Veniliornis mixtus

.

El **carpinteru bataraz chicu** (Arxentina) o **carpinteru bataraz** (Paraguái, Uruguái) (***Veniliornis mixtus***), tamién denomináu **carpinterito bataraz**, **carpinteru remexáu** (Uruguái), **picu bataraz mozu** o **pica-pau-chorão** (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave piciforme perteneciente al xéneru *[[Veniliornis]]* qu'integra la familia Picidae. Habita en arbustales, montes, y selves en galería, dende Bolivia y el centru de Brasil hasta'l norte de la Patagonia arxentina. 

## Descripción
 
El so llargor total ye de 15&nbsp;cm. Dambos sexos son asemeyaos, anque'l machu tien la nuca colorada ente que na fema ye negra. El so color xeneral ye negru marcáu de blancu nel envés, mientres ventralmente ye blancu marcáu d'escuru. Cara blanca, parche auricular y faxa malar, negros.
 
## Distribución y hábitat

Distribuyir dende l'este de Bolivia, centru del Brasil, y l'oeste de Paraguái, hasta Uruguái y el norte de la Patagonia arxentina.
Na Arxentina distribuyir nes provincies de: Buenos Aires, Ciudá Autónoma de Buenos Aires, Catamarca, Chaco, Chubut, Córdoba, Corrientes, Entre Ríos, Formosa, Jujuy, La Pampa, La Rioxa, Mendoza, Neuquén, Río Negro, Salta, San Juan, San Luis, Santa Fe, Santiago del Estero, y Tucumán. 
Los sos hábitats naturales son arbustales grebos, montes de dellos tipos tanto húmedos como xerófilos—, y selves en galería.

## Comportamientu

Ye una ave que vive mayormente solitaria o en pareya, diurna, arborícola, d'estratos medios a altos de les selves y montes. Mientres caltién la so cola sofitada na corteza, percuerre'l tueru en busca d'inseutos. Marca'l so territoriu con llamaos agudos y golpeteos en tueros buecos. El so vuelu ye onduláu y lentu.
Ye parcialmente migratoria en dellos llugares.

### Alimentación
Aliméntase de granes, amás d'inseutos y los sos bárabos xilófagues, formigues y termites, los sos güevos y pupes.

### Reproducción
La pareya escava'l so nial en tueros secos d'árboles o palmeres muertes ente 3 y 6 m del suelu, onde guaren hasta 4 güevos.

## Sistemática
### Descripción orixinal
Foi descrita orixinalmente pol naturalista neerlandés Pieter Boddaert nel añu 1783 sol nome de *Picus mixtus* con llocalidá típica: «Buenos Aires, Arxentina».

### Taxonomía

Acordies cola propuesta aprobada N° 262 al *[[American Ornithologists' Union|South American Classification Committee]]* (SACC) con base n'estudios de filoxenia d'ADN mitocondrial del xéneru *[[Veniliornis]]* y xéneros parientes conducíos por Moore *et al*. (2006), les especies enantes denominaes *Picoides mixtus* y *Picoides lignarius* fueron tresferíes a *Veniliornis*; y l'anterior *Veniliornis fumigatus* a *[[Picoides]]*, sol nome *[[Picoides fumigatus]]*.
Forma una superespecie con *[[Veniliornis lignarius]]*; paecen ser xenéticamente próximos, polo que podríen pertenecer a una única especie, pero dalguna posible superposición nes sos árees de reproducción entá nun ta bien documentada. Xenéticamente dambes guarden mayor distancia con otros conxéneres americanos.

### Subespecies

Esta especie ta estremada en dellos taxones subespecíficos. Les subespecies intergradan nes sos árees de contautu, polo qu'a *Veniliornis mixtus malleator* y a *Veniliornis mixtus berlepschi* podría ser más apropiáu arrexuntales con *Veniliornis mixtus mixtus*. 

Les diferencies subespecíficas nesta especie son contraries a lo esperable según la regla Gloger. *V. m. malleator* y *V. m. berlepschi*, que habiten n'ambientes grebos, tienen patrones más escuros y más prominente rayáu ventral, ente que les otres dos subespecies, que son taxones de montes más húmedos y selves en galería, son polo xeneral más pálides.

Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 4&nbsp;subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
* *Veniliornis mixtus cancellatus* (Wagler, 1829) - Dende l'estremu este de Bolivia (montes Huanchaca) hasta l'este de Brasil (oeste de Piauí, escontra'l sur hasta'l sur de Mato Grosso , oeste de Minas Gerais y Rio Grande do Sul). Amás en Paraguái, y Uruguái.
* *Veniliornis mixtus malleator* (Wetmore, 1922) - El Chaco del sureste de Bolivia, l'oeste de Paraguái y el norte de l'Arxentina, en Formosa, Chaco, Santa Fe, Santiago del Estero, Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca, La Rioxa, y Córdoba. 
* *Veniliornis mixtus berlepschi* (Hellmayr, 1915) - El centru y oeste de l'Arxentina, dende San Juan, Mendoza, San Luis, y Córdoba, escontra'l sur hasta La Pampa, Neuquén, Río Negro, Chubut, y el suroeste de Buenos Aires.
* *Veniliornis mixtus mixtus* (Boddaert, 1783) - Corrientes, Entre Ríos, y nordeste de Buenos Aires, y la Ciudá Autónoma de Buenos Aires.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''''''' en Wikiaves.
* Soníos y mapa de distribución de '''' en xeno-canto.