Preste Xuan

El **Preste Xuan** (del francés Preste, y esti del llatín *presbyter*) ye un sacerdote que preside la celebración de la misa o los actos llitúrxicos. Tamién ye nomau **Preste Xuan de les Indies** y ye un personax llexendariu de la Edá Media europea católica.

La hestoria d'esti personax sitúalu como rei y sacerdote cristianu d'un supuestu reinu asitiáu más allá de los territorios musulmanes, en dalgún llugar ente África y Asia. La primer vegada que se noma a esti home ye na crónica del obispu alemán Otto de Freising. D'aquella había la creyencia perdivulgada de que los cristianos nestorianos establecieren una fuerte Monarquía que taba gobernada por un sacerdote-rei qu'aconceyare baxo'l so mandu a los cristianos d'estos llonxanos territorios. L'Emperador de Bizanciu y el papa recibieren cartes abondes d'esti personax colos sos avances y cola descripción del so grandor y riqueza (anguaño estes cartes tán consideraes apócrifes, ye dicir, nun esenciales pa la creyencia cristiana, de voluntaria creyencia).

Según la tradición esotérica cristiana, los reis magos que nel evanxeliu aprucen como "magos d'oriente" procederíen d'esti reinu, au Parsifal llevaría'l Santu Grial sacáu de Monsalvat.

El nome Xuan (Lohan) dau a esti personax llexendariu remanez del títulu dau a los monarques búlgaros, tártaros y mongoles, khan. Yá que, n'efeutu, hebo dellos khanes tártaros y mongoles qu'adoptaren d'aquella'l cristianismu nestorianu como relixón oficial enantes del entamu l'imperiu mongol por Xenxis Kan. Por embargu, tal como observare'l viaxeru Giovanni Pian del Carpine yá nel sieglu XIII, estes tribus perdieren poder yá y la tolerancia p'hacia los cristianos yera mínima. El nestorianismo taba esapaeciendo d'estes rexones por mor de l'Ascensu de Gengis Khan quien tuviere que lluchar escontra delles tribus que practicaben esta doctrina, polo que nun la toleró una vegada conquistáu'l pueblu.

Esta Lleenda influyó nos viaxes d'esploración de la Baxa Edá Media, ún de los motivos pa los cristianos yera alcontrar esti fantásticu reinu pa protexelu y sofitalu escontra los enemigos musulmanes.

## Posibles esplicaciones
Magar que nun hai abonda información sobro'l tema pa facer conclusiones, ye cuasi aceptao que'l reinu del **Preste Xuan** ye l'Imperiu Etíope, de creyencies Coptes, que quedaren aisllaos de los cristianos tres de la invasión musulmana, prauticaben una creyencia agora considerada herética (monofixismu) pero que cuando l'entamu l'aisllamientu taba ainda aceptada. De toos modos, les diferencies ente católicos y la Ilesia Etíope son mínimes. Cuando los portugueses atoparon l'Imperiu Etíope nel sieglu XVI, creyéronlo asina y entamaron rellaciones cordiales qu'incluyeran el sofitu del reinu con soldados escontra los musulmanes, comu queríen facer na Edá Media, esta ayuda sería decisiva nel conflictu contra estos. El Preste Xuan, por tanto, sería un Emperador Etíope ensin precisar.(La Ilesia Copta ainda esiste)

Otres teoríes apunten que podríen ser les ya nomaes tribus Tártares y Mongoles, magar que nun tien munchu sofitu, igual que la idea de que yera un reinu formáu polos asirio-Caldeos nel actual Iraq, pues nun hai documentación historica nenguna (Estos asirio-Caldeos seríen los actuales Kurdos, ainda mayoritariamente cristianos, pero sería cuasi imposible yá qu'esta yera la zona de maximu poder Islámicu, y taríen nel llímite col Imperiu Bizantín, polo que sería fácil el contautu y nun sería llexendariu.

## Otres esplicaciones
Esplicaciones precientífiques aínda defendíes por sectes y grupos relixosos apunten a la inmortalidá que Xesús da a Xuan na biblia como explicación de que'l denomáu Preste Xuan yera l'apostol Xuan que ainda taba vivu d'aquella, pero que llueu ascendiera.

## Referencies

## Enllaces esternos