António Guterres

**António Manuel de Oliveira Guterres**  ye un políticu, inxenieru físicu y profesor portugués. Dende'l 1 de xineru de 2017 ye'l Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes. Enantes desempeñó los cargos de primer ministru de Portugal (1995-2002), presidente de la Internacional Socialista (1999-2005) y Altu Comisionado de les Naciones Xuníes pa los Refuxaos (2005-2015).

## Biografía

António Guterres nació en Lisboa el 30 d'abril de 1949, fíu de Virgílio Dias Guterres (funcionariu cimeru de la *Companhia do Gás y Electricidade* de Lisboa) y Ilda Cândida de Oliveira. Estudió nel prestixosu Llicéu de Camões (actual Escuela Secundaria Camões) onde se graduó en 1965, ganando'l Prémio Nacional dos Liceus como'l meyor estudiante del país. Estudió Física ya Inxeniería Llétrica nel Institutu Cimeru Téunicu de Lisboa. Graduóse en 1971 y empezó una carrera académica como profesor asistente de Teoría de Sistemes d'enseñanza y Señales de Telecomunicaciones, antes de dexar la vida académica pa empecipiar una carrera política. 

Activista de la Mocedá Universitária Católica, participó en numberoses aiciones, ente elles les de sofitu a les víctimes de los llenes de 1967. En 1970 foi cofundador del nucleu de reflexón católica "Grupu Light". 

Xunir al Partíu Socialista de Portugal en 1974, el mesmu añu en que la Revolución de los Claveles llevó la democracia al país. 

En 1992 foi escoyíu presidente del Partíu Socialista y líder de la oposición frente'l gobiernu d'Aníbal Cavaco Silva. Foi tamién nomáu vicepresidente de la Internacional Socialista en setiembre d'esi mesmu añu. Dende 1999 y hasta 2005 foi presidente d'esta organización.

Tres la victoria del Partíu Socialista nes eleiciones de 1995 Guterres foi convidáu a formar gobiernu. Foi reelixíu en 1999 y dende xineru hasta xunetu del 2000, ocupó la Presidencia del Conseyu Européu. A finales del 2001, tres el resultáu desastrosa del Partíu Socialista nes eleiciones llocales Guterres arrenunció y terminó'l so gobiernu. Les eleiciones de 2002 ganar el Partíu Socialdemócrata de José Manuel Durão Barroso, actual ex-presidente de la Comisión Europea.

El 2 de mayu de 1998, asistió al cume qu'axuntó en Bruxeles a los principales mandatarios de la Xunión Europea (XE), na cual aprobóse la definitiva llista de los once países qu'integraríen el grupu de vanguardia de l'acabante crear moneda única europea (l'euru), ente los que s'atopaba Portugal.

Esi mesmu añu de 1998, el so gobiernu convocó dos referendos, el primeru de los cualos tuvo llugar en xunu y llamaba a la votación sobre una posible ampliación de la despenalización de la práutica del albuertu, cola resultancia de la victoria del “non”. El segundu referendu producir en payares y cuestionó la llamada Llei de les Rexones, que pretendía crear una nueva organización territorial por aciu la institución d'ocho región alministratives, pero el resultáu foi un fracasu de la propuesta del so gobiernu.

António Manuel de Oliveira Guterres foi nomáu Altu Comisariu de les Naciones Xuníes pa los Refuxaos altu comisariu de les Naciones Xuníes pa los Refuxaos (ACNUR) el 15 de xunu de 2005, cargu nel que se desempeñó hasta'l 15 d'avientu de 2015 tando al mandu de la organización mientres delles de les peores crisis de refuxaos de la hestoria, incluyendo Siria, Afganistán ya Iraq.

N'ochobre de 2016 foi escoyíu secretariu xeneral de la ONX por un periodu de cinco años (2017-2021), asocediendo a Ban Ki-moon, a propuesta del Conseyu de Seguridá ratificada pola Asamblea Xeneral, el 13 d'ochobre de 2016. N'avientu anunció que tal como se comprometiera na so candidatura, el so equipu más próximu taría formáu por trés muyeres respetando la paridad de xéneru: la nixeriana Amina Mohammed, vicesecretaria xeneral de Naciones Xuníes; la brasilana Maria Luiza Ribeiro Viotti, la so xefa de gabinete y la coreana Kyung-wha Kang nomada asesora especial p'asuntos políticos y respetando la diversidá xeográfica.

Dende'l 1 de xineru de 2017 ye'l secretariu xeneral de les Naciones Xuníes. Va Tar nel puestu por 5 años, con posibilidá d'una única reeleición. 

Amás del portugués, Guterres fala francés, inglés y español.

## Otres actividaes
* Caixa Geral de Depósitos, Miembru de la Xunta Directiva (2003-2005)
* Champalimaud Foundation, miembru del Xuráu del Premiu Vision 
* Club de Madrid, Miembru (dende 2002)
* European Council on Foreign Relations (ECFR), Member
* European Rexonal Innovation Awards, Chairman of the Jury (2004)
* Amigos d'Europa. Miembru de la Xunta Directiva *
Friends of Europe, Member of the Board of Trustees
* Calouste Gulbenkian Foundation, Miembru non executivu de la Xunta Directiva (2013-2018) 
* Miembru del Conseyu d'Estáu de Portugal nomáu por Marcelo Remonto de Sousa (2015; dimitió tres el so nomamientu como 9ᵘ Secretariu Xeneral de la ONX)

## Vida personal
En 1972, Guterres casóse cola psiquiatra Luísa Amélia Guimarães y Melo (1946-1998), con quien tuvo dos fíos, Pedro Guimarães y Melo Guterres (1977) y Mariana Guimarães y Melo de Oliveira Guterres. La so esposa morrió víctima de los entueyos d'un tresplante hepáticu realizáu en Londres nel Royal Free Hospital.

En 2001, casóse cola so segunda esposa, Catarina Marqués de Almeida Vaz Pinto (1960), exsecretaria d'Estáu portuguesa de Cultura y más apocayá secretaria de Cultura del Conceyu de Lisboa.

Guterres ye un católicu prauticante. Mientres los sos años d'universidá, foi cofundador del Grupu de Lluz, un grupu de reflexón pa mozos católicos, onde conoció a Vítor Melíci, sacerdote franciscanu y alministrador de la ilesia que sigue siendo un amigu cercanu y confidente.

## Premios y condecoraciones
* 2002 - Orde Militar de Cristu en 2002.
* 2005 - Personalidá del Añu pola Asociación de la Prensa Estranxera en Portugal (AIEP).
* 2007 - Premiu a la Llibertá.
* 2009 - Premiu Internacional Calouste Gulbenkian (compartíu col Institutu d'Investigación pa la Paz nel Mediu Oriente).
* 2009 - Forbes llista de persones más poderoses del mundu en 2009 [62].
* 2015 - Premiu Democracia Averell Harriman W.
* 2015 - El Premiu Nacional Alemán de Sostenibilidá.

## Ver tamién
* Amina J. Mohammed, vicesecretaria xeneral de Naciones Xuníes
* Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes

## Referencies

## Enllaces esternos
^
*Biografía pol CIDOB (n'español)