open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alicia Sornosa

**Alicia Sornosa**  ye una periodista española especializada en motor y la única muyer de fala hispana en dar la vuelta al mundu en moto (2011-2013). 

## Trayeutoria profesional
En 2009 mercóse la so primer moto cola qu'en 2011 convertir na primera hispanofalante en dar la vuelta al mundu en moto. El so viaxe empezó'l 8 de setiembre de 2011 con una moto BMW F 650 GS a la que llamó "Descubierta", nome del barcu de la Espedición Malaspina, un viaxe científicu y políticu alredor del mundu que tuvo llugar ente 1789 y 1791. 

Na so faceta solidaria, Sornosa realizó visites a hospitales infantiles, dio charres en cárceles y collaboró cola recaldación de dineru pa distintos ONGs. Por casu, nel so viaxe a Perú trabayó sofitando a les muyeres maltrataes de Lima, la capital de la república, n'asociación cola ONG PADMA. Esti llabor solidariu tuvo la so reconocencia en xineru de 2017, cuando recibió un gallardón del Festival C.D. Motonavo en Begíjar (Xaén).

Sornosa ye una periodista del motor y aventura, realizó collaboraciones periodístiques con medios como ABC, El Periódico de Catalunya, El Mundo, El País y SoloMoto30 y participó en radios como M80, COPE, Cadena SER, Radio Nacional d'España y nel programa de viaxes **Paralelu20** de Radio Marca.

Ye l'autora del llibru **360 graos: Una muyer, una moto y el mundu** (Bandàaparte 2017) que recueye tol so periplu, primeramente escribió un llibru de rellatos **Muyeres viaxeres** (Casiopea, 2013) y **El mundu d'equipaxe** (Viaxes al Pasáu, 2014). El 18 de setiembre 2016 apaeció na serie documental de televisión *Héroes invisibles* qu'emite La 2 de Televisión Española, Viaxó per tol mundu dando charres y conferencies, aprovechando la so esperiencia, amás, pa prospectar nueves rutes pel mundu. Diseñó rutes pa la Guía Repsol. Ye embaxadora de la web* Ruralaka On Road *y ye la imaxe de Ducati Scrambler n'España.

## Espediciones

2011-2012 Nel so primer viaxe, realizáu ente setiembre de 2011 y setiembre de 2012, percorrió en moto España, Italia, Exiptu, Sudán, Etiopía, Kenia, India, Singapur, Bali (Indonesia), Australia, Los Angeles (EEXX), Vancouver (Canadá), Alaska, Canadá y Estaos Xuníos. 
2012-2013 De siguío, siguió'l so periplu per Méxicu, Puertu Ricu, Colombia, Perú, Chile, Ushuaia (Arxentina) y Uruguái. Ente payares de 2013 y xineru de 2014 percorrió Chile, Perú, Arxentina y Bolivia.

2014 Dende agostu a ochobre de 2014 percorrió España, Rusia, Kazakstán Mongolia y Xapón 
2015 Realizó un viaxe de tres meses pel este d'Europa: Francia, Italia, Eslovenia, Hungría, Eslovaquia, Chequia, Austria, Alemaña, Suiza.
2016 viaxó mientres 8.000 quilómetros pola mariña d'India, llegando a Nepal.

2017 Mientres anguaño yá realizó dellos viaxes; Méxicu dende Yucatán a Sinaloa, cruciando'l centru del país y percorriendo la Baxa California. Himalayes Indios: un viaxe en compañía d'otros motoverlanders pa rodar pol valle de Sangla y Spiti, llegar al pueblu más altu del Mundu (Komic 4.587m) o baxar pol peligrosu y alto Roten Pass hasta Nueva Delhi.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial d'Alicia Sornosa.
May French Sheldon

**Mary French Sheldon** , como autora **May French Sheldon**, foi una editora d'Estaos Xuníos, escritora, y esploradora.

Mary French nació'l 10 de mayu de 1847, en Bridgewater, Pennsylvania. El so padre yera Joseph French, inxenieru civil, y la so madre Elizabeth J. French (nome de pila Poorman), espiritualista que más tarde prauticó "medicina galvánica" en Boston, como fixo tamién la so hermana, Dra. Belle francés Patterson. Educar n'Estaos Xuníos y nel estranxeru, estudió arte y convirtióse n'escritora y etnóloga. Casar en America con Eli Lemon Sheldon, banqueru, en 1876, y viaxaron a Londres onde establecieron el so editorial.

May French Sheldon destacó como traductora de *[[Salambó|Salammbô]]* de Flaubert y escribió documentos y ensayos, pero'l so fama adquirir por una espedición. En 1891 dexó Londres partiendo escontra África, sola, buscando asistencia ente los pueblos africanos cuando esploraba alredor del Llagu Chala. Tornó con materiales etnográficos, escribió la so esperiencia, y entamó una xira de conferencies. Sheldon French recibió múltiples premios pola so esposición nelWorld's Columbian Exposition y foi miembru de sociedaes como'l club del Escritor y la Sociedá Antropolóxica de Washington. Ella foi socia de la Royal Geographical Society, ente les primeres 15 muyeres que recibió esti honor, en payares de 1892.

Como escritora Sheldon escribió delles noveles, cuentos, y ensayos.

## Referencies

## Otres llectures
* Boisseau, Tracey J. "White Queen: May French-Sheldon and the Imperial Origins of American Feminist Identity." Bloomington, Indiana: Indiana University Press. 2004. 258p. [May French-Sheldon (American)(1847-1936)].
Sonia Ibáñez

**Sonia Ibáñez Pérez**  foi la primer española en completar l'Appalachian Trail. Llogró la reconocencia “Thru-hiker” del Appalachian Trial Conservancy en 2013 por completar esti trayeutu. Enantes viaxó y documentó el so pasu por Austria, Marruecos, Turkia, Francia y España. Dende 2014, compaxina la fotografía con clases d'español p'alumnos d'educación secundaria en Salzburgu, Austria.

## Espediciones
En 2013, en compañía del xeógrafu cultural Kevin S. Fox (Connecticut), acometió a cuerpu el so viaxe más llargu: les Montes Apalaches dende Maine hasta Georgia (Estaos Xuníos). Mientres cinco meses, dende'l 30 de xunu hasta'l 30 de payares de 2013, Ibáñez caminó por una sienda de más de 3.500 quilómetros que traviesa 14 estaos estauxunidenses. Esti viaxe dio-y la oportunidá de conocer otres realidaes que quedaron afiguraes nes esposiciones posteriores al so viaxe.

Tamién participó nel estudiu del trayeutu Llión-Xixón, que va formar parte del Senderu Internacional de los Apalaches, proyeutu que la so intención ye desenvolver y caltener un senderu de llargu percorríu más allá de les fronteres de los Montes Apalaches, que ponga en contautu persones y llugares bien alloñaos pero con un orixe común.

