Rambo

***Rambo*** ye una popular saga de películes d'aición protagonizaes por Sylvester Stallone. Ta basada nos personaxes creaos pol novelista David Morrell na so novela *[[First Blood (novela)|First Blood]]*, que tamién ye'l títulu orixinal de la primer película de la saga. Les películes centrar nun veteranu de la guerra de Vietnam, John James Rambo, por demás espertu en toles téuniques de sobrevivencia y guerra de guerrilles. La saga consta de cuatro películes: *[[First Blood]]* (*Rambo: primer sangre*, o *Acorrexáu*, 1982), **' (''Rambo: acorrexáu&nbsp;parte&nbsp;II'', 1985), ''[[Rambo III]]'' (''Rambo&nbsp;III'', 1988) y ''[[Rambo (película)|John Rambo]]'' (2008).

A finales de 2014, l'actor [[Sylvester Stallone]] confirmó que yá s'atopa completu'l guión de la quinta entrega de ''Rambo'', que va llevar por nome **'. El rodaxe de la cinta va realizar en Filadelfia y va tar al cargu de Ryan Coogler.

## Personaxe

### Trama de la novela orixinal
El personaxe ficticiu de John James Rambo nació'l 6 de xunetu de 1947 en Bowie (Arizona), nuna familia entemez de griegos, alemanes y nativos americanos. Al acabar l'institutu apuntar pa sirvir voluntariamente nel Exércitu de los Estaos Xuníos, el 6 de xunetu de 1966, y foi destináu a Vietnam en setiembre d'esi mesmu añu. Tornó a Estaos Xuníos en 1967 y empezó a entrenase como miembru de les Fuercies Especiales en Fort Bragg, Carolina del Norte. A finales de 1969 foi destináu nuevamente a Vietnam, pero a otru frente de batalla. En payares de 1971 foi prindáu poles fuercies norvietnamitas cerca de la frontera con China. Al pie de otru prisioneru d'Estaos Xuníos onde foi lleváu a un campu de prisioneros de guerra (*POW*, acrónimu n'inglés de *Prisoners Of War*), onde foi torturado. Pudo escapar d'aquel campu en 1972, pero destináron-y a otru frente. El 17 de setiembre de 1974 acabó'l so serviciu y pudo volver a casa. Al so regresu comprobó la perceguera de munchos de los sos conciudadanos escontra aquellos que llucharen en Vietnam.

Aproximao ocho años más tarde, Rambo tien dificultaes p'afaese a la vida como civil y decide realizar unos viaxes per Estaos Xuníos. Estos viaxes van dar un nuevu cambéu a la so vida, quiciabes más fondu que los qu'esperimentó na guerra.

Mientres el so viaxe al debalu, llega a Hope, un pequeñu pueblu de monte del estáu de Washington, y tien problemes col xérif Will Teasle, veteranu de la guerra de Corea, que-y encamienta a dise. Rambo niégase y el xérif arresta a Rambo por vagabundear y por resistencia (falsa) al arrestu.

Ye lleváu a la comisaría, rexistráu y cutíu por dellos axentes. Mientres los golpes y la ducha forzada, Rambo va esperimentar alcordances bien vívidos de la so estancia como prisioneru de guerra. Cuando un oficial de policía trata d'afaitalo, Rambo españa al recordar un pasaxe de la so tortura; cute a los oficiales, roba una motocicleta y diríxese a les montes pa escondese.

Un pequeñu grupu de policías sale na so busca pa prinda-y, pero en devanéu, nun llogra ser prindáu por cuenta de que Rambo ye especialista en téuniques de guerrilla. Entós el xérif Teasle decide llamar a la Guardia Nacional. L'antiguu oficial al mandu de Rambo, el coronel Sam Trautman, alvierte a les autoridaes del riesgu d'intentar prindar a Rambo, dada la so esperiencia en combate.

