Amazing Grace

"**Amazing Grace**" ye un himnu cristianu escritu pol clérigu y poeta inglés John Newton (1725-1807) y publicáu en 1779. La composición, un de los cantares más conocíos nos países de fala inglesa, tresmite'l mensaxe cristianu de que'l perdón y la redención ye posible a pesar de los pecaos cometíos pol ser humanu, y de que l'alma puede salvase de la desesperación por aciu la gracia de Dios. La gracia de Dios ye un antiguu conceutu de la tradición xudeocristiana.

Newton escribió la lletra a partir de la so esperiencia personal. Educáu ensin nengún convencimientu relixosu, a lo llargo de la so mocedá vivió delles coincidencies y xiros inesperaos, munchos d'ellos provocaos pol so recalcitrante insubordinación. Foi forzáu a xunise a la Royal Navy y como marineru, participó nel mercáu d'esclavos. Mientres una nueche, una nube cutió tan fuertemente la so embarcación que, aterrorizáu, imploró l'ayuda de Dios, un momentu que marca l'empiezu de la so conversión espiritual. La so carrera como tratante d'esclavos duró dellos años más, hasta qu'abandonó la marina pa estudiar teoloxía.

Ordenáu sacerdote de la Ilesia d'Inglaterra en 1764, Newton foi nomáu párrocu de Olney (Buckinghamshire), onde empezó a componer himnos xunto al poeta William Cowper. "Amazing Grace" foi escritu pa ilustrar un sermón nel día d'Añu Nuevu de 1773. Nun se sabe si había música p'acompañar los versos, yá que pudo ser recitáu polos feligreses ensin melodía. Foi impresu per primer vegada en 1779 dientro de la coleición de *[[Himnos de Olney]]* de Newton y Cowper. A pesar de ser relativamente desconocíu n'Inglaterra, "Amazing Grace" foi usáu estensamente mientres el Segundu Gran Espertar n'Estaos Xuníos a empiezos del sieglu XIX. La lletra foi afecha a más de venti melodíes, magar la más conocida y frecuente anguaño ye la llamada "New Britain", que foi xunida al poema en 1835.

L'autor Gilbert Chase escribió que "Amazing Grace" ye «ensin batura a duldes, el más famosu de tolos himnos populares», ente que Jonathan Aitken, biógrafu de Newton, estima na so obra que l'himnu ye cantáu cerca de diez millones de vegaes cada añu. Tuvo una particular influyencia na música folk y ye una cantarada emblemática de los espirituales americanos. "Amazing Grace" contempló un resurdir de la so popularidá nos Estaos Xuníos mientres la década de 1960 y dende entós foi interpretáu miles de vegaes, siendo un clásicu de los cancioneros populares dientro de los países de fala anglosaxona.

## La conversión de John Newton

Acordies con el *Dictionary of American Hymnology* "Amazing Grace" ye l'autobiografía espiritual de John Newton en versu. Newton nació en 1725 en Wapping, un distritu londinense cerca del Támesis. El so padre yera un comerciante naval que fuera educáu como católicu pero amosaba simpatía pol pensamientu protestante, ente que la so madre yera una devota cristiana independiente, non afiliada cola Ilesia anglicana. Dende la nacencia de Newton la so madre quixo que fuera clérigu, pero morrió de tuberculosis cuando'l neñu tenía seis años. Newton foi educáu'l restu de la so infancia por una madrasca distante, mientres el so padre taba nel mar, y allegó a un internáu, onde foi maltratáu. Con once años xunir al so padre nun barcu como aprendiz, pero la so incipiente carrera naval taría marcada dende l'empiezu pol so testaruda desobediencia.

Según les sos propies pallabres, Newton escoyó dende moza «un camín de muerte, alloñáu de Dios y llenu de malos vezos». Como marineru, arrenunció a la so fe influyíu por un compañeru col qu'aldericaba avera del llibru *[[Characteristicks]]*, d'Anthony Ashley Cooper, 3er conde de Shaftesbury. Nuna serie de cartes qu'escribió dempués, afirma:

El so padre forzó-y a xunise a la Royal Navy pola so continua desobediencia pero, n'abandonando'l so puestu en delles ocasiones, finalmente desertó pa visitar a Mary «Polly» Catlett, una amiga de la familia de la que se namorara. Tres la humildación pública que traxo la so deserción, consiguió ser tresferíu a un barcu esclavista, onde empezó la so carrera como traficante d'esclavos.

Newton burllábase abierta y frecuentemente de l'autoridá creando poemes obscenos y cantares sobre'l capitán que se fixeron bien populares ente la tripulación. Los sos frecuentes conatos de rebelión lleváronlu a ser castigáu a la inanición hasta cuasi morrer y a ser encarceláu nel mar y encadenáu como los esclavos que tresportaben, pa finalmente ser obligáu a trabayar nuna plantíu en Sierra Lleona, cerca del ríu Sherbro. Dempués de dellos meses consideró la posibilidá de permanecer en Sierra Lleona, pero'l so padre intervieno en recibiendo una carta del so fíu y foi rescatáu de casualidá por otru barcu. Newton aceptó embarcase de vuelta al Reinu Xuníu, anque declaró que la so única razón yera Polly.

