Reinu Xuníu

El **Reinu Xuníu** o **Reinu Uníu** ye un país del norte d'Europa formáu por Inglaterra, Escocia y Gales (na islla de Gran Bretaña) ya Irlanda del Norte (na islla d'Irlanda). Ye una monarquía constitucional y una democracia parllamentaria. La principal cámara del Parllamentu ye la Cámara los Comunes, integrada por 650 parllamentarios elixíos por sufraxu universal. Unes 700 persones puen optar a ún escañu na cámara cimera, o Cámara de los Lores (títulu vitaliciu). Esiste un Parllamentu allugáu n'Escocia, con sede n'Edimburgu, con grandes poderes llocales, y una Asamblea Galesa, con sede en Cárdif, con autoridá más llimitada.

Los ingleses suponen más del 80% de la población, los escoceses casi el 10% y los galeses ya irlandeses del norte parte del restu. El Reinu Xuníu tamién recueye diverses comunidaes d'inmigrantes, sobro too, de les sos antigües colonies del Caribe, India, Paquistán, Bangladesh y África. La so economía ta sofitada nel Sector Servicios, magar que caltién la so capacidá industrial nel sector de les cimeres teunoloxíes ente otros. L'área metropolitana de Londres ye una de les places finacieres más importantes del mundu.

## Historia
El Reinu Xuníu d'anguaño ye'l resultáu de daqué xuniones creaes demientres los últimos 1.000 años. Escocia ya Inglaterra esisten como entidaes polítiques separaes dende'l sieglu X. Gales, baxo'l control de los reis ingleses dende'l 1284, foi parte del Reinu d'Inglaterra dende 1535. Col Acta de Xunión, de 1707, los reinos separaos d'Escocia y d'Inglaterra, que teníen el mesmu rei dende 1602, acordaren formar una xunión permanente como'l Reinu de la Gran Bretaña.

Más tarde, col *Acta de Xunión* de 1800, el reinu amestárase'l Reinu d'Irlanda, formando el Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda. 
La creación de la República d'Irlanda en 1921 supunxo la lliberación de la islla, anque los irlandeses de la provincia del Ulster, quedaríen baxo soberanía británica. Tamién el nome camudaríase hasta llegar al d'agora, Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda del Norte.

El Reinu Xuníu foi la potencia marítima ya industrial dominante del sieglu XIX, qu'estendió les idees d'Occidente a gran parte del mundu. 
L'Imperiu Británicu, dominaría una cuarta parte de la superficie de la Tierra, y una tercera parte de la población del mundu, en resume, l'imperiu más grande de la historia. L'imperiu Británicu sería afeutáu enforma pola I Guerra Mundial, y la II Guerra Mundial. Dende'l sieglu XIX el gobiernu empezó a dar mayor autonomía a les sos colonies, un procesu que nun finaría fasta'l sieglu XX.

En 1973, el Reinu Xuníu tornaría a formar parte de la Xunión Europea. Magar que siempre hebo una fuerte oposición a la permanencia en dicha institución, yá qu'hai sectores que quieren deslligase por completu de la mesma, cosa que llegó a producise '1 de febreru de 2020 cola so salida de la Xunión. El Reinu Xuníu fuera ún de los estaos que nun adoptaron l'Euru, con Suecia y Dinamarca.

## Gobiernu y política
El Reinu Xuníu ye una monarquía parllamentaria sofitada nuna *Common law*, pero nun tien una constitución, siendo l'únicu país d'Europa que nun la tien. Les sos práutiques son inherentes a les instituciones del gobiernu, que son la Corona, el gabinete de ministros, el Conseyu Priváu y el Parllamentu.

El rei británicu ye'l xefe d'Estáu y del executivu, asina como máxima autoridá de la Ilesia Anglicana. Amás escueye formalmente al primer ministru y al gobiernu. 

Los encargaos de les funciones executives son los ministros dirixíos pol primer ministru y pa eso dependen del sofitu de la mayoría de miembros de la cámara de los comunes. El partíu con mayoría ye l'encargáu de formar gobiernu y el primer ministru y el líder del partíu. El primer ministru, escueye a los ministros del gobiernu. El partíu Conservador y el partíu Llaborista tienen dominada la vida política del país dende'l fin de la Primer Guerra Mundial.

## Organización del territoriu
La capital del Reinu Xuníu ye Londres. Alcuéntrase tarazáu en cuatro territorios, rexones o tamién nomaos *países constituyentes*: Inglaterra, Escocia, Gales ya Irlanda del Norte, siendo la capital del estáu tamién la d'Inglaterra. Les otres rexones tienen allugaes les sos capitales n'Edimburgu, Cárdif y Belfast respeutivamente. Toes tienen una cierta autonomía, siendo mayor nel territoriu norirlandés. Asina mesmu, tamién posee 14 territorios d'Ultramar:

## Referencies

## Enllaces esternos