open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esteban Gutiérrez Fernández

**Esteban Gutiérrez Fernández**  ye un ex-futbolista español que xugaba como defensa.

## Trayeutoria
Militó tres campañes col C. D. Ensidesa y llegó al primer equipu del Real Sporting de Xixón na temporada 1982-83 pa xugar los sos venticuatro primeros partíos en Primer División apostando un total de 1666 minutos nel añu del so debú. Na campaña 1983-84 asitiar nel equipu raxón al apostar 2672 minutos en trenta y un partíos. Sicasí, un añu dempués, perdióse tola primer vuelta de la competición por cuenta de una mancadura y apenes participó en nueve alcuentros. Na temporada 1985-86, esplotó la so faceta más goliadora marcando'l so primer tantu na categoría ante'l Real Betis Balompié na tercer xornada. Foi'l primeru de los sos seis goles —4 d'ellos de penalti— nesa campaña. 

La temporada 1987-88 foi la postrera que pasó nes files del Sporting y xugó 2536 minutos partíos en trenta alcuentros. Darréu, fichó pol Real Madrid C. F., equipu col que llogró los primeros títulos de la so carrera. Nel so primer añu consiguió proclamarase campeón de la Lliga y la Copa del Rei, siendo unu de los xugadores más utilizaos del equipu al apostar ventinueve partíos. Sicasí, na so segunda y última temporada nel club blancu, el so protagonismu menguó por culpa de les mancadures y apenes pudo xugar siete alcuentros. A pesar d'ello, repitió trunfu na Lliga y añadió el títulu de la Supercopa d'España a la so palmarés.

Les mancadures cerráron-y les puertes del club madridista y Esteban recaló nel Real Zaragoza na temporada 1990-91, onde se caltuvo mientres tres campañes y media. Amás, ganó la so segunda Copa del Rei nel añu 1994. El so siguiente destín foi'l Racing Club de Ferrol na temporada 1994-95, onde realizó una campaña discreta en Segunda División B. N'abandonando'l club gallegu, tornó al fútbol asturiano pa xugar nel Caudal Deportivo los últimos años de la so carrera deportiva.

## Seleición nacional
Foi internacional con España na categoría sub-21, cola qu'apostó'l partíu d'ida de los cuartos de final de la Eurocopa de 1984 frente a .

## Clubes

## Palmarés

### Campeonatos nacionales

## Referencies

## Enllaces esternos
Esteban Vallín

**Esteban Vallín Pérez**  ye un pilotu de rallyes asturianu.

## Trayeutoria
En 1994 entama a competir proclamándose esi añu campeón d'Asturies de la Copa Junior d'Autocross. En 1998 ye escoyíu pa formar parte del equipu Junior de Carlos Sainz.

Nel 2014 llogra ser líder del Campeonatu d'España de Rally tres el Rally Rías Baixas.

## Galería de semeyes

Ficheru:Esteban Vallin, Rias Baixa 2014.JPG|Esteban Vallín nel Rally Ríes Baixas 2014
Ficheru:Vallin03.jpg|Esteban Vallín nel Rallye Vascu-Navarro 2003


## Referencies

## Enllaces esternos

*Sitiu web oficial
Esteban de las Alas

**Esteban de las Alas**  foi un marín asturianu gobernador de La Florida conocíu col pseudónimu de *El Mozu*.

## Biografía
Fíu de Rodrigo de las Alas y María de León, los primeros rexistros de la so presencia n'América daten de 1561. En 1563 tiense constancia de la so presencia como Xeneral na Flota de Nueva España. Amigu y compañeru de Pedro Menéndez de Avilés, acompañó-y na conquista de Florida comandando una de les escuadres, financiada en parte polos sos propios fondos, en 1565. Separáu del restu de la flota, por una nube, termina abellugándose en La Española y Cuba. 

Tres el realcuentru con Pedro Menéndez, pasa a formar parte del so Estáu Mayor, siendo Contador, esplorando'l sur de Florida y entablando contautu con diverses tribus indíxenes. Darréu collaboró na esploración del norte de Florida (llegando a lo qu'anguaño ye Carolina del Sur), onde foi nomáu gobernador del fuerte San Felipe, nel que tien qu'enfrentase a un motín. A la marcha de Pedro Menéndez a España en 1567 foi nomáu gobernador y capitán xeneral de Florida. Tien qu'enfrentase nel cargu tanto a los problemes de moral y motinos de la soldadesca como a socesivos ataques d'indios y franceses, contra los que llibra combates nel Fuerte de San Mateo, que termina siendo escaláu polos franceses con gran facilidá, yá que fueron ayudaos polos amerindios y solo atopáronse cola resistencia del capitán y siete soldaos españoles (de los 120 qu'había nel fuerte), lo que produz una quexa d'Alas contra los sos soldaos. Al regresu de Pedro Menéndez ye de nuevu gobernador de San Felipe. El 13 d'agostu de 1570 empecipia'l so regresu a España, llegando al puertu de Cádiz el 22 d'ochobre, lo que motiva dilixencies de la Casa de Contratación de Sevilla de les que ye absueltu.

El 30 d'avientu de 1572 foi nomáu sol auspicio de Pedro Menéndez capitán del galeón «*Santiago'l menor*».

En retirándose foi provisor de l'armada española. Morrió na panamiega Nombre de Dios en 1577

## Referencies

## Enllaces esternos
*ser Biografía en Vivirasturias, utilizada como fonte
*Artículu na enciclopedia asturiana
Eugenio Carbajal

**Eugenio Carbajal Martínez**  foi un mineru, inxenieru téunicu, xurista y políticu socialista español, alcalde de Mieres y qu'en dos causes foi presidente de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies.

## Biografía
Mineru dende los 14 años nel pozu Trés Amigos, mientres trabayaba formóse como peritu na Escuela d'Inxenieros Téunicos de Mieres; años más tarde llicencióse en Derechu pola Universidá de Salamanca. Miembru del Sindicatu d'Obreros Mineros d'Asturies de la Unión Xeneral de Trabayadores (SOMA-UGT) y del Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) dende 1967, trabayaba nel pozu mineru de San Mamés na década de 1980 cuando en 1983 foi escoyíu conceyal de Mieres. Los meses anteriores (del 14 de xineru al 31 de mayu de 1983) presidió l'ente preautonómicu de la la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies. Al añu siguiente, en finando de secute l'alcalde socialista de Mieres, Vital Álvarez-Buylla, Carbajal foi escoyíu alcalde de la llocalidá asturiana col sofitu unánime de tolos grupos políticos, cargu qu'ocupó mientres 10 años. Foi tamién escoyíu diputáu a la Xunta Xeneral del Principáu nes eleiciones de 1991, presidiendo de nuevu la cámara nesta tercer llexislatura dende agostu de 1993 a xunu de 1995. En dexando l'actividá política pública, foi vicepresidente del Conseyu de Comunidaes Asturianes y presidió el Centru d'Estudios y Alderiques "Manuel Llaneza" na so llocalidá natal.

