open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alpes Australianos

Los **Alpes Australianos** ye la cadena montascosa más alta d'Australia continental. El cordal asítiase nel sureste del país y estiéndese a lo llargo de los estaos de Nueva Gales del Sur y Victoria. Los Alpes contienen los únicos montes del territoriu continental que devasen los 2000 metros sobre'l nivel del mar, y xunto a la islla de Tasmania son l'únicu llugar del país onde puede atopase nieve natural. El picu más altu del cordal ye'l Monte Kosciuszko, con 2228 metros d'altor sobre'l nivel del mar.

El cordal ye de la mesma parte de la Gran Cordal Divisoriu, una serie de montes y altiplanos estendíos a lo llargo de más de 3000 quilómetros dende'l norte de Queensland hasta'l corazón de Victoria. Estos cordales estremen los ríos y regueros que desagüen na cuenca oriental del océanu Pacíficu, d'aquellos que formen parte de cuenques interiores, como la del ríu Murray.

## Ecoloxía
Los Alpes tienen una gran importancia na hidrografía d'Australia, siendo unu de los actores principales de la mayor cuenca hidrográfica del país, formada polos múltiples afluentes que nacen nos sos montes y desagüen nel ríu Murray, y nel mayor de los sos afluentes, el ríu Murrumbidgee.

Nesta zona atópense estensos parques nacionales, xestionaos en cooperación como Parques Nacionales de los Alpes Australianos, poles alministraciones centrales australianes, de Nueva Gales del Sur, de Victoria y del Territoriu de la Capital Australiana.

Tamién inclúin los únicos enclaves d'esquí del territoriu continental, qu'al pie de la población de Cabramurra representen práuticamente les úniques árees habitaes de la zona. Nos valles darréu debaxo de los montes sí qu'esisten poblaciones relativamente poblaes, como Jindabyne, Corryong o Mount Beauty.

Los Alpes Australianos son muncho menos serrapatosos que los sos homólogos europeos, y la mayoría de los visos pueden algamar ensin necesidá d'equipamientu de monte especializáu, anque sí hai dellos ribayos apropiaos pa prauticar esguilada en roca.

## Ver tamién
* :Categoría:Parques Nacionales d'Australia Meridional

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de los Parques Nacionales de los Alpes Australianos
Naga Hills

Los **Naga Hills** son un macizu montascosu al sureste del Himalaya que faen de frontera natural ente'l noroeste de Birmania y l'este d'India. La frontera pasa de tal manera qu'una pequeña parte d'esti macizu atópase en Birmania. Los montes rematen a 3827&nbsp;m d'altitú nel monte Saramati. La rexón ta poblada polos naga.

## Situación
Los Naga Hills formen parte de la cadena de montes formada por seis grupos de picos cónicos, de rimaes raides y de valles fondos. Esta cadena ta constituyida, del norte al sur, pol pandu tibetana, na so parte india del Patkai nel Arunachal Pradesh, de los Naga Hills en Nagaland, de los Chin Hills, de los Lushaï Hills del Mizorán y finalmente, la más al sur, la cadena del Arakan. El Purvachal forma un arcu que la so combadura ta empobinada escontra'l noroeste, y los Garo-Khasi-Jaintia del Meghalaya formen la parte más recta.

## Ver tamién
Na dómina del Raj británicu, *Naga hills* yera'l nome d'un distritu alministrativu qu'ocupaba esta zona.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chittagong Hill Tracts

**Chittagong Hill Tracts** ye un área de 13.180 km² nel sureste de Bangladex, na frontera cola India y Birmania. Tán asitiaos dientro de la división de Chittagong. Dientro de dicha división, tán en trés ziles: Khagrachari, Rangamati y Bandarban. La población ye aproximao d'un millón a un millón y mediu d'habitantes.

Los grupos étnicos que conviven nos Trechos de llombes de Chittagong son los Chakma, Marma, Tripura, Tanchangya, Chak, Pankhua, Mru, Bawn, Lushai, Kyang, y Khumi.

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes de Kodar

Los **Montes de Kodar** () son una cadena montascosa na rexón Transbaikalia de Siberia, Rusia. El nome de Kodar provién del vocablu "khada", roca en llingua Evenki.

## Referencies
Altiplanu

Un **altiplanu** o **altiplanicie** ye una pandu intermontana elevada, que s'atopa xeneralmente alcontrada ente dos o más cadenes montascoses recién (del Cenozoicu o Terciariu), pero que'l so llevantamientu nun asocedió coles mesmes.

## Contestu
Los cordales alpinos, que'l so llevantamientu asocedió nel Terciariu, suelen disponese en dos o más alliniaciones montascoses paraleles, xeneralmente alcontraes nel cantu d'una placa tectónica continental nes llinies de converxencia con otra placa, que polo xeneral ye oceánica. Como estos cordales nun s'alzaron esautamente coles mesmes, dacuando prodúcense valles o cuenques intermontanas ente la que se llevantó primero, que polo xeneral queda escontra l'interior del continente, y la que se llevantó dempués. Esti pandu intermontana, puede ser d'orixe volcánicu (colaes de llava y otros materiales volcánicos) y puede tar formada por materiales sedimentarios ya inclusive, como ye bien frecuente, una combinación de dambos materiales, como asocede nel altiplanu andín.

## L'Altiplanu andín

Ye l'Altiplanu andín, suramericanu o americanu; tien un altor permediu de más de 4000&nbsp;msnm. Forma parte d'una amplia cuenca endorreica zarrada ente los cordales Occidental y Oriental de los Andes. Ye una cuenca intermontana na cordal de los Andes que vieno siendo rellenada de sedimentos y llevantada xunto a Andar.

Constitúi una gran cuenca endorreica trevesada pol ríu Desaguadero que ye la salida natural del llagu Titicaca (3806&nbsp;msnm, el llagu navegable allugáu a mayor altor nel mundu), y que desagua nel llagu Poopó (3685&nbsp;msnm), y episódicamente nel salar d'Uyuni (3653&nbsp;msnm), el salar más grande del mundu.

## L'Altiplanu bolivianu
L'Altiplanu de Bolivia abarca a 60 conceyos de los departamentos de La Paz, Oruro y Potosí.

La vexetación altiplánica ye de puna semiárida, con praderíes que tienen predominiu de gramínees natives de baxu valor nutricional, como'l Iru ichu y otres d'altu conteníu alimenticio como'l Kauchi; esisten tamién arbustos como la Thola, la Quishuara y la Keniua.

