Grand Theft Auto III

***Grand Theft Auto III***, tamién conocíu como ***Grand Theft Auto 3*** (comúnmente embrivíu **GTA III** o **GTA 3**) («Gran Robu d'Autos III» n'inglés) ye un videoxuegu desenvueltu por DMA Design (agora conocida como Rockstar North) y publicáu pola compañía Rockstar Games nel añu 2001.

Ye'l tercer títulu de la serie *[[Grand Theft Auto (saga)|Grand Theft Auto]]* y el primeru en presentar un ambiente de xuegu y el primeru fechu en 3-D. Publicáu pa les consoles PlayStation 2 y Xbox, según una versión pa PC, Mac, iOS y Android, y PS3. Unu de los primeros videoxuegos n'ufiertar gran llibertá d'aición. Trabayar nunes versiónes para GameCube y Game Boy Advance, pero fueron atayada por razones desconocíes, pero a la fin, decidieron faer el xuegu *[[Grand Theft Auto Advance]]* pa dicha consola.

## Historia
La trama empieza con un asaltu a un bancu que recibe por nome Liberty City Bank. Trés lladrones (Miguel, Catalina y Claude Speed) son los presuntos asaltantes, Catalina y Miguel salen del bancu col dineru siguíu de Claude, quien-yos cubre les llombos. Sicasí, al doblar una esquina de les parés del bancu, Claude ye sorprendíu y traicionáu por Catalina quien-y solmena un disparu, Claude queda inconsciente pol disparu, Catalina fuxe con Miguel y quédense col dineru. 

Darréu la policía atopa a Claude y llevar nuna furgoneta policial xunto con otros deteníos a la cárcel de Liberty City, Claude escapa de la furgoneta policial, cuando miembros del cártel colombianu escorrer de Stauton Island a Portland, al cruciar Callahan Point los colombianos tiren una bomba con temporizador a metá de la ponte y depués embisten a la furgoneta policial onde s'atopa Claude y el so colega 8-Ball, col enfotu de lliberar a un prisioneru vieyu pa chantajear al so poderosu amigu Donald Love, que tamién s'atopa ende reteníu. Aprovechando la situación, Claude y el so hermanu escapen y nesi momentu la bomba esplota estrozando'l Callahan Point dexando incomunicada a la islla de Portland de les demás islles, al asoceder esto Claude y 8-Ball roben un coche Kuruma y despíntense nun garaxe.
A partir d'entós, y gracies a los contactos de 8-Ball, Claude empieza a faer encargos pa la mafia *Leone*, ganando un bon dineru, empezando por pequeñu encargos a Luigi Goterelli, siguiendo por intenses xeres a Joey Leone y darréu a Toni Cipriani, y rematando por grandes favores pal mesmu Don, Salvatore Leone. Tamién tien la opción de faer misiones pa cuatro peculiares homes: El Pollín, xefe de los Diaños, Marty Chonks, xefe d'una fábrica de carne p'animales, King Courtney, xefe de los Yardies, y D-Ice, líder de les Rede Jacks, un sub-grupu de los Southside Hoods.

Mientres estes misiones, Claude tamién conoz a munches persones qu'inflúin más o menos nel desenvolvimientu de la hestoria. Un exemplu ye Maria Latore Leone, la esposa del Don, quien farta de la vida mafiosa y del paranoicu Don, revela a Claude que'l Don va traiciona-y, en parte porque ella díxo-y que Claude yera'l so amante; por tanto contauta con una antigua amiga, Asuka Kasen, y xuntos consiguen salir del distritu Portland, onde la Mafia ta establecida, y viaxen a Staunton Island, onde s'atopen los Yakuces, Uptown Yardies y más miembros del Cártel de Catalina y Miguel.

Ellí empezar per faer misiones pa los Yakuzas, la primera d'elles matar a Don Leone; darréu, Asuka presenta a Claude al so hermanu, Kenji, a que'l so serviciu poner Claude. Depués, un policía pagu polos Yakuzas, Ray Machowski, tamién se convierte en xefe de Claude. Ayudando a Ray a soterrar pa siempres unes pruebes fotográfiques qu'estropiaríen a un candidatu a alcalde pa tola vida, Claude conoz a Donald Love, un ricu y remanador propietariu d'inmobiliaries y amiga de les cultures orientales. Sicasí, faciendo trabayos pa él, Donald diz que pa baxar los precios del suelu, nun hai nada como una guerra de bandes, colo qu'ordena matar a Kenji Kasen, usando un coche del Cártel Colombianu (curiosamente, esta misión ye paecida a la que-y encamienta Avery Carrington a Tommy Vercetti en GTA: Vice City, que mate a un haitianu con un disfraz de cubanu).

