open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yad Vashem

**Yad Vashem** (n'hebréu יד ושם, *yad va-xem*) ye'l memorial oficial israelín en memoria de les víctimes de la Shoah perpretada polos nazis na Segunda Guerra Mundial. Establecíu en Xerusalén en 1953 pola Llei del Memorial.

El memorial consiste n'estremaos edificios: una Cámara de la Memoria, un muséu históricu, una galería d'arte, los archivos, el Valle de les Comunidaes Destruyíes, la Sala de los Nomes, el Memorial de los Neños y un centru educativu. 

El Muséu recibió'l Premiu Príncipe d'Asturies de la Concordia en 2007.


Image:Israel-Yad Vashem Sculpture.jpg|
Image:Jerusalem, view at Yad Vashem museum.JPG|
Image:Yad Vashem Hall of Names by David Shankbone.jpg|
Image:Ohelyzkor12.jpg|
Image:Israel-Yad Vashem Garden of righteous.jpg|
Image:ISR-2015-Jerusalem-Yad Vashem-Wagon monument 01.jpg|
Image:YadVashem Valley of the Communities 002.jpg|
Image:Yad Vashem BW 2.JPG|
Image:PikiWiki Israel 12503 childrens memorial at yad vashem.jpg|
Image:PikiWiki Israel 12500 childre holocaust memorial at yad vashem.jpg|


## Referencies

## Enllaces esternos

* Yad Vashem
Banda Gaites Camín de Fierro

La **Banda Gaites Camín de Fierro** fúndase nel 2002 nos conceyos de Proaza, Santo Adriano y Teberga. El so nome vien dao pola vía de ferrocarril mineru que xunía los conceyos citaos y que anguaño ta reconvertíu en senda verde y ye conocida por Senda l'osu.

Los miembros de la banda proceden orixinariamente de la Escuela de Música Tradicional de los Valles del Osu, dependiente de la Mancomunidad de Conceyos de Proaza, Quirós, Santo Adriano y Teberga.
Nel so repertoriu anque ye mayoritariamente tradicional asturianu, tamién recueye sones tradicionales de Galicia, Bretaña y Escocia.

## Discografía
Nel añu 2012 la Banda Gaites Camín de Fierro por cuenta del su X Aniversariu, publica'l discu "10 años nel camín" onde amuesa tol trabayu realizáu en esi periodu. Destaquen les temes tradicionales de Banda Gaites con gaites, caxes, timbales y bombos, onde s'entemecen con estilos non tan comunes de la Gaita Asturiana.

## Premios
Nel añu 2013 la Banda Gaites Camín de Fierro pol su trabayu "10 años nel camín" asoleya los premios:
* Premiu AMAS 2013 na estaya de Gaita.
* Premiu Crítica RPA na estaya de Meyor Disco Folk.

## Referencies

## Enllaces esternos
*https://www.lne.es/centro/2012/10/05/camin-fierro/1307673.html Camín de Fierro por Celso Peyroux - En lne.es
*http://www.premiosamas.com Premios AMAS - Nominación nel añu 2013 na estaya de Gaita
*http://ocio.lne.es/agenda/noticias/nws-248302-los-premios-critica-rpa-2013-entregan-hoy-una-gala-mieres.html  VI Premios de la Crítica RPA - En lne.es
Banda Gaites Fonte Fuécara

En 1979 fúndase **Fonte Fuécara** en Pruvia nel conceyu asturianu de Llanera (España), escomencipió como grupu de baille tradicional y en 1987 reconvirtióse en banda de gaites. Entamó embaxu la direción de Pedro Pangua.

## Referencies

## Enllaces esternos
Monesteriu de Valdediós

El monesteriu de **San Salvador de Valdediós** asítiase nel conceyu de Villaviciosa, a escasos diez quilómetros d'esta llocalidá.
 
Anguaño esti monesteriu ta habitáu por una pequeña comunidá de monxos cistercienses consagraos al trabayu manual en talleres empobinaos a la fabricación d'artesanía. Según la vieya tradición monástica, el beneficiu que reporten estos trabayos tien que sirvir pa cubrir los gastos de la so vida en comunidá, y pa prauticar l'ayuda a los más necesitaos. Esti monesteriu tamién atiende una pequeña hospedería na que s'agospian los diversos pelegrinos que faen el Camín de Santiago.

## Historia
Foi fundáu nel añu 1200 polos reis Alfonsu IX de Llión y Berenguela de Castiella. Cabo'l monesteriu esiste dende anantes de la fundación del mesmu una pequeña ilesia, conocida col nome de San Salvador, que foi construyida por Alfonsu III el Magnu (rei d'Asturies) demientres el sieglu IX. Na actualidá esta pequeña ilesia s’alcuentra perfeutamente conservada, y ye considerada como una auténtica xoya del arte prerrománicu asturianu.

Los primeros monxos qu'habitaron esti tarmudu y verde valle bautizáronlu col nome de "Valdediós". Demientres cásique seis sieglos Valdediós foi una abadía perdotada con abonda vida monástica (según la Regla Benedictina y les llexendaries tradiciones cistercienses). En 1515 entró a formar parte de la histórica Congregación de San Bernardo, lo que significó un recobramientu de la so vida regular depués de sufrir les consecuencies negatives de dellos abás comendatarios. En 1522 sufrirá una gran riada que finaría col so claustru y coles dependencies que se muerganizaben alrodiu, salvándose del esfaimientu de la so ilesia, entamándose la reconstrucción del conxuntu yá mediada la centuria.

Tres la desamortización de Mendizábal en 1835, esti antiguu monesteriu tuvo de ser abandonáu, magar que trés de los sos monxos siguieron viviendo ellí, hasta la muerte del cabero dellos en 1862. En 1986, por alcuerdu del Gobiernu del Principáu d'Asturies y del Arzobispáu d'Uviéu, entamóse un procesu de restauración que fizo posible en 29 de xunetu de 1992 qu'un pequeñu grupu de monxos cistercienses tornaran a habitar de nuevu esti vieyu cenobiu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Las Cuestas (Trubia)

**Las Cuestas** ye una aldea perteneciente a la parroquia asturiana de Trubia, nel conceyu d'Uviéu. Afítase na pindia lladera del monte Lloe, a una altitú media de 260 m.

Allonxáu 13,5 km d'Uviéu, ye atravesáu pela carretera AS-313, que xune Trubia con Grau pel Vayu.

La so población ye de , qu'ocupen un caseríu dispersu na falda'l monte. N'El Cogollo, espolón na lladera, protexíu por delles fuexes, hai un recintu castreñu entá por escavar.

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Beijing Schmidt CCD Asteroid Program

**Beijing Schmidt CCD Asteroid Program** (**Programa d'Asteroides CCD BAO Schmidt**, **Programa d'Asteroides CCD Beijing Schmidt** o **SCAP**) foi un proyeutu entamáu en mayu de 1995 pol Observatoriu Astronómicu de Pekín (Beijing Astronomical Observatory) y sofitáu pola Academia China de Ciencies. La so finalidá foi descubrir asteroides cercanos a la Tierra y cometes.

