open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Coua caerulea

***Coua caerulea*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae.

Ye endémica de Madagascar, islla na que se distribúi poles selves del noroeste y del este. Nun tien descrites subespecies. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Coua coquereli

El **cúa de Coquerel** (***Coua coquereli***) ye una especie d'ave cuculiforme de la familia de los cucúlidos (Cuculidae), endémica de Madagascar.

## Distribución y hábitat
Estiéndese polos montes de les zones baxes del oeste de la islla de Madagascar. 

## Referencies

## Bibliografía
* Langrand O. (1995) *Guide des Oiseaux de Madagascar*. Delachaux & Niestlé, Lausanne, París, p. 415.

## Enllaces esternos
Coua cristata

***Coua cristata*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de Madagascar.

## Descripción

Midi aproximádamente 44&nbsp;cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de tonos grises, gris verdosu en ales y mantu y gris violáceo na cola. Na cabeza presenta un llargu moñu gris claru y alredor de los güeyos carúncules azul celeste enmarcaes en negru. El so pechu ye de color canela y el so banduyu blancu. El so picu y pates son negros y el so iris pardu. La so llarga cola presenta les puntes blanques.

## Distribución y hábitat
Atópase n'altitúes baxes, dende'l nivel del mar hasta los 900 metros. 

## Comportamientu
Aliméntase principalmente d'inseutos, frutos, granes, cascoxos y camaleones.

Constrúin niales con ramines onde les femes suelen poner dos güevos blancos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Species Factsheet
Coua cursor

**Coua cursor**  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de Madagascar.

## Discribución
Atópase nes zones costeres del sur de la islla de Madagascar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coturnicops notatus

***Coturnicops notatus*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae mesma d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Islles Malvines, Guyana, Paraguái, Uruguái, Venezuela. Nun se reconocen subespecies.

El so hábitat natural son pacionales templaos, subtropicales o tropicales estacionalmente húmedos o anubiertos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coturnicops noveboracensis

La **pituca amarellentada** (***Coturnicops noveboracensis***), tamién denomada **pituca mariella** y **burrín amarellentáu**, ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae que vive n'América del Norte.

## Descripción
Los adultos tienen les partes cimeres marrones veteadas en negru, col pechu y garganta ocre amarellentáu, el banduyu claru y los lladrales llistaos. Les plumes del so llombu tienen los cantos ablancazaos. Tienen una llista superciliar ancha y difusa amarellentada y un picu curtio y escuro que se vuelve mariellu nos machos mientres la estación de cría. Les sos pates son de color mariellu buxu.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu. Los sos hábitats reproductivos son les praderíes húmedes y les marismas pocu fondes de Canadá al este de les Predreses, y el nordés d'Estaos Xuníos. Esiste una pequeña población reproductora nel Norte de Méxicu. Les pituques amarellentaes pel hibiernu migren a la mariña sureste d'Estaos Xuníos. El tamañu de les sos poblaciones ta menguando por causa de la perda d'hábitat.

## Comportamientu
La so dieta compónse principalmente d'inseutos, cascoxos y granes.

La pituca amarellentada ye una ave evasivo y difícil de ver, yá que cuando daquién ta cerca d'ella ye más probable que se quede camuflada inmóvil que llevante'l vuelu. Les sos llamaes xeneralmente prodúcense de nueche y aseméyense al ruíu de dos piedres que se cuten una contra otra.

El so nial consiste nun concu poco fondu construyíu con vexetación acuática qu'alluga so los arbustos secos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Species Factsheet
* Ficha - en Cornell Lab of Ornithology (n'inglés)
* Yellow Rail - ''Coturnicops noveboracensis''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter (n'inglés)
* Semeya d'alta resolución
Coua serriana

El **cúa pechirrojo** o **cúa de pechu ablondu** (***Coua serriana***)  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae mesma de Madagascar.  

## Hábitat y distribución
Ye endémica de Madagascar. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase estable y abondo común nos montes nos qu'habita.  

## Referencies

## Enllaces esternos
Crinifer piscator

***Crinifer piscator*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Musophagidae, presente en bona parte de les sabanes con acacia África occidental subsaḥariana; nun se conocen subespecies. 

## Distribución y hábitat
El turaco gris occidental vive n'África Occidental dende'l Sahel a la mariña y dende Senegal hasta República Centroafricana. Amás asocede nuna pequeña zona nel noroeste de República Democrática d'El Congu.

El so hábitat consiste en montes tropicales abiertos y sabanes arbolaes, hasta 1.300 m d'altitú.

## Caltenimientu
Ta catalogada pola IUCN como esmolición menor por cuenta de la amplitú de la so área de distribución y a que les poblaciones permanecen estables. Atópase amenaciada pola destrucción del so hábitat y pola caza illegal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crinifer zonurus

***Crinifer zonurus*** ye una grande especie d'ave arborea cuculiforme de la familia Musophagidae distribuyida nes zones montiegues del este d'África.

## Descripción
Esti turaco mide un permediu de 50cm de llargor, incluyendo la so llarga cola. El so plumaxe polo xeneral ye abuxáu con tonalidaes marrón. La cabeza, la so cresta eréctil, el so pescuezu y pechu tienen un color marrón buxu. Los sos partes inferiores son de color un color ablancazáu con tonalidaes marrón. Los sos güeyos y picu son mariellos y les sos ales esplegaes tienen unes barres blanques.

Dambos sexos son idénticos, pero los más nuevos tienen una cabeza negra llanuda ensin rayar de plata. 

## Comportamientu
Ellos son páxaros comunes, ruidosos y visibles, xusto como los sos parientes, Musophaga violacea, pero escarecen de los sos colores brillosos.
Esti turaco pon dos o tres güevos nun nial nuna especie de plataforma nun árbol.

Esta especie alimentase de fruta, sobremanera de figos, y otra materia vexetal.
## Referencies
Crotophaga ani

***Crotophaga ani***, tamién conocíu como **garrapatero piquiliso**, **anó chicu**, **pirincho negru mozu**, **tijuíl picu llisu**, y **vacamuchacho** (na Amazonia peruana), ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae mesma d'América onde se distribúi dende Florida al traviés de les Antilles hasta Trinidá y Tobagu, y dende Costa Rica hasta'l norte d'Arxentina, pasando por Brasil, Colombia, Bolivia, Ecuador y el Perú. Nun se conocen subespecies.

