open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provincia d'Inhambane

**Inhambane** ye una provincia de Mozambique alcontrada na mariña del sur del país. Tien una superficie de 68.775 km² y una población aproximada de 1.271.818 en 2007. La capital provincial tamién se llama Inhambane.

## Historia
La ciudá de Inhambane esistía yá nel sieglu X, y foi'l puertu más meridional usáu polos árabes nel so comerciu d'esclavos. Vasco da Gama llegó a ella en 1498, quien reclamó la Badea de Inhambane pa Portugal. Los portugueses estableciéronse en 1534.

## Economía
Inhambane ye, dempués de Nampula, la segunda provincia en producción d'anacardos. Tamién se producen cítricos y cocos, destacando la fábrica de xabón de cocu. Amás hai una intensa actividá pesquera. 

## División política
La provincia d'Inhambane ta dixebrada en doce distritos y dos ciudaes: 
* 01 Inhambane
* 02 Funhalouro, 
** Fuñalouro, sede.
** Tomé,
* 03 Govuro:
** Nueva Mambone, sede.
** Save. 
* 04 Homoíne:
** Homoíne, sede.
** Pembe. 
* 05 Inharrime:
** Inharrime, sede.
** Mocumbi. 
* 06 Inhassoro.
** Inhassoro, sede.
** Bazaruto.
* 07 Jangamo:
** Jangamo, sede.
** Cumbana. 
* 08 Mabote:
** Mabote, sede.
** Zimane.
** Zinave.
* 09 Massinga:
** Massinga, sede.
** Chicomo. 
* 10 Ciudá de Maxixe
* 11 Morrumbene:
** Morrumbene, sede.
** Mucodoene.
* 12 Panda:
** Panda, sede.
** Mawayela.
** Urrene.
* 13 Vilanculos:
** Vilankulo, sede.
** Mapiñane.
* 14 Zavala:
** Quissico, sede.
** Zandamela.

## Mediu ambiente
El clima ye tropical, más húmedu na mariña, ocupada esta por manglares. Dientro de los sos ecorrexones atópense la selva mosaicu costera de Inhambane, el salobral del Zambeze, la sabana arbolada de miombo meridional y fragmentos de manglar d'África oriental.

## Turismu
La badea de Inhambane tien importancia turística, según ser el llar de los últimos dugong de Mozambique.
* Parque Nacional Bazaruto.
* Mercáu de la ciudá de Inhambane.
* Sableres de Ponta da Barra y Tofo (a 21 km de la ciudá).
* Vilanculos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Undp.org.mz.'' Perfil de los distritos de Inhambane.
Güevos Varenyky

Los **varényky ** ( en plural, варéник o varénik en singular; ) son un platu tradicional de la cocina ucraína (tanto como'l borsch), ta preparáu con pasta y esti rellenu con requesón o bien con guinda, sicasí hai versiones que pueden contener el rellenu de pataques, de col, etc.

El nome provién del verbu варити, que significa "cocinar".

## Descripción
Los varéniques tán fechos de pasta en forma cuadrangular o de media lluna. Rellenase de sauerkraut, quesu, puré de pataca, repollu, carne, güevos cocíos (una tradición menonita), fruta o una combinación d'estos ingredientes. Son una comida bien habitual n'Ucraína.

Mientres la preparación, el rellenu envolubrase cola pasta y déxase a cocer mientres dellos minutos. Dempués cúbrense de mantega o aceite. La pallabra varényk, significa "cosa cocida", del axetivu *vareny.* En delles rexones d'Ucraína los varényky nun se cuecen sinón que se faen al vapor, por que sían de mayor tamañu y más jugosos. Ye costume poner cachos (*shkvarky*) de salo y cebolla sobre los varéniques y acompañalos de la crema amargosa llamada smetana). Los varényky tamién pueden tostase. Los varéniques duces, rellenos de fruta, sirviese con smetana y azucre. Los crudos pueden conxelase.

Hai otres formes de preparación, como la costume letona de cubrilos con güevu, faelos al fornu y sirvilos con sopa; la menonita de faelos al fornu y sirvilos con borsch; y la polaca de fervelos y dempués tostalos con mantega y cebolla.

## Monumentos a los varényky
En Cherkasy (Ucraína) inauguróse un monumentu a los verényky en setiembre de 2006. El monumentu, alzáu a la entrada d'un hotel, representa al Cosacu Mamay (héroe del folclor ucraín que la so querencia polos verényky foi narrada tantu por Tarás Shevchenko como por Nikolái Gógol) comiendo varéniques d'un tarru de magre, con un enorme varényk en forma de media lluna tres de sigo. 

En 1991alzar al pie de una carretera de Glendon en Alberta (Canadá)un monumentu con un perogy xigante (el perog ye una variedá de varényk).

En xineru de 2010, propúnxose la construcción d'una estatua de pierogi en Minneapolis.

## Ver tamién
*Pelmeni
*Pierogi
*Syrniki
*Gyoza

## Referencies

## Enllaces esternos
Revueltu de güevu

El **revueltu de güevu** ye un platu fechu con güevos llixeramente batíos y cocináu nun sartén con aceite o mantega hasta que cuaya y forma una especie de grumos. Ye consideráu unu de los platos más xenéricos de la cocina y forma parte principalmente d'un almuerzu anque en delles cocines forma parte de platos principales.

## Carauterístiques

Al batíu de güevos pueden amestáse-y pequeñes tires de tocín, taquinos de xamón, cachos de quesu, distintos vexetales y tamién nata o lleche por que quede más nidia.

Cuando s'eslee güevu con otros líquidos, por regla xeneral auméntase la temperatura a la que cuaya'l güevu y esto ten de ser tomáu en cuenta al faer un güevu revueltu, la dilucción fai que les distancies de les proteínes atopase con más molécules d'agua y ye necesariu más temperatura por que les molécules de proteína se ordenen, l'azucre fai crecer la tempertura igualmente. Si consideramos l'amiestu d'un vasu de lleche, azucre y un güevu al nun entemecese la temperatura de cuayáu ye cercana a los 70 °C ente que l'amiestu va rondar los 78º-80 °C.

Suelse dicir que'l sal y los alimentos acedos 'endurecen' les proteínes del güevu, esto ye por cuenta de qu'amenorguen la temperatura de cuayamientu, pero producen coles mesmes una testura más tienra (especialmente más tienra cola adición de ingrecientes acedos). En delles recetes emplegábase verjus como acidulante, na cocina marroquina atópense platos con güevu revueltu a los que se añade vinagre.