## Ver tamién
* Alcalde de Mieres

## Referencies

## Enllaces esternos
Eulalia de Llanos

**Eulalia de Llanos y Noriega** (Xixón, 1809 - 1865), poeta española del Romanticismu

## Biografía
Nació nel senu d'una noble familia formada pol capitán Benito Llanos Cifuentes, lliberal, y la so esposa Antonia Noriega. La so vida trescurrió nel principáu, moviéndose de Xixón a los pueblos asturianos de Corao y Llabra. Conoció a Plácido Jove y Hevia, estudiante de Lleis, que creó en Xixón l'Academia, onde se sopelexar los principios del Romanticismu y a la qu'Eulalia asistió en 1842 xunto a la tamién nueva poeta xixonesa Robustiana Armiño Menéndez, pero, al contrariu que Robustiana, que yera carlista, Eulalia yera lliberal. La so única formación, como asocedía naquella dómina pa munches muyeres, foi autodidacta, magar tou tuvo por mentor al poeta Manuel José Quintana. Frecuentemente actos académicos del Institutu Xovellanos,onde yera convidada, como tamién asocedía n'inauguraciones y homenaxes, pa los qu'escribía poemes. Parte d'esta obra lliteraria axuntar tres la so muerte en *Coleición de Composiciones Poétiques de la Señorita Dª Eulalia de Llanos y Noriega publicaes pola so hermana la Señorita Doña Teresa*, Xixón, Imp. y Lit. de Torres y Compañía, 1871. La obra d'Eulalia de Llanos puede clasificase como feminista y esistencial, de la que nella vense claros enfoques patrióticos, cristianos, con una visión cosmopolita del mundu y una almiración pola meyora teunolóxicu del momentu.

## Obres
*A Xovellanos na traslación de les sos cenices el 20 d'abril de 1842 : cantar heróica.
*A la venida y muerte del Excelentísimo Señor Marqués de les Marismas del Guadalquivir. Dos ediciones na Sociedá Económica d'Amigos del País de Xixón, [1842] (Uviéu : Imp. de D. Bentio González y Compañía) y en 1891 (Xixón : Imp. y Lit. de Torre y Comp)
*A los sos Magestades [sic] y Alteces [s.n.], [1858]
*Coleición de composiciones poétiques. Obra póstuma. 1871 (Xixón : Imp. y Lit. de Torre y Compañía)
*Natalicio de la Princesa d'Asturies, 1830 (Xixón : Imprenta y llibrería al cargu de D. Leonardo González)

## Referencies

## Bibliografía
**Asturianos universales: Adolfo Álvarez Buylla; Eulalia de Llanos y Noriega; Ciriaco Miguel Vigil; José Menéndez, rei de la Patagonia*, Berma, 1996.José Antonio Mases, Vicente Bermejo Palacios, Juan Ramón Corones González,

## Enllaces esternos
*Edición orixinal de les sos obres
Eva Díaz Riobello

**Eva Díaz Riobello**  ye una escritora y periodista asturiana.

## Reseña biobibliográfica
Eva Díaz Riobello ye llicenciada en periodismu pola Universidá Pontificia de Salamanca y llicenciada en Teoría de la Lliteratura y Lliteratura Comparada pola Universidá Complutense de Madrid. Trabayó en medios como *[[La Nueva España]]*, ''El Mundo'', elpais.com y Europa Press. Nel ámbitu lliterariu llogró premios como'l Premiu Nuevos Talentos Booket de rellatu curtiu, el premiu internacional "Por favor sea breve" de microrrelatu, y el I Concursu Lliterariu Nuevos Creadores, concedíu pol Conceyu de Granada y l'Academia de Bones Lletres de Granada. Ye autora de l'antoloxía de cuentos *Susurros en el tejado* (Alhulia, 2010).

En 2011, por iniciativa de la escritora arxentina Clara Obligado, forma xunto a Teresa Serván, Isabel González ya Isabel Wagemann el coleutivu d'escritores "Microlocas". En 2012 publica xunto a elles l'antoloxía de microrrelatos *La aldea de F*, escrita a ocho manes y editada pola editorial Punto de Partida (UNAM, Méxicu). En 2016 publiquen la obra coleutiva *Pelos* na editorial Páginas de Espuma.

Díaz Riobello forma parte del coleutivu artísticu fundáu por Fernando Marías Amondo, llamáu 'Hijos de Mary Shelley*. Con él, participó nes sesiones d'homenaxe a la pionera feminista [[Mary Wollstonecraft]] y nel llibru tituláu *Wollstonecraft. Hijas del horizonte*, onde tamién figuren otres importantes escritores como [[Espido Freire]], [[Paloma Pedrero]], [[Nuria Varela]], [[Cristina Cerrada]], [[Cristina Fallarás]], [[María Zaragoza]], [[Raquel Lanseros]] y [[Vanessa Montfort]].

== Obra narrativa ==

=== Antoloxíes individuales ===
* *Susurros en el tejado*, Ed. Alhulia, 2010

=== Con el colectivo Microlocas ===
* *La Aldea de F*, Ed. Punto de Partida (Méxicu, 2012)
* *Pelos*, Ed. Páginas de Espuma (España, 2016)

=== Antoloxíes coleutives ===
* *Frankenstein resuturado*, Editorial Alrevés, 2018. 
* *Wollstonecraft. Hijas del horizonte*, Imagine Ediciones, 2015. 
* *Piedad y Deseo. Otros hijos de la misma noche*, Imagine Ediciones, 2014.
* *201*, Lima, Ediciones Altazor, 2013. 
* *De antología. La logia del microrrelato*, Ed. Talentura, 2013. 
* *Así se acaba el mundo*, Ed. SM, 2012. 
* *Tras el velo*, Ed. Torre de Marfil, 2011.
* *Antología del relato negro III*, Ed. Irreverentes, 2011.
* *Perversiones*, Ed. Traspiés, 2010.
* *Cortocircuitos. Antología de microrrelatos*, Ed. Efímeras, 2010
* *Relatos en cadena*, Ed. Alfaguara, 2009.
* *Pequeños placeres*, Ed. Booket, 2008.
* *Literatura comprimida*, Inst. Asturiano de Juventud, 2008.
* *Paura IV*, Portal Editions, 2008.
* *Los sueños de cada uno*, Biblioteca Municipal de Zamora, 2006.
* *Tiempo de relatos'', Ed. Booket, 2005.