A bordu del *Greyhound*, Newton ganó notoriedá por ser l'home más blasfemu de la tripulación. Nun ambiente naval nel que los marineros usaben frecuentes xuramentos, Newton foi castigáu en munches ocasiones non yá por usar les peores pallabres qu'escuchara nunca'l capitán, sinón por crear neoloxismos qu'entepasaben el so yá de por sí soez vocabulariu. En marzu de 1748, mientres el *Greyhound* taba nel Atlánticu Norte, una violenta nube azotó al barcu provocando qu'un marineru, asitiáu nun llugar onde xustu antes tuviera Newton, cayera pela borda. Tres hores de trabayu d'achique d'agua y creyendo que diben entornar, Newton pidió desesperadamente al capitán que-y dexara intentar daqué, a lo que l'oficial aportó. Según les sos propies pallabres, Newton afirmó: «Si esto nun funcionar, entós ¡que'l Señor tenga piedá de nós!». Volvió a la bomba y arreyóse, xunto a otru marineru, a ella pa torgar que fora arrastrada pel agua. Tres una hora, volvió exhausto a la ponte de mandu, onde cavilgó sobre asoceder nos once hores siguientes. Dos selmanes dempués, el maltrecho barcu y la so afamiada tripulación desembarcaron en Lough Swilly, Irlanda.

La nube y los fechos subsiguientes marcaron un antes y un dempués na vida de Newton. Según les sos propies pallabres, dende selmanes antes de la nube tuviera lleendo *The Christian's Pattern*, un resume de la *[[Imitación de Cristu]]*, escritu por Tomás de Kempis nel sieglu XV. L'alcordanza de la so frase mientres la nube empezó a encegola-y y cavilgó fondamente alrodiu de si yera merecedor de la Gracia de Dios o redimible dempués de non yá abandonar la fe recibida, sinón tres oponese direutamente a ella, burllándose d'otros creyentes, faciendo risión los sos ritos y calificando a Dios como mitu. Al cabu del tiempu llegó a convencese de que Dios unviára-y un fondu mensaxe y empezara a tresformar la so vida.

La conversión de Newton, sicasí, nun foi inmediata. Anunció la so intención de casase con Polly, que la so familia, a pesar de que conocía la so reputación, dexó-y escribi-y. Volvió apuntase nun barcu esclavista de camín a África y ellí siguió participando nes mesmes actividaes qu'antes, pero ensin el so habitual llinguaxe. El so propósitu de cambéu personal viose reforzáu tres una grave enfermedá, pero la so actitú ante la esclavitú siguía siendo la mesma que la de los sos contemporáneos y siguió comerciando con persones en dellos viaxes, dellos ríos enriba n'África, «agora como capitán», pa vender los esclavos nos grandes puertos d'América. Casóse con Polly en 1750 y participó en tres espediciones esclavistes más, pero abandonó la marina mercante con trenta años dempués de se-y ufiertáu'l puestu de capitán nun barcu ensin rellacionar col comerciu d'esclavos, al paecer en sufriendo una nueva crisis de salú.

## Sacerdote en Olney

A partir de 1756, mientres trabayaba como axente d'aduanes en Liverpool, Newton empezó a aprender pola so cuenta llatín, griegu y teoloxía. Tanto él como Polly venceyar cola comunidá eclesial de la so parroquia, onde la pasión de Newton yera tan impresionante que los sos amigos suxiriéron-y que preparar pal ministeriu anglicanu. Sicasí, foi refugáu pol obispu de York en 1758, ostensiblemente por non tener un títulu universitariu, pero tamién pola so cercanía al evanxelismu y el so enclín a socializar colos metodistes. Newton siguió coles sos devociones y, dempués de ser animáu por un amigu, escribió alrodiu de la so esperiencia nel comerciu d'esclavos y la so conversión. George Legge, tercer conde de Dartmouth, impresionáu pola so historia, patrocinó la ordenación de Newton pol obispu de Lincoln y ufiertó-y la parroquia de Olney (Buckinghamshire) en 1764.

### Los ''Himnos de Olney''

Olney yera una barriada de cerca de 2.500 habitantes que la so principal industria yera la fabricación artesanal d'encaxe. La mayor parte de la población yera analfabeto y probe. La predicación de Newton foi dende l'empiezu orixinal, yá que compartía dende'l púlpitu munches de les sos esperiencies, ente que lo habitual yera que los clérigos falaren dende la distancia, ensin almitir nengún acercamientu al pecáu o les tentaciones. Newton quixo vivir el día ente día de los sos parroquianos y yera bien apreciáu, a pesar de que los sos escritos y espresión yeren ameyorables. Yera conocíu pola so devoción y dedicación; él mesmu afirmaba que la so misión yera «romper los corazones duros y curar los rotos». Trabó amistá con William Cowper, un escritor que fracasara na so carrera como abogáu y sufriera biltos de llocura, con dellos intentos de suicidiu. Vivió una esperiencia de conversión similar a la de Newton y esfrutaba de la so compañía. Xuntos, l'efectu sobre los feligreses foi impresionante: en 1768 empezaron a celebrar una xunta d'oración selmanal pa responder a un númberu cada vez mayor de parroquianos y escribieron lleiciones pa los neños del barriu.

