Mario Kempes

**Mario Alberto Kempes Chiodi**  ye un periodista, entrenador y ex-futbolista arxentín. Moteyáu *"El Matador"*, xugaba de mediocampista ofensivu o delanteru pela esquierda. Foi'l conductor de la Seleición Arxentina que ganó la Copa de Mundu de 1978, siendo'l Goliadores de la Copa Mundial de Fútbol máximo goliador y meyor xugador del tornéu. Tamién esi mesmu añu sería premiáu col Once d'Oru al meyor xugador d'Europa. Kempes ye consideráu como unu de los grandes xugadores arxentinos de la historia y foi escoyíu pola IFFHS como'l 6º meyor xugador arxentín; xunto con Fernando Palomo son actuales narradores de los videoxuegos d'EA Sports FIFA 13, FIFA 14, FIFA 15, FIFA 16, FIFA 17 y FIFA 18 .

## Trayeutoria

### Entamu de la so carrera

Empezó a xugar al fútbol nes inferiores de Talleres de Bell Ville. Mientres asistía a la escuela, Mario trabayaba nuna carpintería. El dueñu de la mesma tenía contactos dientro del club Instituto Atlético Central Córdoba, polo que-y consiguió una prueba ellí. Con 17 años Mario dir escontra la terminal de ómnibus, sacó un boletu y depués de tres hores de viaxe llegó a Alta Córdoba. Ellí axuntóse xunto con otros futbolistes que tamién esperaben ser evaluaos. El téunicu albirrojo yera Armando Rodríguez, quien axuntó al grupu y pidió a cada unu que s'identificara con nome y procedencia.

- "Carlos Aguilera, de Bell Ville", mintió "el Matador" cuando llegó la so vez.

- ¿Usté nun conoz a un tal Kempes que vive ellí y dicen que ye bien bonu? Piden una llocura y creen que ye un fenómenu.

- Non señor, nun lu conozo.

Mario prefiriera mentir pa ganase una oportunidá, conocedor de l'alvertencia sobre que'l téunicu Juan Carlos Miret resabiaba del encamientu que-y fixeren. Fixo dos goles nos primeros 15 minutos y foi contratáu. El 10 de marzu de 1972 robló'l pase a Instituto de Córdoba, pagando'l club 3 millones de la vieya moneda. "Mario va xugar n'Instituto, pero va quedar a vivir en Bell Ville. Tien qu'estudiar y va viaxar el día de los partíos", foi la condición impuesta por Mario padre. N'avientu de 1972, Kempes recibir de peritu mercantil nel Colexu San José de Bell Ville col que ganó la Copa UBES y al añu siguiente preparó'l so ingresu a la carrera de Ciencies Económiques na Universidá Nacional de Córdoba anque dexó los estudios universitarios al poco tiempu.

Cola so llegada a Instituto, l'equipu volvió ser campeón de la Lliga Cordobesa dempués de seis años y llogró l'oxetivu de clasificar al Nacional 1973. Ellí, Kempes integró una de les meyores delantreres de la historia del fútbol cordobés xunto a José Luis Saldaño, Osvaldo Ardiles, Alberto Beltrán y José Luis Ceballos. Mario foi goliador de la Gloria (pola so mocedá la enchida moteyar el Superpibe) en tolos certámenes qu'apostó y fíxo-y goles a tolos rivales qu'enfrentó, ensin esceición de camisetes: fixo un total de 78 goles en 81 partíos (na Lliga Cordobesa).

El so debú en Primer División foi contra Newell's Old Boys de Rosario (0-1), el 5 d'ochobre de 1973. Cuatro díes más tarde consiguió'l so primer gol en primer, anotar a River Plate a pocos minutos d'empecipiáu l'alcuentru. Esi partíu xugó un vienres pela nueche pa la televisión y dexó a Mario cobrar trescendencia nacional. Remató'l tornéu nel tercer puestu de la tabla de goliadores. Entá en 1973, foi llamáu pa defender los colores de la Seleición Arxentina nel tornéu xuvenil de Cannes, y fixo 4 goles en 3 partíos. Esi añu debutó cola Seleición mayor nun partíu frente a Bolivia poles Eliminatories.