## Variantes

Al ser un platu de bona preparación y qu'almite numberoses combinaciones, los güevos revueltos tán presentes en casi cualquier cocina del mundu. En dellos países como Estaos Xuníos y Canadá suelen sirvise nel almuerzu y n'Inglaterra formen parte del almuerzu inglés, al igual que los güevos con bacon. Na cocina mexicana atópense platos como'l machuca con güevu. Na cocina escocesa, los scotch woodcock. N'España pueden comese acompañaos d'espárragos trigeros o con arbeyos, gambes, o angules (bien sía la orixinal o un sucedaneu de surimi). Tamién son bien tradicionales los duelos y quebrantos. En Colombia y Venezuela, los güevos revueltos puramente dichos lleven tomate y cebolla cortaos en *brunoise* llamenlos  "güevos pericos" (Colombia) o a cencielles "pericu" (Venezuela).

## Referencies
Pataques aliñaes

Los **papes** ***aliñás*** son una receta andaluza consumida xeneralmente como entrante o tapa, bien típiques sobremanera nos chigres y restoranes de la provincia de Cádiz.

## Ingredientes
Ye un platu a base de pataca, aceite d'oliva, vinagre de xerez, perexil y cebolleta. Dacuando acompáñense con un pocu d'atún y otres especies.

## Receta

Pa preparar los papes *aliñás* ye necesariu cocer los papes enteres ensin pulgar, con agua y sal, mientres unos venti minutos, pinchando de xemes en cuando pa comprobar que tean tienres. Una vegada pelaes, cortense en rodajas y depués aliñense en caliente cola cebolleta picada, l'aceite d'oliva, el perexil, el vinagre y el sal. Déxase esfrecer y sírvese.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Receta de papes ''aliñás'' de Cádiz
Mueyu tártaru

El **mueyu tártaru** ye un mueyu que contién mayonesa, mostaza y pepinillos en vinagre bien finamente picaos xunto con alcaparras, aceitunes, cebolles y rábanu; dacuando suelse añader perexil. 

## Usos
Emplégase frecuentemente esti mueyu como acompañamientu d'otros platos, aliñu de platos que contienen pexe o alitas de pollu. El vinagre añadise como reforzador del sabor. L'amiestu de normal déxase reposar nun sitiu frescu mientres un par d'hores. El nome d'esti mueyu provién de les tribus tártares de Mongolia, anque l'apellativu tártaru" vien significar en francés crudu". En dellos países como'l Perú añadise cebollita china (cebolleta) cortada en cuadraditos.

## Tracamundiu
El mueyu tártaru nun tien de confundir se cola crema tártara, que la so denominación pertenez al sal potásico procedente del ácidu tartárico.

## Ver tamién
* Mueyu gribiche

## Referencies

## Enllaces esternos
Mueyu marineru

El **mueyu marineru** (n'italianu ***marinara***) ye un mueyu coloráu italiana que suel faese con tomate, ayu, yerbes (como l'albahaca) y cebolla. Sicasí, esisten munches variantes, dalgunes de les cuales añaden alcaparras, aceitunes y distintes especies.

Na cocina italiana tradicional emplégase esti mueyu pa dar sabor a pastes, arroces, mariscu y pizzes. Apocayá, emplegóse na cocina d'Estaos Xuníos como mueyu pa moyar otres recetes, como los palitos de *mozzarella*.

## Orixe
El mueyu marineru foi inventada por cocineros a bordu de barcos napolitanos a mediaos del sieglu XVI, dempués de que los españoles introduxeren el tomate (un frutu del Nuevu Mundu) n'Europa. Esti mueyu ensin carne yera bono de faer y tardaba n'estropiase gracies al altu conteníu acedo de los tomates, lo que la faía ideal pa los llargos viaxes marítimos, sieglos antes de la invención de métodos de refrigeración fayadizos.

## Referencies
Aséu

Un astru, sobremanera'l sol, ta nel **aséu** cuando, por efeutu de la rotación de la Tierra, traviesa'l planu del horizonte y pasa del hemisferiu visible al non visible. Esto ye, cuando'l so altor ye cero, pasando de positiva a negativa. Nel casu del Sol, ello determina'l fin del día. L'antónimu d'aséu ye amanecer. L'aséu ye llamáu tamién **anochar**, **anochecer** o **atapecer**.

Les estrelles circumpolares nun tienen ocaso nin amanecer.

En primavera y branu pal hemisferiu norte ponse ente l'oeste y el norte (declinación positiva); na seronda ya iviernu'l so ocaso ye ente l'oeste y el sur (declinación negativa). Simultáneamente, pal hemisferiu sur ye seronda ya iviernu (ocaso ente l'oeste y el norte) o primavera y branu (ocaso ente l'oeste y el sur).

La refraición pola atmósfera de los rayos lluminosos del Sol motiva que veamos lluz cuando'l Sol yá se punxo: tapecer vespertín. Dicha refraición allarga'l día y encurtia la nueche.

## Ver tamién
* Tapecer
* Alba
* Equinocciu
* Eclíptica
* Rellumu verde

## Referencies
Calzone

El **calzone** ye una especialidá de la cocina italiana orixinaria de Nápoles, derivando de la pizza napolitana y de la focaccia barese. Ellaborada de forma similar a la pizza nun fornu pero dafechu cerráu por una masa, suel tar rellenu de quesu (xeneralmente mozzarella y ricotta, pero delles variedaes contienen parmesano, provolone, o un quesu local sustitutivu), carne molida, vexetales, etcétera. La masa *sella'l* so conteníu, de tala forma que retién los arumes mientres la cocción. Sírvese caliente dacuando acompañáu con un simple mueyu de tomate o un *mueyu marinara* (ye un mueyu de tomate ellaborada con albahaca) o inclusive un mueyu boloñesa. Por cuenta de la inmigración italiana escontra Arxentina de los sieglos XIX y XX, esti platu ye bien tradicional nesi país suramericanu.

## Variantes
En delles llocalidaes d'Italia (nes Marques) suelen vendese calzone de pequeñu tamañu (a manera de sándwich) sirvíos como fast food; estos calzone suelen ellaborase por aciu fritura, en llugar de ser cocinaos nun fornu. Esisten versiones d'estos calzone en Apulia. El stromboli ye similar, pero tradicionalmente consideróse n'Italia como un platu distintu.

## Ver tamién
*Empanada
*Panzerotto

## Referencies

## Enllaces esternos
Grau d'apertura

En llingüística, el **grau d'apertura** d'una vocal ye una carauterística fonética, esto ye, un parámetru para identificar característiques específiques de los soníos vocálicos. En concretu, esti parámetru refierse al grau d'apertura del quexal (esto ye, l'anchu del ángulu intermaxilar). El grau puede ser mínimu (en vocales zarraes, por casu /i/, /u/) o máximu (en vocales abiertes, por casu /a/). Tamién hai graos entemedios.

