open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metalist Stadium

L**'Oblasny SportKomplex Metalist** (n'ucraín: Обласний спортивний комплекс «Металіст»), conocíu popularmente como **estadiu Metalist** (ucraín: Стадіон «Металіст»), ye un estadiu multiusos alcontráu na ciudá de Kharkiv, n'Ucraína. Anguaño emplégase pa la práutica del fútbol, acoyendo los partíos como llocal del equipu de la ciudá FC Metalist Kharkiv, que ye tamién el propietariu del recintu.

L'estadiu inaugúrase en 1926, y nel añu 2009 foi sometíu a una importante renovación, pos el campu ye una de les sedes de la Eurocopa 2012, compartida ente Ucraína y Polonia. Tres la remodelación, la capacidá del estadiu pa partíos UEFA ye de 37.750 espectadores, toos ellos sentaos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Datos téunicos , na páxina oficial del club (n'ucraín).
Michel Platini

**Michel François Platini** , más conocíu como **Michel Platini**, ye un ex-futbolista francés que dende 2007 preside la UEFA, l'organismu internacional rector del fútbol européu. 

Ye consideráu pola FIFA como ún de los meyores xugadores europeos del sieglu XX y ún de los grandes mediocampistes de la historia del fútbol. Ganador, ente otros títulos, del campeonatu italianu, de la copa de Campeones d'Europa y de la Copa Intercontinental cola Juventus y de la Eurocopa de naciones con , recibió'l Balón d'Oru por trés años consecutivos ente 1983 y 1985 y tien amás la distinción de *caballeru de la [[Lexón d'Honor]]*, títulu honoríficu que da'l gobiernu francés. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Ángel María Villar

**Ángel María Villar Llona**  ye un ex-futbolista y dirixente deportivu español. Ye presidente de la Real Federación Española de Fútbol dende 1988, anguaño vicepresidente de la FIFA y vicepresidente terceru de la UEFA. El 18 de xunetu de 2017 detuviéronlo por supuesta malversación de fondos públicos.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Stadium in Maślice

L**'Estadiu Municipal de Wrocław** (en polacu: *Stadion Miejski we Wrocławiu*) ye un estadiu multiusos construyíu en Wrocław, Polonia por cuenta de la celebración de la Eurocopa 2012. L'estadiu foi inauguráu'l 10 de setiembre de 2011 y tien una capacidá total de 42.771 espectadores sentaos. El club de la ciudá ŚląskWrocław xuega los sos partíos como llocal nel estadiu.

N'actualidá ye'l tercer estadiu con mayor capacidá de Polonia namás superáu pol Estadiu Nacional y l'Estadiu de Silesia. Alcuéntrase asitiáu en Śląska nel distritu occidental de Pilczyce de Wrocław. La construcción del recintu entamó n'abril de 2009 y terminóse en setiembre de 2011. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial
PGE Arena Gdańsk

L**'Arena Gdansk** (llamáu por motivos publicitarios **PGE Arena Gdansk** y denomináu orixinalmente **Arena Báltica**) ye un estadiu de fútbol en Gdansk, Polonia, construyíu p'allugar alcuentros de la Eurocopa 2012. L'esterior del estadiu ta diseñáu n'apariencia de ámbare, productu tradicionalmente estrayíu nes mariñes del Bálticu. La construcción entamó en 2008. Una vegada rematáu en 2011, va ser utilizáu principalmente pa partíos de fútbol y va convertise nel estadiu como llocal del Lechia Gdansk. L'aforu ye de 41.000 llocalidaes.

## Ver tamién
* National Stadium (Varsovia)
* Stadion Miejski in Poznań
* Stadium in Maślice

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina del estadiu na web del Ministeriu de Deportes y Turismu de Polonia.
Franco Carraro

**Franco Carraro**  ye un dirixente deportivu, mánager futbolísticu y políticu italianu.

## Biografía

1967-71: Presidente del AC Milan

1973-76: Presidente de la Lega Nazionale Professionisti

1976-78: Presidente de la FIGC

1986-87: Comisariu de la FIGC

1986-90: Miembru de Comité de Mundial 1990

1997-01: Presidente de la LNP

2001-06: Presidente de la FIGC

2004-09: Miembru de la UEFA

Carraro tamién ocupó cargos y puestos de responsabilidá dientro del movimientu olímpicu;
1978-87: Presidente del CONI

1980-87: Presidente del COE

1982-08: Miembru de COI (y miembru de la Xunta Direutiva del mesmu dende 2000 hasta 2004)

De 1962 a 1976 foi tamién presidente de la FISN (Federazione Italiana Sci Nautico)

Na so carrera política foi Ministru de la República Italiana pol Turismu, Deporte y Espectáculu de 1987 a 1989 y Alcalde de Roma de 1989 a 1999, siempres como miembru de PSI.

En mayu de 2006 tuvo arreyáu nel fraude deportivu más grande na historia del fútbol italianu,el Calciopoli, polo que foi multáu con 80.000 euros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dialeutu barese

El **dialeutu barese** ye una variedá meridional de italorromance falada na antigua provincia de Bari, nel centru de Puglia y en parte de la Basilicata.

L'área del dialeutu barese estiéndese per tola Ciudá metropolitana de Bari, tola provincia de Barletta-Andria-Trani y parte de la provincia de Taranto, Brindisi, Matera y Potenza.

El dialettu barese deriva del llatín, pero foi influyíu pol francés, l'español y el de Suabia. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Estadiu San Nicola

L**'Stadio San Nicola** (n'asturianu "*Estadiu San Nicolás*") ye un estadiu multifuncional, pero principalmente dedicáu a la práutica del fútbol asitiáu nel barriu de Carbonara-Santa Rita, na ciudá de Bari, capital de Puglia, n'Italia.

Tien una capacidá de 58.270 asientos, siendo'l cuartu estadiu más grande d'Italia solo dempués del Giuseppe Meazza de Milán, Olímpicu de Roma y San Paolo de Nápoles. Sirve de sede habitual al equipu de fútbol Associazione Sportiva Bari. La so direición ye Strada Torrebella, 70124 Bari.

L'estadiu lleva'l nome del Santu Patronu de la ciudá portuaria San Nicolás de Bari

## Referencies

## Enllaces esternos
Estadiu Diego Armando Maradona

El **Stadio Diego Armando Maradona** (llamáu **Stadio San Paolo** hasta 2020) ye un estadiu de fútbol, asitiáu nel barriu de Fuorigrotta, na ciudá de Nápoles, capital de la Campania n' Italia. Ye la principal instalación polideportiva de la ciudá, dotada de ximnasios polivalentes y d'artes marciales, y amás d'un campu de baloncestu. Sirve de sede habitual al SSC Napoli. La so direición ye Piazzale Vincenzo Tecchio, 80125 Nápoles. 

Tien una capacidá de 60.240 (terceru n'Italia dempués del Estadiu Giuseppe Meazza de Milán y l'Estadiu Olímpicu de Roma) y foi sede de los Xuegos Mediterráneos de 1963, la Eurocopa 1968, la Eurocopa 1980 y la Copa Mundial de Fútbol de 1990.