## Esposiciones
* Xineru de 2014. *"La Podoloxía de Machado"*. Espaciu Cultural La Victoria (Lavapiés). Esposición compuesta por 138 fotografíes.
* Julio de 2014. *"The People on The Other Side: América (a cuerpu) pela Ruta de los Apalaches"*. Centru d'Interpretación el Molón, Camporrobles (Valencia). Les fotografíes, tomaes cola cámara Olympus PEN 45 mm, presentar nuna esposición que tuvo acompañada d'una charra billingüe, onde se cuntaba la esperiencia al traviés de fotografíes y curties narratives personales.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina de Sonia Ibáñez.
* Páxina oficial de Kevin S. Fox.
* Páxina sobre'l Senderu Internacional de los Apalaches.
Dinastíes Meridionales y Septentrionales

**Dinastíes Meridionales y Septentrionales** (chinu: 南北朝, Wade-Giles: *Nan²pei³ch'ao²*, pinyin: *Nánběicháo*) ye'l nome que recibe na periodización tradicional de la hestoria de China la etapa de desunión que siguió a la cayida de la dinastía Jin, y que duró dende l'añu 420 hasta l'añu 589. Mientres estos años, el sur y el norte de China tuvieron gobernaos por dinastíes distintes.

En realidá, la división empezara enforma años antes, cola invasión del norte de China per parte de pueblos nómades non chinos procedentes del norte. Nel añu 316, la capital de la dinastía Jin, Luoyang, foi destruyida nuna invasión de los tuoba o *tabgach*, pueblu que fundaría nel añu 386 la dinastía Wei del Norte. La dinastía Jin viose obligada a abellugase nel sur y los territorios de cultura china permaneceríen estremaos en dos entidaes polítiques hasta la reunificación llograda pola dinastía Sui en 589.

Anque'l norte yá taba daquella en manes de la primera de les dinastíes septentrionales, los Wei del Norte, la fecha d'empiezu d'esti periodu históricu asitiar de manera convencional nel añu 420, cuando la dinastía Jin refuxada nel sur llegó a al so fin, y foi remplazada pola primera de les dinastíes meridionales, la dinastía Liu-Song. El periodu llega al so fin cuando la dinastía Sui, proclamada nel norte en 581, derrota a la postrera de les dinastíes meridionales, la dinastía Chen, nel añu 589.

A pesar de la división política y de los enfrentamientos ente'l norte y el sur, esta dómina carauterizar por una intensa actividá artística debida fundamentalmente al espardimientu del budismu, relixón procedente d'India, que, sol patrociniu de dellos emperadores, y magar les persecuciones per parte d'otros, convertir nuna parte indixebrable de la cultura china que se caltuvo hasta los nuesos díes.

## Llista de les dinastíes

### Dinastíes septentrionales

* **[[Dinastía Wei del Norte|Wei del Norte]]** (北魏 Běi Wèi), 386 - 534.
* **[[Dinastía Wei del Este|Wei del Este]]** (東魏 Dōng Wèi), 534 - 550.
* **[[Dinastía Wei del Oeste|Wei del Oeste]]** (西魏 Xī Wèi), 535 - 557.
* **[[Dinastía Qi del Norte|Qi del Norte]]** (北齊 Běi Qí), 550 - 577.
* **[[Dinastía Zhou del Norte|Zhou del Norte]]** (北周 Běi Zhōo), 577 - 581.

### Dinastíes meridionales

* **[[Dinastía Liu Song|Liu Song]]** (宋 Sòng), 420 - 479.
* **[[Dinastía Qi del Sur|Qi del Sur]]** (南齊 Nán Qí), 479 - 502.
* **[[Dinastía Liang|Liang]]** (梁 Liáng), 502 - 557.
* **[[Dinastía Chen|Chen]]** (陳 Chén), 557 - 589.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dinastía Yuan

La dinastía **Yuan** (mongol:  *Dai-ön Yeke Mongγol Ulus*; chinu: 元, Wade-Giles: **Yüen**, pinyin: Yuán) (1279 - 1368) foi una dinastía china fundada polos invasores mongoles.

## Historia

### L'ascensu de Kublai Kan
Genghis Khan unificó les tribus mongoles y turques de les estepes y convirtióse en Gran Khan en 1206. Él y los sos socesores espandieron l'imperiu mongol en toa Asia. Sol reináu del tercer fíu de Gengis, Ogodei, los mongoles destruyeron la debilitada dinastía Jin en 1234, conquistando la mayor parte del norte de China. Ögedei ufiertó al so sobrín Kublai una posición en Xingzhou, Hebei. Kublai foi incapaz de lleer chinu, pero tuvo dellos profesores chinos de la tribu Han contrataos pola so madre Sorgaqtani. Él buscó'l conseyu de chinos budistes y conseyeros confucianos. Möngke asocedió al fíu de Ögedei, Kuyuk, como Gran Khan en 1251. Él concedió al so hermanu Kublai los territorios mongoles en China. Este construyó escueles pa los estudiosos confucianos, emitió papel moneda, alicó rituales chinos y polítiques aprobaes qu'aguiyaron la crecedera agrícola y comercial. Fundo la ciudá de Kaiping, en Mongolia Interior, más tarde rebautizada Shangdu, la so capital.

Möngke empecipió una campaña militar contra la dinastía Song del sur de China. Morrió en 1259 ensin un socesor. Kublai tornó de la llucha contra la dinastía en 1260, cuando s'enteró de que'l so hermanu, Ariq Böke, taba desafiando'l so derechu al tronu. Kublai convocó una kurultai na ciudá china de Kaiping que lo escoyó Gran Khan. Un kurultai rival en Mongolia proclamu a Ariq Böke Gran Khan, empezando una guerra civil. Kublai Khan dependía de la cooperación de los sos súbditos chinos p'asegurase de que'l so exércitu recibiera amplios recursos. Él reforzó la so popularidá ente los sos súbditos modelando'l so gobiernu na burocracia de les dinastíes chines tradicionales y adoptando el nome chinu de Zhongtong. Ariq Böke viose atrabancáu por suministros desaparentes y rindióse en 1264. Los otros trés kanatos mongoles reconocieron como Gran Khan a Kublai, pero fueron funcionalmente autónomos. La llucha civil terminara definitivamente.

## Reináu de Kublai Khan
Kublai khan establez la capital en Beixín

## Llista d'Emperadores de la Dinastía Yuan



## Ver tamién
* Historia de China
* Emperadores de China
* Yuan (apellíu)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Curtia cronoloxía histórica de China
* Otru cuadru cronolóxicu de la historia de China
* China Imperial nel Muséu Nacional d'Antropoloxía (Méxicu).

## Bibliografía
* Gernet, Jacques. *El Mundo Chinu*. Crítica, Barcelona, 2005.
* Hansen, Valerie. *The Open Empire. A History of China to 1600*. W.W. Norton and Company, Nueva York, 2000.
Reinu de Pagan

El **Reinu de Pagan**, tamién conocíu como **dinastía Pagan** o **Imperiu Pagan** foi'l primer reinu qu'unificó los territorios qu'anguaño constitúin Birmania (Myanmar). El gobiernu de 250 años de la dinastía Pagan sobre'l valle del Ríu Irawadi y la so periferia sentaron les bases pal ascensu del idioma y la cultura birmana, l'espardimientu de la etnia Bamar na Alta Birmania y la crecedera del budismu Theravada en Birmania y nel sureste asiáticu continental.

