open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eric Arturo Delvalle

**Eric Arturo Delvalle Cohen-Henríquez**  foi un políticu y empresariu panamiegu. Asumió la presidencia de Panamá dende'l 28 de setiembre de 1985 al sustituyir al presidente Nicolás Ardito Barletta hasta'l 26 de febreru de 1988 al ser destituyíu pol xeneral Manuel Antonio Noriega.

## Primeros años
Los sos estudios primarios facer en Ancon Elementary School y la secundaria nel Colegio Javier. Los estudios universitarios facer nel Soule College of Accountancy de Louisiana, onde de graduó n'Alministración d'Empreses.

Depués trabayó nel inxeniu Santa Rosa, siendo'l so presidente y xerente xeneral. Tamién foi presidente de les empreses Dixfield Investments, Haras de la Águila y Fertilizantes del Pacíficu.

## Vida política

Foi unu de los miembros fundadores del Partíu Republicanu en 1960 xunto con José Dominador Bazán y Max Delvalle, toos ellos xudíos y col sofitu de la comunidá xudía en Panamá. Foi diputáu de l'Asamblea Nacional en 1968 por 11 díes, siendo escoyíu'l so vicepresidente, hasta'l golpe d'estáu militar del 11 d'ochobre.

Yera presidente del Partíu Republicanu cuando asumió como vicepresidente de Panamá primer vicepresidente de la República en 1984, al xunise na alianza gobiernista UNADE, tres les cuestionaes eleiciones onde ganó Nicolás Ardito Barletta, candidatu sofitáu pol réxime militar. Asumió como Presidente en 1985, dempués del arrenunciu de Ardito Barletta y col sofitu del Xeneral Manuel Antonio Noriega, quien nesa dómina tenía'l control *de facto* nel país.

El so primer actu como presidente foi suspender la formación de la comisión investigadora de la desapaición de Hugo Spadafora.
Mientres 1987, Delvalle tuvo tratando de mediar ente les Fuercies de Defensa y la oposición qu'acusaba a Noriega de tráficu de drogues, llaváu de dineru, corrupción, violación de derechos humanos y l'asesinatu de Spadafora. El conflictu internu qu'había en Panamá, nesa dómina, empeorar tres les revelaciones que dio'l coronel Roberto Díaz Herrera, que al trate traicionáu por Noriega, confirmó les vinculaciones de los militares en diversos escándalos y crímenes, según el fraude nes eleiciones presidenciales de 1984.

En febreru de 1988, intentó remover a Noriega del lideralgu de les fuercies armaes, pero foi destituyíu de la Presidencia de la República. Darréu despintóse cola ayuda del gobiernu d'Estaos Xuníos, y a pesar que primeramente tenía pensáu permanecer en Panamá, debió exiliase nos Estaos Xuníos. L'alministración d'Estaos Xuníos de Ronald Reagan nunca reconoció la llexitimidá de los socesores de Delvalle, y caltuvo la reconocencia de Delvalle hasta finales de 1989.

Foi perdonáu pol presidente Guillermo Endara en 1994, desvenceyándolo de los crímenes cometíos mientres el réxime de Noriega.

Eric foi sobrín de Max Delvalle, vicepresidente de Panamá ente 1964 y 1968, y presidente reconocíu pola Asamblea Nacional mientres la crisis política de 1967.

## Referencies

## Referencies
*
Georgios Zoitakis

**Georgios Zoitakis** (Γεώργιος Ζωιτάκης)  foi un xeneral y rexente griegu.

Georgios Zoitakis nació en Naupacto. Graduóse na Academia Militar Helenica en 1932, y lluchó na Guerra Greco-Italiana y na Batalla de Grecia nun batallón d'Evzones col grau de teniente. Mientres la Ocupación de la Exa de Grecia, xunir a les guerrilles EDES na so nativa Etolia-Acarnania.

El 21 d'abril de 1967 el Coronel Georgios Papadopoulos dio un golpe d'estáu estableciendo'l réxime de los coroneles. Esti réxime nun cuntaba con tol sofitu del exércitu, y el 13 d'avientu de 1967, Constantín II de Grecia dio un contra golpe d'estáu. Depués del so fracasáu intentu'l rei dir al exiliu. El Xeneral Georgios Zoitakis actuó como rexente en llugar del rei ausente. El 1 de xunetu de 1973 el réxime de los Coroneles abolió formalmente la monarquía y nomó a Georgios Papadopoulos como Presidente de Grecia.

Depués de la torna a la democracia en Grecia en 1974, Zoitakis foi condergáu por una corte de xusticia por alta traición.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jorge Illueca

**Jorge Enrique Illueca Sibauste**  foi un políticu, embaxador y abogáu panamiegu. Foi Presidente de Panamá dende'l 13 de febreru hasta'l 11 d'ochobre de 1984, reemplazando constitucionalmente al arrenunciáu Presidente De la Espriella. Foi presidente del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes, por rotación mensual, nos años 1958, 1959, 1976 y 1981. Foi presidente de la XXXVIII Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes, en 1983-1984. Foi parte de les negociaciones de los nuevos trataos de la Canal designada por Roberto Chiari (1964) y Omar Torrijos (1972). So la presidencia de Aristides Royo foi ministru de Rellaciones Esteriores.

En 1982 foi escoyíu segundu vicepresidente del país; ente 1983 y 1984. Asumió'l cargu de Presidente Constitucional de Panamá por cuenta del arrenunciu de Ricardo de la Espriella hasta la realización de les eleiciones xenerales del 6 de mayu d'esi mesmu añu.

Nel so curtiu periodu inauguró la hidroeléctrica La Fortuna y dio-y personería xurídica a la Federación Nacional de Servidores Públicos. Cerróse la Escuela de les Amériques. Creáronse, amás, dellos parques nacionales: el Parque nacional Chagres, el Parque nacional Sarigua, na provincia d'Herrera y l'Abelugu de Vida Montesa Taboga. So'l so alministración preparó l'anteproyectu de llei qu'aseguró la creación del Parque Natural Metropolitanu, nel correximientu de Rancón.

Na so vida postpresidencial, foi miembru de la Comisión de Derechu Internacional de les Naciones Xuníes. De 1994 a 1997 ocupó'l cargu d'embaxador xefe de la Misión Permanente na brazzer.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ezequiel Hurtado

**Ezequiel Hurtado Hurtado** , presidente de Colombia ente abril y agostu de 1884. Fíu de Nicolás Hurtado y María Trinidad Hurtado, Ezequiel Hurtado fixo los sos primeros estudios nel Colexu de San José, y los sos estudios universitarios, na Universidá del Cauca¡, institución que-y otorgó'l títulu d'abogáu nel añu 1852. 
La so primer intervención militar foi en 1851, cuando participó en defensa de les instituciones llegales. En 1854 participó na rebelión contra la dictadura del xeneral José María Melo. Dempués ocupó importantes posiciones nel acabante crear Estáu del Cauca. A partir del añu 1860, participó nes campañes revolucionaries contra'l gobiernu conservador de Mariano Ospina Rodríguez. Hurtado venceyar a les tropes del xeneral Tomás Cipriano de Mosquera, que trunfaron en 1861. En 1875, participó como diputáu na Asamblea del Estáu del Cauca, y foi presidente d'ella.
 

