Gymnopilus maritimus

***Gymnopilus maritimus*** ye un fungu de la familia *[[Cortinariaceae]]*, identificáu como especie per primer vegada en 2006 al norte de Cerdeña, y descritu en 2009. A partir del so miceliu desenvuélvense cogordes robustes d'un color anaranxáu acoloratáu, con un sombreru semiesféricu d'hasta 70 mm de diámetru, cubiertu de fibrillas anaranxaes y, dacuando, de pequeñes escames. El pie ye amarellentáu, cilíndricu, llega hasta los 110 mm de llargu y 8 mm de diámetru, y n'ocasiones presenta restos del velo parcial. Tien llámines pegaes al pie, que son marielles nes cogordes nueves y de color aferruñáu escuru nes cogordes madures, por causa de la esporada esprendida de los basidios. Les espores miden de 7,5 a 11,5 µm de llargor y son de color ocre acoloratáu escuru. La trama o carne ye mariella, y tien un gustu llixeramente amargosu. 

Esti basidiomicetu ye más similar n'apariencia a ''G. fulgens'', y bioxeográficamente y ecológicamente, a ''G. arenophilus'', anque nun esiste una rellación taxonómica cercana ente'l primeru y los otros dos, lo que suxer que son casos d'evolución converxente. Ta más rellacionáu con ''G. spectabilis'' y especies allegaes, anque nun ye particularmente similar a nengún de los sos parientes más cercanos.

*Gymnopilus maritimus* solo atopóse en dunes costeres cerca d'Olbia, en Cerdeña, onde crez en suelos arenosos cerca de la base de xuncos marinos o sobre plantes en descomposición, ente los meses d'ochobre y xineru. Sicasí, abarrúntase que tamién esiste n'otres rexones d'Europa, yá que al tratase d'un organismu saprótrofo puede desenvolvese sobre otros sustratos.

## Taxonomía

*Gymnopilus maritimus* foi descritu per primer vegada polos micólogos Laura Guzmán-Dávalos —especialista nel xéneru *Gymnopilus*—, Antonio Ortega, Marco Contu y Alfredo Vizzini en 2009, nun artículu de la publicación *Mycological Progress*. La descripción basar en especímenes recoyíos mientres un trabayu de campu lleváu a cabu por Contu en Cerdeña ente xineru de 2006 y 2007. Más tarde, Contu y Vizzini publicaron na revista *Micologia y Vegetazione Mediterranea* la descripción n'italianu, xunto a la de *[[Gymnopilus purpureosquamulosus|G.&nbsp;purpureosquamulosus]]*, yá que yera difícil pa los non especialistes llograr les publicaciones orixinales n'inglés. El nome específicu «*maritimus*» referir al hábitat típicu de les dunes costeres onde crez, bien en suelu arenosu o sobre xuncos marinos (*[[Juncus maritimus]]*) en descomposición.

Dientro del xéneru *[[Gymnopilus]]*, la especie allugar nel subxéneru homónimu, qu'arrexunta les especies con cogordes que'l so velo nun ta bien desenvueltu o nun forma un aniellu, y na seición *Macrospori*, propuesta por Guzmán-Dávalos en 1995 p'arrexuntar les especies con espores grandes. Un analís filoxenéticu con datos moleculares reveló que *G. maritimus* comparte un ancestru inmediatu col cladu *spectabilis–imperialis*, qu'inclúi a *[[Gymnopilus imperialis|G.&nbsp;imperialis]]*, *G.&nbsp;spectabilis*, *[[Gymnopilus junonius|G.&nbsp;junonius]]* —consideráu dacuando un sinónimu de *G.&nbsp;spectabilis*—, *[[Gymnopilus pampeanus|G.&nbsp;pampeanus]]* y otros. *Gymnopilus&nbsp;maritimus* comparte delles carauterístiques coles especies de dichu cladu —magar que'l so sombreru ye más pequeñu—, ente elles, tener cogordes robustes que pueden tener escames y con espores grandes y verrugas de bon tamañu, que se vuelven coloraes en reactivu de Melzer o solución de Lugol.

## Descripción

 
El sombreru de *G. maritimus* mide ente 15 y 70 mm de diámetru y ye convexu o planu-convexu, pero nunca dafechu esplanáu. El centru del sombreru dacuando presenta un umbo, fundíu en especímenes maduros. El cantu del sombreru ye onduláu y la so superficie ye fibrosa y seca, de color acoloratáu a anaranxáu acoloratáu, con un tinte mariellu cerca del cantu. Ta cubiertu de fibrillas anaranxaes y dacuando presenta pequeñes escames. Al aplicar hidróxidu de potasiu al sombreru yá secu tórnase negru acoloratáu. El pie mide de 35 a 110 mm de llargu y de 4 a 8 mm d'anchu. Ta xuntáu al centru del sombreru, ye de forma cilíndrica o un pocu más delgada cerca de la base, onde dacuando puede trate'l miceliu, de color blancu o crema. Tien una testura seco y fibroso y ye de color mariellu, pero vira dafechu a un tonu café acoloratao al ser manipoliáu ensin cuidu.