Empecípiase la guerra de bandes, y nuna misión de Love, Claude atópase de frente con Catalina y Miguel. Catalina dispara a Miguel y máncalu p'avagase fuxir, y consiguir. Nesi momentu llega Asuka, que ta tremendamente furiosa pola muerte del so hermanu y culpa a Miguel d'ello, y dedícase a tortura-y pa llograr información. Más palantre, Catalina llega onde s'atopen Asuka y el torturáu Miguel y matu a dambos, secuestrando a María; y llevándo-y la a Shoreside Vale, la última islla del xuegu; dexándo-y una nota a Claude de que la recuperará en cuenta de 500.000 dólares.

Na que ye la última misión, Claude llega a la casona de Catalina en Cedar Ridge. Cumple la so parte del tratu apurriendo'l dineru, pero Catalina ordena mata-y. En desfaciéndose de la guardia, Claude escuerre a Catalina, quien fuxe n'helicópteru hasta la presa Cochrane. El camín pa llegar a ella ta infestáu de mafiosos armaos totalmente, pero Claude sale ilesu del llugar y cuando se ta averando a onde tienen a María zarrada, Catalina vuelve al helicópteru con mires d'acabar con Claude. Sicasí, este consigue llegar onde ta secuestrada María y consigue un llanzacohetes, y a la fin algama al helicópteru y Catalina muerre. Claude llibera a María y cuando se van, María empieza a faluquiar de too y toos. Asina, cuando empiecen los creitos, oise un disparu, colo que se creyó que María morrió, pero en realidá trátase solo d'un error del xuegu.

## Personaxes

* **Claude Speed**: Ye'l protagonista d'esti xuegu, traicionáu pola so noviu Catalina, ye tomáu por muertu y vese obligáu a sobrevivir na ciudá, estableciendo amistá con 8-Ball y Toni Cipriani. El personaxe nun fala y namái se llinda a siguir les instrucciones que-y dan los sos xefes. Llegar a especular si Claude ye mudu, pero apreciar nel xuegu la so voz al emitir gañíos de dolor. Claude ye tamién el protagonista de *[[Grand Theft Auto 2]]* y tien una apaición en *[[Grand Theft Auto: San Andreas]]*, n'ónde empieza a salir con Catalina. En *[[Grand Theft Auto IV]]*, Niko Bellic puede consiguir el paxellu de Claude nel pisu francu de Playboy X, si decide matáselo. En *[[Grand Theft Auto Online]]*, él apaez como un pá opcional pal Protagonista Online (si tiense la edición coleicionista de Grand Theft Auto V).

* **8 Ball**: 8-Ball ye un especialista n'esplosivos que tien tres talleres d'esplosivos en Liberty City. Conoz a Claude dempués del entamu del xuegu, cuando él y Claude escapen d'un convói de la Policía. En ganándose el so respetu, 8-Ball presenta a Claude a Luigi Goterelli, un vieyu amigu so de trabayu. Ye un personaxe totalmente secundariu qu'ufierta misiones nos xuegos mentaos enantes. Dientro de la saga ye un personaxe espertu en tou tipu d'esplosivos y coses rellacionaes con esto. El personaxe ye calvu, de baxa estatura y suel vistise de forma corriente, Les sos misiones suelen dase nun taller illegal d'esplosivos y les sos misiones suelen dir del mesma tema. De primeres del xuegu empieza a trabayar pa la familia Leone.

* **Catalina**: Antagonista. Ye novia de Claude y xunto con Miguel, formen una banda d'atracadores de bancos. Sicasí, mientres llevaben a cabu un atracu, Catalina traiciona a Claude, dispáralu y fugar con Miguel, que ye miembru d'un Cartelu Colombianu. Catalina considera que Claude ta muertu hasta que lo atopa nuna misión del xuegu na qu'hai qu'atacar per primer vegada al Cartelu Colombianu. Ésta llogra escapar disparando a Miguel n'otra misión del xuegu. Más palantre torna p'acabar con Asuka Kasen y Miguel, y secuestrar a María, la supuesta novia de Claude nesi momentu. Sicasí, al apurrir Claude el dineru que pidía Catalina pol rescate, intenta asesina-y, pero Claude sale ilesu de la trampa. Catalina cueye un helicópteru y fuxe, pero Claude a la fin acaba dándo-y caza y destrúi l'helicópteru nel qu'ella va. Tamién apaez en *[[Grand Theft Auto: San Andreas]]*, que s'asitia en 1992 nes ciudaes de Los Santos, San Fierro y Las Venturas, nel estáu de San Andreas. De primeres, namorar de CJ (Carl Johnson), pero finalmente namórase de Claude y tienen rellaciones sexuales.