Los suelos polo xeneral son probes en nitróxenu y fósforu, y tienen baxu conteníu de materia orgánico (menos del 3%, con altos valores salinos).
Nel usu de la tierra del Altiplanu entemecen les propiedaes familiares coles comunales. La mayor parte d'elles destínense a la ganadería na crianza de llapaes, oveyes, alpaques y ganáu bovino, variando la importancia de cada especie según la rexón. 

Ente los cultivos cúntense pequeñes superficies de papa, quinoa, fabones, papalisa y oca, desenvueltos nes árees más protexíes y combinaos con camperes natives y cultivaos o alfalfa.

## Ver tamién
*Ciudaes del Altiplanu
*Iviernu altiplánico
*Altiplanu Armeniu

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Lushai

Los **montes Lushai** (tamién denominaos **montes Mizo**) son un cordal en Mizoram y Tripura, nel estremu nororiental de la India. El cordal forma parte del sistema de montes Patkai. El so cume más altu ye Phawngpui, con 2.157&nbsp;msnm, tamién conocida como'l monte azul».

## Flora y fauna
Los montes tán cubiertos nel so mallor parte per selva de bambú trupu y soviesca trupa, pero na parte oriental, debío probablemente por una cantidá de precipitaciones menor, hai laderar cubiertes de praos abiertos, con arbolees de carbayos y pinos entrepolaes con rododendros. 

## Habitantes

Los montes Lushai tán habitaos pola tribu Lusei y otres tribus de mizos, pero la población ye bien escasa. 

## Bibliografía
* T. H. Lewin, *Wild Races of N.Y. India* (1870)
* *Lushai Hills Gazetteer* (Calcutta, 1906)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Distritu Mara
Atles saḥarianu

L**'Atles saḥarianu** d'Arxelia ye la porción oriental de la cordal del Atles. Nun ye tan alto como'l Gran Atles de Marruecos, pero ye muncho más pimpanu que l'Atles Telliano que cuerre cerca de la mariña. El picu más altu de la gama ye'l Aissa 2.236 m (7.336 pies) d'altu Djebel.

L'Atles saḥarianu inclúi una serie de distancies curties: el Amour, Ksour y los montes de Ulad-Nail. 

L'Atles del Saḥara ye una de les vastes pandos d'África, formada de roca base de l'antigua cubierta pol sedimentu de los mares pocu fondos y los depósitos aluviales. 

Ente los ríos del Atles, l'Atles saḥarianu alimenta ramblas. Ente elles atopen les ramblas Chelif y Touil, llechos de los ríos que contién agua solamente mientres los periodos húmedos, respeutivamente, el drenaxe del Amour y rangos de Ulad-Nail del Atles saḥarianu. 

Los montes del Atles subsaḥarianu marquen el llende norte del desiertu del Saḥara. Nestos montes pueden vese delles agües y afáense meyor a l'agricultura de la rexón. Güei la mayoría de la población de la rexón son bereberes Chaoui. Los montes fueron mientres enforma tiempu'l llar d'exiliaos espulsaos ​​de les rexones costeres fértiles.

## Ver tamién
* Estepa arbustiva mediterránea

## Referencies
Cordal Lebombo

La **cordal de Lebombo** estender dende Hluhluwe na Provincia de KwaZulu-Natal en Sudáfrica hasta'l sur de Punda Maria na Provincia de Limpopo, tamién en Sudáfrica a lo llargo d'unos 800 km. Traviesa Suazilandia de norte a sur pel so estremu oriental dando nome al Distritu de Lubombo y estiéndese tamién pol suroeste de Mozambique.

El cordal ta compuesta de roques d'orixe volcánicu. El nome de Lebombo deriva de la pallabra zulú *Ubombo*, que significa *gran ñariz*.

El Parque Nacional Kruger protexe parte del cordal.

Esisten xacimientos de fósiles humanos con una antigüedá de 37.000 años na zona. Atopáronse ellí los primeros oxetos d'usu matemáticu conocíos; ente ellos el Güesu Lebombo, una pequeña pieza de peroné d'un mandril con 29 mozquetes que recuerda los cayaos-calendariu qu'inda anguaño usen dellos clanes Bushmen de Namibia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Macizu etíope

El **macizu Etíope** o **macizu Etiópicu** ye una rexón montascosa accidentada que s'estiende por Etiopía, Eritrea y el norte de Somalia (Somalilandia), nel nordeste de Sudafrica.

La mayor parte de la so superficie atopar a más de 1.500 msnm; ye l'área más estensa d'África con esa altitú. Los sos cumes algamen altores d'ente 4.600 y 4.900 msnm. Dacuando recibe'l nome de "techu d'África" pol so gran altitú y estensión. Ta formáu por altiplanicies y pandos separaos por fondos cañones, con desniveles d'hasta 2000 metros.

El **macizu Etíope** estremar en dos partes: el macizu de Abisinia al noroeste y el macizu del Harar al sureste, dixebraos por una fuesa teutónica del Gran Valle del Rift, que contién dellos llagos salaos.

Nel macizu de Abisinia atópense los montes Simen, nelles ta'l Parque nacional de Simen, declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1978. Dientro del parque alza'l Ras Dashen, el picu más altu d'Etiopía y el cuartu d'África. El Llagu Tana, la fonte del Nilu Azul, tamién s'atopa nel macizu de Abisinia. 

Los picos más altos del macizu del Harar atópase na zona de Bale, dientro de la rexón d'Oromía. Los montes de Bale (o de Urgoma), son casi tan altes como les de Simen, con altitúes cimeres a los 4.000 msnm, como'l Tullu Demtu (4.337 msnm, el segundu d'Etiopía) y el monte Batu (4.307 m). Nos montes de Bale atópase'l Parque nacional de los montes de Bale.

El **macizu Etíope** empezó a alzase hai 75 millones d'años, cuando'l magma procedente del mantu terrestre llevantó un gran domo del cratón Africanu. L'apertura del Gran Valle del Rift estremó'l domo en trés partes: Los montes del sur d'Arabia formen parte xeolóxicamente de la mesma estructura.

## Ecoloxía
La flora y la fauna del **macizu Etíope** son similares a les d'otres rexones montascoses d'África. El macizu alluga dellos endemismos, como'l llobu etíope (*Canis simensis*) y la cabra de Abisinia (*Capra walie*).