Los restos del velo parcial apenes son visibles nel pie y nun formen aniellos. La carne puede midir más de 11 mm de grosez nel sombreru. Ye de color mariellu —café na parte de baxo del pie— y nun camuda de color cuando s'apertar, pero volver de color café al ensugase. *Gymnopilus maritimus* nun tener nengún golor carauterístico y el so sabor ye nidiu o un pocu amargosu. Les llámines son grueses y pueden ser xuntaes —coneutaes al pie per una parte ancha— o sinuadas —con un cuévanu onde se xunen col pie—. Son subdistantes, esto ye, nun tán nin bien xuntes nin separaes ente sigo, y son más anches na parte central. Nos especímenes nuevos son marielles, pero a midida que avieyen adquieren un tonu ocre que finalmente se tresforma nun color aferruñáu. Amás, so una presión escesiva enllordiar d'un tonu marrón anaranxáu o más escuru. Los cantos de les llámines son más claros.

### Carauterístiques microscópiques

*Gymnopilus maritimus* dexa una esporada d'un color ferrial. Les basidiosporas pueden midir de 7,5 a 11,5 μm de llargu, pero algamen comúnmente un tamañu ente los 8 y 10,5 μm. En cuanto al anchu, suelen midir de 5,5 a 7,5 μm, pero dalgunes lleguen a los 8 μm. La so forma ye elipsoidal y daqué arrondada na parte opuesta al *hilum* —l'área onde la espora xunir al esterigma—. Les espores tán cubiertes con verrugas relativamente grandes, que miden ente 0,5 y 2 μm. Les espores nun presenten poru xerminal nin placa suprahilar y nun hai una depresión percima del *hilum*. Adquieren una tonalidá anaranxada amarellentada n'hidróxidu de potasiu, y un tonu ferrial en reactivu de Melzer y solución de Lugol, pero nun son metacromáticas, esto ye, nun arroxar n'azul de cresil.

Los basidios presenten un llargor de 24 a 35 μm y un anchor de 7 a 9 μm, qu'algama dacuando los 10,5 μm. Son claviformes, daqué estrechos na parte central, y tresllúcidos, con un conteníu de coloración mariella o marrón amarellentada. Los esterigmas miden de 1,6 a 7 μm de llargor. Los queilocistidios, o cistidios nos cantos de les llámines, miden de 30 a 40 μm de llargu, anque dacuando lleguen a los 50 μm, y ente 6 y 10,5 μm d'anchu. Tienen forma de llicorera o bota, dacuando enanchada na parte cimera, con parés fines, tresllúcides o amarellentaes y conteníos d'aspeutu granulientu. Los caulocistidios —los cistidios del estípite— arrexuntar na parte cimera del pie y tienen dimensiones de 24 a 60 μm por 3 a 9 μm. Son cilíndricos y con forma de llicorera, dacuando de pescuezu llargu; al igual que los queilocistidios, son amarellentaos o tresllúcidos.

Les hifes, de color amarellentáu, miden ente 13,5 y 15 μm d'anchu y les sos parés son d'espesura variable. El septo —la paré qu'estrema les célules individuales de les hifas— presenta fíbulas. La trama del pileu componer de hifas d'ente 2,4 y 20 μm d'anchu dispuestes en forma radial. La piliepelis, la capa de hifas más esterna del pileo, ye una piel —hifas postraes—, anque nes escames y nos especímenes más vieyos forma un tricodermo —hifas erectas—.

### Especies similares

Esisten cinco especies con carauterístiques similares a *G. maritimus*: *[[Gymnopilus arenophilus|G. arenophilus]]*, *[[Gymnopilus decipiens|G. decipiens]]*, *[[Gymnopilus flavus|G. flavus]]*, *[[Gymnopilus fulgens|G. fulgens]]* y *[[Gymnopilus pseudofulgens|G. pseudofulgens]]*. D'ente elles, ye más asemeyada a *G.&nbsp;arenophilus*, cola que comparte aspeutos bioxeográficos y ecolóxicos, y *G.&nbsp;fulgens*, a la que más s'asemeya n'aspeutu. A pesar de les semeyances, los resultaos d'un analís filoxenéticu con datos moleculares asitiaron a les trés especies en distintes clados dientro del xéneru *Gymnopilus*, lo que suxer una converxencia ecolóxica ente *G. maritimus* y *G. arenophilus*, y una converxencia morfolóxica ente *G.&nbsp;maritimus* y *G.&nbsp;fulgens*.

