open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Equipu Olímpicu d'Atletes Refuxaos

L'Equipu Olímpicu d'Atletes Refuxaos (identificáu col códigu **ROT**) ye una de les delegaciones participantes nos Xuegos Olímpicos. Foi establecíu pol Comité Executivu del Comité Olimpico Internacional (COI) el día 2 de marzu de 2016,y participó per primer ocasión nos Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro. 

El COI riquió a los comités olímpicos nacionales qu'identificaren a los atletes con potencial de participación nos Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro que s'atoparen en calidá de refuxaos por cuenta de #cualquier conflictu a nivel mundial. Hasta'l día de la so creación, 43 deportistes yeren candidatos pa formar parte de la delegación.

El Comité Executivu anunció la llista del equipu'l 3 de xunu de 2016, que taba conformáu por diez atletes.

## Requerimientos
Pa formar parte del equipu de refuxaos, verifíquense los siguientes aspeutos:
* Nivel deportivu, qu'implica'l cumplimientu de marques mínimes 
* Calidá de refuxáu verificáu pola Naciones Xuníes.
* Otros aspeutos personales.

## Participación
L'Equipu Olímpicu d'Atletes Refuxaos va #someter a la normativa de los xuegos como cualesquier otra delegación. Sicasí, el costu de la preparación y indumentaria deportiva, van correr a cargu del COI al traviés de Solidaridá Olímpica Internacional. Amás, la so representación oficial va ser la bandera Olímpica, y na ceremonia d'apertura va colar antes de la representación local.

### Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro 2016

L'equipu d'atletes refuxaos que participó nos Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro 2016 foi reveláu'l día 3 de xunu del mesmu añu. Taba conformáu por 10 atletes y amás nomóse como xefa de la misión a la keniana Tegla Loroupe y como la so delegada a la brasilana Isabela Mazão.L'abanderada na ceremonia d'apertura foi Rose Lokonyen
; 

## Ver tamién
* Participantes Independientes nos Xuegos Olímpicos

## Referencies
Ceremonia d'Amberes

La **ceremonia d'Amberes** ye la ceremonia dientro de la clausura de los Xuegos Olímpicos onde la bandera oficial col símbolu olímpicu ye apurrida pol alcalde de la ciudá qu'entamó los anteriores xuegos al alcalde de la ciudá qu'entama los inmediatos, tando presente'l presidente del Comité Olímpicu Internacional. 

Empecipiada nos Xuegos Olímpicos de 1920 n'Amberes (d'ende'l nome), históricamente fíxose na ceremonia d'inauguración. Dende Seúl 1988 la ceremonia faise mientres la ceremonia de clausura de los xuegos. Nos Xuegos Olímpicos d'Iviernu, esta ceremonia foi efectuada per primer vegada nes Olimpiaes Ivernices de 1952 en Oslo.

Ceremonies similares fueron adoptaes por dellos eventos ente ellos los Xuegos Panamericanos, Xuegos Deportivos Centroamericanos, onde baxen la bandera col logotipu de la organización, y pol Bureau Internacional d'Esposiciones (encargada de celebrar les Feries Mundiales) al zarru d'una Esposición Mundial.

## Referencies

## Enllaces esternos
Copa Olímpica

La **Copa Olímpica** (n'inglés: *Olympic Cup*; en francés: *Coupe olympique*) ye un premiu dau añalmente pol Comité Olímpicu Internacional. Los únicos años en qu'esta condecoración nun foi apurrida foi nos años 1956, 1958, 1987, 1997, 2013, 2014 y 2015.

Foi instituyíu por Pierre de Coubertin en 1906 y #otorgar a una institución o asociación con un récor de méritu ya integridá nel desenvolvimientu activu del Movimientu Olímpicu. La Copa Olímpica ye'l troféu más altu y el más acobiciáu nel mundu del deporte. Tamién se llama "Copa d'Honor", tien como oxetivu reconocer añalmente, unu que, a xuiciu del Comité Olímpicu Internacional, fixo la mayor parte pal beneficiu del olimpismu y el deporte. Esta reconocencia ye consideráu'l Premiu Nobel de Deportes. La concesión del títulu #facer pol COI dempués d'un exame rigoroso y detallao de los espedientes presentaos polos candidatos.

Los sos receptores incluyeron clubes deportivos aficionaos, escueles, periódicos y alministraciones deportives nacionales, anque se da principalmente a grupos rellacionaos cola organización de los Xuegos Olímpicos.

## Receptores de la Copa Olímpica

## Ver tamién
* Medaya Pierre de Coubertin
* Orde Olímpica

## Referencies
Equipu Unificáu nos Xuegos Olímpicos

**Equipu Unificáu** foi la denominación qu'usó'l Comité Olímpicu Internacional pa los equipos deportivos de les antigües repúbliques de la Xunión Soviética (sacante los países bálticos) nos Xuegos Olímpicos d'Albertville 1992 y nos Xuegos Olímpicos de Barcelona 1992. El nome oficial en francés foi *Équipe Unifiée* y el códigu del COI pa identificar a estos deportistes ye EUN. Tamién s'usó pa designar a esti equipu les sigles CEI (Comunidá d'Estaos Independientes).

L'equipu nos Xuegos Olímpicos de Branu de 1992 en Barcelona tuvo formáu por atletes de dolce de los quince ex repúbliques soviétiques. Llograron en total 112 medayes: 45 d'oru, 38 de plata y 39 de bronce.

Nos Xuegos Olímpicos d'Iviernu participó na edición d'Albertville 1992, consiguiendo un total de 23 medayes: 9 d'oru, 6 de plata y 8 de bronce.

## Historia
Mientres los Xuegos Olímpicos d'Iviernu usó la bandera olímpica na ceremonia d'apertura y nes ceremonies d'entrega de medayes, y sonaba l'himnu olímpicu cuando un deportista del Equipu Unificáu consiguía una medaya d'oru. Esto repitióse nos Xuegos Olímpicos de Branu sacante colos deportistes individuales, que magar que pertenecíen col mesmu uniforme, se izaba la bandera del so país d'orixe si ganaben una medaya y sonaba el so himnu cuando algamaben la d'oru.