En parte pola influyencia de Cowper y en parte pola costume de que los clérigos lletraos escribieren versos, Newton empezó a componer himnos utilizando'l llinguaxe popular de los sos feligreses, lo que favoreció la so distribución y comprensión. Na mesma dómina floriaron otros prolíficos escritores d'himnos relixosos, como Isaac Watts, que los sos himnos conocía Newton dende la infancia, y Charles Wesley. L'hermanu d'esti postreru, John, que dempués sería'l fundador del metodismu, animara a Newton a entrar nel estáu clerical. Watts, un pioneru na composición d'himnos en llingua inglesa basaos nos salmos bíblicos, escribiera primeramente un himnu tituláu "Alas! And Did My Saviour Bleed" que contenía los versos "Amazing pity! Grace unknown!/ And love beyond degree!". Philip Doddridge, otru conocíu autor d'himnos escribió en 1755 otru himnu tituláu "The Humiliation and Exaltation of God's Israel" qu'empieza colos versos "Amazing grace of God on high!", amás d'otres semeyances cola obra de Newton. Los himnos más importantes de Watts taben escritos según la midida común de 8.6.8.6, esto ye, la primer llinia ye d'ocho sílabes y la segunda ye de seis. Según el biógrafu Jonathan Aitken, Watts foi una gran influyencia en munches de les composiciones de Newton.

Newton y Cowper intentaron presentar un poema o un himnu pa cada alcuentru selmanal d'oración. La lletra de "Amazing Grace" foi escrita a finales de 1772 y probablemente utilizada pa la oración el 1 de xineru de 1773. En 1779 publicóse anónimamente una coleición de los poemes de dambos autores sol títulu de *[[Himnos de Olney]]*. Newton contribuyó con 280 de los 348 testos del llibru. El poema qu'empieza col versu «Amazing grace! How sweet the sound» ta precedíu del títulu «1 Chronicles 17:16-17, Faith's Review and Expectation».

### Analís críticu

L'impautu xeneral de los *Himnos de Olney* foi inmediatu y convirtiéronse nuna ferramienta llargamente utilizada polos predicadores evanxélicos en Gran Bretaña mientres munchos años. Los estudiosos apreciaben la poesía de Cowper más que'l llinguaxe senciellu de Newton, frutu de la so fuerte personalidá. Les temes más comunes nos versos escritos por Newton nos himnos son la fe y la salvación, ablucándose de la Gracia divina y del so amor por Xesucristu, al traviés d'esclamaciones de l'allegría que sentía tres la so conversión. Como reflexu de la conexón de Newton colos sos parroquianos, escribió munchos de los sos versos en primer persona, reconociendo la so propia esperiencia de pecáu. Bruce Hindmarsh, na so obra *Sing Them Over Again To Me: Hymns and Hymnbooks in America* considera "Amazing Grace" como un escelente exemplu del estilu testimonial de Newton y del usu de la so propia perspeutiva. Na dómina de publicación de los himnos, munchos fueron consideraos grandes obres (non "Amazing Grace"), ente qu'otros paecieron ser incluyíos na coleición namái pa rellenar los buecos dexaos por Cowper. Jonathan Aitken considera a Newton, refiriéndose específicamente a "Amazing Grace", «un desgualdráu lletrista de mediana cultura escribiendo pa una congregación ensin nenguna cultura», destacando que namái 21 de les pallabres utilizaes nos seis estrofes tienen más d'una sílaba.

William Phipps nel *Anglican Theological Review* y l'autor James Basker interpretaron la primer afirmación de "Amazing Grace" como una prueba de que Newton consideraba la so participación nel comerciu d'esclavos como'l so gran infamia, reflexando la opinión popular al respeutu. Ello ye que Newton xunió fuercies con un mozu políticu idealista, William Wilberforce, miembru del Parllamentu británicu y principal impulsor de la campaña parllamentaria pola abolición de la esclavitú nel Imperiu Británicu, que remató na *[[Slave Trade Act]]* de 1807. Sicasí, a pesar de que Newton convertir nun destacáu abolicionista en dexando Olney na década de 1780, nunca conectó l'himnu que se convertiría en "Amazing Grace" colos sos sentimientos contra la esclavitú. Coles mesmes, completó'l so diariu, anguaño perdíu y qu'empezó 17 años antes, dos dempués d'abandonar el mar. La última entrada, de 1772, yera un resume de cuánto camudara hasta entós. Les lletres de los *Himnos de Olney* fueron asitiaes según la so asociación colos versículos bíblicos que Newton y Cowper utilizaben nes sos xuntes d'oración y nun teníen nengún oxetivu políticu. Pa Newton, l'empiezu del añu yera una bona oportunidá pa cavilgar sobre'l mesmu progresu espiritual.

El títulu adscritu al himnu, del Primer llibru de les Cróniques, referir a la reacción del Rei David ante la profecía de Natán de que Dios va caltener la so heredá pa siempres. La tradición teolóxica cristiana interpretó de cutiu esta profecía como referida a Xesucristu, como descendiente de David, mesíes prometíu pa la salvación de los pueblos. El sermón de Newton el primer día de 1773 centrar na necesidá d'espresar el mesmu agradecimientu a la guía de Dios, yá que Dios ta implicáu nes vides diaries de los creyentes anque éstos nun se dean cuenta, de cuenta que la paciencia y la abnegación nes pruebes d'acaldía va ser compensada nes prometíes glories de la eternidá. Newton considerar a sigo mesmu un pecador, como David, escoyíu ensin merecelo. Acordies con el mesmu Newton, los pecadores non represos taben «cegaos pol dios d'esti mundu» hasta que «la misericordia vien a nós non yá ensin merecela o deseyala (...) colos nuesos corazones empeñaos en callala hasta que vien col poder de la so gracia».

