Australopithecus

Los **australopitecos** (***Australopithecus***, del llatín «*australis*», del sur, y del griegu «πίθηκος» *pithekos*, monu) son un xéneru estinguíu de primates homínidos qu'abarca siete especies. Les especies d'esti xéneru habitaron n'África dende hai daqué más de 3,9 millones d'años hasta hai unos 2 millones d'años, del Zancliense (Pliocenu inferior) al Gelasiense (Pleistocenu inferior). La mayor novedá apurrida polos australopitecos ye que se movíen de manera bípeda. El tamañu del so celebru yera similar al de los grandes simios actuales. Vivíen nes zones tropicales d'África, alimentándose de frutes y fueyes. Esiste consensu en que los australopitecos xugaron un papel esencial na evolución humana al ser una de les especies d'esti xéneru la que dio orixe al xéneru *[[Homo]]* n'África hai unos 2 millones d'años, que de la mesma dio orixe a les especies *[[Homo habilis]]*, *[[Homo ergaster|H. ergaster]]* y finalmente al home modernu, *[[Homo sapiens sapiens|H. sapiens sapiens]]*. 

Una caña de los australopitecos dixebrar de la que derivaría en *[[Homo sapiens]]*, produciendo al *[[Paranthropus robustus]]* del dica agora aceptáu xéneru *[[Paranthropus]]*.

## Morfoloxía

El celebru de la mayoría d'especies de *Australopithecus* rondaba'l 35&nbsp;% (500cc) del tamañu del celebru del home modernu. Yeren na so mayoría pequeñu y delgáu, con una talla de 1,20 a 1,40 metros d'estatura. Anque presentaben munches carauterístiques consideraes primitives, la so locomoción yera claramente bípeda. En delles especies esistía un marcáu dimorfismu sexual, siendo'l tamañu de los machos significativamente mayor que'l de les femes. Los homínidos modernossobremanera *Homo sapiens*, nun amuesen diferencies tan marcaes y amuesen un baxu grau de dimorfismu, siendo los machos en permediu solo un 15&nbsp;% más grandes que les femes. En *Australopithecus*, sicasí, los machos podíen ser hasta un 50&nbsp;% mayores. Dellos estudios indiquen que la diferencia podría ser menos marcada, pero sigue siendo una tema revesosa.

## Variación ente especies
A pesar de que les opiniones difieren alrodiu de si les especies *aethiopicus, boisei* y *robustus* podríen ser incluyíes dientro del xéneru *Australopithecus*, el consensu actual ye que tienen de ser allugaos nun xéneru distintu: *[[Paranthropus]]*, que supónse que vien de la llinia ancestral de *Australophitecus*. *Paranthropus* ye morfolóxicamente distintu a *Australopithecus*, y la so morfoloxía especializada tamién implica que'l so comportamientu yera abondo distintu al de los sos ancestros.

## Especies
Los fósiles atribuyíos a *Australopithecus* asignáronse a distintes especies:
* *[[Australopithecus anamensis]]*: son homínidos bien primitivos, que presenten molares más anchos y esmalte más trupu. Ocupó la zona de Kenia ente 4,2 y 3,9 M.a. (millones d'años).
* *[[Australopithecus afarensis]]*. La so capacidá pa tresmitir soníos nun sería bien cimeru a los actuales chimpancés. Asitiáu ente 3,9 y 2,7 M.a.
* *[[Australopithecus bahrelghazali]]*: únicu atopáu fuera d'África oriental. Recibe'l so nome del oasis de Bahr-el-Ghazal, en Chad. Asitiáu ente 4 y 3 M.a.
* *[[Australopithecus deyiremeda]]*: dientes pequeños, güesos de la mexella en posición más adelantrada, un quexal más robezu, y esmalte más gruesu en dellos dientes que *A. afarensis*. Asitiáu ente 3,3 y 3,4 M.a.
* *[[Australopithecus africanus]]*: craniu más globular, con mayor capacidá cerebral. Aproximao unos 450&nbsp;cm³. Asitiáu ente 3 y 2,5 M.a.
* *[[Australopithecus garhi]]*: tien especiales carauterístiques craniales y, sobremanera, faciales. Capacidá cranial d'unos 450&nbsp;cm³ y aldericaos nicios de proto-industria lítico. Asitiáu fai 2,5 M.a.
* *[[Australopithecus sediba]]*: un amiestu de carauterístiques averar tanto a *[[Homo]]* como a *Australopithecus* y dellos paleontólogos allugar como l'antepasáu direutu más facederu de los humanos. Tien solo 2 millones d'años, por tanto ye'l *Australopithecus* más recién.
Alderícase si *[[Kenyanthropus platyops]]* pertenez a esti xéneru o tien de clasificase dientro d'un xéneru distintu.

Fueron intensos los alderiques científicos sobre la clasificación d'estes especies y xéneros. Alderícase sobre la conveniencia de la separación de *Paranthropus* y sobre la correuta asignación de *[[Homo habilis]]* y *[[Homo rudolfensis|H. rudolfensis]]* como *[[Homo]]* o *Australopithecus*.

## Ver tamién
*Fósiles de la evolución humana
* Evolución humana

## Referencies

## Enllaces esternos