Muriel de la Fuente

**Muriel de la Fuente** ye una llocalidá y tamién un conceyu de la provincia de Soria, partíu xudicial 
d'El Burgo de Osma , Comunidá Autónoma de Castiella y Llión, España. Pueblu de la contorna de Tierras del Burgo.

Dende'l puntu de vista xerárquicu de la Ilesia Católica forma parte de la Diócesis d'Osma la cual, de la mesma, pertenez a l'Archidiócesis de Burgos.

## Xeografía

Muriel de la Fuente asítiase al pie d'un pequeñu cuetu que lo abelluga de los vientos del norte. La so altitú ye de 1012 metros y na so contorna entrepólense zones llanes dedicaes al cultivu de ceberes y llombes cubiertes de pinos y enebros. Como carauterística principal de la so xeografía tenemos de destacar L'Espaciu Natural de "La Fuentona" onde s'atopa'l sifón más fondu d'España y nel que por aciu equipos de bucéu especiales llegaron a baxar hasta los 100 metros de fondura. Esti llugar, polos sos valor naturales y ecolóxicos, foi declaráu Monumentu Nacional a finales de los años 90. Pela redolada de la Fuentona atópense estremaes dos unidaes paisaxístiques: el Focete del ríu Abión con vexetación bien abondosa sobre un relieve llanu, y, per otra parte, los cumes de les llombes con un relieve abrupto dende onde se tener unes escelentes vistes panorámiques
Ta bien próxima a Calatañazor y a 30 minutos de la capital. Dispón de delles cases de turismu rural.

## Historia
En dellos llugares cercanos al pueblu atopáronse muertes y restos d'asentamientos humanos estables. Los más antiguos son los atopaos a principios de los noventa nos cuévanos de La Cueva Maya.Grabaos na roca, adornos, oxetos de güesos, datáronse na Edá del Bronce Antiguo (2200-1900 años e.C.). A lo llargo de los sieglos XI y XII apaecen delles referencies escrites relatives a los esllindes ente distintes propiedaes nes que se menta a “Murellum” o “Muriello” como llugar perteneciente a unu o otru términu. D'esta dómina ye la talla de la Virxe del Valle patrona de Muriel de la Fuente.
Muriel de la Fuente perteneció al señoríu episcopal del Burgo de Osma hasta la segunda metá del sieglu XVII. Naquella dómina, la Corona nun podía faer frente a los gastos del imperiu y decidió entós poner a la venta dellos señoríos pertenecientes a la Ilesia. Tal foi'l casu de la Merindad de Solpeña formada poles villes de Cubilla, Talveila, Muriel Viejo y Muriel de la Fuente, del obispáu d'Osma, que foi mercada por Don Juan Alonso de Vinuesa en 1580. D'esta dómina ye'l Rollu, columna de madera rematada con una cruz que daba categoría de villa y por tanto xurisdicción mesmu sobre determinaos asuntos.
Pol catastru del marqués de la Ensenada (1751) sabemos que la villa de Muriel tenía rangu de señoríu y que pertenecía a D. Juan de Vinuesa y Torres de Ocampo. Años dempués esti señoríu, pasó de la familia de los Vinuesa a la Marquesa de Velamazán y darréu, a los condes de Santa Coloma. Amuesa d'esta dómina ye'l palaciu qu'una vegada reconstruyíu ye anguaño la sede del Centru d'Interpretación de la Naturaleza del espaciu Natural de La Fuentona.

Nel Censu de 1879, ordenáu pol Conde de Floridablanca, figuraba como villa del Partíu de Merindad de Solpeña na Intendencia de Soria, con xurisdicción de señoríu y so l'autoridá del Alcalde Ordinariu de Señoríu, nomáu pol Marqués de Badillo. Cuntaba entós con **140 habitantes**.

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá de constitúi en conceyu constitucional na rexón de Castiella la Vieya, partíu d'El Burgo de Osma que nel censu de 1842 cuntaba con 43 llares y 170 vecinos.

## Demografía
A 1 de xineru de 2010 la población xubía a 80 habitantes, 46 homes y 34 muyeres.

## Mediu ambiente

En Muriel de la Fuente esisten delles zones bien distintes tocantes a la so vexetación. A destacar les siguientes:
* Los montes de sabina albar cubren la zona de pandorial formada por roques caliares en que'l so sosuelu asitiar l'acuíferu del que surde'l manantial de La Fuentona. 
* El focete del ríu Abión onde s'entemecen chopos, sauces, xuncos, berros, nenúfares y ensame de plantes acuátiques que se desenvuelven semisumergidas nes agües cristalines d'esti ríu.
* Los montes de pinos, que crecen en terrenes arenosos, son el llugar ideal para abellugaos del sol de branu dar llargos paseos nes tardes branices. 

La fauna ye tamién bien variada daos los distintos hábitats esistentes. La trucha común, la llondra, infinidá d'anfibios y reptiles que viven nes veres del ríu, les aves de presa qu'habiten nes roques qu'arredolen el valle, raitanes, mierlos, malvises y un cientu d'aves son especies carauterístiques d'estos llugares.

Nel so términu ya incluyíos na Rede Natura 2000 los siguientes llugares:
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Riberes del Ríu Duero y afluentes, ocupando 6 hectárees, el 2 % del so términu.
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Sabinares Sierra de Cabrejas, ocupando 520 hectárees, el 46 % del so términu.

## Monumentos

Pela rodiada de la población atopa la "Ermita de la Virxe del Valle", románica de mediaos del sieglu XII. Consta d'una nave, presbiteriu rectu y ábside de tambor. La portada, senciella, atopar nel llau meridional y una espadaña, na que s'atopa un ventanal con capiteles, nel occidental.

## Fiestes y tradiciones

La fiesta mayor del pueblu coincidía con festividá del patrón: San Nicolás de Bari. Celebrábase'l 16 de setiembre una vegada que se terminaren les xeres del campu mesmes del branu. Anguaño esta fiesta adelantróse al últimu fin de selmana d'agostu. La patrona del pueblu ye la Virxe del Valle y el so fiesta celebra'l día 3 de mayu. En dambes fiestes realícense tradicionales procesiones dende la ilesia del pueblu hasta la ermita asitiada a la entrada del valle que conduz hasta La Fuentona. Mientres duren les procesiones les campanes nun dexes de ser voltiaes polos mozos del pueblu Munches
son les tradiciones enllantaes nel pueblu de Muriel de la Fuente. Como más carauterístiques podemos mentar “ El pidimientu de la gallofa” consistente en que los mozos en primavera teníen que llimpiar el tramu del ríu que les muyeres utilizaben pa llavar la ropa. Una vegada llimpiadura ciscaben por toles cases y les muyeres n'agradecimientu dáben-yos comida o dineru colo que preparaben una fiesta al son de la gaita y el tamboril. Otra tradición yera “ La cantada de Albadas” y consistía en que cuando había una boda los novios teníen que convidar a cenar a los mozos pa dempués canta-yos una serie cantares llenos de bonos conseyos y encamientos pa la bona harmonía de la pareya. D'últimes mentamos tamién “La entrada de vecín” costume bien enraigonada nos pueblos de pinares por aciu la cual el nuevu vecín tenía derechu a una serie de ventayes tales como derechu a la curtia de lleña, derechu a tener animales nel sotu comunal, derechu a una cantidá determinada de m³ de madera, etc.

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Soria
* Llocalidaes d'entidá menor de la provincia de Soria
* Provincia de Soria

## Referencies

## Enllaces esternos
* Conceyu de Muriel de laFuente
* Asociación Socio Cultural La Fuentona de Muriel