## Referencies

## Enllaces esternos
* "Lo Stadio Diego Armando Maradona" na web del SSC Napoli
Chris Pine

**Christopher Whitelaw Pine**, conocíu como **Chris Pine**  ye un actor d'Estaos Xuníos. 

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Josh Duhamel

**Josh Duhamel**, de nome real **Joshua David Duhamel**  ye un actor d'Estaos Xuníos. 

## Referencies

## Enllaces esternos
O Garaxe Hermético

**O Garaxe Hermético** ye la primera Escuela Profesional de ilustración y cómic de Galicia, fundada por Kiko da Silva nel 2012 y asitiada en Pontevedra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Taylor Lautner

**Taylor Lautner**, de nome real **Taylor Daniel Lautner**  ye un actor d'Estaos Xuníos. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Tecnológico de Antioquia

La **Tecnológico d'Antioquia - Institución Universitaria** o **Tecnológico d'Antioquia** ye una universidá publica de Colombia, asitiada en Medellín (Antioquia). Conocida al entamu como **TdeA**.
Cuenta con 1.500 profesores, 15.000 estudiantes de primer ciclu y 1.000 de segundu distribuyíos en cinco facultaes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Metro de Milán

El **metro de [[Milán]]** ta compuestu por cuatro llinies, indicaes por númberos (1, 2, 3 y 5) y tamién por colores: llinies “colorada” (“rossa”, n'italianu, la n. 1), “verde” (n. 2), “mariella” (“gialla” n'italianu, la n. 3) y "lilás" (“lilla” n'italianu, la n. 5). Tien un llargor de 100 km y 111 estaciones.

## Semeyes

Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|Mapa.
Ticket-ATM-Milan.jpg|Billete del metro y d'otros medios de tresporte públicos de Milán.


## Referencies

## Enllaces esternos

* Mapa de la rede
* Mapa de los ferrocarriles urbanos la ciudá de Milán
* Billietes, n'italianu
* Noticies ya hestoria del metro de Milán, n'italianu
Milán

**Milán** (; dialeutu milanés: *Milàn*) ye una llocalidá de la rexón italiana de Lombardía. Ye unu de los cuatro motores de la economía europea. En 2008, el PIB de la Lombardía, foi envaloráu pol INSEE en 366.130,51 millones d'euros, el segundu d'Europa (dempués de la rexón d'Islla de Francia).

Milán, la capital económica ya industrial d'Italia, tien l'aspeutu y les carauterístiques d'una metrópolis moderna: rascacielos (célebre'l rascacielos Pirelli con 127 m d'altor, construyíu en 1959), edificios de cristal y metal y grandes almacenes.

## Fíos pernomaos
* San Ambrosio
* Claudio Abbado
* Giorgio Armani
* Gae Aulenti
* Cesare Beccaria
* Silvio Berlusconi
* Umberto Boccioni
* Federico Borromeo
* Henry Byren
* Gianni Caproni
* Povia
* Adriano Celentano
* Leonardo del Vecchio
* Giorgio Enrico Falk
* Giangiacomo Feltrinelli
* Dario Fo Premiu Nobel de lliteratura nel 1997
* Franca Rame
* Carlo Emilio Gadda
* Enrico Forlanini
* Riccardo Giacconi
* Luigi Giussani
* Carlo Gnocchi
* Francesco Hayez
* Paolo Maldini
* Filippo Tommaso Marinetti
* Alessandro Manzoni
* Valentino Mazzola
* Sandro Mazzola
* Giuseppe Meazza
* Benito Menni, sacerdote italiano.
* Alda Merini
* Arnoldo Mondadori
* Ernesto Moneta
* Eugenio Montale Premiu Nobel de lliteratura 1975
* Giovanni Battista Montini- Papa Pablu VI
* Letizia Moratti
* Riccardo Muti
* Giulio Natta Premiu Nobel de Química 1963
* Giuseppe Parini
* Silvio Pellico
* Alberto Pirelli
* Gio Pomodoro
* Gio Ponti
* Carlo Porta
* Miuccia Prada
* Salvatore Quasimodo Premiu Nobel de lliteratura 1959
* Gianni Rivera
* Angelo Rizzoli
* Aldo Rossi
* Medardo Rosso
* Edilio Rusconi
* Stendhal i.e. Henry Beyle
* Alessandro Sepùlveda
* Giorgio Strehler
* Nanni Svampa
* Giovanni Trapattoni
* Gian Giacomo Trivulzio
* Filippo Turati
* Umberto Veronesi
* Alessandro Volta
* Adolfo Wildt
* Silvio Pozzoli 



## Ver tamién
* Persones de Milán
* Aglomeraciones urbanes na XE
* Metro de Milán

## Referencies

## Enllaces esternos
Xutlandia

**Xutlandia** (, ) ye una península de la Europa noroccidental qu'abarca la parte continental de Dinamarca y el norte d'Alemaña (estáu federal de Schleswig-Holstein). Al oeste llenda col mar del Norte, al norte cola islla de Vendsyssel-Thy (de la que la dixebra l'angostu fiordu de Lim), al nordeste col Kattegat y al este coles islles daneses del Bálticu.

## Ciudaes de la Xutlandia danesa
* Århus
* Aalborg
* Esbjerg
* Frederikshavn
* Randers
* Kolding
* Vejle
* Horsens

## Ver tamién
*Canal de Kiel
*Entornu natural de la Unión Europea (XE)
*Batalla de Xutlandia

## Referencies

## Enllaces esternos
Vendsyssel-Thy

**Vendsyssel-Thy**, ye una islla de Dinamarca, la parte más al norte del país, asitiada al norte de la península de Xutlandia. Xeográficamente, ye la segunda mayor islla de Dinamarca, dempués de Selandia (si escluyimos Groenlandia). Ta dixebrada de Xutlandia pol Limfjord, pero la separación nun foi total hasta un hinchente acaecíu en 1825. La islla alluga los distritos de Vendsyssel, Hanherred y Thy. Tradicionalmente, contémplase más como una parte de Xutlandia que como una islla en sí mesma.

## Carauterístiques de la islla
* Área: 4.685 km²
* Población: 306.373 habitantes (2003)
* Mayores ciudaes:
:*Vendsyssel:* Hjørring, Frederikshavn, Skagen, Brønderslev, Sæby, Hirtshals, Løkken, Nørresundby (parte norte d'Aalborg)
:*Hanherred*: Fjerritslev, Brovst
:*Thy*: Thisted, Hanstholm, Hurup

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla de Xutlandia

La **Batalla de Xutlandia** foi'l mayor combate naval de la Primer Guerra Mundial, única confrontación direuta de gran magnitú ente dos flotes de tola guerra, qu'enfrentó a la Flota d'Alta Mar de la Marina del Káiser y a l'Armada Real Británica ente'l 31 de mayu y el 1 de xunu de 1916, frente a les costes de Dinamarca, nel Mar del Norte.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cristian VII

**Cristián VII** (Copenḥague, 29 de xineru de 1749 – Rendsborg, 13 de marzu de 1808), Rei de Dinamarca y de Noruega de 1766 a 1808. Foi'l fíu del rei Federicu V y de Luisa de Gran Bretaña.

