Avatar

Nel marcu del hinduismu, un **avatar** ye la encarnación terrestre d'un dios sobremanera Visnú. Ye l'equivalente en mitoloxía comparada de los semidioses griegos y romanos.

La pallabra tamién s'utiliza pa referise a encarnaciones de dioses o a maestros bien influyentes d'otres relixones estreme del hinduismu, especialmente a los adherentes a tradiciones dhármicas cuando traten d'esplicar a personaxes como Cristu.

## Tipos d'avatar

Según lo descrito nos testos hindús *[[Puraṇás|Puranas]]*, un incontable númberu d'avatares baxaron nel nuesu universu.
Dientro del vaisnavismo, estos avatares fueron arrexuntaos en distintos tipos acordies cola personalidá y el rol específicu descritu nes Escritures. Non toos son reconocíos como encarnaciones completes o direutes de Visnú, una y bones dellos avatares créese que son almes bendicíes o apoderaes con ciertes virtúes d'orixe divín, anque son almes individuales.

### Avatares purusha

Los *purusha avataras* descríbense como los avataras orixinales de Visnú dientro del universu:
* Aniruddha
* Pradiumna
* Sankarshan
* Vasudeva

### Avatares guna

Los trés personalidaes del Trimurti (la trinidá hindú) dacuando son nomaos como los *guna avataras*, por cuenta de que tienen el rol de controlar los trés modalidaes *([[guna|gunes]])* de la naturaleza, inclusive anque ellos nun baxaren na Tierra (nel sentíu xeneral del términu avatar).
* Visnú: dios controlador de la modalidá de la bondá *([[sattva-guna|sat-tuá]])*.
* Brahmá: dios controlador de la modalidá de la pasión y el deséu *([[raxa-guna|rayes]])*.
* Shivá: dios controlador de la modalidá de la inorancia *([[tama-guna|tamas]])*.

### Avatares manvantara

Los avatares manu-antara ('ente Manus', que correspuenden a la era de cada Manu) son los seres responsables de crear proxenie dientro del universu.
Dícense que son innumberables.
Pa más información, ver: Manu.

### Avatares shaktyavesa

Les encarnaciones shakti-aveśa clasifíquense en:
# direuta *(sakshat)*
# indireuta *(avesha)*.

Cuando'l mesmu Visnú baxa, llámase-y *sakshat*, o shaktyavesa-avatara direutu, y cuando apodera a dalguna persona pa representalo, esa persona ye denomada encarnación *aveśa* o *avesha-avatara*.

Dizse qu'hai un gran númberu d'avatares d'esti segundu tipu en particular.
Un exemplu podría ser Nárada, Buda, o Parashurama (esti postreru ye l'únicu de los diez avataras tradicionales que nun ye un descensu direutu de Visnú.

Acordies con el vaisnavismo Sri, hai dos tipos d'avatares secundarios:

* Visnú entra nuna alma cola so forma orixinal (por casu, Parashurama) o 
* Visnú nun entra nuna alma cola so propia forma orixinal, sinón que la apodera con poderes divinos estraordinarios (por casu, Viasa, l'escritor de los *[[Vedes]]*). Esti avatar secundariu llámase *śakty-amśa-avatara* (siendo *śakti:* 'enerxía', y *amśa:* 'partícula').

## Avatares de Visnú
### Daśāvatara: los diez avatares de Visnú nel «Garudá-purana»

Les diez encarnaciones más famoses de Visnú llámense colectivamente Dasavatara (*dasa* en sánscritu significa 'diez').
Esta llista atopar nel *[[Garudapuraná|Garudá-purana]]* (1.86.10-11):