## Premios y reconocencies
• Premiu internacional "Por favor, sea breve" de microrrelatos (2010)
• Premiu Nuevos Creadores de l'Academia de Bones Lletres de Granada (2010)
• Premiu Nuevos Talentos Booket, de narrativa curtia (2005)
• Premiu , de cuentu (2005)

## Referencies
Falito

**Rafael García Vázquez**  ye un ex-futbolista asturianu que se desempeñaba como defensa.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Faustino Fernández Álvarez

**Faustino Fernández Álvarez**  foi un periodista asturianu.

Foi direutor del diariu *[[La Voz de Asturias]]* en dos etapes, la primera ente 1983 y 1986 y la segunda ente 1989 y 2001. Ente 1988 y 1989 collaboró col diariu de tirada nacional *[[ABC (periódicu)|ABC]]* faciendo una entrevista selmanal a destacaes personalidaes de la vida española del momentu. Collaboró tamién con *[[El Independiente]]* mientres el periodu nel que s'espublizaba selmanalmente, y cola revista *[[Tiempo de Hoy]]*.

En radio, collaboró como comentarista n'Onda Cero y la Cadena COPE.

En televisión, presentó mientres dos años en Televisión Española la conxusta *Primer Plana*, que cuntaba cola participación habitual d'Emilio Romero, Santiago Carrillo, Carlos Luis Álvarez ''Cándido'' y otros analistes políticos nacionales.

## Gallardones
* En 1996 foi gallardoniáu col premiu Luca de Tena. 
* En 1999, col Asturies de Periodismu. 
* En 2003, recibió'l Premiu Nacional de Periodismu Gastronómicu Álvaro Cunqueiro, pol artículu *¿Viajero en Galicia?*

## Obres
* *Asturianos de hoy* (1972)
* *Agonía y muerte de [[Francisco Franco|Franco]]* (1975)
* *Carta abierta* (1977)
* *Crónica de Asturias* (1979)
* *Cien asturianos y Asturias* (1989)

## Referencies
Federico Torres Muro

**Federico Torres Muro**  ye un diplomáticu asturianu, dende setiembre de 2008, embaxador d'España n'Ecuador.

Llicenciáu en Xeografía y Historia, ingresó en 1985 na Carrera Diplomática. Tuvo destináu nes representaciones diplomátiques españoles en Libia, Arxentina, Reinu Xuníu y Marruecos, onde desempeñó'l puestu de Conseyeru Cultural y de Cooperación. Foi direutor del Gabinete del Secretariu d'Estáu d'Asuntos Esteriores y Pa Iberoamérica, y hasta setiembre de 2008 foi direutor del Gabinete del Secretariu Xeneral de la Presidencia del Gobiernu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Felipe González Abarca

**Felipe González Abarca**  foi un obispu español de la Ilesia católica.

## Biografía
Vistió l'hábitu de la Orde de la Mercé y doctoróse en Teoloxía y n'Hebréu y Griegu pola Universidá de la Sapienza de Roma, en 1806 foi nomáu comendador del conventu mercedario de Conxo.Nel cursu de 1807 foi nomáu profesor de l'acabante crear cátedra d'hebréu na Universidá de Santiago y en 1808 consiguió la cátedra de dicha especialidá, pero nun pudo tomar posesión hasta 1812, caltener nesti cargu hasta 1815.

Foi preconizáu en Roma como obispu de la diócesis d'Eivissa el 22 de xunetu y consagráu en Madrid el 27 d'ochobre de 1816;convirtiéndose asina nel quintu obispu de la diócesis d'Eivissa, mientres el so mandatu se consagró la Catedral d'Eivissa.En 1829 foi nomáu obispu de la diócesis de Santander, cargu qu'ostentó hasta la so muerte en 1842.

## Ver tamién
* Obispos de Santander

## Bibliografía
* 

* 

## Referencies
Federico Romero

**Federico Romero Sarachaga**  foi un dramaturgu asturianu, llibretista de zarzuela.

## Biografía
Asturianu de nacencia pero d'ascendencia manchega, vivió tamién en Zaragoza y Madrid. Recuperando la so ascendencia familiar foi nomáu fíu adoptivu de La Solana (Ciudá Real).

En 1932 tuvo ente los impulsores de la Sociedá Xeneral d'Autores d'España y foi miembru del Institutu d'Estudios Madrilanos.

## Obres
La so obra más famosa ye quiciabes *[[La rosa del azafrán]]*, xunto a Guillermo Fernández-Shaw Iturralde y con música del maestru Jacinto Guerrero, tamién manchegu. Con Guillermo escribió en collaboración los llibretos quiciabes más destacables de la so producción total de 65 obres, ente elles:
**[[El cantar del olvidu]]* (1916), para José Serrano Simeón;
**[[Doña Francisquita]]* (1923), para Amadeo Vives;
**[[El dictador]]* (1923), para Rafael Millán Picazo;
**[[El caserío]]* (1926), para Jesús Guridi;
**[[La meiga]]* (1928), pa Jesús Guridi;
**[[La rosa del azafrán]]* (1930), para Jacinto Guerrero;
**[[Luisa Fernanda]]* (1932), para Federico Moreno Torroba;
**[[La tabernera del puertu]]* (1936), para Pablo Sorozábal;
**[[La Cibeles]]* (1936), pa Jacinto Guerrero; y **[[La Lola dir
a los puertos (1951)|La Lola dir a los puertos]]* (1951), sobre un testu d'Antonio y Manuel Machado, para Ángel Barrios.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fermín López del Vallado

**Fermín López del Vallado y Branat**  foi un abogáu, políticu y escritor español. Tamién foi alcalde de la ciudá d'Uviéu a principios del sieglu XX.

## Biografía
Nació n'Uviéu en 1845. Yera fíu de Miguel López del Vallado y Arias de Velasco (1809-1888) y de Josefa Branat Riestra, y nietu de Bernard Branat, nacíu en 1778 en Dax, Landes, Aquitania (Francia).

En 1862 ingresó nel Institutu uvieín, llogrando'l 15 de xunu de 1868 el grau de bachiller.

Estudió Derechu, llogrando'l grau de llicenciáu'l 19 de xunu de 1871. Remataos los sos estudios, exerció l'oficiu d'Abogáu como númberu 56 del Colexu Oficial.

Na so faceta d'escritor, publicó diversos artículos pa la prensa católica rexonal, sobremanera nel Diariu de calter tradicionalista fundáu n'Uviéu en 1886 La Cruz de la Victoria.

Participó de manera activa na vida política asturiana, siendo siguidor del sestu conde xixonés de Revillaxixéu.

En 1906 foi nomáu alcalde de la ciudá d'Uviéu, por Real Decretu de 4 de febreru de 1906, calteniendo dichu cargu hasta'l 1 de xunetu de 1909, en que cesó por Real Decretu de 24 de xunu, siendo asocedíu por José Cienfuegos Xovellanos. Mientres el so mandatu acometió la terminación de la trayida d'agües a la ciudá y la reforma de les víes urbanu y rural, y celebráronse los centenarios del llevantamientu de 1808 contra Francia na Guerra d'Independencia, y de la Universidá d'Uviéu.

