open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Cantiquín

Col nome d**'El Cantiquín** podemos referinos a:

*El Cantiquín, un llugar de la parroquia de Caborana, nel conceyu asturianu d'Ayer.
*El Cantiquín, un sitiu de la parroquia de Mieres Extrarradio, nel conceyu asturianu de Mieres.
*El Cantiquín, un sitiu de la parroquia de Santa Rosa, nel conceyu asturianu de Mieres.
*El Cantiquín, un sitiu de la parroquia de Turón, nel conceyu asturianu de Mieres.
*El Cantiquín, un sitiu de la parroquia d'Urbiés, nel conceyu asturianu de Mieres.
La Barca

Col nome de **La Barca** podemos referinos a:

*La Barca, una casería de la parroquia de Llorgozana, nel conceyu asturianu de Carreño.
*La Barca, una parroquia del conceyu asturianu de Tinéu.
*La Barca, un sitiu de la parroquia de Mieres Extrarradio, nel conceyu asturianu de Mieres.

## Referencies

## Enllaces esternos
JOSM

**JOSM** (  ) (acrónimu n'inglés de *Java OpenStreetMap Editor*) ye un software llibre d'escritoriu programáu en Java pa la edición de datos nel proyeutu OpenStreetMap. Tien numberoses carauterístiques avanzaes, lo que fai que la so curva de deprendimientu sía mayor que la de otros editores, como l'editor por defectu iD. Ye bien popular ente los collaboradores que yá tienen cierta esperiencia n'OpenStreetMap, lo que fai que sía'l que rexistra un mayor númberu d'ediciones na base de datos del proyeutu.

Dalguna de la carauterístiques más notables de JOSM son la importación de ficheros GPX, el dexar trabayar con imáxenes de satélite o ortofotografías al traviés de protocolos estándarizados (WMS, TMS y WMTS), soporte pa múltiples proyeiciones cartográfiques, xestión de capes d'información, edición de rellaciones, validación d'errores, filtros y estilos de renderizados ente otres. Munches de les carauterístiques adicionales (ferramientes pa la dixitalización d'edificios, asistentes pa la definición correuta de fluxos de tráficu, enllaces a artículos de Wikipedia, vista 3D de los datos, etc.) tán disponibles al traviés de componentes de terceros que se descarguen dende'l mesmu programa.

La primer versión beta, que riquía Java 5, foi llanzada'l 4 d'ochobre de 2005, demientres que JOSM 1.0 fizolo el 22 de xineru de 2006. Anguaño l'esquema de versionado, que utiliza'l númberu de cada conxuntu de cambéu como códigu, foi introducíu en 2008. En 2014 reemplázose'l logotipu del proyeutu como resultáu d'un concursu abiertu pal so rediseñu.

El software ye multiplataforma y vien incluyíu como paquete en numberoses distribuciones Linux, tales como Ubuntu. Del mesmu tán disponibles ficheros executables .jar y .jnlp que nun riquieren instalación. 

El proyeuto OpenStreetMap recomienda su uso frente a otros editores si se va a realizar trabajos intensos de edición o importación de datos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial
* Páxina de JOSM en la wiki del proyeuto OpenStreetMap
Constantín III Heracliu

**Heraclius Constantinus**, conocíu como **Constantín III Heraclio** o **Constantín III**  foi un emperador Romanu de curtiu reináu a mediaos del sieglu VII.

Heraclio Constantín yera'l fíu mayor del emperador romanu Heraclio, fundador de la dinastía Heráclida, y de la so primer esposa Eudocia. Coles mesmes yera'l mediohermanu mayor de Heraclonas, fíu de Martina, la segunda esposa del emperador Heraclio. Por razones polítiques, Heraclio consideró a Martina como madre de dambos fíos, que quedaron acomuñaos al tronu en paridá de derechos.

Constantín Heraclio convertir n'emperador a la muerte del so padre en 641, reinando como Constantín III. El so accesu al tronu tuvo marcáu poles disputa familiares pola socesión. El fechu más destacáu acaecíu mientres el so curtiu reináu foi la perda d'Exiptu, que foi conquistada polos árabes. Cuando llevaba 4 meses de reináu, Constantín Heraclio morrió de tuberculosis. Foi asocedíu pol so mediohermanu Heraclonas nel tronu. El rumor de que Martina envelenara al so fiyascu causó problemes políticos mientres el reináu de Heraclonas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Constantín VI

**Constantín VI** (771-797) asocedió al so padre Lleón IV como emperador bizantín a la edá de nueve años en 780, y foi emperador so la rexencia de la so madre la iconódula emperatriz Irene. En 787, Irene aliar con Carlomagno col enfotu de casar a Constantín con Rotruda, la fía d'este; pero'l plan nun funcionar. Darréu casó al so fíu con María de Amnia, fía d'un noble de menor rangu.

## Reinado
Constantín tenía 16 años en 787 ya Irene tendría de vence-y el poder entós, pero esti nun se fixo col poder total hasta 790, cuando los armenios del exércitu remontar contra Irene. Ella caltendría de toes formes el títulu de emperatriz, anque Constantín tuvo que ganar a los armenios por que lu aceptaren como emperatriz: esta sería la so primer victoria dempués de les desastroses ganes ante los búlgaros.

Tamién tuvo que reprimir una revuelta liderada pol so hermanu Nicéforo, que fuera obligáu a entrar nun monesteriu pa evitar que pudiera ser escoyíu emperador. Dempués de too esto, divorcióse de la so muyer María (a la que tarrecía magar la so guapura, por ser escoyida pola so madre Irene), que diéra-y una fía, y volvióse a casóse con Teodote (una *cabicularia* o dama d'honor d'Irene), un fechu impopular y posiblemente illegal, anque'l patriarca Tarasio dexó dicha actuación. En 797 tuvo llugar otra rebelión, dirixida por persones que sofitaben a Irene cola aprobación d'esta. Constantín foi fechu prisioneru y cegáu, dexando a Irene col dominiu total sobre l'Imperiu. 

## Muerte
El final de Constantín nun ta totalmente claru: según dalgunos, morrió darréu por cuenta de la bárbara mutilación que sufrió, ente qu'otros dicen que se retiró a una vida totalmente privada, xunto a Teodota, pa depués ser desterráu a la Isla de los Príncipes, onde foi soterráu al llau de la so primer esposa, María.

Mientres el posterior reináu de Miguel II, apaeceríen dellos pretendientes al tronu que reivindicaben ser el mesmu Constantín VI.