L'Alfabetu Fonéticu Internacional identifica siete altores vocales distintos:
* vocal zarrada (o alta)
* vocal casi zarrada
* vocal semicerrada (o media-alta)
* vocal media
* vocal semiabierta (o media-baxa)
* vocal casi abierta
* vocal abierta (o baxa)

## Referencies

## Enllaces esternos
Tacos de xamón

Los **tacos de xamón** (denominaos tamién como **forgaxes de xamón**) son diminutes migues, forgaxes, o demasíes del magro cortáu del xamón. Na cocina española suelse emplegar en delles preparaciones como saborizantes y condimento de delles preparaciones culinaries, sirvíos como tapes. Suel comercializase como “tacos”, o loncheados xeneralmente envasados al vaciu. Xeneralmente comercialícense a precios comparativamente inferiores que'l magro de xamón. Inclusive con ciertu sabor rancio. 

## Usos
Los tacos de xamón pueden emplegase en diverses preparaciones culinaries tales como les tortielles de güevu con xamón, o nos *toppings* de sopes fríes como'l salmorejo, o postres como'l melón con xamón. Les pizzes qu'inclúin estes forgaxes ente los sos ingredientes denomínense pizzes serranes. Nel rellenu de delles empanaes, como ingrediente refritu de delles sopes, ensalaes, na preparación de platos de verdures como pue s'una menestra, en platos de llegumes como les *llenteyes con xamón.* En delles zones del sur d'España sirven les forgaxes y los tacos como tapes.

Dende empiezos del sieglu XXI, puede trate en delles ciudaes españoles importantes como se comercialicen les forgaxes de xamón sirvíes en cucuruchos de papel como comida rápida, ya inclusive a cuerpu de cai. Xeneralmente a precios más baxos que'l loncheado típicu de xamón.

## Intereses
En Barcelona realizóse una prueba comercializando conos de forgaxes de xamón en llugar de palombines de maíz en dellos cines.

## Referencies
Calamares fritos

Los calamares fritos, n'ocasiones tamién denominaos **calamares a la romana** o **rabas** en Cantabria, Asturies, Navarra y País Vascu, ye un platu preparáu a base de calamares rebozaos en farina y luego fritos, que puede atopase en munchos chigres y restoranes de los países qu'esfruten de la cocina mediterránea y atlántica. 

N'España sírvense xeneralmente como una tapa (aperitivo) en munchos chigres. Como dellos otros platos de mariscu suélense sirvir fríos y fritos del día anterior [cita riquida], xunto con una rodaja de llimón, pa estrumila sobre la ración si'l consumidor asina lu desea.

## Carauterístiques
Los calamares suelen limpiase per dientro y escáldiense n'agua mientres un ratu. El cuerpu cortase por regla xeneral n'aniellos antes de ser rebozáu y tostáu n'aceite bien caliente (xeneralmente a temperatures de 160 °C). Los calamares asina preparaos suelen dir a una fonte con una rodaja de llimón, o dacuando sírvense como bocáu (bocáu de calamares). Nos países del área mediterránea ye tan popular que pueden atopase yá preparaos pa tostar na mayoría de los supermercaos na so zona de conxelaos.

Otra variante ye rebozarlos en farina de garbanzos, modificando la so testura -queden más crujientes- y sabor. Típicu de frituras y rebozaos del sur d'España.

De la mesma les rabas de Cantabria pueden ser clasificaes pola raza del calamar con que son iguaes. Ésti pue ser magano, peludín o rejo, siendo'l más apreciáu'l magano pescáu a guadañeta, arte de pesca tradicional con que se pesquen los cefalópodos d'esta raza d'unos 12 cmts de llargor. Les rabas d'esti tipu son denominaes "rabas de magano" o "rabas blanques".

## Variantes fuera d'España
Calamares tostaos son comunes a les cocines de munchos países de la ribera del Mediterraneu; por casu en Turquía son bien populares col nome "*kalamar tava*", que significa "calamar tostáu" en turcu. Esta variante cómese con mueyu tarator.

N'otros países suelen sirvise un platu preparáu de forma bien similar pero sirvíu colos mueyos nacionales o más populares de la zona. D'esta forma en Méxicu suelse tomar con tabasco o otros mueyos picantes y en Perú suélense faer y sirvir con mueyu criolla, rocoto y yuca sancochada. Na cocina china suelse picar el calamar y anúbrese dempués con sal y farina xunto con abondosu chili, ellaborándose asina un platu bien similar al descritu.

## Referencies
Güevos rellenos

Los **güevos rellenos** son un platu ellaboráu con güevos duros aliñados con distintos ingredientes. Ye habitual que presenten rellenos de dalgún conteníu que puede dir dende pexe, encurtidos, mueyos (como la mayonesa, ketchup, etc.), pasta, etc. Por regla xeneral esti platu sírvese acompañáu d'otros aliños. 

## Variantes
Esta preparación tien diversos nomes nos países. D'esta forma, na cocina francesa denomínase *œuf mimosa* (*güevos mimosa*); n'Hungría *töltött tojás*; en Rumanía *ouă umplute* ("güevos rellenos"); en Bélxica, Holanda y Alemaña rellenense con caviar y denominense "güevos a la rusa". 

## Ver tamién
* Güevu de Pascua

## Referencies

## Enllaces esternos

* http://huevosrellenos.com.es/  La web de los güevos rellenos.
Tortiella paisana

La **Tortiella paisana** (Dacuando tamién como **Tortiella a la paisana**) ye una variante de la tortiella de pataques na qu'amás de llevar pataques como ingrediente principal, añadense otres verdures (cenahories, arbeyos, etc) y elementos cárnicos como pue ser el xamón o chorizu. La denominación paisana d'esta tortiella vien indicar que nun siendo como la *tortiella española* ye *paisana* d'ella (esto ye: del mesmu país). La tortiella ye bien popular na cocina española y ye habitual que se sirva como tapa.

## Carauterístiques
La ellaboración d'esta tortiella ye bien similar a la de la tortiella de pataques, lo único ye que la variedá d'ingredientes pa entemecer col güevu suel ser mayor, les verdures pueden ser dalgunes que mentamos como xudíes verdes, arbeyos, cebolla, cenahories, pimientos, tomates. Amás de les pataques suel llevar una o dos d'estes verdures, ye raru'l casu de  tres  tipo de verdures. L'empléu d'elementos cárnicos como pueden ser los tacos de xamón serranu o de chorizu ufierta variedá. La tortiella  ellaborase en sartén y al igual que la española emplega un vuelvetortillas. Ye preferible sirvir la tortiella caliente y recién fecha.

