Dalian

**Dalian** (en chinu:大连市, pinyin: Dàlián) ye una ciudá-subprovincia y puertu na provincia de Liaoning, República Popular China. Allugar nes veres del mar de Bohai. El so área ye de 13.237 y la so población total ye de 6.170.000 (2009).

Mientres la ocupación xaponesa recibió'l nome xaponés de **Dairen**. Mientres la dómina de dominiu rusu conocer col nome rusu de **Dalny**. En 1955, la ciudá pasó a soberanía de China y, hasta 1981, el nome oficial de la municipalidá foi **Lüda** (o **Lü-ta**), contraición de les primeres sílabes de "Dalian" y de la zona portuaria aledaña conocida como "Lǚshùnkǒo" (旅顺口 / 旅順口), que na dómina de dominiu rusu yera conocida n'Occidente como *[[Port Arthur]]*.

## Alministración
Dalian estremar en 6 distritos, 3 ciudaes municipales y 1 condáu:
* Distritu Xigang (西岗区)
* Distritu Zhongshan (中山区)
* Distritu Shahekou (沙河口区)
* Distritu Ganjingzi (甘井子区)
* Distritu Lüshunkou (旅顺口区)
* Distritu Jinzhou (金州区)
* Ciudá Wafangdian (瓦房店市)
* Ciudá Pulandian (普兰店市)
* Ciudá Zhuanghe (庄河市)
* El Condao Changhai (长海县)

-Estos estrémense en 92 sub-distritos y 69 villes.

## Nomes
Dalian primero conocióse como Qingniwa (青泥窪) que traduz a banzáu de folla azul y como Qingniwaqiao (青泥窪橋) que traduz a ponte del banzáu de folla azul, actual distritu de la ciudá, yera un pequeñu pueblu de pescadores cerca d'onde los rusos escoyeron construyir la so ciudá comercial pal territoriu de Kwantung, dempués d'asumir el control en 1898.

Mientres el periodu de control rusu (1898-1905), la ciudá de Dalny ( rusu:Дальний, Dal'nij, lliteralmente:llonxanu o a distancia y traducíu al chinu como Dálǐní (達里尼) foi fundada y construyida nel sitiu de Qingniwaqiao. Sol dominiu xaponés (1905-1945) la ciudá pasó a llamase Dairen (大連 / だいれん) que traducíu al chinu suena Dali (大连).

En 1950, fundir con Lüshun (Port Arthur) pa formar la ciudá de Lüda ( 旅大), un nome formáu a partir de los calteres empecipiaos. El nome de la ciudá foi camudáu de Lüda a Dalian (大連) el 5 de marzu de 1981, dempués de que'l Conseyu d'Estáu aprobó'l resolución'l 9 de febreru.

## Economía

La economía de Dalian xuega un papel importante nel nordeste de China y el nordeste del continente.

La economía de la ciudá empezó cola agricultura, depués de l'apertura del ferry ente Yantai y Lüshun mientres el sieglu 20, empezó a ser pobláu polos llabradores y pescadores de Shandong, al traviés del Mar Mariellu. El maíz, hortolices, frutes, tales como mazanes, cereces y peres son típicos productos de la rexón. La acuicultura como algues, ostiones, oricios, ente otros son esportaos a Xapón, Corea y otros países.

La ciudá tuvo un continuu aumentu de dos díxitos nel PIB dende 1992. En 2009, el PIB de la ciudá rexistró un aumentu del 15 per cientu, algamando 441 mil millones de yuanes, ente que'l PIB per cápita ye de 71,833. Acordies con una evaluación a nivel nacional pol Buró Nacional d'Estadístiques, Dalian ocupa l'octavu llugar ente les ciudaes chines en términos de fuercia competitivo. Les principales industries de la ciudá inclúin la fabricación de máquines, productos petroquímicos, refinamientu de petroleu, y electrónica.

La ciudá tamién ta tratando de construyir un centru de software, ye agora un esportador de software cada vez más importante pa Xapón.

A partir de 2006, 21 bancos de capital estranxeru y otres instituciones financieres establecieron sucursales.

**Zones industriales**
* Zona de desenvolvimientu de Dalian

## Tresporte
La ciudá coneutar ente sigo y coles sos vecines per mediu de tolos medios de tresporte:

**Aereu**: l'aeropuertu internacional Dalian Zhoushuizi (大连周水子国际机场) allugar a 10 k al noroeste del centru de la ciudá. En 2010 l'aeropuertu movió a 10.703.640 de pasaxeros convirtiéndose nel 16 más ocupáu del país, y ye la exa pa compañíes tales como Dalian Airlines.

**Agua**: la ciudá tresporta mercancíes y xente através de los puertos de la ciudá.

**Terrestre**: el Metro de Dalian (大连地铁) ye'l sistema de tresporte ferroviariu metropolitanu. Per otru llau, la ciudá ta poniendo en serviciu 1.200 autobuses llétricos BYD eBus-12.

## Historia
Formó parte del estáu de Yan mientres el periodu de Primaveres y Serondes. Mientres la dinastía Qing convertir en ciudá. Construyéronse diverses pontes y plataformes pa cañones. El nome oficial de Dalian recibir en 1899.

La ciudá sufrió diverses ocupaciones. En 1858 ocupar tropes britániques, que la devolvieron a China en 1880. Mientres la Primer Guerra Sino-Xaponesa, la ciudá foi conquistada polos xaponeses. Darréu, ente 1898 y 1905 ocupar los rusos, que camudaron el nome de la ciudá pol de **Dalny**. Volvió a manes xaponeses en 1937, a les ruses en 1946 y nun retornó al dominiu chinu hasta 1955.

## Clima

El clima de la ciudá ye monzónicu influyíu pol clima continental húmedu, que se caracteriza per branos húmedos ya iviernos fríos, airosos y secos. La ciudá esperimenta un retrasu estacional d'un mes gracies a la so posición na península de Liaodong. Les temperatures medies de la ciudá ye de -4&nbsp;°C en xineru y de 24&nbsp;°C n'agostu. El permediu añal de precipitación ye de 602 milímetros y concéntrense nos meses de branu y pueden variar enforma d'un añu a otru. A pesar de ser una ciudá costera, la zona recibe 2740 hores de sol al añu, un 62&nbsp;%.

## Vida cultural

Cada setiembre, el Festival Internacional Dalian de Moda tien llugar en Dalian. Esti festival apurre a compañíes internacionales una oportunidá d'estrenar los sos nuevos productos y buscar veceros. Antes del festival, realízase una ceremonia na ciudá a la qu'asisten representantes del gobiernu y estrelles de cine.

Dalian tien dellos parques zoolóxicos, ente ellos el Dalian Forest Zoo, Shengya Ocean World y Mundu Polar.
* **Forest Zoo**, con una seición con animales en llibertá.
* **Shengya Ocean World** inclúi un túnel submarín que fai sentise al espectador como si tuviera sol mar viendo los animales.
* **Mundu Polar** ye l'únicu parque en China especialmente dedicáu a los animales que provienen de rexones polares.

## Ciudaes hermanes
*  Bahía Blanca, Arxentina
*  Zaragoza, España
*  La Paz, Bolivia

## Ver tamién
* Bahía de Dalian

## Referencies

## Enllaces esternos

*