los más importantes y prestixosos premios lliterarios del Reinu Xuníu. Foi creáu en 1971.

## Historia
Fueron conocíos como *Whitbread Book Awards* hasta'l 2005, a partir d'esta fecha la empresa Costa Coffee, una subsidiaria de Whitbread, asumió'l patrociniu.

Los premios, qu'empecipiaron en 1971, tomen en cuenta'l méritu lliterariu, pero tamién aquelles obres que son prestoses de lleer y que'l so oxetivu ye tresmitir el gocie de la llectura a la mayor audiencia posible. Otorgar en seis categoríes: primer novela, novela, biografía, poesía, llibros pa neños y, a partir de 2012, cuentu.

El ganador de cada categoría recibe £ 5000. Unu de los ganadores de dalguna de les categoríes ye escoyíu como'l llibru del añu y recibe'l premiu *Costa Book of the Year* que consiste en £ 25&nbsp;000. Esti premiu xeneral ye escoyíu por un panel que se compón d'unu de los xueces que participaron en cada categoría y cuatro nuevos. Los ganadores de la categoría nun tienen que ser ingleses o irlandeses, pero tienen de ser residentes del Reinu Xuníu o Irlanda mientres siquier seis meses en cada unu de los trés años anteriores.

## Referencies

## Enllaces esternos