A lo llargo de la so vida heredó los Palacios familiares del Barzanado, S. XVI (Marcenao o Llatores en dellos escritos y documentos) y de Vallados, sitos n'Uviéu y Llastres respeutivamente.

Unu de los sos hermanos foi'l Padre Felix López del Vallado y Branat, Doctor en Derechu, Rexistrador de la Propiedá, y miembru de la Compañía de Xesús.

Casóse dos veces y tuvo trés fíos d'esos matrimonios: María Anunciación López del Vallado y Suarez (heredera del Palaciu de Vallados, que foi convertíu n'hotel), Miguel López del Vallado y Valdes-Busto (Abogáu) y Mª del Carmen López del Vallado y Valdés-Bustu, que foi la heredera del Palaciu del Barzanado, convertíu en residencia braniza de la familia Fernández y López del Vallado. Al finar Carmen tresmitió'l palaciu a los sos cinco fíos: José María y Pilar Fernández López del Vallado y Fermín, Javier y Pedro Fernández del Vallado López. 

Finó'l 1 de xunu de 1912.

En fecha 26 d'avientu de 1975 el Conceyu d'Uviéu alcordó da-y el nome de López del Vallado a una cai de dichu conceyu na so memoria.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Enciclopedia d'Uviéu "Fermín López del Vallado y Branat"
* Conseyería de Cultura del Principáu d'Asturies — J. Tolivar Faes, Nomes y coses de les cais d'Uviéu, edit. Conceyu d'Uviéu, 1985http://www.vivirasturias.com/asturias/oviedo/lopez-del-vallado-y-branat-fermin/es.
* Palaciu del Barzanado (Latores)http://www.vivirasturias.com/asturias/oviedo/palacio-de-marcenado-o-latores/es/semeyes
* Palaciu de Vallaos
* Calle López del Vallado (Uviéu)
Fernando Menéndez

**Fernando Menéndez**  ye un poeta español. Ente los sos trabayos destaca una amplia serie de llibros manuscritos ya ilustraos pol mesmu autor que fueron espuestos en delles ocasiones.
Llicenciáu con grau en Filosofía Pura pola Universidá de Salamanca foi profesor de filosofía, anguaño ta xubiláu.

## Trayeutoria Lliteraria

Les primeres publicaciones apaecen en revistes de lliteratura como **Estafeta Lliteraria**, **[[Cuadiernos Hispanoamericanos]]** y **Cuadiernos del Norte**, ente otres. 

## Esposiciones

* *Buelgues de lo Escrito* en Sala del Centru del Antiguu Institutu Xovellanos, Xixón (1995) - acompañada d'un llibru catálogu del mesmu títulu -
* *Esposición de Manuscritos* en Sala d'esposiciones de la Biblioteca Pública de Tinéu *
*Lluz de Llendes* na Sala del Centru municipal del Cotu, Xixón (1998) acompañada tamién d'un llibru catálogu *
*Oquedades y caligrafíes* na sala del CMI Xixón-Sur (2004)
* *Manuscritos* espuestos na Universidá de Valladolid (2005)
* *Arte de Facer Llibros* espuesta nel Muséu de la Pallabres” Vigo (2010)
* *Manuscritos* espuesta nel congresu européu de profesores d'español, escuela d'hostelería de Xixón (2012)

## Bibliografía

### Llibros de poesía

* Sinfonía Interior (1979)
* Azul marín (1984)
* Sentir-se (1985)
* Gotes de Silenciu (1986)
* Llatitú Interior (1988)
* Versos Vagos (1992)
* Ensin Fondu (1998)
* Contigo (1999)
* Solombres de lluna (2001)
* Aguatinta (2005)
* Na oquedad del to nome (2006)

### Llibros d'aforismos

* Biblioteca Interior (2003)
* Dunes (2004)
* Filos sueltos (2008)
* Tira Llinies (2010) 
* Chiscadures ( 2013)
* Artificios ( 2014)

### Publicaciones de poesía en tiraes llindaes ya ilustraes

* 39 Haikús (2000) con 125exemplares 
* Caligrafíes nel Horizonte ( 2002) 100 exemplares 
* Agua Marina ( 2005) 50 exemplares 

### Llibros coleutivos

* Avesigu Monte, nel Llibru del Monte, obra coleutiva colos pintores Testón, Kiker y Fernando Díaz (1984) 

### Manuscritos

351 manuscritos distintos espuestos en delles esposiciones.

## Reconocencies y premios

* Mención d'honor nel Premiu Internacional de Torino en resume d'Aforismu 2014
* Premiu d'Honor pola obra completa de la fundación Naji Naaman´s 2012
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

*''Catedramdelibes.com'' [fonte del documentu]
*''Portaldepoesia.com'' 
*premiu-internazionale-per-laforisma-torino-in-sintesi-2014/ ''Premiu Internacional de Torino en resume d'Aforismu''
*''Premios lliterarios Fundación Naji Naaman's''
*''Asociación Cultural L'Arribada''
Faustino Álvarez del Manzano

**Faustino Álvarez del Manzano y Álvarez Rivera**  foi un xurista y catedráticu universitariu asturianu, académicu de la Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques.

## Biografía
Llicenciáu en Derechu pola Universidá d'Uviéu en 1870, doctorar pola Universidá de Granada. N'avientu de 1872 foi nomáu auxiliar de cátedra de Derechu civil, mercantil y penal de la Universidá d'Uviéu y miembru del Colexu d'Abogaos uvieín. En mayu de 1882 algamó la plaza de catedráticu de Derechu mercantil de la Universidá de Granada. En 1885 foi nomáu catedráticu de Derechu mercantil *d'España y Principales Naciones d'Europa y América* d'Uviéu, ocupando la mesma cátedra al añu siguiente na Universidá Central de Madrid. Participó na Comisión Xeneral de Codificación, integró les primeres comisiones creaes pa la persecución del fraude tributariu nel pagu de los impuestos dobre los derechos reales, foi representante de la Universidá Central nel Congresu Xeográficu Hispanu-Portugués-Americanu (1892) y académicu de la Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques dende 1905.

Nes sos conferencies destacó poles sos notes de patriotismu, y defendió con entusiasmu les glories españoles» na llexislación mercantil.

En política militó nel Partíu Integrista y formó parte de la xunta rexonal integrista d'Asturies. Según el diariu *[[El Sieglu Futuru]]*, yera home que de pallabra y por escritu salía a la defensa de Felipe II y de los tiempos inquisitoriales, con tal gallardía y copia de razones que se fixo respetar polos mesmos docentes lliberales.