El reinu surdió a partir d'un pequeñu asentamientu del sieglu IX, en Pagan (Bagan) fundáu por bamares (birmanos), que llegaren apocayá al valle del ríu Irrawaddy procedente del Reinu de Nan chao. Mientres los siguientes doscientos años, el pequeñu principáu creció gradualmente p'absorber les sos rexones circundantes hasta la década de 1050 y 1060, cuando'l rei Anawrahta fundó'l Reinu Pagan, qu'unificaba per primer vegada so un mesmu sistema de gobiernu'l valle del Irrawaddy y la so periferia. A finales del sieglu XII los socesores de Anawrahta estendieren la so influencia más al sur hasta la península malaya cimera, escontra l'este, siquier, hasta'l ríu Salween, nel norte per debaxo de la frontera actual de China y al oeste, nel norte de Arakan y les llombes Chin. nos sieglos XII y XIII, Pagan, xunto col Imperiu jemer, foi unu de los dos imperios principales nel sureste asiáticu continental.

La llingua y la cultura birmana convirtiéronse gradualmente en dominantes nel altu valle del ríu Irrawaddy y clisaron les lleis Pyu, lun y Pali a finales del sieglu XII. El budismu Theravada amodo estendióse poles aldegues, anque les cañes tántrico, Mahāyāna y brahmánicas y les práutiques animistas permanecieron fuertemente enraigonaes en tolos estratos sociales. Los gobernantes paguen construyeron más de 10.000 templos budistes na zona de capital paguen de los cualos queden más de 2.000.

El reinu entró en cayente na metá del sieglu XIII, cola continua crecedera de les tierres axudiques a los monesterios budistes ensin pagu d'impuestos, qu'escontra 1280 afectara seriamente la capacidá de la corona pa caltener la llealtá de los sos cortesanos y l'exércitu. Esto marcó l'empiezu d'un círculu viciosu de desórdenes internos xunto a desafíos procedentes del esterior polos Rakhines, Mons, mongoles y shan. Les repitíes invasiones de los mongoles ente 1277 y 1301 derrocaron el reináu de cuatro siglos d'antigüedá, en 1287. El colapsu foi siguíu por 250 años de fragmentación política que duró hasta bien entráu'l sieglu XVI.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Srivijaya

**Srivijaya** (tamién escritu **Sri Vijaya**; n'indonesiu: Sriwijaya; en tailandés: ศรี วิชัย o Sri Wichay; LBTR: Siwichai) yera un poderosu imperiu talasocrático malayu centráu na islla de Sumatra, na actual Indonesia, qu'influyó en gran parte del sureste d'Asia. La primer prueba sólida de les feches de la so esistencia dende'l sieglu VII, correspuende a un monxu chinu, I-Tsing, quien escribió que visitó Srivijaya nel 671 mientres 6 meses. Tamién ta la inscripción de la pallabra Srivijaya de Bukit Kedukan, alredor de Palembang, en Sumatra, de 683. 

El reinu dexó d'esistir nel sieglu XIII por cuenta de dellos factores, incluyendo la espansión del Imperiu javanés Majapahit. Foi Srivijaya un importante centru pa la espansión del budismu ente'l sieglu VIII y el XII. En sánscritu, Sri (श्री) significa "afortunada", "prósperu" o "feliz" y Vijaya (विजय) significa "victoria" o la "excelencia".

Dempués de que Srivijaya cayera, quedó nel olvidu en gran midida y los historiadores nin siquier consideraren qu'un gran reinu xuníu tuvo presente nel Sureste Asiáticu. La esistencia de Srivijaya foi recuperada de nuevu nel añu 1918, cuando l'historiador francés George Coedes de la Escuela Francesa d'Estremu-Oriente postuló la so esistencia. La fotografía aérea tomada en 1984 reveló los restos d'antigües canales artificiales, fosos, estanques y les islles artificiales en Karanganyar (Palembang) suxeren l'allugamientu del centru urbanu de Srivijaya. Dellos artefautos tales como fragmentos d'inscripciones, estatues budistes, abalorios y cerámica (local y china) fueron atopaos, lo que confirmó que l'área yera una zona d'alta densidá de población. En 1993, Pierre-Yves Manguin demostrara que'l centru de Srivijaya taba asitiáu a lo llargo del ríu Musi ente Bukit Seguntang y Sabokingking (asitiáu no qu'agora ye Palembang, Sumatra del Sur, Indonesia).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Video sobre la historia de los estaos y reinos nel archipiélagu Malayu (n'inglés)
Sultanatu de Malaca

El **Sultanatu de Malaca** (en malayu: Kesultanan Melayu Melako) foi un sultanatu malayu allugáu no qu'anguaño ye l'estáu de Malaca, Malasia, fundáu pol gobernante malayu Parameswara primeramente nel añu 1402 el sultanatu como un reinu hindú y convertíu en 1409 al Islam pola mor del casoriu de la princesa de Pasai. Teniendo la so capital no que güei sería Malaca, el sultanatu tomaba dende los asentamientos musulmanes malayos de la provincia de Phuket, Satun, Pattani bordiando'l reinu Ayutthaya de Siam (Tailandia) pel norte hasta Sumatra pol suroeste.

Los portugueses invadieron la so capital en 1511 y 1528. Darréu'l príncipe malaco Alauddin Riayat Shah II fundó'l Sultanatu de Johor como un estáu socesor.

## Ver tamién
* Sultanatu de Johor
* Sultanatu de Kedah

## Referencies

## Enllaces esternos
* Description of the Starry Raft (1436) ''Xin Cha Shen Lan'' 星槎勝覽
Johannes Georg Bednorz

**Johannes Georg Bednorz**  ye un físicu alemán gallardoniáu col Premiu Nobel de Física en 1987 xunto a Karl Alexander Müller pol descubrimientu conxuntu nel campu de la superconductividá de materiales cerámicos.

## Datos biográficos
Ye'l cuartu fíu de Anton y Elisabeth Bednorz. Graduóse na Universidá de Münster en 1976. En 1982 concluyó'l so doctoráu nel Institutu Teunolóxicu Federal Suizu, en Zúrich (Suiza). Nel mesmu añu pasó a fomar parte del Llaboratoriu d'Investigación d'IBM en Zúrich, onde foi contratáu por Müller pa los sos últimos estudios sobre superconductividá.

## Referencies

## Ver tamién
*Superconductividá

## Enllaces esternos
*Autobiografía en Nobelprize.org 
*Biografía de J. Georg Bednorz en NNDB.com
Montecarlu

**Montecarlu** (italianu: *Monte Carlo*, en monegascu: *Munte-Carlu*, n'occitanu: *Montcarles*, en francés y oficialmente: *Montecarlo*) ye una parte especialmente famosa del principáu de Mónacu y una de les sos divisiones alministratives (distritu o barriu), conocida pol so casinu, el xuegu, el glamour y la posibilidá de ver a xente famoso. En munches ocasiones piénsase que Montecarlu ye la capital de Mónacu, pero yá que la ciudá y el país tienen les mesmes fronteres, Mónacu ye la so propia capital.
Montecarlu acueye una parte del Circuitu de Mónacu, nel que tien llugar el Gran Premiu de Mónacu de Fórmula Unu, xeneralmente suel ser dempués de Selmana Santa, y una de les pruebes del Mundial de Rallyes más importantes: el Rally de Montecarlu.