## Descripción

Mide unos 33 cm y pesa alredor de 85 g. Los adultos son de color negru uniforme, sacante un llixeru escamado claru nel pescuezu, la parte cimera del pechu y el llombu. El so picu ye anchu y curvu, y a diferencia del restu de miembros del so xéneru nun presenta riegos nin bultos. La so cola ye llarga y el iris de los sos güeyos marrón.

## Comportamientu

El garrapatero aní ye una especie gregaria. Anque formen pareyes, atópense siempres en grupos ruidosos ocupando un territoriu coleutivu en campos abiertos o semi-abiertos y árees de cultivu.

### Alimentación

Aliméntase xeneralmente nel suelu. La so dieta inclúi termites, inseutos grandes como saltapraos, arañes, ciempiés, pequeñes culiebres, llagarteses y xaronques. Suelen comer frutes y granes cuando los inseutos arralecen. Dacuando aliméntense de cachiparros y otros parásitos d'animales de llendo. En dellos llugares puede ver siguiendo los tractores que llabren el campu.

### Reproducción

El nial, construyíu de forma comunal por delles pareyes, ye grande y fondu con forma de copa, fechu de fueyes. Allugar a ente 2 a 6 metros del suelu nos árboles. Los niales pueden ser ocupaos por 6 a 10 aves. Les femes ponen el so güevos azulverdosos nel nial y comparten la incubación y alimentación de los pitucos. Cada fema puede poner de 4 a 7 güevos, atopándose niales con más de 29 güevos. La incubación dura de 13 a 15 díes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crotophaga major

***Crotophaga major*** ye una especie d'ave de la familia Cuculidae que vive en Suramérica y el sur d'América Central. 

## Descripción
Mide unos 48&nbsp; de llargu, de los cualos cuasi la metá correspuenden a la so llarga cola, y pesa alredor de 170&nbsp;g. El plumaxe de los adultos ye totalmente negru con irisaciones azules. Tien un enorme picu, a mediu camín ente'l d'un cuervu y un tucán, derrotu llonxitudinalmente de llinies abuitaes. El iris del güeyu de los adultos ye blancu ente que el de los neñones ye escuru.

## Distribución y hábitat

Ye una ave migratoria siquier en delles parte del so área de distribución. Habita dende Panamá y Trinidá travesando la Suramérica tropical, hasta'l norte d'Arxentina. 

Esta ave alcuéntrase en manglares, montes semiabiertos cerca a mases d'agua, y los cantos de los montes. 

## Comportamientu

Ye una especie bien gregaria que siempres s'atopa en ruidosos grupos. Ente'l so llamaes atopen gazníos y soníos paecíos al los del pavu. Aliméntase d'inseutos grandes, llagarteses y xaronques.

Constrúi niales comunales, que comparten delles pareyes. Tien forma de concu fondu de ramines forráu con fueyes asitiáu qu'asitien nun árbol ente 2 y 5&nbsp;m d'altor. Delles femes ponen los sos güevos azules nel mesmu nial y comparten la so incubación. Los niales pueden contener de trés a diez güevos.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 

## Enllaces esternos
Crotophaga sulcirostris

***Crotophaga sulcirostris***, tamién conocíu como **garrapatero pijuy**, **garrapatero curtidor**, **pijuíl**, **anó de picu estriáu**, **anó picu derrotu**, **guardacaballos** y **matacaballos**, ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae llargamente distribuyida pol continente americanu. Topar dende Texas, nos Estaos Xuníos, hasta'l sur de Bolivia y norte de Chile y Arxentina. Nun se conocen subespecies.

## Carauterístiques

Ye una ave dafechu negra, paecida a un cuquiellu, col picu grande, curvu, alto derrotu d'estríes llonxitudinales. Mide de 30,5 a 34,5&nbsp;cm. Machos y femes son similares. Tien una llarga cola, pero les ales son curties y arrondaes, polo que nun ye un bon volador; el so vuelu ye débil y consiste en planeos y aleteos alternaos, suelen saltar pel suelu, con frecuencia cerca del ganáu. Como los demás miembros de la so familia, ente los que s'atopen los cuquiellos y correcaminos, tien nes pates dos deos empobinaos escontra alantre y dos escontra tras. 

Estrémase del so pariente cercanu, el garrapatero ani (*[[Crotophaga ani]]*), pola presencia de riegos nel picu y l'ausencia d'un bultu nel mesmu, y del garrapatero mayor (*[[Crotophaga major]]*) porque ésti ye mayor y de güeyos claros. Amás, les trés especies tienen distribuciones distintes, anque en delles zones lleguen a sobrelaparse. Otra carauterística distintiva ye la voz, un *ti-jú* o *pi-jú* repitíu, que ye l'orixe del so nome vulgar en dellos países.

## Historia natural
Como les demás especies del so xéneru, habita n'árees abiertes o semiabiertas, como ecotonos, pacionales, sabanes, güertos y campos de cultivu. Tien una dieta basada en granes, inseutos y frutos. Son aves gregaries y viven en grupos d'hasta cinco pareyes reproductives. Defenden un territoriu común y ponen los güevos nun nial común. Los güevos son guaraos por tolos miembros del grupu, que tamién s'ocupen del cuidu de la proxenie. Pel hibiernu retírase de Texas y del norte de Méxicu.

## Referencies culturales
En Méxicu ye llamáu **pijuy** o **pijul**, **chicurro** nel estáu de Guerrero y ye bastante conocíu nes rexones templaes tropicales. Nel estáu de Veracruz esiste un son jarocho de dominiu públicu conocíu como *El Pijul*:
 
Yá voi amáu mio
porque ta soplando'l vientu,
que cuando canta'l pijul,
que cuando canta'l pijul
enlleno de sentimientu.

## Referencies

## Bibliografía
* Peterson, Roger Tory, y Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campu. Editorial Diana, Méxicu.

## Enllaces esternos
Cryptophaps poecilorrhoa

La **palombu culipinta**  (***Cryptophaps poecilorrhoa***) ye una especie d'ave columbiforme de la familia Columbidae, la única del xéneru **Cryptophaps**. 

## Distribución xeográfica
Ye endémica de les selves montiegues de Célebes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crex egregia

***Crex egregia*** ye una especie d'ave gruiforme de la familia rallidae, reproducir na mayoría de los países d'África sub-saḥariana, dende Senegal, al este de Kenia y hasta'l sur d'África del Sur, con esclusión de les zones más grebes al suroeste d'África. 