Darréu foi representante y senador al Congresu de la República. Foi miembru de la Convención de Rionegro, qu'aprobó la Constitución Política de 1863. Dende 1868 participó nel Congresu Nacional como representante y como senador. Nel añu 1876 combatió la sulevación conservadora al llau del xeneral Julián Trujillo Largacha. Cuando ésti llegó al poder, nomar **Secretariu de Guerra y Marina**, en 1878. Escoyíu presidente del Estáu del Cauca, gobernó ente 1879 y 1883. Esti últimu añu, Ezequiel Hurtado foi escoyíu designáu a la Presidencia de la República, pol Congresu Nacional; asina mesmu, foi nomáu maxistráu de la Corte Suprema de Xusticia. El 1 d'abril de 1884, asumió la Presidencia de la República na so condición de designáu, por cuenta de la demoranza del presidente Rafael Núñez. El so gobiernu enllargar hasta'l 11 d'agostu de 1884. Hurtado participó na guerra civil de 1885, de los radicales contra'l gobiernu de la Rexeneración. Foi vencíu como revolucionariu en 1885, amenorgóse-y a estrecha prisión y foi tratáu con suma durez. A la fin desterróse-y del país y permaneció en Centroamérica hasta l'añu 1889. Tornó a Popayán vieyu y enfermu, y ellí morrió.

## Ver tamién
* Gobernantes de Colombia
* Ministros de Colombia

## Referencies

## Enllaces esternos
Demetrio Basilio Lakas

**Demetrio Basilio Lakas Bahas**  foi un inxenieru y políticu panamiegu.

## Biografía
Foi direutor de la Caxa de Seguru Social hasta que'l 18 d'avientu de 1969 el Xeneral Omar Torrijos Herrera nomar Presidente de la Xunta Provisional de Gobiernu en reemplazu de José María Pinilla, pocu dempués d'un intentu de golpe d'estáu.

Darréu'l 11 d'ochobre de 1972 asumió'l cargu de Presidente de Panamá Presidente Constitucional de Panamá. Terminaría'l so mandatu'l 11 d'ochobre de 1978.

## Referencies

## Enllaces esternos
Roberto F. Chiari

**Roberto Francisco Chiari Remón**  foi un políticu panamiegu, Presidente de Panamá mientres dos periodos: en payares de 1949 y dende el 1 d'ochobre de 1960 hasta'l 1 d'ochobre de 1964. Foi fíu del tamién presidente de Panamá Rodolfo Chiari.

Estudió nel Colexu La Salle y llogró'l títulu de bachiller y peritu mercantil. Trabayó na producción d'azucre, pero foi l'únicu de los sos hermanos que s'interesó na política. En 1940 foi escoyíu diputáu de l'Asamblea Nacional y mientres el gobiernu de Ricardo Adolfo de la Guardia foi Ministru de Salobridá y Obres Públiques. El 20 de payares de 1949, asumió'l cargu de presidente dempués del arrenunciu de Daniel Chanis Pinzón, sicasí ocupó'l cargu por cuatro díes. Se candidatizó a la presidencia de la república en 1952 contra'l so primu'l Coronel José Antonio Remón Cantera, pero perdió. Nesi momentu foi presidente de la Cámara de Comerciu y presidente del Partíu Lliberal por ocho años.

Participó nuevamente nes eleiciones presidenciales de 1960 contra Ricardo Arias y Víctor Goytía, y pudo vencer nelles. El 1º d'ochobre de 1960 asumió la Presidencia Constitucional de la República pa un periodu de cuatro años. La so alministración tuvo enfocáu na educación y la salú. Sicasí'l fechu más destacable nel so gobiernu ye romper les rellaciones ente Panamá y los Estaos Xuníos, dempués de los sucesos del Día de los Mártires del 9 de xineru de 1964, onde estudiantes panameños entraron a la Zona de la Canal para izar una bandera panamiega nel Colexu de Balboa, pero fueron reprimíos polos estauxunidenses, qu'habíen vejado la bandera y causáu 22 panameños muertos y cientos de mancaos. 

Al terminar el so cargu como presidente retirar de la vida pública y trabayó nes sos compañíes privaes. Foi presidente del Sindicatu d'Industries dende 1967 hasta 1969.

## Referencies

## Enllaces esternos
Marco Aurelio Robles

**Marco Aurelio Roble Méndez**  foi un políticu de Panamá. Tenía 58 años al asumir la presidencia. Foi un políticu panamiegu. Exerció como Ministru de Xusticia dende 1960 hasta 1964. Darréu foi escoyíu Presidente de Panamá dende'l 1 d'ochobre de 1964 hasta'l 1 d'ochobre de 1968.

So'l so alministración fundóse la *[[Universidá Santa María L'Antigua]]*, universidá privada so la inspiración y el respaldu de la Ilesia Católica; inauguróse la Carretera Interamericana el 15 de xunetu de 1967 y la *Represa de la Yeguada*, en Veraguas, y creóse el *Institutu pa la Formación y Aprovechamientu de los Recursos Humanos* (IFARHU), col fin de dar beques y préstamos pa estudios. L'impautu de los programes de l'Alianza pal Progresu d'Estaos Xuníos redundó en beneficiu de la economía panamiega, que creció mientres esi periodu. Executóse'l Plan Carbayos empobináu a ameyorar el ramu educativu y la situación de los llabradores. Creóse tamién el seguru educativu, según tamién s'efectuaron les negociaciones y la firma de los proyeutos de Trataos Trés n'Unu o Carbayos-Johnson. Sicasí, causaron munches crítiques, que finalmente nun fueron presentaos a l'Asamblea Nacional. El so gobiernu foi carauterizáu por actos de corrupción y represión escontra los trabayadores. En materia de seguridá, ordenó a la guardia nacional a curiar les cais armándolos con fusiles, a tirar a matar a tou hampón, delincuente y asaltador sorprendíu in fraganti, fechu que-y dio'l famosu llamatu de "Marco Rifle".
N'abril de 1967 l'Asamblea Nacional destituyir y dio posesión al vicepresidente Max del Valle. Gracies al sofitu de la Guardia Nacional él tornó y caltúvose nel poder hasta les eleiciones que dieron el trunfu a Arnulfo Arias Madrid en mayu de 1968.

## Referencies
Ernesto de la Guardia

**Ernesto de la Guardia Navarro**  foi un economista y políticu panamiegu. Foi Presidente de Panamá dende'l 1 d'ochobre de 1956 hasta'l 1 d'ochobre de 1960.

