Himatione sanguinea

***Himatione sanguinea*** (*ʻApapane* en ḥawaianu) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru ***Himatione***. Ye una especie endémicu de Ḥawai. Al igual que les plumes del 'i'iwi, les d'esta ave yeren usaes p'afatar la vistimienta del xefe del clan. Les brilloses plumes coloráu escuru llograr d'aves adultes, non nueves. El ʻApapane ye comúnmente atopáu en pequeños grupos, buscando comida nos visos de los ‘ōhi‘a lehua (*Metrosideros polymorpha*), saltando de flor en flor probando'l néctar y polinizándola al empar. Alimentar na canopea del monte, escasamente nel suelu. Cuando les flores arralecen vuélvese bien agresivu, estornando a cualquier ave que s'avere, inclusive a los sos parientes cercanos, el 'akohekohe y el 'i'iwi. 

Considérase-y una ave cantora activa. Los machos son conocíos polos sos patrones de cantar en cualquier momentu del día. tien seis distintos tipos de llamaos y cerca de diez distintos tipos de cantos grabaos. El cantar del machu ye usáu p'atraer a la fema y l'apareyamientu. El más agresivu y de cantar más fuerte atrai l'atención de les femes. Una vegada que'l cortexu, la formación de la pareya y l'apareyamientu terminaron, dambes aves arreyar nel procesu d'incubación y construcción del nial. El machu 'Apapane canta de cutio mientres la incubación, ente que la fema casi nun lo fai. El so fuerte xiblíu alloña a los otros machos del árbol onde añera, mientres él vixila dende una caña cercana. Tien dos patrones de vuelu: vuelu en llinia recta y vuelu en círculos.

## Descripción
Un ʻApapane adultu ye espodáu y mide cerca de 13 cm. Un machu pesa aproximao 16 gramos, un pocu más que la fema. Hai un fuerte dimorfismu sexual ente los dos. Les carauterístiques principales de l'ave son el picu azuláu llixeramente curvu, llombu y partes cimeros colloráu escuru brillante, partes inferiores y cola blanques y ales y pates negres. La cola blanca ye bien distintiva y dexa estremar al 'Apapane d'otres aves endémiques de la islla. Los pichones son rosados al salir del cascarón con delles plumes marrones escures, que camuden a acoloratáu al crecer. Tamién pueden ser blancos, negros y grises con pequeños güeyos negros. El viesu de les sos ales y cola son negros, ente que la so parte inferior ye blancu buxu.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase-y nos montes tropicales ḥawaianos apoderaos pol ʻōhiʻa lehua y el koa. L'hábitat ideal tamién inclúi al kōllea lau nui (*[[Myrsine lessertiana]]*), naio (*[[Myoporum sandwicense]]*) y hapu'o (*[[Cibotium]]* spp.), ente que'l māesquite (*[[Sophora chrysophylla]]*) ye una especie común nes elevaes zones d'alimentación. La mayor parte de 'apapanes son atopaos a más de 1 200 msnm, calteniendo a les aves alloñaes de los mosquitos. Habita nes islles Hawaii, Maui, Lanai, Kauai, Molokai y Oahu. La mayor parte de la población sobrevive n'Hawaii, onde cerca del 86% o 1 080 000 viven nos montes de ʻōhiʻa lehua, especialmente nel Parque Nacional de los Volcanes de Hawaii. El segundu grupu poblacional más grande alcuéntrase en Maui y ta compuestu por 110 000 individuos, la mayor parte d'ellos atopada nos montes protexíos del este de la islla. En Molokai habiten 39 000 individuos. En Kauai hai una población de cerca de 30 000 aves, la mayoría sobrevive en reserves protexíes, como la Reserva de Vida Selvaxe de 'Alakai. Pequeñes poblaciones de 500 individuos sobreviven en Oahu y Lanai. 

## Alimentación
El 'Apapane xeneralmente aliméntase del néctar de les flores, preferentemente del ʻōhiʻa lehua, onde habita. Tamién ye posible topalo nos montes de koa que tengan un gran númberu de flores. A pesar de ser principalmente nectarívoro, la dieta d'un 'Apapane adultu tamién inclúi saltamontes, gates y otros tipos d'inseutos.