La Guardia Nacional atopa l'escondite de Rambo, la entrada d'una mina, y deciden atacalo con un llanzacohetes M72 LAW. Rambo, sabiendo que los sos persiguidores créen-y muertu, afletar polos túneles y atopa otra salida cerca de la carretera principal del pueblu. Roba una ametralladora M60 de la Guardia Nacional y vuelve al pueblu, onde s'enfrenta nuevamente col xérif, quien s'entera qu'en realidá sobrevivió na mina. Nel pueblu, Rambo atrai al xérif destruyendo una gasolinera, postes de teléfonu y una tienda llocal pa confundilo psicolóxicamente.

Rambo alcuentra a Teasle sobre l'azotea de la comisaría y dispara al techu hasta faelo cayer quebráu.

### Adautación cinematográfica

Hai, sobremanera, dos grandes diferencies ente la novela orixinal y l'adautación cinematográfica. La primera correspuende al tratu del personaxe: Rambo portar na novela como un fríu asesín que se siente escorríu, y acaba cola vida de bastantes de los sos persiguidores; sicasí, la película amuesa que les (poques) muertes que causa Rambo nunca son de forma direuta. Ye un personaxe más noble y caritatible, y con enclín al heroísmu.

La segunda gran diferencia ta nel final del personaxe. Na novela, Rambo muerre a manes de Trautman. L'enfrentamientu ente Rambo y el xérif Teasle (exa de tola novela) acaba cola muerte de dambos. Na película, produzse una escena dramática, de que la so primer parte puede concluyise, respectu de Rambo, que para él, el mundu nun funcionar de manera xusta por cuenta de que lluchó pa ganar, perdió, y al volver atopar con un tratu que nun merecía; anque esto debe más bien a que se vio obligáu a camudar, abruptamente, la vida que llevaba na guerra a la que s'acostumó, a la vida d'un civil cualesquier, y que, por esta mesma razón, nun foi capaz d'afaese al mundu desque terminó'l so serviciu, dando a entender qu'esta "miniguerra" foi lo que terminó per cansar lo. Otru factor influyente foi que perdió a unu de los sos meyores amigos d'una manera brutal, p'acabar desendolcándose nun allargáu rellatu de como perdió a esti amigu, quien nun pudo cumplir los sos suaños, dando un pasu tres otru hasta'l lloru, dempués de lo que ríndese y ye encarceláu.

## Series d'animación
* Rambo and the Forces of Freedom

## Novelizaciones
L'autor David Morrell escribió novelizaciones de les remortines de *First blood*, en que los sos guiones nun tuvo participación. En dambos llibros, Morrell amestó más elementos a les sos respeutives hestories. Na novelización de *Rambo: First Blood Part II*, Morrell fixo usu d'un guión escritu por James Cameron que fuera refugáu pa la película; y nel casu de *Rambo III*, el novelista volvió sobre la tema (encetáu nel primer llibru) de les remortines d'una guerra nos veteranos.
Nun s'anunció una novelización de la cuarta película.

Nes noveles, mientres la mayor parte de los capítulos que pasen peles vivencies de Rambo, identifíquense más o menos claramente dos maneres de pensar distintes (anque esta diferencia ye más bien malo de notar, debíu al llinguaxe qu'usa caúna): una que trata d'afalar a Rambo primeru a razonar y depués a "entrar n'aición" y otra que, o s'aguanta ,o lo safa, o se niega, esponiendo argumentos con que pretende llograr esti oxetivu. A midida que Rambo va pasando polos acontecimientos, cada parte paralelamente va ganando y perdiendo terrén al tratar d'imponese, pero mentanto la vida de Rambo sigue y este va faciendo coses mientres dambes partes apuéstense'l "podium", dexándose influyir de xemes en cuando por dalguna de los dos (particularmente la que trata de faelo actuar). Ello ye qu'en delles espresiones de la cara de Rambo puede alvertise claramente esta diferencia, nos momentos en qu'esti ver en riesgu d'empezar un conflictu con daquién; cada llau de la so cara reflexa una de los sos dos maneres de pensar.