## Enllaces esternos

## Referencies
Constantín II

**Constantín II** pue referise a:

* **[[Constantín II (emperador)|Constantín II]]**, emperador romanu (sieglu IV)
* **[[Constantín II de Constantinopla|Constantín II]]**, patriarca de Constantinopla (sieglu VIII)
* **[[Constantín II (antipapa)]]** (sieglu VIII)
* **[[Constantín II d'Escocia]]** (sieglos IX y X)
* **[[Constantín II de Kajetia]]**, rei de Kajetia (sieglu XVIII)
* **[[Constantín II de Grecia]]**, rei de Grecia (sieglu XX)
* **[[Constantín II de Bulgaria]]**, zar de Bulgaria (sieglu XV)

## Referencies
Constantín X Ducas

**Constantín X Ducas**  foi emperador del Imperiu bizantín ente 1059 y 1067. Foi nomáu socesor por Isaac Comneno, antes de retirase a un monesteriu, gracies al conseyu de Miguel Psellos. 

Constantín taba casáu con Eudoxia Macrembolitissa, sobrina de Miguel Cerulario. Tanto Eudoxia como Miguel Psello fueron figures bien poderoses mientres el so reináu. Valedor de l'aristocracia civil de Constantinopla, foi abondo impopular. Llindó considerablemente'l financiamientu del exércitu, lo que se tradució n'importantes perdes territoriales. Mientres el so reináu, perdiéronse cuasi toles posesiones bizantines n'Italia (sacante un exiguo territoriu alredor de Bari) a manes del normandu Roberto Guiscardo; tamién se producieron les invasiones de los selyúcides, empuestos por Alp Arslan, quien conquistaron Armenia y Capadocia. Constantín, que yá yera vieyu cuando aportó al poder, morrió en 1067.

## Bibliografía
* Norwich, John Julius: **Curtia hestoria de Bizanciu**. Editorial Cátedra, 2000. ISBN 84-376-1819-3.

## Referencies

## Enllaces esternos
Nicomedia

**Nicomedia** () foi una antigua ciudá d'Anatolia, capital del reinu de Bitinia, que ye l'actual ciudá d'Izmit. Aníbal Barca suicidar nesta ciudá en 183&nbsp;e.&nbsp;C. y l'historiador Arrianu nació ellí hacia l'añu 90.

Foi fundada nel 264 -263&nbsp;e.&nbsp;C., pol rei Nicomedes I de Bitinia, de quien tomó'l nome. Probablemente allugóse nes proximidaes del allugamientu de l'antigua ciudá d'Olbia, que dalgunos identifiquen cola ciudá d'Ástaco (colonia de Megara) cabeza del golfu de Ástaco (que s'abrir na Propóntide).

Nicomedia foi la metrópolis de Bitinia sol Imperiu romanu (*vease* Nicea), y Diocleciano convertir na principal ciudá del Imperiu romanu d'Oriente, afatándola d'espectaculares construcciones. Constantín el Grande estableció ellí la so residencia. Foi centru xurídicu y el llugar onde'l conceyu provincial axuntar pa celebrar les ceremonies del cultu imperial.

Foi destruyida, en 111, por un devastador quema, que causó numberoses víctimes, por cuenta de la ausencia de bomberos, como diz Plinio el Mozu nuna de les sos cartes a Traxanu:

Traxanu refugó la suxerencia de Plinio, pola creencia de qu'esti tipu d'asociaciones, esviaes del so propósitu inicial, convertir nun focu d'opositores políticos:

Nel 311 foi sede del Edictu de Tolerancia lleváu a cabu pol emperador romanu Galerio, que lo promulgó poniendo fin a les midíes represives contra los cristianos per parte del Imperiu romanu. Asina, el cristianismu, pasó a ser una *religio licita*, esto ye, una relixón dexada anque non la oficial y única del Imperiu. Poro, esti edictu constitúi la primer reconocencia llegal del Cristianismu.

Mientres el sieglu IV, Nicomedia foi un llugar clave del arrianismu.

Foi afarada por pueblos turcos poco primero de la llegada de los contingentes de la Primer Cruzada, que fixeron ellí una etapa nel so trayeutu escontra Nicea.

Debe la so posición a la converxencia de carreteres asiátiques escontra la nueva capital, polo que retuvo la so importancia inclusive dempués de la fundación de Constantinopla y de la so propia captura polos turcos en 1338.

## Referencies

*
Ilesia ortodoxa d'Alexandría

La **Ilesia ortodoxa d'Alexandría** o **Patriarcáu ortodoxu griegu d'Alexandría y de toa África**, llamada tamién *Ilesia ortodoxa griega d'Alexandría* pa estremala de la Ilesia copta, ye una de les catorce Ilesies autocéfalas de la Ilesia ortodoxa. Ta encabezada pol Patriarca ortodoxu d'Alexandría y de toa África. El Patriarca ortodoxu d'Alexandría considérase, al igual que'l Papa coptu ortodoxu y el Patriarca coptu católicu d'Alexandría, socesor de Marcos l'Evanxelista, a quien s'atribúi la fundación d'esta Ilesia nel sieglu I, como obispu d'Alexandría. Ye unu de los cinco antiguos patriarcaos de la Ilesia primitiva. Arrexunta a unos 1.500.000 fieles n'África.

## Historia
Ruempe la so rellación cola Ilesia de Roma nel Gran Cisma del añu 1054 onde'l Patriarcáu d'Alexandría amuésase a favor de la Ilesia de Constantinopla, pero la so rotura definitiva col Patriarca de Roma foi oficialmente años más tarde.

Como esta Ilesia utiliza'l griegu como llingua llitúrxica, ye llamada n'ocasiones Iglesia ortodoxa griega.

## Ver tamién
* Obispu de Roma
* Patriarca de Constantinopla
* Patriarcáu de Constantinopla
* Patriarcáu d'Antioquia
* Patriarcáu de Alejandria
* Patriarcáu de Xerusalén
* Ilesia Católica
* Ilesies católiques orientales
* Cristiandá oriental
* Ilesia Ortodoxa
* Ilesies ortodoxes orientales
* Ilesia asiria del Oriente
* Cristianos de Santu Tomás
* Gran Cisma d'Oriente

*Llista de los obispos y patriarques d'Alexandría

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial del Patriarcáu d'Alexandría
Chandragupta I

**Chandra Gupta I**  foi'l tercer rei de la Dinastía gupta, fíu de Ghatotkacha y nietu del fundador de la dinastía, Sri Gupta.

Gracies al so matrimoniu con Kumara Deva, una princesa licchavi, estendió los sos dominios más allá de Magadha, preparando'l terrén pa nueves conquistes, y convirtiendo a la dinastía, hasta entós pocu importante, nuna de les más famoses de la India. Esta foi una hábil xugada política, porque non yá apurrió ganancies territoriales, sinón tamién daqué del rellumu del antiguu nome de licchavi pa la nueva dinastía. N'efeutu, los licchavi fueren una dinastía famosa en tiempos de Gautama Buda (sieglos&nbsp;V y IV&nbsp;e.&nbsp;C.), con capital en Vaisali, pa sumise depués na clarixa de la hestoria, pero agora volvieron apaecer con tou la so rellumanza.

Sábese que'l rei mandó acuñar monedes que llevaben el so nome y el de la so esposa.