Nun tien subespecies reconocíes, y xunto al guión de falpayares (*[[Crex crex]]*) son les úniques dos especies del xéneru *[[Crex]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha de la especie en BirdLife.
Crypturellus atrocapillus

***Crypturellus atrocapillus***, Tinamú capirotado, ye una especie d'ave de la familia Tinamidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil y el Perú.

## Hábitat
Vive na tierra firme y les árees inundables del monte húmedu de l'Amazonia y en campos redoma, per debaxo de los 900 m d'altitú.

## Descripción
Mide ente 28 y 31 cm de llargor. L'envés, les ales y la grupa son de color marrón con pintes corites; nel pileu tien una mancha negra; el cazu y el gargüelu ye de color castañu acoloratáu ablondu; la base del pescuezu y el pechu son gris escuru; les partes inferiores son de color ante a canela ferrial. El picu ye castañu escuru o negru. Les pates son coloraes brilloses. La fema presenta llinies negres bultables na grupa y les partes cimeres.

## Sinonimia
* Crypturus atrocapillus
* Tinamus atrocapillus
* Nothocercus atricapillus
* Crypturellus garleppi
* Crypturellus noctivagus atrocapillus

## Alimentación
Aliméntase principalmente de los frutos que cayen al suelu, tamién de granes, brotos de les flores, fueyes tienres, raigaños y de diversos invertebraos.

## Reproducción
Constrúi'l nial nel suelu ente los arbustos ente raigaños aéreos. El machu guara los güevos, que pueden provenir d'hasta cuatro femes distintos, y depués curia de los pitucos hasta que tán llistos pa sobrevivir por sigo mesmos.

## Taxonomía
Fueron rexistraes dos subespecies:
* *C. a. atrocapillus*, del suroriente de Perú.
* *C. a. garleppi*, del norte de Bolivia.

## Referencies
Crypturellus bartletti

***Crypturellus bartletti*** ye un tipu de perdiz común en montes de tierres baxes d'América del Sur.

## Taxonomía
La Tinamú de Bartlett ye una especie monotípica. Toles perdices son de la familia *[[Tinamidae]]*, y nel gran esquema tamién de les *[[Ratitae]]*. A diferencia d'otres aves corredores, les perdices pueden volar, anque polo xeneral nun son bones voladores. Toles aves corredores evolucionaron dende la prehistoria a les aves que vuelen, y les perdices son el pariente vivu más cercanu d'estes aves.

## Etimoloxía
*Crypturellus* ta formáu por trés pallabres en llatín o griegu. *Kruptos* significa cubiertu o ocultu, *oura* significa cola y *ellus* significa diminutivu. Polo tanto *Crypturellus* significa pequeña cola oculta. *Bartletti* provién de la forma de Bartlett en llatín pa conmemorar a Edward Bartlett.

## Distribución y hábitat
La Tinamú de Bartlett atopar nos banzaos y los montes de tierres baxes en rexones tropicales y subtropicales d'hasta 500 m (1.600 pies) d'altitú. Esta especie ye nativa al oeste de l'Amazonia brasilana, norte de Bolivia y este de Perú, n'América del Sur. Tamién s'atopa nel este d'Ecuador.

## Descripción
Ye d'aproximao 27 cm de llargor. Los sos partes cimeros son de color marrón y percima un barreteado negru, el gargüelu y el banduyu son de color blancu, el restu de les partes inferiores son acolorataos, los lladrales tienen barreteado negru, y la so corona ye corita.

## Referencies

* 
* 
* 
* 
* 
*
Crypturellus boucardi

**'Crypturellus boucardi*), ye una especie de [[Tinamu]] nativu de los montes húmedos de les tierres baxes d'[[América Central]].

== Subespecies ==
El Tinamú pizarrosu tien dos subespecies: 
* *C. b. boucardi* (subespecie tipo) que la so área de distribución estender dende les tierres baxes del [[Golfu de Méxicu]] y la mariña [[Caribe (rexón)|Caribeña]] del sureste de [[Méxicu]], [[Belize]], [[Guatemala]], hasta'l noroueste d'[[Hondures]]
* *C. b. costaricensis'' que la so área de distribución inclúi l'aguada del Caribe d'Hondures, Nicaragua, y el norte de Costa Rica

## Notes

## Referencies
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
Crypturellus brevirostris

***Crypturellus brevirostris***, tamién denomináu **tinamú ferrial** y **inambú castañu**, ye una especie d'ave tinamiforme de la familia Tinamidae que vive nes rexones tropicales de Suramérica. 

## Etimoloxía
El términu *Crypturellus* ta formáu por dos pallabres griegues y una partícula llatina. *Kryptos* significa «escondíu, cubiertu», *oura* sigunifica «cola», y la partícula *ellus* implica diminutivu. Por ello *Crypturellus* significa «rabín escondíu». Ente que *brevirostris* ta formáu por dos términos llatinos que signifiquen «de picu curtiu».

## Descripción
El tinamú aferruñáu mide de 27 a 29&nbsp;cm de llargu. Los sos partes cimeros y lladrales son pardu acolorataes llistaes en negru, el so gargüelu ye blanca y el so pechu ye de color acoloratáu intensu, ente que'l so banduyu ye blancu. El so pileu ye de color castañu y les sos pates son de color gris amarellentáu. 

## Distribución y hábitat

Atópase nos montes de los banzaos y selves tropicales de rexones baxes, hasta los 500&nbsp;m d'altitú. Esta especie ye orixinaria del norte de Brasil, la Guayana francesa y l'este de Colombia y Perú. 

## Comportamientu
Como otros tinamús, el tinamú aferruñáu aliméntase principalmente de frutos qu'atopa nel suelu o nos arbustos de baxu altor. Amás aliméntase de pequeñes cantidaes d'invertebraos, brotos de flores, fueyes tienres, granes y raigaños.