## Referencies
Pierre-Auguste Renoir

**Pierre Auguste Renoir**  ye unu de los más célebres pintores franceses. Nun ye fácil clasificalu, perteneció a la escuela impresionista, pero dixebróse d'ella aína por mor del so interés pola pintura de cuerpos femeninos sobre los paisaxes, el pintor Rafael influyó-y abondo.

## Biografía

Auguste Renoir nació en Limoges en febreru de 1841. En 1845, Renoir y la so familia colaron a París. Ellí, Pierre-Auguste siguió los sos estudios hasta la edá de 13 años. Yá como adolescente, trabayó nel taller de los hermanos Lévy u pintó temes florales sobro porzolana hasta los 17 años. En 1858, Renoir pinta sobro abanicos. Asina adquirió'l gustu poles pieces con abonda lluminosidá y de pincelaes rápides.

En 1862, Renoir quedó güérfanu y foi a un orfanatu Gleyre u conoz a Monet, Bazille y Sisley. Los sos primeros cuadros d'estilu clásicu, románticu y realista nun foron nel so entamu bien criticaos. Magar que, la primer obra qu'espón na galería *la Esmeralda* en 1864 tuvo perbona acoyida, pero depués de la esposición tarazóla. Pintó paisaxes y cuerpos humanos a esgaya, sobro too femeninos ( Lise Tréhot que fuera la so amante posó abondes vegaes). Esta moza tuvo importancia enforma na obra del pintor, yá que tres de dixebrase, hubo un cambéu nel estilu del autor. La carrera de Renoir realmente entama en 1867 cola esposición de la *Lise à l'ombrelle*.

La etapa impresionista de Renoir foi ente 1870 y 1883. Sigue pintando paisaxes pero les obres más carauterístiques tienen por tema la vida social urbana. En toles sos temes l'énfasis ponlu na mocedá y la vitalidá. 

Ente 1883 y 1890, Renoir entra nel so periodu ingresco. Depués del so viax per Italia, decide revisar el so estilu. Los contornos tórnense más precisos. Dibuxa les formes con abonda precisión, y los colores sedrán más fríos. Al facese pá per primer vegada dexa la pintura per un tiempu. En tornando al trabayu fai la más importante obra d'esti periodu *Grandes baigneuses*, cuadru que tardó tres años en rematar.

De 1890 a 1900, Renoir camuda otra vuelta d'estilu. Agora ye un amestao de los estilos impresionista y ingresco. Caltién les temes *Ingres* pero les pincelaes esnidien pel llenzu como nel periodu impresionista. La so primer obra d'esti periodu * Jeunes filles au piano*, mercóla l'estáu francés p'amosala nel Muséu de Luxemburgu. En 1894, Renoir ye pá per segunda vegada. La chacha de los sos fíos, Gabrielle Renard, conviértese na so modelu preferida.

Ente 1900 y 1919, Renoir entra nel so periodu de Cagnes. Nesta dómina sufre abondes crisis de reumatismu. Cola nacencia del so tercer fíu en 1901 la so pintura camuda. 

Al morrer la so muyer Aline en 1915, Renoir, yá en siella de ruedes, continúa pintando p'afogar el so amarguriu.

En 1919, muerre en Cagnes-sur-Mer depués de visitar por cabera vegada'l Louvre u yá s'amuesen les sos pintures. Foi pá del destacáu cineasta francés Jean Renoir.

## Ver tamién
* Impresionismu

## Referencies

## Enllaces esternos
* Pinturas de Pierre-Auguste Renoir
* CGFA Renoir
* Art Gallery - Pierre-Auguste Renoir
* Pierre-Auguste Renoir: Una Galería de Arte Virtual
El Canciu'l Cuelebre

**El Canciu'l Cuelebre**, que llevaba de sotítulu "Revista Cultural Asturiana", foi una publicación del Conceyu pol Estudiu y Proteicion de la Llingua Asturiana (CEPLA). El canciu'l cuelebre nació en 1995, yera dafechu n'asturianu y duraría hasta entamos del sieglu XXI. El direutor de la revista foi Xuan Porta.

## Referencies

*ISSN:1137-2109
*Dep.Llegal AS-3.188-1995
Llista d'asteroides/58501–58600

*... | [[Llista d'asteroides/58401–58500|Previu]] | *'Llista d'asteroides*' | [[Llista d'asteroides/58601–58700|Siguiente]] | ...*

## Referencies

## Enllaces esternos
Asturias Semanal

**Asturias Semanal** foi una revista de periodicidá selmanal creada en 1969 por Graciano García, que foi'l so direutor fasta'l mes de xunu de 1977 depués de más de cuatrocientos númberos. *Asturias Semanal* tuvo gran difusión tanto dientro d'Asturies como ente les comunidaes d'emigrantes.

El 16 de payares de 1974 nel númberu 284 anició la so andadura la seición Conceyu Bable, na que se facía usu de la llingua asturiana y que dio nome a l'asociación que se llegalizó en 1976 y que sería'l guañu del que surdiría tol movimientu cultural y políticu pol recobramientu y normalización de la llingua. Nesta seición escribíen autores como Xuan Xosé Sánchez Vicente, Lluis Xabel Álvarez y Xosé Lluis García Arias.

## Referencies

## Enllaces esternos
Diamantina Rodríguez

**Diamantina Rodríguez** o simplemente **Diamantina**  foi una cantante asturiana de tonada.

## Biografía
De neña escuchó nun gramófonu la voz d'Obdulia Álvarez, *[[La Busdonga]]*, que se convertiría nel so referente.

En 1939 treslladóse col so maríu, el gaiteru quirosán Argimiro Fernández Álvarez, a la llocalidá de San Nicolás (Soto Ribera). Participó por primer vez en 1948 nel concursu entamáu pol diariu Región, algamando esi añu la segunda posición (finalmente ganaría'l concursu nel añu 1955). Arriendes de la so proyeición dientro del mundu de la tonada, el concursu sirvió-y pa conocer a Cuchichi que yera miembru del xuráu y que dende esi momentu se convirtió nel so maestru.

En 1950 asitiase definitivamente en Mieres. 

Nel añu 2002 recibió la medaya d'Asturies, que concede'l Gobiernu del Principáu, na categoría de plata, como reconocimientu a la so trayeutoria artística y la contribución al recobramientu del patrimoniu musical asturianu.

A partir del añu 2003 forma parte del xuráu del Memorial "Silvino Argüelles" que concede los premios a los 10 cantantes de tonada más importantes del añu.