## Biografía
Estudió na Universidá de Dartmouth n'Estaos Xuníos y llogró una maestría en Francia. Tuvo dellos cargos diplomáticos y foi Ministru d'Estáu y vicepresidente.

Como presidente tuvo que trepar con movimientos nacionalistes que reclamaben la soberanía panamiega na Zona de la Canal de Panamá, alministráu so los estauxunidenses. Tamién, el 26 d'abril de 1959 enfrentar a un intentu de golpe d'estáu lideráu por Roberto Arias, sobrín del presidente Arnulfo Arias Madrid, y que tenía sofitu de Fidel Castro, sicasí nun se cristalizó.

Dempués de ser presidente, foi miembru de l'Academia Panamiega de la Llingua y foi direutor en 1973, y foi direutor del selmanariu **.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ricardo Arias Espinosa

**Ricardo Manuel Arias Espinosa**  foi un políticu panamiegu, presidente del so país dende'l 29 de marzu de 1955 hasta'l 1 d'ochobre de 1956.

Foi miembru d'una prominente familia política. Estudió n'universidaes n'Estaos Xuníos, Colombia y Chile. Dende 1952 foi vicepresidente de Panamá y sustituyó a José Ramón Guizado, como Presidente Constitucional de Panamá hasta concluyir el mandatu pal que fuera escoyíu'l coronel Remón Cantera. Concluyíu'l so mandatu presidencial foi direutor de diverses compañíes privaes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alcibíades Arosemena

**Alcibíades Arosemena**  foi Presidente de Panamá dende'l 9 de mayu de 1951 hasta'l 1 d'ochobre de 1952.

Enantes foi Tesoreru Municipal del distritu de Panamá, Ministru de Facienda y Ayalga y Embaxador de Panamá en Francia y España. En 1948 foi escoyíu vicepresidente de la república, darréu tomó posesión como Presidente de la República, depués del derrocamientu d'Arnulfo Arias Madrid. El so curtiu periodu tuvo enmarcáu nuna crisis político y económico en tol país.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ricardo de la Espriella

**Ricardo de La Espriella Toral**  ye un economista y abogáu, que foi Presidente de Panamá dende'l 31 de xunetu de 1982 al 13 de febreru de 1984, sustituyendo constitucionalmente al Presidente Arístides Royo Sánchez.

Foi xerente del Bancu Nacional de Panamá, y en 1978 llogró'l cargu de vicepresidente de la república, sicasí en 1982 el presidente Arístides Royo Sánchez foi forzáu a dimitir el cargu so presiones de la cúpula militar que taba al mandu de Rubén Darío Paredes y Manuel Antonio Noriega, y asina de La Espriella reemplazar como Presidente Constitucional de la República.

Sicasí a entamos de 1984, la cúpula militar alloñóse y forzó el so arrenunciu. D'alcuerdu a la Constitución de 1972, el vicepresidente Jorge Enrique Ullueca Sibauste foi'l so reemplazu. 

En xunetu del añu 2007 foi nomáu miembru de la Xunta Directiva de l'Autoridá de la Canal de Panamá, entidá creada una vegada l'alministración de la Canal de Panamá pasó a manes del Estáu panamiegu.

## Referencies

## Enllaces esternos
José Antonio Remón Cantera

**José Antonio Remón Cantera**  foi un militar y políticu panamiegu. Foi Presidente de Panamá dende'l 1 d'ochobre de 1952 hasta'l 2 de xineru de 1955, cuando foi asesináu nun hipódromu de la ciudá de Panamá.

## Biografía
José Antonio Remón estudió na Academia Militar de Méxicu, onde recibió en 1931, el títulu d'oficial de caballería. En 1947 constitúyese Xefe de la Policía Nacional y la so presencia provoca en 1949 una inestabilidá política col arrenunciu de Daniel Chanis Pinzón y provocó el derrocamientu d'Arnulfo Arias Madrid en 1951.

Al asumir como Presidente Constitucional de Panamá, adoptó una política proamericana provocando represiones a grupos comunistes y partíos políticos d'oposición, amás de militarizar la Policía Nacional que se convertiría na Guardia Nacional, col sofitu d'Estaos Xuníos. En 1953 axustó col presidente Dwight Eisenhower una serie d'arrendamientos na Canal de Panamá y que tendríen el nome de Tratáu Remón-Eisenhower, sicasí fueron roblaos pocu dempués del asesinatu de Remón.

Les circunstancies de la so Magnicidiu, nun tán clares. Prevíase qu'un norteamericanu llamáu Martin Irving Lipstein yera l'asesín, darréu l'abogáu Rubén O. Miró confesara'l crime, pero pocu dempués les investigaciones refundiaron la complicidá al socesor de Remón, José Ramón Guizado, quien foi procesáu d'igual manera.

Apocayá desclasificáronse documentos de l'Axencia Central d'Intelixencia d'Estaos Xuníos (CIA) que revelen que Remón pudo ser asesináu por órdenes del famosu capo de la dómina Lucky Luciano, por cuenta de una disputa que la arreyó nun embarque d'heroína y Güisqui que Remón, según aliégase na investigación fechada en payares de 1957, prindó-yos nun muelle en Colón a la organización de Luciano.

## Referencies

## Enllaces esternos
Domingo Díaz Arosemena

**Domingo Díaz Arosemena**  foi un economista y políticu panamiegu. Exerció como Presidente de Panamá dende'l 7 d'agostu de 1948 hasta'l 28 de xunetu de 1949, fecha en qu'arrenunció al cargu por razones de salú.

Ente 1910 y 1912 foi alcalde del distritu de Panamá, en 1932 foi presidente de l'Asamblea Nacional. Foi escoyíu presidente de la república en 1948, pal periodu constitucional 1948-1952, pero por razones de salú abandonó'l cargu al añu siguiente. Finó un mes dempués en 1949.

## Referencies

## Enllaces esternos
Enrique A. Jiménez

**Enrique Adolfo Jiménez Brin**  foi un políticu y embaxador panamiegu. Asumió de manera provisional como Presidente de Panamá dende'l 15 de xunu de 1945 hasta'l 7 d'agostu de 1948.

A la edá de 25 años foi nomáu secretariu priváu del Presidente Belisario Porras, depués desempeñóse como diputáu y llogró ser presidente de l'Asamblea Nacional en delles oportunidaes. Tamién foi Embaxador de Panamá en Washington D.C. per dellos años y en 1920 y 1932 foi Vicepresidente de la República.

Dempués del golpe d'estáu civil que derrocó al Presidente Arnulfo Arias Madrid, hubo un periodu de transición lideráu por Ricardo Adolfo de la Guardia, hasta que'l 15 de xunu de 1945 fecha en que l'Asamblea Constituyente designó como nuevu Presidente Provisional a Enrique Adolfo Jiménez.

Carauterizar por ser una figura estraordinaria con dotes de gran estadista. Ufiertaba rápides soluciones a los problemes.