Los machos guaren los güevos que pueden venir de hasta cuatro femes distintes, y van encargase de curiar de los pollos hasta que puedan valise por sigo mesmos, xeneralmente a los dos o tres selmanes. Los sos niales alcontrar nel suelu ente les carbes trupes o ente los marayos de raigaños esteriores.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
Crypturellus casiquiare

***Crypturellus casiquiare*** llamáu tamién **tinambú barreteado** o **inambú barreteado** ye una especie d'ave Tinamiformes de la familia de Tinamidae qu'habita nos montes húmedos de tierres baxes nes rexones subtropical y tropical de Suramérica.
## Descripción
El tinambú barreteado mide alredor de 25&nbsp;cm de llargor. Ye de color amarellentáu marrón con franxes de color negru, con un pechu un pocu ablancazáu, una cabeza de color castañu y les sos piernes son d'un color verde oliva. Les femes presenten un color más pálidu nel llombu.

## Comportamientu
Al igual qu'otres perdices, el tinambú barreteado come la fruta del suelu o arbustos de baxa altitú. Tamién s'alimenten de pequeñes cantidaes d'invertebraos (especialmente formigues y termites), brotos, fueyes tienres, granes y raigaños. El machu guara los güevos que pueden provenir d'un máximu de cuatro femes distintos, y depués crialos hasta que puedan sobrevivir por sigo solos, polo xeneral ente 2 y 3 selmanes. El nial atopar nel suelu en arbustos trupos o ente eleváu raigañu contrafuertes.

## Distribución y hábitat
Vive nos montes de les tierres baxes tropicales y sub-tropicales, a una altitú d'ente 100 y 200 metros (inclusive menos en delles ocasiones). Esta especie ye nativa del este de Colombia y el sur de Venezuela. El so área de distribución ye d'unos 49&nbsp;000&nbsp;km².

## Referencies

## Enllaces esternos
Crypturellus duidae

El **tinamú patigrís**, **soisola pata gris** o **inambú de pates grises**  *Crypturellus duidae* ye una especie d'ave del la familia Tinamidae, que s'atopa en Brasil, Colombia, Perú y Venezuela. 

## Hábitat
Vive en carbes seques, varillales, montes húmedos y sabanes, a menos de 500 m d'altitú. 

## Descripción
Mide de 28 a 31 cm de llargor  y pesa en permediu 426 g. El plumaxe de les partes cimeres ye marrón escuru con finamente barres negres na grupa y la cola; el gargüelu ye blanca; la crona, los llaos de la cabeza, el pescuezu y les partes inferiores son de color acoloratáu ablondu, tiñíu de gris na parte cimera del pechu y de color ante acaneláu nel banduyu y con barres negres nos lladrales. La fema tien el plumaxe más escuru na grupa, con barres amarellentaes. Pates grises a azulaes.

## Alimentación
Aliméntase de frutos y tamién de pequeñes cantidaes de brotos de les flores, fueyes tienres, granes, raigaños y invertebraos.

## Reproducción
El nial atopase nel suelu, ente arbustos trupos o ente raigaños aéreos. El machu guara los güevos que pueden provenir d'hasta cuatro hebras distintos, y depués curia de los pitucos hasta que pueden subsistir por sigo mesmos, de normal 2 a 3 selmanes.

## Referencies
Crypturellus erythropus

***Crypturellus erythropus***, ye una especie d'ave terrestre que s'atopa nes zones tropical y subtropical del norte de Suramérica.

## Descripción
El so llargor total algama ente 27 y 32 cm. El so plumaxe ye de color castañu con llistes nel llombu y les ales, gris nel pechu y amarellentáu nel banduyu. Les llistes son menos bultables nos machos y amás, la cantidá de llistes varia ente les distintes subespecies. Ye a única perdiz de pates coloraes o rosadas.

## Hábitat
El so hábitat preferencial ye'l monte secu, anque pueden atopase nos montes húmedos, en carbes de baxa elevación y en pacionales. Prefier altitúes inferiores a 1.300 m. Vive en Guyana, Surinam, Colombia, Venezuela y nordeste de Brasil y na Isla Margarita.

## Comportamientu
reparóse-y alimentándose de granes, bayes, cascoxos y inseutos. Poco se sabe alrodiu del so comportamientu de reproducción, pero los sos güevos son de color lavanda buxu bañáu de rosado.

## Taxonomía
Considérense como subespecies de perdiz de pates coloraes, les siguientes:
* *Crypturellus erythropus erythropus* de Venezuela, Guyana, Surinam y el nordeste de Brasil.
* *Crypturellus erythropus cursitans* de los Andes del nororiente de Colombia y noroccidente de Venezuela.
* *Crypturellus erythropus spencei* de Venezuela.
* *Crypturellus erythropus margaritae* de la Isla Margarita.
* *Crypturellus erythropus saltuarius* del valle del Madalena, Colombia y la Sierra de Ocaña.
* *Crypturellus erythropus columbianus* el tinamú colombianu, del baxu Cauca y alto Sinú, en Colombia.
* *Crypturellus erythropus idoneus* del norte de Colombia y noroccidente de Venezuela.

## Etimoloxía
La pallabra *Crypturellus* ta formada por trés pallabres llatines o griegues: *kryptos* significa "cubierta" o "oculta"; *oura* significa "cola", y *ellus* indica diminutivu. Esto ye, significa "rabín ocultu".

Esta taxonomía entá nun ye definitiva y delles autoridaes consideren los taxones *saltuarius*, *idoneus* y *columbianus* como especies distintes y non como subespecies de la perdiz de pates coloraes, anque la Unión Estauxunidense d'Ornitólogos refugó la solicitú d'alzales a especies, argumentando que los datos anguaño disponibles nun sofiten la división.

## Caltenimientu
Anque ye frecuentemente común nel so área de distribución, la subespecie del Madalena ye bien rara y ta a puntu d'escastase, en tanto'l "tinamú colombianu" considerar en peligru. En dambos casos el problema principal ye la destrucci´´on del hábitat, anque tamién la caza escesiva ye un problema. La IUCN considera al conxuntu de la especie como d'esmolición menor

## Referencies

## Bibliografía
* **Davies**, S.J.J.F. & Bamford, Mike (2002): *Ratites and tinamous : Tinamidae, Rheidae, Dromaiidae, Casuariidae, Apterygidae, Struthionidae*. Oxford University Press, Oxford, New York. 
* 
* **Hilty**, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. 