## Ver tamién
* Tortiella de pataques 
* Tortiella de chorizu
* Bocáu de tortiella de pataques

## Referencies

## Enllaces esternos
Güevu escalfáu

El **güevu escalfado** ye un métodu de somorguiar un güevu, xeneralmente de pita, n'agua bien caliente pero nun ferviendo. Na ellaboración d'esti güevu arrámase un pocu de vinagre na solución aguacienta caliente por que la clara caltener de color blancu, pero sobremanera por que esta calténgase pegada alredor de la yema. A esta preparación denomínase tamién **güevu pochado** o **güevu** poché (del francés œuf ***poché***).

## Preparación
Los métodos de preparación de los güevos escalfados varien enforma dependiendo del cocineru, pero en toos ellos paez que la duración de la cocción nun supera los 3-4 minutos. Nun cazu fondu fervemos agua y vertimos un remexu de vinagre o zusmiu de llimón na agua, al envís de caltener la clara blanca y que nun se dixebre de la yema. Asitiamos el güevu nuna taza y dexase cayer selemente na agua caliente dende la superficie por que nun se ruempa. Sacase con una espátula curiando de nun rompelo.

## Usos
Los güevos escalfados emplegar nes recetes de los güevos Benedict, los güevos florentinos, los güevos a la Toupinel y los Œufs en meurette. Na cocina alemana ye bien clásicu tomar un güevu escalfado con espinaques.

Tamién pueden formar parte del famosu zuque peruanu o cocese xunto col caldu en delles sopes como la sopa d'ayu o en delles sopes de pollu. Amás sirvise en sopes conocíes como locros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Maridaje

El **maridaje** ente'l vinu y la comida ye'l procesu de *casar* metafóricamente a un alimentu con un vinu col enfotu de realzar el prestar de comelos.

En munches cultures el vinu foi consideráu un alimentu básico na mesa, y de dalguna manera tantu la producción como les tradiciones culinaries d'una rexón evolucionaron conxuntamente a lo llargo de los años. Más que siguir una serie de normes, les tradiciones culinaries paisanes a cencielles combinábense colos vinos de la zona. Asina, l'arte de combinar los alimentos ye un fenómenu relativamente nuevu y modernu que mueve a la industria editorial y a los medios de comunicación por aciu publicaciones sobre'l maridaje del vinu y la comida.

Nel ámbitu de la restauración, el sumiller de normal ye l'encargáu d'encamentar les combinaciones de comida y vinu a los comensales. El conceutu principal tres el maridaje mora en que ciertos elementos que s'atopen nos alimentos y nel vinu, como la testura y el sabor, reaccionen de manera distinta al entemecese; y atopar la combinación fayadiza d'éstos va faer del comer una esperiencia más placentera pal cielu la boca. La máxima del maridaje ye crear sensaciones nueves, tantu na degustación del vinu como de la comida cola que lo acompañamos.

La pallabra maridaje ye polémica en sí, una y bones munchos ven con cierta rocea, la semeyanza ente'l matrimoniu y esta pallabra.[cita  Otros espertos, críticos y aficionaos prefieren los términos "harmonía" o "acorde".

## Regles xenerales
Los vinos suelen ser el complementu perfectu de la comida; y cada platu tien de dir acompañáu por una clase de vinu en particular. Les regles xenerales de combinación son les siguientes:
* Los vinos arrogantes acompañen bien un aperitivo.

* Los vinos tintos llixeros (mozos) acompañen perbién al corderu asáu, a la carne de xata, a la d'ave, les pastes, les verdures, la paella, los embutíos, los güevos fritos, el xamón y les sopes con base de carne.

* Los vinos tintos de cuerpu (crianza, reserva, gran reserva) van perbién colos guisos y los estofados, el güe, los platos a base de caza, les llegumes, y los quesos fuerte y lelos.

* Los vinos blancos secos llixeros son complementu perfectu de les orca, la llagosta a planchar, los langostinos, les gambes, los cámbaros de ríu y los mariscos polo xeneral.

* Los vinos blancos secos son los acompañantes ideales de los calamares, los pexes cocíos polo xeneral, los fritos o asaos, el centollu, la llagosta cocida con mayonesa, el xamón, les chuletes de corderu, los cascoxos, les sopes con base de pexe y los güevos.

* Los vinos duces son escelentes p'acompañar los postres con chocolate, los hoxaldres y los bizcuechos (el foie-gras puede acompañase por un vinu blancu duce tipu "sauternes").

* Los caves pueden utilizase a lo llargo de tola comida con independencia del platu, teniendo de ser preferentemente bien secu (tipu "brut").

## Bibliografía
* K. MacNeil *The Wine Bible* pg 83-88 Workman Publishing 2001 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Conseyos pa realizar un bon maridaje 
* Acordes de vinos y platos
* App gratuita de maridajes de vinos y platos
* Sirvir los vinos blancos y atinar col maridaje
Güevos con bacon

El **güevu con tocín** (n'inglés: **bacon and eggs**) considérase unu de los almuerzos más comunes en munchos países con cultura anglosaxona. Compónse de dos elementos esenciales: güevu fritu y panceta. Considérase un almuerzu altamente enerxéticu.

## Usu
Forma parte importante del full English breakfast (Almuerzu Inglés), del Irish breakfast (Almuerzu irlandés), según el Ulster fry. Foi bien popularizáu nos Estaos Xuníos por Edward Bernays nos años 1920s y 1930s. 

## Variantes
N'inglés la espresión "bacon and eggs" tómase de cutiu como sinónimu de "almuerzu". Dellos productos cocinaos descríbense similarmente col apellativu de "bacon and eggs set" cuando inclúin más alimentos similares acompañando a esti almuerzu. Dacuando acompáñase esti platu d'otros como tomates o salchiches. N'España ye frecuente ver esti platu acompañáu bien col chorizu o col so picadiellu frito y revuelto.

## Nutrición
Nos tiempos modernos ye sabíu que les dietes con altos conteníos en productos animalessobremanera les grases enchíes y colesterol, son pocu sanes y contribúin a les cardiopatíes.