El **macizu Etíope** estremar en trés ecorrexones, en función de l'altitú:
* Selva montana d'Etiopía, dende los 1.100 hasta los 1.800 msnm.
* Pradería montana y monte altu d'Etiopía, ente los 1.800 y los 3.000 msnm.
* Pandorial montano d'Etiopía, percima de los 3.000 msnm.
Les dos últimes ecorrexones formen la rexón del Macizu Etíope, incluyida na llista Global 200.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ethiopian Highlands - A Global Ecoregion (World Wildlife Fund)
Montes Chin

Los **montes Chin** son un macizu montascosu al sureste del Himalaya que conforma la frontera natural ente'l noroeste de Birmania y l'este d'India. Los montes Chin tán en contautu colos montes Lushai. La rexón ta poblada principalmente pol pueblu Zo.

## Situación
Los montes Chin formen parte de la cadena montascosa formada por seis grupos de picos cónicos, de rimaes bien inclinaes y de valles fondos. Esta cadena ta constituyida, del norte al sur, pol pandu tibetana, na so parte india del Patkai nel Arunachal Pradesh, de los montes Naga en Nagaland, de los montes Chin, de los montes Lushai del Mizoram y finalmente, la más al sur, la cadena del Arakan. El Purvachal forma un arcu que la so combadura ta empobinada escontra'l noroeste, y los Garo-Khasi-Jaintia del Meghalaya formen la parte más recta. 

## Mediu ambiente
Una ecorrexón estiéndese sobre los sos flancs hasta la canal de Arakan, el montes de monte de los montes Chin-Arakan Yoma.

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Mitumba

Los **montes Mitumba** son una cadena volcánica asitiada na zona centro-meridional d'África, al sur de valle del Rift, que s'estiende unos 1.500 km pel territoriu de tres países. Pueden algamar altores percima de los 3.000 msnm.

## Carauterístiques

Atopar al oeste del llagu Tanganyika y formen la frontera natural ente la República Democrática d'El Congu, Burundi y Ruanda. El ríu Lukuga estremar en dos. Los picos meridionales nun superen los 1.900 msnm, ente que los septentrionales pueden superar los 3.000. A partir d'esti ríu de monte naz el ríu Lualaba, que depués se convierte nel ríu Congu. Los sos picos principales son el monte Kahuzi con 3.308 metros y el monte Biega, con 2790 m.

Los Mitumba son ricos n'oru, estañu, uraniu, cobre, plata y zinco.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ngessimo M. Mutaka, Kambale Kavutirwaki, *[http://www.africananaphora.rutgers.edu/downloads/dictionary/kinande-en_dictionary.pdf Kinande/Konzo - English Dictionary with an English - Kinande/Konzo index] *, 2008.
Montes Kong

El **montes Kong** a un cordal inesistente cartografiada nos mapes d'África dende l'añu 1798 hasta finales de 1880. Pensábase que los montes empezaben n'África Occidental próxima a la fonte montascosa del ríu Níxer cerca de Tembakounda en Guinea, y depués siguía escontra l'este hasta los tamién ficticios montes de la Lluna nel África Central, onde se creía que'l Nilu Blancu tenía la so fonte.

## Historia
En 1798 un mapa resultante de les esploraciones de la zona realizaes por Mungo Park amosó la estensión del cordal per primer vegada. Foi producíu pol cartógrafu inglés James Rennell quién representó al ríu Níxer como evaporándose nel interior en Wangara.

El fabricante de mapes alemán Johann Reinecke incluyó los montes nel so mapa de 1804 como'l *Geburg Kong*. En 1805, l'artista de grabaos de londinense John Cary amosó per primer vegada la vinculación a los montes de la Lluna.

Dellos esploradores del sieglu XIX n'África occidental incluyeron el cordal nos mapes que producieron o de los que dirixeron la producción dempués d'esplorar la zona. Ente ellos tán l'esplorador francés René Caillié, qu'esploró les tierres altes de Guinea en Fouta Djallon, cerca de la fonte del Níxer; l'esplorador de Cornualles, Richard Lemon Lander y el so hermanu menor John; y l'esplorador escocés Hugh Clapperton que tamién buscó'l cursu del ríu de Níxer nos sos algames cimeros. Los historiadores Thomas Basset y Phillip Porter identificaron cuarenta mapes qu'amuesen los montes, publicaos ente 1798 y 1892.

A pesar del fracasu d'otros esploradores posteriores p'alcontrar el cordal, siguió apaeciendo nos mapes hasta finales del sieglu XIX.

Los cartógrafos dexaron d'incluyir los montes nos mapes dempués de que l'esplorador francés Louis Gustave Binger estableciera que los montes yeren ficticies na so espedición de 1887-1889 pa trazar el ríu Níxer dende la so desaguada nel Golfu de Guinea y al traviés de Costa de Marfil.

En 1928, l'Atles Avanzáu de Oxford de Bartholemew entá los contenía nel so índiz asitiándolos en 8 ° 40 'N, 5 ° 0' W.. Inclusive más tarde apaecieron equivocadamente nel Atles Mundial de Goode de 1995.

## Toponimia rellacionada

La ciudá de Kong, Costa de Marfil data del sieglu XII y lleva'l nome que dio a los montes. La ciudá creció en poder mientres el sieglu XVII hasta formar l'Imperiu de Kong que eventualmente cayó baxu dominiu colonial francés.

Un cordal de llombes llamaes les llombes de Kong ye parte de la zona de tierra alta que dixebra les llanures interiores d'África occidental de les rexones de la mariña. Polo xeneral los cumes de les llombes tán per debaxo de 600 metros y non más de 200 metros percima del nivel del país.

## Galería de mapes

## Referencies
Montes Simen

Los **montes Simen** son un sistema montascosu que s'estiende al norte d'Etiopía, na rexón Amhara. Ta allugáu na *zona de Gondar*, al nordeste de la ciudá homónima. Constitúin un sitiu declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco, ya inclúi amás el Parque nacional de Simen. 

## Carauterístiques
Ta compuestu por pandos separaos por valles, y por pináculos que s'alcen por sobre los 4.000 msnm. El puntu más eleváu ye'l monte Ras Dexen con 4.543 metros sobre'l nivel del mar, el monte más altu d'Etiopía y el cuartu cume más elevada d'África. Destaquen amás otros cumes como'l Abba YYared de 4.460 msnm, y el Biuat, con 4.437 msnm. Ye unu de los pocu llugares d'África onde nieva con regularidá.

A pesar del so calter serrapatosu y del so altor, los montes presenten numberosos pueblos y villorios. Históricamente taben habitaes polos xudíos d'Etiopía, sicasí, depués de repitíos ataques de los emperadores cristianos, nel sieglu XV retirar a l'antigua provincia de Dembiya, na actual zona de Gondar, na rexón Amhara.