El Nuevu Testamentu sirvió de base pa la lletra de "Amazing Grace". El primer versu, por casu, ta rellacionáu cola parábola del fíu pródigu, recoyida nel Evanxeliu de Lucas, onde'l padre diz: «porque esti fíu mio taba muertu y vive de nuevu, taba perdíu y foi atopáu». Pela so parte, la historia del ciegu de nacencia curáu por Xesús de Nazaré que diz a los fariséos qu'agora puede ver procede del Evanxeliu de Xuan. Newton utiliza les pallabres «Taba ciegu pero agora veo» y declara «¡oh! qué gran deldor soi a la Gracia» nos sos diarios y cartes dende 1752. Acordies con Bruce Hindmarsh, l'efectu de dambes estrofes nel himnu dexa un intre de lliberación na esclamación «¡Estelante Gracia!», que ye darréu siguida pola respuesta «qué duce'l soníu». Na obra *An Annotated Anthology of Hymns*, calificar a estes esclamaciones iniciales de «crudes pero efectives» nuna composición xeneral que «suxer una declaración de fe fuerte y simple». La Gracia divina ye invocada en trés causes nos versos siguientes, rematando na historia personal de Newton alrodiu de la so conversión, na llinia indicada de testimoniu personal. La inestabilidá mental de Cowper volvió pocu dempués d'estrenase l'himnu, polo que Steve Turner, autor de *Amazing Grace: The Story of America's Most Beloved Song*, suxer que Newton podía tener al so amigu en mente mientres componía la lletra, al que dedicaría les temes de garantía de salvación per mediu de la Gracia.

## Espardimientu

Anque tien los sos raigaños en Inglaterra, "Amazing Grace" convertir nuna parte integral del tapiz cristianu nos Estaos Xuníos. Más de sesenta de los himnos de Newton y Cowper fueron reeditaos n'otres coleiciones y revistes britániques, pero non asina "Amazing Grace", que namái apaeció nuna escoyeta de 1780 patrocinada por Selina Hastings, Condesa de Huntingdon. L'especialista John Julian recueye nel so *[[A Dictionary of Hymnology]]*, publicáu en 1892 que fora de los Estaos Xuníos el cantar yera desconocida y que taba «lloñe de ser un bon exemplu del meyor trabayu de Newton». Ente 1789 y 1799 publicáronse cuatro variaciones del himnu nos Estaos Xuníos en coleiciones pa congregaciones bautistes, congregacionalistas y reformaes holandeses. Escontra 1830 los cancioneros presbiterianos y metodistes tamién incluyeron los versos de Newton. L'himnu, sicasí, empezó a ganar popularidá nel Reinu Xuníu a partir de la década de 1950 y nun foi hasta 1964 que se publicar con música.

Los dos grandes influyencies qu'ayudaron al espardimientu de "Amazing Grace" nos Estaos Xuníos y convertir nun himnu imprescindible nes celebraciones de munches confesiones cristianes y rexones fueron el llamáu Segundu Gran Espertar y el desarrollu de comunidaes de cantar de *[[shape note]]*. A empiezos del sieglu XIX vivir n'Estaos Xuníos un gran movimientu relixosu que fizo crecer les comunidaes cristiana, empezando nos estaos de Kentucky y Tennessee. Ensames ensin precedentes xuntar en celebraciones al campu, onde amás de les habituales esperiencies de salvación, les fogoses predicaciones centrar na salvación del pecador de la tentación y la reincidencia. En munches de les confesiones cristianes evanxéliques les celebraciones desaposiar d'ornamientos en beneficiu d'una mayor simplicidá, con cantares de cutiu repetitivos, dirixíos a una población rural mayoritariamente probe y analfabeta, a la que quixo educase na necesidá d'estremase del pecáu. El testimoniu personal convertir nun componente integral d'estes xuntes, onde un miembru de la congregación o un estrañu podía llevantase y cuntar la so conversión dende una vida de pecáu a otra de paz y piedá. "Amazing Grace" yera unu de los munchos himnos que s'utilizaron pa ilustrar estos sermones, frecuentemente acompañáu d'un estribillu simple y repetitivo, como'l siguiente:

Simultáneamente, un movimientu independiente de cantar comunal establecer nos estaos del sur y l'oeste d'Estaos Xuníos. En 1800 apaeció un métodu de gran ésitu pa enseñar música a persones analfabetes, por aciu l'usu de cuatro sonido pa simbolizar la escala básica: fa-sol-la-fa-sol-la-la mio-fa. Cada soníu ta acompañáu d'una nota específica, polo que foi conocíu como música *shape note*. Les congregaciones xuntar en grandes edificios mientres díes enteros de cantares, sentaos en cuatro árees distintos arrodiando un espaciu abiertu onde una persona dirixía al grupu como un tou. Muncha de la música afecha a esti métodu yera relixosa, pero'l propósitu d'estos cantares comunales nun yera primariamente espiritual. En munchos casos refugaba la música instrumental y cantábase *[[a capella]]*, siguiendo'l sentíu de simplicidá propiu del calvinismu de la dómina.