## Familia
Casóse cola princesa británica Carolina Matilde. D'esti matrimoniu ñacieron:
* Federicu VI de Dinamarca (1768-1839). Rei de Dinamarca y Noruega.
* Luisa Augusta. Esposa del duque Federicu Cristián II d'Augustenborg. Reconocía oficialmente como fía del rei, considérase que yera fía natural de Johann Friedrich Struensee.

## Referencies

## Enllaces esternos
Federicu VII

**Federicu VII de [[Dinamarca]]**  foi l'últimu monarca absolutista de dicha nación pos mientres el so reináu, en 1848, foi promulgada la constitución que convirtió al país nórdicu nuna monarquía constitucional.

## Referencies

## Enllaces esternos
Kattegat

El **Kattegat** ye un estrechu asitiáu ente Xutlandia y la mariña oeste sueca, qu'enllaza'l mar Bálticu col mar del Norte (vía'l Skagerrak). Estiéndese unos 220 km siguiendo una exa norte-sur.
Tien delles islles, les mayores de les cuales son Samsø, Læsø y Anholt, toes conocíes pol so clima secu (según los estándares daneses).

## Referencies

## Enllaces esternos
Prusia

**Prusia** (, ; en prusianu: *Prūsija*; ) foi'l nome d'un territoriu nes mariñes del mar Bálticu, qu'acabaría dando nome a un gran Estáu d'Europa, precursor d'Alemaña. Anque nun esiste n'actualidá, ocupa un llugar destacáu na historia europea, nel periodu entendíu ente'l sieglu XVIII y la Primer Guerra Mundial.

## Ver tamién
* Prusianos
* Reinu de Prusia
* Historia d'Alemaña
* Llista de Reis de Prusia

## Referencies

## Enllaces esternos

* Preußen : sitiu web dedicáu a Prusia, con mapes evolutivos, semeyes, videos y grabaciones sonores.
* Testu completu de la Constitución prusiana («Constitución forzada» — 5 avientu 1848).
* Testu completu de la Constitución prusiana («Constitución revisada» — 31 xineru 1850).
Cristian X de Dinamarca

**Cristián X de Dinamarca** ñació na ciudá de Copenḥague el 26 de setiembre de 1870 col nome de **Cristián Carlos Federicu Alberto Alejandro Guillermo** siendo fíu del rei danés Federicu VIII y la reina consorte Luisa de Suecia. Cristián foi hermanu del príncipe Carlos, futuru rei de Noruega como Haakon VII.

En 1898 cásase cola princesa Alexandrina de Mecklemburgu-Schwerin cola que solo tuvo dos fíos:
El príncipe Cristián Federicu Francisco Miguel Carlos Valdemar Jorge de Dinamarca, futuru Rei de Dinamarca.
El príncipe Canutu Cristián Federicu Miguel de Dinamarca.

Nomáu miembru de la Insigne Orden del Toisón d'Oru'l 4 de xunu de 1901. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Margarita I de Dinamarca

**Margarita Valdemarsdotter**  foi reina de Dinamarca y Noruega ente 1387 y 1412), y de Suecia (de 1389 a 1412). Fundadora del pactu d'unión conocíu como la Unión de Kalmar, foi'l primer monarca que gobernó los trés reinos nórdicos (incluyendo Groenlandia, Islandia, les Islles Feroe y les Orkney, entós pertenecientes a Noruega, y Finlandia, que formaba parte de Suecia). Ye una de les figures más destacaes de tola historia de los países nórdicos.

Fía del rei Valdemar IV de Dinamarca. Casase en 1363 col rei Haakon VI Magnusson de Noruega y Suecia.

**Fíu**:
Olaf (1370-1387). Rei de Dinamarca de 1376 a 1387. Rei de Noruega de 1380 a 1387.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islles Vírxenes

Les **islles Vírxenes** conformen un archipiélagu nel mar Caribe, al este de la islla de Puertu Ricu. Les islles tan estremaes en dos zones: 

Les **[[islles Vírxenes Britániques]]** (*British Virgin Islands*, n' inglés) que son un territoriu dependiente del Reinu Xuníu entamáu como un Territoriu Británicu d'Ultramar 

Y les **[[islles Vírxenes de los Estaos Xuníos]]** (*United States Virgin Islands* n'inglés) que son un territoriu dependiente de los Estaos Xuníos d'América entamáu como un Territoriu ensin incorporar.

Adicionalmente otres fontes inclúin un tercer grupu: les **[[Islles Vírxenes Españoles]]** o **[[Islles Vírxenes de Puertu Ricu|de Puertu Ricu]]** (Vieques, Culebra y otres islles menores) que foren colonies d'España hasta 1898 y son parte anguaño del Estáu Llibre Acomuñáu de Puertu Ricu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Margarita II de Dinamarca

La so Maxestá, **Margarita II, Reina de [[Dinamarca]]** (*Margrethe II*). Dende 14 de xineru de 1972 ye la Xefa d'Estáu Constitucional del Reinu de Dinamarca. El so nome ye Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg y Bernadotte, n'aquellos momentos el soberanu danés tamién lu yera d'Islandia polo que se-y punxo un nome islandés (Þórhildur).

Ñació'l 16 d'abril de 1940 nel Palaciu d'Amalienborg de Copenḥague. Fía del rei Federicu IX de Dinamarca y de la princesa Ingrid de Suecia.

Nel añu 2012, la reina Margarita celebra'l 40º aniversariu de la so ascensión al tronu, motivu pol que se faen diversos eventos conmemorativos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Constitución danesa .
* Casa Real de Dinamarca *(en danés, inglés y francés)*.
Phalacrocorax carbo

La  ye una especie d'ave suliforme de la familia Phalacrocoracidae de distribución mundial. Habita en cualquier estensión grande d'agua, incluyendo llagos, ríos, estuarios y agües costeres. Añera en gran parte de les mariñes del océanu Atlánticu, sobremanera n'Europa y América del Norte.

## Descripción
La mobeya grande ye un páxaru negru d'unos 77-94 cm de llargu y 121-149 cm de valumbu. Tien una cola llarga y un gargüelu amarellentáu. Los adultos llucen plumes blanques nes pates mientres la estación de cría. N'Europa pue estremase de la so pariente mabea de moñu (*Phalacrocorax aristotelis*) pol so mayor tamañu, constitución más robusta, picu más gruesu, escarez de cresta y el color de les sos plumes ye escuru, ensin reflexos verdosos. La cola de la mabea de moñu tien 12 plumes remeres, la de la mabea grande 14. El final del quexal inferior del picu acaba primero que'l güeyu y na mabea grande acaba dempués del güeyu. En Norteamérica estrémase del mabea oreyuda (*Phalacrocorax auritus*) porque tamién ye más grande y pesada y el gargüelu d'esta postrera tien un color mariellu más intensu.

