Mar de la China Meridional

El **mar de la China Meridional** o **mar del Sur de China**, simplificáu **mar de la China** () y tamién conocíu en Filipines como **mar Occidental de Filipines** (n'inglés *West Philippine Sea*), ye un mar marxinal del océanu Pacíficu. Entiende l'área llindada pola mariña oriental asiática, dende Singapur hasta'l estrechu de Taiwán, y les islles de Borneo y l'archipiélagu de les Filipines. Abarca aproximao 3&nbsp;500&nbsp;000 km², un millón de quilómetros cuadraos más que'l mar Mediterraneu y dos millones más que'l golfu de Méxicu.

Hai cientos de pequeñes islles nel mar de la China Meridional, que s'arrexunten n'archipiélagos y que la so soberanía ye oxetu de reclamaciones poles naciones vecines. Esta competencia reflexar na diversidá de nomes utlilizados en tales islles y nel mesmu mar.

## Xeografía
La Organización Hidrográfica Internacional define'l mar de la China Meridional, estendiéndose según una direición SO-NE. La so llende sur ye'l paralelu 3°S ente la islla de Sumatra y Kalimantan (estrechu de Karimata); la so llende norte ye l'estrechu de Taiwán (ente la punta norte de la islla de Taiwán a la mariña de la provincia china de Fujian). El golfu de Tailandia bordia'l mar de la China Meridional escontra l'oeste.

Los Estaos y territorios que bordien el mar de la China Meridional son (dende'l norte en direición de les manes del reló): China, Macáu, Ḥong Kong, Taiwán, Filipines, Malasia, Brunéi, Indonesia y Vietnam.

Los principales ríos que desagüen nel mar son: el ríu de les Perlles (2.200 km), el ríu Min y el ríu Jiulong, en China; el ríu Coloráu (1.149 km) en Vietnam; el ríu Mekong, el ríu Rajang nel estáu malayu de Pahang; y el ríu Pasig, en Filipines.

El mar estiéndese al traviés d'una plataforma continental. Mientres la última glaciación, los niveles del mar en tol mundu yeren dellos cientos de metros inferiores a los actuales y la islla de Borneo formaba parte del continente asiáticu.

### Islles
Hai más de 200 islles y petones identificaos nesti mar, de los que 104 pertenecen a les islles Spratly, archipiélagu que la so zona económica esclusiva entiende 729&nbsp;000&nbsp;km². La mayor d'estes islles ye Taiping o Itu Aba, que tien 1,5&nbsp;km de llargu y una altitú media de 3,8&nbsp;m.

## Historia
Les escavaciones realizaes a principios del añu 2000 nel sitiu de Oc&nbsp;Eo, nel sur de Vietnam, dexen entender meyor una cultura que, siquier nel III&nbsp;sieglu&nbsp;d.&nbsp;C, tomaba les actuales Vietnam, Camboya y Tailandia. Esta cultura caltenía rellaciones con China y les influencies indies nella yeren evidentes, con estatues de Buda y Visnú. Los buques estranxeros llegaben a Oc&nbsp;Eo a intercambiar mercancíes.

Denys Lombard (1938-1998), especialista indonesiu n'Asia oriental y Asia sudoriental, vía nel mar de la China Meridional «un Mediterraneu del Estremu Oriente», un llugar d'intercambios comerciales y culturales ente les distintes riberes, china, indochina y insulindia.

## Xeopolítica

Dos archipiélagos nel mar de la China Meridional, les islles Paracelso y les islles Spratly, son motivu d'una disputa territorial ente les naciones costeres de China, Taiwán, Filipines, Malasia, Brunéi, Indonesia y Vietnam, tantu por razones nacionalistes como económiques (probablemente hai ellí depósitos de petroleu y gas) y estratéxiques (atopar nuna ruta marítima bien allegada).

## Referencies

## Ver tamién
*Mar de la China Oriental
*Mar de Filipines
*Islles del Mar de la China Meridional
**Ocupación filipina de les islles del Mar de la China Meridional

## Enllaces esternos