## Obres
Rellación d'obres publicaes:
* *Tratáu de Derechu Mercantil español mercáu col estranxeru* (II Tomos, 1915)
* *Códigos de comerciu españoles y estranxeros y lleis modificativas y complementaries de los mesmos comentaos, concordaos y anotaos o Estudios fundamentales de Derechu Mercantil Universal* (1909)
* *Programa de Derechu Mercantil d'España y de les Principales Naciones d'Europa y América* (1898).
* *Rellación ente la Ilesia y l'Estáu* (1894).
* *La Escuela* (1895).
* *Cursu de Derechu Mercantil Filosóficu, Históricu y Vixente* (1890).
* *La Hipoteca Marítima* (1889).
* *Lleón XIII y la cuestión social* (1903).

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Fernando Mon

**Fernando Mon**  ye un músicu asturianu conocíu pol so trabayu nel grupu de Heavy metal Warcry.

## Historia

Fernando naz el 12 d'avientu de 1976 n'Uviéu, España. Con 8 años empieza a demostrar la so predisposición pa la música al destacar nel colexu pol so interés pol tecláu y la flauta. Dos años más tarde empieza a estudiar solféu, ritmu, pianu y órganu. Yá con 12 años empieza a tocar la guitarra, preséu nel que se centraría dende esi momentu.

Darréu empieza a rellacionase col so vecín Alberto Rionda (Avalanch), y xuntos empiecen un rápidu ascensu nel movimientu musical del so conceyu Llanera, faciendo numberosos conciertos, y actuaciones al traviés de la escuela municipal de música a la cual pertenecen los dos, y onde xuntos, ameyoren y perfeccionen la so téunica y conocencies musicales, mientres esti tiempu, conocen a Victor García (Avalanch , Warcry) , grabando la so primer maqueta'l mesmu día que se conocen, dicha maqueta llegaría a les manes del grupu Avalanch, que nesos momentos buscaben músicos pa completar la banda, xuniéndose los trés al proyeutu. Fernando Mon ye'l primeru n'abandonar el proyeutu de Avalanch pa centrase nos sos estudios de guitarra, tres más de dos años formando parte de la banda, victor García seria'l siguiente en salir, y darréu veríense nuevamente les cares, compartiendo talentu y grandes momentos en Warcry.

Dende 2002 publica los siguientes discos con Warcry: Warcry, El Sellu de los Tiempos, Alea Jacta Est, ¿ú la lluz?, Direutu a la lluz y La Quinta Esencia.

Dempués forma parte de Sauze , xunto a los sos compañeros en Warcry, Alberto Ardines y Manuel Ramil, xuniéndose a dichu proyeutu, Toni Amboaje ex-Hard Spirit y Luis Melero. Al pie de Sauze grabó yá dos trabayos "Nada tien sentíu" y "El meyor momentu", nos que s'encarga de toles guitarres y el baxu.

Fernando Mon, collaboró no que va ser el primer discu de Ramil, carismáticu cantante salíu de l'academia Operación Triunfo 2011, que va ver lluz en curtia, coles de profesor na Academia Arrame Rock School d'Uviéu so la direición del guitarrista asturianu Alberto Rionda.

## Discografía
### [[Warcry]]

* *[[El Sellu de los Tiempos]]* (2002)
* *[[Alea Jacta Est]]* (2004)
* *[[¿ú la lluz? (Warcry)|¿ú la lluz?]]* (2005)
* *[[Direutu a la lluz]]* (2006)
* *[[La Quinta Esencia]]* (2006)

### [[Sauze]]
* *[[Nada tien sentíu]]* (2008)
* *[[El meyor momentu]]* (2009)

### Collaboraciones
* *[[Warcry (álbum)|Warcry]]* (2002)

## Referencies

## Enllaces esternos
Florencio Muñiz Uribe

**Florencio Muñiz Uribe**  foi un arquiteutu asturianu que desempeñó'l cargu d'arquiteutu municipal d'Uviéu mientres 35 años, dende mediaos de les década de los cincuenta a la de los noventa del sieglu XX.

Ente les sos obres mientres desempeñaba esti cargu, cabo destacar siquier ente otres, el proyeutu de pavimentación del Paséu de los Álamos d'Uviéu, y el Palaciu de los Deportes d'Uviéu.

## Pavimentu del Paséu de los Álamos
En mayu de 1965 llevar a cabu'l proyeutu de pavimentación del Paséu de los Álamos n'Uviéu. La reforma del paséu, na cual participaben tamién l'artista Antonio Suárez (Xixón, 1923), y el mármol de refugaya ("caciplos") que foi cedíu pol empresariu Belarmino Cabal, basar nun diseñu consistente en setenta y dos zones rectangulares blanques, realizaes con llosetes. Esti primer proyeutu quedó desiertu, polo que se dar# en redactar un nuevu plan nel que se sustitúin les llosetes por pavimentu portugués. Una vegada axudicaes les obres, empezáronse los trabayos el 24 de payares de 1965. Yá entráu n'añu 1966, el Conceyu decide ameyorar la superficie blanca de mármol, encamentando, por aciu del arquiteutu municipal, al pintor asturianu, fináu en 2013, Antonio Suárez, una decoración del pavimentu L'artista realizó los bocetos sobre papel d'estraza los cualos teníen d'utilizase como modelu pa decorar los setenta y dos rectángulos diseñaos por Muñiz Uribe.

## Palaciu de los Deportes d'Uviéu
El proyeutu del Palaciu de los Deportes d'Uviéu tuvo como responsable del proyeutu inicial al inxenieru de caminos Ildefonso Sánchez del Río, quien trabayó ente 1924 y 1941 como arquiteutu del Conceyu d'Uviéu, tiempu mientres el cual dotó a la capital d'edificios singulares bien adelantraos pa la so dómina con un gran valor estéticu como l'Estadiu de Buenavista (dempués denomináu “Carlos Tartière”, 1930-32), el depósitu d'agües d'El Picayón nel barriu d'El Cristu de les Cadenes (1931) y la estructura de la popularmente conocida como “Plaza del Paragües” (1925); ente otros munchos.

Nesti proyeutu collaboraron con Sánchez del Río los arquiteutos Fernando Cavanilles, Joaquín Suárez y Florencio Muñiz-Uribe. Foi Florencio Muñiz Uribe quien realizó darréu la reforma del Carlos Tartière en 1982 con vistes al Mundial de fútbol. L'anteproyectu del Palaciu de los Deportes, data de 1961 empezándose en 1962 les obres pa la so construcción, pero por diverses causes, ente les que nun se puede perder de vista les económiques, el proyeutu nun se terminó hasta una década dempués, inaugurándose'l 10 de setiembre de 1975. La so estructura ye asemeyada a los yá sumíos Palacios de deportesde Madrid y Barcelona, anque a menor escala.

## Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Florentino Álvarez-Mesa

**Florentino Álvarez Mesa y Arroyo**  foi un escritor, periodista y políticu lliberal asturianu. Foi l'alcalde d'Avilés dende 1891 hasta 1907, cuando se retiró na so finca de *"El Caliero"*, en Pravia.