Hacia l'añu 325, Chandragupta I estableció una alianza col rei sasánida Sapor II.

## Enllaces esternos

## Bibliografía
* Embree, Ainslie T.; y Wilhelm, Friedrich: *Historia universal sieglu XXI (India)*. España: Sieglu&nbsp;XXI, ISBN 84-323-0124-8.
* Majumdar, R.C. (2007) [1977]. Ancient India (Reprint of Eighth ed.). Delhi: Motilal Banarsidass Publ. ISBN 81-208-0436-8.

## Referencies
Teodoro Stratelates

**Teodoro Stratelates** («el Xeneral»), tamién conocíu como **Teodoro de Euchaita** o **Teodoro de Heraclea**, foi un mártir y santu militar veneráu col títulu de **Gran mártir** na y Ilesia católica, la Ilesia ortodoxa y les Ilesies ortodoxes orientales.

## Vida
Según la tradición, nació na ciudá d'Euchaita. Taba dotáu de munchos talentos y yera formosu d'aspeutu, y foi conocíu pol so caridá y valentía.

Teodoro foi nomáu comandante militar (stratelates) na ciudá de Heraclea Póntica, mientres el tiempu en que l'emperador Licinio (307-324) empezó una feroz persecución a los cristianos. Teodoro mesmu convidó a Licinio a Heraclea, prometiéndo-y ufiertar un sacrificiu a los dioses paganos. Solicitó que toles estatues d'oru y plata de los dioses que teníen en Heraclea fueren a la so casa. Teodoro depués romper en cachos que depués distribuyo a los probes.

Teodoro foi deteníu y sometíu a tortures y crucificáu. El testigu foi'l so siervu Varos (tamién veneráu como un santu). Pela mañana los soldaos imperial atopar con vida ya ilesu. Nun queriendo fuxir de la muerte d'un mártir, Teodoro voluntariamente apurrióse otra vegada en manes de Licinio, y foi degolláu pola espada. Esto asocedió'l 8 de febreru de 319, un sábadu, a la tercer hora del día.

## Referencies

## Enllaces esternos
* *Iconu de Teodoro Stratelates*
Bassiano

**Bassiano** ye una llocalidá y comuña italiana de la provincia de Llatina, rexón de Lazio, con 1.655 habitantes.

## Evolución demográfica

## Referencies

## Enllaces esternos
Eusebiu de Nicomedia

**Eusebio de Nicomedia y Constantinopla**  foi obispu de Berito (actual Beirut), darréu de Nicomedia cuando la corte imperial moró ellí y finalmente de Constantinopla dende 338 hasta la so muerte. Foi unu de los obispos arrianu más importantes. Arrobinó l'arrianismu ente los pueblos xermánicos, particularmente los visigodos, ostrogodos y vándalos.

Taba emparentáu lejanamente cola familia imperial de Constantín I el Grande, lo que-y apurrió los medios pa xubir dende la insignificante sede episcopal de Berytus hasta la de Constantinopla, y amás dexó-y algamar gran poder eclesiásticu. Goció de completu enfotu per parte de Constantín I y Constancio II sacante por un curtiu periodu, y dalgunos creen que foi él que bautizó al primeru nel so llechu de muerte en mayu de 337, momentu nel que ta entá en comunión cola Ilesia.

Como Arriu, yera discípulu de Llucianu d'Antioquía, y ye probable que caltuviera los mesmos puntos de vista que Arriu dende bien nueva. Darréu modificó parcialmente les sos idees en dellos aspeutos, o quiciabes so la presión de les circunstancies, pero seya comoquier foi, si non el maestru, el líder de la corriente arrianista.

Mientres el Primer Conceyu de Nicea (325) robló la Confesión, pero solu tres una llarga y desesperada oposición. El so defensa de Arriu y les sos tesis enraxonó al emperador y un par de meses dempués del conceyu foi condergáu al exiliu. Tres un intervalu de trés años, consiguió recuperar l'enfotu imperial y tres la so vuelta en 329 consiguió que tola maquinaria del gobiernu poner del so llau pa imponer les sos tesis sobre tola Ilesia Cristiana. 

Nun tien de ser confundíu col so contemporaneu Eusebio de Cesarea, autor d'un conocíu llibru sobre la Historia de la Ilesia.

## Referencies
Flavianu I d'Antioquía

**Flaviano I d'Antioquía**  foi patriarca d'Antioquía ente 381-404, añu de la so muerte. Flaviano ye veneráu tantu na Ilesia Católica como na Ortodoxa como un santu.

## Vida y obres
Flaviano nació alredor de 320, probablemente en Antioquía del Orontes. Heredó una gran fortuna de los sos padres, pero resolvió apurrir la so riqueza y los sos talentos al serviciu de la Ilesia. N'asociación con Diodoro de Tarsu, que vendría ser obispu de Tarsu, sofitó la fe cristiana ortodoxa contra'l heréticu arriano Leoncio, l'obispu d'Antioquía. Los dos amigos axuntaben los sos siguidores fora de los murios de la ciudá pa los servicios relixosos (d'acordies con Teodoreto de Ciro) y foi nestos alcuentros cuando la práutica de la esquina antifonal foi per primer vegada introducíu nos servicios de la Ilesia.

Cuando Melecio d'Antioquía foi designáu obispu d'Antioquía en 361, él ordenó a Flaviano sacerdote y, cuando Melecio morrió, en 381, Flaviano foi escoyíu p'asocedelo. El cisma meleciano, qu'estremara a la Ilesia d'Antioquía, taba, sicasí, lloñe de ser resueltu. El Papa y el patriarca d'Alexandría refugaron aceptar a Flaviano, prefiriendo a Paulino d'Antioquía, que fuera escoyíu polos nicenos más estremistes, los eustatianos, n'oposición al sector de Melecio, que siguía exerciendo autoridá sobre una porción significativa de la Ilesia llocal.

Cola muerte de Paulino en 383, Evagrio foi escoyíu como'l so socesor. Dempués de la muerte de Evagrio (ca. 393), Flaviano consiguió torgar la eleición d'un socesor eustatiano, anque ellos siguieren a realizar servicios en separáu. Pola intervención de João Crisóstomo, depués dempués de la so propia elevación a la patriarca de Constantinopla en 398, y la influyencia del emperador Teodosio I, Flaviano foi reconocíu en 399 como l'únicu y llexítimu obispu d'Antioquía.

Aun así, el cisma meleciano (o eustatiano) nun foi de fechu resueltu antes de 415, sol reináu d'Alejandro I d'Antioquía.

## Ver tamién
* Patriarca d'Antioquía

## Referencies

## Conexones esternes
*  (n'inglés).
Patriarca d'Antioquía

El títulu de **patriarca d'Antioquía** correspuende tradicionalmente al obispu de la ciudá d'Antioquía, na actual Turquía, una de les diócesis más antigües del mundu.