## Videoxuegos
* *Rambo, The video game*: realizáu por Teyon para Xbox 360, PlayStation 3 y PC.
* *Rambo, el videoxuegu*: realizáu por Acclaim para NES.
* *Rambo: First Blood Part II*: para Sega Master System.
* *Rambo III*: para Sega Genesis.
* *Rambo II*: para ZX Spectrum, Amstrad CPC y Commodore 64.
* *Rambo III*: realizáu por Ocean Software pa * [[ZX Spectrum]] [[Commo

ore 64]] [[Commodore Amiga|Amiga]] [[Atari ST]] [[Amstrad CPC]] [[MSX]].

== Discutiniu ==
Les películes de Rambo fueron bien criticaes pola so escesiva [[violencia]]. Considérase que la primer parte, *First Blood* (*Rambo I* o *Acorrexáu*), ye la meyor de la saga, yá que tien un tonu que la diferencia bastante de les sos remortines. La segunda y la tercer parte, sicasí, inciden nun grau de violencia que provocó la mayoría de reprochar escontra la saga. Según el *Llibru Guinness de los Récores* de [[1990]], *Rambo III* ye la película más violenta enxamás rodada hasta entós: 221&nbsp;actos violentos y más de 108&nbsp;víctimes mortales. Sicasí, eses cifres fueron superaes cola cuarta película.
La mayor polémica llegó'l [[19 d'agostu]] de [[1987]]. Nel pequeñu pueblu [[Inglaterra|inglés]] de Hungerford, un home armáu empezó a disparar na cai, causando 16&nbsp;muertos y numberosos mancaos, pa dempués suicidase (fechu conocíu como la Masacre de Hungerford). Muncha xente usó esti incidente como demostración de que les películes violentes, particularmente la saga Rambo, teníen un peligrosu impautu nes persones.

