Euphorbia serrata

La **lechetrezna serrada**, **tártago de fueya serrada** o **figal del infiernu** (***Euphorbia serrata*** (L.) S.G.Gmel.) ye una planta yerbácea añal nativa d'Europa, onde crez de manera montesa nes praderíes y a la vera de los caminos. El so cazumbre contién un látex ricu en ésteres, que s'utilizó tradicionalmente n'España como catalizador del cuayáu de la lleche.

## Carauterístiques
*Euphorbia serrata* ye una yerba monoica, añal, d'unos 40 cm d'altor, erecta y ensin ramificaciones. Nel so únicu tarmu distribúyense fueyes alternes, serruchaes y ovales; el carauterísticu cantu serráu de fueyes y bráctees dexa estremala fácilmente d'otros euforbios. Les flores, de color verde bien brillosu, apaecen a mediaos de la primavera; son hermafrodites. La polinización ta de normal al cargu de dípterus. El frutu ye una pequeña cápsula dehiscente. Toles partes de la planta contienen un látex blancu y bien mafosu, d'onde toma'l so nome común.

## Hábitat y distribución
*Euphorbia serrata* ye europea. Rique suelos llixeros o medios, muncha lluz y poco mugor pa granar; apaez con frecuencia bonalmente n'araxales, llanures, en cantu de caminos y nel esterior de la orla montiega nes rexones templaes d'Europa. Tamién ye conocida en cultivos, cuantimás de vide (*[[Vitis vinifera]]*, onde ye considerada meruxa.

## Costumes
Dizse qu'en dellos pueblos de la zona d'Andalucía, les neñes estrayíen la so lleche pa poder "pintase" llunares nes sos cares a manera de xuegu infantil. Aplicaben una pequeña cantidá d'esa sustancia nes sos cares, y la mesma producía-yos una quemadura qu'asemeyaba ser un pequeñu llunar que les enguapecer.

## Ecoloxía
La caparina *[[Oxicesta serratae]]* pon los sos güevos nesta euforbiácea pa más tarde sirvir d'alimentu a los sos canesbes.

## Paisaxismu
Anguaño la lechetrezna ta de moda. Úsase como especie d'interés mediu ambiental y d'arriquecimientu del paisaxe en xardinos d'urbanizaciones costeres. Ye una planta estimosa y bien resistente. Los matos de la planta queden perbién nes rocallas y xunto a murios. La so necesidá d'agua ye mínima.

## Toxicidá
Como otres del so xéneru. ye una planta bastante tóxica. La so resina blanca o 'latex', conocíu popularmente como 'lleche', puede agafar la piel y los güeyos severamente. Tamién s'usó pa esaniciar verrugas y dureces de la piel.

## Taxonomía
*Euphorbia serrata* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 459. 1753.
;Etimoloxía:
***Euphorbia***: nome xenéricu que remanez del médicu griegu del rei Juba II de Mauritania (52 a 50 e.&nbsp;C. - 23), Euphorbus, nel so honor – o n'alusión al so gran banduyu – yá que usaba médicamente *[[Euphorbia resinifera]]*. En 1753 Carlos Linneo asignó'l nome a tol xéneru.

***serrata***: epítetu llatín que significa serrucháu, aludiendo a esta carauterística de les fueyes y bráctees de la inflorescencia nesta planta.
;Sinonimia:
* *Tithymalus serratus* (L.) Hill
* *Tithymalus serratus* (L.) Hill (1768).
* *Galarhoeus serratus* (L.) Haw. (1812).
* *Chylogala serrata* (L.) Fourr. (1869).
* *Tithymalus denticulatus* Moench (1794).
* *Euphorbia truncatara* (Pers.) Loudon (1832).

Archivu:Euphorbia serrata (habitus).jpg|Hábitat.
Archivu:Euphorbia serrata (flowers).jpg|Flores.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Taxonomía de les Euforbiacees
* Inflorescencia en forma de Ciato
* Carauterístiques de les euforbiacees
## Referencies

## Bibliografía
# Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.

## Enllaces esternos