### La melodía "New Britain"

Desconozse qué música acompañaba a los himnos de Newton cuando s'utilizaron en Olney. Naquel tiempu los llibros d'himnos nun conteníen música y yeren a cencielles pequeñes escoyetes de poesía relixosa. El primer testimoniu d'una melodía acomuñada colos versos de Newton apaez nun himnariu británicu publicáu en 1808. Nél el cantar ye "Harmony Grove", que yá fuera utilizáu como acompañamientu del himnu "There Is A Land of Pure Delight", de Isaac Watts, en 1790. Yera común qu'un mesmu himnu cantar con melodíes distintes, polo que circularon hasta venti versiones distintes de "Amazing Grace", de diversa popularidá, hasta qu'en 1835 William Walker acomuñó l'himnu de Newton con un cantar tradicional titulada "New Britain", que yera pela so parte l'axuntadura de dos canciones publicaes independientemente y ensin lletra nel *Columbian Harmony* de 1829. Los cantares, titulaes "Gallaher" y "St. Mary" fueron creaes por Benjamin Shaw y Charles Spilman, esti postreru probablemente procedente de Kentucky y autor de música pa celebraciones relixoses populares. Los oríxenes de dambes melodíes son difusos, como en munchos otros casos de música folk y namái puede especulase que deriven de dalguna balada tradicional escocesa, una y bones munchos de los colonos de Kentucky y Tennessee yeren inmigrantes escoceses, o de los cantares populares desenvueltos en Virginia, o Carolina del Sur, estáu natal de William Walker.

"Amazing Grace", como canción fruto de la unión de los versos de Newton y la melodía "New Britain", apaeció per primer vegada nel cancioneru *shape note* de Walker *[[Southern Harmony]]*. Yera, acordies con l'autor Steve Turner, «un matrimoniu fechu nel cielu... La música tres 'amazing' tien un sentíu de AWE nél. La música tres 'grace' suena llena de gracia. Hai una xubida nel puntu de la confesión, como si l'autor tuviera saliendo y faciendo una declaración sincera, siguida pola correspondiente cayida cuando almite la so ceguera». La coleición d'himnos cantaos de Walker fíxose tremendamente popular, vendiendo cerca de 600.000 copies en tou Estaos Xuníos, nuna dómina na que la población total yera de 20 millones de persones. Otru cancioneru similar, *[[The Sacred Harp]]*, de 1844, tamién incluyía "Amazing Grace", con llixeres variaciones.

Per otra parte, el poema recoyer na inmensamente influyente novela abolicionista *[[La cabaña del tíu Tom]]*, de Harriet Beecher Stowe, onde los versos son cantaos por Tom na so hora de más fonda crisis. Canta les estrofes sesto y quinto n'orde, pero Stowe añade otra estrofa ensin escribir por Newton que se tresmitiera oralmente en comunidaes afroamericanes siquier mientres cincuenta años. Yera orixinalmente una de los 50 a 70 estrofes d'un cantar llamáu "Jerusalem, My Happy Home" qu'apaeció per primer vegada nun llibru de 1790 tituláu *A Collection of Sacred Ballads*:

L'himnu convertir nun emblema de los nuevos movimientos relixosos y nun símbolu de los mesmos Estaos Xuníos como país implicáu nun gran esperimentu políticu, qu'intentaba emplegar la democracia como forma de gobiernu. Les comunidá de cantar *shape note*, con tolos sos miembros sentaos alredor d'un espaciu central abiertu, con cada cantar empobináu por una persona distinta, ilustraba esti ideal na práctica. Simultáneamente, los Estaos Xuníos empezaron a espandise escontra l'oeste, territorios inexplorados y xabaces onde los peligros, trabayos y trampes» de la lletra de Newton ganaron significáu lliteral y figurativu pa los estauxunidenses. Mientres la Guerra de Secesión (1861-1865). "Amazing Grace", xunto a la melodía "New Britain", foi incluyíu en dos coleiciones d'himnos distribuyíu ente los soldaos y usáu profusamente en tolos servicios relixosos.

### Resurdimientu urbanu

Anque l'arreglu de "Amazing Grace" con "New Britain" yera'l más popular, esistieron otres versiones. Los bautistes primitivos de la rexón de los Apalaches usaben frecuentemente la melodía "New Britain" con otros himnos, de la mesma qu'afaíen los versos de Newton con otros cantares populares, como "In the Pines", "Pisgah", "Primrose" y "Evan", toes elles cantaes en midida común, como la mayoría de cantares de los sos repertorios. Una melodía titulada "Arlington" tuvo tamién ciertu ésitu acompañando los versos a finales del sieglu XIX.

Dos editores y compositores, Dwight Moody y Ira Sankey lideraron un resurdir del cantar relixoso en munches ciudaes d'Estaos Xuníos y Europa, dando al cantar propaganda internacional. Los sos cantares son los precursores del *[[gospel]]* y gociaron d'un gran ésitu. Nes versiones publicaes en 1875 de los sos trabayos, "Amazing Grace" apaez tres veces con tres melodíes distintos. Pela so parte, l'editor Edwin Othello Excell publicó la versión del himnu cola melodía "New Britain" nuna esitosa serie de cancioneros, magar alterió parte de la música de Walker p'afaela a los gustos de los oyentes procedentes del ámbitu urbano y empobinao a coros con munchos miembros. El mesmu Excell publicó en delles ocasiones los trés primeros versos del poema de Newton xunto a la estrofa añadida en *La cabaña del tíu Tom* ente 1900 y 1910, consiguiendo que la so versión de "Amazing Grace" fora la más común ente les ilesies norteamericanes.

