Esther Lederberg

**Esther Miriam Zimmer Lederberg**  foi una microbióloga d'Estaos Xuníos, pionera en xenética bacteriana. Les sos contribuciones más notables inclúin el descubrimientu del virus bacteriófago λ, la tresferencia de xenes ente bacteries por transducción especializada, el desenvolvimientu del métodu de retruque en placa pal cultivu de bacteries y el descubrimientu del plásmido F o factor de fertilidá.

Lederberg tamién fundó y dirixó l'agora estinguíu Plasmid Reference Center na Universidá de Stanford, onde caltenía, nomaba y distribuyía plásmidos de munchos tipos, incluyendo aquellos con resistencia antibiótica, resistencia a metales pesaos, roxura, conxugación, colicinas, transposones, y otros factores desconocíos.

## Biografía
Esther Miriam Zimmer nació n'El Bronx, Nueva York, en 1922. Foi la primera de los dos fíos del matrimoniu formáu por David Zimmer y Pauline Geller Zimmer. El so hermanu, Benjamin, nació al añu siguiente. Neños mientres la Gran Depresión, la so comida yera de cutiu un cachu de pan sobre'l que la so madre espardía los zusmiu d'un tomate.

Zimmer destacó nos sos estudios. Cursó los sos estudios secundarios en Evander Child's High School nel Bronx, onde se graduó a los 16 años. Recibió una beca pa estudiar bioquímica nel Hunter College, en Nueva York, onde se graduó en 1942. Ente 1941 y 1942, Zimmer trabayó nel Xardín Botánicu de Nueva York, investigando en *[[Neurospora crassa]]* so la direición de Bernard Ogilvie Dodge.

Tres la so graduación, Zimmer trabayó como ayudante d'investigación de Alexander Hollaender y Milislav Demerec nel Institutu Carnegie de Washington (más palantre, Llaboratoriu Cold Spring Harbor). En 1944 llogró una beca na Universidá Stanford como ayudante de George Wells Beadle Treslladar a California, y tres un branu d'estudios na Estación Marina Hopkings con Cornelius Van Niel, empezó una maestría en xenética. Mientres la so estancia en Stanford trabayó con Edward Tatum, de Yale, en xenética bacteriana y llogró'l so títulu de maestría en 1946.

Casóse con Joshua Lederberg en 1946, dempués de lo que empezó a trabayar nel so doctoráu na Universidá de Wisconsin. La so tesis foi sobre'l control xenéticu de mutabilidá na bacteria *[[Escherichia coli]]*. Joshua Lederberg aceptó un puestu de profesor acomuñáu na mesma universidá. Esther terminó'l so doctoráu sol patrociniu de R. A. Bring, en 1950, el mesmu añu qu'afayó'l ciclu lisogénico del bacteriófago lambda.

Esther y Joshua Lederberg divorciar en 1966. Ella contraxo nuevamente matrimoniu con Matthew Simon en 1993.

Esther Miriam Zimmer Lederberg morrió'l 11 de payares de 2006, de neumonía y fallu cardiacu, a los 83 años.

## Contribuciones a la microbioloxía y la xenética
Lederberg quedar na Universidá de Wisconsin la mayor parte de la década de 1950. Ellí afayó'l bacteriófago lambda, empezó a investigar sobre la rellación ente la transducicón y el ciclu lisogénico de dichu fago, afayó'l factor de fertilidá de *E. coli* xunto a Luigi Luca Cavalli-Sforza, ingenió la primera implementación esitosa del métodu de retruque en placa xunto a Joshua Lederberg, y ayudó a afayar y entender los mecanismos xenéticos de la transducción especializada. Estes contribuciones fueron la base de gran parte del trabayu en xenética posterior.

### Bacteriófago Lambda y transducción especializada
Esther Lederberg foi la primera n'aisllar el bacteriófago lambda, un virus d'ADN qu'aislló de *Escherichia coli* K-12 en 1950. Yera un virus que, en cuenta de multiplicase rápido nel interior de la célula infestada y matala, podía integrar el so material xenético nel de la bacteria infestada y tresmitise d'una xeneración a otra ensin causar dañu a la célula. L'ADN víricu podía activase de nuevu en determinaes circunstancies, por casu, cuando la bacteria atopar en condiciones de estrés. Entós la maquinaria celular de la bacteria fabricaba exemplares del virus, que causaben la muerte de la célula bacteriana. El bacteriófago tenía un doble comportamientu, con dos tipos de ciclu vital, que más palantre se denominaron lisogénico (cuando s'incorpora al material xenético de la célula) y líticu (cuando se reproduz y causa la lisis de la célula bacteriana). La facilidá de crecedera de dichu bacteriófago, la so condición de virus non patóxenu (sacante para la bacteria), la facilidá de manipulación y la gran conocencia que se tenía sobre la bacteria qu'infestaba (*E. coli*) fixeron que llueu s'adoptara esi virus como [organismu modelu pal estudiu d'otros virus con comportamientu asemeyáu.

El so trabayu dexó un meyor entendimientu de la transducción especializada, importante pa esplicar un mecanismu de tresferencia de la resistencia de les bacteries.

