Cruzada noruega

La **cruzada noruega** foi una cruzada que tomó dende 1107 hasta 1110. Coincide col final de la Primer Cruzada, y foi liderada pol rei noruegu Sigurd I, quien foi'l primer rei européu en participar nuna cruzada en Tierra Santa, y toles batalles de la mesma fueron victorioses. La cruzada noruega paez dase de forma bien similar a les incursiones viquingues primitives, anque los oxetivos de los noruegos fueron distintos.

## El viaxe a [[Xerusalén]]

### De Noruega a Inglaterra (1107-1108)
Sigurd y los sos homes salieron de Noruega na seronda de 1107 con sesenta naves, y alredor de 5.000 homes. Esa seronda llegaron a Inglaterra, onde reinaba Enrique I. Sigurd y los sos homes quedáronse ellí a pasar l'iviernu, na primavera de 1108 siguieron escontra l'oeste.

### Na península ibérica (1108-1109)
Dempués de dellos meses llegaron a la ciudá de Santiago de Compostela nel actual territoriu español de Galicia (*Galizuland*) onde un señor local dexó-yos que pasaren l'iviernu. Sicasí, cuando llegó l'iviernu hubo escasez d'alimentos, polo que'l señor negar a vende-yos alimentos y productos a los noruegos. Sigurd entós axuntó al so exércitu, atacó'l castiellu del señor y escalar.

Mientres el viaxe, los noruegos atopar con una gran flota de galeres viquingues que taben buscando barcos pa robar. Sigurd punxo aldu direutu a los pirates y asaltaron los sos barcos. Dempués d'un curtiu periodu de llucha toes los pirates fueren asesinaos, y Sigurd adquirió ocho barcos.

Dempués d'esto, llegaron a un castiellu musulmán nel Al-Andalus na actual ciudá portuguesa de Sintra. Ellí, tomaron el castiellu, y mataron a tolos homes, yá que se negaren a ser bautizaos. Depués navegaron hasta Lisboa, una ciudá "metá cristiana metá infiel", que se dicía atopar na frontera ente la zona cristianes y musulmana d'Iberia. Ellí ganaron la so tercer batalla, y fíxose con grandes ayalgues.

La so cuarta batalla foi ganada na ciudá de Alkasse (posiblemente una referencia a *[[Alcácer do Sal|Al Qasr]]*).

### Nel archipiélagu balear (1109)
Dempués d'otra batalla victoriosa contra los pirates cuando saleaba pol estrechu de Xibraltar (*Norfasund*) embarcar escontra'l Mediterraneu, y llegaron a les islles Baleares. Los cristianos consideraben a les Baleares naquella dómina un abellugu de pirates y esclavos. Les redaes de los noruegos tamién son el primer rexistru de los ataques cristianos nos enclaves musulmanes de les islles Baleares (anque ataques más pequeños produxérense antes).

El primer llugar al que llegaron foi Formentera, onde s'atoparon con un gran númberu de *Blåmenn* y *Serkir* (sarracenos). El cursu de la llucha ye'l más detalláu de tola cruzada gracies a fontes escrites y, posiblemente, podría ser l'acontecimientu históricu más notable na hestoria de la pequeña isla. Dempués d'esta batalla, los noruegos supuestamente adquirieron les mayores ayalgues. De siguío, atacaron Eivissa y Menorca y, en dambos llugares acabaron victoriosos. Los noruegos paecen evitar atacar a la mayor de les islles Baleares, Mallorca, bien probablemente porque nesi momentu yera'l centru d'un prósperu y bien fortificáu reinu de taifas independiente. Del so ésitu inspiró la conquista de les Baleares en 1113-1115.

### En Sicilia (1109-1110)
Na primavera de 1109, llegaron a Sicilia (*Sikileyjar*), onde fueron recibíos pol conde Roger II que gobernaba ellí y que namái cuntaba 13 años d'edá nel momentu.

### En Palestina (1110)
Nel branu de 1110 finalmente llegaron al puertu d'Acre (*Akrsborg*) (o seique en *Jaffa*), y dirixéronse a Xerusalén (*Jorsala*), onde s'axuntaron col gobernante cruzáu Balduino I. Diéron-yos una templada bienvenida y Balduino montó xunto con Sigurd al ríu Xordán, y asina tornaron a Xerusalén.

### Sitiu de Sidón (1110)

Más tarde tornó Sigurd a los sos barcos nel Acre, y cuando'l rei Balduino I, llevantar contra los "paganos" (esto ye, musulmanes) na ciudá de Sidón (*Sætt*) en Siria (*Sýrland*) Sigurd y los sos homes acompañáron-y nel sitiu. La ciudá foi tomada y darréu establecióse'l Señoríu de Sidón.

## Viaxe de regresu a Noruega
El rei y los sos homes viaxaron pel interior del continente européu hasta llegar a la mariña sur de Noruega al traviés de la Península de Xutlandia. El viaxe de regresu empezó nel añu 1110 y recién nel 1113 aportaron a Noruega.

## Referencies