### Rosario Central
Nel añu 1974 Rosario Central mercar por 130 millones de pesos. El ex-futbolista *canalla* Luis Indaco ofició de veedor, y encamentó la contratación inmediata del xugador. Llegó al club col so compañeru d'Instituto Saldaño, ya incorporóse rápido al grupu llamáu *la Perrada*, compuestu polos hermanos Killer, ''Pío'' Cabral, Miguel Ángel Cornero, ente otros, que se destacar por ser chanciosos y bien xuníos. L'amistá empecipiada con Aldo Pedro Poy na Seleición Arxentina foi tamién importante pa la so llegada al club. yá que foi vivamente encamentáu pol ídolu *canalla*. 

L'entrenador Carlos Griguol facer xugar sobre la izquierda del ataque; col tiempu vio un Kempes non solu goliador, sinón tamién xenerador de fútbol, especialmente de llocal; como visitante, Central apostaba a un xuegu de contraataque, nel que Kempes yera la referencia n'ofensiva. 

Debutó'l 22 de febreru pola cuarta fecha del Tornéu Metropolitanu nel empate 1 a 1 contra Ximnasia de La Plata. El so primer gol en Central marcar a Atlanta de visitante'l 3 de marzu pola cuarta fecha del tornéu, los rosarinos ganaron 2 a 1 esi alcuentru. Marcó un total de 4 goles en 9 partíos pol tornéu llocal (el so equipu foi subcampeón) y marcó 3 goles pola Copa Libertadores onde Central foi esaniciáu en primer ronda. Mario nun apostó tolos partíos yá que foi convocáu pa xugar nel Mundial de fútbol d'esi añu.

Mientres el Tornéu Nacional de 1974, Kempes marcó un total de 25 goles en 25 partíos y convirtióse nel goliador del campeonatu. Una vegada más el so equipu terminó segundu nel tornéu y clasificó pa xugar el Tornéu Arxentín ante los dos campeones d'esi añu. Central consagróse Campeón Arxentín 74 llogrando asina la clasificación p'apostar la Copa Libertadores 1975. Kempes xugó los 2 partíos y marcó un gol; el segundu ante Newell´s Old Boys nel 2 a 0 final a favor de los auriazules. Conformó una gran delantrera xunto a Ramón Bóveda y Roberto Cabral.

Nel Tornéu Metropolitanu de 1975 sería goliador del so equipu con 25 tantos en 28 alcuentros. Mientres el campeonatu marcó 4 vegaes 4 goles nun mesmu partíu: ante Banfield na victoria por 5 a 0, ante Ferro na victoria por 5 a 1, ante Temperley na victoria por 5 a 1 y ante Estudiante na victoria por 4 a 2. Central remató séptimu nel campeonatu llocal y algamó les semifinales na Copa Libertadores onde Kempes fixo 5 goles; unu d'ellos foi ante Newell's (1-0), el 11 d'abril, nun alcuentru desempate que clasificó a Rosario Central a rondar semifinal de la copa. Na segunda metá del añu apostó'l Tornéu Nacional rematando quintu con 13 goles del *matador*. Nel alcuentru de la primer fecha del tornéu ante Newell's, Kempes marcó los trés goles de la victoria centralista: unu cola pierna esquierda, otru cola derecha y el restante de cabeza.

Al añu siguiente volvió ser goliador del tornéu: convirtió 21 goles en 22 partíos pol Tornéu Metropolitanu de 1976 (los rosarinos terminaríen octavos nel campeonatu). El so postreru partíu oficial con Rosario Central foi'l 1 d'agostu ante Newell's nel Xigante de Arroyito. Apostó un total de 123 partíos y convirtió 97 goles nel so pasu pol *canalla*, lo que lo convierte nel mayor goliador de la historia del club.

Los equipos que más sufrieron los sos goles fueron: 8 tantos, Estudiantes de La Plata; 7, Newell's y Banfield; 6, All Boys, Ferro Carril Oeste ya Independiente; 5, Boca Juniors, Puerto Comercial d'Ingeniero White y Temperley.
Marcó cuatro goles nun partíu en cinco causes, y de a trés tantos en siete ocasiones.