## Enllaces esternos
Crypturellus obsoletus

***Crypturellus obsoletus*** o *Tinamus marrón*m ye una especie d'ave tinamiforme que la so distribución xeográfica ye Colombia centru-oriental a Ecuador oriental, Perú, Bolivia septentrional, Venezuela septentrional, Brasil, Paraguái oriental y Arxentina nordés.
Tien una llongura de 25 a 30 cm. Pesu: 358-482 g (machu), 395-548 g (fema). 

## Cantar
*Voce Ministeriu de Mediu Ambiente do Brasil.

### Sistemática
Descripta por Temminck como *Tinamus obsoletus* en 1815.

Subdividida en 9 subpecies: 
* Tinamo pardu castaneo (*[[Crypturellus obsoletus castaneus]]*)
* Tinamo pardu (*[[Crypturellus obsoletus cerviniventris]]*)
* Tinamo pardu banduyu gris (*[[Crypturellus obsoletus griseiventris]]*)
* Tinamo pardu (*[[Crypturellus obsoletus hypochracea]]*)
* Tinamo pardu (*[[Crypturellus obsoletus knoxi]]*)
* Tinamo pardu (*[[Crypturellus obsoletus obsoletus]]*)
* Tinamo pardu de banduyu ocre (*[[Crypturellus obsoletus ochraceiventris]]*)
* Tinamo pardu de punir (*[[Crypturellus obsoletus punensis]]*)
* Tinamo pardu de Traylor (*[[Crypturellus obsoletus traylori]]*)

La subespecie * [[Crypturellus obsoletus traylori|traylori]]* ye considerada por dellos autores como una especie distinta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crypturellus parvirostris

**'Crypturellus parvirostris'' ye un tipu de Tinamidae comúnmente atopáu nes sabanes húmedes nel Amazones en Sud América. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Soníos del Crypturellus parvirostris  de "The Birds of the Interior of Ceará, Brasil"
Crypturellus ptaritepui

***Crypturellus ptaritepui*** ye una especie d'ave tinamiforme que s'atopa nos montes húmedos de monte de los tepuyes, nel sureste de Venezuela. 

## Descripción
El tinamú o tinamú tepuy (Crypturellus ptaritepui) mide aproximao 27&nbsp;cm de llargor. La parte cimera de la cabeza y la parte posterior del pescuezu son marrón acoloratáu, escuru nel llombu, y escuru con reflexos acolorataos per debaxo del so pechu. Los llaos de la cabeza y el gargüelu son de color gris, el so quexal cimeru ye de color negru, mariellu la inferior cola punta de color negru, y les sos pates son de color oliva.

## Ecoloxía
Atopóse nos siguientes tepuyes: Ptaritepui, Auyantepui, Chimantátepui, y Sororopán-tepui, del sureste del estáu de Bolívar en Venezuela. Alcuéntrase ente los 1350 y 1800m d'elevación. El so hábitat ye'l tropical húmedu de monte en zones montiegues o arbustives.

## Referencies
Crypturellus cinnamomeus

**'Crypturellus cinnamomeus*) ye una [[especie]] de [[tinamú]] nativu de los montes tropical y subtropical de [[Méxicu]] y [[América Central]].

=== Subespecies ===
El tinamú canelu tien les siguientes subespecies: 
* *C. c. cinnamomeus* (subespecie tipo), na mariña sureste de Méxicu (Chiapas), Guatemala, El Salvador y Honduras.
* *C. c. occidentalis*, na mariña oeste de Méxicu, nos estaos de [[Sinaloa]], [[Nayarit]], [[Jalisco]], [[Colima]], [[Michoacán]], y [[Guerrero]].
* *C. c. mexicanus* na mariña de nororiental de [[Méxicu]]; [[Tamaulipas]], norte de [[Veracruz]], y [[Puebla]].
* *C. c. sallaei*, nel sur de Méxicu; [[Puebla]], [[Chiapas]], [[Oaxaca]], y el sur de [[Veracruz]].
* *C. c. goldmani* nel sureste de Méxicu, na [[Península de Yucatán]]; [[Yucatán]], [[Quintana Roo]], [[Campeche]], y l'este de [[Tabasco]], nel norte del departamentu de [[Petén]] en [[Guatemala]], el norte de [[Belize]].
* *C. c. soconuscensis* na aguada del Pacíficu de Chiapas y los Estaos d'Oaxaca, Méxicu.
* *C. c. vicinior* nes tierres altes de Chiapas, Méxicu, Guatemala y l'occidente d'Hondures.
* *C. c. delattrii* nes tierres baxes del Pacíficu de Nicaragua, nos departamentos de Chinandega, Lleón, Managua, Carazo, Masaya, Granada, y Rivas.
* *C. c. praepes'' nes tierres baxes del noroeste de Costa Rica, na provincies de Guanacaste, y el norte de Puntarenas.

## Referencies

## Referencies
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
Crypturellus strigulosus

***Crypturellus strigulosus*** ye una especie d'ave tinamiiforme de la familia Tinamidae que vive n'en les selves húmedes de Suramérica.

## Etimoloxía
La pallabra *Crypturellus* ta formáu por trés términos griegos y llatinos. *kruptos* que significa «ocultu», *oura* que significa «cola», y la terminación *ellus* qu'implica diminutivu.

## Taxonomía
El tinamú brasilieño nun ta estremáu d'en subespecies. Como tolos tinamús pertenez a la familia Tinamidae, que de la mesma se engloba dientro d'as ratites, pero a diferencia de les grandes ratites los tinamús nun perdieron la capacidá de volar.

## Descripción
El tinamú brasilanu mide alredor 28&nbsp;cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color pardu acoloratáu, tien el gargüelu ablondu, el pechu gris, el banduyu ablancazáu, coles pates marrones. La fema tien un franjeado negru característicu y les sos partes cimeros son de color ocráceo.

## Comportamientu
El tinamús brasilanu aliméntase principalmente de frutos que recueye nel suelu y nos arbustos baxos. Tamién come pequeños invertebraos, brotos de flores, fueyes tienres, granes y raigaños. 

Los machos encargar de guarar los güevos que pueden ser de delles femes, hasta cuatro distintos, y tamién s'encarguen de curialos hasta que son capaces de valise por si mesmos, xeneralmente a les 2–3&nbsp;selmanes. Constrúin el so nial nel suelu ente la vexetación trupa.

## Distribución y hábitat

Atópase nes selves amazóniques de Bolivia, Brasil y Perú, hasta los 500&nbsp;metros d'altitú.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
Crypturellus undulatus

El **tataupá llistáu** o **tinamú onduláu** (***Crypturellus undulatus***) ye una especie d'ave tinamiforme mesma de Suramérica.

