Aerodramus brevirostris

***Aerodramus brevirostris*** ye una especie d'ave apodiforme de la familia Apodidae que vive nel Himalaya y el sureste d'Asia. Dalgunes de les sos poblaciones son Migración de les aves migratories.

Esta especie nel pasáu'l so clasificó nel xéneru *Collocalia*. Dos de los sos cinco subespecies con frecuendia son consideraes especies estreme: la salangana indochina (*[[Aerodramus rogersi|A. (brevirostris) rogersi]]*), y l'aisllada en Xava salangana de los volcanes (*[[Aerodramus (brevirostris) vulcanorum]]*).

## Descripción
Mide ente 13–14&nbsp;cm de llargu y les sos ales tán curvadas escontra tres dándo-yos a la so figura en vuelu aspeutu de bumerang. El so cuerpu ye espodáu y la so cola ahorquillada. En munchos aspeutos ye un apódido típicu, con ales estreches pal vuelu rápidu, con boques anches y picos curtios p'atrapar inseutos al vuelu. Les sos pates son curties, lo que torga que puedan posase nes cañes d'árboles pero que-yos dexa engatar poles superficies verticales. 

El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color pardu buxu y marrón más claro les inferiores. Tien el obispillo gris claru y tien una mancha blanca percima y a los llaos del picu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar, anque los xuveniles tienen el obispillo menos estremáu.

Reconócense cinco subespecies que s'estremen principalmente pol color del obispillo: 
**A. b. brevirostris* la subespecie nominal cría en dende los Himalayes hasta Bangladex, Myanmar y Tailandia pel este. Migra ente distintes altitúes, cría hasta los 4.500&nbsp;m, pero pasen l'iviernu ente los 900 y 2750&nbsp;m d'altitú.
**A. b. innominata* cría en China central, y pasa l'iviernu nel suroeste de Tailandia y la península malaya. El so obispillo ye ligéramente d'un gris más escuru que la forma nominal *brevirostris*.
**A. b. inopina* cría nel suroeste de China. Ye la subespecie col obispillo más escuru.
**A. b. rogersi* la salangana indochina, cría nel este de Myanmar, oeste de Tailandia y Laos. Ye una forma pequeña y de obispillo claru.
**A. b. vulcanorum* la salangana de los volcanes, cría na islla de Java, Indonesia, nos cumes volcánicos. Tien les partes inferiores escures y un obispillo gris claru pocu destacáu.

En parte del so área de distribución ye la única salangana, pero nel sur del so área de cría y gran parte de la so zona d'ivernada ye malo d'estremar esta especie d'otres del so mesmu xéneru.

## Soníos y ecolocalización
La salangana del Himalaya emite una llamada en forma de «*chit-chit*» cuando fuelga, y tamién una caltriante llamada similar a un «*tiirii-tiirii-tiirii*». 

Lo qu'estrema a enforma, anque non a toes, les especies de salanganes de los demás apódiodos y de cuasi la totalidá de les aves (cola esceición de guácharo) ye la so capacidá pa una forma simple pero efectivo d'ecolocalización pa movese na escuridá de les cueves nes que fuelguen pela nueche y onde críen. Nesta especie, sábese que siquier *vulcanorum* tien la capacidá d'ecolocalizar. A diferencia de los esperteyos les salanganes emiten soníos pa la ecolocalización en forma de click que tán dientro del rangu auditivu humanu. Consisten en dos pulsos similares a un «el to el to» separaos por una llixera posa. La duración de la posa encúrtiase cuando mayor ye la escuridá. Los clicks son siguíos por gorgeos cuando les aves averar al nial.

## Comportamientu
La salangana del Himalaya ye una especie de monte, que prefier alimentase nes zones estenes de los montes, como los valles fluviales. *A. b. brevirostris* cría hasta los 4.500&nbsp;m d'altitú en Nepal y a 2200&nbsp;m nel centru de Bután, y les subespecies *A. b. rogersi* y *A. b. inniminata* atopar hasta los 2200 m en Tailandia.

Los machos constrúin un neñu pequeñu en forma de concu usando la so pegañosa cuspia y daqué mofu, pegaos a los murios de roca verticales de les cueves. Críen en colonies y los sos niales pueden llegar a tar cuasi pegaos. La puesta consta de dos güevos blancos. Esta especie de salangana ye monógama y dambos miembros de la pareya curien de los pollos.

La salangana del Himalaya, como tolos miembros de la so familia, ye un insectívoru aereu, que pasa'l día volando en busca d'alimentu y vuelve a la cueva pela nueche pa folgar. Al atapecer o cuando va mal tiempu les bandaes pueden baxar dende los montes a alimentase nos praos y campos de cultivu. Ye una especie gregaria que de normal forma bandaes d'unos 50 individuos, pero que pueden llegar hasta los 300. Vuela principalmente entamando yá que tien ales con plumes primaries bien llargues y músculos pectorales pequeños.

## Estáu de caltenimientu
Ye una especie común y bien estendida, anque la salangana de los volcanes, si considérase una especie estreme alcuéntrase cerca de l'amenaza, yá que s'atopa solo nos volcanes activos de Java, en cuatro llugares y cinco posibles ensin confirmar. Birdlife International envalora una población total d'unos 400 salanganes de los volcanes nos llugares conocíos. Como añeren nos resquiebros de los cráteres de los volcanes activos les sos colonies son susceptibles de sumir dacuando.

## Referencies

## Bibliografía
* Birdlife International
* Chantler and Driessens, *Swifts* ISBN 1-873403-83-6
* Grimmett, Inskipp and Inskipp, *Birds of India* ISBN 0-691-04910-6
*Robson, Craig *A Field Guide to the Birds of Thailand* ISBN 1-84330-921-1

## Enllaces esternos