Tamién ye sede dende 1952 del *"Reinsurers Rendez-Vous"*, la xunta añal más antigua y famosa de la industria reaseguradora que se realiza na primer selmana de setiembre. 
Montecarlu dende va décades ye un llugar de xunta de miembros de la realeza, lo mesmo que de grandes estrelles de cine.

## Historia
Fundada en 1866, Montecarlu tien un nome d'orixe italianu que significa 'Monte de Carlos'. Foi nomáu n'honor del príncipe reinante de la dómina, Carlos III de Mónacu. 

Na década de 1850, la familia reinante de Mónacu taba casi en quiebra, de resultes de la perda de dos ciudaes qu'apurríen la mayor parte de los ingresos del Principáu col so cultivos de llimón, naranxa y aceite d'oliva. Nesta dómina, una serie de pequeñes ciudaes n'Europa taben creciendo en prosperidá con establecimientos de xuegu, especialmente en ciudaes como los alemanes de Baden-Baden y Homburg. En 1856, Carlos III de Mónacu dio una concesión a Napoleón Langlois y a Albert Aubert pa establecer una instalación de baños de mar pal tratamientu de diverses enfermedaes y construyir un casinu d'estilu alemán en Mónacu.
 
Sicasí, el primer casinu que fuera inauguráu en La Condamine en 1862 nun tuvo l'ésitu esperáu y, darréu, treslladóse l'allugamientu en delles ocasiones nos años que siguieron al so actual allugamientu na zona denomada "Les Spélugues" (Les Cueves) de Montecarlu. L'ésitu del casinu creció amodo, debíu en gran parte a la inaccesibilidá del área pa gran parte d'Europa. La instalación del ferrocarril en 1868, sicasí, traxo consigo una mayor arribación de persones en Montecarlu lo que lo fixo crecer en riqueza.

En 1911, la Constitución estremó'l principáu de Mónacu en tres municipios, el conceyu de Montecarlu foi creáu pal actual barriu de La Rousse / San Roman, Larvotto / Bas Moulins y Saint Michel. En 1917, tornar a división única pa tol principáu. Güei, sicasí, Mónacu estremar en 10 barrios o distritos.

El barriu de Montecarlu foi atendíu por tranvíes de 1900 a 1953, que xune delles partes de Mónacu. En 2003, un nuevu muelle de cruceros terminar nel puertu de Montecarlu.

## Ver tamién
* Rally de Montecarlu
* Ópera de Montecarlu
* Casinu de Montecarlu
* Circuitu caleyeru de Mónacu ePrix
* Café de París (Montecarlu)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Monaco (inglés)
* Monaco Portal (francés)
Fongafale

**Fongafale** (tamién llamáu como **Fogale** o **Fagafale**) ye la mayor de los castros del atolón Funafuti, en Tuvalu. Tien un área de 0,65 km², ye de forma allargada con un llargor de 12 km y alredor de 10 a 400 m d'anchu, col océanu Pacíficu Sur al este y la llaguna del atolón al oeste. Dientro del castru esisten siete pequeñes llagunes y tien una península llamada Tengako.

La so población ye de 3.136 habitantes (en 2002) y tien cuatro villes (que debíu al tamañu del castru conformen un área urbana allegante): Alapi (1.024 habitantes), Fakai Fou (1.007 habitantes), Senala (589 habitantes) y Vaiaku (516 habitantes). Esti postreru, allugáu nel estremu sur y occidental del castru ye la villa más importante del atolón y allúguense los principales edificios gubernamentales de Tuvalu. Tamién en Vaiaku allúgase'l Aeropuertu Internacional de Funafuti, na zona más ancha del castru, percorriendo de nordés a suroeste y namái una empresa Air Fiji ufierta vuelos a Suva, capital de Fixi.

En Funafuti tamién s'atopen l'únicu hotel del país, Vaiaku Lagi Hotel, un centru de comunicaciones, una cárcel, una estación meteorolóxica, una estación de bombéu de gasolina, un hospital, l'únicu bancu comercial de Tuvalu, la oficina postal xeneral, dellos almacenes, la residencia del Gobernador Xeneral y la Cámara de Tuvalu. 

Namái esisten cuatro taxis nel castru, polo que ye común l'usu de motocicletes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chiba

**Chiba** puede facer referencia a:

* La **[[prefeutura de Chiba]]**, Xapón.
* La ciudá xaponesa de **[[Chiba (Chiba)|Chiba]]**.
* El nome común de la planta ***[[Ageratum conyzoides]]***.

## Referencies
Incheon

pronunciáu: , oficialmente , ye una de les seis ciudaes metropolitanes que, xunto a les nueve provincies, la ciudá especial y la ciudá autónoma especial, formen Corea del Sur. 

Ta allugada nel estremu noroeste del país. llindando al norte con Corea del Norte (dixebraes por un estrechu), al este con Seúl y Gyeonggi, y al sur y oeste col Mar Mariellu. Ye la tercer ciudá más grande de Corea del Sur, dempués de Seúl y Busán. Siendo'l llugar onde s'alluguen el puertu más importante de la mariña oeste surcoreana y l'aeropuertu más grande del país, Incheon ye'l centru de tresporte más grande de Corea del Sur. 

Los primeros rastros d'humanos na rexón daten del neolíticu. En tiempos recién Incheon cobró gran importancia por cuenta de la so escelente badea; cuando'l puertu foi fundáu en 1883, la ciudá, llamada entós Jemulpo (제물포) tenía una población de tan solo 4.700 habitantes. Güei sicasí Incheon ye una metrópolis de más de 2,5 millones de persones que se convirtió nun importante centru financieru y corporativu dientro de la Zona Económica Llibre de Busan-Jinhae.

Incheon ye usualmente amosada como parte del Área de la Capital Nacional de Seúl debíu en parte a la so cercanía a la capital y al fechu de que los sistemes de metro de dambes ciudaes tán coneutaos. Sicasí, Incheon ye una ciudá dafechu independiente de Seúl.

## Divisiones alministratives
La ciudá estremar en 8 distritos (gu) y 2 condaos (gun).
* Bupyeong-gu (부평구; 富平區)
* Dong-gu (동구; 東區)
* Gyeyang-gu (계양구; 桂陽區)
* Jung-gu (중구; 中區)
* Nam-gu (남구; 南區)
* Namdong-gu (남동구; 南洞區)
* Seo-gu (서구; 西區)
* Yeonsu-gu (연수구; 延壽區)
* Ganghwa-gun (강화군; 江華郡)
* Ongjin-gun (옹진군; 甕津郡)

## Historia
La primer noticia histórica d'Incheon ye del añu 475&nbsp;d.&nbsp;C. mientres el reináu del Rei Jangsu de Koguryŏ, nel cual la zona llamóse *Michuhol*. L'área sufrió múltiples cambeos nel nome dáu'l cambéu de reinos y dinastíes. El nome actual foi afechu en 1413 mientres el reináu del rei Taejong de Joseon. El nome *Jemulpo* nun s'usó de manera amplia sinón a partir de l'apertura del puertu en 1883.