## Reproducción
La dómina d'apareyamientu dar ente xineru y xunetu. El nial del ʻApapane xeneralmente ye construyíu nes copes de los árboles de ʻōhiʻa lehua, anque tamién s'atoparon niales en buecos d'árboles, tubos de llava y nes copes d'árboles de koa, kāwaʻo y hapuʻo. El ʻApapane de Laysan añeraba nos tussoks y arbustos de ʻĀheahea. Namái les femes guaren. Dempués de la eclosión el machu y la fema alimenten y curien a les críes hasta que son capaces de volar. La fema pon ente dos y cuatro güevos (blancos con manches coloraes) al añu. El periodu d'incubación dura ente trelce y catorce díes, mientres los cualos la fema nun canta. Cuando los pitucos nacen los sos güeyos tán zarraos, tomándo-yos cuatro díes p'abrir. Depués del sestu día empieza a apaece-yos plumón marrón nel llombu y la llinia del picu vuélvese rosa. Los pitucos pueden ser de munchos colores: doraos, roses, colloraos, verdes y negros. Van Poder valise por sigo mesmos al cabu d'un mes, pero pueden quedase colos sos padres hasta los cuatro meses o l'añu.

## Amenaces
El ʻApapane puede ser atopáu en seis de les ocho islles del archipiélagu ḥawaianu, onde vive nes zones altes pa protexese de los depredadores como la mangosta javanés y les aguarones, amás de los mosquitos tresmisores de la malaria aviar. Estos animales son la causa de los descensos na población de 'Apapanes. La población total d'estes aves envalórase en menos de 1 300 000 individuos en 1995..A pesar del so baxu númberu, nun ye consideráu como una especie en peligru d'estinción. Esta ye la especie con mayor prevalencia de malaria aviar por cuenta de que les migraciones temporales escontra los montes de les zones baxes poner en contautu colos mosquitos, que tán ausentes nos meyores hábitats. La malaria ye un parásitu sanguineu, y la muerte ye xeneralmente causada por anemia (perda de glóbulos coloraos). Poxvirus avium ye un virus letal pal 'Apapane que, como la malaria aviar, ye tresmitíu por mosquitos. Dexa mancadures asemeyaes a verrugues nos güeyos, picu y pates de l'ave; torgar alimentase, ver o posase nes cañes de los árboles. Les aves infestaes tienen más posibilidaes de ser infestaes con malaria. Créese qu'una pequeña parte de la población ta volviéndose resistente a la malaria, una y bones delles pareyes fueron vistes apariándose nos montes de les zones entemedies, onde'l riesgu d'andada ye altu.

## Caltenimientu
Anguaño nun se tán tomando aiciones pa protexer a la especie, anque cualquier midida que protexa a les rares especies d'aves ḥawaianes tamién va protexer al 'Apapane. La eliminación d'ungulaos, incluyendo cabres, vaques y xabalinos previén la degradación del so hábitat. Los xabalinos crean revolcaderos, importantes zones de reproducción de mosquitos tresmisores d'enfermedaes. La exterminación d'aguarones, que s'alimenten de güevos; y gatos, qu'atrapen a los adultos, foi beneficiosa pal 'Apapane. Los mosquitos pueden ser controlaos con pesticides y ye posible que la téunica d'esterilización d'inseutos pueda ser usada nel futuru. Parte del so hábitat, incluyendo les zones que tán so xurisdicción federal son controlaes y tán llibres d'ungulaos invasores. Sicasí, les zones ensin vixilar tán altamente degradaes y tienen munchos ungulaos. El númberu d'aves facer que la so distribución seya segura, pero comparte munchos de los problemes d'otres especies de trepadores mieleros ḥawaianos.

*[[Himatione sanguinea freethi|H. s. freethi]]* yera una subespecie de 'Apapane endémica]] de la islla de Laysan, difiriendo de la subespecie nomada por ser de color más pálidu, casi rosado; cola parte inferior plomiza. La introducción de coneyos domésticos en 1903 destruyó la zona de anidamiento de l'ave, que s'escastó en 1923 mientres una nube de sable.

## Referencies
 
* 

## Enllaces esternos