Losacio

**Losacio** ye una llocalidá y conceyu español de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.

## Topónimu
La etimoloxía del topónimu **Losacio**, taría formada pola base *llosa* o *lausa* y el sufixu llatín "*-ācĕus*", indicador de procesu constructivu material. Tratar polo tanto de la referencia a dalguna construcción techada con llosa, fechu frecuente nel noroeste peninsular na arquiteutura popular de molinos d'agua y fornos, elementos particularmente precisaos de refuerzu ante'l peligru, respeutivamente, d'hinchentes o quemes.

## Historia

### Edá Media
Mientres la Edá Media Losacio quedó integráu nel Reinu de Llión, que los sos monarques acometeríen la repoblación de la llocalidá dientro del procesu repoblador lleváu a cabu na zona. Tres la independencia de Portugal del reinu lleonés, en 1143, la llocalidá sufriría pola so situación xeográfica los conflictos ente los reinos lleonés y portugués pol control de la frontera.

Per otru llau, mientres los sieglos XIII y XIV Losacio perteneció a la Orde del Temple, formando parte de la encomienda templaria d'Alba una vegada que'l rei Alfonsu IX de Llión dio a esta Orde la contorna, donación que se fixo efeutiva en 1220 tres una posible entrega anterior.

### Edá Moderna y Contemporánea
Mientres la Edá Moderna, Losacio tuvo integráu nel partíu de Carbajales de Alba de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en *Mapa de la Provincia de Zamora*. Asina, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá caltener na provincia zamorana, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel partíu xudicial d'Alcañices, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.

El *Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico de España y les sos Posesiones en Ultramar* de Pascual Madoz (1845) diz de Losacio:

A les mines de plomu argentífero citada por Madoz hai qu'añader delles otres de distintos minerales d'antimoniu esplotaes mientres delles décades del sieglu XIX y reabiertes dellos años de la primer metá del XX. Anguaño apenes queden muertes de l'actividá minera. Dellos pozos y galeríes permanecen sellaos.

## Patrimoniu

### Ermita de la Virxe del Puertu
Na Tierra d'Alba y Apunte nun son munchos los restos románicos que se caltienen. Destácase la guapura pintoresca de la humilde "Ermita de la Virxe del Puertu", asitiada solitaria nes eres, al otru llau de la vallina y frente al pueblu. 
Ye obra reformada, con espodada espadaña barroca. Perdura al norte una pequeña portada de dómina incierta, con trés archivoltas, de les cualos axatáu dentáu na aresta más esterna ye l'únicu motivu decorativu esistente. Un lluminosu encalado, xuníu al inocente dibuxu de grandes rameados vexetales a entrambos llaos de la entrada, trazaos tamién con cal, humanicen col so encantu popular esta obra insignificante. 

En mayu, cuando la primavera llena d'intensu verdor estos campos, una emotiva procesión, con veneraes imáxenes portaes en xarrés, lleva intensa carga espiritual a estos estenos espacios.

## Demografía
Nos postreros 51 años Losacio perdió 456 vecinos, viendo pasar el so padrón municipal de 612 almes en 1950 a namái 120 en xineru de 2006. El mayor fluxu migratorio, col consiguiente descensu demográficu, menos nacencies (al haber pocos matrimonios nuevos) y más fallecimientos (población bien avieyada) tuvo llugar nes décades de los sesenta y setenta pasandos de los 557 habitantes en 1960 a namái 266 en 1981. Coles fiestes que s'entamen cada branu Losacio recupera daqué de vida y la xente que vive fuera nun duldar en venir pasar un fin selmana o otru al pueblu.

## Economía
Na primer metá del sieglu XX Losacio llegó a convertise n'unu de los conceyos más importantes de la contorna n'actividá humana, comercial, agrícola y ganadera.

## Bibliografía

## Enllaces esternos