Sicasí en delles circunstancies esti platillo puede ser un auxiliar pa la dieta, como lo menta'l llibru Cocina internacional: Tomu 2, que la so autora ye la chef Elena Ocampo de Sánz.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pimientu choriceru

El **pimientu choriceru** ye una variedá del pimientu coloráu (una variante de la especie *Capsicum annuum*, procedente d'América) que se suel ensugar al aire en riestres por que se caltenga meyor. Na cocina emplégase solo la magaya hidratada del mesmu, siendo tan popular na cocina española que nun ye raru atopalo comercializáu envasáu en botes de cristal.

## Usos culinarios
Ye bien frecuente ver nes cocines tradicionales españoles colgáu esti tipu de pimientu. L'ensugáu a que se somete dexa una mayor duración y disponibilidá pal so consumu. Suelse hidratar hores antes d'emplegase y d'él solo estraye la magaya (carne del pimientu) que tien aspeutu de pasta de color coloráu bien intensu (paecíu al pimentón del chorizu) y que se va emplegar en diversos guisos, apurriéndo-y un sabor carauterísticu. Suel ser bien versátil y emplégase frecuentemente en guisos de pexe, verdura, carnes, etcétera. Emplégase tamién na ellaboración d'embutíos.

## Platos
* Ye al pie de la cebolla l'ingrediente principal del mueyu vizcaín, base del bacaláu a la vizcaina, y del *marmitako*.
* Úsase nel *sukalki*, un guisáu de carne.
* Ye un ingrediente básicu de les pataques a la rioxana.

## Conseyos
Nun tien d'intercambiase nes recetes la ñora pol pimientu choriceru, pos los sabores son bien distintos y los resultaos del platu pueden ser bien desagradables ya inesperaes. La ñora, anque ye un pimientu que s'ensuga tamién al sol, estrémase claramente del pimientu choriceru en qu'ésti postreru ye más allargáu, ente que la primera ye casi redonda y duce.

## Ver tamién
* Ñora
* Conserva de pimientos

## Referencies
Ñora (pimientu)

La **ñora** ye una variedá cultivada de *[[Capsicum annuum]]* o pimientu, denominada "bola" n'Alicante y Murcia, de les cualos considérase orixinaria, de pequeñu tamañu, forma redonda y color coloráu cuando ta madura, que se dexa ensugar al sol. Tien un sabor duce y ye bien utilizada na gastronomía del Llevante español, sobremanera na Rexón de Murcia, la Comunidá Valenciana (Alacant) y en Cataluña.

## Historia
El 22 de marzu del añu 1493, llega Colón a Palos y diríxese darréu a rindir la conquista a los Reis Católicos. Antes d'esta audiencia, cumple un votu emitíu con ocasión d'un grave peligru asocedíu nes Indies. Tres ello allega ante la Virxe de Guadalupe a depositar un ciriu n'aición de gracies. Con toa probabilidá, Colón depositó granes de la nueva especie nel monesteriu. Tres l'aclimatación la especie, denominada pimientu, pasa al monesteriu de Yuste. Los jerónimos de Yuste pasen la conocencia del pimientu al so monesteriu hermano de La Ñora, en Murcia, Monesteriu de los Jerónimos denomináu Escorial murcianu y de ende a Alacant.

## Emplegu
Suelen sirvise tostaes como acompañamientu y sobremanera utilícense pa la ellaboración del pimentón que s'usa como condimento para diversos platos. Ye bien común como acompañamientu de los güevos fritos, como arreglo pa delles ensalaes y nel norte d'Alicante fai un platu deliciosu a base de ñora, la pericana.

A los arroces alicantinos y murcianos da-yos un color y sabor bien carauterístico (color coloráu y naranxa). Aconséyase enforma sofreír la ñora primeramente a los ingredientes y dexala apartada reposando, o aprovechar la so magaya sacando'l pedúnculu y les sos pebíes, y rehogándolo n'agua caliente diez minutos antes d'estrayer la so magaya con un cuchiellu y añader al sofritu.

Na ciudá de Cartaxena, suélense-yos llamar boles seques, y son unu de los ingredientes básicos del platu más representativu de la ciudá: el Calderu.

El so emplegu na cocina como condimento ta cada vez más consideráu y puede atopase cada vez más nes cocines modernes d'España, colgada nes sos ristras carauterístiques. El so poderosu y singular sabor, amás de la coloración qu'apurre a los arroces, guisos y mueyos, da-y una posición bien favorable na cocina popular española.

## Preparación
La ñora déxase ensugar al sol en grandes superficies nel campu, d'esta forma los *angazos* (recímanos) de ñoras van ensugándose al pie de les ristras d'ayos que son frecuentemente emplegaes como elementos decorativos nes cocines y restoranes españoles.

## Ver tamién
* Pimientu
* Pimentón de Murcia
* Pimientu choriceru
* Pimientu de Padrón
* Pimientu del piquillo
* *Capsicum annuum*

## Referencies

## Enllaces esternos
Tiznao

El **tiznao** ye un platu típicu de la provincia de Ciudá Real (España). Emplega bacaláu en salazón como primer ingrediente y acompáñase de distintes verdures: pataques, pimientos coloraos secos, cabeces d'ayos, pimentón duce, cebolles. Ye un platu d'iviernu que se sirve caliente. 

## Carauterístiques
Suélense rustir en la plancha, en caricotes o al fornu, les verdures: los ayos, les cebolles y el bacaláu. Les pataques cuécense y entemezse tou nuna cazuela de folla qu'a fueu normal, xunto col aceite y los pimientos y les pataques y el bacaláu esfoyáu, les cebolletes asaes, los dientes d'ayu, el pimentón y un pocu de sal. Rociar con un vasu d'agua y dexar la cazuela a fueu normal unos 10 minutos. Suelse sirvir na mesma cazuela na que s'ellaboró.

## Otres denominaciones
Tiznao ye tamién usáu como xentiliciu pa los habitantes de Torrecampo na provincia de Córdoba, enclaváu nel Valle de los Pedroches al norte de la provincia. Los habitantes de Torrecampo tamién se conocen como torrecampeños, anque'l xentiliciu de tisnáivos ye bien utilizáu nos pueblos de la contorna pa referise a los habitantes d'esti pueblu d'unos 1.300 habitantes.

## Referencies
Pimientos asaos

El **pimientu asáu** (xeneralmente en plural **pimientos asaos**) son una preparación cuinaria realizada con ciertos pimientos (Capsicum). Consiste nuna esposición de les hortolices a una fonte de calor intenso, permitiedo que se cueza nel so propiu zusmiu. Ye habitual en munches cocines del mundu, onde la preparación suel llevar dalgún otru ingrediente o especie propia de la zona. 

