Altoxermánicu cimeru

El **grupu altoxermánicu superior** tamién llamáu **alto alemán superior** (n'alemán: **') ye un grupu de [[variedá llingüística|variedaes llingüístiques]] [[Llingües altoxermániques|altoxermániques]] que se falen n'[[Alemaña]], [[Austria]], [[Liechtenstein]], [[Suiza]], [[Francia]] ya [[Italia]].

A diferencia del [[baxu alemán]], les variedaes del alemán cimeru (y central) esperimentaron la [[segunda mutación consonántica]]. Como resultancia, delles consonantes qu'en [[baxu alemán]] son [[plosiva|plosives]], n'alemán cimeru son [[fricativa|fricatives]] o [[africada|africaes]]. La [[llinia de Speyer]] dixebra la rexón del alemán central, al norte, de la del alemán cimeru, al sur.

== Clasificación ==
L'altu alemán cimeru suelse estremar en dos bloques, l'[[alemánicu]] y el [[austrobávaru]]. Sicasí, los dialeutos del [[alto franconio]], falaos hasta la isoglosa marcada pola [[llinia de Speyer]], tamién suelen incluyise dientro del alemán cimeru. Esiste alderique sobre si tendríen d'incluyise nel alemán cimeru o nel central, yá que presenten traces de dambos y suélse-yos considerar como fales de transición ente dambos grupos. L'antiguu [[Idioma lombardu (xermánicu)|idioma lombardu]], anguaño estinguíu, tamién presentaba la segunda mutación consonántica, polo que se-y considera una forma primitiva del alemán cimeru.

* **Alto franconio**
** [[Altu franconio oriental]]
** [[Altu franconio meridional]]
* **Alemánicu** (alemán: )
** [[idioma suabu|Suabu]] (alemán: , faláu en [[Suabia]])
** [[Baxu alemánicu]] (alemán: )
*** [[Alsacianu]] (alemánicu y alemán: , faláu en [[Alsacia]], [[Francia]])
*** [[Alemán coloniero]] (faláu en [[Venezuela]])
*** [[Alemán de Basilea]] (alemán de Basilea: , Alemán: )
** [[Altu alemánicu]] (alemánicu y alemán: )
*** [[Alemán de Berna]] (bernés: , alemán: )
*** [[Alemán de Zürich]] (alemán: , alemán de Zürich: )
** [[Alemánicu cimeru]] (alemánicu y alemán: )
*** [[Alemán de Valais]] (alemán: , alemán de Valais: ''Wallisertitsch'', faláu nel [[Cantón del Valais]], [[Suiza]])
**** [[Idioma walser|Alemán de Walser]] (alemán: )
* **Austrobávaru** (bávaru: , alemán: , faláu n'[[Austria]], [[Provincia autónoma de Bolzano|Tirol del Sur]] (Italia) y en [[Baviera]], Alemaña)
** [[Austrobávaru septentrional]] (bávaru: , alemán: , faláu en [[Altu Palatináu]], Baviera)
** [[Austrobávaru central]] (bávaru: , alemán: , faláu en Baviera y Austria)
*** [[Alemán de Viena]] (alemán: , faláu en Viena y otres partes d'Austria)
*** [[Alemán de Múnich]] (alemán: , faláu en [[Múnich]], [[Baviera]])
** [[Austrobávaru meridional]] (bávaru: , alemán , faláu n'Austria y el Tirol de Sur, Italia)
*** [[Dialeutu surtirolés|Surtirolés]] (bávaru: , alemán )
** [[Cimbriano]] (alemán: , , faláu n'Italia nororiental)
** [[Mócheno]] (italianu: **', faláu en Trentín, Italia)
** Alemán huterita (alemán: , faláu en por comuidades huterites en Canadá y Estaos Xuníos)

## Carauterístiques
Les llingües altoxermániques cimeres estremar de les altoxermániques centrales en que les primeres esperimentaron dafechu la mutación consonántica *p* > *pf* (*Apfel* en cuenta de *Appel* y *Pfund* en cuenta de *Pund*). La isoglosa que marca la llende septentrional de les llingües altoxermániques superiores acordies con esta definición denominar llinia de Speyer. Amás, hai otres carauterístiques morfosintácticu y fonolóxicu que se consideren típiques del altoxermánicu cimeru, anque non necesariamente danse en tolos sos dialeutos nin son esclusives d'ellos:

*La perda del tiempu pretéritu y l'usu nel so llugar del perfectu como tiempu narrativu *Pa formar
el perfectu, utilízase l'auxiliar *sein* en llugar de *haben* colos verbos *stehen*, *sitzen* y *liegen*
*La síncope del prefixu *gue-* a *g-* (p.ej. *Gschenk* por *Geschenk*)
*Los sufixos de diminutivu nun deriven de *-chen*, sinón de *-lein* (*--y, -la, -li, -el, -l*, etc.)
*La estinción de la *ch* en *nicht* (*net, nit, nöt*, etc.)
*El caltenimientu de los diptongos crecientes del altu alemán mediu *ie*, *ue* y *üe* (p.ej. *liebe guete Brüeder*)
*L'amenorgamientu del pronome personal *ich* a *i*
*L'apócope de la *-n* na sílaba átona final *-en* (p.ej. *singe* por *singen*)
*La pronunciación sorda de la *s* al entamu de pallabra

## Referencies

## Enllaces esternos
*''Deutscher Sprachatlas'', uni-marburg.de 
* *[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?xubíi=210-16 Upper German]*, ethnologue.com