L'equipu tuvo formáu por deportistes de toles antigües repúbliques soviétiques quitando los estaos bálticos:

## Medayeros

### Por edición

### Por deporte

## Ver tamién
* Xunión Soviética nos Xuegos Olímpicos
* Rusia nos Xuegos Olímpicos

## Referencies
Tregua olímpica

La **tregua olímpica** (en griegu antiguu ἐκεχερία, *ekecheiria* o la promesa de la **tregua olímpica**), tamién conocida como la **paz olímpica**, yera un periodu nel cual les guerres suspendíense temporalmente, con oxetu de que los deportistes pudieren movese a Olimpia pa participar nos Xuegos Olímpicos Antiguos y depués volver a les sos ciudaes en paz.
La ciudá de Olimpia tenía'l estatus de territoriu o zona neutral, por ello, anque les ciudaes #atopar en guerra, los sos representantes podíen participar nos xuegos y, eventualmente, axuntase en Olimpia pa realizar negociaciones de paz. Atribúyese la firma de la primer tregua olímpica a los reis Licurgo d'Esparta, Ífito de Élide y Cleóstenes de Pisa.

## Era moderna
En 1991, arriendes de les Guerres Yugoslaves y les sanciones impuestes pol Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes, el Comité Olímpicu Internacional (COI) empieza a estudiar la restauración de la tregua olímpica, y el 21 de xunetu de 1992, el so 99 Asamblea encamienta a tolos Estaos a reparala pa los Xuegos Olímpicos de Barcelona 1992. Darréu, na so resolución 48/11, de 25 d'ochobre de 1993, l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes, tamién encamienta a los Estaos Miembros a que repararen la tregua olímpica.

## Ver tamién
* Olimpiada
* Xuegos Olímpicos
* Antigua Grecia

## Referencies

## Enllaces esternos
* Unesco. La Tregua Olímpica
* Asamblea Xeneral pide respetar Tregua Olímpica por Xuegos d'Iviernu
* ONX encamienta a respetar la tregua olímpica
Mascota de los Xuegos Paralímpicos

Les mascotes paralímpicas son lo mesmo de preseos que les olímpiques. La diferencia ye que nun tienen tanta popularidá.

## Mascotes de caún de los Xuegos Paralímpicos

### Xuegos Paralímpicos de Branu
* Arnhem 1980. *El par d'esguiles*
* Nueva York 1984. *Dan D. Lion*, un lleón con uniforme.
* Seúl 1988. *Komduri*, una pareya d'osos negros asiáticos.
* Barcelona 1992. *Petra*, una neña estilizada ensin brazos, del mesmu creador de Cobi, Javier Mariscal, pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Atlanta 1996. *Blaze*, una ave fénix.
* Sydney 2000. *Lizzie*, un llagartu de pescuezu fril, del mesmu creador de Olly, Sid y Millie pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Atenes 2004. *Proteas*, un caballín de mar, del mesmu creador de Athenà y Phèvos pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Beixín 2008. *Fu Niu Lele*, un xatu de colores nativu de China, del mesmu creador de Fuwa, Han Meilin pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Londres 2012. *Wenlock y Mandeville*, pa les olimpiaes y les paraolimpiadas respeutivamente. Wenlock ye un moñecu de metal con llinies naranxes y Mandeville ye tamién de metal pero con llinies azules y fucsies. Caminen sobre un arcoiris, y según la hestoria que cunta'l filme "Out of a rainbow" (escritu por Michael Morpurgo) fueron creaos por unu de los constructores del estadiu olímpicu que al xubilase decide face-yos unos moñecos a los sos nietos, el cantar ta interpretada por Carrie y Tom Fletcher.
* Rio 2016. *Vinicius*, un animal y *Tom*, un vexetal, pa les olimpiaes y les paraolimpiadas respeutivamente. Fueron revelaos los sos nomes el 15 d'avientu.

## Xuegos Paralímpicos d'Iviernu
* Albertville 1992: *Alpy*, un monte
* Lillehammer 1994: *Sondre*, un trol
* Nagano 1998: *Parabbit*, un coneyu d'oreyes verde y colorada con pantalones azules que s'asemeyen a un sombreru de magu (igual que nel emblema).
* Salt Lake 2002: *Otto*, una llondra con bufanda colorada, guantes azules y mascara de snorkel na frente, del mesmu creador de Powder, Copper y Coal pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Turín 2006: *Aster*, un falopu de nieve, del mesmu creador de Nieve y Gliz, Pedro Albuquerque, pa los olímpicos d'esi mesmu añu.
* Vancouver 2010: 4 mascotes fueron escoyíes basaes n'animales de la mitoloxía aborixe canadiense: *Miga* (un pequeñu "osu marín", metá orca y metá oso Kermode), *Quatchi* (un sasquatch) y *Sumi* (un espíritu guardian, amiestu del thunderbird y un osu negru); esta postrera va ser la mascota de los Xuegos Paralímpicos. #Acompañar *Mukmuk*, una marmota, pero que nun ye mascota oficialmente.
* Sochi 2014: nestes paralimpíadas, les mascotes son *Luchik*, un rayu de lluz y *Snezhinka*, un falopu de nieve.
* Pyeongchang 2018: la mascota paralímpica d'iviernu ye Bandabi un osu asiatico.

## Ver tamién
* Mascota (símbolu)
* Mascota de los Xuegos Olímpicos

## Referencies

## Enllaces esternos
Olimpiada

La **Olimpiada** ye'l periodu de, por regla xeneral, cuatro años que trescurre ente cada edición de los xuegos olímpicos, magar n'asturianu y otres llingües ye común l'usu d'esta pallabra pa designar a los mesmos xuegos, como sinónimu.

La cronoloxía basada nos xuegos data de la dómina d'Alejandro Magno y #introducir posiblemente Éforo de Cime o Timeo de Tauromenio nel s. IV-III a. C. Tuvo n'usu hasta la Edá Media. Según san Isidoro nes *Etimoloxíes*, el nome d'olimpiada pal periodu vien de los xuegos. 

Nel so sentíu orixinariu yera una unidá de tiempu usada na Antigua Grecia dende 776 a. C. que sirvía pa narrar fechos pasaos.[cita  (Vease Xuegos Olímpicos Antiguos).

Extrapolando, los Xuegos Olímpicos de Tokiu 2020 correspuenden, tal como indica'l so nome oficial, Xuegos de la XXXII Olimpiada, a los trixesimosegundos Xuegos Olímpicos de la era moderna.

Tamién s'utiliza'l términu «olimpiada» pa designar competiciones n'otros ámbitos non deportivos, cuantimás nos científicos, como seríen la Olimpiada Internacional de Xeografía o les Olimpiaes Nacionales o Internacionales de Matemátiques. 

La FIDE entama en forma similar, pero cada dos años, les Olimpiaes d'Axedrez.