## Hábitat
Ye una ave común dientro del so área de distribución, habita en montes, carbes y árees de crecedera secundaria (onde vilten los árboles tres baltar). 

Vive sobre'l suelu, por ente la vexetación baxa. Tien reclamu xiblante.

## Alimentación
La dieta consiste en granes, bayes ya inseutos. 

## Reproducción
Según dellos estudios el machu apariar con delles femes, que se mueven en grupu d'un machu a otru. Cada machu guarda un solu nial, nel cual guara los güevos de toles sos pareyes.

## Subespecies
Conócense seis subespecies de *Crypturellus undulatus*:

* *[[Crypturellus undulatus manapiare]]* - sureste de Venezuela. 
* *[[Crypturellus undulatus simplex]]* - Guyana .
* *[[Crypturellus undulatus adspersus]]* - norte de Brasil.
* *[[Crypturellus undulatus yapura]]* - dende Ecuador hasta l'oeste de Brasil.
* *[[Crypturellus undulatus vermiculatus]]* - esti de Brasil. 
* *[[Crypturellus undulatus undulatus]]* dende l'este de Bolivia hasta Paraguái y Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crypturellus variegatus

El **tinamú abigarrado** (***Crypturellus variegatus***) ye una especie d'ave de la familia de los tinamús (Tinamidae). Distribúise pela cuenca amazónica: Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú, Bolivia, Guyana, Guayana Francesa, Surinam y Brasil. Nun tien descrites subespecies.

Mide ente 25,5 y 26,5 cm. El so plumaxe presenta un patrón que-y fai bono d'estremar d'otros tinamúes. Penriba ye d'un color escuru, con un barrado marrón-canela bastante notable; ente que, en contraste, el so pechu y el so pescuezu (quitando'l so gargüelu que ye blanca) son d'un marrón anaranxao vivu, que va faciéndose más claru nel banduyu. La so cabeza ye corita. Les sos pates son d'un color apagáu verde olivaceo-grisaceo; los sos güeyos marrones; y el so picu negru, cola base ablancazada amarellentada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuculus clamosus

***Cuculus clamosus*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive nel África subsaḥariana.

## Descripción
El cuquiellu negru mide en permediu 30&nbsp;cm de llargor. El plumaxe de les sos partes cimeros ye negru, con dalguna iridiscencia verde y les puntes de la cola blanques. El color de les sos partes inferiores presenta variaciones según les subespecies y tamién individuales. Los individuos de la subespecie *C. c. clamosus* pueden ser totalmente negros, o bien, presentar ciertu barrado castañu nel pechu (sobremanera femes) o presentar un llixeru barrado blancu nel banduyu. Sicasí los individuos de la subespecie *C. c. gabonensis* tienen el gargüelu coloráu y el so pechu y banduyu son blancos con barrado negru. Los xuveniles son pardos.

## Taxonomía
Reconócense dos subespecies:
* *Cuculus clamosus clamosus* — ye una forma migratoria, cría en Sudáfrica ente setiembre y avientu y muévese escontra'l norte en marzu hasta l'África tropical.
* *Cuculus clamosus gabonensis* — ye sedentaria y habita n'África central.

## Comportamientu
El cuquiellu negru, como otros cuquiellos, practica'l parasitismu de puesta. Los sos principales güéspedes son los paniegues d'arbustu, especialmente'l bubú abisinio y el bubú pechirrojo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuculus crassirostris

El **cucu de Célebes** (***Cuculus crassirostris***)  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de la islla de Célebes, n'Indonesia. 

## Sinonimia
* Hierococcyx crassirostris

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuculus gularis

***Cuculus gularis***, tamién denomináu **cucu africanu** y **cuquiellu africanu**, ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive nel África subsaḥariana.

## Distribución y hábitat
El cuquiellu barbiblanco ye una ave Migración de les aves migradora intraafricana, que se mueve dende la rexón al sur del Sahel hasta'l sur d'África. 
Puede atopase n'Angola, Benín, Botsuana, Burkina Fasu, Camerún, Chad, Costa de Marfil, Djibouti, Eritrea, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.

El so hábitat natural son les sabanes arbolaes y los montes abiertos, y evita les selves trupes.

## Taxonomía
Foi descrita científicamente pol naturalista inglés James Francis Stephens en 1815 como una subespecie de *[[Cuculus canorus]]*, anque na actualidá considérase una especie estreme. Nun se reconocen subespecies.

## Comportamientu
Ye una ave insectivora que s'alimenta principalmente de guxanos.

Como otros cuquiellos practica'l parasitismu de puesta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crypturellus tataupa

El **tataupá común** o **tinamú tapaupá** (***Crypturellus tataupa***) ye una especie d'ave de la familia Tinamidae. Habita nel monte secu y nes rexones tropical y subtropical del sureste de Suramérica.

## Etimoloxía
*Crypturellus* ta formáu por trés pallabres llatines o griegues. *Kruptos* significa "cubiertu" o "escondíu", *oura* "cola" y *ellus* "diminutivu". Poro, *Crypturellus* quier dicir "pequeña cola escondida".

## Taxonomía Toes los tataupá pertenecen a la familia de los [[Tinamidae|tinámidos]], y nuna clasificación más amplia, tamién a la de los [[ratite]]s. A diferencia d'otros ratites, los tinámidos pueden volar, anque polo xeneral nun se destacar pol so vuelu. Tolos ratites evolucionaron dende la so antigua condición d'aves voladores prehistóriques, y los timénidos son los parientes vivos más cercanos de dichos páxaros.

### Subespecies
El tataupá común tien cuatro subespecies:
* *C. tataupa tataupa*, qu'habita l'este de Bolivia, el sur de Brasil y el norte d'Arxentina y Paraguái.
* *C. tataupa inops*, que puede atopase nel noroeste de Perú, nel valle del ríu Marañón. Tamién esisten exemplares nel sur d'Ecuador.
* *C. tataupa peruvianus*, que vive nel oeste de Perú, nel valle del Chanchamayo. 
* *C. tataupa lepidotus*, qu'habita'l norte de Brasil: Badea, Ceará, Piauí, Pernambuco y Maranhão.