## Versiones grabaes

Col advenimiento de la música grabada y de la radio, "Amazing Grace" popularizóse fora de les celebraciones relixoses. L'habilidá de les grabaciones combinada cola promoción d'estes grabaciones a audiencies específiques dexó al himnu tomar miles de formes distintes nel sieglu XX, más allá de la versión uniforme de Edwin Othello Excell. Allmusic recueye más de 6.450 versiones del cantar. La primer grabación conocida correspuende a una versión *[[a cappella]]* del Sacred Harp Choir, incluyíu nel catálogu d'Okeh Records ente 1926 y 1930, formáu principalmente por temes de blues y jazz. Otra versión bien esitosa, n'estilu gospel, foi comercializada por H.R. Tomlin y J. M. Gates, dientro del enclín de munches grabaciones de blues y gospel de la dómina, dotada d'un fondu sentíu señardosu por aciu l'usu de cantares tradicionales de los sos ancestros. La primer grabación con acompañamientu musical deber a Fiddlin' John Carson en 1930, anque nun tien la melodía "New Britain" sinón otru himnu popular tituláu "At the Cross". "Amazing Grace" ye un cantar emblemáticu en munchos tipos y estilos de música folk, utilizada frecuentemente como exemplu pa ilustrar téuniques musicales como'l *[[lining out]]* y la llamada y respuesta.

### Mahalia Jackson

Pela so parte, la versión de 1947 de la estrella del gospel Mahalia Jackson ganó popularidá na radio y nos dos décades siguientes l'artista interpretar en dellos actos públicos y conciertos, como'l del Carnegie Hall. L'autor James Basker afirma que'l cantar foi utilizada polos afroamericanos como'l «negru espiritual paradigmáticu» porque espresa l'allegría de trate lliberaos de la esclavitú y les miseries del mundu. Anthony Heilbut, autor de *The Gospel Sound*, afirma que los peligros, trabayos y trampes» de la lletra de Newton son un testimoniu universal» de la esperiencia afroamericana. Na década de 1960, al traviés del Movimientu polos derechos civiles n'Estaos Xuníos y la oposición a la guerra de Vietnam, el cantar dotar d'un tonu políticu. Mahalia Jackson interpretó la tema en numberoses marches polos derechos civiles, comentando que lo usaba «pa dar una proteición máxica, un conxuru pa refugar el peligru, un encantamientu por que baxaren los ánxeles del cielu (...) Nun taba segura de que la maxa funcionara fuera de los murios de la ilesia, al campu de Mississippi. Pero nun me taba arriesgando». La cantante de folk Judy Collins, que conocía'l cantar dende primero que recordara habela aprendíu, contempló a Fannie Lou Hamer liderando les marches mientres el *[[Freedom Summer]]* de 1964 y cantando "Amazing Grace", tamién consideraba al cantar un «talismán» capaz d'impautar emocionalmente nos activistes, los espectadores y los axentes de la llei que s'oponíen a los pidimientos de derechos civiles. El cantar tamién foi interpretada por Joan Baez, siendo una de les temes que más-y ciscaben, anque nun sabía que yera un himnu, yá que, según les sos pallabres, «desenvolvió una vida pola so cuenta». L'himnu foi interpretáu inclusive nel Festival de Woodstock de 1969, mientres l'actuación d'Arlo Guthrie.

### Judy Collins
Collins decidió grabar la tema a finales de la década de 1960. Yera miembru d'un grupu d'alcuentru que terminaba les sos xuntes cantando "Amazing Grace", pos yera l'únicu cantar que tolos miembros del grupu conocíen. El so productor, presente nuna d'estes xunta, suxirió-y incluyir una versión del himnu nel so álbum de 1970 *[[Whales & Nightingales]]*. Collins, que tenía un historial d'alcoholismu, afirmaba que'l cantar yera capaz de sobreponese» y recuperase. La grabación realizar na ilesia de San Pablo, capiya de la Universidá de Columbia, por cuenta de la so acústica favorable. L'artista escoyó una versión *a cappella*, similar a la de Edwin Othello Excell, acompañada d'un coru de cantantes amigos aficionaos. Collins conectó'l cantar cola Guerra de Vietnam, ante la qu'oxetaba:

Gradual y inesperadamente, el cantar empezó a ser reproducida na radio y, dempués, a ser solicitada. Xubió al puestu 15 nel Billboard Hot 100, permaneciendo nes llistes mientres quince selmanes, como si, escribió, los sos siguidores tuvieren «esperando p'abrazala». Nel Reinu Xuníu, permaneció nes llistes de temes más populares n'ocho causes ente 1970 y 1972, llegando al quintu puestu y siguiendo nes llistes mientres un total de 75 selmanes.

### Royal Scots Dragoon Guards

Anque Collins interpretó'l poema de Newton como símbolu de la oposición a la Guerra de Vietnam, dos años dempués los Royal Scots Dragoon Guards, reximientu escocés del exércitu Británicu, grabó una esitosa versión instrumental na qu'un gaiteru solista interpretaba'l cantar acompañáu d'una banda de gaites y tambores, basada na versión de Collins, na que'l solista introducía en solitariu la melodía y dempués xuníase la banda, de la mesma que na versión vocal facer un coru, pero un tempo más lentu por cuenta de les carauterístiques de los preseos utilizaos. La versión algamó'l númberu unu del UK singles chart, permaneciendo mientres un total de 24 selmanes nes llistes britániques y llegando al puestu oncenu nos Estaos Xuníos. Foi númberu unu n'Irlanda, Australia, Canadá y Sudáfrica, llegando a vender cerca de siete millones de copies hasta mediaos de 1977 y siendo certificáu como discu d'oru. A pesar de ser la grabación instrumental más vendida na historia del Reinu Xuníu hasta l'añu 2002, el so ésitu foi acompañáu de ciertu discutiniu por combinar gaites con una banda militar. Ello ye que el presidente del grupu de gaites del reximientu foi castigáu por «degradar» a les gaites.