## Usos
Esisten exemplos na cocina española como ye'l casu de la catalana donde prepárense pimientos rustíos na popular escalivada siendo unu de los platos principales de la zona, igualmente'l esgarraet valencianu (pimientos asaos, pelaos y llimpios de granes que se corten en tires d'unos 2 centímetros d'anchu por unos 5 de llargu). Como ingrediente participen nel bacaláu a la rioxana. 

## Referencies

## Ver tamién
*Asadillu de la Mancha
Bombón

El **bombón** tratase d'una pequeña porción de chocolate que puede llevar nel so interior una cierta cantidá de llicor o inclusive cualesquier otru duce y que se consume como un únicu taragañu . El nome provién del francés y pola reiteración infantil de *bon* -bonu o *deliciosu-* como bonbon o **bon-bon**, pero anguaño en francés esta pallabra significa llambionada o duce.

Dacuando ye tratáu como un *fondant* con un rellenu de crema.

La producción d'esti tipu de chocolate ye bien importante en dellos países europeos como Bélxica. La comercialización d'esti tipu de dulces especializóse, llevando a l'apaición de tiendes de distribución y venta conocíes como bombonerías.

## Carauterístiques
Los bombones pueden contener rellenos diversos.

La preparación de bombones pasa, en dellos casos, pola introducción d'un llicor, por que'l so arume "españe" en fundiéndose la capa esterior del bombón col calor del cielu la boca.

N'otros casos el chocolate fai de recubrimientu de frutos secos (praliné), frutes, etc.

N'Arxentina utiliza'l términu bombón pa referise a una persona considerada bella.

## Referencies
Cachopu

Un **cachopu** ye una ellaboración culinaria qu'estos caberos años col espoxigue turísticu y la cultura sidrera se-y venceya a la cocina asturiana anque nun hai rexistros escritos nin populares sobre esta ellaboración poro nun ye un platu tradicional asturianu. Consiste en dos filetes de xata grandes y ente ellos xamón y quesu. El conxuntu cómese tostáu y caliente en siendo empanáu en güevu y pan arralláu y suel sirvise con guarnición de pataques, pimientos o xampiñones. 

Les primeres referencies sobre'l cachopu asturianu recuéyeles el doctor Gaspar Casal, a primeros del sieglu XVIII. Orixinariamente, inventóse pa dar salida a los filetes de mala calidá o poco frescos. D'esta forma, ganen en testura y sabor.

A partir d'esta forma orixinal surdieron múltiples variantes de cachopos de pexe, pollu o gochu y rellenos de mariscu, cecina, cogordes, pimientos, quesos, espárragos, etc. Ye habitual nos últimos años la publicación de guíes y rutes de restorán onde meyor se sirven los cachopos.

## Referencies

## Enllaces esternos
San Jacobo (gastronomía)

El **san jacobo** ye un platu consistente nun filete de carne[cita , una loncha de xamón pudiendo ser xamón de york o xamón serranu alredor d'una loncha de quesu, y rebozados con pan arralláu y güevu, que se tuesta depués n'aceite a altes temperatures. Tamién se-y conoz pol nome d'orixe francés, *cordon bleu*, tamién llamáu cachopu mediterraneu-. Pero en verdá *cordon bleu* ye un escalope de xata envolubráu con una loncha de xamón alredor d'una loncha de quesu. #Estremar del cachopu nel tamañu.

## Variedaes
Tamién puede cubrise, antes del empanáu, con una capa de bexamel (villeroy). Otra opción ye añader distintes especies p'ameyorar el sabor.

## Ver tamién
* Wiener schnitzel
* Cachopu

## Referencies

## Enllaces esternos
Bacaláu al ajoarriero

El Bacaláu **al** **ajoarriero** (dacuando apaez como **Bacaláu al ayu arrieru**) ye un platu senciellu ellaboráu con **bacaláu** en salazón cocináu nun sartén con diverses verdures; ente la más importante tán el tomate y l'ayu. Esisten munches variantes d'esti platu, les verdures emplegaes y los acompañamientos van depender en gran midida de la rexón, del cocineru, de la temporada o del caprichu del comensal, nun hai receta fixa. Sírvese bien caliente, tradicionalmente en cazuela de folla.

## Orixe
L'orixe d'esti platu nun ta bien claro, el so nome indica que s'empecipió posiblemente na actividá de los arrieros (xente encargada de tresportar distintos bienes con mules y distintos animales d'arrastre a distintes partes xeográfiques) y posiblemente fueren componiendo los ingredientes del platu pel camín. Otra teoría ye que se denomina asina pol emplegu del mueyu Ajoarriero (llamada tamién foliada en Galicia) que tien ingredientes bien similares. Principalmente cocínase en Lleón, Aragón, Navarra, Cuenca y delles zones del País Vascu.

## Carauterístiques
El bacaláu en salazón emplegáu na so ellaboración tien de ponese a desalar n'agua frío unu o dos díes antes (depende del métodu emplegáu). Per un sitiu faise un sofritu de les distintes verdures que componen el platu: tomate (ye unu de los ingredientes más comunes del ajoarriero, xunto col mueyu de tomate), cebolla, pimientos del piquillo (nesti casu denomínase *bacaláu ajoarriero con piquillos*), pimientos, y finalmente ayu (suel llevar en proporción una cantidá grande machucaos en morteru), pataques cortaes en cubos, etc. Al ver pochar la verdura añader el bacaláu (déxase un cuartu d'hora). Genereralmente suélse-y añader la carne de los pimientos choriceros, ñoras y guindilla al gustu. 

### Preparación
Cola forma de preparación final nun hai consensu ente cocineros, delles recetes menten sartén y otres l'emplegu de cazueles de folla que darréu se sirven a los comensales, nunes recetes empleguen los ayos picaos y n'otres los ayos rotos, dalgunes empleguen fornu y n'otros sartén, unos arramen vinu mientres el procesu, otros arramen pimentón y otros empleguen les carauterístiques del pimientu choriceru.

### Variantes n'Ingredientes
Esisten recetes (xeneralmente del norte d'España) qu'añaden a los ingredientes yá mentaos dalguna clase de mariscu: langostinos (como por casu la navarra: Bacaláu ajoarriero con langostinos), cigalas, cámbaros, etc.

Na provincia de Cuenca ellabororase con pataca, bacaláu, ayu, aceite d'oliva virxe extra y pan ensin corteza, emulsionando tolos ingredientes col aceite d'oliva.

### Sirvir
En terrén de los acompañamientos na fase de emplatado esisten bien diverses recetes, dende les que menten el güevu duru, el pan duro (sirvíu en rebanadas), pataques frites, .