Impulsó l'autonomía de la Universidá de Panamá, aproviendo terrenes propios y una sólida base económica pa les sos funciones.

Mientres el so mandatu, en 1946, promulgóse una nueva Constitución, que derogaba la Constitución de 1941, tamién mientres el so mandatu roblóse'l Tratáu Filós-Hines, que garantizaba la permanencia de tropes norteamericanes en territorios estratéxicos pa la defensa de la Canal. Esto produció la manifestación de miles de persones, polo que'l Presidente ordenó la suspensión de les garantíes individuales. A la fin el clamor popular foi escucháu y l'Asamblea Nacional refugó'l tratáu dolce díes dempués de ser robláu.

Mientres la so xestión dexó obres bien importantes como:

L'Aeropuertu Internacional de Tocumen, La Zona Llibre de Colón, Códigu de Trabayu, Códigu Sanitariu, Hotel El Panamá, Escuela Artes y Oficios, Bancu Provincial, Ministeriu de Trabayu, Prevención Social y Salú Pública, Hospital Antituberculoso, Distritu d'Alcalde Díaz, Llei Orgánica d'Educación.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ricardo Adolfo de la Guardia

**Ricardo Adolfo de la Guardia Arango**  foi un políticu panamiegu. Foi Presidente de Panamá dende'l 9 d'ochobre de 1941 hasta'l 15 de xunu de 1945.

En 1936 foi gobernador de la provincia de Panamá y en 1938 foi superintendente del Hospital Santu Tomás. Foi ministru de Gobiernu mientres la primer presidencia d'Arnulfo Arias, y foi quien lo sustituyó dempués del golpe d'Estáu en 1941. 

Mientres la so presidencia fíxose gran aliáu d'Estaos Xuníos, principalmente por cuenta de la Segunda Guerra Mundial, arrendando 134 bases militares en tol país por aciu el Conveniu Fábrega-Wilson. Amás mientres el so gobiernu declaró-y la guerra a les Potencies de la Exa el 7 d'avientu de 1941, convirtiéndose nel primer país llatinoamericanu formalmente en guerra cola Alemaña Nazi y el Xapón. Convocó a una Asamblea Constituyente y ésti sustituyó a De la Guardia de manera provisional en favor d'Enrique A. Jiménez.

## Referencies

## Enllaces esternos
Augusto Samuel Boyd

**Augusto Samuel Boyd**  foi un ciruxanu y políticu panamiegu. Exerció con funciones como Presidente de Panamá dende'l 18 d'avientu de 1939 hasta'l 1 d'ochobre de 1940, tres la muerte de Juan Demóstenes Arosemena.

Foi fíu de Federico Boyd, prócer de la república. Realizó estudios cimeros n'Europa y Estaos Xuníos y graduóse como Doctor en Medicina y Ciruxía. 

Como políticu foi Ministru de Panamá en Washington y recibió el sofitu de los Tratado Arias-Roosevelt. Cuando asumió interinamente la presidencia del país inauguró la Carretera Transístmica, tamién conocida como Carretera Boyd-Roosevelt, n'honor de los presidentes de Panamá y Estaos Xuníos, Franklin Delano Roosevelt.

## Referencies
Ezequiel Fernández Jaén

**Ezequiel Fernández Jaén**  foi un abogáu y políticu panamiegu. Exerció provisionalmente, por trés díes, como presidente de Panamá dende'l 16 hasta'l 18 d'avientu de 1939.

Foi un abogáu y políticu panamiegu de gran prestancia y lideralgu. Nació na ciudá de Panamá'l 3 de marzu de 1886, pero foi criáu en Penonomé, provincia de Coclé. Fina'l 26 de marzu de 1946. La so vida profesional empecipiar dende bien nueva como funcionariu dientro del Órganu Xudicial aportando a xuez na ciudá de Colón, hasta algamar ser nomáu Maxistráu de la Corte Suprema de Xusticia. Tamién ocupó'l cargu de Rexistrador Xeneral del Estáu Civil (1920-1923), miembru d'Aición Comunal, participa nel primer golpe d'Estáu que derroca al Presidente Florencio Harmodio Arosemena del 2 de xineru de 1931. Forma parte del Gabinete Executivu dientro de los gobiernos de Ricardo J. Alfaro y Harmodio Arias Madrid en calidá de Ministru de la Presidencia y Ministru de Facienda. 

Foi Segundu Designáu (Vice-Presidente), del Presidente Juan Demóstenes Arosemena, pero a la muerte d'ésti tuvo qu'asumir el cargu de manera provisional hasta que Augusto Samuel Boyd, quien yera'l Primera Designáu y atopábase n'Estaos Xuníos en calidá d'Embaxador, tornara a Panamá a asumir la Presidencia de la República. Tomó posesión de la Presidencia de la República como segundu Vicepresidente del 16 al 18 d'avientu de 1939.

Sol lideralgu de Ezequiel Fernández Jaén, fúndase'l **Partíu Nacional Revolucionariu** (PNR) que darréu se tresformó nel **Panameñismo**, movimientu políticu y social mayoritariu de Panamá por delles décades que llevó a la Presidencia de Panamá a quien darréu se convirtió na so máxima figura de referencia histórica Arnulfo Arias Madrid, al igual qu'a Guillermo Endara Galimany (1989-1994), y a Mireya Moscoso Rodríguez (1999-2004). 

Consideráu'l mentor de Arnulfo Arias Madrid, don Ezequiel Fernández Jaén, foi'l primer líder y Presidente del movimientu panameñista y sol so lideralgu'l so movimiendo llega per primer vegada al poder cuando ye escoyíu Segundu Designáu (Segundu Vice-Presidente), na nómina presidencial de Juan Demóstenes Arosemena quien fina mientres l'exerciciu del so cargu. 

Ezequiel Fernández Jaén exercía'l cargu de **Presidente y líder máximu del Partíu Nacional Revolucionariu (PNR),** hasta cuando por razones d'edá y salú, arrenunciu a les sos aspiraciones pa dirixir la primer campaña presidencial que lleva al poder al panameñismo col Dr. Arnulfo Arias Madrid en 1940, nunes controversiales eleiciones. Al asumir el poder el Doctor Arnulfo Arias Madrid, don Ezequiel Fernández Jaén ye nomáu Embaxador Plenipotenciario de Panamá ante'l gobiernu de Costa Rica, y axusta y suscribe el tratáu de llendes Echandi-Fernández Jaén, que remata décades de resfregones ente dambos países. Col pasu de los años, la importancia y vixencia histórica de Ezequiel Fernández Jaén en calidá de fundador y primer líder del panameñismo, dismimuyó frente al lideralgu de Arnulfo Arias y ye güei día un líder escaecíu pol movimientu políticu qu'él fundó y de la cual foi unu de los sos principales xestores.

## Referencies

## Enllaces esternos
Daniel Chanis Pinzón

**Daniel Chanis Pinzón**  foi un médicu y políticu panamiegu y Presidente de Panamá dende'l 28 de xunetu hasta'l 20 de payares de 1949, primer designáu a la transición presidencial depués de la grave salú del Presidente Domingo Díaz Arosemena.