## Toponimia
Magar el nome de los montes n'amáricu (*siemen*) significa "norte", d'alcuerdu a Richard Pankhurst, la forma ancestral de la pallabra significa "sur" en llingua gueza, pos diches montes taben asitiaes al sur d'Aksum, el centru de l'antigua civilización etíope.

## Fauna

La so fasteres sirven d'ecosistema pa diverses especies d'animales, delles de les cualos son reinales, tales como , la cabra walie , el foín etiope (chacal de Simen) o'l gelada, un tipu de babuino que solo sobre vive nes tierres altes etíopes y eritrees. 

## Ver tamién
* Parque nacional de Simen
* Macizu Etíope

## Referencies

## Enllaces esternos
* Semien Mountains at NASA Earth Observatory
Montes Malaya

Los **montes Malaya** son una cadena de montes que se menta nel *[[Matsia Purana|Matsia puraná]]*, el *[[Kurma Purana|Kurma puraná]]*, y les epopeyes del *[[Ramayana|Ramaiana]]* y el *[[Mahābhāaguarón|Majábharata]]*. 
Créese qu'estos montes atópase na parte más al sur de los Ghats occidentales (escontra'l sur de Palakkad), ente que la parte norte de les Malaya son les montes Sajia.
Según los testos sánscritos, los cumes de los montes Malaya son cimeros a los de los montes Sajia.
Los picos más altos son el Anaimalai y el Nila Giri (‘monte azul').

Na dómina del *Ramaiana* y el *Majábharata*, y más tarde nel periodu rexistráu históricu, el cordal Malayu podría tar nel mediu de los reinos Chera y Pandia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Usambara

Los **montes Usambara** son una cordal asitiada nel nordeste de Tanzania, aproximao de 110 km de llargu, y con un anchor que varia de 32 a 64 km. El puntu más altu del cordal ye 2.440 m.

Son parte del Arcu montascosu Oriental qu'empiecen en Kenia y estiéndense al traviés de Tanzania, siendo unu de los puntos calientes de biodiversidá n'África. El cordal ye accesible dende les ciudaes de Lushoto al oeste, y Amani al este. Les Usambara estrémense davezu en dos subcordilleras: Usambara Occidental y Usambara Oriental. La parte oriental ye más cercana a la mariña, recibe más precipitaciones, y ye significativamente más pequeña que la occidental.

## Ecoloxía

Los Montes Usambara son úniques yá que, anque tán n'África Oriental, les sos árees vírxenes son cubiertes del mesmu monte tropical que güei permanez principalmente nel oeste del continente. El cordal formóse hai casi dos mil millones d'años y por cuenta de la falta de glaciaciones y de un clima relativamente consistente, la selva esistió mientres un periodu llargu, causando una evolución única que causa una cantidá impresionante d'endemismos y un monte bien antiguu.

Les Usambara orientales y occidentales son llargos cordales de formaciones xeolóxiques metamórfiques precambrianes de gneis, ácidos, piroxenos y amfíboles. Estos montes formáronse coles mesmes que se creaba un sistema de drenaxe que forma munches corrientes d'agua qu'apurren agua a la mayoría de la población de la Tanzania nororiental.

Consideraes descomanadamente significatives ecológicamente, hai munches zones protexíes por toa'l cordal, que tán siendo espandíes pol gobiernu de Tanzania, n'asociación con ONG y equipos d'investigación, y países donantes como Noruega. Unes cuantes especies son reinales nos montes de les Usambara, incluyendo'l miagón de Usambara (Bubo vosseleri), el Sheppardia montana, el Ploceus Nicolli, l'árbol Calodendrum eickii o'l Encephalartos sclavoi, en peligru críticu d'estinción.

## Referencies
Montes de cristal

**Montes de cristal** ye un macizu montascosu d'África ecuatorial, al norte del baxu Ogoué. Ye una porción de zócalo cristalín formada por altes superficies monótones, d'altitúes entendíes ente los 700 y los 800 metros y cortaes por ríos bien encaxaos. Esta denominación dase dacuando a tola orla de la cubeta congolesa, a entrambos llaos de les desaguaes del ríu Congu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Muchinga

Los **montes Muchinga** son una cordalera del África austral, asitiaos al este de Zambia. Son una estrecha sierra de 700 quilómetros de llargu. 

## Xeografía
La sierra álzase ente 150 y 200 km al suroeste del Llagu Bangwelo hasta los 2.164 m d'altor. Forma parte de la divisoria ente les redes de drenaxe del Congu y del Zambeze.

## Ríos más grandes
Nos mesmos montes Muchinga flúin solu pequeños regueros y ríos que más tarde trescurren en paralelu a la sierra en direición nordeste-suroeste desaguando nos ríos Chambeshi y Luangwa.

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Nuba

Los **Montes Nuba** son una cadena montascosa asitiada na rexón Kordofán, nel Sudán. Estos montes cubren un área aproximada de 48.000 km² con 40 milles d'anchu por 90 milles de llargu, y tienen elevaciones que van de los 400 a los 1000 metros d'altor sobre la llanura inferior. A pesar del so aridez, ye abondo verde si comparar coles zones circundantes. Na zona hai poques carreteres y munches de les poblaciones son inaccesibles per medios motorizados. La estación de les agües, que se desenvuelve ente mediaos de mayu y mediaos d'ochobre, y prodúcense prepicipitaciones que causen grandes crecíes de los ribayos y apurren camperes y productos agrícoles estacionales.

La población que vive nos Montes Nuba son llamaos Nuba de manera xenérica, a pesar de que pertenecen a diverses etnies y falen distintes llingües. Alredor del 10% de la población pertenez a la etnia Baggara (ganaderos), la mayor parte son Hawazma y árabes Misiriya. Esiste tamién un pequeñu númberu de nómades árabes, llamaos Jellaba. Históricamente, esta zona foi la sede del estáu Taqali.

Los nativos Nuba fueron en gran midida un sofitu al Exércitu de Lliberación del Pueblu de Sudán (SPLA) mientres la Segunda Guerra Civil Sudanesa, que dio llugar a conflictos colos árabes baggaras armaos por Ḥartum. La rexón ta sol control del gobiernu central y l'Alcuerdu Xeneral de Paz nun da a los montes Nuba el derechu a participar nel referendu d'independencia de Sudán del Sur de 2011. Sicasí, en 2011, los residentes de los Montes Nuba del estáu de Kordofán del Sur tienen derechu a "consultes populares" pa determinar el so futuru col norte o'l sur de Sudán La situación d'ambigüedá y la medrana a la violencia comuñal futura caltiénense.