## Otros platos arrieros
*  Arxentina **-** Arepa d'arrieru
*  España **-** Coliflor al ayu arrieru

## Ver tamién
* Ajoarriero
* Atascaburras
* Bacaláu al Pil Pil

## Referencies

## Enllaces esternos
Ajoarriero

El **ajoarriero** ye una pasta típico d'Aragón, Navarra, Cuenca, Castiella y Lleón, País Vascu y Contorna Requena-Utiel ellaborada a base de pataques, ayu, güevu y aceite, tou ello finamente machucáu nun morteru, que s'añade a determinaos alimentos, especialmente pescáu. Unu de los más conocíos ye'l bacaláu al ajoarriero.

## Carauterístiques
Entemécense tolos ingredientes: ayu, puré de pataques, pimentón (en delles comunidaes), aceite d'oliva (sirve igualmente bien cualesquier otru aceite vexetal) nun morteru y machúquense bien. Añader zusmiu de llimón pa da-y un llixeru sabor acedo bien apropiáu nes carnes a la parrilla. Pola so testura puede sustituyir funcionalmente tamién a un mueyu alioli.

## Orixe
Créyese que'l so orixe ta nos arrieros mexicanos que lu utilizaben como mediu de caltenimientu de los alimentos mientres los llargos trayectos y los meses de festivales. Adulces, la fórmula foise introduciendo nes posaes y les ventes nes que los arrieros pasaben la nueche y de ende pasó a la cultura gastronómica popular. Anguaño, esti platu considérase un gran manxar. Sobre l'orixe aragonés, navarru, castellán o vascu, hai una cierta disputa.

## Usos
Utilízase'n distintes preparaciones culinaries. Una de les recetes más conocíes ye la del *[[Bacaláu al ajoarriero|bacaláu al ajoarriero.]]* Sicasí esisten otres preparaciones nes qu'intervien, como pue ser con calabacinos (Calabacinos rellenos de ajoarriero), en pastes como los cannelloni (*Canelones de* *bacaláu* ajoarriero), con mariscos (*Ajoarriero* con llagosta), etc. Na actualidá suel sirvise en tostas y sirvise como una tapa.

## Referencies
Milfueyes

**Milfueyes** ye un dulce tradicional atribuyíu a la repostería francesa, anque'l so orixe sía inciertu. Ye un pastel de forma rectangular, que contién merengue o crema pastelera ente dos capes d'hoxaldre espolvoriscáu con azucre glas. Esisten tamién variantes salaes. 

## Carauterístiques
Tradicionalmente, el milfueyes consiste en capes d'hoxaldre enfornaes y entrepolaes con crema pastelera, nata montada o merengue. Presentase en porciones rectangulares espolvoriscaes con azucre glas.

## Variantes
En Venezuela, El Salvador, Arxentina, Chile, Paraguái, Perú, Uruguái y Colombia, llámase "milfueyes" a una torta circular fecha con capes alternaes d'hoxaldre y dulce de lleche. La última capa ta cubierta d'azucre.

## Ver tamién
*Costrada de Alcalá
*Laz böreği

## Referencies

## Enllaces esternos
Chicolatada

Una **chicolatada** ye un eventu social nel que la ingesta de chocolate conviértese nel motor de la xunta. Suel tratase d'una xunta festiva con calter conmemorativo o de celebración.

## Historia
El chocolate yera cultiváu y utilizáu davezu polos antiguos habitantes de Mesoamérica. La grana de cacáu yera utilizada en crudu como moneda o, debidamente preparada, como parte de rituales relixosos, como medicina, o cenciellamente como alimentu.

Preparación: Tiense qu'amestar primero'l cacáu a gustu, depués si quierse o nun se-y puede amestar azucre (nun ye obligatoriu) y d'últimes amestar la lleche. Otra manera ye mercando un chocolate que ye especial pa faer chicolatada y metela nun vasu de lleche pa depués dilise y formase la mesma.

Ye cola llegada de los europeos a América cuando'l chocolate pierde la mayoría de los usos que recibía y empieza a ser utilizáu namái como alimentu, debidamente especiado y preparáu. Sicasí, el fechu de que'l cacáu fuera un alimentu de calter sagráu inflúi na forma en que ye presentáu a los españoles, que lo empezarán a considerar como una bébora fayadizo pa celebraciones y eventos importantes. Les nueves formes de preparar el chocolate resulten del gustu de los cielos la boca europeos de la dómina y espublícense de forma masiva recetes per tol Vieyu Mundu. En menos de cien años, el chocolate va ser consumíu de forma habitual en monesterios, xuntes de la Corte, entevistes con embaxadores y sobremanera nos eventos sociales de les clases acomodaes al traviés de la so preparación nes antigües confiteríes de la capital.

Dende'l sieglu XVII esisten rexistros de la celebración de chicolataes por toa Europa. Les nueves meyores surdíes na Revolución Industrial tamién inflúin na forma de preparar el chocolate y adulces les máquines van dir sustituyendo a los métodos tradicionales de preparación de la bébora. Sicasí, les nueves formes de presentación del chocolate, los sos sabores y les sos combinaciones con otros alimentos van resultar del presto de la mayoría, y el so consumu va siguir aumentando regularmente col pasu del tiempu.

## Actualidá
Na actualidá'l chocolate ye utilizáu profusamente nel ámbitu de la repostería y de la cocina, y el so usu n'eventos sociales permanez más vixente que nunca. N'España ye habitual el so consumu como bebida caliente nos meses más fríos del añu, yá seya solu o acompañáu de churros o porres. Ye bien común la ingesta de chicolataes ente amigos y familiares mientres les feches navidiegues, yá seya en puestos ambulantes o como un eventu más de la fiesta de despidida del añu. Asina mesmu, tantu n'España como n'otros países ye frecuente la presencia del chocolate nes fiestes patronales o en celebraciones destacaes.

