Villalba de Duero

**Villalba de Duero** ye una llocalidá y un conceyu d'España asitiaos na provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Llión (España), contorna de La Ribera, partíu xudicial d'Aranda, conceyu del mesmu nome. En  el conceyu cuntaba con una población de  habitantes.

## Símbolos

L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente'l . L'escudu se blasona de la siguiente manera:

## Xeografía

### Allugamientu
;Conceyu
El conceyu ta asitiáu na marxe derecha del ríu Duero, cola fisonomía carauterística de la Ribera: monte de ribera paralelu al ríu, zona llana de vega dedicada a cultivos de regadío y cebera, ente que nes nidies fasteres alternen la cebera y el viñéu arrodiaos por importantes mases montiegues de pinu y encina. El términu municipal llinda al norte y al este col d'Aranda de Duero, al sur col de Castrillo de la Vega y al oeste col de Gumiel de Mercado y cola La Recorva, pertenencia de l'antigua Comunidá de Villa y Tierra de Aza.

;Llocalidá
La llocalidá ta asitiada nel valle del ríu Duero, 4,5&nbsp;km al este, agües embaxo d'Aranda de Duero y nuna pandiella asitiada na so marxe derecha. Regáu pela canal d'Aranda, que partiendo de Guma percuerre'l so marxe travesando los ríos Arandilla y Bañuelos. Al norte se encuenta la llocalidá de La Aguilera y al oeste'l Real Sitiu de La Ventosilla. Altitú de 815&nbsp;msnm.

* Altitú: 815&nbsp;msnm
* Llatitú: 41º&nbsp;40'&nbsp;59"&nbsp;N
* Llargor: 3º&nbsp;43'&nbsp;59"&nbsp;O 

## Historia

Llogra'l rangu de villa'l 12 de xineru de 1639, lo que supunxo la so independencia d'Aranda, nel reináu de Felipe IV. El testu de la exención empieza asina: 

**Villa** que formaba parte, del partíu d'Aranda de Duero, unu de de los catorce que formaben la Intendencia de Burgos mientres el periodu entendíu ente 1785 y 1833, tal como se recueye nel Censu de Floridablanca de 1787. Tenía xurisdicción de señoríu exercida pol conde de Castrillo que nomaba'l so alcalde ordinariu.

Anguaño dase'l discutiniu de que l'alcalde del pueblu ta inhabilitáu por orde xudicial pa exercer cargos públicos. Pero'l susodichu alcalde, del Partíu Popular, fixo casu omiso a la sentencia y allegó a les eleiciones, volviéndoles a ganar y revalidando el so cargu'l cuál nun tendría d'exercer. Esti fechu fixo ecu en numberosos medios tanto locales como nacionales.

## Economía
Dedicáu na so mayoría a la vide dada la so estratéxica posición na Ribera del Duero. Acoyíu a dos Denominaciones d'Orixe: Lechazo de Castiella y Llión y Vinu de la Ribera del Duero.

Distribución d'empreses y ocupaos, por sectores d'actividá, añu 2005:

La base económica ye l'agricultura y ganadería. La mayoría son llabradores, sicasí, pocos tienen como única dedicación el trabayu agrícola y ganaderu. Unos dolce families tienen les sos propies industries nel pueblu y una gran parte de la población de los homes trabayen n'industries de Aranda, como Michelín, Pascual, Glaxo y n'otres medianes o pequeñes empreses.

Col intre del tiempu Villalba de Duero, ta convirtiéndose n'unu de los pueblos cuartu del cinturón de Aranda.

### Monte «''El Carrascal''»
D'Utilidá Pública, nᵘ 586 del Catálogu, de propiedá municipal.
:Especies: Pinus pinaster. 
:Estensión superficial de **237,1200 [[hectárea|ha]]**. Colos siguientes llenderos: 
::Norte : monte particular «*Enriba y Embaxo*» de vecinos de La Aguilera nel so términu municipal. 
::Este: tierres labrantías y viñeos de particulares. 
::Sur: río Duero. 
::Oeste: finca «*La Recorva*» en términu de Haza y finca «*[[Real Sitiu de La Ventosilla|La Ventosilla]]*» en términu de Gumiel de Mercado.

## Demografía
Cunta con una población de 689 hab. (INE 2011). 

En 1887 había 187 llares, cifra que se supera en 2001, algamando los 205. Resulta interesada la diferencia ente la población de fechu del derechu: en 1970 606 y 614; en 1980 497 y 524; en 1991 409 y 551.

## Comunicaciones
* **Carretera:** autonómica CL-619 d'Aranda de Duero a Palencia que coneuta cola Autovía del Norte  de Madrid a Irún.