Al igual qu'otres mabees, tien un plumaxe pocu impermeable, polo qu'estiende les sos ales pa ensugase. Tien un vuelu aleteante y estable, con planeos ocasionales. Ye carauterística la so figura de vuelu en forma d'aspa. 
## Referencies

* Sibley, C. G., Monroe, B. & L. (1990). *Distribution and taxonomy of birds of the world*. New Haven CT: Yale University Press.
* Ian Sinclair, Phil Hockey and Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1.
* Emma Guinart, Ricard Gutiérrez y Jordi Ruiz-Llamera, *La mabea grande n'Europa. Crónica d'un conflictu anunciáu*, Cuadiernu 218 de la revista Quercus, abril de 2004, ISSN: 0212-0054.

## Enllaces esternos

* ''Monografía SEO/Birdlife'' Mabea Grande invernante n'España: 2003
* Identificación de sexos y edaes nel Atles d'Identificación de les Aves d'Aragón.
Asociación Deportivo Cali

L**'Asociación Deportivo Cali** ye un centenariu club de fútbol profesional de la ciudá de Santiago de Cali, en Colombia. Fundóse'l 23 de payares de 1912, disputa los sos partíos como llocal nel Estadiu Deportivo Cali. L'equipu tamién compite en baloncestu y natación, entre otres disciplines.

Na so rama de fútbol profesional, algamó los títulos en 1965, 1967, 1969, 1970, 1974, 1996, 1998, 2005, 2015 y 2021 convirtiéndolu nel cuartu club más ganador de la Categoría Primera A colombiana, na que xuega actualmente, Nel 2010 ganó la Copa Colombia y nel 2014 la Superliga de Colombia. Ye'l únicu equipu colombianu con estadiu propiu, siendo esti estadiu (Estadiu Deportivo Cali) el más grande de Colombia. Amás, el Deportivo Cali foi'l primer club colombianu en competir nuna final de la Copa Libertadores d'América.

El Deportivo Cali disputaba'l derbi vallecaucanu col so eternu rival América de Cali, hasta que esti últimu perdió la categoría nel 2011.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jonás Gutiérrez

**Jonás Manuel Gutiérrez**  ye un futbolista arxentín. Xuega de mediocampista nel Newcastle United F.C. de la Premier League.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Novak Đoković

**Novak Djokovic**  ye un tenista profesional serbiu, númberu 1 del ránking de l'ATP.

20 vegaes ganador de Grand Slam en 2008, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2019, 2020 y 2021 campeón del Abiertu d'Australia; campeón del Roland Garros en 2016 y 2021; campeón del Tornéu de Wimbledon en 2011, 2014, 2015, 2018, 2019 y 2021; campeón d'Abiertu d'Estaos Xuníos en 2011, 2015 y 2018. Forma parte d'Equipu de Copa Davis de Serbia dende 2004, algamando'l trunfu Copa Davis 2010.

Ye'l tenista con más títulos de Masters 1000 individuales, con 40.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bron (xíriga)

El **bron** ye una xíriga falada pol gremiu los caldereros en Miranda d'Avilés (n'Avilés, Asturies) y en San Xuan de Villapañada (Grau); ta rellacionáu col burón de los cesteros de Fornela (Lleón). J.M. Feito rellaciónalu tamién col *broun* d'Auvernia, en tierres yá de Francia.

## Carauterístiques
Tien abondes pallabres d'orixe xitanu (**payo**), francés antiguu (**chen**<*chien*, perru), gallego-portugués (**filluma**<*filha*, fía), dalguna del vascu (**artón**, pan) y hasta del inglés (**xiripo**<*xérif*, policía, guarda civil). La gramática de base suel ser la del asturianu, magar que a vegades úsase la del castellán, si bien ye un castellán perasturianizáu.

### Gramática
Tien el bron la carauterística de tender a usar la tercera persona del verbu, en llugar de la 1ª o 2ª.
Exemplos:
Moi tróbase del garo xipeno/Moi tróbome del garo xipeno (*Yo soi del pueblu pequeñu*)
Toi acanea p'acá col yapo de gopa/Toi acanea p'acá col yapo de gopa (*Vies col bastón*)

## Referencies

## Enllaces esternos
Midori

ye un restolador o navegador web llixeru que'l so motor principal ta basáu en Webkit, (conocíu pola so eficacia nel navegador Safari de Mac OS X y Chrome de Google). Usa GTK como interfaz gráfica, polo que pue executase ensin problemes n'escritorios basaos nesti como GNOME, Xfce o LXDE. Tien posibilidá d'usar llingüetes o ventanes, xestor de sesión. Los favoritos guárdense en XBEL y el guetador ta basáu n'OpenSearch. Les aciciones de l menú son personalizables (dende la versión 0.4.0), tien sofitu d'estilos y scripts y ampliable per aciu scripts programaos en Lua (Pa lo que tien de tener Vala 0.1 a lo menos instaláu).

El programa aínda ta nuna fase temprana de desenvolvimientu. Renderiza abondo bien les páxines, anque falla con dalgunos javascripts como'l de los mapes de google, anque yá soporta flash. Tien una opción que dexa identificase como otru navegador siendo estos Firefox, Internet explorer, Safari y el navegador del IPhone; esto ye útil yá que a la hora de navegar, dellos sitios nun lu identifiquen como un navegador soportáu, como'l casu de Google + pese a que pue renderizar perfeutamente'l sitiu.
A partir de la versión 0.4.0 déxase atrás el sofitu pa equipos desaxeradamente antiguos y pal compilador GCC 3.x .

## Carauterístiques

* Completa integración con GTK+ 2.
* Motor de renderizáu Webkit.
* Xestión de llingüetes, ventanes y sesiones.
* Guetes web flexibles y personalizables.
* Sofitu pa scripts d'estilos.
* Cenciellu marcador de xestión.
* Interfaz d'usuariu personalizable y configurable.
* Estensiones escrites en C y Lua al traviés de Vala. 
* Menú contestual personalizable.
* Sofitu HTML5 en YouTube
* Sofitu pa Adobe Flash
* Sofitu pa Oracle Java y Openjdk nes sos versiones **6** y **7**

Midori anguaño forma parte del entornu d'escritoriu llixeru Xfce, ta incluyíu nel so componente Goodies anque delles distribuciones Gnu/Linux como Arch Linux nun lu amiesten al metapaquete.
El proyeutu LXDE encamienta esti navegador xunto con Chromium pa ser usáu nel escritoriu.