## Ver tamién
* Comité Olímpicu Internacional
* Medayeru de los Xuegos Olímpicos
* Eleición de la sede de los Xuegos Olímpicos
* Mascotes de los Xuegos Olímpicos
* Deportes olímpicos
* Xuegos Paralímpicos
* Xuegos Olímpicos de la Mocedá
* Xuegos Mediterráneos
* Xuegos Panamericanos
* Xuegos Asiáticos
* Xuegos Centroamericanos
* Xuegos Centroamericanos y del Caribe
* Xuegos Suramericanos
* Xuegos Bolivarianos
* Xuegos de la Francofonía
* Xuegos de la Mancomunidá
* Xuegos Iberoamericanos
* Xuegos Universitarios
* Paz olímpica

## Referencies
Lloréu olímpicu

El **Lloréu olímpicu** ye un gallardón apurríu pol Comité Olímpicu Internacional (COI) a les personalidaes que realizaron notables contribuciones al olimpismu», nes árees d'educación, cultura y promoción de la paz. L'escoyíu ye nomáu por un xuráu de notables.

L'orixe de la reconocencia #atopar na Axenda Olímpica 2020 como un encamientu pal fortalecimientu del deporte y la cultura, y ye apurríu nes ceremonies d'apertura de los Xuegos Olímpicos.

## Gallardoniaos

## Ver tamién
* Orde Olímpica

## Referencies
Carta Olímpica

La **Carta Olímpica**, (n'inglés: *Olympic Charter*, en francés, *Charte olympique*; actualizada per última vegada'l 2 d'agostu de 2016) ye'l códigu que rixe la organización, aición y operación del Movimientu Olímpicu y establez les condiciones necesaries pa la celebración de los Xuegos Olímpicos.

Foi adoptada pol Comité Olímpicu Internacional (COI) como base de los sos principios fundamentales, regles y estatutos. La primer edición de la Carta Olímpica foi publicada en 1908 y titulada *Annuaire du Comité International Olympique.* En 1978, recibió'l nome de Carta Olímpica. En términos xenerales, tien tres propósitos: establecer los principios y valores del olimpismu, como reglamentu del COI y pa definir los derechos y obligaciones de los trés constituyentes del Movimientu Olímpicu (COI, Federaciones Internacionales y Comités Nacionales). Colos sos cinco capítulos y 61 artículos, la Carta Olímpica resume a detalle delles guíes y regles.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web del Comité Olímpicu Internacional (n'inglés).
* La Carta Olímpica al traviés del tiempu (n'inglés).
* https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/General/EN-Olympic-Charter.pdf#_ga=1.247418690.71425080.1492436997
Sesión del Comité Olímpicu Internacional

Una **sesión del** **[[Comité Olímpicu Internacional]]** ye una xunta realizada por dichu organismu al cual asisten los sos miembros pa tomar resolvimientos sobre'l movimientu olímpicu. Ye l'órganu supremu del COI y les sos decisiones son finales. #Cada miembru del COI tien derechu a votu. 

Una sesión ordinaria efectúase una vegada al añu. En casu d'emerxencia o de resolver puntos entá pindios, puede llamase a una sesión estraordinaria en conveniencia col Presidente del COI o por pidimientu escritu de siquier les dos terceres partes de los miembros.

Les actividaes más importantes realizaes nes sesiones son, ente otres:
* Afaer o modificar la Carta Olímpica.
* Escoyer los miembros del Comité Olímpicu, el Presidente Honorariu, miembros honorarios y miembros d'honor.
* Escoyer el Presidente, Vicepresidente y tolos #demás miembros del Cuerpu Executivu.
* Escoyer la ciudá sede de los Xuegos Olímpicos.
* Determinar qué deportes van formar parte del calendariu olímpicu y cuálos non.
Na actualidá, les sesiones realícense en xunto cola realización de los Xuegos Olímpicos, tantu d'iviernu como de branu. Nos años impares, en que nun se celebren los eventos olímpicos, desígnense sedes les cualos agora participen d'un procesu d'eleición previu.

En 2013 fíxose una sesión estraordinaria na capital olímpica en Suiza pola eleición de los Xuegos Olímpicos de la Mocedá 2018. Tamién se fixo la visita de les ciudaes candidates a los Xuegos del 2020.

## Llista de les sesiones del Comité Olímpicu Internacional





## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del Comité Olímpicu Internacional (n'inglés).
Godos

**Godos** ye un llugar de la parroquia homónima nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 6&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 140&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Cueva Güerta

**Cueva Güerta** ye una cueva natural del conceyu asturianu de Teberga. Ye la torca más grande d'Asturies y del noroeste de la Península Ibérica. Ta incluyida nel parque natural de Les Ubiñes-La Mesa y ye Monumentu Natural dende 2002.

## Llocalización
Alcuéntrase nel conceyu de Teberga, na redolada de la llocalidá de Fresnéu. La so entrada principal ta a una cota de 650&nbsp;m, nel sumidoriu del ríu San Pedro.

## Historia
Entamó a  esplorase científicamente nos años 1950. En 1974 fíxose'l primer planu de la cueva, que cuntaba con 14,5&nbsp;km de galeríes. En 2018 afayáronse 5,2 nuevos quilómetros de galeríes, lo que fai un total de 19,8&nbsp;km de galeríes y pozos soterraños.

## Fauna
La cueva tien un notable interés biolóxicu, destacando la presencia iverniza d'una importante agrupación d'esperteyos de cueva (*[[Miniopterus schreibersi]]*, *[[Myotis emarginatus]]*, *[[Rhinolophus ferrumequinum]]* y *[[Rhinolophus hipposideros]]*), la más numberosa d'Asturies y una de les más importantes del noroeste de la Península Ibérica. Amás, esiste presencia de chova piquirroxa (*[[Pyrrhocorax pyrrhocorax]]*), esguilatorres (*[[Tichodroma muraria]]*) y ferre pelegrín (*[[Falco peregrinus]]*), y de forma más ocasional pueden vese l'alimoche común (*[[Neophron percnopterus]]*) y l'águila real (*[[Aquila chrysaetos]]*).

## Referencies
Kiryat Mal'aji

**Kiryat Mal'aji** (n'hebréu: *קִרְיַת מַלְאָכִי* y n'árabe: *كريات ملاخي *) ye una ciudá del Distritu Meridional d'Israel.