El 15 de setiembre de 1950, mientres la Guerra de Corea, Incheon foi l'epicentru de la Batalla d'Incheon, na cual les tropes estauxunidenses llegaron a la ciudá pa esaniciar la presión sobre'l perímetru de Busán y llanzar una contraofensiva Corea del Norte. La nave *[[USS Inchon (LPH-12)|USS Incheon]]* foi bautizada asina n'honor a la batalla.

Nesta ciudá atopa un monumentu n'honor a los soldaos colombianos cayíos na Guerra de Corea.

Incheon foi orixinalmente parte de la provincia de Gyeonggi, pero concedióse-y estatus de *Ciudá Metropolitana* el 1 de xunetu de 1981.

## Clima
Incheon tien un clima continental húmedu. El clima de la ciudá ye bien paecíu al restu de les ciudaes de Corea del Sur con iviernos secos y fríos y branos calientes y húmedos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bucheon

**Bucheon** (), oficialmente **Ciudá de Bucheon** (, *Bucheon-si*), ye una ciudá na provincia de Gyeonggi al norte de la república de Corea del Sur. Esta a metá de camín ente Seúl y Incheon. El so área ye de 53.50 km² y la so población total ye de .

## Alministración
La ciudá de Bucheon estremar en tres distritos.
*Sosa-gu 소사구
*Wonmi-gu 원미구
*Ojeong-gu 오정구

## Historia
En 1914, delles árees de les ciudaes d'Incheon y Bupyeongse xunieron sol nome de Bucheon.

## Deportes
L'equipu llocal de fútbol ye'l Bucheon FC, foi fundáu en 2007 y participa na Challengers League de Corea del sur. Xuega nel estadiu Bucheon (부천 종합 운동장) de la ciudá.

## Ciudaes hermanes
* Okayama, Xapón; dende 1981.
* Harbin, China; dende 1995.
* Kawasaki, Xapón; dende 1996.
* Jabárovsk, Rusia; dende 2002.
* Valenzuela, Filipines; dende 2006.
* Bakersfield, Estaos Xuníos; dende 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Goyang

**Goyang** () ye una ciudá allugada na provincia de Gyeonggi, Corea del Sur. Goyang inclúi la conurbación d'Ilsan, que coneuta con Seúl al traviés de la *llinia 3* del Metro de Seúl. Goyang llenda con Seúl al sur. Foi una de les sedes de la Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2007. El so área ye de 267.29 km² y la población total ye de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Seongnam

**Seongnam** (en coreanu:성남시, Romanización revisada:seongnamsi, lléase:Sóngnam) ye la segunda ciudá más grande na provincia de Gyeonggi, al norte de la república de Corea del Sur. Ta allugada al sureste de Seúl, a unos 18 km, cruciando'l Ríu Han. El so área ye de 141.82 km² y la so población total ye de 980.000 habitantes.

## Alministración
La ciudá de Bucheon estremar en 3 distritos.
* Distritu Bundang 분당구
* Distritu Jungwon 중원구
* Distritu Sujeong 수정구

## Historia
Seongnam, la primer ciudá planiada de la hestoria de Corea, foi concebida mientres el periodu presidencial de Park Chung-hee col propósitu d'industrializar la nación con delles instalaciones d'electrónica, texti, petroquímica mientres los años 70 y 80. Nos años 70 La ciudá foi destacada pola rede de carreteres que la conectaben con Seúl y otres ciudaes importantes.

N'agostu de 2009, la ciudá fundir cola ciudá de Hanam, dambes de la provincia de Gyeonggi.

## Deportes
L'equipu llocal de fútbol ye'l Seongnam Ilhwa Chunma FC 성남 일화 천마, moteyáu'l pegasu. Foi fundáu en 1989 y participa na K-League de de Corea del Sur.

## Ciudaes hermanes
*Piracicaba, Brasil; dende 1986
*Aurora, Estaos Xuníos; dende 1992
*Shenyang, República Popular China; dende 1998
*Ekaterimburgu, Rusia; dende 2008
*Changchun, República Popular China; dende 2009

## Referencies

* "오시는길." (Map) Nowcom. Retrieved on September 17, 2011. "경기도 성남시 분당구 삼평동 625 판교세븐벤처밸리 1단지 2동 9층" 

## Enllaces esternos
*Sitio web de la ciudá disponible en coreanu, inglés, xaponés y mandarín.
Kawasaki

Según el contestu **Kawasaki** puede referise a:
## Xeografía
* **[[Kawasaki (Kanagawa)]]**, una ciudá xaponesa na prefeutura de Kanagawa.
* **[[Kawasaki (Fukuoka)]]**, un pueblu xaponés na prefeutura de Fukuoka.
* **[[Kawasaki (Miyagi)]]**, un pueblu xaponés na prefeutura de Miyagi.

## Empreses
* **[[Kawasaki Heavy Industries]]**, compañía industrial xaponesa que fabrica barcos, motores pa la industria, motocicletes y vehículos tou terrén (ATV), ente otros.
** **[[Kawasaki Heavy Industries Motorcycle & Engine]]**, división de Kawasaki Heavy Industries dedicada a la producción de motocicletes, cuatriciclos, vehículos especializaos, motos d'agua, y motores de gasolina de propósitu xeneral. 
* **[[Kawasaki Kisen Kaisha]]**, compañía xaponesa de tresporte.

## Persones
* **[[Guy Kawasaki]]**, capitalista.
* **[[Jiro Kawasaki]]**, políticu xaponés.
* **[[Ryō Kawasaki]]**, músicu xaponés.
* **[[Utah Kawasaki]]**, música xaponés.
* **[[Yukari Kawasaki]]**, deportista xaponesa.
* **[[Audrey Kawasaki]]**, artista d'Estaos Xuníos.

## Otros
* **[[Enfermedá de Kawasaki]]**
* **[[Estación Kawasaki]]**
* **[[Kawasaki Frontale]]**

## Referencies

## Enllaces esternos
Dongguan

**Dongguán** lléase:Dong-kuán (en chinu: 东莞市, pinyin:Dōngguǎn shì) ye una ciudá-prefeutura asitiada nel centru de la provincia de Guangdong, na República Popular China. Ye una importante ciudá industrial alcontrada nel delta del ríu Perlla. Llenda al norte cola capital provincial de Guangdong, al nordeste con Huizhou, al sur con Shenzhen y al oeste col ríu Perlla.

Les trés ciudaes vecines de Dongguán, Guangdong y Shenzhen son el llar de más de 25 millones d'habitantes, lo que representa una gran porción de la población de la rexón del delta del ríu Perlla.