Image:Midori-0.0.20-acid3-pass.png|Midori supera la prueba Acid3


## Ver tamién
* Softastur, comunidá de traductores de software llibre al asturianu
* GNU/Linux
* Firefox
* Konqueror
* Epiphany

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial del proyeutu
Mabea

**Mabea** pue referise a:

* el xéneru de páxaros marinos *[[Phalacrocorax]]*, tamién llamaos cuervos marinos, cuervos cagalones o pucagones;
** la especie *[[Phalacrocorax aristotelis]]*, tamién llamada mabea moñuza o coríu.
Paez

El **Paez** (de *pats*, drecha del ríu Cauca) o **Nasa Yuwe** (de *Nasa*, xente de l'agua, y *Yuwe*, llingua, boca) ye una llingua falada en Colombia nos departamentos de Cauca, Valle del Cauca ya Huila, polos indíxenes del pueblu paez o nasa.
## Referencies
Kiker

**Enrique Benjamín Rodríguez Rodríguez** , conocíu artísticamente como **Kiker**, ye un pintor asturianu.

## Biografía
Cola so familia treslládase a vivir a Xixón y ellí entamaría a tomar les primeres lleciones de pintura.

Depués d'un pasu per París, algama'l Premiu Nacional de Pintura de Ḷḷuarca y la so obra ye selecionada pa la primera y segunda Bienal d'Arte Ciudá d'Uviéu y fai esposiciones en Málaga, Uviéu, Madrid y Barcelona. Tamién asoleya'l llibru *Mi mundo* o ilustra llibros de poesía y revistes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Web del artista
Slapstick

El **slapstick** ye un tipu de comedia qu'implica exaxeración de la violencia física (un pastel na cara, por exemplu) con aiciones qu'esceden el sentíu común. Esti estilu ye bien común nos tipos d'entretenimientu nos que se da por fecho que'l públicu entiende (y cabe dicir qu'espera) la naturaleza hiperbólica de tal violencia, permitiendo asina una risa non cruel. Anguaño ta presente especialmente nos dibuxos animaos o en películes d'argumentos simples destinaes a un públicu mozu.

## Anicios
L'estilu deriva de la Commedia dell'arte qu'empleaba gran cantidá d'abusos físicos y cayíes. El nome deriva de battacio, un oxetu asemeyáu a un palu formáu por dos listones de madera qu'al acutir producíen un ruido qu'asemeyaba a un golpe fuerte, aunque en realidá al golpeáu llegaba-y poca fuercia del oxetu en cuestión (llamáu n'nglés *slap stick*, d'onde se deriva'l nome), lo cual permitía a los actores acutise l'unu al otru continuamente provocando un gran efeutu pero mancándose bien poco en realidá. Esto puede ser considerao como una forma rudimentaria d'efectos especiales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sandra Sabatés

**Sandra Sabatés**  ye una presentadora de televisión y periodista española. Estudió Comunicación audiovisual na Universidá Pompeu Fabra de Barcelona. Empezó a trabayar presentando los informativos llocales de L'Hospitalet y llueu presentó los informativos de TVE pa Cataluña. Posteriormente entró a trabayar na cadena *laSexta* presentado les noticies deportives na *Sexta Deportes*. A partir de xineru de 2012 co-presenta con El Gran Wyoming el programa *El intermedio*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Andecha por Corvera d'Asturies

**Andecha por Carreño** foi un partíu políticu de calter llocal del conceyu de Corvera nacíu en 2007 tres un conflictu llegal poles sigles d'Andecha Astur. Formó parte de la coalición eleutoral Unidá y nes eleiciones a conceyu d'esi mesmu añu nun algamó representación municipal, presentándose como *Unidá por Corvera (Andecha Corvera-IAS-LV-GV)*.

La so candidatura tuvo encabezada por Xose Xicu Mata Carrillo, candidatu d'Andecha Astur nes eleiciones a conceyu de 2003. Pretendía contribuyir, dende'l conceyu, a la creación d'un frente del nacionalismu asturianu d'izquierdes. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Islles Shetland

Les **Islles Shetland**, n'inglés cenciellamente Shetland, antiguamente Zetland (**') ye un archipiélagu subárticu d'[[Escocia]] allugáu al nordeste de [[Gran Bretaña]]. Les islles tán a unos 80 km al nordeste de les [[Orkney|Islles Orkney]] y 280 km al sureste de les [[Islles Feroe]]. L'área total del archipiélagu ye de 1468 km² y la población de 22.210 en 2009. Les islles Shetland formen ún de los 32 conceyos d'Escocia. El centru alministrativu y única ciudá de les islles ye [[Lerwick]], Learaig en gaélicu escocés.

==Xeografía==

La islla más grande, nomada cenciellamente "[[Mainland, Shetland|Mainland]]" (Principal), tien una superficie de 967 [[quilómetru cuadráu|km²]], lo que la fai la tercera islla más grande de toa Escocia y la quinta más grande de toles [[Islles britániques]]. Solo otres 15 islles tán habitaes en parte pola complicada xeoloxía de cantilos montesinos, magar qu'esfruten d'un clima oceánicu suave y húmedu.

== Historia ==

Hai pruebes de la presencia del home dende'l [[Mesolíticu]] asina como referencies a les islles feches polos romanos. Na Edá Media tuvieron baxo dominiu escandinavu, n'especial noruegu, hasta la so incorporación al reinu escocés nel 1472. El descubrimientu de petroleu nel [[Mar del Norte]] nos años 1970 fixo abondo p'ameyorar les condiciones y la calidá de vida de la xente de les islles, hasta entoncies mui deterioraes.

==Llingües==

Nes islles Shetland, asina como nes Orcaes, fálense dos llingües, l'inglés y l'escocés. Por embargu, la dómina de gobiernu escandinavu dexó abondes güelges na composición étnica, cultural y llingüística de los sos habitantes. Fasta la so incorporación al reinu d'Escocia nel 1472, la única llingua falada nel archipiélagu yera'l **norn**, una llingua d'orixe xermanu, mui relacionada col noruegu antiguu. Cola arribada de l'alministración d'Edimburgu, el norn foi entrando en declive y sustituyíu pol escocés (non el gaélicu escocés, que nun se fala, nin enxamás se faló nesti archipiélagu del norte d'Escocia). Los caberos falantes d'esti idioma morrieren alló pel sieglu XVII.
Anguaño delles pallabres de norn úsense pa nomar los colores de les oveyes de les Shetland y otres xeres mui marxinales. Amás, un grupu d'entusiastes de la llingua creara'l **nynorn*' (nuevu norn) col envís de promover la vieya llingua de los sos ancestros viquingos.

== Referencies ==

* Armit, I. (2003) *Towers in the North: The Brochs of Scotland*, Stroud. Tempus. ISBN 0-7524-1932-3
* Ballin Smith, B. and Banks, I. (eds) (2002) *In the Shadow of the Brochs, the Iron Age in Scotland*. Stroud. Tempus. ISBN 0-7524-2517-X
* Barrett, James H. "The Norse in Scotland" in Brink, Stefan (ed) (2008) *The Viking World*. Abingdon. Routledge. ISBN 0-415-33315-6
* Clapperton, Chalmers M. (ed.) (1983) *Scotland: A New Study*. Newton Abbott. David & Charles.
* Gillen, Con (2003) *Geology and landscapes of Scotland*. Harpenden. Terra Publishing. ISBN 1-903544-09-2
* Graham-Campbell, James (1999) *Cultural Atlas of the Viking World*. Facts On File. ISBN 0-8160-3004-9
* Fleming, Andrew (2005) *St. Kilda and the Wider World: Tales of an Iconic Island''. Windgather Press ISBN 1-905119-00-3
Islles Anglonormandes

Les **islles anglonormandes** o **islles de la Canal** (*Channel Islands* n'inglés; *Îles Anglo-Normandes* en francés) son un garrapiellu d'islles de la canal de la Mancha allugaes al oeste de la península francesa de Cotentin en Normandía. Son una dependencia de la Corona Británica pero nun formen parte del Reinu Xuníu (nin de la Xunión Europea). Alministrativamente tan xebraes en dos *bailiwicks*: Xerséi y Guérnesei.