## Ver tamién
*Abyei
*Nilo Azul
* Movimientos rexonales d'autodeterminación n'África

## Referencies

## Enllaces esternos
Exa montascosa central de Costa Rica

La **exa montascosa central de Costa Rica** ye un sistema conformáu por cuatro cordales, con direición de noroeste a sureste, que traviesa tol territoriu costarricense. El relieve nun ye constante, ta atayáu por depresiones o alteraciones nel suelu.

## Morfoloxía

El territoriu continental costarricense ta formáu per una exa montascosu llonxitudinal central, más cercanu a la mariña del océanu Pacíficu, alcontráu en direición noroeste-sureste, d'aproximao 650 km de llargu. Les cuenques hidrográfiques del país nacen a partir d'esta exa montascosa, que define tamién la morfoloxía de les llanures, y metanes esti exa allúguense les depresiones tectóniques principales, como'l Valle Central.

## Cordales

La parte norte de Costa Rica ta percorrida por trés cordales volcánicos, la Cordal Volcánicu de Guanacaste, la Cordal de Tilarán, y la Cordal Volcánicu Central. La parte sur ta percorrida pola Cordal de Talamanca.

Los cordales de Tilarán y Guanacaste tienen nicios de rexistrar actividá volcánica en dómines recién. Esto queda n'evidencia ante la presencia de conos volcánicos, como'l volcán Rincón de la Vieya (1.895&nbsp;msnm), y el volcán Miravalles (2.028&nbsp;msnm), cráteres activos dacuando, y zones con presencia de llava.

Ente'l cordal de Tilarán y Guanacaste hai una depresión tectónica ocupada anguaño pol Volcán Arenal y el Llagu Arenal. La Cordal de Tilarán ye la más antigua. Anguaño nun rexistra actividá volcánica dalguna, namái tópense agües termales en delles zones.

## Ver tamién

* Xeografía de Costa Rica

## Referencies

*
Llagu Huron

El **llagu Huron**  ye'l segundu llagu en tamañu de los cinco conocíos como Grandes Llagos, y tópase na zona central de Norteamérica, ente Estaos Xuníos y Canadá. 

El llagu forma parte del sistema fluvial del ríu San Llorienzo, el colector de los Grandes Llagos (que taría formáu pola siguiente socesión de ríos y llagos: ríu North → ríu Saint Louis → llagu Cimeru → ríu St. Marys → llagu Huron → ríu Sainte-Claire → llagu Sainte-Claire → ríu Detroit → llagu Erie → ríu Niagara → llagu Ontario → ríu San Llorienzo → estuariu de San Llorienzo).

## Xeografía
Ye un llagu d'orixe teutónicu.
Llenda al norte y al este cola provincia d'Ontario, Canadá, y al oeste col estáu de Michigan. Recibe les agües del llagu Cimeru (al traviés del ríu Saint Marie) y del llagu Michigan (al traviés del estrechu de Mackinac), y arrama les suyes nel llagu Erie (al traviés del ríu Saint Clair, el llagu del mesmu nome, y el ríu Detroit). El llagu ocupa un área, incluyendo la badea Georgian y la badea de Saginaw, de 59.570 km², de los que 36.001 km² pertenecen a Canadá. La cuenca del llagu ocupa una superficie de 134.000 km². Tien un llargor máximu de 332 km, y un anchor máximo de 245 km. La fondura máxima ye de 229 metros. La so superficie ta asitiada a 176 metros sobre'l nivel del mar.

El llagu Huron ta semáu d'islles, la mayor parte d'elles nel norte, dientro de les llendes fronterices de Canadá. La isla Manitoulin, con 2.766 km² de superficie, ye la islla más grande del mundu nun llagu d'agua duce. Nel llagu abonda la pesca, anque la población de les especies más comerciales, como'l pexe blanco y la trucha, sufrieron un drásticu descensu dende la década de 1960, fundamentalmente por causa de los estragos causaos pola proliferación d'una clase de llamprea. L'actividá pesquera con fines comerciales empezó a recuperase a mediaos de la década de 1970 gracies a los programes del gobiernu pal amenorgamientu del númberu d'esti depredadores.

El llagu Huron soporta un intensu tráficu d'embarcaciones, especialmente de lakers, un tipu d'embarcación llarga y estrecha usada pal tresporte de fierro dende la rexón del Llagu Cimeru a les ciudaes portuaries del llagu Erie. Dende mediaos d'avientu hasta principios d'abril, el xelu torga la navegación nes sos agües. Los principales puertos del llagu son: Midland, Collingwood, Goderich y Sarnia, en Ontario, y Port Huron, Bay City, Alpena, Rogers City y Cheboygan, en Michigan.

## Historia
Los primeros europeos que llegaron al llagu Huron fueron los esploradores franceses Étienne Brûlé, alredor de 1612, y Samuel de Champlain, en 1615. Los misioneros xesuites fundaron nel añu 1630 una población, Saint Marie Among the Hurons, na badea de Xeorxa. Los franceses con frecuencia referir al llagu furón como *La Mer Douce* (El mar de d'agua duce). En 1656, un mapa francés fechu pol cartógrafu Nicolas Sanson, denominar como llagu *Karegnondi*, pallabra wyandoti que foi traducida de distintes formes, tal como "Mar d'Agua duce", "llagu de los furones" o a cencielles "llagu".

## Referencies

## Enllaces esternos
Ibón

**Ibon** ye'l términu en idioma aragonés usáu pa los pequeños llagos de monte d'orixe glaciar asitiaos nos Pirineos, xeneralmente percima de los 2000 metros d'altitú. En munchos casos, son l'orixe o nacencia de los ríos d'Aragón.

## Etimoloxía

La pallabra **ibón** ye un vocablu d'orixe vascu, rellacionada col vascu "ibai" (ríu), y sirvía nel so orixe pa designar a les fontes que les sos agües esquiten a golfaraes; cuando'l terrén onde s'asitia'l manantial forma un vasu, estes agües dan orixe a llagos de mayor o menor tamañu, según les carauterístiques orográfiques del terrén onde s'asitia'l manantial.

Tán "censaos" un total de 197 ibones de bien distintos tamaños y formes; dalgunos son utilizaos p'alimentar pequeñes centrales hidroeléctriques.