## Descripción
El tataupá común mide aproximao venticinco centímetros de llargu. La so parte cimera ye de color marrón escuru, con una corona del mesmu color y un pescuezu gris maciu. Los llaos de la so cabeza y el pechu presenten un tonu abuxáu más escuru, vetáu de mariellu amarronao. El so picu y pates son de color coloráu purpúreo.

## Comportamientu
Al igual qu'otros timénidos, el tataupá común come fruta cayida al suelu o arbustos baxos. Tamién comen pequeñes cantidaes d'invertebraos, pétalos de flores, fueyes cayíes, granes y raigaños. El machu guara los güevos, que tienen de provenir de cuatro femes distintos, y criar hasta que tán llistos pa valise por sigo mesmos, daqué que tarda ente dos y tres selmanes. El nial allúgase sobre la tierra metanes arbustos trupos o ente raigaños crecíos.

## Hábitat y llocalización
Esta ave prefier el monte secu a mil cuatrocientos metros d'altor sobre'l nivel del mar. Tamién puede atopá-ylo en montes más baxos o parcialmente valtaos. Ye mesma del nordeste de Brasil, l'este de Bolivia, el norte d'Arxentina, tou Paraguái y l'oeste de Perú, toos países suramericanos. Tamién-y lo columbró al sur d'Ecuador.

## Caltenimientu
El IUCN clasificó al tataupá común como un animal que nun ta en peligru d'estinción, con una llocalización que toma 4.900.000 quilómetros cuadraos.

## Referencies

* 
* 

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos

* , VIREO
* Tataupá común: semeyes y llamada , Avifauna del Interior de Ceará, Brasil
Cuculus poliocephalus

***Cuculus poliocephalus***  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive n'Asia y África.

## Distribución
El cuquiellu chicu ye un migrador de llargues distancies que cría nel este d'Asia y el Himalaya y muévese hasta l'este d'África y Sri Lanka. Puede atopase n'Asia en Bangladex, Bután, China, Ḥong Kong, el norte de la India, Xapón, Corea del Norte, Corea del Sur, Laos, Myanmar, Nepal, Paquistán, Rusia, Sri Lanka, Tailandia, Vietnam; y n'África en: República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Seixeles, Somalia, Sudáfrica, Tanzania, Zambia, y Zimbabue.

## Taxonomía
Foi descritu científicamente pol naturalista inglés John Latham en 1790. Nun se reconocen subespecies.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Cuculus poliocephalus en BirdLife
Cuculus rochii

***Cuculus rochii*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive n'África Oriental. Anque cría namái en Madagascar, pasa la estación non reproductiva en dellos países del este d'África como Burundi, Malaui, Ruanda, Sudáfrica, Uganda, Zambia y l'este de la República Democrática d'El Congu.

## Descripción
El cuquiellu malgax ye un cuquiellu espodáu y pequeñu, que mide unos 28&nbsp;cm de llargu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuculus saturatus

***Cuculus saturatus*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive n'Asia. Ye una ave migratoria que cría nel este d'Asia, dende'l Himalaya hasta China y Taiwán, y migra a la Península malaya y les islles de la Sonda pa pasar l'iviernu.

Nel pasáu considerábase que'l cuquiellu de Horsfield (*[[Cuculus optatus]]*) y el cuquiellu de les Sonda (*[[Cuculus lepidus]]*) formaben parte d'esta especie.

## Referencies

## Enllaces esternos
Crypturellus berlepschi

***Crypturellus berlepschi*** ye una especie d'ave tinamiforme de la familia Tinamidae, que s'atopa nos montes húmedos del noroeste de Colombia y Ecuador.
Esti animal lleva'l nome de Hans von Berlepsch na so memoria.

## Descripción
El tinamú de Berlepsch ye d'un color ente gris y marrón con manches acolorataes na corona y la nuca. Tien un tamañu d'ente 29 y 32 cm. La fema ye daqué más pesada (512-615 g) que'l machu (430-527 g).

## Rangu y hábitat
Habita nel monte húmedu de tierres baxes nes rexones tropicales y subtropicales. Tamién demostró que puede sobrevivir nos montes que fueron valtaos. Ta establecíu nel noroeste de Colombia, y d'Ecuador.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
Cyanophaia bicolor

El **colibrí bicolor** o **colibrí azul ultramarín** (***Cyanophaia bicolor***),ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución, alimentación y hábitat
Ye una espeice endémica de Dominica y Martinica. Vive en montes húmedos tropicales y subtropicales y en montes antiguos bien degradaos. Aliméntase de néctar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cynanthus latirostris

El **colibrí piquiancho** o **colibrí de picu anchu** (***Cynanthus latirostris***), ye una especie de colibrí del xéneru *[[Cynanthus]]*. Los colibríes, picaflores, chupamiltos o ermitanos pertenecen a la familia Trochilidae.

## Descripción y alimentación
Tien un tamañu mediu d'unos 10 cm y unos 12 de valumbu; el so pesu bazcuya ente los 3 y 4 gramos. Nel so plumaxe adultu predomina'l verde metálicu. 

El so picu ye carauterísticu, tantu pol so peculiar forma como pol so color coloráu. Les femes tienen los colores muncho más apagaos que los machos. 

Aliméntase de néctar de flores de plantes y árboles lo mesmo que de inseutos qu'atrapen al vuelu.

## Referencies
*  

## Ver tamién
*https://www.hummingworlds.com/es/aerodinamica-del-vuelo-de-los-colibries/ Aerodinámica del vuelu de los colibries.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*Broad-billed Hummingbird photo gallery fireflyforest.net
Cynanthus sordidus

El **colibrí escuru** o **colibrí prieto** (***Cynanthus sordidus***), ye una especie d'ave na familia Trochilidae.

## Distribución y hábitat
Ye una especie de colibrí endémica de Méxicu.

Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les zones arbustives d'alta altitú subtropicales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cypseloides cryptus

El **andarón barbiblanco** (***Cypseloides cryptus***) ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae. Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú y Venezuela.  
Vive en monte húmedu subtropical y tropical. Nun tien subespecies reconocíes. 

## Referencies

* BirdLife International (2011) Species factsheet: ''Cypseloides cryptus''. Consultáu: 30/11/2011.