## Biografía
Los sos primeros escritos apaecen nel 1886 nel periódicu *El Eco de Avilés*. Nel 1889 funda'l selmanal *La Luz de Avilés* que se publicar hasta'l 1890, nel que roblaba los sos escritos políticos d'enclín lliberal col seudónimo de "Fray Zurriago de Rondiella". Dempués funda *El Diario de Avilés* del que foi direutor hasta cuando'l periódicu sumió en 1914. Nel entetiempu collabora tamién colos periódicos llocales *La Semana* y *El Veto* roblándose col seudónimu de *Blas*. Fechaes dempués de 1907 son les sos *Crónicas avilesinas* que fueron publicaes na revista *Asturias*, de L'Habana.

Foi Alcalde d'Avilés yá en 1891 y hasta 1907 ensin cuasi interrupciones, siendo partidariu del diputáu Julián García San Miguel y siguiendo la so derrota política al prevalecer n'Avilés el partíu de José María Pedregal precedida de la fundación del periódicu *La Voz*.

## Familia
Casó con Carmen Menéndez-Valdes Muñiz. Del matrimoniu nacieron: Virgilio fináu en redol al 1908 por motivos políticos, Horacio, tamién l'escritor y abogáu lliberal secretariu municipal escoyíu'l 1 de mayu de 1908, fináu de primeres de la Guerra Civil. Ye significativu que Florentino-yos dio a los sos fíos los nomes de dos escritores clásicos: Horacio y Virxiliu. La so fía, Acacia (1874-1948), foi nuera de Teodoro Sainz Rueda (1835-1897) caderalgu y diputáu a les Cortes na Primer República Española, habiendo casáu col so fíu Teodoro Sainz Romillo (1865/66-1924) en 1895.

Florentino Álvarez Mesa morrió a los ochenta años el 14 ochobre del 1926.

## Bibliografía
* LLiteratu Revista cultural Autores Asturianos Álvarez Mesa, Florentino
* Juan Carlos de la Madrid 

## Ver tamién
* Teodoro Sainz Rueda
* Horacio Álvarez Mesa

## Referencies

## Enllaces esternos
Florín

El **florín** (*fiorino d'oru* n'italianu) foi una moneda medieval emitida en Florencia dende 1252 que se convirtió na moneda d'oru de referencia n'Europa nos sieglos XIII, XIV y XV.

A mediaos del sieglu XIII la República de Florencia yera una potencia mercantil y económico nel Mediterraneu. Pa consolidar el so poder comercial empezó a acuñar una moneda d'altu valor que pudiera sustituyir a les pieces d'oru que fueren la referencia internacional hasta'l sieglu XII: el sueldu bizantín y el dinar islámicu.

El florín de Florencia foi una moneda d'oru que la so tipoloxía foi bien homoxénea, inclusive nes imitaciones posteriores que d'ella fixeron ( por cuenta del so ésitu) en toa Europa, notablemente na Corona d'Aragón, onde Pedro IV el Ceremoniosu empezó a acuñar el florín aragonés. Esta foi, nel anverso, la flor de lliriu, emblema parlante de Florencia, cola lleenda FLORENTIA y nel aviesu, el patrón d'esta república italiana, San Xuan Bautista, n'actitú de bendicir con nimbu y un blagu sofitáu nel so costazu esquierdo y superao con cruz, cola inscripción S.(anctus) IOHANNES B.(aptista).

El prestíu del florín florentín deber en gran midida a la constancia del so pesu y la pureza de la so llei. Trátase d'una moneda bien valorada pol so pesu de 3,5 gramos d'oru de cuasi 24 quilates, la más alta llei de les monedes d'esta dómina.

El so valor yera de venti sueldo (*solidus*), pero la calidá insuperable fizo que solo venti años tres la so primer emisión yá valiera trenta sueldos. Tanta foi la so estimación que'l florín llueu s'alzó como moneda de cuenta en toa Europa. Hasta finales del sieglu XIII foi ganando en valor y prestíu, qu'empezó a aparrar cola crisis monetaria del sieglu XV y l'apaición d'imitaciones de menor calidá nel restu d'Europa.

Nel sieglu XIV yera la moneda modelu n'Occidente, y empiecen los acuñamientos de florinos que caltienen la so tipoloxía ya iconografía n'Alemaña, Inglaterra, Francia, los Países Baxos, Portugal, Suecia, Polonia, Rusia y Aragón, onde se denominó Florín d'Aragón. Sacante en Francia (onde la imaxe del Bautista foi sustituyida pol blasón de la Casa d'Anjou y Xerusalén), toles imitaciones utilizaron la mesma tipoloxía, solo sustituyendo la lleenda de Florencia pola del reinu onde s'emitíen. Llueu s'amenorgó la llei d'estos florinos, sobremanera el d'Aragón, a 18 quilates, y produciéronse amenorgues nel pesu con al respective de los florinos orixinales, lo qu'acabó produciendo un desprestixu del florín que, nel sieglu XV, foi sustituyíu como moneda d'oru de referencia pol Ducáu de Venecia. 

## Bibliografía
* RUEDA SABATER, Mercedes, «El florín: un "dólar" bajomedieval» , , , Madrid, Universidá Complutense. ISSN electrónicu: 1988-2971.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Money museum: ''Fiorino d'Oru''. Consultáu'l 28 de mayu de 2012.
Francisco Barbado Viejo

**Francisco Barbado Viejo O.P.**  foi un eclesiásticu español. Miembru de la orde dominica, foi obispu de Coria y dempués de Salamanca.

## Biografía
Ingresó nel noviciáu que la Orde de los dominicos tien n'Almagro el 12 de payares de 1905, profesando'l 18 de payares del añu siguiente. Estudió Humanidaes y Filosofía nel Colexu de los Padres Dominicos tienen nel noviciáu de Almagro. Y Teoloxía y Sagrada Escritura nel Colexu Internacional de Roma Angélicum, nel que se doctoró en Sagrada Teoloxía'l 5 de xunu de 1914. Llicencióse en Sagrada Escritura pola Comisión Pontificia de "Re Bíblica" en Roma, el 8 de xunu de 1917. Recibió les sagraes órdenes el 25 de xunetu de 1913. Consagrar a los estudios de Teoloxía y en Sagrada Escritura, de la qu'hai trató preferentemente en conferencies, según nes sos pastorales y demás documentos.

### Episcopáu
El primeru de mayu de 1935 foi preconizáu obispu de Coria. Consagráu obispu, al mes siguiente'l 29 de xunu, pol beatu Narciso de Esténaga Echevarría, entós daquella obispu titular de Dora y como co-consagrantes Albino González Menéndez-Reigada tamién dominicu como don Francisco y Luciano Pérez Plateru.