Por cuenta de los múltiples cismes habíos nel senu de la ilesia, seis xefes eclesiásticos llevaron tradicionalmente el títulu de patriarca d'Antioquía, de los cualos cinco llevar entá:

* El **patriarca d'Antioquía y de tol Oriente**, cabeza de la Ilesia ortodoxa siria, con sede en Damascu (Siria). Na actualidá ye Ignacio Aphrem II Karim d'Antioquía. El tratamientu qu'utiliza ye "La so Santidá". 

* El **patriarca d'Antioquía y de tol Oriente**, xefe de la Ilesia ortodoxa d'Antioquía, con sede en Damascu (Siria). Nesti cargu esta na actualidá Xuan X Yazigi. El tratamientu qu'utiliza ye "La so Beatitú", como tolos restantes.

* El **patriarca d'Antioquía y de tol Oriente de los Sirios**, xefe de la Ilesia católica siria, con sede en Beirut (El Líbanu). Na actualidá ye Ignacio José III Younan.

* El **patriarca d'Antioquía y de tol Oriente de los Maronites**, xefe de la Ilesia maronita, con sede en Bkerké (El Líbanu). Na actualidá ye Béchara Pedro Raï.

* El **patriarca d'Antioquía y de tol Oriente, d'Alexandría y de Xerusalén de los Melkitas**, xefe de la Ilesia greco-católica melquita, con sede en Damascu (Siria). Na actualidá ta vacante.

* El **patriarca llatín d'Antioquía**, representante de la Ilesia católica, cargu instauráu polos cruzaos cola creación del Principáu d'Antioquía. Tuvo la so sede na mesma ciudá hasta la espulsión de los cruzaos en 1268 y dende entós na basílica de Santa Maria Maggiore en Roma. El postreru patriarca llatín d'Antioquía foi Roberto Vincentini, muertu en 1953. El patriarcáu foi abolíu en 1964. (Vease Patriarcáu Llatín d'Antioquía)

## Divisiones del patriarcáu

D'alcuerdu a la tradición Simón Pedro foi'l primer obispu d'Antioquía y cuando partió escontra Roma asoceder Evodio. El Conceyu de Nicea I en 325 reconoció al obispu d'Antioquía especiales derechos como metropolitanu. Ente'l 330 y el 361 la mayoría de los arzobispos d'Antioquía xuntaron a les doctrines d'Arriu. Ente'l 361 y el 415 la sede sufrió'l cisma Meletiano ente 4 grupos reclamantes. A partir del Conceyu de Calcedonia en 451 el metropolitanu empezó a ser referíu como patriarca. Ente'l 469 y el 518 asocédense patriarques calcedonianos y monofisites. La deposición del patriarca Severu en 518 pol emperador Justino I marcó l'entamu de la cisma que dio orixe a la Ilesia ortodoxa siria. Severu empecipió la llista separada de patriarques d'Antioquía de los sirios ortodoxos (jacobitas) y de los sirios católicos. El so rival Pablo II *el Xudíu* foi reconocíu pol Imperiu bizantín y correspuende a la caña de patriarques d'Antioquía ortodoxos y católicos melquitas y maronites.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Encrespu

**Cayo Flavio Julio Encrespo** (en llatín, *Flavius Iulius Crispus*)  foi un príncipe romanu, fíu primoxénitu de Constantín I el Grande y de la so primer esposa, Minervina. Educáu por Lactancio Firmiano, foi nomáu césar pol so padre'l 1 de marzu de 317. Destacó pol so xeniu militar, venciendo a Licinio na batalla naval de Crisópolis, nel Helesponto el 18 de setiembre de 323, según a les tribus bárbares d'alamanes y francos. Casó con una nueva llamada Helena, de la que tuvo descendencia.

En 326 la segunda esposa de Constantín I, Fausta, acusólu públicamente de tratar de seducila, polo que foi darréu axusticiáu por orde del so propiu padre, que non se dignó siquier escucha-y. Nun ta claro'l motivu pol que Fausta actuó d'esta manera. Mientres unos historiadores definir como una muyer despechada pol so fiyascu, pol que sentía una irrefrenable pasión, otros facer protagonista d'una maquiavélica intriga pa llibrase d'Encrespo, que podría convertise nun futuru enemigu pa los sos propios fíos, al ser el primoxénitu de Constantín. Hai inclusive quien fala de qu'Encrespo encabezaba un grupu subversivu contra'l so padre qu'intentaba dirixir el descontentu xeneral de los romanos frente a la política filocristiana del emperador y al so intentu de treslladar la capital a Bizanciu. 

Independientemente de los motivos que lu emburriaron a Fausta al perxuriu, Constantín ordenó afogala nel bañu cuando s'enteró de la inocencia del so fíu, pudiera ser al traviés de la so madre, Helena, que sentía una especial predilección pol so nietu.

Según la versión del historiador Zósimo, acoradáu por haber dau muerte a un fíu inocente, y al nun ser expiados los sos pecaos polos sacerdotes paganos, Constantín foise averando al cristianismu, pos l'arriano Eusebio convenciéralu de qu'al traviés del bautismu seríen-y perdonaes les sos faltes.

Dexando a un llau la so carrera militar, bien documentada, el restu de la so vida personal y el destín de la so esposa y fíos son totalmente desconocíos, pos amás d'a muerte, condergóse-y a la llamada *[[damnatio memoriae]]*: el so honor nun quedaría restauráu y borraríense toles referencies posibles a la so vida.

El drama de la muerte d'Encrespo y Fausta foi inmortalizado pol compositor Donizetti na so ópera *Fausta*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Timeo

**Timeo** (, ) (Locros, Magna Grecia (Italia); sieglu V e.C.) foi un filósofu griegu.
Apaez en *[[Timeo (diálogu)|Timeo]]*, un diálogu escritu por Platón. Piénsase que realizó una serie d'escritos sobre'l alma humana y la naturaleza (física).

## Ver tamién

* ***[[Timeo (diálogu)|Timeo]]***, diálogu de Platón.

* **[[Diálogu platónicu]]**.

* **[[Platón]]**.

* **[[Sócrates]]**.

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Hermann Alexander Diels: *Fragmentos de los [[Filosofía presocrática|presocráticos]]* (*Die Fragmente der Vorsokratiker*). La primer edición facer en 1903 en Berlín, y foi dirixida pol mesmu Diels. A partir de la 5ª, sustituyiría a Diels Walther Kranz.
** 36: *Timeo*.
*** Testu griegu: 1ª ed., de 1903, en facsímil electrónicu n'Internet Archive. 
*** Testu griegu de la 2ª ed., de 1906, nel sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).