# **[[Matsya]]**, el pexe, apaeció en satia-iugá.
# **[[Kurma]]**, la tortúa, apaeció en satia-iugá.
# **[[Varaha]]**, el xabalín, apaeció en satia-iugá.
# **[[Narasimha|Narasinja]]**, la encarnación metá home y metá lleón, apaeció en satia-iugá pa matar al demoniu Jirania Kashipú.
# **[[Vāmaná|Vananá]]**, el nanu, apaeció en treta-iugá.
# **[[Parashurama]]** ('Rāma con hachu'), apaeció en treta-iugá.
# **[[Rāma]]**, el rei d'Aiodhia, apaeció en treta-iugá.
# **[[Krisna]]** (el Negru, o'l Curiosu) apaeció en duapara-iugá, xunto col so hermanu **[[Balarāma|Balaram]]**. Acordies con el *[[Bhāgavatapuraṇá|Bhágavata-purana]]*, Balaram apaeció en duapara-iugá (xunto con Krisna) como encarnación d'Ananta Shesha. La mayoría de los movimientos visnuistas cuntar como encarnación de Vishnú. 
# **[[Buda]]** (l'Intelixente) apaeció en kali-iugá.Les versiones d'esta llista que nun nomen a Buda como novenu avatar, numberen a Balaram nel so llugar.
# **[[Kalki]]** ('[destructor de la] impureza'), quien s'espera qu'apaeza a la fin de kali-iugá (qu'empezó nel añu 3102 e.C., lo que tendría d'asoceder nel añu 428.899.

### Avatares de Vishnú nel «Bhágavata-purana»

Nel primer cantar del *[[Bhágavata-purana]]* numbérense 23 avataras principales:

# Cuatro Kumaras [*B-p* 1.3.6] (cuatro sabios fíos ñácaros del dios Brahmá).
# Varaha [*B-p* 1.3.7] (xabalín).
# Nárada [*B-p* 1.3.8] (sabiu volador).
# Nara y Naraiana [*B-p* 1.3.9] (los ximielgos).
# Kapilá [*B-p* 1.3.10] (un avatar creáu nel sieglu&nbsp;XI pa combatir la filosofía atea sankhia, del sieglu&nbsp;VII e.C. ).
# Datátreia [*B-p* 1.3.11] (avatara combináu del trimurti Brahmā, Vishnú y Shivá).
# Iagña [*B-p* 1.3.12] (Vishnú temporalmente nel rol del dios Indra).
# Rishabha [*B-p* 1.3.13] (padre del rei Bharata).
# Prithu [*B-p* 1.3.14] (el rei qu'enguapeció la Tierra).
# Matsia [*B-p* 1.3.15] (el pexe).
# Kurma [*B-p* 1.3.16] (la tortúa).
# Dhanvantari [*B-p* 1.3.17] (padre del testu médicu *[[Ayurveda|Áiurveda]]*).
# Mojiní [*B-p* 1.3.17] (muyer encantadora).
# Narasinja [*B-p* 1.3.18] (home lleón).
# Vamaná [*B-p* 1.3.19] (el nanu).
# Parasurama [*B-p* 1.3.20] (Caña con un hachu).
# Viasa [*B-p* 1.3.21] (recopilador de los *[[Vedes]]*).
# Caña [*B-p* 1.3.22] (el rei d'Ayodhya).
# Balaram [*B-p* 1.3.23] (hermanu mayor de Krisna).
# Krisn [*B-p* 1.3.23] (el vaqueru).
# Buda [*B-p* 1.3.24] (l'engañador de los demonios).
# Kalki [*B-p* 1.3.25] (el destructor de la suciedá).

Amás de estos, otros trés avatares descríbense más tarde:
:23. Prisnigarbha [*B-p* 10.3.41] (fíu de Prisni).
:24. Jaiagriva [*B-p* 2.7.11] (el caballu).
:25. Jansá [*B-p* 11.13.19] (el cisne).

Dempués de numberar al avatar Kalki, el *Bhágavata-purana* declara que los avataras de Vishnú son innumberables.
Sicasí nesi contestu, esta llista de 25 avatares considérase que ye la de los más importantes.