Graduáu na Universidá d'Edimburgu en 1917, trabayó como médicu n'Escocia y en Panamá. 

Como políticu foi Ministru de Facienda y Ayalga, conceyal, cónsul de Panamá en Liverpool y Londres. En 1948 foi escoyíu vicepresidente de la república, pero por cuenta de que'l presidente Domingo Díaz Arosemena arrenunció por enfermedá, asumió la presidencia constitucional de Panamá hasta la conclusión del mandatu. Sicasí, cuatro meses dempués, por presiones del xefe de la Policía Nacional José Antonio Remón Cantera, tuvo qu'arrenunciar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Demóstenes Arosemena

**Juan Demóstenes Arosemena**  foi un políticu y escritor panamiegu. Asumió constitucionalmente el cargu de Presidente de Panamá dende'l 1 d'ochobre de 1936 hasta'l 16 d'avientu de 1939, cuando finó.

## Biografía
Mientres la so mocedá vivió n'Ecuador. Dempués de la Separación de Panamá de Colombia torna a Panamá. Mientres el gobiernu de Manuel Amador Guerrero trabayó na Secretaría d'Instrucción Pública. Ocupó dellos ministerios tales como'l de Rellaciones Esteriores, Agricultura y Obres Públiques. Tamién foi gobernador de la provincia de Colón, Secretariu de la Corte Suprema de Xusticia y Secretariu de l'Asamblea Nacional. 
Mientres la so xestión presidencial, realizar en Panamá, los IV Xuegos Deportivos Centroamericanos y del Caribe, construyendo pa esto, l'Estadiu Nacional y la Piscina Olímpica. Tamién foi declarada la flor del Espíritu Santu, como flor nacional de la República de Panamá. 
En 1936 foi escoyíu Presidente Constitucional de la República y concluyó la construcción de La Escuela Normal de Santiago que lleva anguaño'l so nome, reorganizó la policía, fundó'l Colexu Llicéu de Señorites, creó la  (Pocrí, Aguadulce), ente otres obres. Tamién foi creador de la Orde Vasco Núñez de Balboa, máxima distinción meritoria en Panamá. En 1939 fina de manera natural entá siendo presidente de la república.

Tamién se-y llamó asina a un correximientu d'Arraiján nel so honor.

## Referencies

## Enllaces esternos
Florencio Harmodio Arosemena

**Florencio Harmodio Arosemena**  foi un inxenieru civil y políticu panamiegu. Foi Presidente de Panamá y exerció el so mandatu constitucional dende'l 1 d'ochobre de 1928 hasta'l 3 de xineru de 1931.

## Biografía
Estudió y llaborio como inxenieru civil n'Alemaña. En Panamá construyó delles obres como'l Palaciu Nacional, l'Institutu Nacional, el ferrocarril de Puerto Armuelles, ente otros. Yera reconocíu como políglota al apoderar siete idiomes.

Asumió la presidencia metanes una crisis político y económico y foi derrocáu por un golpe d'estáu de parte d'Aición Comunal, encabezáu por Arnulfo Arias Madrid y Harmodio Arias Madrid, a empiezos de 1931.

## Referencies

## Enllaces esternos
Harmodio Arias Madrid

**Harmodio Arias Madrid**  foi un políticu, embaxador, abogáu y el 16° presidente de Panamá.

## Biografía
Foi fíu d'Antonio Arias y Carmen Madrid y tenía tres hermanos. Estudió derechu en Southport, Inglaterra, y graduóse de la Universidá de Cambridge, como abogáu qu'entós trabayaba dende va dellos años na firma *Fábrega y Arias*.

Dempués de la so entrada en política, rápido convirtióse en subsecretariu d'Estáu p'Asuntos Esteriores y Miembru Acomuñáu de la representante de la Comisión Codificadora de Panamá na Arxentina y los Estaos Xuníos. Mientres estos años tamién se-yos enseña derechu romanu y el derechu internacional. Él tamién yera un miembru de l'Academia de la Historia en Buenos Aires y Caracas, según la Sociedá Panamiega de Derechu Internacional. Nos años 1910 a 1912 actuó principalmente como escritor téunicu.

El 5 xunu 1932, foi nomáu socesor de Ricardo Joaquín Alfaro Jované como presidente de Panamá y permaneció nel cargu'l restu del mandatu hasta'l 1.° d'ochobre 1936. Foi asocedíu por Juan Demóstenes Arosemena Barreati.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chadli Bendjedid

**Chadli Bendjedid** (n'árabe: شاذلي بن جديد)  foi Presidente d'Arxelia ente'l 9 de febreru de 1979 y el 11 de xineru de 1992. Sirvió como oficial nel Exércitu francés antes de desertar ya integrase nel Frente Nacional de Lliberación (FLN) nel entamu de la Guerra de la Independencia. Foi Ministru de Defensa dende payares de 1978 a febreru de 1979, y foi nomáu Presidente del país a la muerte de Houari Boumédiène.

Como Presidente, amenorgó'l papel del Estáu na economía y sollivió la vixilancia del mesmu sobre los ciudadanos. A finales de los años 1980, cuando la economía del país entró en crisis de resultes de la cayida del preciu del petroleu, arreciaron les protestes contra'l FLN que gobernaba nun sistema de partíu únicu. Entós empecipió'l procesu de democratización escontra un sistema multipartidista. Pero, en 1991, una intervención militar paralizó'l procesu de les eleiciones municipales pa evitar el trunfu del Frente Islámicu de Salvación, forzando a Bendjedid a la dimisión, y dándose entamu a la Guerra Civil Arxelina.

Dende principios del añu 2012 foi internáu nun hospital militar de la ciudá d'Arxel, por cuenta de un cáncer de próstata, al que se sumó darréu una insuficiencia renal.

Finó'l 6 d'ochobre d'esi añu. El gobiernu decretó un duelu nacional d'ocho hores nel so honor.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Reseña biográfica (n'inglés).
Bernd Freytag von Loringhoven

**Bernd Freiherr Freytag von Loringhoven** , foi un Oficial na Wehrmacht mientres la Segunda Guerra Mundial, darréu llegó al rangu de Xeneral de la Bundeswehr y antiguu Inspector Xeneral de la OTAN.

## Biografía

En payares de 1934, ingresa na Academia de la Wehrmacht, siendo asignáu a una Unidá de Caballería. L'añu 1938, por cuenta de la modernización de les Fuercies Armaes alemanes, delles unidaes de Caballería fueron eslleíes ya integraes n'unidaes de Tanques, siendo Loringhoven asignáu a una d'elles. En 1943, ye comandante d'un Reximientu de Panzer. Foi sacupáu esi mesmu añu de Stalingráu n'unu de los últimos aviones. En 1944/45 von Loringhoven yera ayudante de los Xefes del Estáu Mayor del Exércitu Heinz Guderian y Hans Krebs destacáu dende'l 23 de xunetu de 1944, nel Cuartel Xeneral del Führer.