== Curiosidaes ==

* El so apellíu orixinal griegu yera *Rampos*. El so segundu nome, *James*, tomadode el so padre o del so güelu, yera l'[[anglicismu]] de *Demetrios*, moteyáu de normal *Jimmy*.
* El títulu en [[Idioma xaponés|xaponés]] de [[Rambo I]] ye *Rambo*. De casualidá, *ranbou* en xaponés significa duru/violentu.
* Esiste una familia d'orixe [[Suecia|suecu]] llamada Rambo. El nome foi adquiríu por Peter Gunnarsson ([[1612]]-[[1698]]) y provién de *Ramberget*, llocalidá de Hinsingen, al noroeste de [[Gotemburgu]]. Curiosamente, dellos miembros d'esta familia siguieron la carrera militar.
* Peter Gunnarsson traxo [[grana|granes]] de [[mazana]] de la so [[Suecia]] natal a [[Estaos Xuníos]]. La *mazana Rambo* (*Rambo Apple*) entá se cultiva en dellos estaos del nordeste d'Estaos Xuníos.
* El nome John Rambo, según afirmó'l so creador, David Morrell, provién del escritor [[Jean Arthur Rimbaud]] (*rimbaud* pronunciar de forma bien paecida a *rambo* n'[[idioma inglés|inglés]]) y de la *mazana Rambo*.
* Ello ye que Arthur John Rambo foi un militar d'Estaos Xuníos cayíu en Vietnam. Perteneció al 11º Reximientu de Caballería, algamó'l rangu de sarxentu y morrió n'aición el 26 de payares de 1969. El so nome ta inscritu nel Memorial de los Veteranos de Vietnam (panel 16W, llinia 126) allugáu na ciudá de Washington DC. Arthur John Rambo nació'l 16 d'avientu de 1944, en Libby, una ciudá pequeña del condáu de Lincoln, estáu de Montana. Foi reclutado a finales de 1968, y cayó n'aición en Tay Ninh, entós Vietnam del Sur, cuando'l so escuadrón foi atacáu per tierra tantu por artillería como por elementos regulares del exércitu de Vietnam del Norte. Ente les sos condecoraciones (póstumes) destaquen la Estrella de Plata y la Estrella de Bronce. Arthur John Rambo ta soterráu nel campusantu de la so ciudá natal, Libby, Montana.
* L'[[arcu (arma)|arcu]] usáu na segunda parte de Rambo ta basáu nel modelu *RAM*, fabricáu pola compañía Hoyt. Esti modelu pasaría a llamase, darréu, *RAMBO*. De casualidá, el [[logotipu]] de Hoyt ye una mazana.
* Esiste otru personaxe llamáu Rambo, interpretáu por Tomes Millian na película italiana *Il Giustiziere sfida la città*, rodada munchos años primero que la primer película de la saga. Tomes Millian lleera la novela *First Blood*, y el nome de Rambo sonólu afechu pa un héroe d'aición. A pesar de que los dos personaxes nun tienen nada de mancomún, la película volvió editase años más tarde sol títulu *La vengación de Rambo*.
* Nos [[Xuegos Olímpicos de Tokiu de 1964]], un atleta d'Estaos Xuníos de nombre John Rambo consiguió la medaya de bronce nel saltu d'altura con  detrás del so compatriota John Thomas y del vencedor, el rusu Valeri Brumel.
* Los helicópteros [[Mil Mi-24|Mi-24 Hind D]] qu'apaecen na película son en realidad helicóptero de tresporte [[Aérospatiale SA 330 Puma]] modificaos pa paecese a los verdaderos Hind D usaos pol antiguu bloque soviéticu.
* James Cameron, coguionista, aseguró qu'él namái escribió'l primer borrador del guión, sobre'l que Sylvester Stallone fixo munchos cambeos. Cuando s'estrenó la película, el conteníu "políticu" del filme creó muncho discutiniu. Munchos pensaben que'l conflictu de Vietnam foi "alteriáu" pa paecer más heroicu. Cameron aseguró qu'él namái escribió la parte d'aición, y que Stallone escribió la parte política.
* Hai que dicir, que la famosa frase de "*Nun siento les piernes*", nun apaez en nenguna de les películes de la saga. Ésta, apaez na película "The Deer Hunter", dirixida por Michael Cimino y protagonizada por Robert De Niro, enmarcada nun contestu similar (la Guerra de Vietnam) que, más palantre, l'humorista español Santiago Urrialde acomuñaría col personaxe de Rambo. La que si apaez sicasí, na escena en que Rambo rellata a Trautman l'episodiu de la guerra en qu'una bomba dexó ensin piernes al so compañeru, Rambo intentó recuperales y diz la frase "Nun atopo les piernes".
* El productor de ** llámase David Rambo
* En 2014 ye publicáu *Rambo: The video Game* que, magar ser castigáu per parte de la prensa especializada pol so probe calidá, supón un adautación relativamente fidedigna de les trés primeres películes de saga.
* Tanto'l personaxe (Rambo) como l'actor (Sylvester Stallone) nacieron el 6 de xunetu, anque con un añu de diferencia.
* Na película "Tango & Cash", con Sly como Ray Tango y Kurt Russell como Gabriel Cash, na escena onde Tango-y va a disparar al camión cisterna que (supuestamente) tien nafta (anque en realidad Tango sabe que ta llena de droga), un policía diz-y "esti tipu créese Rambo", a lo que Tango-y respuende: "Rambo...(apunta a la cisterna)...es una nena", y dispara.