So superficie total ye d'unos 195 km², nos cualos viven unos 150.000 habitantes, espardíos nes islles de:
* Xerséi
** Les Minquiers 
** Les Écréhous 
* Guérnesei (*Guernesey* en francés)
** Alderney (*Aurigny* en francés)
** Sark (*Sercq* en francés)
*** Brecqhou o *Brechou*
** Herm
** Jethou (*Jéthou* en francés)
** Lihou
** Burhou

## Llingües

Nes islles anglonormandes fálase normandu nes sos variantes isllegues. Les tres variantes de les islles son:
*Jèrriais, faláu nel Xerséi
*Dgèrnésiais, faláu nel Guérnesei
*Sercquiais, faláu na islla de Sark.

Les dos primeres gocen del reconocimientu oficial del gobiernu británicu, pero les tres nun son falaes por más del 10% d'una población abondo avieyada. Estes fales foron la lligua de gobiernu, comerciu y entendimientu de los isllegos dende la so incorporación a los territorios del duque de Normandía nel añu 933. El puxu del inglés, cola arribada d'abondos inmigrantes británicos a lo llargo del sieglu XX ta faciendo de les fales isllegues llingües permarxinales.

## Banderes
Toles islles tienen la bandera de so ensin qu'haya una bandera que represente a toles "Islles Anglonormandes".


Archivu:Flag of Alderney.svg|Alderney
Archivu:Flag of Guernsey.svg|Guérnesei
Archivu:Government Ensign of Guernsey.svg|Guérnesei (gobiernu)
Archivu:Civil Ensign of Guernsey.svg|Guérnesei (civil)
Archivu:Flag of Herm.svg|Herm
Archivu:Flag of Jersey.svg|Xerséi
Archivu:Government Ensign of Jersey.svg|Jersey (gobiernu)
Archivu:Civil Ensign of Jersey.svg|Jersey (civil)
Archivu:Flag of Sark.svg|Sark


## Referencies

## Enllaces esternos
Norn

El **norn** ye una antigua llingua escandinava occidental falada nel norte d'Escocia fasta'l sieglu XVIII. Descendiente del noruegu antiguu, foi portada polos colonizadores escandinavos nel sieglu IX, yera basicamente falada nes islles Shetland y nes islles Orcaes. 

Fasta la so incorporación al reinu d'Escocia nel 1472, yera la única llingua falada nel archipiélagu. Cola arribada de l'alministración d'Edimburgu, el norn foi entrando en declive y sustituyíu pol escocés (non el gaélicu escocés, que nun se fala, nin enxamás se faló nesti archipiélagu del norte d'Escocia). Los caberos falantes d'esti idioma morrieren alló pel sieglu XVII.
Anguaño delles pallabres de norn úsense pa nomar los colores de les oveyes de les Shetland y otres xeres mui marxinales. Amás, un grupu d'entusiastes de la llingua creara'l **nynorn** (nuevu norn) col envís de promover la vieya llingua de los sos ancestros viquingos.

## Muestres
Inda queden dellos escritos en norn, especialmente relixosos. Ún de los exemplos más notorios ye'l panuesu, yá que se conserven les versiones nos dos principales dialeutos. La siguiente tabla amuésalos xuntos colos correspondientes n'otres llingües escandinaves.

## Referencies

## Enllaces esternos
Iona

**Iona** (n'inglés *Iona* y en gaélicu escocés *Ì Chaluim Chille*, lliteralmente *la islla de Columba*) ye una pequeña islla del oeste d'Escocia, nes islles Hébrides, xebrada de la islla de Mull pel estrechu d'Iona. L'asentamientu cabezaleru, allugáu na Bahía de San Ronan, ye Baile Mòr.

La islla tien una superficie total de 8,77 km² y una población de 125 habitates (2001).

## Historia
En 563, San Columba o *san Columcille*, esllarigáu d'Irlanda como resultáu de la so participación na Batalla de Cul Dreimhne, fundó un monesteriu na islla, l'Abadía d'Iona, con doce discípulos. Dende ellí, propunxéronse la cristianización d'Escocia. El sonáu Llibru de Kells créese que foi redautáu na islla nesa dómina. Embaxu'l lideralgu de Columba, Iona algamó sonadía como llugar de deprendizax y difusión de la cristiandá n'Europa y tresformóse nun llugar de pelegrinación. La sacralidá de la islla fizo que munchos reis foren enterraos ellí, ente ellos los reis de Dalriada y los sos socesores, los primeros reyes d'Escocia (Kenneth I, Donald II, Malcolm I, Duncan I, Macbeth y Donald III).
El monesteriu esistió hasta la Reforma anglicana.

En 1938, George MacLeod fundó n'Iona una comunidá ecuménica cristiana.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Islla d'Iona
Oviedo (República Dominicana)

**Oviedo** ye un municipiu de la provincia dominicana de Pedernales. Recibi'l so nome n'honor del cronista d'Indies Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés. Ye'l municipiu (y ciudá) llocalizáu más al sur de tol país.

Según el Censo de Población y Vivienda de 2002, el municipiu tien una población total de 3,976, de los cualos 2,225 yeren homes y 1,751 muyeres.

## Referencies

## Enllaces esternos
Oviedo (Florida)

**Oviedo** ye una ciudá asitiada nel condáu de Seminole, nel estáu norteamericanu de la Florida. Nel Censu de los Estaos Xuníos de 2010 tenía una población de 33.342 habitantes y una densidá de población de 830,38 persones per km².

El nome de la ciudá foi escoyíu por Andrew Aulin, un colonu que guetaba un nome peculiar, que naide más nun tuviera, pa la oficina de correos que tenía algamao de recién. Escoyó'l nome de la ciudá universitaria d'Uviéu (Asturies). Dellos dicen que visitó la universidá, otros que namái-y prestaba la pronunciación.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Seminole County Convention and Visitors Bureau 
* Oviedo - Winter Springs Regional Chamber of Commerce
Horaciu

**Quintu Horaciu Flaccu**, en llatín *Quintus Horatius Flaccus*, conocíu tradicionalmente como **Horaciu**, , ta consideráu como unu de los más grandes poetes romanos.

## Obres
* *[[Epodi]]*
* *[[Saturae]]*
* *[[Carmina]]*
* *[[Epístoles (Horaciu)|Epístoles]]*
* *[[Carmen saeculare]]*
Normandu

L**'idioma normandu** ye una llingua romance, perteneciente a les llingües d'oïl. Ye faláu na Normandía aú nun tien un estatus oficial, pero ye clasificáu como una llingua rexonal; nes islles anglonormandes, l'idioma desendolcara tres variantes: *[[jèrriais]]*, *[[dgèrnésiais]]* y *[[sercquiais]]*, tando les dos primeres reconocíes polos gobiernos británicu e irlandés.

