Potes

**Potes** ye un conceyu d'España perteneciente a la comunidá autónoma de Cantabria. Ta asitiáu nel centru de la contorna de Liébana de la cual ye capital. Esti Conceyu llinda al norte con Cillorigo de Liébana, al oeste con Camaleño, al sur con Vega de Liébana y al este con Cabezón de Liébana.

La villa de Potes ta asitiada na confluencia de cuatro valles amás de desaguar nella'l ríu Quiviesa nel ríu Deva nacíu esti postreru n'altitúes de los Picos d'Europa. Como'l restu de la contorna llebaniega, Potes esfruta d'una microclima de tipu mediterraneu que dexa'l cultivu de la vide, de los nozal, del chopu; y col primeru d'ellos ellabora'l conocíu oruxu de la zona. Apodera la llocalidá'l monte Arabedes (694 msnm), a la que puede xubise dende la villa.

## Historia

Potes asítiase nun llugar estratéxicu: nel puntu onde conflúin los dos ríos de Liébana: el Deva y el so afluente'l Quiviesa.

Nun queden nesti conceyu muertes de l'Antigüedá, anque los historiadores suponen que tuvo de tar pobláu na prehistoria, por haber restos n'otros llugares de Liébana; que los concanos pudieron ser los habitantes en dómina prerromana; que los romanos tuvieron de tender por esta #llocalidá la calzada del «Burejo», que partía dende Pisoraca y cruciaba el Puertu de Piedrasluengas.

Esti llugar foi oxetu de repoblación en dómina d'Alfonso I d'Asturies. La primer mención ye del añu 847, como *Pautes.* En 947 #citar a la ilesia de San Vicente, que dependía del Monesteriu de Santu Toribio. Un conde gobernaba esti territoriu, recibiendo privilexos reales en 1299 y 1305. Nel Magüetu de Behetrías (1351) Potes apaez como propiedá de don Tello, fíu d'Alfonso XI. Mientres la Baxa Edá Media, como tol valle de Liébana, la llocalidá viose implicada na confrontación ente los llinaxes de Manrique-Castañeda y Mendoza. Xuan II, en redol al añu 1444, resolvió la cuestión a favor del Marqués de Santillana. Los Mendoza fixeron de Potes la capital de Liébana, y alzaron na villa una gran torre, llamada del Infantado (sieglu XV). D'esta mesma dómina son construcciones destacaes como la cercana Torre d'Oreyón del Lama y la ponte de San Cayetano. De 1468 son les primeres ordenances de Potes.

Na Edá Moderna, Potes siguió siendo un llugar de señoríu. El Duque del Infantado nomaba al so alcalde. Munchos paisanos emigraron a América, y les riqueces del nuevu continente dexaron la construcción de notables edificios na villa. Diputaos de la provincia de Liébana formaron parte de les Xuntes de #Puente San Miguel que dieron llugar a la provincia de Cantabria. En 1822, Potes tuvo conceyu propiu, siendo cabeza d'un partíu xudicial que tomaba Potes, Capo y Cillorigo, Cabezón de Liébana, Camaleño, Espinama, Pesaguero, Tresviso y Vega de Liébana. #Tres décades dempués, pasó a formar parte del partíu xudicial de San Vicente de la Barquera.

Mientres la Guerra Civil, Potes viose afeutada por una quema provocáu pol bandu republicanu, que destruyó'l so cascu históricu, reconstruyíu dempués colos criterios de restauración del autoritarismu. A pesar d'ello, el so cascu antiguu ye Bien d'Interés Cultural, con categoría de Conxuntu Históricu dende l'añu 1983.

## Llocalidaes

* **Potes** (Capital), 1500 hab. en 2008
* Rases, 11 hab. en 2008.

## Economía
El sector principal ye'l de servicios debíu mayoritariamente al turismu qu'allega a la contorna yá sía pola naturaleza, que'l so máximu esponente ye'l parque nacional de los Picos d'Europa, según la gastronomía, con platos como'l cocíu llebaniegu o los "quesucos" de Liébana.

## Patrimoniu

Trés son los bienes d'interés cultural del conceyu:
* La **Villa de Potes**, con categoría de conxuntu históricu. Destaca na mesma la Torre del Infantado, sede del Conceyu, que na actualidá atópase restaurándose. La sede del Conceyu va pasar al Conventu de la Villa. La villa de Potes caltién numberoses edificaciones d'interés, delles concentraes en barrios como la Solana o'l Sol.
* La **ilesia de San Vicente**, con categoría de monumentu.
* Ye unu de los conceyos polos que pasa la **Ruta Llebaniega**, qu'enllaza'l Camín de Santiago de la mariña col Camín Francés; los otros son San Vicente de la Barquera, Val de San Vicente, Ferreríes, Lamasón, Cillorigo de Liébana, Cabezón de Liébana, Camaleño y Vega de Liébana.

## Demografía

## Alministración

Francisco Javier Gómez Ruiz (PP) ye l'actual alcalde del conceyu. Les siguientes tables amuesen los resultaos de les eleiciones municipales celebraes nel añu 2003 y 2007.



## Fiestes

* 2 de mayu: procesión de "La Santuca", patrona de Liébana; dende Aniezo baxa a Santu Toribio nuna de les procesiones más llargues de la geografí,a española.
* 2 de xunetu: fiesta de "La Virxe de la Salú" nos puertos de Áliva. Declarada d'interés turísticu rexonal.
* 15 d'agostu: La nuesa Señora de Valmayor en Potes.
* Primer domingu d'agostu n'años que terminen en 0 o 5: fiesta del Sagráu Corazón nel picu San Carlos.
* Últimu domingu d'agostu: fiesta de Santiso en Ojedo.
* 8 de setiembre: la Virxe de la Lluz, na so ermita de Peña Sagra.
* 14 de setiembre: les famoses fiestes de La Cruz en Potes.
* 2 de payares: feria de Tolos Santos en Potes.

## Personaxes pernomaos
D'ente los personaxes célebres nacíos en Potes destaquen:
* José Bejes (1729-1785), pintor barrocu establecíu en Logroño.
* Isidoro Pérez de Celís (1753-1827), obispu de Segovia.
* Jesús de Monesteriu (1836-1903), violinista y compositor nacíu. En los so casa agospióse la escritora d'ascendencia llebaniega nacida en Ferrol (Galicia) nel añu 1820 Concepción Arenal, que'l so nome recibe l'actual colexu Concepción Arenal.
* Emilio Pino Patiño (1883-1945), políticu. Alcalde de Santander de 1937 a 1944. Lideró la reconstrucción de la ciudá tres el devastador quema de 1941.
* Eusebio Bustamante de Miguel (1911-1982), Fotógrafu y aficionáu al montañismo, participó na primer espedición cántabra al Picu Urriellu en 1935. Nel añu 2000, Ediciones #Librería Estudio publicó'l llibru *Eusebio Bustamante.* *Liébana. Álbum fotográficu 1930-1960*.
* Eduardo Jusué, historiador.
* Álvaro González Soberón, futbolista.

## Ver tamién
* Ilesia de San Vicente.
* Picos d'Europa.

## Referencies

## Enllaces esternos