El so trespasu al fútbol español marcó tamién un detalle a ser destacáu: vixente'l gobiernu dictatorial n'Arxentina, la venta del xugador disponer a decisión de los socios de Central, ganando la moción que sofitaba la tresferencia (ésta realizóse pol monto de 500000 dólares y constituyó un récor pal fútbol arxentino nesi momentu). Asina Rosario Central faía usu de la so costume democrática, una y bones esti procedimientu efectuárase n'ocasión de decidir les ventes de Enrique "Chueco" García na década del '30, de Benjamín Santos na del '40 y la d'Oscar Alberto Massei na del '50.

### Ocho temporaes en Valencia
A mediaos de 1976 el Valencia CF de la Primer División d'España mercar por 30 millones de pesetes (300.000 dólares), onde dexó afigurada la so facilidá pal gol llogrando'l Troféu Pichichi al máximu goliador de la Lliga Española de fútbol en dos causes (76-77 con 24 goles y 77-78 con 28).

Al mediu d'esto llegó'l Mundial de fútbol de 1978 realizáu n'Arxentina, onde Kempes foi campeón col so seleición, goliador del tornéu y máxima figura de la competición. Esi mesmu añu tamién se casó con María Vicenta Moll, una valenciana con quien tuvo los sos trés primeros fíos.

Llogró la Copa del Rei en 1979 al vencer na final al Real Madrid por 2-0 consiguiendo él los dos goles, apostada nel Estadiu Vicente Calderón. Nesta competición, el Valencia esaniciara al campeón anterior, el FC Barcelona, contra'l que perdiera nel partíu d'ida nel Camp Nou, 4-1, consiguiendo una espectacular remontada nel partíu de vuelta apostáu nel Estadiu Luis Casanova, 4-0. Según la Recopa d'Europa el 14 de mayu de 1980 ante'l Arsenal inglés na tanda de penaltis, na que, curiosamente, falló'l suyu, pero esto nun avafó de nenguna manera la so gran actuación a lo llargo de tola competición, pos foi'l so máximu goliador con 9 goles. Nesta competición, tamién dexó tras, en cuartos de final, al so vixente campeón, el FC Barcelona, día 0-1, gol de Saura, en Barcelona, vuelta. 4-3, el día de San José, fiesta principal de les Falles de Valencia. Y la Supercopa d'Europa n'avientu del mesmu añu contra'l Nottingham Forest, 2-1 en Nottingham, 1-0 en Valencia, que yera'l meyor equipu d'Europa del momentu, campeón de la Copa d'Europa dos años siguíos (1979, contra'l Malmöe, 1980, contra'l Hamburguer SV de Kevin Keegan). Lamentablemente, nunca pudo ganar la Lliga española, a pesar de cuntar, el Valencia d'aquella dómina (1976 a 1981), con una gran plantía, na que sobresalíen xugadores como Bonhoff, Solsona, Carrete, Pereira, Tendillo, Saura, Felmán, Diarte, Botubot, Arias, Castellanos, Manzanedo, Morica, Pablo, Subirats, Oscar Ruben Valdez, Cerveró... Mario Kempes ta consideráu como'l meyor futbolista na historia del Valencia CF.

Volvió a Arxentina en marzu de 1981, al River Plate por 300 millones de pesetes. Col club de Núñez, llogró'l Campeonatu Nacional de 1981, onde Kempes anotó un decisivu gol na final, xugada ante Ferro Carril Oeste. 

Al nun poder el club arxentín cumplir con tolos pagos y namái abonar 130 millones de pesetes tornó al Valencia CF la temporada 82-83 onde permaneció hasta la 84-85. El so postreru partíu foi contra'l Real Murcia, xugó de titular y marcu un gol nel minutu 37.

### Últimos años

Dempués coló al Autocares Lluz de Valencia, equipu de la lliga de Fútbol sala, y tres unos meses al Hércules CF xugando 2 temporaes, nes cualos los sos grandes goles sirvieron pa la permanencia na máxima categoría del fútbol español, y empezando asina'l so periplu por equipos centro-europeos d'escasu nivel como First Vienna FC, Sankt Polten y Krems.

En 1995, fichó por Arturo Fernández Vial, equipu de la segunda división del fútbol chilenu, arriendes de un pidíu del so amigu Pedro Lucio Oliveira, que yera'l téunicu del club. Marcó 5 goles en namái 11 partíos siendo la figura del club a pesar de la so madura edá, y diose el gustu d'atayar les aspiraciones d'ascensu de Rangers de Talca, en ganándo-y 2-1 na última fecha, marcando los dos goles del so equipu. 