## Instalaciones Educatives, Deportives y Culturales
* Colexu Rural Arrexuntáu Riberduero.
* Asociación Deportivu Cultural "Villalba de Duero".
* Guardería "Les Cigueñas". Dende 2010, abierta al públicu.
* Guardería Municipal "Les Cigüeñes"
* Comedor Escolar
* Piscina cubierta "Gerardo de la Calle". Dende 2010, abierta al públicu.

## Política
A les eleiciones de mayu de 2007 allegaron cuatro candidatures, colos siguientes resultaos: 

## Sector enerxéticu
Central hidroeléctrica de *La Recorba*, presa nel ríu Duero onde recibe la acequia conocida como *El Alcantarillón* proveniente del ríu Gromejón dando serviciu al Real Sitiu de La Ventosilla.
La central hidroeléctrica tien una capacidá máxima de turbinación de 12&nbsp;m³/s y una potencia máxima instalada de 540&nbsp;kW~0,4&nbsp;MW.

Últimamente embaraxóse la posibilidá d'instalar una central térmica http://www.tierracomunera.org/es/contenido/?iddoc=2088  que produció disconformidá ente los vecinos del pueblu, polo que práuticamente se refugó esta posibilidá.

Y a lo último, próximu al términu municipal pasa'l gasoductu Haro–Burgos–Madrid.

## Esplotación de grebos xilizos
Denominada *Les Llamargues* asitiaes a unos 500&nbsp;m del nucleu urbanu de Villalba de Duero y a 300&nbsp;m de la carretera C-619, y a escasos 50&nbsp;m, na zona más próxima, al ríu Duero, que ye Llugar d'Interés Comuñal (LIC) denomináu «Riberes de Río Duero». La superficie total d'esplotación ye de 84,9475&nbsp;ha, ente que l'accesu a les finques va realizase al traviés d'un camín que parte de la carretera C-619, práuticamente nel nucleu urbanu. L'arranque de los materiales va llevar a cabu por aciu máquina retroexcavadora nun solu bancu d'altor mediu de 3&nbsp;m, con una previsión d'algamar la estracción de **90.000&nbsp;[[m³]] al añu**.

## Urbanismu

Normes Subsidiarias de Planiamientu Urbanísticu, aprobaes por alcuerdu de 18 de xunetu de 1997, de la Comisión Provincial d'Urbanismu de Burgos, Clasifiquen el términu municipal en tres categoríes: 
* Suelu urbanu, con 2 ordenances: cascu consolidáu y ampliación del cascu.
* Aptu pa urbanizar 
* Non urbanizable, coles categoríes d'especial proteición, común tipu A, B y en clave de bodegues.

### Variante C-619

L'aprobación definitiva producir a los efeutos de non entorpecer l'actividá urbanística nel conceyu pero nun entiende la totalidá de la propuesta pal términu municipal, por cuanto tien d'escluyise del so ámbitu d'aplicación los terrenes que'l documentu de NN.SS. preve como suelu aptu pa urbanizar C, sitos al noroeste del nucleu. Tou ello en consecuencia del Proyeutu esistente de la variante de Villalba de Duero, Carretera C-619 d'Aranda de Duero a Palencia, qu'escurre pol citáu suelu. Nesti sector C de suelu aptu pa urbanizar, l'aprobación queda en suspensu hasta tantu llevar a cabu l'aprobación definitiva de la variante y preséntese un Anexu o documentu refundíu pol Conceyu ante esta Comisión Provincial d'Urbanismu.

### Estudiu Informativu
Seleccionanda la «Alternativa nᵘ 1-Solución Norte», dicha alternativa escurre por un corredor al norte de la población de Villalba de Duero, presenta un llargor averáu de 3.200&nbsp;m, la seición tipu ta formada por una calzada de 7,00&nbsp;m. y dos arcenes pavimentados de 1&nbsp;m d'anchor cada unu. Les entraes y salíes dende la variante escontra Villalba de Duero realícense al traviés de dos interseiciones a nivel. Contémplense cuatro estructures, trés pa dar continuidá a los caminos esistentes y una pa dar pasu a les agües del *Arroyo Madre*.

## Edificios d'interés

* Ilesia parroquial, so la advocación de San Miguel Arcánxel d'estilu renacentista y concluyida nel s. XVIII. Aportar a ella por una escalinata de piedra. La portada plateresca, apaez so un gran arcu de mediu puntu; presidir, una tosca imaxe de San Miguel. Tien nel so interior trés altares barrocos.
* Ermita de la *Virxe del Prau*, al norte del conceyu, onde tuvo'l nucleu medieval primitivu.
* Ermita de *San Pedro*, al este, nun altu presidiendo'l restu del nucleu urbanu.

## Referencies

## Enllaces esternos