* Pseudo-Timeo de Locri: *L'alma del mundu - De la naturaleza*.
** Testu francés nel sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): trad. de Jean-Baptiste Boyer d'Argens (1703 - 1771); ed. de 1763, en Berlín.
Acaciu de Beroea

**Acacio**  foi un relixosu cristianu, obispu de Beroea.

Cuando entá yera bien nuevu fíxose monxu na famosa comunidá de solitarios, presidida por Asterio, nun llugar cerca d'Antioquía. Cuando Eusebio de Samosata volvió del exiliu a la muerte de Valente nel añu 378, nomar Obispu de Beroea. Depués atopamos a Acacio en Roma, aparentemente como unviáu de Meletius y de los Padres del Sínodu de Antioquía, cuando se plantegaron ante'l papa Dámaso les temes rellacionaes cola herexía d'Apolinario. Mientres llevaba a cabu esta difícil embaxada, asistió a la xunta de prelaos convocaos pa decidir sobre los errores de Apolinario, y suscribió l'oficiu de fe nos Dos Naturaleces.

Poco dempués atópase en Constantinopla onde llegara pa participar nel segundu Conceyu Xeneral aconceyáu nel añu 381 pa reafitar les definiciones de Nicea, y rebatir los errores de los Macedonios o Pneumatómanos.

Melecio de Antioquía morrió esi mesmu añu, y Acacio, desafortunadamente, participó na consagración illexítima de Flaviano. Por causa d'esti procedimientu práuticamente cismáticu –cismáticu nel sentíu de que foi una violación esplícita del conveniu ente Paulino y Meletius y tendía infelizmente a caltener nel poder al partíu Eustaquiano– Acacio ganóse l'antipatía del papa Dámaso, quién se negó a caltener la comunión con él y los sos partidarios. Esta escomunión de Roma duró diez o once años, hasta que'l Conceyu de Capua lo readmitió na unidá nel añu 391 o 392 (Labbe, Conc., II, 1072).

Nel añu 398, encargóse-y a Acacio, que tenía agora setenta y seis años, otra delicada misión de la Ilesia Católica. Foi escoyíu por Isidoro d'Alexandría pa llevar al papa Siricio la noticia de la eleición de San Juan Crisóstomo a la sede de Constantinopla. 

Acacio foi siempres un declaráu rigorista na so conducta y esfrutó de gran reputación pola so piedá.

Acacio pasó los últimos años de la so vida tratando, con edificante incoherencia, d'echar l'agua de la so caridá sobre les cenices encendíes de los feudos que'l nestorianismu dexara nel so tren. Les sos cartes a Cirilo y al papa Celestín I son interesaes de lleer dientro d'esti cuadru; y correspuénde-y el sorprendente honor d'inspirar a San Epifanio pa escribir el so "Historia de les Herexíes". Morrió a la estraordinaria edá de cientu diez años.

## Referencies

## Enllaces esternos
Emperador Yuan de Jin

L**'Emperador Yuan de Jin** (chinu tradicional, 晉元帝; en chinu simplificáu, 晋元帝; pinyin, *Jìn Yuándì*, Wade-Giles *Chin Yüan-ti*; 276 - 3 de xineru de 323), nome personal **Torca Rui** (司馬睿), nome de cortesía **Jingwen** (景文), foi un emperador de la dinastía Jin y el primeru de la dinastía Jin Oriental.

## Nomes d'era
* *Jianwu* (建武 jiàn wǔ) 317-318
* *Taixing* (太興 taì xīng) 318-322
* *Yongchang* (永昌 yǒng chāng) 322-323

## Información personal
* Padre **
Sima Jin (司馬覲), Príncipe Gong de Langye, fíu de Torca Zhou (司馬伷) Príncipe Wu de Langye, fíu de Torca Yi
* Madre **
Princesa Xiahou Yuanji (夏侯元姬) (finada en 307)
* Esposa **
Princesa Yu Mengmu (虞孟母) (finada en 312), homenaxada póstumamente como Emperatriz Yuanjing
* Concubinas importantes
** Lady Xun (finada en 335), madre del Príncipe Shao, del Príncipe Pou y de la Princesa Xunyang
** Consorte Zheng Achun (鄭阿春) (finada en 326), madre de la Princesa Huan y de la Princesa Yu, homenaxada póstumamente como Emperatriz Dowager Xuan
** Consorte Shi, madre del Príncipe Chong
** Consorte Wang, madre del Príncipe Xi
* Fíu **
Sima Shao (司馬紹), Príncipe de la Corona, depués Emperador Ming de Jin
** Torca Pou (司馬裒) (nacíu en 300), primeramente Marqués de Changleting, depués duque de Xuancheng, depués Príncipe Xiao de Langye (creáu y fináu en 317)
** Torca Chong (司馬沖) (nacíu en 311), Príncipe Ai de Donghai (fináu en 341)
** Torca Xi (司馬唏) (nacíu en 316), Príncipe Wei de Wuling (creáu en 318, degradáu al estáu de plebeyu en 372, fináu y póstumamente homenaxáu como Príncipe de Xinning en 381, títulu restauráu como Príncipe de Wuling en 387)
** Torca Huan (司馬煥) (nacíu en 317), primeramente Marqués de Changleting, depués Marqués de Xianyiting, depués Príncipe Dao de Langye (creáu y fináu en 318)
** Torca Yu (司馬昱) (nacíu en 320), primeramente Príncipe de Langye (creáu en 322), depués Príncipe de Kuaiji (creáu en 326), depués Emperador Jianwen de Jin
** Princesa Xunyang
** Princesa Nankang

## Referencies

## Enllaces esternos
Licinio

**Flavio Galerio Valerio Liciniano Licinio** (en llatín, *Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius*; c. 250 - 325) foi emperador romanu ente 308 y 324.

D'humilde orixe daciu, nació na Moesia cimera. **Licinio** acompañó al so amigu, l'emperador Galerio na so campaña en Persia en 297. Dempués de la muerte de Flavio Valerio Severu, Galerio dio a Licinio el títulu d'Augusto nel Occidente'l 11 de payares de 308 y encargó-y les provincies d'Iliria, Tracia, y Panonia.

Tres la muerte de Galerio en mayu del 311, Licinio compartió l'imperiu enteru con Maximino Daya. Los Dardanelos y el Bósforu formaben la frontera, tomando Licinio la parte europea, y Maximino l'asiática.

En marzu de 313, casóse con Flavia Julia Constancia, media hermana de Constantín, en Mediolanum (actual Milán). Nesi momentu, proclamaron el Edictu de Milán, que devolvió posesiones desaposiaes de les comunidaes cristianes. Esti edictu fizo que nun s'escorrieren les demás relixones, ente elles, el cristianismu, pero nun lu fixo relixón oficial del imperiu. El mes siguiente (30 d'abril), Licinio respondió a tentatives per parte de Maximino d'ataca-y, ganándo-y decisivamente na Batalla de Tzirallum. Consolidó'l so control nel Oriente, mientres Constantín quedó como emperador supremu nel Occidente.