El so últimu club foi'l Pelita Jaya d'Indonesia en 1996, onde exerció como direutor téunicu.

### Tres la retirada
El 8 de febreru de 1995, con más de 40 años, participó nun Clásicu rosarino amistosu de branu ente Rosario Central y Newell's xugando pal so ex-equipu. Dos años antes tuviera la oportunidá d'incorporase al club, pero un desencuentro col daquella entrenador *auriazul* Carlos Aimar imposibilitó una nueva etapa en Central. El partíu remató 1 a 0 a favor de los *canalles* y Kempes foi quien convirtió'l tantu de la victoria a los 25 minutos del primer tiempu, tres un centru de Federico Lussenhoff que peñó de cabeza Sergio Fernández, por que el *Matador* convirtiera tamién de cabeza. L'alcuentru foi suspendíu mientres el segundu tiempu por incidentes producíos polos aficionaos rojinegros.

Dempués del so retiru Kempes dedicóse un tiempu a entrenar equipos. Polo xeneral, tuvo periodos curtios al mandu de clubes de diversos países. N'Indonesia dirixó a Pelita Jaya al par de desempeñase como futbolista; en 1997 entrenó a KS Lushnja d'Albania -d'onde salió per piernes tres la quiebra financiera del país-; en 1998 dirixó a Mineros de Guayana de Venezuela; en 1999, foi campeón dirixendo al equipu The Strongest de la primer división de Bolivia. En 2000 pasó por Santa Bárbara de Costa Rica y retornó a Bolivia pa dirixir a Blooming primero, y a Independiente Petrolero al añu siguiente. Mientres 2001 fíxose cargu d'un equipu italianu d'ascensu, S. S. D. Casarano; en 2002 entrenó a San Fernando de la Segunda División B d'España. En 2006 foi-y ufiertada la conducción de la Seleición de Panamá, pero prefirió siguir trabayando como comentarista; en 2014 foi mentáu como candidatu pa entrenar a la Seleición d'El Salvador, pero esta posibilidá nun espolletó.

L'Estadiu Olímpicu de Córdoba n'Arxentina (inauguráu en 1978 nun partíu de preparación pre-mundialista ente la Seleición arxentina y un combináu llocal, onde Kempes marcó'l primer gol del partíu que terminó 3-1 a favor d'Arxentina), lleva dende'l so reinauguración pa la Copa América 2011 el nome de Mario Alberto Kempes. El 11 de xunetu de 2011, antes del entamu del partíu qu'Arxentina enfrentó a , Mario entró al campu de xuegu y l'estadiu lo ovacionó a manera d'homenaxe.

En 2008 foi nomáu *Embaxador itinerante de Rosario Central* pol entós presidente de la institución Horacio Usandizaga. Esti cargu habilitar a realizar xestiones diplomátiques a nome del club, pero decidió dexalo al añu siguiente pa evitar ser una carga económica pal club, que pasaba por una difícil situación financiera.

El 3 d'avientu de 2011 recibió otru homenaxe en Valencia, onde se-y dio una camiseta col so nome previu al alcuentru contra'l Español.

Na actualidá, Kempes trabaya como comentarista de partíos de fútbol pa la cadena d'Estaos Xuníos ESPN na so versión pa Llatinoamérica. Tien una pequeña fía, Natasha, frutu de la so rellación cola so segunda esposa, la venezolana Julia, amás de trés fíos del so anterior matrimoniu: Magali, Arianne y Mario.

En 2012 anuncióse que, xunto col so compañeru de trabayu Fernando Palomo, Kempes sería la comentarista llatinoamericanu del videoxuegu FIFA 13. Tamién ye relator de los FIFA 15, FIFA 16, FIFA 17 y FIFA 18.

El martes 30 de setiembre de 2014 l'ex xugador foi operáu con ésitu del corazón, por cuenta de una obstrucción arterial. Esta patoloxía foi detectada nun chequeo previu a una ciruxía de cadril. Realizáronse-y seis by-pass, nun hospital del estáu de Connecticut, Estaos Xuníos, onde mora anguaño.

La so biografía foi publicada nel llibru "El Matador", escritu pol periodista Federico Chaine con un prólogu del entrenador César Luis Menotti, y editada por Homo Sapiens Ediciones.