## Demografía
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Jisr az-Zarqa

**Jisr az-Zarqa** (hebréu: **ג'סר א-זרקא**, árabe: جـِسـْر الزرقاء) ye una aldea árabe nel norte d'Israel. Alcuéntrase al norte de Caesarea nel Distritu de Haifa. Consiguió'l estatus de Conseyu local en 1963. Según la Oficina Central d'Estadístiques d'Israel (CBS), a fines de 2005 la ciudá tenía una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Fort Wayne (Indiana)

**Fort Wayne** ye una ciudá que s'atopa nel nordeste del estáu d'Indiana, Estaos Xuníos, y la sede alministrativa del Condáu de Allen. Ye la segunda ciudá más grande del estáu dempués d'Indianapolis y siguida por Gary. Nel añu 2007 la ciudá tenía una población envalorada de 248.637 habitantes, allugándose nel puestu 70 ente les ciudaes más grandes del país.​ Nel añu 2005 la población del so área metropolitana yera de 565.606 habitantes.​ Atópase cuasi equidistante de les ciudaes de Chicago (Illinois), Cincinnati (Ohio) y Detroit (Michigan), lo cual sirvió históricamente pa ser un importante centru de tresportes y comunicaciones na rexón. Ta allugada pocos quilómetros al norte del cursu altu del ríu Wabash, afluente del ríu Ohio, el cual, pela so parte, ye afluente del Mississippi.

## Ciudaes hermaniaes
*  Takaoka, Toyama, Xapón (dende 1977).
*  Płock, Mazovia, Polonia (dende 1990).
*  Gera, Turinxa, Alemaña (dende 1992).
*  Taizhou, Zhejiang, China (dende 2012).

## Personaxes famosos
*Carole Lombard, actriz
*Shelley Long, actriz
*Dick York, actor
*Philo T. Farnsworth, inventor de la televisión
*Jamar Beasley, xugador de fútbol
*DaMarcus Beasley, xugador de fútbol
*Mason Plumlee, xugador de baloncestu
*Jenna Fischer, actriz
*Ron Woodson, xugador de fútbol americanu

## Referencies

## Enllaces esternos
Primera Antología de Poesía Extremeña

La ***Primera Antología de Poesía Extremeña*** ye una obra fecha por Luis Martínez Terrón y que, como'l so propiu títulu señala, trátase de la primer antoloxía fecha de poesía escrita en dalguna de les variedaes dialeutales del estremeñu, tamién en castú.

La obra abarca un periodu de pocu mas d'un sieglu, dende la poesía grabielana hasta los autores d'anguaño como Juan José Camisón ya Javier Feijóo.

Ye la primer obra que recueye gran parte'l versu escritu n'Estremadura en dalgunes de les sos variedaes dialeutales, lo que supón la recopilación de testos de difícil accesu o escasu esparcimientu. Munchos d'ellos son namái primeres y úniques ediciones, la mayoría d'elles personales y descatalogaes, o pertenecíen a espublizaciones premiaes.

Nesta obra dase un entamu a la vida del autor darréu d'una muestra testual d'ún o varios poemes. Hai muestres testuales d'un total de 36 autores como José María Gabriel y Galán, Luis Chamizo, Antonio Reyes Huertas, Juan García García o Pablo Gonzálvez González. Autores menos conocíos, que o bien nun espublizaron o, si lo fixeron, son mui pocu conocíos nel mundiu les lletres n'estremeñu como Francisco Durán Domínguez, Olegario León Gutiérrez o Enrique Louzado Moriano, tán presentes tamién nesta obra. El propiu autor de la antoloxía inclúi dalgunos les sos poemes n'estremeñu.

Ye una obra fundamental pa comprobar los enllaces ente los y les autores, les escueles chamicianes y grabielanes, y la evolución de la lliteratuna en versu n'estremeñu dende'l sieglu pasáu hasta anguaño.

## Bibliografía
* Martínez Terrón, L., *Primera Antología de Poesía Extremeña*, Caçris, ei. autol, 2005.

## Referencies

## Enllaces esternos
Camarillo (California)

**Camarillo** ye una ciudá nel condáu de Ventura, nel estáu de California (Estaos Xuníos). La población ye de . Camarillo ta próxima a les ciudaes de Oxnard y Ventura. Camarillo tien una sede de la Universidá Estatal de California y l'Aeropuertu Camarillo. L'alcalde llámase Jerry Bankston.

El Distritu Xuníu d'Escueles Preparatories de Oxnard xestiona les escueles preparatories públiques.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ciudad de Camarillo
Baracaldo

Hai delles llocalidaes nomaes **Baracaldo**:

* Baracaldo, llocalidá de Cuba.
* Baracaldo, llocalidá de Guinea Ecuatorial.
* Ye l'exónimu castellán para Barakaldo.

Tamién puede referise a:
* Barakaldo Club de Fútbol
## Referencies

## Enllaces esternos
Kareem Abdul-Jabbar

**Kareem Abdul-Jabbar** (; nacíu col nome de **Ferdinand Lewis Alcindor, Jr.**; ) ye un ex-xugador de baloncestista d'Estaos Xuníos que militó en Milwaukee Bucks y Los Angeles Lakers de la NBA dende 1969 hasta 1989. Les sos dos primeres temporaes yera conocíu como **Lew Alcindor** primero que camudara'l so nome a finales de 1971, dellos años dempués de convertise al Islam, al que llegó dempués de lleer una autobiografía de Malcolm X.

Abdul-Jabbar dexó'l baloncestu a la edá de 42 años como'l máximu anotador, taponador, reboteador defensivu y el que más partíos y minutos apostó de la historia de la NBA, amás de tener el récor de más MVP de la Temporada con seis y ser el xugador que más All-Star Game xugó, con diecinueve; tamién foi escoyíu diez vegaes nel meyor quintetu de la NBA y cinco nel segundu quintetu. La so llista de llogros personales y coleutivos ye seique la más impresionante na historia de la lliga: Rookie del Añu, campeón de la NBA en seis causes colos Bucks y Lakers, dos vegaes MVP de les Finales de la NBA, diecinueve vegaes All-Star y dos vegaes máximu anotador de la lliga, ente otros munchos. Tamién tien ocho récores de playoffs y siete de All-Star.

A pesar del so increíble ésitu na pista, nun foi hasta'l final de la so carrera qu'Abdul-Jabbar ganóse por fin el cariñu de los aficionaos al baloncestu. Foi un home reserváu qu'evitaba a la prensa y que dacuando paecía distante. "Soi'l peor ente los mozos malos", dixo una vegada a la revista *The Sporting News*. Mientres la temporada 1988-89, la so postrera n'activu, Abdul-Jabbar foi homenaxáu en cada cancha de la lliga.

## Equipos
* 1969-1975: Milwaukee Bucks
* 1975-1989: Los Angeles Lakers

## Referencies

## Enllaces esternos
Saginaw (Michigan)

**Saginaw** ye una ciudá allugada nel condáu de Saginaw nel estáu norteamericanu de Michigan. Nos sos 46,88&nbsp;km² viven .