La banda estrenó un nuevu álbum, *[[Spirit Of The Glen]]*, el 26 de payares de 2007, producíu por Jon Cohen y editáu por Universal, nel qu'interpretaben delles temes clásiques, como "Amazing Grace", con arreglos contemporáneos. El discu presentar nel castiellu d'Edimburgu y foi álbum del añu nos Classical Brits de 2009.

### Otres versiones Tanto [[Aretha Franklin]] como [[Rod Stewart]] grabaron les sos versiones de "Amazing Grace" na década de 1970. Tamién [[Johnny Cash]] grabó la so propia versión nel so álbum de 1975 ''[[Sings Precious Memories]]'', dedicando'l cantar al so hermanu mayu Jack, fináu nun accidente nun molín cuando yeren neños en [[Dyess (Arkansas)]]. Cash y la so familia cantaben el popular himnu cuando trabayaben nos campos d'[[algodón]] y l'artista incluyó'l cantar nel so repertoriu mientres percorría les cárceles, comentando que «mientres los trés minutos que dura'l cantar, tol mundu ta llibre. A cencielles llibera l'espíritu y a la persona». [[Steven Tyler]] tamién cantó esti cantar xunto a Juliette Hamilton. Esiste igualmente una versión en catalán interpretada por [[Mónica Naranxal]] titulada "Avui vull agrair" (Güei quiero estimar).

La Biblioteca del Congresu d'Estaos Xuníos curia una coleición de más de 3.000 versiones de "Amazing Grace", dalgunes d'elles primeres grabaciones por folcloristes como Alan y John Lomax, que percorrieron en 1932 miles de milles nel Sur del país p'arrexuntar los distintos estilos rexonales del cantar. Versiones más actuales inclúin muestres de grupos populares como Sam Cooke y The Soul Stirrers (1963), The Byrds (1970), Elvis Presley (1971), Skeeter Davis (1972), Amazing Rhythm Aces (1975), Willie Nelson (1976), The Lemonheads (1992), Dropkick Murphys (1999), Herb Remington y Charlie Shaffer (2000), Entombed (2002), Il Divo (2008) y Susan Boyle (2009). Mike Oldfield incluyó los versos del poema na tema "Sunlight Shining Through Clouds" de *[[The Millenium Bell]]* (1999), pa representar la dómina histórica de lliberación de la esclavitú.
Jonatan Seara, productor de música electrónica natural d'España, fixo una versión Chill out de Amazing Grace basándose nuna iterpretación d'André Rieu en direutu na ciudá d'Ámsterdam . El remix de Jonatan Seara foi publicáu en plataformes como YouTube nel añu 2016, so la denominación: Amazing Grace (Live in Amsterdam)

## Usu popular

"Amazing Grace" convirtióse nun iconu de la cultura estauxunidense tan popular que foi utilizáu pa un gran variedá de propósitos non relixosos y campañes de márketing. Apaez n'alcordances, empresta'l so nome a un enemigu de Superman, apaez en dellos capítulos de *[[The Simpsons]]*, n'unu d'ellos pa ilustrar la redención del villanu Sideshow Bob, y incorporóse en cantares de los Hare Krishna y ceremonies de Wicca.

L'himnu foi emplegáu en numberoses películes, como *[[Alice's Restaurant]]*, *[[Coal Miner's Daughter]]* y *[[Silkwood]]*. Ye'l filo conductor de la película *[[Amazing Grace (película de 2006)|Amazing Grace]]*, que narra la influyencia de John Newton nel abolicionista británicu William Wilberforce. Na película de ciencia ficción de 1982 *[[Star Trek II: The Wrath of Khan]]*, "Amazing Grace" ye interpretada con gaita dientro de la ceremonia de despidida del señor Spock, una y bones el cantar ye «darréu reconocible pa la mayor parte de l'audiencia como la música apropiada pa sonar nun funeral», acordies con un estudiosu de la saga *[[Star Trek]]*. Tamién foi emplegáu en 2010 como parte de dellos capítulos de la serie anime *[[So・Ra・Non・Wo・To]]* como toque de diana.

Dende 1954, cuando una versión pa órganu de la melodía "New Britain" convertir nun ésitu, "Amazing Grace" acomuñóse colos funerales y servicios aciagos, por considerase qu'inspira a la esperanza ente la traxedia, como una especie d'himnu nacional espiritual», en pallabres de Mary Rourke y Emily Gwathmey. Foi interpretáu nos memoriales de delles traxedies nacionales, como'l accidente del tresbordador espacial Challenger, el atentáu d'Oklahoma City y los atentaos del 11 de setiembre de 2001.