Tomó posesión de la diócesis el 7 de xunetu de 1935 y fixo la so entrada'l día 25 de xunetu del mesmu añu. Yá obispu na diócesis de Coria, l'Aición Católica foi una de les sos esmoliciones en tou tiempu, y a él debe la organización de les distintes cañes, primero en Cáceres y dempués nos pueblos. El so llabor al mandu de esta organización remató en distintes campañes entamaes con toa rellumanza y solemnidá. Una de les esmoliciones que con más solicitú atendió'l doctor Barbado Viejo foi'l seminariu, que dende l'añu 1935 hasta 1942 foi totalmente tresformáu.

El 30 d'avientu de 1942 foi nomáu obispu de Salamanca, tomando posesión el 10 d'abril del añu siguiente. Pol so espresu deseyo,foi soterráu na Catedral Vieya de Salamanca, frente l'altar de La nuesa Señora de la Vega, patrona de la ciudá.

### Nomamientos y homenaxes
Gran canciller de la Universidá Pontificia de Salamanca y presidente de la Comisión encargada de auspiciar la publicación de la Biblioteca d'Autores Cristianos.

El 29 de xunu de 1960 con motivu del venticinco aniversariu del so episcopáu rindióse-y un homenaxe nel que se-y concedió:
* Títulu de Fíu Predilectu de la Ciudá.
* Medaya d'Oru de la Provincia.
* Gran cruz de la Orde d'Isabel la Católica

## notes

## Obres
* *Lleiciones pa Círculos d'Estudios d'Aición Católica de la diócesis de Ciudá Real*

## Enllaces esternos
* Catholic Hierarchy
Francisco García Nava

**Francisco García Nava** , foi un arquiteutu asturianu.

## Biografía

Nacíu en 1868 na llocalidá asturiana de Somió, güei día parte de Xixón, en realizando los sos estudios d'arquiteutura en Madrid y realizar diverses obres en Xixón treslladóse definitivamente a la capital, onde dedicó los sos desarrollos profesionales na denominada necrópolis del Este, siendo una de les poques espresiones modernistes de Madrid. Esta cuasi esclusivu llabor conduciólu a sobrollevar el títulu de "arquiteutu de campusantos".

Realizó diverses obres arquiteutóniques en Madrid como arquiteutu municipal con un claru estilu neomudéxar, ente les que cabo destacar la ilesia de la Bona Felicidad (1914-1917) allugada nel centru de Madrid col patronalgu de los marqueses de Hinojares. Destaca igualmente'l campusantu de l'Almudena (la necrópolis del Este) presentáu'l 25 de setiembre de 1905 y rematáu en 1925. Realizó proyeutos como'l Panteón d'Homes Pernomaos, la Capiya de l'Almudena o, en 1912, un conxuntu de viviendes na cai Alfonso XII. García Nava foi un defensor de l'arquiteutura modernista y precursor de la mesma en Madrid. Finó'l 29 d'avientu 1937.

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco Javier Cienfuegos Xovellanos

**Francisco Javier Cienfuegos Xovellanos**  foi un sacerdote, obispu y cardenal asturianu.

## Biografía
Yera sobrín del políticu Gaspar Melchor de Xovellanos y del arzobispu de Sevilla Alonso Marcos de Llanes Argüelles. Realizó los sos estudios eclesiásticos en Sevilla, ordenóse como sacerdote en 1789 y algamó el grau de doctor en Teoloxía en 1794. El 21 de febreru de 1819 foi nomáu Obispu de Cádiz, mientres el so periodu nesta ciudá amosóse firme partidariu del absolutismu, apexó en tou momentu cualquier intentu de reforma lliberal y publicó una pastoral na qu'atacó duramente'l llevantamientu de Riego a favor de la constitución de 1812.

El 26 d'ochobre de 1824 foi nomáu Arzobispu de Sevilla y el 13 de marzu de 1826 recibió'l nomamientu de Cardenal col títulu de Santa María del Popolo pol Papa Lleón XII. Nel añu 1836, por cuenta del so sofitu al carlismu foi desterráu a Alicante, onde finó'l 21 de xunu de 1847, ensin que llegara a reincorporase a la so sede episcopal a pesar de que se llevantó'l castigu del destierru en xineru de 1844. 
Los sos restos mortales fueron treslladaos a Sevilla en 1867 y atópense soterraos nun mausoléu neogóticu asitiáu na Capiya de la Concepción Grande de la Catedral de Sevilla.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Francisco Menéndez Camina

**Francisco Menéndez Camina**  foi un alarife y arquiteutu español del sieglu . La so obra foi siguida pol so fíu, del mesmu nome, nel siguiente sieglu. Desenvolvieron un estilu barrocu de tintes rexonalistes en delles de les sos obres, y ente elles destaca la construcción de la capiya de Santolaya pa la catedral d'Uviéu, en 1690, costeada pol obispu Simón García Pedrejón, p'allugar les reliquies de la patrona de la ciudá, y como panteón funerariu del obispu.

## Obres notables

*Capiya de Santolaya (Catedral de San Salvador) (Uviéu)
*Palaciu de Llanu Ponte (Avilés)
*Pórticu de la Ilesia de San Nicolás de Bari (Avilés)
*Palaciu de Revillaxixéu (Xixón)
*Ilesia parroquial de Llatores
*Ilesia parroquial de Samartín de L'Aspra
*Ilesia parroquial de Samartín (Proaza)
*Conxuntu Monásticu de Corniana
*Colexata de San Xuan Bautista (Xixón)
*Fachada sur del palaciu de Camposagrado (Avilés)
*Monesteriu de La Mercé (destruyíu, Avilés)

## Referencies
Francisco Tuero

**Francisco Tuero Bertrand**  foi xuez y tratadista eminente asturianu.

## Biografía
Estudia derechu na Universidá d'Uviéu. En 1945 convertir en xuez y empieza a trabayar en distintos xulgaos de primera instancia. En 1963 ye nomáu maxistráu de l'Audiencia Territorial d'Uviéu, cargu qu'ocupa hasta 1981 en que se convierte en maxistráu del Tribunal Supremu y presidente de la Xunta Eleutoral Central. En 1989 tres la so xubilación torna a la so Asturies natal.

En 1990 nómase-y presidente del RIDEA del qu'a era direutor, cargu qu'ocupó hasta l'añu 1996.

Foi nietu de Tomás Tuero, escritor y periodista asturianu que foi amigu de Clarín y Armando Palacio Valdés.

## Distinciones
Ente los distintos cargos qu'ocupó cabo destacar los de presidente de l'Academia de Xurisprudencia (1977-1981), fundador de la Revista Xurídica d'Asturies y direutor del Real Institutu d'Estudios Asturianos. Foi amás miembru del Centru d'Estudios del Sieglu XVIII, Foi sociu fundador de Bibliófilos Asturianos

Premiu Asturies (1998).
Cruz d'Honor de la Orde de San Raimundo de Peñafort.