## Enllaces esternos
Cypseloides fumigatus

***Cypseloides fumigatus***  ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
El andarón coritu estendese polos montes y selves del sur de Brasil, tamicen nel este de Paraguái y l'estremu nordeste d'Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cypseloides lemosi

***Cypseloides lemosi*** ye una especie d'ave de la familia *[[Apodidae]]*, que s'atopa en Colombia, Ecuador y Perú.

## Descripción
Mide ente 14 y 15 cm de llargor. De color uniformemente negru sarriu, sacante por una carauterística mancha pectoral blanca, que ye ancha enriba y amenórgase formando un ángulu con vértiz nel centru del pechu. Cola encruciada ensin rectrices ríxides.

## Hábitat
Alcuéntrase en campu abierto, pacionales y llombes o n'árees erosionadas con suelu desnudu y camperes y arbustos esvalixaos. ente los 350 y 1.600 m d'altitú.

## Comportamientu
Vuela, xeneralmente ente los 15 y 25 m d'altor, en bandes de 20 a 25 individuos, dacuando mistes, con otres especies d'aves. Caza inseutos en vuelu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuculus solitarius

***Cuculus solitarius*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive nel África subsaḥariana.

## Descripción

Miden ente 28 y 30&nbsp;cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color gris escuru y el de les inferiores de color blancu llistaes en negru, a esceición del frontal del pescuezu y la parte cimera de pechu que son acolorataos. Tien aniellos perioculares mariellos.

## Distribución
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Botsuana, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Lesothu, Liberia, Malaui, Malí, Mozambique, Namibia, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Somalia, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.

## Comportamientu
El so hábitat preferíu son los montes. Xeneralmente atópense en solitariu. Aliméntase d'inseutos.

Los cuquiellos solitarios suelen apariase con más d'una pareya. Practiquen el parasitismu de puesta, ponen los sos güevos nos niales d'otres especies que críen a los pollos. Les femes ponen alredor de 20 güevos parduzos cada temporada distribuyíos en dos talos niales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cypseloides niger

***Cypseloides niger*** ye una ave del orde Apodiformes de la familia Apodidae. Con un tamañu de 18 cm, ye unu de los andarones más llargos de les Amériques. 

El so área de distribución estendese dende Canadá hasta Costa Rica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cypseloides senex

***Cypseloides senex*** ye una especie perteneciente a la familia Apodidae.

## Anidación
Esta especie d'ave que tien como carauterística la de construyir los niales detrás de los saltos y tien unes pates bien curties, que afáense pa xuntase a les roques moyaes. 

## Comportamientu
Esta ave pasa casi'l 100% de la so vida nel aire, alimentándose mientres vuela y inclusive mientres la apareyamientu.

## Distribución
Esta especie alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái. 

## Hábitat
Esta especie ye natural de hábitats de selves subtropicales o tropicales sobremanera en llanures selváticas, y en selves degradaes.

## Ver tamién
* Gargüelu del Diañu
* Tabayones del Iguazú
* Parque Nacional Iguazú 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Datos de la especie.
* Imáxenes del Cypseloides senex.
* Imaxe de dellos exemplares allugaos detrás d'una cascada.
Cypsiurus balasiensis

El **andarón palmeru asiáticu** o **andarón asíatico**(*Cypsiurus balasiensis*), ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae. Ye bien similar al *[[Cypsiurus parvus]]* (andarón palmeru africanu) y de fechu yeren consideraos tradicionalmente como una única especie.

Ye una especie común en toa'l Asia tropical, dende la India, hasta les Filipines. Habita en zones abiertes y campos de cultivu, sobremanera en plantíos de palma aceitera yá que fai los sos niales na parte inferior de les fueyes de palmera, pegándolos con cuspia.

Mide 13&nbsp;cm de llargor y pesa en redol a los 20&nbsp;gr. El so plumaxe ye de color marrón maciu y les sos ales son llargues, estreches y con una flecha pronunciada, lo que-yos da un aspeutu de bumerán. La cola ye llarga y tien una fonda forqueta, anque de normal caltenla zarrada. Tocantes a la so morfoloxía, dambos sexos son bien similares.

## Gallería

File:Asian Palm Swift (Cypsiurus balasiensis) Pondicherry India Apr 2011.jpg
File:Asian Palm Swift (Cypsiurus balasiensis) Pondicherry India Apr 2011 b.jpg


## Referencies
Cypsiurus parvus

El **andarón palmeru africanu** (***Cypsiurus parvus***) ye una especie bien similar a l'asiática *Cypsiurus balasiensis*, que se consideraba primero que yeren la mesma especie.

Ye criador residente nes zones tropicales d'África. El nial de plumón y pluma ta pegáu a la parte inferior d'una fueya de palmera cola cuspia, que tamién utiliza p'asegurar los dos güevos de la puesta. Ye un páxaru de rápidu vuelu que s'acomuñar fuertemente cola palma aceitera .

Esta especie algama un tamañu de 16 cm de llargu y ye principalmente de color marrón maciu. Tien llargues ales en forma de flecha que s'asemeyen a una media lluna o un bumerán. El cuerpu ye delgáu, y la cola ye llarga y encruciada fondamente, anque polo xeneral caltiénse zarrada. La llamada ye un fuerte berru, estridente.

Los sexos son similares, y les aves nueves difieren principalmente nes sos coles más curties. El **andarón palmeru africanu** tienen les pates bien curties que les utiliza namái pa enferronase a les superficies verticales, yá que nunca estos andarones establécense voluntariamente nel suelu.

Los andarones pasen la mayor parte de la so vida nel aire, y viven nos inseutos que prinda colos sos picos. El **andarón palmeru africanu** de cutiu aliméntase cerca de la tierra y bebe en vuelu.

## Subespecies

* *Cypsiurus parvus brachypterus* (Reichenow, 1903) ; 
* *Cypsiurus parvus celer* Clancey, 1983 ;
* *Cypsiurus parvus gracilis* (Sharpe, 1871) ; 
* *Cypsiurus parvus griveaudi* Benson, 1960 ;
* *Cypsiurus parvus hyphaenes* Brooke, 1972 ;
* *Cypsiurus parvus laemostigma* (Reichenow, 1905) ; 
* *Cypsiurus parvus myochrous* (Reichenow, 1886) ;
* *Cypsiurus parvus parvus* (Lichtenstein, 1823).

## Referencies

* *Birds of The Gambia* by Barlow, Wacher and Disley, ISBN 1-873403-32-1

## Enllaces esternos