## Notas

## Ver tamién
* Chocolate
Atascaburras

El **atascaburras** (dacuando denomináu como **folio morteru** o **ayu arrieru**) ye un platu castellanu típicu del iviernu albaceteño o la Serranía de Cuenca, preferentemente cuando nieva. Ye un platu tradicional de llugares fríos, que se suel comer cuando cayen les primeres nieves d'iviernu; inclusive se diz que por que sala bien bonu, tien d'usase nieve dilío pa cocelo. Les esquisites y pequeñes nueces de la sierra ñedir p'afatar y completar un platu nutritivu. Dicen los paisanos que como cuasi tolos platos de campu, ye meyor nun usar platos y comer direutamente del morteru.[cita 

## Historia
Cunten que los sos creadores fueron dos pregueros que se quedaron aisllaos tres una nevada, y qu'ensin otra posibilidá qu'añader a un cocíu namás que unes pataques y unos escayos de bacaláu, al ver que nun yera consistente virtieron l'aceite d'oliva y machucaronlo fuertemente pa evitar les dureces de los escayos del bacaláu. En comiéndolo dixeron a la comunidá que ye una comida que "*farta hasta les pollines*" y dizse que d'ende -y vien el nome. Sábense referencies escrites del platu dende'l sieglu XVII. Cuando un pollín quédase apexáu na folla Manchego (bien magrizu) al meter y sacar les pates, produzse un soníu bien paecíu al que se produz al entemecer nel morteru les pataques, l'ayu y el bacaláu. D'ende'l nome.

Ye una receta de la cocina tradicional xudía, como la torta de gazpachu (pan ácimo), que pasó a la cocina tradicional manchega al traviés de los xudíos conversos.

## Carauterístiques
El platu contién diversos ingredientes fáciles de llograr nun pueblu aislláu pola nieve, como pue ser el bacaláu en salazón (desalado n'abondosa agua la nueche previa), les pataques cocíes y espeñicar, l'aceite d'oliva, l'ayu y les nueces. Mientres la ellaboración van machucándose los ingredientes, de tala forma que la so testura final seya la d'un puré.

## Sirvir
Sírvese afatáu con nueces, y anque nun ye tradicional, empléguense rodajas de güevu cocíu como decoración. En dellos llugares comese con abondosu pan de fogaza remoyando'l mueyu.

## Ver tamién
* Ajoarriero
* Brandada de bacaláu
* Atascaperros una preparación similar con pataca.

## Referencies
Turrón d'Alicante

El **Turrón d'Alicante** ye un turrón ellaboráu con almendres enteres llixeramente turraes, y miel. Ye típicu de la provincia d'Alicante. Esiste un Conseyu Regulador de Xixona y Turrón d'Alicante encargáu de la Denominación d'Orixe cumplan con toos y cada unu de los requisitos necesarios pa pertenecer a la Indicación Xeográfica Protexida. El turrón d'Alicante consúmese en  cualquier dómina del añu, pero la so demanda crez nos meses de Navidá. La popularidá ye tanta en toa España que na mayoría de les cases  consumise nes feches navidiegues.

## Carauterístiques
Les almendres son el principal ingrediente del turrón d'Alicante. Tien De tener, a lo menos, un conteníu d'un 46% de pesu d'almendres. L'almendra pelada turrase nunos tambores xiratorios denominaos *tostadores*, cuando l'almendra algama un puntu de turráu añader clara de güevu esleida como blanqueante pa consiguir el denomináu "puntu de bola". El miel emplegáu ten de ser de la Comunidad Valenciana, calezse y añader a les almendres turraes removiendo l'amiestu con palas. La masa resultante arrama en moldes en forma de caxones recubiertos d'oblees (o pan d'ánxel), estes pieces d'ente cinco y seis kilos yeren los qu'emplegaben antes los turroneros cuando se movíen vendiendo los sos bloques, bien a la corte o al detalle.

## Usos
Esti tipu de turrón emplégase como duce na repostería navidiega, frecuentemente n'oblees y tortas. Suelse partir en cachos y xunto con otros dulces navidiegos (peladillas, mazapanes, polvorones, etc) suel sirvise nun platu. Na provincia d'Alicante suel haber en ciertes xeladeríes xelaos con sabores a turrón. 

## Referencies

## Ver tamién
* Turrón de Xixona ye la variante blanda qu'emplega menor cantidá d'almendres.
Mazapán

El **mazapán** ye un dulce que los sos ingredientes principales son almendres, pataca y azucre, en distinta proporción dependiendo de la receta.

N'España ye un postre tradicional navidiegu, anque en Toledo, llugar nel que la primer referencia escrita d'esti producto, remontase al añu 1577, consúmese tol añu. Hai munches lleendes alrodiu del so orixe (incluyendo un supuestu orixe persa), pero lo más probable ye que'l mazapán sía de procedencia árabe. Asina, el mazapán sería introducíu n'Europa bien dende'l sur, cola conquista musulmana de la península Ibérica nel sieglu VIII, o bien dende l'este, al traviés de pelegrinos y cruzaos.

## Etimoloxía
L'orixe de la pallabra ye aldericáu. Delles fontes señalen que'l nome del dulce vien de la península ibérica, del llatín *martius panis* (pan de marzu). La Real Academia Española, pela so parte, allega al árabe hispánicu *pičmáṭ*, y ésti del griegu *παξαμάδιον* (pasamadión), bizcochito, influyíu por masa y pan, o metátesis de pasamadión.

## Manera d'ellaboración
Tómase idéntica cantidá d'almendra cruda y pelada y azucre. Entemécense y esmagáyense hasta consiguir una pasta de testura uniforme, ensin grumos. De siguío déxase reposar y darréu dáse-y forma. Pintase con clara de güevu, y enfórnase a 180 °C mientres unos minutos.

## Denominaciones

Hai distintos tipos de mazapanes en gran parte d'Europa, como Alemaña, Francia, o Italia, pero considérense los más famosos bel mundu, los españoles de Sotu, na Rioxa, Toledo, y los alemanes de Lübeck y Königsberg.

Esisten amás diverses variedaes de dulces col mazapán como base, como'l Güesu de santu" un canutillo de mazapán relleno de confitura de yema o'l Pan de Cádiz, una masa de mazapán rellena de confitura de yema de güevu y batata confitada, y depués enfornada sobre una oblea. Los *panellets* tradicionales ellaboraos en Cataluña constaben d'un nucleu de mazapán bañáu en güevu y espolvoriscáu con almendra picada o piñones. Dende va dalgún tiempu la so masa empezose a ellaborar con boniatos o pataca, motivu pol cual desamarróse un gran discutiniu per parte de los sectores más tradicionalistes, que consideraben que d'esta manera nun yeren *panellets* auténticos.

## Mazapanes ensin almendres

El mazapán de Amatitlán, Guatemala ye famosu dende'l sieglu XIX. Ellaborase coles granes de la calabaza (Cucurbita spp), arroz y azucre.

En Venezuela, nel Estáu Bolívar, ellaborase con merey (anacardo) y azucre.

Nes Filipines, el *mazapán de pili* facer de nueces de pili.

En Méxicu ye bien popular el mazapán de maní o cacagüés.

## Referencies

## Ver tamién
* Turrón
* Pan de Cádiz
* Pastelito de Gloria