## Conflictu con Constantín

En 314 sofitó la sulevación de Basiano contra Constantín. Cuando les sos aiciones dar a conocer, empezó una guerra civil, na cual Constantín trunfó na batalla de Cibalis en Panonia (el 8 d'ochobre de 314), y depués ganó a Licinio otra vegada dos años más tarde, dempués d'escoyer a Valerio Valente como la so coemperador, na llanura de Mardia (tamién llamáu *Campus Ardiensis*) en Tracia. La reconciliación aparente dexó a Licinio con Tracia, Asia Menor, Siria y Exiptu, pero depués amestó numberoses provincies al control de Constantín.

Nos diez años siguientes, los dos emperadores caltuvieron una tregua, pero en 324 Constantín, tentáu pola edá avanzada y vicios impopulares» de Licinio, declaró otra guerra contra él y, ganando'l so exércitu na batalla d'Adrianópolis (3 de xunetu de 324), atrapar dientro de les muralles de Bizanciu. La derrota de la flota de Licinio, teóricamente cimera, por Encrespo (el fíu mayor de Constantín) fíxo-y retraerse a Bitinia, onde la batalla de Crisópolis (el 18 de setiembre), foi'l final y produció la so sumisión definitiva. Encarcelar en Tesalónica so una especie d'arrestu domiciliariu. Cuando trató de reclutar a dellos bárbaros pa formar un exércitu, Constantín ordenó la execución de Licinio y del so antiguu coemperador Martiniano.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Licinius, en *De Imperatoribus Romanis*. (n'inglés)
* Socrates Scholasticus account of Licinius' end. (n'inglés)
*
Islla de Terranova

**Terranova** (lliteralmente en llatín, «tierra nueva»; n'inglés, *Newfoundland*; en francés, *Terre-Neuve*) ye una gran islla na mariña nordeste d'América del Norte, y la parte más poblada de la provincia canadiense de Terranova y Labrador (llamada "Terranova" hasta 2001).

## Historia
Los primeros pobladores de Terranova fueron indíxenes algonquinos. Los viquingos establecieron un pobláu efímeru en L'Anse aux Meadows, islla de Terranova en redol al añu 1000&nbsp;d.&nbsp;C. Presumir qu'esti asentamientu podría tratase del llugar que, según les sagues nórdiques, llamaron *Leifsbúðdir* (la casa de Leif), nel territoriu que denominaron Vinland ("tierra de viñes" o "tierra de camperes"), rexón que los viquingos atoparon habitada por aboríxenes (*skræling*).

La islla foi bautizada como **Terra Nova** *("Tierra Nueva")* pol navegante xenovés Giovanni Caboto en 1497 al serviciu de la corona británica, quien la atopó poblada polos indíxenes beotucos.

Frente a la so mariña fundió'l Tresatlánticu *RMS Titanic* na nueche del 14 al 15 d'abril de 1912. Foi'l primer llugar en recibir la noticia del fundimientu del Titanic, sirviendo como puertu principal en munches de les investigaciones siguientes a la traxedia.

En 1949, dempués d'un referendu celebráu na islla pol Reinu Xuníu, el territoriu xuntar a Canadá como la so décima provincia xunto col territoriu continental de Llabrador.

## Xeografía
Terranova ta dixebrada de la Península del Llabrador pol Estrechu de Belle Isle y de la Islla de Cabu Bretón pol Estrechu de Cabot. Tien una superficie de 115.220 km².

La capital de la provincia, San Xuan de Terranova, atopar nel estremu suroriental de la islla. El cabu Spear, al sur de la capital, ye'l puntu más al este de Canadá y América del Norte.

## Ver tamién
* Descubrimientu d'América
* Islla de los Demonios
* Islla Bacalao
* Península del Llabrador

## Referencies

## Enllaces esternos

* Government of Newfoundland and Llabrador
*
Miguel de la Paz

**Miguel de la Paz de Portugal**  foi príncipe d'Asturies de 1499 a 1500 y príncipe herederu de Portugal de 1498 a 1500.

## Biografía
Fíu del rei Manuel I de Portugal y d'Isabel d'Aragón, princesa d'Asturies y fía de los Reis Católicos. Nació'l 24 d'agostu de 1498 en Zaragoza (Aragón), y nel partu finó la so madre. 

El so padre dexar a cuidu de los Reis Católicos quien lo xuraron herederu de Castiella, Llión y Aragón. Darréu, el 7 de marzu de 1499, en presencia de Manuel I foi xuráu tamién herederu de Portugal.

Miguel de la Paz morrió en Granada el 20 de xunetu de 1500, ensin llegar a cumplir los dos años d'edá y foi soterráu en Toledo. Darréu foi treslladáu a la Capiya Real de Granada onde anguaño fuelga xunto a los restos de la so tía y l'home d'ella, Xuana I y Felipe I, y los sos güelos, Sabela I y Fernandu V.

### Unificación ibérica
Dende la so nacencia, como fíu del rei lusu, yera príncipe herederu de Portugal. La muerte de la so madre convertir tamién en Príncipe d'Asturies y Girona, títulos daos a los herederos de les corones de Castiella y d'Aragón respeutivamente. Por tanto, de vivir lo suficiente, gobernaría sobre tola Península Ibérica, les posesiones aragoneses nel Mediterraneu y les posesiones castellanes y portugueses d'ultramar.

Cola so muerte morrió tamién la posibilidá de que tolos reinos de la Península Ibérica xunir so un monarca común y que se produxera'l tan buscáu suañu de la unificación ibérica. Portugal y la yá unificada España nun llograríen tener un mesmu monarca hasta 1580, tres la victoria española na batalla d'Alcántara col gobiernu de la península en manes de Felipe II, Felipe III y Felipe IV d'España, anque nunes circunstancies bien distintes.

## Ancestros

**Ancestros de Miguel de la Paz de Portugal**




## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Península del Labrador

La **península del Labrador** ; , asina llamada n'honor al so descubridor portugués João Fernandes Lavrador en 1498, ye una gran península del nordés del Canadá, ente l'Atlánticu al este y la badea de Hudson al oeste; al norte tien l'estrechu de Hudson que la dixebra de la Tierra de Baffin, al este'l mar del Labrador y al suroeste atopa'l golfu de San Llorienzo. 

Xeolóxicamente, la península del Labrador pertenez al Escudu Canadiense. Los montes Torngat, que la traviesen de norte a sur, constitúin l'escayu dorsal. Les sos mariñes son bien accidentaes con gran cantidá de badees, ensanaes, ríes y fiordos baxos formaos pola erosión glaciar y los movimientos del inlandsis que cubrió'l territoriu mientres les glaciaciones, les mesmes glaciaciones (como na mayor parte del Canadá) dexaron coles mesmes numberosos llagos. Ente los llagos d'esta zona de Canadá, cabo mentar los de Clearwater y el Minto. Ente les badees destaca badea Ungava, nel norte de la gran península, ente que puede considerase un fiordu bien estendíu'l valle nel que s'alcuentren badea Groswater y llagu Melville, na mariña occidental. El so clima ye desaxeradamente continental nel sur, escontra'l norte ye sub-árticu; la mariña este recibe la influencia de la corriente fría del Labrador lo que práuticamente anula los efeutos moderadores del océanu.