Dongguán ye una de les ciudaes de mayor esportación en China, tando namái darrera de Shenzhen, Shanghai y Suzhou. Considérase-y como la capital del turismu sexual de China. Nesta ciudá atópase'l centru comercial más grande del mundu, el New South China Mall.

## Historia

Nel añu de 331 Dongguán foi construyida como un condáu, pero la hestoria d'esta rexón remóntase a la Edá Neolítica. Hai unos 150 años foi unu de los escenarios de les Guerres del Opiu lo que representa un capítulu de la historia contemporánea china. Agora, los visitantes tienen la oportunidá de visitar l'antiguu campu de batalla más completu del mundu. En 1988, Dongguán pasó a ser una ciudá-prefeutura de la provincia de Guangdong. Con reformes del gobiernu la economía caltién un desenvolvimientu sustancial y rápido, polo que Dongguán ye una importante ciudá industrial internacional.

## Alministración
La ciudá prefeutura estrémase en 4 distritos:

-Estos estrémense en 28 Poblaos.

## Demografía
Dongguán tenía 6.949.800 habitantes a finales de 2008, ente los que 1.748.700 son residentes llocales y 5.201.100 son inmigrantes permanentes d'otres partes del país.

La ciudá ye tamién conocida por ser la ciudá natal de munchos tusán, el llugar d'orixe d'unes 700.000 persones de Ḥong Kong, Taiwán y Macáu

## Clima
El clima de Dongguán ye subtropical. Atópase al sur del Trópicu de Cáncer. La temperatura medio ye de 23C a lo llargo de tol añu. La precipitación media ye de 1.756,8 milímetros.

La ciudá tien 116 quilómetros de mariña y a lo llargo d'ella esisten suministros d'abondosos mariscos que son l'ingrediente principal de los platos llocales.

## Ciudaes hermaniaes
*  Hartford, Connecticut, Estaos Xuníos (dende'l 5 de marzu de 2001).
*  Tesalónica, Grecia (dende'l 24 d'ochobre de 2008).

## Referencies

## Ver tamién
* Guangdong Southern Tigers
* Dongguan Leopards

## Enllaces esternos

* Gobiernu de la ciudá de Dongguan
Suwon

**Suwon**, oficialmente **Ciudá de Suwon** (, *Suwon-si*), ye la ciudá capital na provincia de Gyeonggi al norte de la república de Corea del Sur. Ta allugada al sur de Seúl a unos 30 km y el so área ye de 121.08 km² y la so población total ye de 1.098.000. Conozse tradicionalmente como "La Ciudá de la piedá filial".

## Alministración
La ciudá de Suwon estremar en 4 distritos y estos de la mesma estrémense en 42 barrios.
* Distritu Gwonseon
* Distritu Jangan
* Distritu Paldal
* Distritu Yeongtong

## Historia
En tiempos antiguos, Suwon yera conocida como Mosu-guk (모수국). Sicasí, mientres la dómina de los Tres Reinos de Corea, l'área qu'abarca les ciudaes modernes de Suwon y Hwaseong yeren conocíes en xunto como Maehol-gun (매홀군).

En 757, sol reinu de Gyeongdeok de la Silla Unificada , el nome foi camudáu a Suseong-gun (수성군). En 940, mientres la Dinastía Goryeo, el nome foi camudáu a Suju (수주). En 1413 el tercer rei de la Dinastía Joseon, Taejong camudó-y el nome a Suwon.

En 1592, mientres la invasión xaponesa de Corea, el Comandante Yi Gwang (이광), intentó comprobar el progresu de Xapón col llanzamientu del so exércitu escontra la ciudá capital, Seúl (nesi momentu llamada Hanseong). L'exércitu retiróse, sicasí, dempués de la noticia que la ciudá yá fuera escalada llegó'l comandu. A midida que l'exércitu creció en tamañu a 50.000 homes cola acumuladura de delles fuercies voluntaries, Yi Gwang y los comandantes irregulares reconsideraron el so oxetivu de recuperar la capital, y llevó les fuercies al norte de Suwon.
## Economía
La principal fonte d'emplegu industrial en Suwon ye Samsung. Ello ye que Samsung empezó en Seúl en 1938, pero al empiezu de la Guerra de Corea, los inventarios fueron estropiaos polo que'l fundador, Lee Byeongcheol (이병철) viose obligáu a empecipiar la so actividá en 1951. Samsung Electronics foi fundada na ciudá de Suwon, en 1969, agora tien la so sede central y un gran complexu industrial nel centru de la ciudá de Suwon, y ye'l mayor emplegador de la ciudá.

## Clima

## Deportes
L'equipu de fútbol llocal llámase'l Suwon Samsung Bluewings. Foi fundáu en 1995 y xuega na K-League, la lliga profesional de fútbol de Corea del Sur, que ganó en cuatro causes.
## Ciudaes hermanes
*  Curitiba, Brasil (2006)
*  Nizhny Novgorod, Rusia (2005)
*  Asahikawa, Xapón (1989)
*  Fukui (Fukui), Fukui, Xapón (2001)
*  Jinan, República Popular China (1993)
*  Townsville, Australia (1997)
*  Bandung, Indonesia (1997)
*  Cluj-Napoca, Romania (1999)
*  Toluca, Méxicu (1999)
*  Yalova, Turquía (1999)
*  Fes, Marruecos (2003)
*  Hai Duong, Vietnam (2004)
*  Provincia de Siem Riep, Cambodia (2004)
*  Hyderabad, India (2005)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web de la ciudá   Disponible en Coreanu, Mandarín, Xaponés ya Inglés
* City government website 
* 
* Suwon : Official Seoul City Tourism
* ''Suwon Samsung Bluewings'' official site
* Official site of Hwaseong fortress
* Gyeonggi Suwon International School homepage
* Gyeonggi Daily Newspaper 
* Gyeongin Daily Newspaper
Santo André

**Santo André** ye un conceyu brasilanu del estáu de São Paulo, que tien una población de , con una densidá demográfica de 3767,39 hab/km² y qu'ocupa una superficie de 174,840 km².

## Historia
**Santu André da Borda do Campo**, como entós yera llamada, foi fundada pol conquistador portugués João Ramalho, que s'atopaba casáu cola indíxena Bartira, fía del cacique Tibiriçá, de la tribu de los Guaianases. El 8 d'abril de 1553, el so pidíu de que la rexón onde vivía pasara a ser villa foi atendíu pol gobernador xeneral Tomé de Sousa.

En 1558, Ramalho pasó a gobernar la villa, como alcalde mayor. En 1560, por cuenta de les rivalidaes ente los padres xesuites de Piratininga y l'alcalde, Mem de Sá decidió escastar el pobláu ramalhense, tresfiriendo a los sos pobladores los campos de Piratininga.

El conceyu resurdió pel añu 1889, col nome de São Bernardo, qu'incluyía les llocalidaes de Santu André, São Bernardo do Campo, São Caetano do Sul, Diadema, Mauá, Ribeirão Pires y Rio Grande da Serra. 