## Grabaciones
Darréu entamó a participar nos escenarios y concursos más importantes d'Asturies. Nel añu 1969 grabó'l so primer discu, y a partir d'esi momentu entama una gran actividá editora grabando en 1971 un nuevu discu dedicáu al cancioneru d'Eduardo Martínez Torner. *La verde Asturias* foi'l títulu d'una nueva grabación fecha en 1972 y en 1973 editaría otros dos discos titulaos *Canciones asturianas*. En 1981 asoleyó un nuevu discu, *A las madres de los mineros*, nel que se recueyen non solo tonaes sinón tamién xiraldilles, vaqueiraes, añaes. 

Recientemente puso voz falada nel cantar *A la madre del mineru* que grabó Rosario González nel so discu *De Llaciana vengo* (2004). Igualmente esi mesmu añu intervién nel discu editáu pola Direición Xeneral de la Muyer del Principáu d'Asturies, *Con voz de muyer*, nel que tamién participen delles de les voces más importantes de la tonada femenina del momentu: Anabel Santiago, Liliana Castañón, Marisa Valle Roso o Rosario González.

## Referencies

## Enllaces esternos
Giorgio de Chirico

**Giorgio de Chirico**  foi un pintor italianu nacíu en Bolos, Grecia, de pás italianos. De Chirico ye famosu ente abondes otres coses por crear el movimientu artísticu *scuola metafisica*.

Estudió arte n'Atenes y Florencia, anantes de colar a Alemaña en 1906, u entró n'Academia de Belles Artes de Münich. Ellí vio obres de los filósofos Nietzsche y Arthur Schopenhauer, amás d'estudiar les obres d'Arnold Böcklin y Max Klinger. Tornó pa Italia nel branu de 1909 pa pasar seis meses en Milán. Nel entamu de 1910 camudó la so residencia a Florencia otra vegada, ellí pintó "*l'enigma d'una tarde de seronda*", la primera de les sos obres de la serie "*Plaza metafísica*", depués d'una esperiencia personal en *Piazza Santa Croce*. En Florencia pintó tamién "*l'enigma del oráculu*". Al añu siguiente, De Chirico pasó dellos díes en Turín, de camín a París, y quedó impresionáu polo que nomó "l'aspeutu metafísicu de Turín" palpable na arquiteutura de les sos arcaes y places. De Chirico vivió en París fasta'l so allistamientu nel exércitu en mayu de 1915, demientres la Primer Guerra Mundial.

Los cuadros que De Chirico fizo ente 1909 y 1914 son los que-y dieron más reconocencia. Esta dómina conozse como'l *periodu metafísicu*. Les obres carauterícense poles semeyes qu'evoquen ambientes solombrizos y abrumadores. Al empecipiar esti periodu, los modelos yeren paisaxes urbanos inspiraos nes ciudaes mediterránees, magar que gradualmente, l'atención del pintor foi separtándose haza estudios de cuartos estraos d'oxetos, a vegaes habitaos por maniquíes.

Darréu, l'escritor Guillaume Apollinaire aloyó'l trabayu de De Chirico y echó-y un gabitu presentándolu al grupu que nel intre dedicaríase al surrealismu. Yves Tanguy escribió en 1922, que quedó tan ablucáu al ver una obra de De Chirico nún aparador d'una galería, que de secuote decidió convertise n'artista, inda ensin tocar un pincel na so vida. Otros artistes que foron influyíos por de Chirico son Max Ernst, Salvador Dalí y René Magritte. Considérase a De Chirico una de les mayores influencies sobro'l movimientu surrealista.

De Chirico abandonó depués l'estilu metafísicu y fizo delles obres con un mayor realismu, les cuáles tuvieron un ésitu pequeñu. De Chirico tamién asoleyó una novela en 1925, nomada "*Hebdómero, el Metafísicu*".

## Obra
**l'enigma de la hora* (1912)
**La gran torre* (1912)
**La incertidumbre del poeta* (1913)
**Cánticu d'amor* (1914)
**La conquista del filósofo* (1914)
**Murnia de seronda* (1915)
**Les muses inquietantes* (1916)
**El gran metafísicu* (1917)
**Interiores metafísicos* (1916-1918)
**Héctor y Andrómaca* (1917)
**Villes romanes* (1922)
**I fuochi sacri* (for the Calligrammes) 1929
**Caballos* (1952)
** Islla de San Giorgio* (1959)
**Autorretratu* (1966)
**Héctor y Andrómaca (escultura)* (1966)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Estensa biografía de Giorgio de Chirico
* The Prodigious Century
James Mark Baldwin

**James Mark Baldwin**  foi un filósofu y sicólogu nortemericanu.
Educóse en Princeton y en delles universidaes alemanes, foi profesor de filosofía na Universidá de Toronto (1889) y ssicoloxía en Princeton (1893) y dende 1903 de filosofía y sicoloxía na Universidá Johns Hopkins. 

Baldwin foi ún de los fundadores de la *Psychological Review* y direutor ente 1894 e 1909.
El llegáu teóricu más importante de Baldwin foi'l conceutu d'Efeutu Baldwin o evolución baldwiniana, un fenómenu rellacionáu col aprendizax humano, pa Baldwin condiciones xenétiques tresmisibles per herencia faen más fácil l'aprendizax de téuniques y trucos que dan ventaya evolutiva.
Lluis Xabel Álvarez

**Lluis Álvarez**, tamién conocíu pol alcuñu de **"Texuca"**,  ye un filosofu, escritor asturianu y profesor de la Universidá d'Uviéu. Lluis Xabel Álvarez nació en Sama, Llangréu, en 1948. 

Estudió nes Universidaes de Valencia y Uviéu; nesta última entró nel departamentu de Filosofía cuando lu dirixía Gustavo Bueno, dedicándose sobremanera a dar clases de Filosofía del Llinguaxe, Estética y Filosofía del Arte, disciplines nes que Lluis Álvarez tien delles publicaciones notables. En 1977 collabora na fundación de la Sociedá Asturiana de Filosofía (SAF). 

N'asturianu escribió dos llibros, ún de poesía: "Poemes y tornes" (1990) y otru d'ensayu: "Diálogu de Pumarín y otros trabayos de razón local" (1999). *Texuca* foi ún de los entamadores del grupu Conceyu Bable en 1974 y dende los sos primeros artículos publicaos na revista Asturias Semanal, vien ocupándose de temes rellacionaos cola identidá cultural asturiana en diversos trabayos. Ye académicu de la llingua dende la fundación de l'Academia de la Llingua Asturiana en 1981. 

En Poemes y tornes amuesa una poética que bebe del celtismu de Yeats y de les elexíes de Rilke pa componer un discursu estéticu de fonda intensidá emotiva y d'una rica espresividá llingüística. Les versiones d'autores tan estremaos como Shakesperare, Robert Graves, Salvador Espriu y Carmen Conde, que completen esti llibru, sirven tamién de guía de los gustos poéticos de Lluis Texuca. 
## Bibliografía

### Creación y torna
* *Poemes y tornes*, Academia de Llingua Asturiana, Uviéu, 1990. ISBN 84-86936-22-5.
* *La casa les venti ventanes* (2024)

### Ensayu

*"La Universidad de Asturias", Salinas : Ediciones Ayalga, 1978, (Coleición Popular asturiana ; 45) ISBN 84-7411-052-1 
 
*"Escritos sobre estética y un epílogo para futuros", Los Hórreos, Uviéu, 1989. ISBN 84-87056-01-6
 
*"La estética del rey Midas : arte, sociedad, poder", Peninsula, Barcelona, 1992. ISBN 84-297-3555-0 
 
*"Los límites del individualismo". Nóesis, Madrid, [1998].
ISBN 84-87462-46-4 

*"Diálogu de Pumarín y otros trabayos de razón local", Trabe, Uviéu, 1999. ISBN 84-8053-080-4 

### Edición lliteraria

*"Humanismo integral", Manuel Granell ; prólogu de Lluis X. Álvarez. Noega, Xixón, 1983. ISBN 84-86015-23-5 

*"Filosofía, política, religión : más allá del “pensamiento débil”", Gianni Vattimo ; con estudios de Modesto Berciano y Cesáreo Villoria ; y testos de Roberto Salizzoni ; introducción y notes de Lluis Álvarez. Nobel, Uviéu, 1996. ISBN 84-87531-65-2.

## Referencies

## Enllaces esternos
Interdictu

L**'interdictu** ye una sanción prerrogativa del Papa na Ilesia Católica. Significa la suspensión del cultu públicu, paralización de los oficios divinos y pieslle de les ilesies sobro un territoriu. Los sacramentos del bautismu y estremaunción van ser los únicos ritos permitíos en díes santos.

Un interdictu perconocíu foi'l sancionáu pol Papa Inocenciu III sobro'l Reinu d'Inglaterra de 1208 a 1215, provocáu pola ñegativa del rei Xuán I d'Inglaterra a aceutar la designación papal pal arzobispáu de Canterbury.

## Referencies

## Enllaces esternos
Flegón

**Flegón** foi un historiador griegu del sieglu II, ñacíu en Tralles (Lidia).

Llibertu del emperador Adrianu, conózselu como l'autor de los trataos *De les coses maravilloses*, coleición de los milagros antiguos, y *De los casos de llonxevidá*, nel qu'enumbera los centenarios por elli conocíos, dando, amás, un estrautu d'oráculos sibilinos.
Eleanor Francis Helin

**Eleanor Francis Helin**  foi una astrónoma de los Estaos Xuníos, investigadora principal del programa Near Earth Asteroid Tracking (NEAT), nel Jet Propulsion Laboratory de la NASA. Delgunes fontes refiérense a ella como **Eleanor Kay Helin**.

Descubrió (o foi la principal descubridora) más de 800 asteroides, inxiriendo los dos primeros asteroides Atena, l'Atena y el Ra-Shalom; los asteroides Apolo, Nereu, Castalia y otros; dellos asteroides Amor; tres asteroides troyanos, inxiriendo'l Laocoon; y tamién el Braille.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista d'asteroides/59101–59200

*... | [[Llista d'asteroides/59001–59100|Previu]] | *'Llista d'asteroides*' | [[Llista d'asteroides/59201–59300|Siguiente]] | ...*

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Ambou

**Juan Ambou** , foi un históricu militante del Partíu Comunista d'España (PCE). Anque nació en Lleida (Cataluña) yera "asturianu d'adopción". Foi ún de los dirixentes de la fuelga minera d'ochobre de 1934, miembru del Conseyu Soberanu d'Asturies y Lleón en 1937. Morrió na ciudá de Saltillo (Méxicu) a los 96 años d'edá. 

De mui mozu vien cola so familia a vivir n'Asturies pol trabayu de ferroviariu de so pá que fizo que viviere en Puente los Fierros (Ḷḷena) y depués en L'Argañosa (Uviéu). La so vida política tuvo vinculada a Asturies.

Ambou entró en contautu col comunismu cuando trabayaba nel Ferrocarril del Norte. En 1929 foi escoyíu secretariu xeneral del Sindicato-Ferrocarril del Norte, n'Uviéu. En 1932 afilióse al PCE. Na Revolución de 1934, fundó'l sóviet de L'Argañosa y tuvo un destacáu papel nel tercer comité revolucionariu. Tres la insurreción armada exilióse na XRSS asistiendo en Moscú al VII Congresu de la Internacional Comunista, y al VI de la Internacional Xuvenil Comunista onde foi escoyíu miembru de la comisión executiva. Na XRSS nació la so primer fía, Aida Ambou.

Ambou foi responsable de Guerra, primero, y d'Instrucción Pública, después, nel Gobiernu d'Asturies mientres la Guerra Civil española. Ambou foi conseyeru de guerra del Comité del Frente Popular n'Asturies. N'avientu de 1936, pasa a la conseyería d'Instrucción Pública (los asuntos militares pasaron a depender de la presidencia del Gobiernu, ello ye a Belarmino Tomás), coincidiendo esto cola tresformación del hasta entóncenes Comité del Frente Popular nel Conseyu Interprovincial d'Asturies y Lleón y que 8 meses más tarde'l 24 d'agostu de 1937, autoproclamóse soberanu, con sé en Xixón, asumiendo tolos poderes políticos y militares. Anque Ambou, y el PCE, nunca nun foron partidarios d'esta midida, sumóse a la Comisión Militar del nuevu Executivu fasta'l 20 d'ochobre de 1937 cuando cayía'l Conseyu Soberanu d'Asturies y Lleón y Asturies sería ocupada pol exércitu franquista. El 20 d'ochobre de 1937, Ambou pasó a Cataluña, onde formó parte de la comisión político-militar del comité central del PCE fasta'l final de la guerra, cuando pasó a Francia. Foi responsable del PCE nel campu de refuxaos d'Argelès-sur-mer (Francia) y organizó, con Pablo Neruda, les espediciones a Chile de republicanos españoles. Vivió exiliáu na República Dominicana, Cuba y Méxicu. 

En 1973 foi espulsáu del PCE, al que posteriormente volvió. En 1976 regresó temporalmente a Asturies y foi candidatu al Congresu de los Diputaos, anque nun salió escoyíu. Con posterioridá sumaríase a la escisión que dio orixe al Partíu Comunista de los Pueblos de España (PCPE), y regresó a Méxicu. Durante muchos años y hasta principios de los noventa, retornaba pa participar nos actos del Primeru de Mayu.

## Bibliografía
Foi autor del llibru: 
*"Los comunistas en la resistencia nacional republicana (La Guerra en Asturias, el País Vasco y Santander)" (Madrid, Hispamerca, 1978)

## Referencies

## Enllaces esternos
Amador Fernández

**Amador Fernández Montes** , conocíu popularmente como **"Amadorín"**, foi un históricu socialista destacáu sindicalista del Sindicatu d'Obreros Mineros Asturianos del que foi presidente, diputáu nes cortes demientres tola republica española tuvo una participación relevante na Revolución de 1934 y foi miembru del Conseyu Soberanu d'Asturies y Lleón.

## Biografía
Amador Fernández nació na aldea La Envernal, nel Conceyu de Samartín del Rei Aurelio el 1 d'avientu de 1894. Dende temprano entamó a trabayar como mineru. En 1909 ingresa nes Xuventudes Socialistes y llueu nel grupu organizador del Sindicatu Obreru de Mineros Asturianos (SOMA) onde se formó a la solombra del líder del sindicatu Manuel Llaneza. Foi alministrador de la Mina San Vicente que'l sindicatu esplotaba direutamente. Tres morrer Llaneza, asume la Presidencia del SOMA y con Belarmino Tomás y Ramón González Peña formaría'l nucleu dirixente. Participó activamente na preparación y desendolcu de la Revolución de 1934, tres el fracasu de la insurrección asturiana exíliase a Francia d'onde regresa de forma clandestina en 1936 pa preparar les eleiciones de febreru nes que salió escoyíu diputáu del Frente Popular.

Foi escoyiu diputáu a cortes mientres la II República en 1931, 1933 y 1936. Foi tamién escoyíu alministrador del periodicu socialista Avance. Al españar la Guerra Civil formará parte del Comité del Frente Popular d'Asturies encargándose primero d'Interior y Xusticia, llueu nel Conseyu Interprovincial d'Asturies y Lleón (formáu n'avientu de 1936) y en mayu de 1937 declaráu soberanu, foi Conseyeru de Comerciu y Mines. Tres la ocupación d'Asturies pol exércitu franquista n'ochobre de 1937 exiliaráse a Francia otra vuelta. Morrió en La Paz (Baxa California) el 1 de payares de 1960.

## Referencies

## Enllaces esternos
Paul G. Comba

**Paul G. Comba**  ye un astrónomu italianu radicáu nos Estaos Xuníos. Nació en 1926 n'Italia, y treslladóse a EEXX en 1946 a la edá de 20 años, cuando ganó una beca d'estudios nel Caltech onde sacó'l doutoráu en matemática en 1951. Amás del doutoráu, Comba dio clases na Universidá de Ḥawai hasta 1960, cuando entró a trabayar n'IBM como desarrollador de software.

Especializóse n'asteroides, y a fecha del 2006 yá tenía 498 descubiertos. Tamién ye conocíu pola Multiplicación de Comba, un algoritmu de multiplicación pa ordenadores basáu en multiplicaciones llargues usando llapiceru y papel http://www.astroverde.org/guest_speakers.htm. 

En 2003 ganó'l premiu Leslie C. Peltier poles sos contribuciones a l'astronomía http://www.astroleague.org/al/awards/peltier/peltiers.html.

Comba ye l'autor del *Astronomical League's Asteroid Club Observing Guide* http://www.astromax.com/aaaa/pdf/al-asteroid.pdf , y ye miembru del Prescott Astronomy Club.http://www.pacorg.net http://www.pacorg.net/member.htm

## Referencies

## Enllaces esternos
Mauritania

**Mauritania**, nome oficial **República Islámica de Mauritania** (*Yumhuriya Islamiya Mauritaniya*), ye un país nel noroeste d'África. Tien una estensa costa nel Océanu Atlánticu, ente El Sáḥara Occidental nel norte y Senegal nel sur.

## Historia

## Economía

## Organización territorial
Mauritania dixébrase en 12 rexones (régions), que tan dixebraes en 52 departamentos (moughataa) y el distritu de la capital.





## Referencies
Escudu de Mauriciu

L**'escudu d'armes de la [[Mauriciu|República de Mauriciu]]** foi oficializáu'l 25 d'agostu de 1906 y representa varios atributos de la islla.

Nel cuadrante inferior esquierdu hai una llave sobre fondu doráu y nel drechu una estrella blanca que relluma sobre un fondu azul. Nos cuadrantes superiores hai, nel esquierdu, una nave que simboliza la colonización y nel drechu trés palmeres que representen la vexetación tropical del país.

L'escudu ta flanqueáu por dos figures: a la izquierda un páxaru dodo, especie yá desaniciada dende'l sieglu XVIII, y a la drecha un cervatín. Baxo l'escudu hai un pergamín col lema en llatín *Stella Clavisque Maris Indici* (Llave y Estrella del Océanu Indicu).

## Ver tamién
* Bandera de Mauriciu

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Mauriciu

La **bandera nacional de la [[Mauriciu|República de Mauriciu]]** foi adoptada en 1968.

## Ver tamién
* Escudu de Mauriciu

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Mauritania

El **sellu de [[Mauritania]]** consiste nun círculu de color verde nel que figuren un creciente (lluna creciente) de color doráu y, sobre él, una estrella de cinco puntes del mesmu color. El creciente y la estrella son dos símbolos tradicionales del Islam. Delantre'l creciente apaecen representaes una palmera y una planta de maíz o mixu. Na parte esterior del sellu de Mauritania apaez escrito, dientro d'un borde de color blanco, el denomatu oficial del país: *República Islámica de Mauritania*. El nome oficial del país figura n'árabe na parte d'arriba, الجمهورية الإسلامية الموريتانية *Al-Ǧumhūriyyah al-Islāmiyyah al-Mūrītāniyyah*; y en francés, *République Islamique de Mauritanie*, na d'abaxo.

El color verde del fondu'l sellu, el creciente y la estrella de cinco puntes son los elementos que formen la bandera nacional. N'otra versión del sellu de Mauritania namái s'empleguen los colores verde y blanco.

## Ver tamién
* Bandera de Mauritania

## Referencies

## Enllaces esternos
Níxer

**Níxer** o **El Níxer** , oficialmente la **República de Níxer**, ye un país del África occidental. Llenda al sur con Nixeria y Benín, al oeste con Burkina Fasu y Malí, al norte con Arxelia y Libia y al este col Chad. La so capital ye Niaméi y el so xentiliciu nixerín (a diferencia de los nixerianos, procedentes de Nixeria).

## Historia

## Economía

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Níxer

La **bandera nacional de [[Níxer]]** foi adoutada en 1959, depués de la so independencia d'África Occidental Francesa. La banda superior anaranxada representa la rexón nortiza del Desiertu d'El Sáḥara, la banda central blanca representa pureza, y la banda inferior verde representa esperanza al igual que les tierres fértiles del sur de Níxer. El círculu anaranxáu na banda central representa'l sol. 

La bandera de la India ye mui asemeyada y la bandera de Costa de Marfil tien los mesmos colores. 

La bandera ye tricolor al igual que munches otres colonies y dependencies de Francia.

## Ver tamién
* Escudu de Níxer

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Níxer

L**'escudu d'armes de [[Níxer]]** foi introducíu'l 1 d'avientu de 1962. Amuesa un sol doráu escoltáu por espaes de Tuareg y una llanza que simboliza'l valor de la xente nel pasáu. Amás amuesa unes espigues de sorgu y una cabeza de búfalu, dambos símbolos de la ganadería y l'agricultura. L'escudu ta arodiáu por cuatro banderes nacionales y un pergamín onde se llee'l nome'l país "Republique du Niger" (República de Níxer).

## Ver tamién
* Bandera de Níxer

## Referencies

## Enllaces esternos
República Centroafricana

La **República Centroafricana** (*Ködörösêse tî Bêafrîka*, en sango; *République centrafricaine*, en francés) ye un país asitiáu nel centru-norte d'África. Llenda al norte con Chad, al oeste con Camerún, al sur cola El Congu y la República Democrática d'El Congu y al este con Sudán y Sudán del Sur.

## Historia

## Economía

## Referencies
Bandera de la República Centroafricana

La **bandera de la [[República Centroafricana]]** foi adoutada'l 1 d'avientu de 1958. Foi diseñada por Barthélemy Boganda, el primer presidente del territoriu autónomu d'Oubangui-Chari, qu'albidraba que "Francia y África han caleyar xuntes". Asina combinó'l color roxu, blanco, azul de la tricolor francesa y los colores panafricanos: roxu, verde y mariellu. El color roxu simboliza'l sangre del pueblu centroafricanu, el sangre que foi arramada pa da-y la independencia, y el sangre qu'arramaron pa defender al so país. El color azul representa'l cielu y la llibertá. El color blanco representa la paz, y la dignidá. El color verde representa la esperanza, y la fe. El color mariellu representa la tolerancia.

## Ver tamién
* Escudu de la República Centroafricana

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Mauritania

La bandera de Mauritania foi adoutada'l 1 d'abril de 1959. Consiste nun pañu de color verde nel que figuren una lluna creciente de color mariellu o doráu asitiada baxo una estrella de cinco puntes del mesmu color.

Los colores verde y mariellu o doráu tán asociaos col Panafricanismu. El verde tamién ye un símbolu del Islam y el mariellu o doráu, del Desiertu d'El Sáḥara. El creciente y la estrella son consideraos símbolos nel Islam, la relixón mayoritaria en Mauritania.

## Ver tamién
* Escudu de Mauritania

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de la República Centroafricana

L**'escudu d'armes de la [[República Centroafricana]]** divídese en 4 cuarteles: nel cuartel superior izquierdu, un elefante sobre fondu verde y nel cuartel superior drechu, un árbole sobre fondu blanco; nel cuartel inferior izquierdu, trés estrelles prietes de cuatro puntes afuracaes (afuracamientu en plata) nel so centru sobre fondu doráu; y nel inferior drechu, una mano en prietu qu'apunta col so deu índiz y que foi'l símbolu del MESAN, el partíu políticu de Barthélémy Boganda, pá de la patria. Nel coral de la mesma una pequeña placa en roxu qu'invade parte de los cuatro campos enantes mencionaos, lleva un mapa d'África en prietu sobre un círculu blanco y sobre'l mapa una estrella dorada de cinco puntes amuesa l'asitiamientu xeográficu del país. L'escudu tien como pegoyos dos banderes nacionales desendolcaes sobre dos llances, mentantu qu'un sol cola fecha de l'afitamientu de la república constitúi la cima. Na parte superior apaez una divisa col lema que diz ZO KWE ZO (Un home ye un home). A los pies de la placa central se reproduz la cruz de la Orde'l Méritu Centroafricanu, y la divisa nacional "*UNITÉ DIGNITÉ TRAVAIL*", ("*UNIDÁ DIGNIDÁ TRABAYU*").

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Tanzania

La **bandera nacional de [[Tanzania]]** foi adoutada en 1964. Remanez de la bandera de Tanganica y de la bandera de Zanzíbar. La bandera ta dividida diagonalmente por una banda prieta con ribetes mariellos na esquina inferior. El triángulu superior ye verde y el triángulu inferior ye azul.

Los colores de la bandera foron especificaos pol departamentu de Planeamientu y Privatización de la oficina del Presidente de la República Xunida de Tanzania.

## Ver tamién
* Escudu de Tanzania

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Tanzania

L**'escudu de [[Tanzania]]** tien la mesma forma que los emplegaos tradicionalmente polos guerreros. Ta dividíu en cuatro particiones colocaes en palu (verticalmente).

Na división superior, nun campu d'oru (mariellu o doráu), una antorcha del mesmu metal (color) y de gules (roxu); na segunda, un campu terciáu en barra de sable (prietu) con bordes d'oru y de sínople (verde) na su partición superior y d'azur (azul) na inferior; na tercera, un campu de gules, dos hachos d'oru colocaos en banda y barra; na cuarta tres ondes d'azur y de plata (blanco o buxu). 
Sobre las tres particiones inferiores, una llanza d'oru colocada en palu.

Sostienen l'escudu dos figures con forma de nacionales tanzanos, un home y una muyer, portando caún un canil d'elefante. Xunta los pies del home apaez una planta del clavu y xunta los de la muyer una planta d'algodón.

Baxo l'escudu figura una representación del Monte Kilimanjaro. 

Na parte d'abaxo del escudu escrito nuna cinta, pue lleese'l lema nacional: *Uhuru na Umoja*, qu'en suaḥili significa “Llibertá y xunidá".

* La división superior, de fondu doráu, representa los recursos minerales de Tanzania. L'antorcha simboliza la llibertá y la educación de la población.
* La segunda división contién los colores de la bandera nacional.
* La tercer división, de color roxu (gules), simboliza la fertilidá del suelu africanu. Los dos hachos, dos preseos de trabayu emplegaos pola población, representen el progresu económicu. 
* La división inferior que ta compuesta por ondes azules y blanques, simboliza la tierra, la mar, los llagos, y la costa de Tanzania.
* La llanza ye'l símbolu de la defensa.
* Les plantes del clavu y del algodón representen l'agricultura.

## Referencies

## Enllaces esternos
* [Descripción del escudu de Tanzania ufrida por [Flags of the World|FOTW]])
Ruanda

La **República de Ruanda**, o simplemente **Ruanda**, ye un país del África Central. Llenda con Uganda, Burundi, la República Democrática d'El Congu y Tanzania. Ye un pequeñu país asitiáu na rexón de los Grandes Llagos d'África; conocíu como los "borrinos d'África", tamién pola so fauna xabaz, principalmente polos sos goriles de monte, poles sos ciudaes típiques y polos parques nacionales y paraxes naturales qu'ufre'l so paisax montesín. El so terrén fértil y montesín que-y da'l títulu de *"Tierra de mil colines"* (en francés: Pays des Mille Collines /pei de mil kɔ.lin/) ha soportar les poblaciones más denses del continente africanu.

La dependencia na agricultura de subsistencia, la densidá demográfica alta y n'aumentu, amenorga la fertilidá'l suelu y el clima inciertu fai de Ruanda un país u la desnutrición crónica ye estendida y la probitú endémica. Ye remembráu anguaño poles sangrines guerres que lu azotaron na década de 1990 y particularmente pol xenocidiu ocurríu en 1994 data na que les muertes superaren el millón de persones. Los camudamientos qu'esti país tien parecío son traumáticos pal so pueblu.

## Organización territorial

Dende'l 1 de xineru de 2006 Ruanda ta dixebrada en 5 provincies, sustituyendo a les 12 antigües.

## Historia

## Economía

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial del gobiernu de Ruanda
Angola avante

**Angola Avante!** (*¡Adelantre Angola!*) ye l'himnu nacional d'Angola. Foi escritu por Manuel Rui Alves Monteiro, con música de Rui Alberto Vieira Dias Mingas.

Convirtióse nel himnu del país en 1975, llueu d'independizase de Portugal.

## Testu en portugués
*Ó Pátria, nunca mais esqueceremos* 
*Os heróis do quatro de Fevereiro.*
*Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos*
*Tombados pela nossa Independência.*
*Honramos o passado e a nossa História,*
*Construindo no Trabalho o Homem novo,*
*Honramos o passado e a nossa História,*
*Construindo no Trabalho o Homem novo,*

**Coru**
*Angola, avante!*
*Revolução, pelo Poder Popular!*
*Pátria Unida, Liberdade,*
*Um só povo, uma só Nação!*
*(repetir)*

*Levantemos nossas vozes libertadas*
*Para glória dos povos africanos.*
*Marchemos, combatentes angolanos,*
*Solidários com os povos oprimidos.*
*Orgulhosos lutaremos Pela Paz*
*Com as forças progressistas do mundo.*
*Orgulhosos lutaremos Pela Paz*
*Com as forças progressistas do mundo.*
*(repetir les dos caberes llinies)*

**Coru**

## Referencies

## Enllaces esternos
* Archivu MP-3
Fatshe leno la rona

**Fatshe leno la rona** ye l'himnu nacional de Botsuana. Foi escritu y compuestu por Kgalemang Tumedisco Motsete, y adoptáu tres la independencia d'esti país en 1966.

## Lletra en [[setswana]]
:Fatshe leno la rona,
:Ke mpho ya Modimo,
:Ke boswa jwa borraetsho;
:A le nne ka kagiso.

:Tsogang, tsogang! banna, tsogang!
:Emang, basadi, emang, tlhagafalang!
:Re kopaneleng go direla
:Lefatshe la rona.

:Ina lentle la tumo
:La chaba ya Botswana,
:Ka kutlwano le kagisano,
:E bopagantswe mmogo.

:Tsogang, tsogang! banna, tsogang!
:Emang, basadi, emang, tlhagafalang!
:Re kopaneleng go direla
:Lefatshe la rona.

## Lletra n'[[inglés]]

:Blessed be this noble land,
:Gift to us from God's strong hand,
:Heritage our fathers left to us.
:May it always be at peace.

:Awake, awake, Oh men, awake!
:And women close beside them stand,
:Together we'll work and serve
:This land, this happy land!

:Word of beauty and of fame,
:The name Botswana to us came.
:Through our unity and harmony,
:We'll remain at peace as one.

:Awake, awake, Oh men, awake!
:And women close beside them stand,
:Together we'll work and serve
:This land, this happy land!

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Ruanda

La **bandera nacional de [[Ruanda]]** foi adoptada'l 25 d'ochobre de 2001. Ye una bandera dividida en trés franxes horizontales colos colores azul (la superior), mariellu (l'asitiada nel centru) y verde (la inferior). La franxa superior tien un grosor de doble tamañu respeutu a les dos inferiores. Nel cuadrante superior más alloñáu del mástil apaez representáu'l sol, dientro de la franxa azul. Los colores representen a la nación, a la esperanza nel futuru desendolque nacional y al pueblu.

L'antigua bandera de Ruanda (emplegada dende 1961) taba compuesta, como la bandera de Guinea, por tres franxes verticales del mesmu tamañu de color bermeyu (la más averada al mástil), mariellu (la central) y verde. Na franxa central de la bandera rwandesa figuraba l'anicial del nome'l país "*R*" en color prieto pa destremala de la guineana.

## Ver tamién
* Escudu de Ruanda

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Ruanda

La versión d'anguaño del **escudu de [[Ruanda]]** compónse d'un aniellu verde con un noyu na parte inferior. Arriba figura una cinta col testu *Repubulika Y'U Rwanda* y abaxo la divisa nacional "*UBUMWE, UMURIMO, GUKUNDA IGIHUGU*" que significa "*XUNIDÁ, TRABAYU, PATRIOTISMU*". Nel interior apaecen representaos el restu de los elementos que componen l'escudu: el sol, sorgu y café, una cesta, una tuerca y dos escudos asitiaos nos llaterales.

Según la presidencia, l'aniellu y noyu verde simbolicen el desendolque industrial al traviés del duru trabayu. Los escudos son un símbolu del patriotismu, la defensa de la soberanía nacional y la integridá y xusticia.

## Ver tamién
* Bandera de Ruanda

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Santu Tomé y Príncipe

La bandera nacional de Santu Tomé y Príncipe foi adoptada'l 5 de payares de 1975. Los sos colores, los mesmos del panafricanismu y les 2 estrelles africanes prietes simbolicen la so xunidá colos demás países africanos, pero les estrelles tamién representen les islles que componen el país.

## Ver tamién
*Escudu de Santu Tomé y Príncipe

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Santu Tomé y Príncipe

L**'escudu d'armes de [[Santu Tomé y Príncipe]]** apaez descritu nel artículu 14 de la Constitución del país.

Nesti escudu figura, nun campu d'oru (mariellu o doráu), una palmera nos sos colores naturales. Timbra un burelete d'plata (blancu o buxu) y d'oru surmontáu por una estrella de cinco puntes d'azur (azul).

Sostienen l'escudu un halcón y un papagayu. Na so parte superior apaez, escritu nuna cinta, el denomatu oficial del país en portugués: "*República Democrática de São Tomé e Príncipe*" ("*República Democrática de Santu Tomé y Príncipe*"). 

Na parte inferior del escudu d'armes figura, tamién escritu nuna cinta, el llema nacional: "*Unidade, Disciplina, Trabalho*" ("*Xunidá, Disciplina, Trabayu*").

## Ver tamién
*Bandera de Santu Tomé y Príncipe

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Aube Nouvelle

**L'Aube Nouvelle** (L'albal d'un nuevu día) ye l'Himnu nacional de Benín. Escritu y compuestu por Gilbert Jean Dagnon, foi adoutáu dende la independencia en 1960.

## Lletra en [[Francés]]
Jadis à son appel, nos aïeux sans faiblesse 
Ont su avec courage, ardeur, pleins d'allégresse
Livrer au prix du sang des combat éclatants.
Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,
Plus forts dans l'unité, chaqu'jour à la tâche,
Pour la postérité, construisez sans relâche.

Coro
Enfants du Bénin, debout!
La liberté d'un cri sonore
Chante aux premiers feux de l'aurore;
Enfants du Bénin, debout!

Quand partout souffle un vent de colère et de haine.
Béninois, sois fier, et d'une âme sereine,
Confiant dans l'avenir, regarde ton drapeau!
Dans le vert tu liras l'espor du renouveau,
De tes aïeux le rouge évoque le courage;
Des plus riches trésors le jaune est le présage.

Coro

Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,
Cher Bénin, partout font ta vive parure.
Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.
Bénin, désormais que tes fils tous unis
D'un fraternel élan partagent l'espérance
De te voir à jamais heureux dans l'abondance.

Coro

## Referencies

## Enllaces esternos
*Archivu MIDI
Llista d'asteroides/62001–62100

*... | [[Llista d'asteroides/61901–62000|Previu]] | *'Llista d'asteroides*' | [[Llista d'asteroides/62101–62200|Siguiente]] | ...*

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Senegal

La **bandera nacional de [[Senegal]]** foi adoutada'l 20 d'agostu de 1960.

## Ver tamién
* Escudu de Senegal

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Senegal

L**'escudu de la República de [[Senegal]]** tien dos cuarteles. A la esquierda, sobre un fondu roxu, figura un Lleón rampante y, a la drecha, sobre fondu mariellu, muestrase un árbol. Arriba y al centru, una estrella de cinco puntes. El Lleón ye una señal tamién frecuente simbólica del grupu étnicu Nord-Sudanés, al que pertenez la gran mayoría de los Senegaleses. Yera, enantes de la presencia francesa, l'animal simbólicu del Poder. El Rei yera, entós, un Rei-Lleón-Sol-Dios. N'adelantre, el Lleón sería l'animal simbólicu del Estáu Senegalés. Nengún animal podía representar meyor al Pueblu Senegalés, porque les sos virtúes cardinales son el valor y la honradez. Arrodia l'escudu una guirnalda de fueyes y envueltu nella hai un pergamín nel cual lleese'l llema nacional *Un Peuple, Un But, Une Foi* (Un Pueblu, Una Meta, Un Creu).

## Referencies

## Enllaces esternos
Une Seule Nuit

***Une Seule Nuit*** ye l'himnu nacional de Burkina Fasu, escritu por Thomas Sankara. Foi adoptáu en 1984.

## Lletra en [[Francés]]
Contre la férule humiliante il y a déjà mille ans, 
La rapacité venue de loin les asservir il y a cent ans.
Contre la cynique malice métamorphosée
En néocolonialisme et ses petits servants locaux
Beaucoup flanchèrent et certains résistèrent.
Mais les échecs, les succès, la sueur, le sang
Ont fortifié notre peuple courageux et fertilisé sa lutte héroïque. 

Coru:
Et une seule nuit a rassemblée en elle
L'histoire de tout un peuple.
Et une seule nuit a déclenché sa marche triomphale
Vers l'horizon du bonheur.
Une seule nuit a réconcilié notre peuple
Avec tous les peuples du monde,
A la conquête de la liberté et du progrès
La patrie ou la mort, nous vaincrons.

Nourris à la source vive de la Révolution.
Les engagés volontaires de la liberté et de la paix
Dans l'énergie nocturne et salutaire du 4 août
N'avaient pas que les armes à la main, mais aussi et surtout
La flamme au coeur pour legitimement libérer
Le Faso à jamais des fers de tous ceux qui
Çà et, là en poluaient l'âme sacrée de l'indépendance, de la souveraineté. 

Coru

Et séant désormais en sa dignité recouvrée
L'amour et l'honneur en partage avec l'humanité,
Le peuple du Burkina chante un hymne à la victoire,
A la gloire du travail libérateur, émancipateur.
A bas l'explotation de l'homme par l'homme!
Hé en avant pour le bonheur de tout homme,
Par tous les hommes aujourd'hui et demain, par tous les hommes ici et pour toujours!

Coru

Révolution populaire notre sève nourricière.
Maternité immortelle du progrès à visage d'homme.
Foyer éternel de démocratie consensuelle,
Où enfin l'identité nationale a droit de cité,
Où pour toujours l'injustice perd ses quartiers,
Et où, des mains des bâtisseurs d'un monde radieux
Mûrissent partout les moissons de væux patriotiques, brillent les soleils infins de joie.

Coru

## Referencies

## Enllaces esternos
*Himnu en MIDI
Burundi bwacu

**Burundi bwacu** ye l'himnu nacional de Burundi. Adoutáu como himnu nacional en 1962, cuando la independencia'l país, foi escritu por un grupu de compositores dirixíos pol cura católicu Jean-Baptiste Ntahokaja, a la que-y punxo música Marc Barengayabo. Apurrimos darréu el testu nes versiones de les dos llingües oficiales del país, el kirundi y el francés.

## Lletra en [[kirundi]]
Burundi Bwâcu, Burundi buhire, 
Shinga icúmu mu mashinga,
Gaba intahe y'úbugabo ku bugingo.
Warápfunywe ntíwapfúye,
Waráhabishijwe ntíwahababuka,
Uhagurukana, uhagurukana, uhagurukana, ubugabo urîkukira.
Komerwamashyí n'ámakúngu,
Habwa impundu nâbâwe,
Isamírane mu mashinga, isamírane mu mashinga, 

Burundi bwâcu, rági ry'ábasôkúru,
Ramutswa intahe n'íbihúgu,
Ufatanije ishyaka n'ubú hizi;
Vuza impundu wiganzuye uwakúganza uwakúganza. 

Burundi bwâcu, nkóramútima kurí twese, 
Tugutuye amabóko, umítima n'úbuzima,
Imâna yakúduhaye ikudútungire.
Horana umwami n'ábagabo n'ítekane.
Sagwa n'úrweze, sagwa n'ámahóro mezá.

## Lletra en [[francés]]
Cher Burundi, ô doux pays,
Prends place dans le concert des nations.
En tout bien, tout honneur, accédé à l'indépendance.
Mutilé et meutri, tu es demeuré maître de toi-même. 
L'heure venue, t'es levé
Et fièrement tu t'es hissé au rang des peuples libres.
Reçois donc le compliment des nations,
Agrée l'hommage de tes enfants.
Qu'à travers l'univers retentisse ton nom. 

Cher Burundi, héritage sacré de nos aïeux,
Reconnu digne de te gouverner
Au courage tu allies le sentiment de l'honneur.
Chante la gloire de ta liberté reconquise. 

Cher Burundi, digne objet de notre plus tendre armour,
A ton noble service nous vouons nos bras, nos cœurs et nos vies.
Veuille Dieu, qui nous a fait don de toi, te conserver à notre vénération.
Sous l'egide de l'Unité,
Dans la paix, la joie et la prospérité.

## Referencies

## Enllaces esternos