Organización territorial d'Arxelia

**[[Arxelia]]** ye una república semipresidencial. L'executivu ta encabezáu pol presidente y xefe d'Estáu (Abdelaziz Buteflika, reelixíu en 2004) que ye escoyíu cada cinco años, por sufraxu universal, a dos vueltes, o solo a un si dalgún candidatu consigue más del 50% de los votos na primer vuelta. El xefe de gobiernu ye'l Primer Ministru, nomáu pol presidente, al igual que'l gabinete ministerial.

Arxelia estremar en 48 provincies (wilayah), 553 distritos (daerah/daira) y 1.541 conceyos (baladiyah). Cada provincia, distritu y conceyu ta alministráu pola so capital, que suel ser la ciudá más grande.

Esisten 48 provincies (wilayas, singular: wilaya)dende 1983;

 
# Adrar
# Chlef
# Laghouat
# Oum El Bouaghi
# Batna
# Béjaia
# Biskra
# Béchar
# Blida
# Bouira
# Tamanrasset
# Tébessa
# Tlemcen
# Tiaret
# Tizi Ouzou
# Arxel
# Djelfa
# Jijel
# Sétif
# Saïda
# Skikda
# Sidi Bel Abbès
# Annaba
# Guelma
# Constantine
# Médéa
# Mostaganem
# Msila
# Mascara
# Ouargla
# Orán
# El Bayadh
# Illizi
# Bordj Bou Arreridj
# Boumerdès
# El Tarf
# Tinduf
# Tissemsilt
# El Oued
# Khenchela
# Souk Ahras
# Tipasa
# Mila
# Ain Defla
# Naâma
# Ain Temouchent
# Ghardaia
# Relizane
 
La máxima instancia xudicial ye'l Tribunal Supremu.
El llexislativu ta compuestu por un parllamentu bicameral que consta de l'Asamblea Nacional 
Popular (*al-Maylis al-Sha'abi al-Watani/Assemblée populaire 
nationale*) con 380 miembros, escoyíos cada cinco años en circunscripciones 
plurinominales por representación proporcional (ocho asientos na Asamblea Nacional tán acutaos pa los arxelinos residentes fuera del país), y pol Conseyu de la Nación (*al-Maylis al-Umma/Conseil de la Nation*), que ta compuestu por 
144 miembros, 96 escoyíos polos conseyos comunales y 48 
escoyíos direutamente pol presidente. Alministrativamente, el país, que la so capital ye Arxel (*Al-Yaza´dir*), estremar en 48 wilayas o provincies.

La relixón del Estáu ye l'islam sunní, y la llingua oficial ye'l árabe, anque'l 
francés ye llargamente utilizáu, y el tamazight, llingua bereber 
falada fundamentalmente na rexón de Cabilia, aspira a la condición de llingua oficial. Igualmente esisten otres llingües d'orixe bereber menos 
espublizaes, como'l chaoui y el tuerghi. 

Arxelia independizar de Francia en 1962, tres ochos años de guerra. Francia colonizara a Arxelia dende 1813 y Arxelia foi considerada alministrativamente parte de la mesma Francia, de la que yera un departamentu. 
La llucha pola independencia foi empecipiada y llevada a cabu pol FLN (*Front de libération nationale*, Frente de Lliberación Nacional) y pola ALN (*Armée de libération nationale*, Exércitu de Lliberación Nacional). Esto va marcar la futura historia del país, una y bones el FLN foi'l partíu únicu hasta 1989, y l'exércitu va tener un poder decisivo na direición del país.

## [[1954]]-[[1962]]

Mientres la Guerra d'Independencia d'Arxelia, el FLN adoptó un sistema organizativo estremáu en 6 *wilayas* numberaes:

# Aurés
# Constantine
# Kabylie
# Arxel
# Orán
# Sáḥara

siendo Francia llamada, dacuando, "wilaya 7".

## [[1962]]-[[1974]]

Tres la independencia, Arxelia retuvo les sos 15 antiguos departamentos franceses, que se convirtieron en wilayas, con dellos cambeos de nome:

# Arxel
# Annaba
# Aurés
# Constantine
# El Asnam
# Médéa
# Mostaganem
# Oasis (El Wahat)
# Orán
# Saïda
# Saoura
# Setif
# Tiaret
# Tizi-Ouzou
# Tlemcen

## [[1974]]-[[1983]]

Les 15 wilayas reorganizar pa formar 31:

* Adrar
* Chlef
* Laghouat
* Oum el-Bouaghi
* Batna
* Béjaïa
* Biskra
* Béchar
* Blida
* Bouira
* Tamanghasset
* Tébessa
* Tlemcen
* Tiaret
* Tizi Ouzou
* Algiers
* Djelfa
* Jijel
* Sétif
* Saïda
* Skikda
* Sidi Bel Abbès
* Annaba
* Guelma
* Constantine
* Médéa
* Mostaganem
* M'Sila
* Mascara
* Ouargla

## Referencies

## Enllaces esternos