## Personaxes famosos
* Serena Williams, xugadora de tenis.
* Stevie Wonder, músicu.
* Draymond Green, xugador de baloncestu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jüri Ratas

**Jüri Ratas**  ye un políticu estoniu.
Dende payares de 2016, ye'l Primer Ministru d'Estonia.

## Referencies
Ronda

**Ronda** ye un conceyu español perteneciente a la comunidá autónoma d'Andalucía, asitiada nel noroeste de la provincia de Málaga, a unos 100 quilómetros de la ciudá de Málaga. Ye la cabeza del partíu xudicial homónimu y la capital de la contorna de la Serranía de Ronda.

El so términu municipal estiéndese sobro una meseta conocíu como depresión de Ronda poles sierres que la arredolen. Tien una superficie de 481,31&nbsp;km² nos que viven .

Ronda tien el so orixe na **Arunda** romana que se constituyiría a partir d'asentamientos ibéricos esistentes. Los visigodos diéron-y continuidá hasta la llegada de los musulmanes, quien consolidaron el so papel de cabecera comarcal y la so entidá urbana. El so allugamientu facilitó la defensa de la ciudá y púnxola nuna situación estratéxica para apoderar los pasos y caminos escontra la Baxa Andalucía. Esto y la disponibilidá de tierres aptes para l'agricultura concediéronlu finalmente una importancia histórica notable.
La ciudá ta asitiada sobro un pandu cortáu por un fondu tayo escaváu pel ríu Guadalevín, al qu'asomen los edificios del so centru históricu, lo que confier a la ciudá una panorámica pintoresca que, xunida a la variedá de monumentos que tien, a la so redolada natural y a la so cercanía a los grandes centros del turismu de mases de la Costa del Sol, convirtió a Ronda nun centru turísticu notable. La cornisa del tayo y la ponte que la salva son la imaxe por antonomasia de la ciudá.

## Referencies
Serena Williams

**Serena Jameka Williams Price**  ye una xugadora de tenis profesional d'Estaos Xuníos qu'ostentó la primer posición nel ranking WTA más de 300 selmanes. Ye hermana menor d'otra xugadora de tenis, Venus Williams. Ente dambes tienen ocho medayes olímpiques.

Williams ye considerada una de les meyores xugadores de la historia, gracies a la so gran fuercia físico, mental y a los sos poderosos golpes. Ganó un total de 39 títulos de Grand Slam: 23 d'ellos individuales (récor na era abierta, tanto ente muyeres como ente homes), 14 en dobles femeninos (toos al pie de la so hermana Venus) y 2 en dobles mestos (dambos xunto a Max Mirnyi).

Tamién ganó 23 títulos WTA Tier 1 y xugó 32 finales, en cuantes que llogró cinco WTA Finals. La norteamericana terminó primer nes temporaes 2002, 2009, 2013, 2014 y 2015, segunda en 2008 y 2016 y tercera en 2003 y 2012.

Per otra parte, Serena llogró cuatro medayes d'oru nos Xuegos Olímpicos, una Copa Federación y dos Copa Hopman. Amás, ye la única tenista en completar el Golden Slam de carrera nes dos modalidaes (individuales y dobles).

## Referencies

## Enllaces esternos
Acueductu de los Pilares

L**'Acueductu de les Pilastres** ta asitiáu nel barriu uvieín de Ciudá Naranco, n'Asturies. Foi construyíu ente 1570 y 1599 so la direición de Juan de Cerecedo, magar foi concluyíu por Gonzalo de la Bárcena, fontaneru mayor de Valladolid.

La construcción inicial cuntaba con cuarenta y dos arcos (denominaos popularmente «pilastres») de 390 metros de llargu y 10 metros d'altor. Supunxo un costu total de 15.500 ducaos de la época​ costeaos por impuestos sobro la sidra y el vinu.

La so construcción realizóse p'abastecer a la ciudá coles agües de les fontes de Boo y Fitoria del Monte Naranco.​ Ente la so construcción nel sieglu XVI y 1875 foi la mayor y principal canal de distribución hidrográficu de la ciudá hasta que foi sustituyíu por un sistema de depósitos d'agua y tuberíes a presión proyeutáu por Pedro Pérez de la Sala en 1864.

Del acueductu queden namái cinco pilastres dexaes como homenaxe y alcordanza de lo que foi aquel acueductu, pos en 1915 foi baltáu'l restu pa facilitar l'enanche de la ciudá y la so nueva organización. Estos cinco arcos restauráronse en 2006 y supunxeron un costu d'unos 48.000 euros.

Declaróse monumentu Históricu-Artísticu'l 26 de payares de 1915.

## Galería

Imagen:Acueducto de Los Pilares.jpg
Imagen:Los Pilares.jpg
Imagen:Oviedo09.jpg


## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Domingo Olivieri

**Giovanni Domenico Olivieri**, llamáu n'España **Juan Domingo Olivieri** , foi un escultor barrocu italianu afincáu en Madrid onde promovió la creación de la Real Academia de Belles Artes de San Fernando.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carrara

**Carrara** ye un conceyu italianu de la provincia de Massa-Carrara, na rexón de Toscana. Tien una población de .

Centru d'una importante industria de mármol, gracies al famosu mármol blanco que s'estrayi nes sos proximidaes, que se conoz como «mármol de Carrara», constituyó xunto con Massa el Ducáu de Massa y Carrara ente los sieglos XV y XIX.

Ente los monumentos de la ciudá cabo destacar la catedral del sieglu XII y el palaciu ducal del sieglu XVI, anguaño sede de l'Academia de Belles Artes.

## Personaxes famosos
* Carlo Nicoli, escultor, sieglu XIX.
* Gianluigi Buffon, porteru de la seleición de fútbol d'Italia y de la Juventus de Turín.
* Maurizia Cacciatori, campeona de voleibol.
* Francesco Gabbani, cantante.
* Federico Bernardeschi, jugador de la seleición de fútbol d'Italia y de la Juventus de Turín.
* Giovanni Domenico Olivieri (llamáu n'España **Juan Domingo Olivieri**), escultor barrocu del sieglu XVIII.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Francesco Gabbani

Foi'l primer intérprete que ganó'l Festival de Sanremo en dos categoríes de forma consecutiva: primero la seición «nueves propuestes» col cantar *Amen* en 2016, y depués la seición xeneral cola tema *Occidentali's Karma* en 2017. Foi amás el representante d'Italia nel Festival d'Eurovisión 2017.