Ente'l 20 y el 29 d'abril de 1945, foi unu de los ocupantes del Bunker de la Cancillería al pie d'Adolf Hitler y unu de los pocos sobrevivientes del mesmu, d'onde escapó'l día 29 d'abril. Prindáu y lliberáu en 1948. En 1956 incorporar al Exércitu Alemán (Bundeswehr) y recibió el cargu de Xeneral del Exércitu y *Generalinspekteur*. Pasó a la reserva en 1973 col rangu de Generalleutnant, aniciándose en Múnich.

### L'últimu viaxe

Freytag von Loringhoven yera unu de los postreros testigos vivos de los últimos díes del Búnker de la Cancillería. Por ello participó en feches recién en numberosos documentales y películes sobre la tema. Ye conocida la so participación na producción de *El Fundimientu*. En 2006 publicó la so biografía en francés y más tarde n'inglés, castellán y alemán col títulu: *Con [[Adolf Hitler|Hitler]] nel búnker - Alcordances del Cuartel Xeneral del Führer xunetu de 1944 - abril de 1945*

Bernd Freytag von Loringhoven finó de causes naturales el 27 de febreru de 2007, en Múnich.

## Ver tamién
* Alemaña nazi

## Notes y referencies
Enrique Baldivieso

**Enrique Baldivieso**  foi un políticu bolivianu que aportó a vicepresidente del país dende 1938 hasta 1939 mientres el mandatu de Germán Busch.

Tres la muerte del presidente Germán Busch Becerra el 23 d'agostu de 1939, producióse una socesión inconstitucional na Xefatura del Estáu, por cuanto'l Dr. Baldivieso fuera escoyíu vicepresidente en 1938. Sicasí, al declarase dictador el presidente Busch en 1939, la oposición política al so gobiernu consideró que l'orde constitucional fuera alteriáu y cuestionó la llexitimidá del Dr. Baldivieso p'asumir la presidencia. Este intentó convencer a los xefes militares pero l'estamentu militar yá tomara la decisión de conformar un gobiernu provisional presidíu pol xeneral Carlos Quintanilla.

## Ver tamién
* Vicepresidente de Bolivia

## Referencies

## Enllaces esternos
Grégoire Kayibanda

**Grégoire Kayibanda**  foi'l segundu presidente de Ruanda y primero escoyíu democráticamente. Dirixó la llucha de Ruanda pola independencia de Bélxica, y sustituyó a la monarquía tutsi con una forma republicana de gobiernu. Afirmó poder de la mayoría hutu.

## Primeros años y educación
Grégoire Kayibanda nació en Tara, Ruanda. Él vieno dende'l sur del país y foi de la etnia Hutu.

## Gobierno
La mayoría hutu fuera mientres enforma tiempu resentida del poder en manes de la minoría tutsi. Los defensores de hutus fueron animaos pola Ilesia católica, y polos belgues cristianos (que yeren cada vez más influyente nel Congo). Los mandatos de les Naciones Xuníes, la clase elite tutsi, y los colonos belgues contribuyeron al creciente malestar social y políticu. Gregoire Kayibanda, d'etnia hutu, lideró'l movimientu d'emancipación Hutu. Fundó'l partíu políticu Parmehutu (**; Partíu de Movimientu de la Emancipación), y escribió la so "Manifiestu hutu" en 1957. El grupu convirtióse rápido se militarizó.

En respuesta, en 1959 fundó'l partíu tutsi UNAR, formáu por aquellos que deseyaben la independencia inmediata de Ruanda-Burundi basáu na monarquía tutsi esistente. Esti grupu tamién se militarizó rápido. Les escaramuzas empezaron ente UNAR y grupos Parmehutu. La esitosa campaña de Kayibanda traxo la mayoría hutu al poder per primer vegada en Ruanda.

Kayibanda foi Presidente de Ruanda dende 1962 hasta'l 5 de xunetu de 1973, cuando foi derrocáu pol so ministru de Defensa, el xeneral Juvénal Habyarimana nun golpe militar. Anque se describe como ensin sangre, de resultes del golpe d'Estáu, envalórase que 55 persones, na so mayoría funcionarios, abogaos o empresarios allegaos al réxime anterior, fueron executaos. Les families d'estes persones recibieron sumas de dineru pa pagar pol so silenciu. El nuevu gobiernu encarceló a Kayibanda y la so esposa nun llugar secretu (se rumorea qu'una casa cerca Kabgayi), onde, según informes, morrieron de fame.

## Referencies

## Enllaces esternos
João Bernardo Vieira

**João Bernardo “Nino” Vieira**  foi un políticu de Guinea-Bisáu, qu'ocupó tres veces la presidencia del so país (la primer vegada ente 1973 y 1984, la segunda vegada ente 1984 y 1999 y la tercer vegada dende'l 1 d'ochobre de 2005 hasta la so muerte en 2009). Tamién foi primer ministru del so país ente 1978 y 1980.

Lletricista de formación, Vieira taba afiliáu al Partíu Africanu pa la Independencia de Guinea y Cabu Verde (PAIGC), d'Amílcar Cabral, en 1960 y convirtióse rápido nun elementu clave de la guerra de guerrilles del país contra'l réxime portugués.

El 14 de payares de 1980, Vieira derrocó al gobiernu de Luís Cabral en Cabu Verde, llevando al poder al Partíu Africanu pola Independencia de Guinea y Cabu Verde (PAIGC), partíu de Vieira. La constitución foi suspendida y foi instaláu un conseyu militar de nueve miembros (presidíu pol mesmu Vieira).

En 1994 fueron celebraes les eleiciones presidenciales, nes que Viera recibió'l 46,20% de los votos contra otros siete candidatos. Vieira quedó primero, pero nun llogró la cantidá mínima pa poder ganar les eleiciones. La segunda vuelta celebróse'l 3 d'agostu de dichu añu. Vieira ganó na segunda vuelta con un 52,02% de los votos contra los 47,98% de Kumba Yalá. Vieira xuró como primer presidente democráticu de Guinea-Bisáu el 29 de setiembre de 1994.

El 7 de mayu de 1999, Vieira foi Golpe d'Estáu derrocáu. Buscó abellugu na embaxada portuguesa y depués se exilió en Portugal.

El 7 d'abril de 2005, Vieira volvió a Guinea-Bisáu, casi dos años dempués de que'l presidente Kumba Yalá fuera sío derrocáu por militares.

En xunu de 2005 celebráronse eleiciones. Vieira llogró un 28,87% de los votos, detrás del so oponente, Malam Bacai Sanhá. Na segunda vuelta, Vieira ganó con un 52,35% de los votos y xuró como presidente'l 1 d'ochobre de dichu añu.