## Clubes

### Como xugador

### Como entrenador

## Seleición nacional
Foi internacional cola Seleición de fútbol d'Arxentina ente los años 1973 y 1982 con 43 presencies y 20 goles marcaos.

La so primer esperiencia internacional foi cola seleición xuvenil, que dirixida por Miguel Ignomiriello, apostó'l Tornéu Xuvenil de Cannes en 1973. Ellí, Kempes apostó 3 alcuentros y marcó 4 goles: unu a Benfica, otru a , y dos a Standard de Liège.

El 23 de setiembre de 1973 tuvo'l so debú na seleición mayor, ante Bolivia poles eliminatories pal Mundial d'Alemaña; el téunicu arxentín Enrique Sívori armó un plantel que se treslladó dellos díes antes a territoriu bolivianu, coles mires d'aclimatase al altor. Como s'atopaben aisllaos, los futbolistes decidieron llamar l'atención de la prensa sacándose semeyes amarutaos con sábanes y capiellos, polo que fueron moteyaos *la Seleición Pantasma*. La preparación dio los sos frutos y Arxentina venció 1-0 con gol de Fornari; amás Kempes conoció ellí a Aldo Pedro Poy, quien sería importante pal so posterior desembarcu en Rosario Central.

Mientres 1974 apostó los alcuentros preparatorios de la seleición con vistes al Mundial; marcó'l so primer gol ante Rumanía en Buenos Aires, fixo'l tantu de la victoria nel Parque de los Príncipes ante Francia, y los dos goles del empate ante Inglaterra nel míticu estadiu de Wembley. Na Copa del Mundu apostó los seis alcuentros que xugó Arxentina, nun pudiendo convertir.

Al añu siguiente xugó la Copa América, convirtiendo 3 goles en cuatro alcuentros; Arxentina nun pudo superar a Brasil y quedó ataya la esperanza del títulu.

En 1976 llogró les copes Lipton y Newton ante Uruguái, y la Félix Bogado ante Paraguái.

Una vegada tresferíu de Rosario Central a Valencia d'España, Kempes volvió vistir la casaca *albiceleste* de forma oficial recién nel mesmu Mundial de 1978; llegó a ésti como l'únicu futbolista del plantel arxentín que xugaba nel estranxeru. L'entrenador César Menotti asitiar retrasáu unos metros na cancha, pero con total llibertá pa movese pol frente d'ataque. Asina, reconocía tamién la valía de Kempes como armador de xuegu, amás de la de goliador. Mientres la primer fase tuvo dificultaes pa imponer el so xuegu, al igual que'l so equipu, qu'apostró'l primer puestu del so grupu. D'esta forma, Arxentina tuvo de xugar la segunda fase grupal en Rosario. Ellí, l'equipu y Kempes en particular recibiríen un gran sofitu qu'ayudó a que desapegara'l potencial futbolísticu. Nel alcuentru ante Polonia, Kempes marcó los dos goles de la victoria, amás d'evitar unu nel so propiu arcu; pero facer cola mano, y el penal foi atayáu por Ubaldo Fillol. Depués de la igualdá ante Brasil, Arxentina precisaba goliar a Perú; consiguir ganando 6-1 al escoyíu incaicu, y Mario convirtió dos goles. Llegó la final nel estadiu Monumental de Buenos Aires; Arxentina poner en ventaya con gol de Kempes, quien tres pase de Luque, tocó al gol ante dos defensores neerlandeses y la salida del arqueru. Países Baxos empató y el partíu foi al allargue. Ellí Kempes terminó de demostrar por qué yera'l meyor xugador de la Copa, y con una xugada descomanada, convirtió'l 2-1. Faciéndose dueñu del xuegu, Kempes emuló la xugada del so segundu gol, pero'l so compañeru Daniel Bertoni aprovechó pa tomar la pelota y sentenciar el xuegu. Kempes coronóse a lo más goliador del Mundial 1978 con seis goles; xunto a Guillermo Stábile son los únicos arxentinos en consiguir esti llogru.

Depués del títulu mundial, Kempes volvió xugar na seleición a partir de 1981; nesos años, el fechu de xugar nel esterior llindaba la participación de los futbolistes arxentinos nel conxuntu nacional. Apostó los amistosos previos al Mundial 1982, xugando yá más dedicáu a la creación de xuegu y ensin tanta responsabilidá de marcar goles; la esperiencia nel Mundial nun foi del tou bona p'Arxentina, quedando esaniciáu na segunda fase grupal, siendo l'alcuentru del 2 de xunetu ante Brasil, el postreru cola casaca *albiceleste* pa Kempes.

Tres esi añu, el "Matador" venció-y el so camiseta número 10 al ascendente Diego Maradona, quien señaló a Kempes como'l “gran impulsor del fútbol arxentino” na so autobiografía. El xugador cordobés non yá ye recordáu polos sos goles, sinón tamién pol xuegu llimpiu: en tola so carrera na Seleición nunca recibió una tarxeta colorada.

### Téunica
Yera un 9 d'área que se destacar pola so maniega potente, facilidá pal gol, velocidá, coraxe y maña. Siempres taba un segundu más adelantráu nel tiempu que'l restu de los xugadores, la so capacidá de reacción yera increíble, que, acompañada d'unes condiciones físiques escelentes, y un disparu envidiable, facer un delanteru bien completu. Tamién yera posesor d'una cabezada letal.

### Participaciones en Copa América

### Participaciones en Copes del Mundu

### Detalle de partíos

## Estadístiques

### Clubes
Nun se tomen en cuenta los partíos de pretemporada.
. 
Nun se tomen en cuenta los partíos y goles na Lliga Cordobesa de Fútbol (78 goles en 81 partíos). 



### Seleición nacional




### Resume estadísticu




## Palmarés

### Campeonatos nacionales


### Campeonatos internacionales




## Honores

### Estadiu col so nome en Córdoba
Na ciudá de Córdoba, Arxentina, l'antes llamáu "Estadiu Mundialista Chateau Carreras" (sub-sede del Mundial de 1978) llamar dende 2011 Estadiu Mario Alberto Kempes. 

El 21 d'ochobre del 2010, foi aprobáu'l cambéu de nome, n'homenaxe al ex futbolista cordobés. El cambéu de nome foi impulsáu pol periodista Claudio Martín Menditto nel so artículu *"Un homenaxe pa El Matador"* del 26 de xineru de 2008. Con una capacidá averada de 57.000 espectadores, ye unu de los más grandes del país.

### Embaxador itinerante de Rosario Central (2008-2009)
Kempes foi nomáu embaxador itinerante de Rosario Central en 2008. Mientres la ceremonia realizada nel salón VIP del Xigante de Arroyito declaró:
::::“*Vuelvo a un club que me dio tou, Central ye'l más grande. Di tantes vueltes pel mundu qu'agora tengo la posibilidá de da-y una mano a un club que me dio una gran mano a mi, porque me dio la posibilidá de faeme conocer n'Arxentina y tamién del otru llau del charcu*”

### Embaxador Mundial del Valencia C. F.
Kempes foi declaráu en 2013 como Embaxador Mundial del Valencia CF
:Nel comunicáu del club diz:
:::: "*ídolu del valencianismu y referente pa la so masa social, convertir nel nuevu embaxador de la institución en tol mundu” y “Mario va representar d'esta forma a la entidá n'eventos oficiales, en partíos de competiciones europees*”.
:Kempes dixo, al respective de ser nomáu con esi honor:
::::“*Llevo alValencia nel mio corazón y tresmito esi sentimientu per tol mundu. Valencia ye la mio casa, siempres lo foi y siempres lo será, pero agora col cargu d'embaxador mundial del club voi tener la suerte de tar na ciudá, visitala con avezamientu*”

### Distinciones individuales

## Ver tamién
* Copa Mundial de Fútbol de 1978
* Goliadores de la Copa Mundial de Fútbol
* Máximos goliadores arxentinos de la hestoria

## Filmografía
* Documental TVE (01-10-2015), «Conexón Vintage - Triloxía, Mario Alberto Kempes (I)» en rtve.es
* Documental TVE (15-10-2015), «Conexón Vintage - Triloxía, Mario Alberto Kempes (II)» en rtve.es
* Documental TVE (29-10-2015), «Conexón Vintage - Triloxía, Mario Alberto Kempes (III)» en rtve.es

## Referencies

## Enllaces esternos