## Obra
* Un pleitu sobre'l derechu d'asilu nel Uviéu del sieglu XVIII, 1973.
* Instituciones tradicionales n'Asturies, 1976.
* Ordenances Xenerales del Principáu d'Asturies, 1977.
* La Xunta Xeneral del Principáu, 1978.
* La creación de la Real Audiencia na Asturies del so tiempu, 1979.
* Riego. Procesu a un lliberal, 1995.
* Diccionariu de derechu consuetudinario ya instituciones y usos tradicionales d'Asturies, 1997.
* Carlos II y el procesu de los conxuros, 1998. 
## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco Javier Fernández González

**Francisco Javier Fernández González**  ye un políticu asturianu que foi'l conseyeru de Mediu Ambiente, Ordenación del Territoriu y Urbanismu del Gobiernu de Cantabria dende xunu de 2011 hasta xunu de 2015.

## Biografía
Llicenciáu en Derechu pola Universidá d'Uviéu y Doctor en Derechu pola mesma universidá, dambes con premiu estraordinariu, según profesor titular de la Escuela Universitaria de Derechu Alministrativu dende 1990 y profesor titular d'esta universidá en Derechu Alministrativu dende 1994. Coles mesmes, ye profesor acomuñáu nel área de conocencia de Derechu Mercantil de la Universidá de Cantabria dende 2006. 

Tamién foi direutor xeneral del Serviciu Xurídicu del Gobiernu de Cantabria dende 1999 a 2003, asesor de l'Alcaldía del Conceyu de Santander de 2003 a 2004 y Direutor Xurídicu Municipal del Conceyu de Santander de 2004 a 2011, amás d'abogáu de la Sociedá de Vivienda y Suelu de Santander de 2005 a 2011. En 2011 foi nomáu Conseyeru de Mediu Ambiente, Ordenación del Territoriu y Urbanismu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco Javier Espejo

**Francisco Javier Espejo Ropero**  ye un ex-futbolista asturianu que xugaba como defensa.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco de Paula Caveda y Solares

**Francisco de Paula Caveda y Solares**  foi un abogáu, xuez ya historiador asturianu.

## Biografía
Francisco de Paula Caveda y Solares nació en Villaviciosa, fíu de José Caveda y Mones y Antonia del Portal Solares. La so hermana yera Rita Caveda y Solares.

Estudia derechu na Universidá d'Uviéu.

Treslladar a Madrid, y más sero torna a Villaviciosa, onde exerz de xuez, y darréu exerz de representante na Xunta Xeneral del Principáu.

Ye padre del escritor José Caveda y Nava.

Fina nel so Villaviciosa natal en 1811.

## Carrera
Exerció principalmente d'investigador de la historia y les lletres, fechu que-y fixo conocer y pertenecer al grupu d'ilustraos asturianos encabezaos por Xovellanos. 

Al pie d'esti postreru participa nel proyeutu de crear l'Academia de les Bones Lletres, un organismu que velaría pol estudiu y la unidá de la llingua asturiana. Concretamente participó na ellaboración d'un diccionariu unitariu del asturianu qu'entá güei día sigue inéditu.

En 1805 ye nomáu miembru de l'Academia de la Historia.

## Bibliografía
; Poesía
* *Himnu patrióticu en loor de Fernando VII* (1808)
* *Égloga y un Cantar en versu llibre a Xovellanos*

; Historia
* *Descripción xeográfica y histórica del conceyu de Villaviciosa*.
* *Inscripciones de llábanes antigües de Castiellu, Amandi, Fuentes, Valdebárcena, Deva y otres parroquies del conceyu de Villaviciosa*.
* *Llendes y situación de los ástures tresmontanos*.
* *Conceyu y Cortes de Lleón en 1020*.
* *Tables cronolóxiques pa la historia universal*.
* *Diccionariu históricu de los poetes españoles*.

; Sobre'l asturianu
* *Apuntes y materiales pa la formación d'un diccionariu bable*.
* *Frases, etimoloxíes, llocuciones, modismos, adaxos y cantares del dialeutu asturianu*.
* *Traducción de Jonatás, de Bettinelli*.
* *Diccionariu asturianu (inéditu)*.

; Derechu
* * Estudios de Derechu Romanu*.
* * Reflexones sobre una Constitución xeneral pal Reinu *
* * Memoria sobre la conveniencia d'entamar un Gobiernu central*
* * Lleis del petimetrismu*
* * Cursu d'Humanidaes*

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco Álvarez Martínez

**Francisco Álvarez Martínez**  foi un cardenal asturianu que foi Primáu d'España ente 1995 y 2002.

## Biografía

### Primeros años
Foi ordenáu sacerdote n'Uviéu, el 11 de xunu de 1950. Fixo los sos estudios nel seminariu diocesanu d'Uviéu y los de doctoráu en derechu canónicu nes universidaes pontificies de Salamanca y Comillas.

### Obispu
Preconizáu obispu de Tarazona el 14 d'abril de 1973, tomó posesión y recibió la ordenación episcopal na catedral de Tarazona de manes de Luigi Dadaglio, nunciu apostólicu de la Ilesia católica n'España, el 3 de xunu de 1973.

El 7 de xunetu de 1975 foi nomáu alministrador apostólicu de la diócesis de Calahorra y La Calzada-Logroño, tomando posesión el 13 del mesmu mes. El 20 d'avientu de 1975 foi preconizáu obispu de la mesma diócesis, de la que tomó posesión el 16 de xineru de 1977.

El 12 de mayu de 1989 foi treslladáu a la diócesis d'Orihuela-Alicante, de la que tomó posesión el 17 de xunu del mesmu añu.

Designáu pa ocupar la sede primada de Toledo'l 23 de xunu de 1995, toma posesión de la so nueva archidiócesis el 24 de setiembre del mesmu añu. El 26 de xunu de 1996 foi nomáu alministrador apostólicu de Cuenca hasta'l 15 de setiembre.

### Cardenal
Ye creáu y publicáu cardenal de la Santa Ilesia Romana, del títulu de Santa María "Reina de la Paz" en Monte Verde, por Xuan Pablo II, nel consistoriu del 21 de febreru de 2001.

Miembru del Conseyu Pontificiu pa los Llaicos y del Conseyu Pontificiu pa la Promoción de la Unidá de los Cristianos. Pertenez al Conseyu de Presidencia y a la Comisión Permanente de la Conferencia Episcopal Española.

El Papa aceptó'l so arrenunciu por edá'l 24 d'ochobre de 2002.

Na so condición de cardenal participó nel cónclave qu'escoyó a Benitu XVI.

## Referencies

## Enllaces esternos

* catholic-hierarchy