Dellos son los ríos que percuerren esta península: Churchill, Eastmain, George, Koksoak y Leaf. 

La península del Labrador tien una importante subpenínsula na so parte noroccidental, la península d'Ungava, delimitada pola badea Hudson, l'estrechu de Hudson y la badea Ungava.

Alministrativamente, entiende partes de les provincies de Terranova y Labrador (rexón del Labrador, o "Mariña del Labrador") y Quebec (rexones de Saguenay-Lac-Saint-Jean, Côte-Nord y Nord-du-Québec).

## Referencies

## Ver tamién
* Estotilandia
* Tierra del Bacaláu
* Anticosti
Alonso de Ledesma

**Alonso de Ledesma** (Segovia, 1562 - ibíd., 1623), escritor español, iniciador del conceutismu.

El so poesía centrar nel xuegu atélite, que dacuando conduz hasta l'absurdu. Foi'l primeru n'adoptar el conceutu como forma sistemática d'espresión; el so xuegu formal basar na condensación espresiva y pallo sírvese de la polisemia, les elipsis, les oposiciones de contrarios o antítesis, les paradoxes, tou lo qu'esixa una agudez conceptual. Esta estética foi siguida de forma entusiasta por Francisco de Quevedo, Luis Vélez de Guevara y la so *El diañu cojuelo* y la prosa de tipu moralista y satíricu de Baltasar Gracián.

Ledesma participó en dellos concursos de diverses festividaes y certámenes, y ganó en munchos, como n'unu realizáu en 1603 en Valladolid n'honor de la canonización de San Raimundo (de la Orde de Santu Domingu), o nes Fiestes n'honor de la nacencia de Felipe IV na mesma ciudá, en 1605, y nos certámenes lliterarios de 1609 en Salamanca y Segovia pola canonización de San Inaciu de Loyola. Hasta 33 xeroglíficos de Ledesma inclúi Alonso de Salazar nel so *Rellación por cuenta de la festividá de Salamanca*. Caltiénse, amás, un sermón so n'enigmes. Tamién participó viviegamente nes xustes lliteraries qu'entamó la ciudá de Segovia por cuenta de la inauguración del nuevu santuariu de la Fuencislla en 1613; según indica Jerónimo de Alcalá nel so llibru de rellaciones de sucesos Milagros de La nuesa Señora de la Fuencisla*... foi xuez d'estos certámenes lliterarios de temática mariana y nes Mises Mayores celebraes na Catedral cantaron romances y villancicos sos. 

Escribió *Conceutos espirituales* (trés partes, Madrid, [[1600]], [[1608]], [[1612]]), que desenvuelven dellos puntos de doctrina cristiana en forma [[alegoría|alegórica]]; la obra algamó tal ésitu que se reimprimió más de trenta veces solamente nel [[sieglu XVII]]. Siguieron *Xuegos de la Nueche Bona en cien enigmes* ([[1611]]), versiones a lo divino de los vieyos [[villancicu|villancicos]] y cantares populares de la postrera [[Edá Media]] qu'inclúi cien enigmes con [[logogrifos]], letreados, [[paranomasia|paranomasies]] y xuegos de pallabres. El *Romanceru y bisarma imaxinada* ([[1615]]) abonda n'equívocos d'[[agudez]] (Baltasar Gracián llamábalu 039;'Divín*). La so última obra editóse póstuma: los *Epigrames y Hierogllíficos de la vida de Christo*, onde s'inclúi un llargu «Coloquiu ente la Fama y Eresma, ríu de Segovia», alrodiu de los grandores y antigüedaes de la ciudá. Amigu de Lope de Vega y conocedor del llinguaxe aragonés, el bibliógrafu Francisco Vindel (1937) dar como plausible autor del llamáu Quixote d'Avellaneda.

## Referencies

## Enllaces esternos
*N'obres dixitalizaes d'Alonso de Ledesma na Biblioteca Dixital Hispánica de la Biblioteca Nacional d'España
Nueva Bretaña

La **islla [de] Nueva Bretaña**  ye la mayor islla del archipiélagu Bismarck (llamada asina pol canciller alemán Otto von Bismarck), en Papúa Nueva Guinea. Les sos ciudaes más poblaes son Kimbe y Rabaul. Ta dixebrada de la islla de Nueva Guinea polos estrechos de Dampier y Vitiaz y de la islla de Nueva Irlanda pela canal de San Jorge. 

Nueva Bretaña y Nueva Irlanda llámense asina porque les sos contornes nun mapa correspuenden, aproximao a los de les islles Britániques. Na dómina en que la islla foi parte de la Nueva Guinea Alemana, llamábase *Neupommern* ("Nueva Pomerania").

William Dampier convertir nel primer européu conocíu en visitar Nueva Bretaña'l 27 de febreru de 1700: llamó a la islla col nome en llatín de *Nova Britannia*.

En payares de 1884, Alemaña proclamó'l so protectoráu sobre l'archipiélagu de Nueva Bretaña, l'alministración colonial alemana dio-y a Nueva Bretaña y Nueva Irlanda los nomes de *Neupommern* (o Neu-Pommern, "Nueva Pomerania") y Neumecklenburg (o Neu-Mecklemburg, "Nueva Mecklemburgu" ), y tol grupu pasó a llamase l'archipiélagu de Bismarck. Nueva Bretaña convirtióse parte de la Nueva Guinea Alemana.

En 1909, la población indíxena calculase n'alredor de 190.000, siendo la población estranxera de 773 persones (blancos: 474). La población de expatriados llindábase práuticamente a partir nordeste de la Península de Gazelle, qu'incluyó la capital, Herbertshöhe (agora Kokopo). Nesi entós 5.448 hectárees (13.464 acres) fueren convertíes en plantíos, principalmente de copra, algodón, café y cauchu. Los occidentales evitaron esplorar l'interior de primeres, creyendo que los pueblos indíxenes yeren fiero guerreros y opondríense a intrusiones.

El 11 de setiembre de 1914, Nueva Bretaña convertir nel sitiu d'una de les primeres batalles de la Primer Guerra Mundial cuando la Fuercia Espedicionario Naval y Militar Australiana desembarcó na islla. Estos rápido entartallaron a les fuercies alemanes y ocuparon la islla mientres el tiempu que duró la guerra. En 1920, Nueva Bretaña foi incluyida xunto cola antigua colonia alemana de Nueva Guinea nel territoriu de Nueva Guinea, territoriu sol mandatu que la Sociedá de Naciones encamentó a Australia. Más tarde, en 1942, empecipióse la Segunda Guerra Mundial nesti territoriu y pocu dempués impulsáronse una serie d'operaciones que concluyiríen na Campaña de Nueva Bretaña, cuando se producieron los desembarcos de Gloucester y Arawe..