Según *Dictionary of American Hymnology*, la tema ta incluyíu en más de mil cancionero publicaos, pero encamienta'l so usu pa «momentos de cultu nos que precisemos confesar con allegría que somos salvaos namái pola Gracia divina; como himnu de respuesta al perdón de los pecaos o como espresión de la certidume del perdón; como confesión de fe o dempués del sermón»

## Interpretaciones contemporánees
Nos últimos años, la lletra del himnu camudó en delles publicaciones relixoses p'apangar el sentimientu de culpa que podía tresmitir el poema. El segundu versu, «That saved a wretch like me!» («¡Que salvó a un desgraciáu como yo!») foi reescrita por «That saved and strengthened me» («Que me salvó y fortaleció»), «saved a soul like me» («salvó una alma como la mía») a «that saved and set me free» («que me salvó y lliberó»). Kathleen Norris nel so llibru *Amazing Grace: A Vocabulary of Faith* califica a esti tresformamientu de les pallabres orixinales como «inglés horrible» que fai que la nueva lletra seya «irrisoriamente insípida». Parte de les razones pa esti cambéu fueron los cambeos na forma d'entender el significáu de la Gracia divina y el pecáu. Newton contemplar a sigo mesmu como un pecador tan llaín que ye incapaz de camudar la so vida o de ser redimíu ensin l'ayuda de Dios. Considérase un paria miserable, como cuando tuvo esclavizado en Sierra Lleona, onde la so propia arrogancia atopar cola desgracia y namái dende'l fondu tresformamientu espiritual de la so conversión ye capaz de camudar la so vida.

Nel pensamientu teolóxicu cristianu los conceutos de redención y autoestima evolucionaron enforma dende la dómina de John Newton. Especialmente a partir de la década de 1970, ciertos llibros d'autoayuda, escueles psicolóxiques y delles espresiones modernes del cristianismu consideraron la gracia» como una cualidá innata a tol mundu. Ye la mesma persona la que tien d'inspirase lo suficiente p'atopala y topar el sentíu de la so vida. En contraste cola visión de Newton de les sos miseries, pecaos y distanciamientu con Dios, en munches publicaciones considérense estes llimitaciones como una torga física, social o espiritual que se debe superar p'algamar l'estáu de gracia, felicidá y prestu que merecemos. Bruce Hindmarsh suxer que la popularidá de "Amazing Grace" fora del contestu relixosu deber a l'ausencia de cualquier mención a Dios hasta'l cuartu versu, polo que'l cantar representa l'habilidá del ser humanu de tresformase a sigo mesmu ensin necesidá d'intervenciones esternes. La gracia» del himnu entiéndese como una cualidá personal, al contrariu del pensamientu cristianu tradicional y del propósitu del mesmu Newton, que la considera un regalu gratuitu de Dios, aspeutu fundamental nel protestantismu y central nel catolicismu, onde se define como «el favor, l'auxiliu gratuitu que Dios danos pa responder a la so llamada: aportar a fíos de Dios, fíos adoptivos, partes de la naturaleza divina, de la vida eterna».

El poder tresformador del cantar foi investigáu pol periodista Bill Moyers nun documental estrenáu en 1990. Moyers centrar nesti aspeutu n'asistiendo a una representación nel Lincoln Center onde'l públicu taba compuestu de cristianos y non cristianos y decatóse de que "Amazing Grace" tenía un impautu equivalente en tolos asistentes, unificándolos. James Basker tamién reconoció esta fuercia cuando esplica por qué escoyó l'himnu pa presidir una coleición de poesía abolicionista: «hai un poder tresformador que ye aplicable...: el tresformamientu del pecáu y el pesar en gracia, del sufrimientu en guapura, de la alienación n'empatía y conexón, de lo que nun se puede falar en lliteratura imaxinativa».

Nel documental, Moyers entrevista a Collins, Cash, la cantante d'ópera Jessye Norman, la musicóloga Jean Ritchie y la so familia, cantantes *[[Sacred Harp]]* de Georgia y Alabama y el coru de la Prisión Estatal de Texas en Huntsville. Collins, Cash y Norman declaren ser incapaces d'estremar si'l poder el cantar provién de la música o de la lletra. Norman, qu'interpretó la tema nel conciertu de rock homenaxe a Nelson Mandela, afirma: «nun sé si ye'l testu —nun sé si tamos falando de la lletra cuando dicimos que "toca" a tanta xente— o si ye esa melodía que tol mundu conoz». Unu de los prisioneros entrevistáu por Moyers esplica la so interpretación lliteral del segundu versu: «'Twas grace that taught my heart to fear,/ And grace my fears relieved» («foi la Gracia lo qu'enseñó al mio corazón a tarrecer y la Gracia lliberóme de les mios medranes»), comentando que'l mieu fíxose-y darréu real cuando se dio cuenta de que podría nun poner la so vida n'orde nunca, xunto a la soledá y restricciones de la cárcel. La cantante de gospel Marion Williams resume l'efectu del cantar cola frase: «ye un cantar que llega a tol mundu».

### Versión de Il Divo

El cuartetu musical Il Divo compuestu por cuatro cantantes masculinos: el suizu Urs Bühler, l'español Carlos Marín, el d'Estaos Xuníos David Miller y el francés Sébastien Izambard, versionaron a cuatro voces melódiques la tema, incluyíu nel so álbum The Promise de 2008.

## Notes

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos

* gracia-increible La Gracia Increible (n'español)
* historia-de-la-cancion-de-los funerales/ Amazing Grace. La historia del cantar de los funerales.
* Partitura y la so traducción en delles llingües
* U.S. Library of Congress Amazing Grace collection (n'inglés)
*  en Olney, Inglaterra (n'inglés)
* Amazing Grace: Some Early Tunes Anthology of the American Hymn-Tune Repertory (n'inglés)
* Amazing Grace: The Story of John Newton  (n'inglés)
* Amazing Grace: facts. (n'inglés)
* Art of the States: Amazing Grace (n'inglés)