## Referencies

## Enllaces esternos
Javier Aguirre Iturralde

Foi arquiteutu municipal d'Uviéu y provincial d'Asturies, cargu que desempeñó por 20 años.

## Biografía

Nació alredor de 1850. Foi autor de proyeutos como los de los kioscos de les places Nueva de Vitoria y del Enanche n'Irun —el primeru d'ellos desapaecíu na actualidá—, el mercáu del 19 d'ochobre d'Uviéu —más tarde conocíu como mercáu d'El Fontán— o l'edificiu de los xulgaos de Cangas, nel que reformó un proyeutu previu d'Andrés Coello.

Miembru de la Real Academia de Belles Artes de San Fernando, finó'l 29 de payares de 1939, según una esquela n'El Diario Vasco de San Sebastián, con una edá d'ochenta y nueve años. Na esquela afirmábase que sería enterráu nel campusantu d'Errenteria.

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos
Mercáu d'El Fontán

El **Mercáu d'El Fontán**, antes conocíu como Mercáu del 19 d'ochobre, ye la principal plaza cubierta de la ciudá asturiana d'Uviéu Asítiase adosada a la Ilesia de San Isidoru.

## Historia
L'actual edificiu del mercáu foi construyíu ente 1882 y 1885 onde s'allugaba'l Colexu San Matías y foi diseñáu por Javier Aguirre. Recibe'l so actual nome de la Plaza d'El Fontán, al pie de esta, antiguu corral de comedies y llugar de celebración del tradicional mercáu. Anguaño la zona sigue allugando'l rastru dominical.

L'edificiu tien planta rectangular y otra nave que la amiesta al templu de San Isidoru. La so construcción correspondió cola arquiteutura industrial habitual de les places de mercáu de la dómina: vigues, celosías y cubrición en fierro. Práuticamente nun esiste muriu, destacando l'aspeutu de palaciu de cristal. En 1994 rehabilítase y créase la empresa Mercado de El Fontán SA, que s'encarga de la xestión del mercáu y el rastru. Nel so interior alluga numberosos puestos de productos frescos y locales hosteleros.

Nel so momentu convivió colos otros dos mercáu cubiertos d'Uviéu: el Mercáu d'El Progresu y el Mercáu d'El Pexe o Trascorrales.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Borneo

La **islla de Borneo** (en malayu: *Borneo*; en indonesiu: *Kalimantan*) ye la tercera mayor islla del mundu y ta allugada nel sureste d'Asia, nel centru del archipiélagu malayu. Alministrativamente, la islla ta estremada entre Brunéi, Malasia ya Indonesia. Los indonesios refiérense a la islla nel idioma indonesiu como Kalimantan. Sicasí, pa la xente de fuera d'Indonesia, Kalimantan ye la zona qu'Indonesia ocupa na islla de Borneo. La rexón de Malasia en Borneo llámase *Ethnic Oriental*. La nación independiente de Brunéi ocupa'l restu de la islla, siendo ésta la nación más rica de la islla.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fundación Dolores Medio

La **Fundación Dolores Medio** ye una fundación creada pola escritora uvieína Dolores Medio col fin principal de crear y sostener el Premiu Asturies de novela, amás de la creación d'otros premios, la concesión d'ayudes pa estudios lliterarios, beques de viaxes, promoción d'acontecimientos de divulgación cultural y la distribución de llibros en biblioteques y centros educativos, arriendes de la organización de cursos, seminarios y publicaciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Bancu d'Alimentos d'Asturies

La **Fundación Bancu d'Alimentos d'Asturies** ye una institución benéfica nacida nel añu 1997. Ta xestionada por persones voluntaries y el so oxetivu primordial ye la llucha contra l'espilfarru d'alimentos y, polo xeneral, contra la falta de recursos mínimos necesarios para tener una vida digna. Para ello, constituyóse un bancu d'alimentos para consiguir y aprovechar los alimentos escedentes con mires de faelos llegar a entidaes ensin ánimu d'arriquecimientu por que lu partan ente les persones que la precisen n'Asturies. A finales de 2011 atendía a unes 16.000 persones en tola rexón y mientres esi añu partió dos millones de quilos d'alimentos a 140 entidaes collaboradores na distribución de los alimentos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Buffon (Côte-d'Or)

**Buffon** ye una población y comuña francesa, na rexón de Borgoña-Francu Condáu, departamentu de Côte-d'Or, nel distritu de Montbard y cantón de Montbard. Llenda con .

Tien una población de  y una superficie de  km².

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* INSEE  
* Eleiciones municipales de 2008
Carlo Nicoli

**Carlo Nicoli Manfredi**  foi un escultor italianu.

## Biografía
Nació nel senu d'una familia d'escultores, como'l so padre, Pietro, y el so hermanu, Silvio. Realizó delles obres n'España, destacando la so estatua de Cervantes asitiada na plaza homónima d'Alcalá de Henares. Recibió premios de l'Academia de Carrara y Florencia, amás de ser caballeru de la Orde de Carlos III. 

Presentose a la Esposición Xeneral de Belles Artes de 1878 y a la de 1881, presentando una virxe del Sagráu Corazón a la primera, fecha con yelsu; y una estatua en mármol titulada El méndigu na segunda.

N'ocasiones apaez citáu equivocadamente como Pietro (o Pedro) Nicoli, al confundise col so padre, col que collaboró en delles de les sos obres.

## Bibliografía
* OSORIO BERNARD, Manuel. *Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX*. Madrid: Ediciones Giner, 1975.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cudón

**Cudón** ye una llocalidá del conceyu de Miengo (Cantabria, España). La llocalidá tien , y ta a una distancia de 2,4 quilómetros de Miengo, la capital municipal. Al tar más alloñada de la mariña, la so altitú ye de 38 metros.

Les fiestes más conocíes del llugar son les de San Esteban, celebraes el 3 d'agostu.

## Personaxes célebres
* Rafael Fuentevilla Gutiérrez (1947), xugador de bolos.
* Javier Hoyos (1966), llocutor de radio (direutor ente 2010 y 2011 de Carrusel Deportivo).