## Otres persones que fueron consideraes avatares

Amás de los avataras del hinduismu que se numberen nos *Puranas* y los *Vedes*, otros hindús fueron consideraos avatares (por sigo mesmos o por otros):

Dellos hindús con una visión universalista, creen que les figures centrales de delles relixones non hindús fueron avatares (Los hinduistes más ortodoxos refuguen la idea d'avatares fuera de la so tradición). Dalgunes d'eses figures relixoses son:
* Zoroastru (sieglu&nbsp;VII e.C.): creador del zoroastrismu.
* Majavirá (599-527 e.C. ) creador del yainismo.
* Buda (460-380 e.C. aprox.) creador del budismu.
* Bahá'u'lláh (1817-1892) el profeta fundador de la relixón bajai; los sos siguidores creen que ye l'avatar Kalki.
* Mirza Ghulam Ahmad (1835-1908) fundador del movimientu ahmadiyya; dicía ser el mesíes prometíu a los xudíos, el Mahdi (profeta islámicu) y l'avatar de Krisna esperáu polos hindús.
* Ramakrisna (1836-1886) y Sarada Devi (1853-1920). Según Swami Vivekananda, el so maestru RamaKrisna díxo-y: «Aquel que foi Caña y foi Krisna, agora ye, nesti cuerpu, Ramakrisna». Sarada Devi, quien foi casada con RamaKrisna nun tradicional matrimoniu hindú, creía ser la encarnación de la diosa Kali.
* Shirdi Sai Baba (1838-1918) dalgunos de los sos siguidores creíen que dende la so nacencia yera un ser allumáu, que tenía la salvación y que yera avatar de Dattátreia y de Shivá.`
* Meher Baba (1894-1969) dixo que yera l'avatar Kalki (l'últimu avatar de kali-iugá, que vendría sobre un caballu blancu).
* Jiddu Krishnamurti (1896-1986): Annie Besant y los sos siguidores ocultistes europeos creíen que yera una encarnación de Maitreia, hasta que Krishnamurti abandonar, manifestando que nun yera nengún avatar.
* Sathya Sai Baba (1926-2011) declaraba ser un avatar de Shivá, Shaktí y Krisna.
* Xesucristu: fundador del cristianismu.

## Crítica a los avatares contemporáneos

Según un discípulu de Ramakrishna:

Sicasí, el gurú bengalí Swami Sivananda dicía a los sos discípulos qu'al gurú hai que velo como a Dios, por cuenta de qu'algamó la perfeición espiritual y a que ye l'únicu venceyu ente les persones y Brahman. El gurú algamó la unión completa con Dios, inspira devoción nes demás persones y la so sola presencia purifica l'universu.

## Otra categorización de los avatares

Según la Nueva Era, los avatares pueden ser de tres tipos:
* **[[Manu (mitu hinduista)|Manusíacos]]**: considérense encarnaciones organizadores, creadores qu'aniciaríen civilizaciones poderoses. Exemplu d'ellos podríen ser
** Manu
** Rómulo y Remu
** Mahoma
** Mancu Cápac
** Quetzalcóatl
** Zoroastru
** El-lal
** Fuxi
* **Bodhisátvicos** (del sánscritu *satua*: bondá) son avatares que xeneralmente fundaron relixones o doctrines espirituales. Exemplu d'ellos son
** Buda
** Krisna
** Lao Tse
** Tunupa
* **Avatares non encarnaos**: seríen dioses que curien y protexen a la humanidá ensin encarnar nunca; anque'l términu paez mal concebíu, yá que representa una contradicción: avatar significa xustamente 'dios encarnáu'.

## N'español

El castellán tomó (al traviés del francés) la pallabra sánscrita *avatar* (pluralizada como n'español: “avatares”) col significáu de 'fases', 'vicisitúes' o 'cambeos'.

## Referencies

## Enllaces esternos
### Xeneral
* MitologiaIndia.Idoneos.com  (los avatares de Visnú).