## Clasificación llingüística
* Indoeuropéu
** Itálicu
*** Románicu
**** Románicu occidental
***** Galorrománicu
****** Oïl
******* Normandu

## Referencies

## Enllaces esternos
Bruce Springsteen

**Bruce Frederick Joseph Springsteen**  , pasó sus primeros años en (Freehold), más conocíu como **Bruce Springsteen**, ye un guitarrista y cantante d'Estaos Xuníos de rock y folk.

## Discografía
* 1973 - *[[Greetings From Asbury Park, N.J.]]*
* 1973 - *[[The Wild, the Innocent, and the E Street Shuffle]]*
* 1975 - *[[Born to Run]]*
* 1978 - *[[Darkness on the Edge of Town]]*
* 1980 - *[[The River (Bruce Springsteen)|The River]]*
* 1982 - *[[Nebraska (album)|Nebraska]]*
* 1984 - *[[Born in the U.S.A.]]*
* 1987 - *[[Tunnel of Love (Bruce Springsteen)|Tunnel of Love]]*
* 1992 - *[[Human Touch]]*
* 1992 - *[[Lucky Town]]*
* 1995 - *[[The Ghost of Tom Joad]]*
* 2002 - *[[The Rising (album Bruce Springsteen)|The Rising]]*
* 2005 - *[[Devils & Dust]]*
* 2006 - *[[We Shall Overcome: The Seeger Sessions]]*
* 2007 - *[[Magic (Bruce Springsteen)|Magic]]*
* 2009 - *[[Working on a Dream]]*
* 2012 - *[[Wrecking Ball (Bruce Springsteen)|Wrecking Ball]]*
* 2014 - *High Hopes*
* 2019 - *Western Stars*
* 2020 - *Letter to You*
* 2022 - *Only the Strong Survive*

### Live
* 1986 - *[[Live/1975-85]]*
* 1988 - *[[Chimes of Freedom (Bruce Springsteen)|Chimes of Freedom]]
* [[1993]] - *In Concert MTV Plugged*
* [[2001]] - *Live in New York City*
* [[2002]] - *Live in Barcelona*
* [[2006]] - *Hammersmith Odeon London '75*
* [[2007]] - *Live in Dublin: Bruce Springsteen with the Sessions Band*
* [[2009]] - *London Calling: Live in Hyde Park''

## Referencies

## Enllaces esternos
Chuck Berry

**Charles Edward Anderson**  más conocíu como **Chuck Berry**, foi un guitarrista y cantante d'Estaos Xuníos de rock.

## Discografía

**[[Rock, Rock, Rock]]* (1956)
**[[After School Session]]* (1958)
**[[One Dozen Berrys]]* (1958)
**[[Chuck Berry Is on Top]]* (1959)
**[[Rockin' at the Hops]]* (1960)
**[[New Juke-Box Hits]]* (1961)
**[[Two Great Guitars]]* (con Bo Diddley) (1964)
**[[St. Louis to Liverpool]]* (1964)
**[[Chuck Berry in London]]* (1965)
**[[Fresh Berry's]]* (1965)
**[[Chuck Berry in Memphis|In Memphis]]* (1967)
**[[From St. Louie to Frisco]]* (1968)
**[[Concerto In B Goode]]* (1969)
**[[Back Home]]* (1970)
**[[San Francisco Dues]]* (1971)
**[[The London Chuck Berry Sessions]]* (1972)
**[[Bio (album)|Bio]]* (1973)
**[[Sweet Little Rock and Roller]]* (1973)
**[[Wild Berrys]]* (1974)
**[[Flashback (album Chuck Berry)|Flashback]]* (1974)
**[[Chuck and His Friends]]* (1974)
**[[Chuck Berry (1975)|Chuck Berry]]* (1975)
**[[Rock It (album)|Rock It]]* (1979)
**[[Alive and Rockin']]* (1981)
**[["Retro Rock" - Chuck Berry - Broadcast Week]]* (1982)
**[[Chuck Berry (1982 album)|Chuck Berry]]* (1982)

### Live
**[[Chuck Berry on Stage]]* (1963)
**[[Live at the Fillmore Auditorium]]* (1967)
**[[The London Chuck Berry Sessions]]* (1972)
**[[Chuck Berry Live in Concert]]* (1978)
**[[Chuck Berry Live]]* (1981)
**[[Toronto Rock 'N' Roll Revival 1969 Vol. II]]* (1982)
**[[Toronto Rock 'N' Roll Revival 1969 Vol. III]]* (1982)
**[[Hail! Hail! Rock 'N' Roll]]* (1987)
**[[Live! (Chuck Berry)|Live!]]* (2000)
**[[Live on Stage]]* (2000)
**[[Chuck Berry - In Concert]]* (2002)
**[[Concertone Festa del 1º maggio - Roma]]* (2007)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sito oficial
* "Hail! Hail! Rock and Roll"
Simon and Garfunkel

**Simon and Garfunkel** ye un grupu americanu orixinal de Nueva York qu'entamó la so carrera en 1957. Componíenlu: Paul Simon y Art Garfunkel. Simon and Garfunkel xubió a lo más prominente demientres los 60s y ye un de los grupos americanos más esitosos de les pasaes tres décades.
Los cantares más famosos: *[[The Sound of Silence]]*, *[[Mrs. Robinson]]*, *[[Bridge over Troubled Water]]* y *[[The Boxer]]*.

## Discugrafía
* *[[Wednesday Morning, 3 A.M.]]* (1964)
* *[[Sounds of Silence]]* (1966)
* *[[Parsley, Sage, Rosemary and Thyme]]* (1966)
* *[[Bookends]]* (1968)
* *[[Bridge over Troubled Water]]* (1970)
* *[[Simon and Garfunkel's Greatest Hits]]* (1972)
* *[[Collected Works]]* (1990)
* *[[Old Friends]]* (1997)
* *[[The Best of Simon and Garfunkel]]* (1999)
* *[[The Columbia Studio Recordings 1964-1970]]* (2001)
* *[[The Essential Simon and Garfunkel]]* (2004)

### Live
* *[[The Concert in Central Park]]* (1982)
* *[[Live from New York City, 1967]]* (2002)
* *[[Old Friends: Live on Stage]]* (2004)
* *[[Live 1969]]* (2008)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial
* Sitiu oficial de Paul Simon
* Sitiu oficial de Art Garfunkel
Ovidiu

**Publiu Ovidio Nasón**, en llatín *Publius Ovidius Naso*, conocíu tradicionalmente como **Ovidio**, (Sulmona, 29 de marzu de 43 e.C. - Tomi, de 17), ta consideráu como unu de los más grandes poetas romanos.

## Las Metamorfosis

La so obra más conocida ye *Las Metamorfosis*, Describe 250 mitos de transformaciones de la mitoloxía romana, dende la so creación hasta la deificación de Xuliu César.