Magar *G.&nbsp;maritimus* y *G.&nbsp;arenophilus* tienen un hábitat asemeyáu, presenten diferencies morfolóxiques: ente que *G. maritimus* tien un sombreru cubiertu de fibrillas que pueden formar pequeñes escames, el de *G.&nbsp;arenophilus* puede ser dafechu llisu o con delles fibrillas. La forma y ornamentación de les espores tamién ye distinta; en *G. arenophilus* les espores son más angostes, con verrugas más pequeñes. Les espores de *G.&nbsp;maritimus y* *G.&nbsp;fulgens* son similares; sicasí, *G.&nbsp;fulgens* rique un suelu ricu en turba y solo crez ente mofu. Ente les diferencies morfolóxiques ente estos dos especies destaquen los sombreros más grandes de *G. maritimus*, l'estipe de *G.&nbsp;fulgens* ensin restos del velo parcial, la forma de la parte cimera de les espores y el mayor tamañu de los queilocistidios en *G.&nbsp;maritimus*. Per otra parte, *G.&nbsp;fulgens* var. *luteicystis* tien basidiosporas más pequeñes y crez nun hábitat distintu. 

*Gymnopilus&nbsp;maritimus* estremar de *G.&nbsp;flavus*, a pesar de que dambes habiten cerca del Mediterraneu, en qu'esta postrera crez ente la yerba, especialmente ente la especie *[[Dactylis glomerata]]*. Amás tien espores distintivamente más pequeñes, que miden 5-6 μm por 3,5-4,2 μm. *G.&nbsp;pseudofulgens*, tamién presente n'Italia, estrémase morfolóxicamente pola so cogordes más pequeñes y les sos espores de forma distinta, con verrugas de menor tamañu. *G.&nbsp;decipiens*, otra especie que puede crecer en suelu arenosu, tien espores bien distintes. ''G.&nbsp;arenicola'' tamién s'atopa nesti tipu de sustratu, les espores son más pequeñes que les de *G. maritimus*. Les otres especies de *Gymnopilus* presentes nel Mediterraneu son ''G.&nbsp;corsicus'' y ''G.&nbsp;spadiceus''. La primera nun tien residuos de velu nel estípite y tien espores que nun se vuelven coloraes en reactivu de Melzer o solución de Lugol, asina que s'estrema fácilmente de *G.&nbsp;maritimus*. La segunda aseméyase más a *G.&nbsp;maritimus*, pero solo crez en madera de pinu y tien espores oblongas.

*Gymnopilus&nbsp;maritimus* presenta traces claramente distintives, a pesar de la so cercana rellación xenética con otres especies de la so cladu, que se caractericen por crecer sobre plantes en descomposición y estípites con aniellos dafechu desenvueltos. Amás, les espores de *G.&nbsp;junonius*, *G.&nbsp;spectabilis* —dacuando consideraos sinónimos— y *G.&nbsp;pampeanus* son más estreches, ente que les de *G.&nbsp;imperialis* son más anches. Del restu de les especies del cladu, solo *G.&nbsp;junonius* y *G.&nbsp;espectabilis* crecen n'Europa.

## Hábitat y distribución

Identificáronse exemplares de *Gymnopilus&nbsp;maritimus* namái nel so llocalidá tipo: Pittulongu, una zona d'Olbia, en Cerdeña, Italia. Los fungos atópase en tres sitios distintos, arrexuntaos (disposición gregaria) o espardíos (disposición cespitosa), en dunes de sable costeres a una elevación averada de 10 msnm. Crecen na base de xuncos marinos vivos, sobre suelu arenosu y plantes en descomposición. Al alimentase de forma saprotrófica, ye posible que la especie pueda crecer sobre otros sustratos. Apaecen na seronda ya iviernu, dende finales d'ochobre hasta xineru. Contu y Vizzini especularon que los exemplares de *G.&nbsp;fulgens* reparaos en gorbizales dunares en Gran Bretaña, un hábitat inusual pa esta especie, podríen tratase en realidá de *G.&nbsp;maritimus*.

## Valoraciones posteriores
Depués de la publicación del trabayu de Guzmán-Dávalos y collaboradores (2009), *Gymnopilus&nbsp;maritimus* foi validada como especie ya incluyida nel catálogu d'especímenes tipu depositáu nel yerbariu de la Universidá de Granada. De los 49 taxones analizaos, *G.&nbsp;maritimus* foi unu de los 34 aceptaos na so posición orixinal, en cuantes qu'otros taxones fueron combinaos dientro d'otros rangos, o resultaron ser sinónimos d'especies descriptas primeramente.

La secuencia xénica de *G.&nbsp;maritimus* na rexón de espaciadores trescritos internos utilizar pa la ellaboración d'un árbol filoxenéticu de máxima verosimilitud referíu a fungos de plántulas d'especies cítriques.

## Referencies

## Bibliografía
*
*

## Enllaces esternos
*Fotografía de ''G. maritimus'' publicada cola so descripción orixinal en Springer