Bañera

Una **bañera** o **bañadera** ye una recipiente que sirve pa bañase. Otros sinónimos aceptaos como recipiente son: bacica, barreñu ya inclusive **cubeta**. 
La so etimoloxía deriva de **bañu**, del llatín *balneum*, col mesmu significáu, y de la mesma del griegu antiguu βαλανεῖον (*balaneion*, bañu público).

Pieza básica de los aparatos sanitarios de los cuartu de bañu cuartu de bañu, les bañeres modernes más económiques fabricar en fibra de vidriu o acrílica; tamién les hai en porzolana, lloza, aceru, fierro fundíu y madera (tradicionales en Xapón). 

Históricamente rectangulares, tres l'apaición de les bañeres acríliques, pueden tener otres formes. Magar les primeres bañeres industriales yeren oxetos llibres ya independientes, con pates o, inclusive, ruedes, los modernos recipientes suelen tar empotraos n'espacios aisllaos con vitrines correderes (col complementu d'una ducha) o nel mesmu suelu del cuartu de bañu, asonsañando les pequeñes piscines o piles de l'antigüedá.

## Orixe y evolución histórica de la bañera
La cualidá diferencial de la bañera al respective de otres formes d'hixene y relaxación ye'l so calter priváu. A pesar de la escasez y dificultá interpretativa de fontes y referencies sobre la bañera nel mundu antiguu, la relativa bayura de restos arqueolóxicos ya iconografía artística, dexen especular que foi un oxetu d'usu tantu nel llonxanu y mediu oriente como na Grecia clásica. 

Exemplu arqueolóxicu emblemáticu de la mayor y más antigua bañera de calter non priváu ye'l "Gran Bañu de Mohenjo Daro", una especie de piscina municipal, con escaleres que baxaben hasta l'agua. Les bañeres individuales más antigües datar en Babilonia escontra'l 1800 e.C.

N'Europa, les escavaciones nos palacios micénicos revelen estancies reconocibles como 'cuartos de bañu', información que concuerda coles escenes rellataes nos poemes homéricos, onde los héroes, antes de comer, tomen un bañu nuna bañera mientres un sirviente rocía el so llombu con agua calecida nuna cofaina puesta sobre una trébede. Antes del periodu helenísticu les instalaciones llindar a una pila circular con un pie eleváu que namái dexa abluciones rituales; a partir del sieglu IV e.C. apaez el *loutron*, pieza destinada al bañu. Nos ximnasios, amás de les piscines y baños públicos tradicionales, instálense estufes pa la sudación y bañeres d'interior na parte cimera de les instalaciones. Nes riques cases helenístiques de la ciudá d'Olinto, toes elles amuesen una pieza con una bañera y una paré termóxena (magar se trata d'un casu aislláu de luxu).

Tres la insalubre "nueche medieval", que nel aspeutu concretu de la hixene personal estender hasta'l sieglu XIX, apaecen nel Occidente del sieglu de les lluces modelos precursores de les bañeres modernes. Sicasí, el so usu nun se va estender hasta bien avanzáu dichu sieglu cola apaición del *tub* (bañera) a la inglesa y les primeres bañeres móviles de fierro denominaes como tales. El desarrollu de la sociedá industrial, los inventos y meyores nel campu de la fontanería, y la conciencia espertada por descubrimientos médicu-científicos como los de Pasteur nesa segunda metá del sieglu XIX, convirtieron un oxetu antes exóticu nun artículu de consumu necesariu, cuasi vital, de la civilización occidental.

El procesu pa esmaltar bañeres de fierro fundíu inventáu pol escocés David Dunbar Buick, va suponer l'emburrión definitivu pa la popularización de la bañera ente les clases riques de los países de la cultura occidental.

## Bañeres famoses
* La bañera más famosa de l'antigüedá foi la del sabiu Arquímedes. Anéudota, lleenda o realidá, lo cierto ye que dalgún tipu de recipiente (fuera tina, barreñu o bañera) resultó ser clave p'afayar y enunciar la 'llei' física conocida como principiu d'Arquímedes.

* Cuenta Plinio, que Popea, esposa de Nerón, llevaba nel so comitiva quinientes burres nodrizas pa bañase na so lleche, ye de suponer que tamién llevaba una bañera. Nesti capítulu de guapura tamién podría incluyise la bañera de la reina exipcia Cleopatra VII (col mesmu conteníu), y la de Paulina Bonaparte, hermana de Napoleón.

* Nel so testamentu, Pedru III d'Aragón dispunxo que'l so cadabre recibiera sepultura nel Monesteriu de Santes Creus, y nuna bañera de pórfido coloráu, que l'almirante Roger de Lauria traxo dende Sicilia, como los sos antepasaos Enrique VI y Federico II, soterraos coles mesmes en bañeres romanes de pórfido, reutilizaes como sarcófagos. 