## Otres obres destacaes
* *[[Amores]]*
* *[[Heroides]]*
* *[[Ars amatoria]]*
* *[[Remedia amoris]]*
* *[[Carmen saeculare]]*
* *[[Fasti]]*
* *[[Tristia]]*
* *[[Epistulae ex Ponto]]*
* *[[Ibis (Ovidio)|Ibis]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
* Textos de Amores, Ars Amatoria, Ex Ponto, Fasti, Heroides, Ibis, Metamorphoses, Remedia Amoris, Tristia
Baku Crystal Hall

L'estadiu **Baku Crystal Hall**, ye un estadiu multiusus situaó na ciudá y capital azerbaixana de Bakú. Fue construíu nel añu 2012 pa celebrar el Festival d'Eurovisión 2012.

El 2 d'agostu de 2011 roblóse un alcuerdu con Alpine Bau Deutschland AG pa la construcción del recintu, que s'alluga a una banda de la Plaza de la Bandera Nacional, nuna península frente al Mar Caspiu.2 A pesar de que'l costu del contratu nun se dio a conocer, el gobiernu azerbaijanu destinó 6 millones de manats pa la construcción del complexu.3 El 5 de setiembre da a conocer que la cortil tendría una capacidá pa 23.000 espectadores.4
El 25 de xineru de 2012, cuando les obres taben abondo avanzaes pa garantizar que terminaríen a tiempu, el Baku Crystal Hall ye escoyíu oficialmente sede del Festival del Cantar d'Eurovisión 2012. Mientres el festival que se celebró'l 22, 24 y 26 de mayu cuntó con un aforu de 16.000 espectadores.5
Esperábase que la obra fuera rematada'l 31 de marzu de 2012.6 Sicasí, hubo un retrasu de tres selmanes obres por cuenta de les condiciones meteorolóxiques adverses. Finalmente, el 16 d'abril de 2012 anuncióse que l'edificiu fuera rematáu.7
La construcción del recintu viose envolubrada en ciertu discutiniu yá que, según denunció la organización Human Rights Watch, numberoses viviendes allugaes cerca del solar onde se llevantó'l recintu fueron baltaes de forma illegal y desallugóse pola fuercia a les families qu'habitaben nelles ensin avisos previos, siendo una de les presuntes violaciones de derechos humanos n'Azerbaixán que'l fechu d'entamar el Festival d'Eurovisión sacó a la lluz de cara a la prensa internacional.

## Referencies

## Enllaces esternos
Manolo Sánchez Murias

**Manuel Sánchez Murias** , conocíu como **Manolo Sánchez** o **Manolo**, ye un ex-futbolista y entrenador de fútbol asturianu. Entrenó al Real Sporting de Xixón na Segunda División d'España los dos primeros meses de la temporada 2012-2013.
Ta llicenciáu en Químiques, casáu y tien dos fíes.

Ente 2013 y 2022 foi *Direutor de Fútbol Base del Real Sporting*.

## Clubes
### Como xugador

### Como entrenador

## Referencies

## Enllaces esternos
Hermanos Grimm

Los **Hermanos Grimm**, **Jacob Ludwig Karl Grimm** (* 4 de xineru 1785 en Hanau, † 20 de setiembre 1863 en Berlín) y **Wilhelm Karl Grimm** (* 24 de febreru 1786 en Hanau, † 16 d'avientu 1859 en Berlín) yeren escritores d'Alemaña‎.

Los hermanos Grimm convirtiéronse nos primeros coleicionistes n'intentar caltener non yá la trama y los personaxes de los cuentos, sinón tamién l'estilu en que taben calteníos, al compilar cuentos de fades alemanes; irónicamente, anque la so primer edición (1812 y 1815) prevalez como una ayalga pa los folcloristes, dambos viéronse na necesidá de reescribir los cuentos n'ediciones posteriores pa volvelos más aceptables, daqué que los aseguró bones ventes y la consecutiva popularidá de los sos trabayos.

El trabayu de los hermanos Grimm influyó a otros coleicionistes, inspirándolos a escoyer cuentos y llevándolos a creer de manera asemeyada, con un espíritu de nacionalismu romántico, que los cuentos de fades d'un país yeren particularmente representativos d'ésti, hasta'l puntu de poner en dulda cualquier influencia cultural esterna nel so conteníu

## Faes
* *[[Los seis cisnes]]*
* *[[Rapunzel]]*
* *[[papes duces]]*
* *[[La llámpara azul]]*
* *[[La Cenicienta]]*
* *[[La princesa del bosque adormíu]]*
* *[[El gatu con botes]]*
* *[[El gatu y el ratu en comuña]]*
* *[[La paya, l'áscuara y la faba]]*
* *[[Les tres fueyes de la xerpe]]*
* *[[El xastrecín valiente]]*
* *[[Los dos hermaninos]]*
* *[[La cosadiella]]*
* *[[El ratín, el paxarín y la salchicha]]*
* *[[Los músicos de Bremhen]]*
* *[[El güesu cantor]]*
* *[[Los tres pelos d'oru del demongu]]*
* *[[La donciella sin manes]]*
* *[[La bola de cristal]]*
* *[[La donciella Maleen]]*
* *[[La bota de pelleya de búfalu]]*
* *[[La tumba]]*
* *[[El Rei xalonca o el Fiel Enrique]]*
* *[[El tambor]]*
* *[[Les tres llingües]]*
* *[[Un bon negociu]]*
* *[[Los doce hermanos]]*
* *[[El pescador y la so muyer]]*
* *[[Pulgarín (cuento)|Pulgarín]]*
* *[[Hänsel y Gretel]]*
* *[[Capiellín Colloráu]]*
* *[[Les princeses bailladores]]*
* *[[Blancanieve]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diccionario de los Hermanos Grimm  (en alemán).
* Los cuentos de hadas de los hermanos Grimm - Todos los cuentos de los hermanos Grimm - Páxina web en varios idiomas.
Xavi Moré

**Xavier Moré Roca** , deportivamente conocíu como **Xavi Moré**, ye un ex-futbolista español, fíu del tamién futbolista Pepe Moré. Xugaba como centrocampista pela derecha.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Friedrich Schiller

**Friedrich von Schiller** (* 10 de payares de 1759 en Marbach am Neckar, † 9 de mayu de 1805 en Weimar) yera un escritor, poeta y dramaturgo alemán. Ye'l representante más conocíu del periodu clásicu alemán ("Weimarer Klassik") y según la crítica ún de los meyores escritores en llingua alemana.

## Obras

* *[[Los bandidos]]* (*Die Räuber*) 
* *[[Die Verschwörung des Fiesco zu Genua]]*
* *[[Intriga y amor]]* (*Kabale und Liebe*)
* *[[Don Carlos]]* (*Dom Karlos, Infant von Spanien*)
* *[[Wallenstein]]*
* *[[Die Piccolomini]]*
* *[[María Stuardo (Schiller)|María Stuardo]]* (*Maria Stuart*)
* *[[La doncella d'Orleans]]* (*Die Jungfrau von Orléans*)
* *[[La novia de Messina]]* (*Die Braut von Messina*)
* *Guillermo Tell* (*Wilhelm Tell*)
* *[[An die Freude]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Dani Barrio

**Daniel Barrio Álvarez** , deportivamente conocíu como **Dani Barrio**, ye un .

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos