Treviana

**Treviana** (*Trepeana*) ye un conceyu de la comunidá autónoma de La Rioxa (España) asitiáu en redol al valle del ríu Ea o Aguanal. Pertenez al partíu xudicial d'Haro.

## Historia
Fai tan solo unos años, atopóse un As romanu del sieglu I, nun llugar paralelu al ríu, a pocu más d'un quilómetru del pueblu. Tamién de la dómina romana son los restos del trazáu de calzada romana que queden nel términu de Santiago, que se supón enllazaben cola calzada de Obarenes escontra Briviesca.

La primer noticia escrita que conocemos sobre Treviana, según el documentu más antiguu que fai referencia a la esistencia de vide en La Rioja data del añu 873. Procede del Cartulariu de San Millán y trata una donación na qu'apaez el Monesteriu de San Andrés de *Trepeana* (Treviana).

En 1151 Alfonsu VII incluyó a Treviana nel fueru de Cerezo.

Según paez, entá nel sieglu XIV había una sinagoga y una mezquita, amás de les ilesies cristianes.

En 1162 yera alcalde de Treviana Sancho Díaz, fíu de don Diego López I de Haro.

Los terrenes de los poblaos sumíos de Junquera y Artu pasaron a pertenecer a Treviana al quedar estos despoblaos.

Nel sieglu XIV pertenecía a Cerezo y méntase la esistencia d'una sinagoga.

Nel sieglu XVI siguía perteneciendo al arciprestalgu de Cerezo.

Nel sieglu XVIII yera una zona bien próspera, onde esistía muncha actividá rellacionada colos llabores del campu.

A partir de 1950 foise produciendo un paulatín descensu de la población.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 34,94&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

## Economía

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 711,11 €.

## Edificios y monumentos

### Castiellu
Antaño paez qu'esistió un castiellu que pudo asitiase nel cuetu del Llanu.

### Ilesia de Santa María la Mayor
D'antiguo yera conocida como Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción.
Empezó a construyise nel sieglu XVI, sobre una edificación anterior de la que queda la capiya de los Ociu o de los Salazar del sieglu XIII. Darréu les obres d'esta quedaron paralizaes por falta de fondos, siguiéndose nel sieglu XVII con dellos cambeos d'estilu.
Hai partes, como'l retablu central, el pórticu o'l bautisteriu, que son del sieglu XVIII.

Nella atopa una tabla hispanoflamenca de finales del sieglu XV na que se representa a Cristu Varón de Dolores, amás d'un órganu de finales del sieglu XVI.

### Ermita de La nuesa Señora de Junquera

Asitiada a 3 quilómetros de Treviana, onde s'atopaba la sumida aldega de Junquera.

Esta compónse d'una nave y un ábside.

La cabecera del templu correspuende a la primitiva ilesia del sieglu XIII y el restu en cruz llatina foi una ampliación que realizó la villa de Treviana nel sieglu XVII. Consta amás, d'una torre gótica amestada nel muriu norte de la cabecerea.

### Capiya de San Pedro
Asitiada nel términu de San Pedro, sobre una fastera, al llau del ríu Ea, nel campusantu. 
Tamién ye conocida como Capiya de la Concepción.

Construyir a fines del sieglu XII o principios del XIII, cuando la villa y el castiellu yera propiedá de la Familia Haro. Ye probable que dicha familia costeara la construcción de la Capiya.

En 1821 foi tresformada en campusantu por cuenta de la orde de sacar los enterramientos fora de los pueblos.

### Otres ermites
La tradición oral fala de la esistencia de delles ermites dientro y fora de la población: 
* **San Juan**: Sumida, atopábase enfrente del pueblu.
* **La Madalena**: Sumida, atopar nel interior del pueblu.
* **San Miguel**: Sumida, atopar nel interior del pueblu. Mentada en documentos de 1555 por cuenta del so arreglu.
* **San Andrés**: Sumida. Mentada nun documentu de donación nel añu 873.
* **Santa Lucía**: Baltada en 1555.
* **San Millán**: Sumida 
* **Santuyano**: Sumida 
* **San Roque**: Sumida

## Fiestes llocales
* 25 d'abril: festividá de San Marcos. Romería hasta la ermita de Junquera.
* Fiesta de Pentecostés: Romería a la Virxe del prau
* Últimu o penúltimu fin de selmana d'agostu: Fiesta de Gracies. D'antiguo, éstes celebrábense en redol al 8 de setiembre, festividá de la Virxe de Gracia.
* 8 de setiembre: Nacencia de la Virxe Virxe de la Junquera.
* 12 de payares: Misa n'honor de San Millán, patrón de la villa.

## Ver tamién
* Conceyos de La Rioxa
* Llocalidaes d'entidá menor de La Rioxa
* La Rioxa (España)

## Referencies

## Enllaces esternos