* **Miguel**: El compañeru de Catalina, unu de los cabezaleros del cartelu colombianu.

* **Asuka Kasen**: Antigua amiga de Maria Latore, cabezalera de los Yakuzas.
* **Donald Love**: Donald Love apaez en GTA III como'l dueñu de la Love Media , una empresa dueña de toles estaciones de radio y TV en Liberty City. Donald sume misteriosamente del so edificiu en Staunton Island.
* **[[Salvatore Leone]]**: El don de la Familia Leone, nun entra en contautu con Claude hasta qu'ésti consiguió bona reputación faciendo la mayoría de misiones de los Leone, incluyendo les del so fíu, Joey Leone. Les misiones de Salvatore son relativamente fáciles, pos Claude tien que sacar a la so esposa, María, d'un llíu cola policía, matar a un traidor llamáu Bob y bombardiar xunto a 8-Ball un barcu d'un cartelu colombianu. Sicasí, María diz-y que tien un amoríu con Claude, colo cual Salvatore toma cartes nel asuntu pa liquidalo. La trampa ye evitada, colo cual nun vuelve a saber namás de Salvatore, hasta que saliendo del llocal de Luigi, recibe un balazu y muerre. Tamién apaeció en *[[Grand Theft Auto: San Andreas]]*, onde tien un casino en Las Venturas, conoz a María Latore y ye traicionáu por Carl "CJ" Johnson; y en *[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]*, onde-y concedería'l puestu de capo a Toni Cipriani pola so llealtá.
* **Joey Leone**: Fíu del Don, ye mecánicu, dempués de la muerte del Don nun se sabe nada d'él y anque nun ye confirmáu ye posible qu'heredara'l control de la familia Leone.
* **María Latore**: María ye la señora del Don, pero acaba saliendo con Claude, a pesar de siguir casada con Salvatore Leone, anque ésti ye asesináu por Claude nuna de les misiones del xuegu, y en consiguiendo enforma poder Claude, pa frenar la so meyora nel mundu de la mafia, ye raptada por Catalina y Miguel por que Claude págue-yos el rescate a dambos. A la fin acaba supuestamente muerta a manes de Claude, yá que nos creitos del xuegu, en salvando Claude a María, ésta empiézalu a cuntar tou lo que-y asocediera mientres taba secuestrada, entós oise un disparu. Anque Rockstar reveló que namái foi un error y María nun muerre, eso fuera una bona esplicación de porque dempués d'acabar el xuegu nunca más la ve.
* **Kenji Kasen**: Hermanu de Asuka Kasen, otru cabezaleru de los Yakuzas.
* **Luigi Goterelli**: Acomuñáu de la familia Leone, al entamu píde-y trabayos a Claude alrodiu de proteición, ye daqué sobeyosa.
* **Toni Cipriani**: Acomuñáu de mayor enfotu del don Leone. Toni, agora como capo de la familia, apaez nel xuegu como un xefe. Toni nel 2001 ye un tipu gordu de cara dura qu'agora vive cola so madre por cuenta de que la so casa foi destruyida, xuntos son dueños d'un restorán mui cerca de la casa de Salvatore Leone. Toni apaeció como'l protagonista de *[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]*. En *[[Grand Theft Auto: Chinatown Wars]]*, hai una referencia a Toni yá que una persona únvialu a Huang Lee un mensaxe, col nome de Toni C.
* **Ray Machowski**: Policía Corruptu a manes de los Yakuzas. Convertir en xefe de Claude. Ayudar a soterrar pa siempres unes pruebes fotográfiques qu'estropiaríen a un candidatu a alcalde pa tola vida.
* **Marty Chonks**: Xefe d'una fábrica de carne p'animales.
* **El Pollín**: Xefe de los Diaños. Nun s'amuesa físicamente pero da órdenes a Claude por Teléfonu públicu.(Ta basáu en B-Real cantante de Cypress Hill). Apaeció tamién en *[[Grand Theft Auto]]*. Remanez más tarde en *[[Grand Theft Auto: Chinatown Wars]]*, como un traficante de drogues de Liberty City. En *[[Grand Theft Auto V]]* y *[[Grand Theft Auto Online]]*, faíse-y tributu porque un barriu de Los Santos apoderáu pol crime llámase "El Pollín Heights".
* **King Courtney**: Xefe de los Yardies. En *[[Grand Theft Auto Advance]]*, él apaez como l'antagonista principal, quien a la fin nun ye esaniciáu por Mike.
* **Phil Cassidy**: Ye un traficante d'armes dueñu de One Armed Bandit en Staunton Island. Amás ye mancu por cuenta de la so apaición en Grand Theft Auto: Vice City onde pierde'l brazu nuna de les misiones.
* **D-Ice**: líder de les Rede Jacks, un sub-grupu de los Southside Hoods. D-Ice nun apaez nunca físicamente, namái-y da misiones a Claude Speed por aciu un teléfonu públicu en Wichita Gardens.