Hai ibones encantaos, onde, según les lleendes locales, "viven" faes, como'l de Plan. Otros ibones conocíos son los d'Anayet, Sabocos, Ip y Estanés.

## Formación
Los ibones son formaciones xeolóxicamente recién, surdíes por procesos glaciares d'escavación, hai aproximao unos 30000 años en ser glaciar, asocediendo, na dómina post-glaciar la desapaición de dalgunos, y la erosión del monte, qu'amplió o amenorgó la estensión de los mesmos, y modificáu les paraxes en que s'asitien.

## Agües

L'agua de los ibones ye duce, yá que provién del destemple de les nieves. Una persona puede bañase nellos, al igual que puede beber agua d'ella si quier. Ello ye que los ibones fueron oxetos d'estudiu por distintes asociaciones, determinando que les agües de los mesmos son de gran calidá. Anque los ibones son llugares pocu transitaos pola xente diariamente, dellos escursionistes pocu cívicos refundien bagazos na redolada empcándolos; asina, en distintes campañes de llimpieza enllenáronse grandes bolses de basura con refugayes como llates de conserves o de refrescos, botelles y bolses de plásticu y otros oxetos refundiaos a los ibones. Cada añu suélense llimpiar dellos ibones d'estos bagazos, yá que torguen el desenvolvimientu de vida y enturbien les agües del ibon. 
Otra de les afecciones d'orixe antrópico de los ibones ye la presencia de peces. De forma natural, la mayoría de los ibones nun tien conexón direuta colos cursos fluviales habitaos pola ictiofauna. Los pexes qu'hai nellos son introducíos polos pescadores de forma que se converten en depredadores que s'alimenten de tolo qu'atopen, fundamentalmente les güeves de los anfibios y les puestes y niaraes de los invertebraos que sí tienen el ibón como hábitat natural, desequilibrando l'ecosistema acuáticu d'estos llagos.

## Clima y morfoloxía

L'agua de los ibones ye polo xeneral bastante fría por cuenta de qu'enllénense col destemple de les nieves; en casi toos, les temperatures son del orde de 4ºC. Inclusive nos meses de branu, munchos ibones siguen xelaos o con plaques de xelu superficial. Per otru llau, la fondura de los ibones varia per zones. Hai ibones pocu fondos, menores de 0,5 m, y hai que superen los 25 m de fondura. Este ye'l casu de los ibones de Sabocos o de Tebarray.

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
*
Llagu cintiforme

Un **llagu cintiforme** o **llagu de cinta**  ye un llagu llargu y estrechu, con forma de deu, que polo xeneral atopar nun llechu glaciar. La so formación empieza cuando un glaciar muévese sobre un área que tien un llechu de roca nel qu'alternen bandes dures y blandies. Los bloques afilaos recoyíos pol glaciar y que lleva na so parte inferior erosionan rápido por abrasión la banda de roca más nidia, creando un buecu al que se llama cuenca predresa. A entrambos llaos de la cuenca predresa, la roca más resistente quedó menos erosianada y esos afloramientos de roca más dura, que se conocen como barres predreses, son los qu'actuaron como diques ente los que s'atropó l'agua d'agua dempués del retiru xeneral de los glaciares na edá de xelu, enllenándose y creando los llagos de cinta.

Tamién pueden formase llagos de cinta detrás d'una morrena terminal o en recesión, que tamién actúen como represas, lo que dexa l'acumuladura d'agua tres elles. Y tamién pueden formase tales llagos cuando un glaciar tributariu xunir a un glaciar principal, una y bones l'aumentu de potencia puede crear una canal, que s'enllena con agua, bien d'un ríu o del destemple.

Col nome de llagu de cinta tamién se designa a unu de los paisaxes glaciares, siendo otros los aretes, los circos, los llabios de roca, les cuenques predreses o les morrenes terminales.

Exemplos de llagos cintiformes en son los llagos Windermere, Panguipulli, Coniston Water, Washington y Wastwater.

## Referencies
* La Wikipedia n'inglés recueye como única referencia:
:*  Online at Google Books

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu de morrena

Un **llagu morrénico** o **llagu de morrena**  ye un tipu de llagu que se forma cuando una morrena terminal evita que l'agua del destemple abandone'l valle. El más común tien forma d'una llarga cinta y por eso llámense llagos cintiformes (*ribbon lakes*).

Dellos exemplos de llagos de morrena son los siguientes:
* Arxentina-Chile: llagu Buenos Aires;
* Chile: llagu Calafquén y llagu Panguipulli;
* Nueva Zelanda: llagu Hawea, llagu Ohau, llagu Pukaki, llagu Tekapo, llagu Wakatipu y llagu Wanaka (esto ye, casi tolos grandes llagos de la isla Sur);
* Suiza: Llagu de Zurich;
* Estaos Xuníos: llagu Donner, en California; llagu Flathead, en Montana; llagu Mille Lacs en Minnesota; y llagu Wallowa, en Oregón
* Gales: Llyn Peris y el so ximielgu Llyn Padarn
* España: Llagu de Sanabria.

Nel sieglu XIX, l'esplorador arxentín Francisco Perito Moreno suxirió qu'en munchos de los llagos de la Patagonia el fluxu de les agües escurría escontra'l Pacíficu a pesar de que formen parte de la cuenca del Atlánticu, pero que la obstrucción causada poles morrenes mientres la glaciación del Cuaternariu camudara'l fluxu escontra l'oeste. Por tanto, seríen orixinalmente llagos de la cuenca del Atlánticu que tendría de ser asignaos a l'Arxentina.

La mayoría de los llagos asitiaos nel Himalaya del Nepal tamién son llagos de tipu morica, cola posibilidá de revertir les sos agües al valle, faciendo que la zona tenga un altu riesgu d'hinchente.

## Ver tamién
* Llagu glaciar
* Llagu cintiforme
* Morrena

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu hipersalín

Un **llagu hipersalino** ye una masa d'agua ensin salida al mar que contién concentraciones significativamente elevaes de cloruru sódicu o otros sales minerales. Estos tipos de llagos tienen l'agua salino con concentraciones que superen el conteníu medio de sal del mar (35 gramos/llitru). Nos llagos hipersalinos esisten especies afeches especialmente de microbios y crustáceos, sicasí nun suelen ser agües fayadices pa la mayoría de les formes de vida. Delles especies entren en dormancia cuando se desecan, y sábese de delles especies que tán presentes dende hai 250 millones d'años.