=== Factor de fertilidá bacteriana ===
El Factor de fertilidá (tamién conocíu como factor F) ye una secuencia bacteriana d'ADN que dexa qu'una bacteria pueda producir un [pelo sexual necesariu pa la conxugación. La secuencia contién 20 xenes tra (por "tresferencia") y otres secuencies xenétiques responsables d'incompatibilidá, replicación y otres funciones. El factor F atopar nun *[[episoma]]*, que puede esistir como plásmido independiente o integrase nel xenoma de la célula bacteriana. El descubrimientu d'Esther Lederberg surdió direutamente de los sos esperimentos p'atopar el profago lambda del *E. coli*. Cuando-y fallaron dellos cruces pa llograr formes recombinantes, supunxo que dalgunos de *los sos* cepes de *E. coli* perdieren un "factor de fertilidá".

### Métodu de retruque en placa
A pesar de qu'había otres metodoloxíes precursores a la qu'ella escurrió, yeren menos eficaces, y nun resolvieron el problema de reproducir colonies bacteriales en masa cola mesma configuración que teníen na placa de Petri de la que se partió. Lo que se buscaba yera como disponer de la copia d'un dibuxu o la firma de daquién por aciu un sellu de goma untáu nun tampón de tinta. En 1951, Esther Lederberg llogró llograr retruques idénticos por aciu una téunica bien senciella. Construyó un "sellu" de la mesma midida que la placa de Petri, pero nun yera de goma, sinón de terciopelu d'algodón esterilizado. Les pequeñes fibres de la superficie del terciopelu clavar nel agar de la placa orixinal y, al estregar col sellu una nueva placa, inoculaba les bacteries y les colonies que crecíen facer na posición que na placa orixinal. Un añu dempués, ella y el so home publicaron un artículu detallando la metodoloxía. Anque la idea fuera d'ella, el primer autor del artículu foi'l so home.

### Otres contribuciones
Esther Lederberg tornó a Stanford en 1959 con Joshua Lederberg. Permaneció en Stanford pa siguir cola so carrera d'investigación, y ellí fundó y dirixó'l Plasmid Reference Center (PRC) na Facultá de Medicina de Stanford ente 1976 y 1986. El 25 de febreru de 2015, Stanford publicó munches fotografíes de los sos trabayu na so cuenta de Flickr.

Retirar del so puestu nel Departamentu de Microbioloxía ya Inmunoloxía de Stanford en 1985, pero siguió dirixendo'l PRC mientres cuasi una década más.

## Honores profesionales
* 1956: Premiu Pasteur de la Society of Illinois Bacteriologists (al pie de Joshua Lederberg; la primer vegada que s'apurrió a un *equipu* d'investigadores)
* 1969 Beca Postdoctoral n'Oncoloxía de la American Cancer Society
* Presidenta del Capítulu Stanford de Sigma Xi
* Afiliaciones n'otres sociedaes científiques; frecuente convidada a Conferencies Gordon; etc.

## Retos profesionales: discriminación de xéneru
El microbiólogu Stanley Falkow afirmó qu'Esther Lederberg "esperimental y metodológicamente, yera una genia nel llaboratoriu." Aun así, a pesar de qu'Esther Lederberg foi una investigadora pionera, encaró retos significativos como científica nos '50 y '60.

Según Luigi Luca Cavalli-Sforza, collaborar col so home enzancó-y tener una carrera estable ya independiente.
Esther Lederberg tuvo que lluchar pa llograr un puestu de trabayu na Universidá de Stanford. En 1974, un cambéu na política d'aquella universidá facer pasar de Científicu Senior a ser Profesora Axunta, una posición más desfavorable en dellos aspeutos.

Allan Campbell fixo notar la inxusta actitú de Stanford escontra les muyeres científiques nuna carta d'encamientu pa Esther Lederberg escrita en 1971: "piensu qu'ella ye bien pervalible pa la Universidá y merez un ascensu d'alcuerdu a los costumes habituales del so departamentu (por casu, que'l so Comité de Promoción de les Muyeres encamentar de la mesma manera qu'un Comité de Promociones de los Varones fadría xubir a un científicu home)."

## Otros intereses
Esther Lederberg tuvo intereses culturales que diben más allá de la ciencia.

### Música
Tola so vida tuvo afición a la música, con especial dedicación a la música antigua. Foi miembru fundadora de la Mid-Peninsula Recorder Orchestra en 1962, que presidió mientres dellos años. Consciente de que gran parte de la música antigua yera realmente música de danza, Lederberg estudió tamién danza Renacentista ya isabelina. Gustába-y la música sinfónica, la ópera, y les operetes de Gilbert y Sullivan.

### Lliteratura
El gustu d'Esther na lliteratura yera eclécticu; la so biblioteca incluyía obres clásiques y contemporánees d'autores como Gore Vidal, Ursula K. -y Guin, Margaret Atwood y Michael Crichton. Tamién-y gustaben les obres de Charles Dickens y Jane Austen, y perteneció a sociedaes qu'estudiaben y rindíen homenaxe a esi autores.

### Botánica y xardinos botánicos
Lederberg interesar mientres tola so vida pola botánica y los xardinos botánicos. Propunxo que se llantaren plantes indíxenes como amapoles y lupinos nel campus de la Universidá de Stanford, argumentando qu'amás de ser guapes nun precisaríen de riego—una considerancia importante pa un campus alcontráu la Badea de San Francisco, que tien seques frecuentes.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitio en memoria d'Esther Lederberg (n'inglés)