== Cultura popular ==
* Na película *Gremlins 2* ver a [[Gizmo]] mirando la escena, en *Rambo II*, na que Rambo dispara la so flecha esplosiva col so arcu. Nuna escena posterior vemos al propiu Gizmo amarutáu de Rambo con arcu y fleches. Esta referencia fíxose como pequeña chancia al compositor [[Jerry Goldsmith]], creador de la banda sonora de dambes películes.
* Na comedia [[Hot Shots! Part Deux|*Hot Shots II*]], el personaxe de [[Charlie Sheen]] ye una [[parodia]] de Rambo. La estructura de la película ye la de *Rambo&nbsp;III*, y [[Richard Crenna]] (el coronel Trautman nes trés películes de la saga Rambo) fai una parodia del so propiu personaxe.
* Nel [[videoxuegu]] *Soldat*, xugar a la manera Rambo concede al xugador un arcu y fleches capaces de matar d'un solu golpe. Si otru xugador quier ser Rambo, hai de matar al que naquel momentu tenga esa categoría nel xuegu.
* Nel añu 2007 foi estrenada nel festival de cine Sundance una película llamada *Son of Rambow* (el fíu de Rambow), escrita y empobinada por [[Garth Jennings]] (Hammer & Tongs Productions), nella fai un viaxe señardosu a los años ochenta, y nárrase la hestoria d'un neñu que ye motiváu a realizar y actuar la so propia película d'aición dempués de ver con gran impautu y plasmu la película recién estrenada de Rambo.
*Rambo sirvió d'inspiración al momentu de diseñar a unu de los protagonistes del videoxuegu [[Contra (videoxuegos)|Contra]]. El player 2 va xugar con Bean Lance, quien comparte'l pelo escuro y llargo qu'estrema al veteranu de la Guerra de Vietnam.
* Na saga de videoxuegos de *King of fighters* esisten dos personaxes que tienen paecíos o son inspiración de les películes de RAMBO. Ralf Jones por casu tien una paecencia a Rambo solo estrémense en qu'unu usa pantalones de jean, guardacostes y una bandana na cabeza. Ente que el comandante Heidern tien casi les mesmes carauterístiques del coronel Trautman solo que Heidern nel videoxuegu ye altamente mortíferu a la d'engarrar. Esta rellación provién del fechu de qu'estos personaxes compongan l'equipu [[Ikari Warriors]], en clara referencia a otra recreativa de SNK (creadora de la saga [[King of Fighters]] onde dos guerrilleros con un aspeutu claramente inspiráu pol de Rambo (torso descubiertu, bandana alredor de la frente) enfrentar en solitariu a un exércitu en diversos escenarios.
* Nel popular MMORPG *World of Warcraft Cataclysm* faise una referencia a Rambo, por aciu una cadena de misiones na cual tienes que llograr ente otres coses la so bandana, el so cuchiellu y el so arcu. Nesti homenaxe'l personaxe que fai les vegaes de rambo ye John Keeshan, al cual denominar como "Johnny", este foi'l mayor asesín de orcos mientres la Segunda Guerra Mundial y ye llamáu de nuevu pa combatir a la creciente invasión de orcos rocanegra nos montes crestagrana. Tamién apaez el coronel Trautman sol nome de coronel Troteman y les misiones van dende abrir un enorme cráter con esplosivos hasta conducir un tanque de vapor en que la so torreta va apostáu "John Keeshan" esaniciando orcos con una ametralladora.
* En dellos catálogos de ferramientes apaez el machete tipu Rambo.

== Música ==
La [[banda sonora orixinal]] de les tres películes foi compuesta y empobinada por [[Jerry Goldsmith]]. Na segunda película, la música foi interpretada pola Orquesta Filarmónica Nacional, y na tercer película, pola Hungarian State Opera Orchestra. La tema principal de *First Blood* foi la base del cantar qu'apaez a la fin de la primer película: *It's a long road*, interpretada por [[Dan Hill]]. La banda sonora de la cuarta película foi realizada por [[Brian Tyler]], anque basándose en parte nes composiciones previes de Goldsmith.

== Referencies ==


== Referencies ==
* [[David Morrell]]: *Primer sangre*, Editorial: EMECE EDITORES- ISBN 950-04-0269-6
* David Morrell: *Rambo II*, Editorial: EMECE EDITORES- ISBN 950-04-0474-5
* David Morrell: *Rambo III'', Editorial: EMECE EDITORES- ISBN 950-04-0836-8

## Enllaces esternos
* 
* 
* 
* 
* Anuncien que 'Rambo' va tener la so propia serie de televisión