Los llagos más salinos del mundu atópase en L'Antártida (Valles secos de McMurdo), como'l llagu Don Juan percima del 40% de concentración salina (18 vegaes más salín que los grandes océanos, que de normal tienen un salín del 3,5%). Esta elevada concentración provoca que'l llagu Don Juan nun sía un glaciar, a pesar de que soporta temperatures per debaxo de los -50ºC.
 
Fora de L'Antártida el llagu más salíno ye'l llagu Assal en Xibuti, con un salín del 34,8%, anque l'exemplu más conocíu de llagu hipersalino ye'l mar Muertu, con un salín del 33,7%.

Ente los llagos hipersalinos de Norteamérica destaca'l Llagu Monu de California onde s'atopó la estraordinaria bacteria GFAJ-1.

## Referencies
Gran Llagu del Osu

El **Gran Llagu del Osu** (; ; en slave, *Sahtú*) ye un gran llagu alcontráu nel sur de Canadá, que con una superficie ye de 31.153 km², ye'l séptimu mayor llagu del mundu, el cuartu más grande d'América del Norte y el más grande dafechu en Canadá (son más grandes el llagu Cimeru y el Llagu Furón. pero tán a entrambos llaos de la frontera ente Canadá y Estaos Xuníos). El llagu atopar nos Territorios del Noroeste —ye tamién el mayor de los llagos del territoriu—y ta asitiáu a una altitú de 186 m sobre'l nivel del mar, a caballu sobre'l círculu polar árticu (ente los 65 y los 67º N y ente los 118 y 123º O). Tien un volume total d'agua de 2.236 km³ y la so fondura máxima ye de 446 m.

El nome créese que s'anició coles Naciones Orixinaries de Canadá que vivíen a lo llargo de la mariña norte del llagu, que se referíen a sigo mesmes por aciu pallabres chipewyan que signifiquen «xente de l'agua del osu grizzly». Los montes Grizzly Bear, na vera del llagu, tamién provienen del chipewyan, lliteralmente «llomba del gran osu».

## Ver tamién
* Gran Llagu del Esclavu

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu Malawi

El **llagu Malawi** o **Malawi**, ye'l más meridional de los grandes llagos pertenecientes al sistema del Gran Rift, n'África Oriental. Tamién ye conocíu como **llagu Nyasa**, **Nyassa** o **Niassa**, términu proveniente del idioma yao que significa «llagu». Conocíu n'Europa tres les espediciones d'esploración del misioneru escocés Dr. David Livingstone, el llagu ye frecuentemente mentáu en llingua inglesa como *llagu de Livingstone*. 

## Carauterístiques xeográfiques

El llagu tien cerca de 560 quilómetros de llargor y 75 d'anchu máximu, con una superficie total d'aproximao 29.600 km². Les sos mariñes pertenecen a tres países africanos: Mozambique, Malawi y Tanzania. El llagu Malawi desagua al traviés del ríu Shire, y el so principal tributariu ye'l ríu Ruhuhu.

### Principales islles

Hai dos islles habitaes nel llagu, Likoma y Chizumulu. En Likoma esiste una gran catedral anglicana, construyida polos misioneros a principios del sieglu XX. Una carauterística importante de dambes islles ye la presencia d'un gran númberu d'árboles de baobab. 

Les islles tienen una población de dellos miles de persones, que subsisten de la esplotación de bananes, mangos, tapioca y de la pesca nel llagu.

### Fronteres nel llagu

La mayor parte del llagu atópase en Malawi, magar la frontera llacustre ente esti país y Tanzania atópase inda en disputa. Tanzania reclama fronteres sobre'l llagu iguales a les que dixebraben les colonies alemán y británicu antes de 1914.

Malawi pela so parte reclama casi tola superficie llacustre incluyendo agües cercanes a la mariña de Tanzania, con base na alministración británica posterior a 1919, qu'incluyó'l llagu baxu dominiu de la Nyasalandia británica por obvies razones d'evitar una alministración separada pa l'alministración del Tanganica. La disputa llevó a conflictos nel pasáu. 
 
Casi un cuartu de la superficie llacustre atópase en Mozambique, y les islles de Likoma y Chizumulu, dientro d'estes agües, constitúin un enclave de Malawi.

## Historia: descubrimientu européu y colonización
David Livingstone foi'l primer européu en llegar al llagu en 1859. La mayor parte de la zona qu'arrodia al llagu foi subsecuentemente reclamada pol Imperiu británicu pa formar la colonia de Niasalandia. Anque Portugal ocupó les mariñes al este del llagu, les islles de Likoma y Chizumulu, que s'atopen cercanes a les mariñes de Mozambique, fueron colonizaes por misioneros escoceses dende Niasalandia, y en consecuencia quedaron incorporaes al dominiu británicu. 

En 1914 el llagu foi protagonista d'una curtia batalla naval, cuando un barcu británicu, informáu del empiezu de la primer guerra mundial, atacó a un barcu alemán nes agües territoriales de Tanzania, naquel momentu parte de la colonia alemana d'África occidental.

## Ver tamién
* Llagos de Tanzania

## Referencies

## Referencies
* Ficha na base de datos llacustres (n'inglés)
* Peces del llagu Malawi (n'inglés

## Enllaces esternos
Llagu subglacial

Un **llagu subglacial** ye un llagu que se topa permanentemente cubiertu de xelu. Pueden presentase debaxo de glaciares y casquetes de xelu. Esisten numberosos llagos subglaciales, siendo'l Llagu Vostok, en L'Antártida, ye de lloñe el más estensu con una superficie d'unos 15.000 km².

L'agua sol xelu permanez líquida por cuenta de la presión de la fría capa sobre ella y al calor xeotérmico.

El más recién topáu foi'l Llagu CECs pol Centru d'Estudios Científicos de Valdivia, Chile.
## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.ggy.bris.ac.uk/ellsworth
* http://salepo.tamu.edu/overview/index_html
Maar

Un **maar** ye un cráter volcánicu anchu y baxu, producíu por una erupción freáticu-magmática, esto ye, una esplosión causada por agua soterraño qu'entra en contautu con llava caliente o magma. Los maares suelen enllenase d'agua, formando un llagu de cráter o llaguna cráterica de poca fondura. Les dimensiones de los maares varien ente 60-2000 m de diámetru y ente 10-200 m de fondura. La mayoría de los maares tienen cantos baxos, compuestos d'un amiestu de fragmentos sueltos de piroclastos y roques provenientes de les parés de les diatremes. 