El nome de **Santu André** apaeció recién nel añu 1910 cola creación d'un distritu nes márxenes del *São Paulo Railway*, tamién conocíu como *Estrada de Ferro Santos-Jundiaí*.

## Población
La mayor parte de la población de la ciudá son descendientes d'italianos, españoles, portugueses, xaponeses y alemanes.

Amás, na década de 1960, el fluxu migratorio de persones veníes dende otros estaos aumento significativamente. Polo que, anguaño, envalórase que cerca d'un 20% de la población nun ye d'orixe paulista. Bahianos, mineiros y paranaenses son los migrantes más numberosos.

Según les estimaciones del añu 2005, la ciudá tien 669.592 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Prefeutura de Santu André
* Santu André - Portal Nosso São Paulo
* Imaxe Satelital de la ciudá de Santu André
Navi Mumbai

**Navi Mumbai**, **New Mumbai**, **New Bombay** o **Nueva Bombay**, ye un conceyu planiáu de Bombay na mariña oeste del Estáu de Maharastra (India). Foi desenvueltu en 1971, como un nuevu conceyu urbanu de Bombay, pol Gobiernu de Maharastra cola asistencia del CIDCO (Corporación Pal Desenvolvimientu Industrial de Maharastra poles sos sigles n'inglés). Según el censu provisional de 2011, la población de Navi Mumbai ye de 1'119.477 persones .

## Historia

Nueva Mumbai, atópase allugada nel puertu oriental de Bombay, y ye unu de los mayores conceyos planiaos nel mundu.

Dende la independencia, tomóse la decisión de construyir una ciudá continental xunto al puertu, col propósitu de descongestionar a Bombay, una ciudá allugada nuna islla que la so espansión física tenía una llende. Tamién se destinó como abellugu pa toes aquelles persones que llegaben de tola India a Bombay en busca de meyores oportunidaes de vida. Sicasí, presentáronse problemes, y nun foi sinón hasta 1971 que s'empecipió la construcción de la mesma, (25 años dempués de la independencia).

Gracies a la planificación d'arquiteutos como Charles Correa, Shirish Patel, ente otros,, llogróse'l desenvolvimientu de la nueva ciudá, cola creación de barrios tradicionales pa los más probes y edificios altos construyíos pa los más ricos.

## Tresporte

La rede del tren de cercaníes de Bombay, cubre la mayor parte de la rexón poblada de la ciudá. Les estaciones de cercaníes más importantes son Vashi, Nerul, Belapur y Panvel. Panvel ye la única estación de la llinia principal y la estación de tren más allegada de Navi Mumbai. Tolos trenes detiénense equí, en periodos de tiempu que bazcuyen ente los 5 y los 20 minutos. Amás, esta estación coneuta a Navi Mumbai col restu de ciudaes de la India.

Navi Mumbai amás cunta con una gran rede d'autobuses, que conecten a la ciudá con Bombay y viceversa.

Esiste una gran rede de taxis qu'operen na ciudá, que tienen tarifes establecíes, y vixilaes pola RTO, que pueden trate al traviés de apps móviles autorizaes.

Navi Mumbai cunta col puertu industrial más grande de la India, el Jawaharlal Nehru Port, que remana cerca del 65% de los contenedores de la India.

Navi Mumbai amás va cuntar con un modernu aeropuertu, el Navi Mumbai International Airport, qu'anguaño s'atopa en construcción.

## Referencies
Thane

**Thane** (nórdicu antiguu: *Þegn*) yera un títulu nobiliariu asignáu a la guardia personal d'un lord (noble) nel reinu d'Escocia mientres la Edá Media, oldeáu a una baronía y con semeyances a los huscarles de los reinos viquingos en Escandinavia. 

Ente los thanes reconocíos na historia d'Escocia pueden atopase figures como Gillebride mac Gilladomnan, thane d'Argyll nel sieglu XII, que foi padre de Somerled (m. 1164), el conquistador del reinu de Mann y les Islles, rei de Kintyre; John Lyon (m. 1435), primer thane de Glamis, y Ulfcytel Snillingr (m. 1016) thane d'Anglia Oriental. 

William Shakespeare inmortalizó al thane de Cawdor, Macbeth, y al thane de Fife, Macduff na so obra *[[Macbeth]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Thanes'' en scottishhistory.com
Ulhasnagar

**Ulhasnagar** (maratí : उल्हासनगर) (sindhi آلهاسنگر ) ye una ciudá allugada na mariña occidental de la India, aproximao a 60 quilómetros al nordeste de la ciudá de Bombay, nel distritu de Thane, estáu de Maharastra. 

Ulhasnagar, tamién llamada Sindhunagar (سنڌوُنگر), tenía una población envalorada de 472.943 habitantes pa 2001. El so nome deriva del ríu Ulhas, que traviesa la ciudá. 

Orixinalmente conocíu como Campamentu militar de Kalyan, Ulhasnagar foi creáu especialmente p'agospiar a 6.000 soldaos y 30.000 civiles mientres la Segunda Guerra Mundial. Tres la partición de la India, más de 100.000 refuxaos falantes de sindhi provenientes de l'apocayá creada Paquistán occidental fueron reasitiaos nos campamentos militares que quedaron desiertos tres la guerra, a unos cinco quilómetros de Kalyan. L'área foi convertida nun pueblu en 1949, y l'entós Gobernador xeneral de la India, Chakravarti Rajagopalachari dio-y el nome de Ulhasnagar (lliteralmente 'ciudá de l'allegría'; *ulhas*=allegría; *nagar*=ciudá). El 8 d'agostu de 1949 el Gobernador asitió la piedra fundacional de la ciudá.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu sobre la ciudá
Faridabad

**Faridabad** (en hindi: फरीदाबाद, Pharīdābād) ye la ciudá más grande nel estáu indiu de Haryana.

La ciudá ta asitiada a 25 km al sur de Delhi lloñe a los 28 ° 25, 16" de latitud norte y 77 ° 18 '28 de llargor esti, y tien 1.220.229 habitantes (censu de xineru de 2004).

Faridabad ye una ciudá industrial, na que se producen ente otres coses, frigoríficos, zapatos, motocicletes, accesorios d'automóviles y tractores.

La ciudá foi fundada en 1607 pol xeque Farid, el tesoreru de Jahangir, pa protexer la carretera que pasaba pela zona. Nesi momentu construyeron un tanque d'agua y una mezquita, que güei nun ye más que ruines.

En Faridabad, esiste tamién una aldega infantil SOS.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ghaziabad

**Ghaziabad** (Hindi: ग़ाज़ियाबाद, urdú: غازی آباد) ye una ciudá industrial de la India asitiada nel estáu d'Uttar Pradesh, a veres del ríu Hindon, al norte del país. Ta a 19 km al este de Delhi y 46 km al suroeste de Meerut. La ciudá alluga la sede del distritu de Ghaziabad. En 2001 la ciudá tenía 968.521 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Uttar Pradesh

**Uttar Pradesh** ye unu de los ventinueve estaos que, xunto colos siete territorios de la Xunión, formen la República de la India. La so capital ye Lucknow. Ta allugáu nel centronorte del país, llindando al norte con Uttarakhand y Nepal, al este con Bihar, al sureste con Jharkhand y Chhattisgarh, al sur con Madhya Pradesh, al suroeste con Rayastán y al oeste con Delhi y Haryana. Con casi 200 000 000 hab. en 2011 ye l'estáu más pobláu del país y la subdivisión nacional más poblada del mundu, con 240 928 km², el cuartu más estensu —por detrás de Rayastán, Madhya Pradesh y Maharastra— y con 828 hab/km², el cuartu más densamente pobláu, por detrás de Bihar, Bengala Occidental y Kerala.

En payares de 2000 sería *esgazáu* un nuevu estáu, primeramente denomináu *Uttaranchal* (renomáu a Uttarakhand en 2006), a partir de la rexón menos poblada de UP (la nueva entidá federal tenía 8&nbsp;489&nbsp;349 hab en 2001). La capital alministrativa y llexislativa ye la ciudá de Lucknow, ente que la capital xudicial atópase en Allahabad. Otres ciudaes importantes del estáu son Agra, Aligarh, Ayodhya, Benarés, Jhansi y Kanpur.

Uttar Pradesh ocupa una parte importante de les llanures que s'estienden alredor de los ríos Ganges y Yamuna, altamente poblaes. Con unos 200&nbsp;millones d'habitantes nun ye solo l'estáu más pobláu del país, sinón tamién la entidá subnacional (división alministrativa mayor o de primer orde) más poblada del mundu. Solo cuatro países, China, la mesma India, los Estaos Xuníos ya Indonesia, tienen una población mayor.

Uttar Pradesh ye coles mesmes unu de los estaos menos industrializaos del país. Como nel restu de la India, l'alfabetización ye mayor nel casu de los homes que nel de les muyeres.

Ta estremáu en 70 distritos, arrexuntaos en 17 divisiones que son: Agra, Azamgarh, Allahabad, Kanpur, Gorakhpur, Chitrakoot, Jhansi, Devipatan, Faizabad, Bahraich, Bareilly, Basti, Mirzapur, Moradabad, Meerut, Lucknow, Benarés y Saharanpur.

## Historia
Uttar Pradesh ocupa l'área del antiguu estáu rexonal d'Awadh, según la provincia británica d'Agra. Esta provincia foi nel so momentu la posesión británica más oriental. La zona noroeste de la provincia recibió'l nome de "Provincia d'Agra" y, en 1858, la provincia xunir a la de Oudh pa formar les "Provincies Xuníes d'Agra y Oudh". A partir de 1902, estes provincies conocer de forma embrivida como les "Provincies Xuníes".

Dos estaos rexonales, Rampur y Tehri, quedaron so l'autoridá del gobernador local. Cola independencia de la India, les "Provincies Xuníes" fueron rebautizadas como "Uttar Pradesh" o provincia del norte, pol primer ministru xefe, Govind Ballabh Pant. Asina se caltenía la abrevitura del estáu UP, usada comúnmente ente los sos habitantes. Nel añu 2000 la zona noroeste de Uttar Pradesh convertir nel nuevu estáu d'Uttaranchal.

## Clima

## Imáxenes

Varanasi Munshi Ghat3.jpg|Benarés.
Bara Imambara Lucknow.jpg|Imambara Bara.
Son River, Umaria district, MP, India.jpg|Ríu Son.
Taj Mahal, Agra, India.jpg|El Taj Mahal atópase na ciudá d'Agra, en Uttar Pradesh.
Sadhu Vârânasî.jpg|Sadhu.


## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina del gobiernu de Uttar Pradesh (n'inglés)
Bekasi

**Bekasi** ye una ciudá d'Indonesia, na islla de Xava, asitiada al este de Xakarta, na rexón de Jabotabek, na provincia de Java Occidental. La ciudá tien una población próxima a los 2.663.011  d'habitantes en 2014, y ye una ciudá dormitoriu de Yakarta, anque tien la so propia industria y comerciu, principalmente la industria de tresformamientu que s'atopa en Karawang.

## Alministración
Bekasi dixébrase en 12 subdistritos: Bekasi Oeste, Bekasi Este, Bekasi Sur, Bekasi Norte, Medan Satria, Rawalumbu, Bantar Gebang, Pondok Gede, Jatisampurna, Jatiasih, Pondok Melati y Mustika Jaya.

Bekasi ye una rexencia de Java Occidental. La capital ye Cikarang, 20 quilómetros al este de la ciudá de Bekasi.

## Referencies

## Enllaces esternos
Karaj

**Karaj** (en persa: کرج) ye una ciudá n'Irán, capital de la provincia d'Elburz. Ta asitiada a 20 km al oeste de Teḥrán, nes llombes de los montes d'Elburz.

La población de Karaj ye de 1.377.450 según el censu realizáu nel 2006, dexándola como la quinta ciudá más grande d'Irán dempués de Teḥrán, Mashhad, Tabriz y Isfahán.

Karaj ye principalmente famosu polos sos complexos d'atraiciones turístiques.

## Referencies
Depok

**Depok** ye una ciudá de Java Occidental nel archipiélagu d'Indonesia que fai parte del l'área metropolitana de Jabotabek. La población de Depok envalorar en 2,4 millones de persones, la so area ye de 200,29 km².

## Historia
EL 18 de mayu de 1696, un oficial VOC Cornelis Chasteltein mercó la tierra que conforma l'área de Depok. Créese qu'antes de morrer Cornelis escribió un testamentu nel que daba llibertá a los esclavos de Depok y distribuyía-yos la tierra convirtiéndolos en propietarios. 

En 1871, el gobiernu holandés dexó que Depok entamara'l so propiu gobiernu y tuviera el so propiu presidente. Esti gobiernu funcionó independientemente hasta 1952 cuando dexó'l control de ciertes árees al gobiernu indonesiu. En marzu de 1982 Depok foi reclasificado como un ente alministrativu urbanu y en 1999 como ciudá.

## Alministración

Depok estremar en 6 subdistritos: Beji, Cimanggis, Llimu, Pancoran Mas, Sawangan y Sukmajaya.

## Economía
El comerciu ye un reglón importante de la economía de Depok. La zona central conocida como DeTos carauterizar pola presencia de dellos centros comerciales d'estilu modernu, según tamién de los mercaos tradicionales de Pasar Lama, Pasar Angung, Pasar Musi y Pasar Majapahit.

## Educación
Les universidaes más importantes d'Indonesia establecieron los sos campus en Depok. Estes son:
*Universidá d'Indonesia
*Universidá de Gunadarma
*Politéunicu Tugu
*Politéunicu Nacional de Yakarta.

## Tresporte
El tresporte públicu ye'l mediu más importante pa movese dientro de Depok. Este inclúi rutes de buses como de trenes. El tren tien dos estaciones principales que son la estación Depok Lama al sur y la estación Depok Baru al norte. Tamién hai dos estaciones menores allugaes na Universidá d'Indonesia y en Pondok Cina.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial 
*Historia de Depok
*Universitas Gunadarma