## Desarrollu
El desenvolvimientu base de *Grand Theft Auto III* consistió de 23 persones en DMA Design (agora conocida como Rockstar North) n'Edimburgu, que trabayaron en xunto cola so distribuidora Rockstar Games na ciudá de Nueva York. Pal empiezu del añu 2001, l'equipu desenvolviera la ciudá, los autos y dalgunes de les armes del xuegu. Una manera de multixugador en llinia foi entamáu primeramente, pero la idea foi eventualmente refugada pola falta de tiempu y recursos.

### Desenvolvimientu de mundu abiertu
*Grand Theft Auto III* ye'l primer xuegu en 3D de la saga, usando'l motor gráficu RenderWare creáu por Criterion Games. Mientres el diseñu del xuegu, la desarrolladora espandióse sobre conceutos introducíos orixinalmente en versiones anteriores de Grand Theft Auto. Benzies dixo que la intención yera recrear la "llibertá y diversidá" ufiertada nes entregues anteriores, nun mundu en 3D que "vivía y alendaba", utilizando'l poder de la PlayStation 2 pa llogralo. L'habilidá de la consola pa utilizar DVDs, contra la inferior capacidá de lleer CDs ufiertada pola PlayStation orixinal, dexó-yos almacenar más datos, como música, animaciones y ambientes. A pesar d'esto, l'equipu tuvo dificultá pa meter los recursos nos 32 Megabytes de RAM ufiertaos pola consola.

### Desenvolvimientu de soníu
*Grand Theft Auto III* contién más de tres hores y media de material de radio. Pa la música, l'equipu llogró un rejunte de cantares de variaos xéneros, pa recrear la sensación de camudar al traviés d'estaciones de radio, reflexando la cultura al estilu "Cine de gánsteres" invocada pol xuegu. Tamién se-y dio usu a programes de discutiniu y charra pa da-y calter a la ciudá, y aprovir una "postura única escontra l'estilu de vida americanu". Sam Houser describir como "una güeyada bien iconoclasta escontra América". L'equipu utilizó DJ reales pa retratar a aquellos qu'apaecíen nes radios.

## Ciudá
**[[Liberty City]]** ye una ciudá ficticia, basada en Nueva York. Munchos barrios tán direutamente afiguraos nel xuegu: *Portland* ye la parte industrial de Nueva York (Brooklyn), ya inclúi zones tan famoses como Chinatown (barriu chinu), Atlantic Quays (DUMBO) o Saint Mark's (Little Italy). *Staunton Island* ye la parte comercial de Nueva York, y el so nome vien de Staten Island, anque ta basáu y tien partes de Manhattan, como Belleville Park (Central Park) o Bedford Point (Times Square). A lo último, *Shoreside Vale*, ta basáu en Nueva Jersey, con partes como la Presa Cochrane (Bayonne) o Pike Creek (Elizabeth).

* Como interés, cabo destacar que nesta entrega nun hai motos. Nel folletu de GTA:LCS (como si fuera'l periódicu "Liberty Tree") hai un artículu que diz que van prohibir les motocicletes porque causen munchos muertos por atropellos (recordemos que la hestoria de GTA III ye en 2001 y la de GTA:LCS ye en 1998). Como yá prohibieron les motocicletes, en GTA III nun hai motocicletes pero en GTA:LCS sí.

## Armes

## Vehículos

## Receición
Comúnmente ye consideráu como unu de los meyores videoxuegos de tola saga de Grand Theft Auto y unu de los xuegos más revolucionarios de la hestoria. La implementación del 3D nun xuegu con una premisa tan prometedora fizo que llograra un gran ésitu, tanto de ventes como de crítiques. La revista española Meristation diolu como nota un diez. La páxina web Metacritic, qu'arrexunta crítiques y puntuaciones de les publicaciones más importantes del mundu, dio-y una nota de 97 sobre 100, asitiándose como unu de los videoxuegos meyor valoraos de la hestoria. Los usuarios d'esta mesma páxina diéron-y una puntuación de 8.6.

## Referencies

## Ver tamién
* Serie *[[Grand Theft Auto (saga)|Grand Theft Auto]]*

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial de Grand Theft Auto III (n'inglés)
* Páxina web oficial de Rockstar Games (n'inglés)