Gran Hesse

**Gran Hesse** () foi'l nome provisional dau a una seición del territoriu d'Alemaña creáu pola alministración militar d'Estaos Xuníos a la fin de la II Guerra Mundial. Foi formáu pol Conseyu de Control Aliáu el 19 de setiembre de 1945 y convirtióse nel modernu estáu federáu alemán de *[[Hesse]]* el 1 d'avientu de 1946.

## Formación
Gran Hesse foi formáu de partes de dos estaos alemanes que fueron eslleíos a la fin de la II Guerra Mundial:

* La parte al este del Rin del Estáu Popular de Hesse: les provincies del Alto Hesse (*Oberhessen*, capital: Gießen) y Starkenburg (capital: Darmstadt).
* Les provincies prusianes d'Hesse (capital: Kassel) y Nassau (capital: Wiesbaden). Estos dos provincies fueron formaes pola división de la provincia d'Hesse-Nassau en 1944.

El restu de la provincia de Hesse, qu'entendía'l Hesse Renano (*Rheinhessen*, capital: Mainz) y la parte occidental de la provincia de Nassau (que contenía'l Westerwald, parte del cordal Taunus y la desaguada del ríu Lahn nel Rin) convertir en parte de la zona d'ocupación francesa y finalmente en parte del modernu estáu federáu de Renania-Palatináu. La separación del Hesse Renano del Gran Hesse provocó que Mainz perdiera los seis distritos al este del ríu Rin, a pesar de qu'inda güei son nomaos como parte de Mainz —como Mainz-Kastel, agora un distritu de Wiesbaden.

Tamién tuvieron llugar pequeños cambeos territoriales. L'enclave de Bad Wimpfen, que primeramente perteneciera a la provincia de Hesse de Starkenburg, convertir en parte de l'alministración d'Estaos Xuníos de Wurtemberg-Baden. Una pequeña parte de la provincia prusiana de Hesse, que contenía la población de Schmalkalden, quedó dientro de la zona d'ocupación soviética y convirtióse en parte del estáu de Turinxa.

Esti nuevu territoriu foi denomináu Hesse porque la mayor parte del territoriu qu'entendía primeramente perteneciera a Estaos socesores del Landgraviato de Hesse, que foi estremáu en 1567.

## La nueva capital de Hesse
La proclamación Non. 2 del Conseyu de Control Aliáu que declaraba'l territoriu que tenía d'entender Gran Hesse nun especificaba la capital. Consideráronse cuatro ciudaes pa la nueva capital:

* Frankfurt, antigua ciudá imperial (amestada por Prusia en 1866), yera con diferencia la mayor ciudá na nueva rexón. Pol so papel nes eleiciones imperiales mientres el Sacru Imperiu Romanu Xermánicu y como sede del conseyu federal de la Confederación Xermánica (vease parllamentu de Frankfurt), foi considerada una candidata ideal pa la futura capital nacional de l'Alemaña Occidental n'ausencia d'un Berlín unificáu. Sicasí, Frankfurt tornó la so posición como capital del estáu de Hesse por cuenta de que nunca formara parte del territoriu de Hesse mientres la so hestoria y creyóse que la ciudá nun podría identificase lo suficiente cola nueva rexón. Otra razón pa nun ser afecha como capital del estáu yera'l fechu de que la mayor parte de la ciudá fuera destruyida polos bombardeos aliaos mientres la guerra.
* Darmstadt, l'antigua capital d'Hesse, tamién foi considerada desaparente por causa de los daños sufiertos mientres la guerra.
* Kassel, la capital de la provincia prusiana de Hesse tamién foi calificada de desaparente, non yá polos daños de guerra sufiertos, sinón tamién pola so llocalización periférica nel norte de la nueva rexón.
* Wiesbaden, la capital de la provincia prusiana de Nassau, sufrió relativamente menores daños mientres la guerra. Esto, combináu col so llocalización dientro del área metropolitana Rin-Meno y el fechu de que yá yera una sede rexonal de l'alministración militar d'Estaos Xuníos, fixeron de Wiesbaden la meyor opción.

El 12 d'ochobre de 1945, foi anunciada la primera directiva organizativa del Gran Hesse (*Organisationsverfügung Nr. 1*). El puntu númberu unu d'esta directiva declaraba que la capital civil del Gran Hesse sería Wiesbaden, efectivu dende'l mediudía d'esi día.

## Alministración
Amás del establecimientu de Wiesbaden como nueva capital de Hesse, el 12 d'ochobre de 1945 vio l'ascensu del profesor d'institutu de secundaria Karl Geiler como ministru-presidente. Geiler reemplazó al políticu del SPD Ludwig Bergsträsser, que sirvió como ministru-presidente en funciones por solo un mes, y permanecería nel puestu hasta qu'un socesor pudiera ser escoyíu democráticamente.

El 22 de payares de 1945 foi introducida la constitución del Gran Hesse (*Staatsgrundgesetz des Staates Groß-Hessen*). Esta constitución foi sustituyida'l 1 d'avientu de 1946 col establecimientu del modernu estáu de Hesse. El día en que foi establecíu l'estáu de Hesse, tuvieron llugar les primeres eleiciones llexislatives nel estáu, que llevaron a la eleición el 20 d'avientu de Christian Stock como'l primer ministru-presidente democráticamente escoyíu de Hesse.

## Ver tamién
* Zones d'ocupación aliada n'Alemaña

## Referencies