* Tristemente famosa sería la bañera de Marat, na que l'estadista de la revolución francesa somorguiar mientres llargues hores p'aselar una enfermedá de la piel, y na que morrió apuñaláu pola nueva Charlotte Corday. Asina lo describe Alphonse de Lamartine nel llibru 44 del so *Historia de los girondinos*: *Marat, cubiertu na so bañera por un pañu puercu y enllordiáu de tinta, nun tenía fuera de l'agua más que la cabeza, los costazos, el cume del bustu y el brazu derechu*. 

* Igualmente murniu y tráxica sería la bañera d'un pisu del barriu parisín del Marais, na que foi atopáu ensin vida'l músicu Jim Morrison en 1971.

* El xeniu d'Alfred Hitchcock inmortalizó cinematográficamente la bañera na recurrente escena de Psicosis: "...en llorando na so habitación, Marion entra nel cuartu de bañu y esnúdase pa dase una ducha. Yá de pies na bañera, y cola agua corriendo, nun oi que daquién abre la puerta del bañu. Inesperadamente cuérrese la cortina y Marion apenes va algamar a ver la solombra d'una muyer mayor que remana un gran cuchiellu de cocina. Marion glaya, mientres la muyer clava delles vegaes el cuchiellu nel so cuerpu moyáu. La muyer retirar del bañu y dexa a Marion muerta, quien riesga la cortina de la ducha y cai sobre'l cantu de la bañera. La ducha va siguir corriendo y abasnando el sangre de Marion escontra'l sumidoriu. Un primer planu amuesa'l so güeyu, mientres la cámara allóñase xirando sobre sí mesma..."

## Venus na bañera (galería)
La morbosidad latente n'infinitos exemplos de la Historia de la Pintura Occidental dexó interesante documentación iconográfica sobre les bañeres dende los primitivos flamencos hasta l'estragal del sieglu XXI. Una tema bíblica (Betsabé y l'orixe del 'voyeurismo'), sirvió-y al maestru brujense d'orixe alemán Hans Memling, pa dexar noticia d'un interesáu modelu de bañera mueble qu'abre esta galería...


Imaxe:Hans Memling 009.jpg|Hans Memling: *Betsabé* (1480). Galería Estatal de Stuttgart.
Imaxe:François Clouet 002.jpg|François Clouet: *Dama na bañera (semeya de [[Diana de Poitiers]])* (1571). Galería Nacional d'Arte, Washington.
Imaxe:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|Escuela de Fontainebleau: *(La cortesana) [[Gabriela d'Estrées]] y una de les sos hermanes* (1594). Muséu del Louvre, París.
Imaxe:Bad-mit-Schokolade-17-Jahrhundert.jpg| *Tomando un bañu y chocolate* (anónimu francés del sieglu XVIII). Muséu del Arume "Fragonard", París.
Imaxe:Prilidiano Pueyrredón-El baño.jpg|Prilidiano Pueyrredón:*El bañu* (1865). Muséu Nacional de Belles Artes (Arxentina).
Imaxe:Timoleon von Neff - Bather.jpg|Carl Timoleón von Neff: *Ekaterina Dolgorouka* (hacia 1872).
Imaxe:Edgar Degas (1834-1917) - 'The Bath- Woman Supporting her Back', pastel on paper, c. 1887.jpg|Edgar Degas: *The Bath- Woman Supporting her Back*, pastel hacia 1887. Muséu d'Orsay.
Imaxe:Christian Krohg-I baljen.jpg|Christian Krohg: *El bañu de los neños* (hacia 1889). Muséu Nacional de Dinamarca.


### Otres imáxenes

Imaxe:Badeszene warthe.jpg|El bañu del señor feudal sol árbol de piques blasonado. Pergamín allumáu (escuela de París, hacia 1300).
Imaxe:Gustave Caillebotte -Man at His Bath.jpg|Gustave Caillebotte: *Home nel bañu* (1860).
Imaxe:Balnaphone base7.jpg|El *balnaphone* (bañera "on line") sieglu XXI.


## Ver tamién

### Antes de la bañera
* Los Baños públicos
* La *[[mikwe]]* xudía 
* Les Termes romanes
* El Tuj (maya)
* El Ofuro xaponés
* El Temazcal centroamericanu 
* El Hammam o Bañu turco
* La Sauna finlandesa 
* La Tina y el Barreñu

### Dempués de la bañera
* Ducha o regadera
* Jacuzzi
* Bañera d'hidromasaxes

## Referencies

## Bibliografía
* 
*