El 28 d'ochobre de 2005, Vieira anunció la disolución del gobiernu empobináu pol so rival, el primer ministru Carlos Gomes Junior, el 2 de payares de dichu añu, nomando como primer ministru a Aristides Gomes.

Na madrugada del 2 de marzu de 2009, a los sos 69 años, el presidente Vieria foi asesináu nun ataque per parte de les milicies del Partíu Africanu pa la Independencia de Guinea y Cabu Verde. La milicia aseguró que Vieira taba detrás del asesinatu del so líder, Batista Tagme Na Wai, xefe d'Estáu Mayor de les fuercies armaes de Guinea-Bisáu y oponente de Vieira, asesináu'l día anterior.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía n'español per Fundación CIDOB (n'español)
Joseph Jenkins Roberts

**Joseph Jenkins Roberts**  foi'l primer Presidente de Liberia (1848–1856, 1872–1876).

## Biografía
Roberts nació como un home llibre, d'ascendencia mista africana y europea, y creció en Norfolk (Virginia), nos Estaos Xuníos. Estudió na Norfolk Academy y na Maury High School. Treslladóse a Petersburg, Virginia, onde trabayó nel negociu de barcos de la so familia.
En 1829, la so familia treslladóse a Liberia y punxo una tienda comercial en Monrovia. En 1839, Roberts convirtióse nel teniente gobernador de Liberia y más tarde, nel so gobernador (1841–1848). Conózse-y como'l padre de Liberia y ayudó a que Liberia consiguiera la so independencia en 1847, y convirtióse nel primer presidente de Liberia.

Roberts primeramente dexó'l cargu en 1856. Sicasí en 1871, el Presidente Edward J. Roye foi depuestu nun golpe d'Estáu per partes lleales al Partíu Republicanu basándose en que taba entamando atayar les cercanes eleiciones. Roberts, unu de los líderes del Partíu Republicanu, ganó les siguientes eleiciones presidenciales y asina volvió al cargu. Sirvió hasta 1876, anque tuvo incapacitáu por enfermedá dende 1875 hasta la so muerte al añu siguiente. 

## Bibliografía
* *Virginia's Ninth President, Joseph Jenkins Roberts* de C. W. Tazwell

## Referencies

## Enllaces esternos
* Liberia Past and Present : J. J. Roberts (n'inglés)
Norbert Ratsirahonana

**Norbert Lala Ratsirahonana**  ye un políticu de Madagascar.

Ratsirahonana nació na ciudá nortiza de Antsiranana (antes conocida como Diégo-Suárez). Fundó y encabezó'l partíu *Rusti Vita non Ifampitsarana* (*polos fechos va xulgásenos*), que s'allinió cola oposición al entós presidente Didier Ratsiraka. Ratsirahonana y el so partíu formaron parte de la coalición qu'upó a Albert Zafy a la presidencia en 1993. Con Zafy como presidente, Ratsirahonana aportó al cargu de presidente del Tribunal Constitucional.

El 28 de mayu de 1996, cuando'l primer ministru foi destituyíu pol parllamentu tres una moción de censura, Zafy escoyó a Ratsirahonana pal cargu. Poco dempués, Zafy foi destituyíu como presidente, y el 5 de setiembre d'esi mesmu añu, Ratsirahonana convertir en presidente de Madagascar en funciones. En payares celebraron les eleiciones presidenciales, nes que Ratsirahonana participó como candidatu llogrando'l cuartu puestu, tres Ratsiraka, Zafy y Herizo Razafimahaleo) con un 10% del votu. Ratsiraka imponer na segunda vuelta de les eleiciones y Ratsirahonana dexó'l so cargu interín como presidente'l 9 de febreru de 1997. Doce díes dempués, Ratsirahonana abandonó tamién el puestu de primer ministru, que pasó al candidatu d'enfotu de Ratsiraka. El AVI pasó a ser el principal grupu d'oposición, anque bien debilitáu, consiguiendo namái 13 de los 150 escaños nes eleiciones parllamentaries de 1998.

En 2001, Ratsirahonana retirar de les eleiciones presidenciales d'esi añu y emprestó el so sofitu a la candidatura de Marc Ravalomanana. Tres l'apostada victoria de Ravalomanana, Ratsirahonana integró al AVI nel grupu políticu del nuevu presidente.

N'ocupando cargos nel Gobiernu de Ravalomanana, en 2006 Ratsirahonana dimitió, alloñándose del Gobiernu de Ravalomanana. N'agostu fixo pública la so candidatura a les eleiciones del 3 d'avientu de 2006, nes que llogró, según los resultaos oficiales, el quintu puestu con alredor del 4,2% de los votos.

## Referencies
Rubén Piedrahíta

**Rubén Piedrahíta Arango**  foi un militar colombianu qu'integró la xunta militar de gobiernu qu'asumió la presidencia interina del país ente'l 10 de mayu de 1957 y el 7 d'agostu de 1958, al arrenunciu del presidente Gustavo Rojas Pinilla.

## Biografía
Rubén Piedrahíta foi fíu de Vicente Antonio Piedrahita Piedrahita y Rosalbina Arango Gómez. Graduóse como bachiller del Colexu de La Salle de Medellín en 1926. En 1932 terminó estudios d'inxeniería civil y de mines na Escuela Nacional de Mines de Medellín ya ingresó a la Escuela Militar esi mesmu añu, empezando la so carrera na Armada Nacional, onde se graduó como Teniente de Corbeta (1936). Mientres la so carrera aportó a Vicealmirante (1958).

Casóse'l 4 d'agostu de 1945 con Dora Clement Plata, fía de José Clement Sánchez y María Plata. Tuvieron trés fíos.

## Trayeutoria militar
Como oficial naval ocupó los cargos de segundu comandante y comandante de la nave "ARC Antioquia, comandante de la base fluvial del "ARC Barranquilla", comandante de base naval del "ARC Bolívar", direutor xeneral de la Marina y agregáu naval a la embaxada de Colombia en Washington.

## Altos cargos de Gobiernu
El presidente Gustavo Rojas Pinilla designar xerente del Institutu de Creitu Territorial, en 1953, y depués ministru d'Obres Públiques, el 7 d'agostu de 1954. El 10 de mayu de 1957 incluyó'l so nome na Xunta Militar, qu'asumió'l poder nel so llugar, xunto colos xenerales Gabriel París Gordillo, Deogracias Fonseca Espinosa, Rafael Navas Pardo y Luis Ernesto Ordóñez Castillo.

El 2 de mayu de 1958, nun plan que pretendía reponer el poder de Gustavo Rojas Pinilla, el coronel Hernando Forero Gómez fixo aprehender a los miembros de la Xunta Militar pa conducilos al Batallón Caldas. El vicealmirante Piedrahíta, que pudo evitar la so captura, dirixó dende'l Palaciu de San Carlos (Bogotá) el rescate de los sos compañeros de Xunta y dio a conocer la situación al país nuna célebre alocución.