## Referencies

## Enllaces esternos
Francis Bacon (pintor)

**Francis Bacon**  foi un pintor irlandés d'estilu figurativu idiosincrásicu, caracterizáu pol empléu de la deformación pictórico y muncha ambigüedá nel planu intencional. Foi autor de 584 pintures y alredor de 600 dibuxos.

Considerable ambivalencia puede amás ser detectada en comentarios d'él, tales como «*quixera que les mios pintures viérense como si un ser humanu pasara por elles, como un cascoxu, dexando un rastru de la presencia humana y un trazu d'eventos pasaos, como'l cascoxu que dexa la so baba*» o «*acasu dalgún día llogre prindar un intre en tola so violencia y tola so guapura*».

En 1998, publicóse una biografía fílmica titulada *Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jackson Pollock

**Paul Jackson Pollock** , más conocíu como **Jackson Pollock**, foi un influyente pintor d'Estaos Xuníos d'América y una importante figura nel movimientu del espresionismu astractu. Yera reconocíu por el so estilu únicu de chiscar pintura.

Mientres la so vida, Pollock tuvo fama y muncha notoriedá siendo unu de los artistes principales de la so xeneración. Pollock yera una persona aisllada y con una personalidá volátil. Tenía problemes d'alcoholismu a los cualos enfrentóse día ente día mientres tola so vida. En 1945, #casar cola artista americana Lee Krasne, quien se convirtió nuna influencia importante na so carrera y nel so legáu.

Pollock morrió a la edá de 44 años nun accidente automovilísticu por cuenta de que conducía n'estáu de ebriedad. N'avientu de 1956, meses dempués de la so muerte, Pollock foi conmemoráu con una retrospectiva nel Muséu d'Arte Moderno de Nueva York (MoMA). En 1967 montóse una exhibición más completa y llarga de los sos trabayos nel mesmu llugar. En 1998 y 1999, el so trabayu foi gallardoniáu con una retrospectiva a gran escala nel MoMA de Nueva York y nel Tate Modern de Londres.

Nel añu 2000 un filme basáu na vida de Jackson Pollock, *Pollock*, empobináu y protagonizáu por Ed Harris, ganó un premiu de l'Academia.

## Referencies
Carolina Bonaparte

**Maria Annunziata Carolina Bonaparte** , más conocida como **Carolina Bonaparte**, foi una de les hermanes pequeñes de Napoleón Bonaparte.

En 1793 emigró cola so familia a Francia. Ende namoróse del militar Joaquín Murat, xeneral nel exércitu del so hermanu, con quien se casó en 1800. Ambiciosa y afamiada de poder, convertir en Gran Duquesa de Kleve, y en 1808, en Reina de Nápoles. La nacencia de Napoleón II acabó cola esperanza de que'l so fíu Napoleón Achille Murat heredara al so hermanu mayor, lo que-y fixo pasar se al bandu de Klemens Wenzel von Metternich. Tres la execución del so maríu fuxó a Austria.

## Descendencia
Col so home, el príncipe Joaquín Murat tuvo 4 fíos, dos homes y dos muyeres:
* **[[Aquiles Murat|Achille Charles Louis Napoléon Murat]]**, *Príncipe Herederu de [[Berg (Estáu)|Berg]], Príncipe de [[Reinu de Nápoles|Nápoles]] y II Príncipe [[Príncipe Murat|Murat]]* (París, 21 de xineru de 1801 - Condáu de Jefferson (Florida), 15 d'abril de 1847). Casóse'l 12 de xunetu de 1826 en Tallahassee, Florida con Catherine Willis Gray (1803-1867), fía del coronel Byrd C. Willis (1781-1846) y de Mary Lewis. Ensin descendencia.
* Princesa **Marie Letizia Josephine Annonciade Murat** (París, 26 d'abril de 1802 - Boloña, 12 de marzu de 1859). Casóse en Venecia el 27 d'ochobre de 1823 col marqués Guido Taddeo Pepoli, conde de Castiglione (1789 - 1852); con descendencia.
* **[[Luciano Murat|Lucien Charles Joseph Napoléon Murat]]**, *II Príncipe soberanu de [[Pontecorvo]] y III Príncipe [[Príncipe Murat|Murat]]* (Milán, 16 de mayu de 1803 - París, 10 d'abril de 1878). Casóse en Bordentown, Nueva Jersey el 18 d'agostu de 1831 con Caroline Georgina Fraser (1810- 1879), fía de Thomas Fraser y d'Anne Lauton; con descendencia.
* Princesa **Louise Julie Caroline Murat** (París, 21 de marzu de 1805 - Rávena, 1 d'avientu de 1889). Casóse en Trieste el 25 d'ochobre de 1825 col conde Giulio Rasponi (1787 - 1876); con descendencia.

## Distinciones honorífiques
*  Dama de la Orde de les Dames Nobles de la Reina María Luisa (Reinu d'España, 08/09/1807).

## Ancestros

**Ancestros de Carolina Bonaparte**





## Referencies

## Enllaces esternos
Rudakí

**Abdullah Jafar Ibn Mohammad Rudaki** (859-*c*.941), (en taxicu Абӯабдуллоҳ Ҷафар Ибн Муҳаммад Рӯдакӣ; en persa ابوعبدالله جعفربن محمدبن حکیم‌بن عبدالرحمن‌بن آدم رودکی) — conocíu a cencielles como **"Rudaki"**, tamién escritu como **Rudagi** o **Rudhagi**, foi un poeta persa y el primer xeniu lliterariu del idioma persa modernu que compunxo poemes nel alfabetu arábigu.

Rudaki ye consideráu'l fundador de la lliteratura persa clásica.
 
Nació en Rudak, un pueblu de Transoxiana, no qu'anguaño se conoz como Panjakent en Taxiquistán. La mayoría de los sos biógrafos informa de que yera totalmente ciegu, anque non de nacencia. Foi'l poeta de la corte del emir samánida Nasr II (914-943) en Bukhará, pero créese que perdió depués los sos favores y ésti condergar a la pena de ceguera por motivos relixosos. D'ende l'acertada conocencia de los colores qu'amuesa na so poesía. 

## Obra

Rudaki escribió en tolos estilos poéticos, anque la so temática preferida yera la bucólica: na so obra prevalez l'allegría y l'optimismu. Considerar a "Kalila wa Dimna", de la que se caltienen namái fragmentos, la so obra más destacada. 



## Ver tamién
* Lliteratura persa

## Referencies

## Bibliografía
* E.G. Browne. *Literary History of Persia*. (Cuatro volúmenes, 2,256 páxines), 1998, ISBN 0-7007-0406-X 
* Jan Rypka, *History of Iranian Literature*. Reidel Publishing Company, 1968, ISBN 90-277-0143-1
* 

## Enllaces esternos

*Forensic sculpture of Rudaki by M.M. Gerasimov
* Rudaki, Abu Abd Allah, bioghrafía por Iraj Bashri, University of Minnesota. (n'inglés)
* Rudaki nes páxines marielles iranines