## Referencies

## Enllaces esternos
Javier Hoyos

**Javier Hoyos**  ye un periodista radiofónicu español. Ye'l direutor de la Cadena SER en Navarra.

Llicenciáu en Ciencies de la Información y máster en Marketing pola Universidá del País Vascu,​ Hoyos tuvo venceyáu a la SER dende los sos entamos profesionales, cuando con 22 años incorporóse a la redaición de deportes de Madrid. Tamién, desempeñóse como analista deportivu en dellos medios. Ente 1999 y 2009 foi, primero, xefe del conxuntu d'emisores de la Cadena SER nel País Vascu y, dende 2001, el so direutor de Conteníos. Ente ochobre de 2009 y xunetu de 2010 foi direutor de Radiu Santander y de la Cadena SER en Cantabria. Na temporada 2010/2011, foi'l direutor y presentador del programa *[[Carrusel Deportivo]]* de la Cadena SER, cargu del que foi destituyíu a finales de mayu de 2011.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cacía

La **cacía** ye'l conxuntu de recipientes emplegaos pa cocinar.

## Historia

La batería de cocina na antigüedá civilizada componíase principalmente de marmites, cazos y sartenes feches de bronce o cobre, según puede inferise de les elegantes pieces romanes que tien el Muséu de Nápoles, y asina foi siguiendo nos sieglos de la Edá Media y moderna hasta que, dende mediaos del sieglu XVIII, foise introduciendo'l fierro forxáu y recubiertu d'una capa d'estañu.

## Actualidá
Anguaño, el material más común pa la fabricación de preseos de cocina ye l'aceru nos sos dos versiones d'aceru inoxidable o vitrificado. Amás, incorporen nel so interior materiales antiadherentes como'l teflón, que torguen que se peguen los alimentos, según fondu termodifusor que distribúi'l calor, cocinando asina los alimentos de manera uniforme.

Un problema habitual de los preseos de cocina ye'l so rápidu avieyamientu nel lavaplatos, lo qu'obliga al so fregáu a mano. Sicasí, cada vez ye más habitual la introducción de modelos resistentes a los ácidos deterxentes del fregaplatos.

Les bateríes que s'atopen nel mercáu varien pol númberu de pieces, dende les más sencielles de tres unidaes, hasta les más estenses de doce elementos. Amás, pueden aumentar con un gran númberu de complementos como cuyaronos, ralladores, recudidores, ente otros. 

Una batería de cocina estándar, tien de constar siquier de:

* olles con tapa de dos diámetros 
* sartenes de dos tamaños
* una olla a presión
* un cazo

A ellos, pueden añader otros elementos pa platos específicos como: 

* Sartén con grill 
* Olla de fondue
* Olla vaporera
* Cazu
* Paellera 
* Brasera
* Comal 
* Paila 
* Wok

### Novedaes

P'aprovechar meyor l'espaciu na cocina, los fabricantes esforciar en llanzar modelos fácilmente almacenables nos armarios y caxones. Anguaño podemos atopar conxuntos d'olles y sartenes que se encastran unes dientro d'otres según sartenes con mangos desmontables. D'estos postreros, pueden estremase dos modalidaes.

* Mangu a rosca
* Mangu de tenaza que puede utilizase en toa les unidaes.

## Referencies
Choga Zanbil

**Choga Zanbil** ( en persa, چغازنبیل) ye un complexu elamita asitiáu na provincia del Juzestán, n'Irán. Atopar a unos 25 quilómetros al oeste de Dezful, a unos 45 quilómetros al sur de Susa y a 230 quilómetros al norte d'Abadán.

Les ruines de **Choga Zanbil** fueron declaraes Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1979.

## Historia

Choga Zanbil yera un centru relixosu del Imperiu elamita, fundáu escontra 1250 e.C. pol rei Untash-Naprisha na ruta ente Anshan y Susa, col nome de *Dur-Untash-Naprisha* (*fortaleza de Untash-Naprisha*). Arrodiada de tres muralles concéntriques, la ciudá santa foi consagrada al dios nacional de Susa, Inshushinak.Chogha en lori Bakhtiari significa llomba.

El monumentu más importante ye un estraordinariu zigurat, construyíu según un métodu únicu: en llugar de tar formáu por terraces superpuestes, los cuatro pisos tán encaxaos verticalmente. El zigurat ocupa dafechu la cortil interior, y foi construyíu sobre un templu cuadráu anterior, tamién alzáu por Untash-Naprisha. Ye unu de los dos zigurats que se caltuvieron hasta los nuesos díes fora de Mesopotamia, y unu de los meyor calteníos. 

Na zona entemedia atópense once templos dedicaos a dioses menores. Créese los planes orixinales incluyíen la construcción de ventidós templos, pero la muerte del rei atayó les obres.

Na zona esterior, al sureste, construyóse un barriu real con palacios; los cinco baltes reales soterrañes descubiertes so unu de los palacios contienen restos incineraos según una práutica similar a les de los hitites y hurritas, pero que nun s'atopa na tradición elamita. Ye posible que se tratara d'una dinastía d'orixe estranxeru, quiciabes en rellación con grupos primitivos indoeuropeos. Cerca de los palacios afayóse un templu dedicáu a Nusku, dios mesopotámicu del fueu.

Aparentemente, la ciudá puramente dicha nun aportar# a construyida nin habitada; el sitiu foi abandonáu rápido, quiciabes por cuenta de la estinción de la dinastía de Untash-Naprisha. La mayor parte de les obres d'arte realizaes pa la ciudá fueron tresportaes a Susa. El zigurat, sicasí, caltúvose activu mientres dellos sieglos, hasta la so destrucción pol rei asiriu Asurbanipal en 640 e.C. Dellos historiadores cunten que el gran númberu de templos y santuarios construyíos en Choga Zanbil significa que Untash-Naprisha pretendía crear un nuevu centru relixosu pa reemplazar a Susa y unificar los dioses del altu y el baxu Elam.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial
* Choga-Zanbil guía de viaxes y tours
* Tchogha Zanbil (UNESCO) (n'inglés)
Ksar de Ait Ben Hadu

**Ait Ben Hadu** (en tamazight: ⴰⵢⵜ ⵃⴰⴷⴷⵓ, *Ath Benhadu*; n'árabe: آيت بن حدّو) ye una "ciudá fortificada" o **[[ksar]]**. Atópase na provincia d'Uarzazate, ente les provincies de Tata y Marrakech, na rexón de Souss-Massa-Draâ en Marruecos. Estender a lo llargo del ríu Ounila. La mayoría de los habitantes de la ciudá viven nel nuevu pueblu al otru llau del ríu, sicasí, delles families entá viven dientro del ksar.