## Muerte y homenaxes
Piedrahíta finó en Bogotá el 22 d'agostu de 1979, siendo soterráu nel Campusantu Central de Bogotá.

En Yarumal esiste'l Parque Recreativu Rubén Piedrahira Arango.

## Referencies

## Ver tamién
* Presidencia de Gustavo Rojas Pinilla
Mandela and de Klerk

***Mandela and de Klerk*** ye una película dirixida por Joseph Sargent, basada na obra de Richard Wesley.

## Referencies

## Enllaces esternos
Walter Guevara Arze

**Walter Guevara Arze**  foi un abogáu, catedráticu y diplomáticu bolivianu qu'asumió la Presidencia de Bolivia ente'l 8 d'agostu de 1979 y el 1 de payares de 1979.

Xunto a Víctor Paz Estenssoro, Hernán Siles Zuazo y otros, foi fundador del Movimientu Nacionalista Revolucionariu, (MNR) en 1941. Diputáu y senador en delles oportunidaes. Autor -ente otros llibros d'ensayu- del célebre Manifiestu a los ciudadanos d'Ayopaya ("Tesis de Ayopaya", 1946) consideráu fundamental pa esplicar el programa del MNR. Embaxador en Francia, Venezuela y Naciones Xuníes. Foi Ministru: Secretariu (Villarroel), de Rellaciones Esteriores (Paz Estenssoro, 1ᵉʳ. Gobiernu; Siles Zuazo, 1ᵉʳ. Gobiernu; y Barrientos, 3ᵉʳ. Gobiernu) y de Gobiernu (Siles Zuazo, 1ᵉʳ. Gobiernu).

En 1960 rompió col MNR y fundó'l Partíu Revolucionariu Auténticu (PRA) del que foi candidatu presidencial, llogrando'l segundu llugar en les eleiciones d'esi añu. En 1964 participó nel golpe que derrocó a Paz Estenssoro. En 1979, na so calidá de presidente del Senáu, foi designáu pol Congresu como presidente constitucional interín de la República cuando cuntaba con 67 años. Nel so gobiernu Marcelo Quiroga Santa Cruz empecipió un xuiciu de responsabilidaes contra l'ex-dictador Hugo Banzer Suárez, que depués foi archiváu. Na Asamblea de la Organización d'Estaos Americanos en La Paz, Bolivia llogró respaldu continental al so reivindicación marítima.

En 1979 foi designáu pol Congresu como presidente constitucional interín, con mandatu d'un añu y col encargu de convocar nueves eleiciones presidenciales. Menos de tres meses dempués foi derrocáu pol Cnl. Natusch Busch. En 1980 terció nes eleiciones como candidatu presidencial, pero salió exiliáu del país tres el golpe de García Meza. Reintegrado dafechu al MNR, nes eleiciones de 1989 foi candidatu vicepresidencial de Gonzalo Sánchez de Lozada. La fórmula ganó les eleiciones pero nun llogró'l poder na votación congresal. Retiráu de l'actividá política, morrió en La Paz el 20 de xunu de 1996 a los 84 años.

## Obres
* *Torbonada nel Cordal* (1979)
* *Radiografía de la negociación con Chile* (1978)
* *Bases pa replantegar la revolución nacional* (1988)
* *Radiografía de la negociación del gobiernu de les Fuercies Armaes con Chile* (1988)
* *La cuestión marítima al rematar el sieglu XX* (1992)

## Referencies
José Gregorio Valera

**José Gregorio Valera**  foi un militar y políticu venezolanu. Presidente de Venezuela dende finales de 1878 hasta febreru de 1879 cuando ye derrocáu por Antonio Guzmán Blanco, ye un nome bien pocu conocíu na hestoria de Venezuela a pesar d'ocupar el mayor cargu públicu del país.

## Biografía
Nun se sabe esautamente cuando nació, pero foi un militar notable, participó na batalla de Turmero en contra de la llamada Revolución de los azules, liderada por José Tadeo Monagas. Participa tamién na batalla de San Casimiro y enfréntase al alzamientu militar de José Ignacio Pulido, ente otres aiciones béliques.

Foi presidente del Estáu Guzmán Blanco, hasta la supresión constitucional de la entidá federal en 1877, darréu sería ministru de guerra y otorgar títulos especiales ya importantes como lo foi ser el primer designáu de la república. Depués, en 1878 participó nes convenciones constitucionales del presidente Francisco Linares Alcántara. Tres la muerte del Presidente Linares Alcantara el 30 de payares de 1878, el Presidente de l'Alta Corte Federal, Jacinto Gutiérrez, asumió la Presidencia acompañáu de Laureano Villanueva nun gobiernu colexáu hasta avientu de 1878 cuando l'Asamblea Constituyente nomó a José Gregorio Valera y José Gregorio Cedeño como designaos presidenciales nel gobiernu.

L'españíu de la Revolución Reivindicadora foi encabezada por José Gregorio Cedeño , segundu Designáu, quien aspiraba a ocupar la Siella Presidencial. Sicasí, como nun llogró de l'Asamblea Constituyente tal invistidura, alzar n'armes y ocupó Caracas coles sos tropes. Esto torgó-y al gobiernu colexáu de Valera realizar eleiciones, apurriendo asina'l poder en febreru de 1879 al Xeneral Antonio Guzmán Blanco. Siendo a lo postrero acusáu del supuestu asesinatu del xeneral Rafael María Gualdrón, depués de ser desaposiáu de los sos poderes, foi absueltu en 1880. Al igual que cola so nacencia, nun esiste un rexistru exactu de la fecha de la so muerte.

## Ver tamién
* Revolución Reivindicadora
* Presidente de Venezuela

## Referencies

## Enllaces esternos
Jerry Rawlings

**Jeremiah Rawlings John** , conocíu como **Jerry Rawlings**, foi un políticu de Ghana que foi en dos ocasiones xefe d'estáu del so país. 

## Biografía
Rawlings intentó un fallíu golpe d'estáu en 1979, que resultó nel so arrestu y sentencia a pena de muerte. Sicasí, antes de la execución, foi lliberáu por un grupu de militares allegaos que, lideraos pol Mayor Boakye Djan, valtó'l gobiernu militar del Xeneral Fred Akuffo nel golpe de 4 de xunu de 1979. Esi mesmu añu celebraron eleición ya instalóse la tercer república. Sicasí, Rawlings volvió liderar un golpe d'estáu en 1981 ya instalóse nel gobiernu xunto al partíu PNDC (*Provisional National Defence Council* o Conseyu Provisional de Defensa Nacional). Rawlings tuvo bones rellaciones con líderes socialistes como Fidel Castro, pero sobremanera con Thomas Sankara, col que tuvo una gran amistá na dómina na qu'esta era presidente de Burkina Fasu. Al celebrase les primeres eleiciones en 1992, Rawlings foi escoyíu presidente, cargu qu'ocuparía hasta'l 2001.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (en castellán)