Villaviudas

**Villaviudas** ye una llocalidá y conceyu na provincia de Palencia, na Comunidá Autónoma de Castiella y Llión, España.

## Contestu xeográficu
* Ta a una distancia de 18 km de Palencia, la capital provincial.
* Asítiase na ribera del Ríu Pisuerga, na contorna d'El Cerrato.

## Evolución demográfica

## Orixe del so nome
Según Estudiu toponímicu: l'orixe del nome remontar a la dómina de les repoblaciones medievales (sieglu X), na que munchos llugares reciben el nome del repoblador que les ocupa, y nesti casu'l d'un poblador d'orixe mozárabe llamáu Vibdas o Uibdas, como yá-y la mienta a la villa nun documentu del sieglu XII (villam Uibdas=La villa del repoblador Vibdas).
* La tradición popular diz que'l nome ye consecuencia d'una gran batalla na que participaron homes d'esta villa que dexó pocos sobrevivientes, polo que quedaron un gran númberu de muyeres viudes.

## Historia de la villa
La villa instalar a a los pies del abiertu y ampliu valle qu'escava'l regueru del Prau que, baxando de Baltanás desagua dientro del términu de Villaviudas na cuenca del ríu Pisuerga, que lu sirve de frontera al mesmu. 

Antigües son les referencies d'ocupación humana nel términu de Villaviudas, y asina tenemos que, nun pagu cercanu al pueblu, alcontróse yá va unos años un escelente exemplar d'espada de la Edá del Bronce, que posiblemente formaba parte de la dote funeraria d'una tumba d'esta dómina.Coles mesmes, na llinia de separación de los términos de Reinoso de Cerrato y Villaviudas, nel pagu conocíu como Los Paredones, próximu al ríu Pisuerga, nel añu 1975 y de resultes de los llabores de subsolación d'unes finques, alcontráronse los restos d'una villa romana, fechable ente los sieglos II y III de nuesa yera y de la que s'estrayxeron dos mosaicos xeométricos, estucos y un variáu material cerámico y oxetos de bronce. L'antiguu despobláu medieval de Tablada o “Tabulata”, como figura nos documentos del sieglu X, y qu'hasta güei foi devesa y caserío de Villaviudas, falta d'esta villa pocu más d'un quilómetru, instalada sobre un pequeñu pandu (tabla) na qu'inda pueden trate les sos ruines dende la carretera que va a Baltanás. Esti llugar de Tablada tenía una ilesia parroquial so la advocación de Santa Olalla, que depués foi ermita, güei sumida, y caltúvose pobláu hasta principios del sieglu XVIII.

En 2009, realizáronse los trabayos de recuperación de los cuerpos de los finaos mientres la Guerra Civil española, atopaos na zona conocida como La Carcavilla en Palencia, 25 persones de Baltanás y 5 de Villaviudas.

## Llugares d'interés

* **Ilesia parroquial de La nuesa Señora de l'Asunción **. Data de los sieglos XIII y XIV, calteniendo dellos tramos de bóvedes gótiques d'esta dómina. Construyida en piedra y de una sola nave, con arcos apuntaos y cubierta de bóvedes d'aresta afataes con yeserías barroques, del sieglu XVII. La fachada y la torre fueron construyíes en 1774 por Juan de Charcán, maestru de cantería de Castrojeriz y Pedro González del Ríu.

:Enantes tuvo dedicada a Santa María y posiblemente fora románica. Nel sieglu XVI, foi reconstruyida n'estilu góticu quedando entós so la advocación de l'Asunción de La nuesa Señora. 

* Sumida **Ermita del Santu Cristu de los Milagros**, que la so imaxe gótica atópase na ilesia parroquial. 

* **Devesa de Tablada**. antiguu pobláu Medieval, instaláu sobre un pequeñu pandu (tabla). Ta bañada pol regueru de Tablada, gracies a él los antiguos pobladores abastecer d'agua, tantu pa usu domésticu como pa regar los sos cultivos. Tien un formosu “paséu de les liles” qu'en primavera se puede apreciar la so rellumanza. Cuntaba con una casa grande (la del señor y en procesu de restauración), una ilesia dedicada a Santa Olalla y arrodiando a estes, les de los siervos.
:Dempués d'años d'abandonu y espoliu ta recuperándose la paraxa con diversos plantíos d'árboles.
* **Bodegues**, taben dedicaes a la ellaboración y crianza del vinu, coles uves de los majuelos del pueblu, pero actualemente nun queden viñes y son pocos los llagares que permanecen, y dedíquense al emplegu lúdicu, y celébrense *les pascues rosquiyeres*, *la fiesta del branu*, *San Juan*, "la tragantona",etc.

## Recursos hídricos
### Ríos y regueros
* ***Ribera del Pisuerga*** : arrodiada de chopos y mochas, onde puede dise a pasiar en toles dómines del añu. Llugar de pesca de barbos.
* Regueros como Boquillas, Burlla, Piélagu, Tablada, Valdemadera, ...
** ***La Cavadilla***: aportar pola cañada de los trés pinos o pel camín de la cavadilla, namái tien agua en dómines d'agua. Atopar nel cerral del pandorial so la proteición d'un carbayu, dende ellí acolúmbrense los montes de Cervera.
** ***Tojanco***, ye un espaciu natural onde esquita'l regueru Tojanco, que naz en Carrodueñas. Atopamos una variada vexetación onde abonden les llameres, mochas y junqueras. Inda esiste una vieya noria pa sacar agua.yá en desusu

### Fuentes
* Y ente les sos fontes destaquen la de Ecce Homo, Pozuelo, El Tojanco,La Cavadilla.
** ***Enriar*** asitiada nel Monte de la Devesa, n'unu de los sos barcos, llenu d'encines y carbayos, atopamos una fonte d'agua llimpio y clara qu'esquita en dómina d'agües.
** ***La Xordana*** atópase enriba del camín de la Xordana, por detrás del Barriu de San Isidro.

## Referencies

## Enllaces esternos
* pueblos_palencia/villaviudas.htm Villaviudas n'El Norte de Castiella
* Páxina del Conceyu
*