Ait Ben Hadu ye Patrimoniu de la Humanidá declaráu pola Unesco nel añu 1987 y realizáronse delles películes famoses nel llugar:

* *[[Lawrence of Arabia (película)|Lawrence of Arabia]]* (1962)
* *[[The Jewel of the Nile]]* (1985)
* *[[Jesús de Nazareth (película de 1977)|Jesús de Nazareth]] *(1977)
* *[[The Living Daylights (película)|The Living Daylights]]* (1987)
* *[[The Last Temptation of Christ (película)|The Last Temptation of Christ]]* (1988)
* *[[The Sheltering Sky]]* (1990)
* *[[Kundun]]* (1997)
* *[[The Mummy (película de 1999)|The Mummy]]* (1999)
* *[[Gladiator]]* (2000)
* *[[Alexandru Magnu (película)|Alexandru Magnu]]* (2004)
* *[[Sáḥara]]* (2005)
* *[[Kingdom of Heaven]]* (2005)
* *[[Babel (película)]]* (2006)
* *[[La reina del desiertu]]* (2015)

* *[[Prince of Persia: The Sands of Time (película)]]* (2010)

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá
* Patrimoniu de la Humanidá n'Estaos Árabes

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina del ksar de Ait Ben Hadu nel Centru del Patrimoniu Mundial de la UNESCO
* Fotografíes Ksar de Ait Ben Haddou
*
Badshahi Masjid

La **Badshahi Masjid** (urdú: **بادشاھی مسجد**), o «**mezquita del Emperador**», foi construyida en 1673 pol emperador mogol Aurangzeb en Lahore (Paquistán). Ye unu de los curiosos turísticos más importantes de la ciudá yá que ye una muestra de l'arquiteutura mogol y al empar, una de les mezquites más belles del mundu.

Ye la segunda mezquita más grande de Paquistán, dempués de la mezquita Faisal en Islamabad, y tien capacidá p'afaer a más de . L'arquiteutura y el diseñu de la Badshahi Masjid ta íntimamente rellacionáu col de la Jama Masjid en Delhi (India) que foi construyida en 1648 pol padre y predecesor de Aurangzeb, l'emperador Sha Jahan.

La Badshahi Masjid ye unu de los famosos llugares onde Qari Basit recitaba'l Corán.

El 14 d'avientu de 1993 la «Badshahi Masjid, Lahore» foi inscrita na Llista Indicativa de Paquistán —pasu previu a ser declaráu Patrimoniu de la Humanidá—, na categoría de bien cultural (nᵘ ref 1277).

## Historia

La mezquita foi construyida sol patrociniu del sestu emperador mogol, Aurangzeb Alamgir Primero. Foi completada en 1673 so la supervisión del hermanu postizu de Aurangzeb, Muzaffar Hussain (tamién conocíu como Fidaie Khan Koka) que foi designáu gobernador de Lahore en mayu de 1671 y caltuvo la so posición hasta 1675. La construcción de la mezquita tomó alredor de dos años, dende mayu de 1671 hasta abril de 1673. 

De 1852 d'equí p'arriba, los arreglos graduales fuéronse llevando a cabu so la supervisión de l'autoridá de la Badshahi Masjid. Estensivos arreglos fueron llevaes a cabu dende 1939 hasta 1960 por un costu de 4.8 millones de rupies, lo que devolvió a la mezquita la so condición y forma orixinal. Los planos pa los arreglos fueron preparaos pol difuntu arquiteutu Nawab Zen Yar Jang Bahadur. 

Nel 2000, el trabayu d'arreglu del interior de mármol de la bóveda principal foi supervisáu por Saleem Anjum Qureshi.

Un pequeñu muséu foi amestáu al complexu de la mezquita apocayá. Contién reliquies de Mahoma, el so sobrín, y la so fía, Fatima az-Zahra.

## Ver tamién
* Arquiteutura islámica
* Arquiteutura mogol

## Referencies

## Enllaces esternos

* Imaxe satelital de la Badshahi Masjid de Google Maps
Bagan

**Bagan**, ye l'antigua capital de dellos reinos en Birmania. Ta alcontrada nel grebu pandu del país, xunto a les riberes del ríu Ayeyarwady (ríu Irrawaddy) y ta a 145 quilómetros al suroeste de Mandalay.
La Unesco intentó infructuosamente designar Bagan como Patrimoniu de la humanidá.

La xunta militar (SPDC) restauró al azar antigües construcciones, desdexando l'estilu arquiteutónicu orixinal: usó modernos materiales que nun guarden semeyanza col orixinal. La xunta construyó un campu de golf, una autopista pavimentada y una torre d'observación de 61 metros d'altor, que pertenez al xenru del Xefe de la xunta militar y qu'alluga un hotel de gran luxu. Esta polémica construcción, llevantada ente pagodes, templos y estupas foi bien cuestionada por organismos independientes por cuenta del so grande y negativu impautu visual.

## Estilos arquiteutónicos

Les construcciones relixoses de Bagan son reminiscencies d'estilos arquiteutónicos populares nel tiempu de la so construcción. Los más comunes son:

* Stupa con cúpula con forma de reliquia.
* Stupa con cúpula con forma de mausoléu.
* Stupa al estilu Sinhalese.
* Modelu del norte de la India. 
* Modelu del centru de la India.
* Modelu del sur de la India.
* Modelu Mon.

## Referencies

## Enllaces esternos
*All about Bagan (spanish version) 
* Ruta polos templos de Bagan
Ópera d'Oslu

La **Ópera d'Oslu** (), llevantada frente al fiordu d'Oslu, la capital de Noruega ye'l centru d'artes escéniques más importante d'esi país.

Inaugurar en 2008 y foi diseñada pol estudiu d'arquiteutura noruegu Snøhetta, autor d'otros proyeutos como la embaxada noruega en Berlín y la Bibliotheca Alexandrina en Alexandría, Exiptu.

Inspiráu nun témpanu remaneciendo del mar, ta íntegramente revistíu con mármol blanco de Carrara y cristal.

L'auditoriu principal tien capacidá pa 1.364 espectadores, la so araña de 7 metros de diámetru, pesa 8 tonelaes y tien más de 8.000 diodos lluminosos y 5.800 elementos de cristal y vidriu. L'escenariu principal atopar a 16 metros sol nivel del mar, tien 16 metros d'anchu por 40 metros de fondu.

El segundu auditoriu tien capacidá pa 400 persones; el complexu alluga 1100 sales y costó un total de 528 millones d'euros.

L'edificiu ganó'l *Festival Mundial d'Arquiteutura* en Barcelona en 2008.

## Galería

Archivu:Le foyer de lopéra dOslo (Norvège) (4826384926).jpg
Archivu:Le foyer de lopéra dOslo (Norvège) (4826349274).jpg
Archivu:La grande salle de lOpéra dOslo (4831945250).jpg


## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial 
* Artículu n'español
* Artículo
* Video percorrida del edificiu