Los maares son comunes na rexón alemana d'Eifel, onde fueron descritos per primer vegada, en delles zones d'Estaos Xuníos y n'otres rexones volcániques xeolóxicamente nueves del mundu. 

El términu provién del dialeutu alemán fráncicu del Mosela (*Moselfränkisch*), de la mesma deriváu del llatín *mare* (mar).

## Maares famosos
* Kilbourne Hole, cerca de El Paso (Texas).
* Llagu Nyos, en Camerún, maar enchíu de dióxidu de carbonu.
* Llagu Zuñi, en Nuevu Méxicu.
* Llaguna de Aljojuca en Puebla, Méxicu.
* Llagunes volcániques del Campu de Calatrava, n'España
* L'Elegante, na Reserva de la Biosfera El Pinacate y Gran Desiertu d'Altar, en Méxicu
* La Xoya Fonda, en Soledad de Graciano Sánchez, San Luis Potosí, en Méxicu. 
* Campu volcánico de Bayuda en Sudán.

## Ver tamién
* Caldera volcánica
* Llagu de cráter
* Erupción límnica
* Sitiu fosilíferu de Messel
* Xacimientu de Les Higueruelas

## Referencies
* USGS Photo glossary of volcano terms: Maar
* USGS: Maars and Tuff Cones 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Maar de Aljojuca, Méxicu
* Morale Claim Maar, Arizona
Máxima marca d'agua

La **máxima marca d'agua** indica'l nivel más altu alcanzáu por un cuerpu d'agua que se caltién por un periodu abondu de tiempu pa dexar evidencia nel paisaxe. Puede indicase pola destrucción de vexetación terrestre, pola presencia de marques n'árboles, o por depósitos de residuos. Ye usualmente el puntu onde la vexetación natural estremar ente especies predominantemente hidrofíticas (dependientes de l'agua), y especies terrestres.

L'estáu de Wisconsin (EE. XX.) tien una doctrina pública que fai a los ríos y llagos públicos, propiedá de tolos ciudadanos. Nel casu de llagos, la *máxima marca d'agua* establez la llende ente xurisdicción fiscal y propiedá privada.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Wisconsin Department of Natural Resources (n'inglés)
*Minnesota Department of Natural Resources (n'inglés)
*Un Modelu de Güelgues pa les Comunidaes d'Indiana (n'inglés)
*¿ú la Máxima marca d'agua d'un ríu? (n'inglés)
Llagu mesotróficu

Un **llagu mesotrófico** ye un cuerpu d'agua con un nivel entemediu de productividá, mayor que'l d'un llagu oligotrófico, pero menor que'l d'un llagu eutrófico. Estos llagos tienen comúnmente agües clares y caltienen llechos de plantes acuátiques somorguiaes, y niveles medios de nutriente 
El términu «mesotrófico» tamién s'aplica a hábitats terrestres, onde los suelos mesotróficos tienen niveles moderaos de nutrientes.

## Ver tamién
* Clasificación trófica
* Llagu oligotrófico
* Eutrofización

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu oligotróficu

Un **llagu oligotrófico** ye un cuerpu d'agua con baxa productividá primaria, como resultáu de conteníos baxos de nutrientes. Estos llagos tienen baxa producción d'algues, y consecuentemente, tienen agües por demás clares, con alta calidá d'agua potable. Les agües superficiales d'estos llagos tienen típicamente enforma osíxenu; polo que, tales llagos soporten munches especies de pexes, como truches de llagu, que riquen agües fríes, y bien osixenaes. El so conteníu d'osíxenu ye mayor en llagos fondos, por tener volúmenes hipolimnéticos más grandes. 

Los ecólogos usen el términu oligotrófico pa estremar a llagos improductivos, carauterizaos por defectos de nutrientes, de los llagos granibles, eutróficos, con suplementu de nutrientes ampliu o escesivu. Los llagos oligotróficos son más comunes en rexones fríes, con llechos de roques ígnees resistentes (especialmente granítiques).

## Ver tamién
* Clasificación trófica
* Llagu mesotrófico

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu saláu

Un **llagu saláu** o **llagu salín** ye un cuerpu aislláu d'agua que tien una concentración de sales (principalmente cloruru sódicu) y otros minerales significativamente mayor qu'otros llagos (la condición de llagu salín suel establecese en 25 gramos de sal por llitru). En dellos casos, los llagos salaos pueden llegar a tener una concentración de sal cimero al agua de mar.

## Carauterístiques
Los llagos salaos fórmense cuando les agües que flúin escontra'l llagu, que contienen sales o otros minerales, nun pueden abandonalo por cuenta de que'l llagu ye una cuenca endorreica terminal. Al evaporarse, l'agua dexa detrás cualquier sal que permaneciera disuelta, aumentando asina la so salín, razón pola que los llagos salaos son llugares aparentes pa la producción de sal. L'altu salín condiciona coles mesmes la flora y la fauna del llagu en cuestión; ello ye que n'ocasiones la resultancia puede aportar a l'ausencia casi total o total de vida en dichu llagu.

Si l'apurra d'agua que flúi escontra'l llagu ye menor que la cantidá d'agua evaporada, el llagu puede llegar a sumir y dexar una llanura salada o salar, tamién llamada *sablera*.

El fechu de que les sos agües sían salines fizo que se-yos llame popularmente *mares* d'una manera daqué errada.

## Llagos destacaos

Por tamañu, los trés mayores llagos salaos nel mundu son el Mar Caspiu, el mar d'Aral y el llagu Baljash. El mayor llagu saláu de los hemisferios sur y occidental ye'l Mar Chiquita, el cuartu en tamañu del mundu tres los trés anteriores. 

El llagu saláu con mayor altitú ye'l llagu Meiriqie, a una altitú de 5354 msnm y una superficie de 64 km² (el llagu Namtso, davezu citáu, ye namái'l más altu de los que superen los 500 km²), ente que'l ríu de menor altitú ye'l mar Muertu, que ye coles mesmes el puntu más baxu de toles tierres remanecíes. 

Dende'l sieglu VIII, el sal del llagu Baskunchak de Rusia foi esplotada y distribuyida al traviés de la Ruta de la Seda. Na actualidá, la industria del sal d'esti llagu (que tien un 99,8% de pureza de cloruru sódicu) supón el 80% de la producción total de sal de Rusia. Dependiendo de les necesidaes, xenera ente 1,5 y 5 millones de tonelaes de sal cada añu.

## Ver tamién
* Salar
* Llanura salina
* Salina
* Llagu endorreico

## Referencies

## Enllaces esternos