Xeografía de Bielorrusia

**[[Bielorrusia]]** (nome llocal, *Respublika Byelarus' *) ye un estáu d'Europa del Este, con un relieve xeneralmente baxu, ensin fronteres naturales. El so territoriu asemeyar al del Reinu Xuníu, o al del estáu de Kansas. Llenda con Rusia al este y nordés, Letonia al norte, Lituania al noroeste, Polonia al oeste y con Ucraína al sur.

## Xeografía física

### Ríos y llagos
La parte norte de Bielorrusia tien un paisaxe pintoresco. Nos sos montes hai dellos llagos y regueros formaos pola fusión glacial. Nel sur, alredor d'un terciu pertenez a la cuenca del ríu Pripyat. Los 3.000 regueros y 4.000 llagos en Bielorrusia son protagonistes nel paisaxe, y úsense para navegar y xenerar enerxía.

#### Ríos
Bielorrusia tien 20.000 cursos fluviales, con un llargor total de 91.000 km. El ríu más llargu ye'l Dniéper, que tien 690 km en territoriu bielorrusu, de los 2.145 km que tien en total; atopar nel sur del país, colos sos afluentes.

Otros ríos son el Daugava (328 km - 1.020 km) y el Niemen (459 km - 937 km) nel norte, y el Berezina (613 km), Sozh (493 km - 648 km) y Prípiat (495 km - 761 km) nel sur. El ríu Pripyat sirvió como ponte ente'l cursu del Dniéper dende Ucraína y el Vístula en Polonia dende'l periodu de la Rus de Kiev. Otros ríos:
* Bug occidental, 169 km - 831 km
* Neris, 276 km - 510 km
* Pitichi, 421 km - 421 km
* Chara, 325 km - 325 km
* Svisloch, 297 km - 297 km

#### Llagos
Bielorrusia tien 11.000 llagos y cada unu entepasa los 0,5 km². El llagu Narač o Narach, el llagu más estensu, con 79,6 80 km², col so puntu más fondu a 25 m. Otros llagos:
* Osveya, 52,8 km² - 7,5 m
* Chervono, 40,3 km² - 2,9 m
* Lukomsko, ooko'ko'k* Vigonoshansko, 26 km², 2 m
* Nesherdo, 24,6 km² - 8,1 m
* Svir, 22,3 km² - 8,7 m
* Snudy, 22 km² - 16,5 m
* Negru, 17,7 km² - 7,7 m
* Miadel, 16,2 km² - 25 m

### Clima
Iviernos fríos, branos frescos y húmedos. Ye una zona de transición ente'l clima continental y el marítimu. Gracies a la proximidá del Mar Bálticu (257 km), Bielorrusia tien d'un clima continental moderáu. El iviernu dura ente 105 y 145 díes, ente que el branu puede llegar hasta los 150 díes. La temperatura medio en xineru ye d'unos -6&nbsp;°C, ente qu'en xunetu ye d'unos 18º, con altu mugor. La media añal de precipitaciones bazcuya ente 550 y 700 mm, dependiendo de la zona y ye dacuando escesivu.

**Temperatures y precipitaciones en Minsk**

Fonte: "Minsk, Bielorrusia" en educaplus.org.


### Mediu ambiente
Alredor d'un terciu del territoriu del país ta cubiertu de montes ensin poblar. Nel norte, les coníferes predominen en montes que tamién inclúin abeduriues y omeros. El Belavezhskaya ye'l más magníficu y antigua de toos; una reserva natural nesti monte da abellugu a animales, páxaros que s'escastaron n'otros llugares. La reserva cubre la frontera y llega hasta Polonia; dambos países alministrar. El bioma dominante en Bielorrusia ye'l monte templáu de frondosas. WWF estrema'l territoriu de Bielorrusia ente dos ecorrexones: el monte mistu sarmático na metá norte del país y el monte mistu d'Europa central na metá sur.

Destaca nel so patrimoniu natural el Monte de Belovezhskaya Pushcha / Bialowieza, bien natural declaráu sitiu patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1979 y ampliáu en 1992, tresfronterizu con Polonia. Cuenta con trés reserves de la biosfera: Berezinskiy, Belovezhskaya Pushcha y Pribuzhskoye Polesie. 285.807 hectárees tán protexíes como güelgues d'importancia internacional al amparu del Conveniu de Ramsar, en total, 8 sitios Ramsar. Finalmente, tien trés parques nacionales: Belovezhskaya Pushcha, Braslavskie Ozera y Prypyatskiy.

Los principales problemes medioambientales ye la contaminación del suelu pol usu de pesticida; la parte meridional del país ta contamináu pola agua radiactivo del accidente de 1986 en Chernobil, nel norte d'Ucraína.

## Xeografía económica

* **[[Recursos naturales]]**
** montes, turba, gas natural, granitu, caliar de les Dolomites, creta, arena, gravilla y magre.

* **Usu de la tierra**
** Tierra arable: 29%
** Colleches permanentes: 1%
** Tierres de campera permanentes: 15%
** Montes y silvicultura: 34%
** Otros: 21% (1993 est.)

* **Tierra [[regación|irrigada]]**: 1,150 km² (1998 est.)

## Referencies

## Enllaces esternos
* CIA World Factbook