Pueblu italianu

El **pueblu italianu**, ye una etnia europea de raigañu llatín constituyida por tolos ciudadanos de nacionalidá italiana afincaos n'Italia y fora del so país. El so idioma ye l'italianu, llingua materna del 95% de la población residente n'Italia (esto ye de la casi totalidá de los italianos y d'una parte de los estranxeros empadronaos nel país) faláu, dacuando, conxuntamente con unu de los sos numberosos dialeutos. N'Italia úsense tamién, n'árees xeneralmente billingües, idiomes non autóctonos, como'l francés, l'alemán, l'eslovenu l'albanés, etc.(unos 600,000 llocutores en total). Los italianos son, na so gran mayoría, católicos, siendo'l so país, dende siempres, el trubiecu del catolicismu. 

Estrechamente venceyaos al pueblu italianu son los naturales de San Marín, de llingua y cultura italianes, y les comunidaes históriques italianes, reconocíes oficialmente como tales, presentes dende dellos sieglos en Suiza, Croacia y Eslovenia (en Suiza l'italianu ye tamién una de les trés llingües oficiales del estáu, en Croacia ye cooficial na Rexón istriana y n'Eslovenia na Istria eslovena). Polo que se refier al gran númberu de descendientes d'italianos espardíos pel mundu #tender a considerar italianos a toos aquellos que caltuvieron la cultura, les tradiciones, la relixón y, sobremanera, la llingua de los sos antepasaos. Les colonies de naturales italianos más consistentes #atopar nes Amériques (Brasil, Arxentina y Estaos Xuníos) y, en menor midida, n'Australia y Europa (Francia sobremanera)

## Carauterístiques físiques
Na rexón sur de la península apenina la población ye marcadamente meditarránea, con importantes apurras principalmente griegos.
Per otru llau, nel centru, anque empiecen a notase apurras de les poblaciones alpines del norte peninsular, la rellación etno-cultural col sur ye más sólida.

Pueden establecese prevalencias estadístiques de distintos modelos antropolóxicos definíos tanto genotípica como fenotípicamente pero xeneralmente establezse que les traces más evidentes son la predominancia, el color de piel blanco —interpretada tradicionalmente como raza caucasoide— y los color de pelo escuru, castañal o negru, xeneralmente denomináu como raza mediterránea.

## Sociedá y Cultura
Históricamente, dende'l medievu, los italianos identificáronse más cola so ciudá y rexón que col Estáu italianu, unificáu recién ente 1861 y 1870. Esto sigue siendo parcialmente evidente na cultura italiana de güei magar que la llingua italiana reemplazó nel últimu sieglu y mediu a los numberosos dialeutos y llingües del llugar. El procesu de industrialización y modernización d'Italia acaecíu nos últimos decenios creó una sociedá uniformizada y altamente desenvuelta en tolos sos sectores socioeconómicos: una eficiente rede d'autopistes, aeropuertos y ferrocarriles normales/alta velocidá unifiquen -tamién socialmente y culturalmente- toa Italia dende los Alpes hasta Sicilia. 
La relixón predominante nos italianos de tol mundu ye'l catolicismu. La población italo-americana ye famosa polos sos festivales relixosos y procesiones nes cais de grandes ciudaes, como Nueva York. Amás, la gastronomía italiana ye de les más reconocíes internacionalmente; la calidá de los sos productos rexonales, especialmente quesos y fiambres, va xuníu al maxín de les sos recetes, sobremanera les de les pastes colos sos diversos mueyos y la pizza. Hai tamién una inmensa variedá de platos de carne, pexe, ensalaes y duces.

A lo llargo de la historia los itálicos contribuyeron exhaustivamente al desenvolvimientu de la humanidá. La civilización romana foi la más avanzada de la so dómina por muncho tiempu, y les bases del derechu actual y de l'alministración política fueron sentaes naquel tiempu. Darréu, Italia produció innumberables músicos (Giuseppe Verdi, Antonio Vivaldi, Vincenzo Bellini, Gioacchino Rossini, Giacomo Puccini, Domenico Cimarosa), pintores y escultores (Miguel Ángel, Rafael Sanzio, Caravaggio, Tiziano, Antonello da Messina, Antonio Canova, Sandro Botticelli, Tintoretto), arquiteutos (Andrea Palladio, Filippo Brunelleschi, Filippo Juvara, Donato Bramante, Gian Lorenzo Bernini, Leon Battista Alberti), científicos (Galileo Galilei, Alessandro Volta, Giuseppe Lagrange, Guglielmo Marconi, Enrico Fermi, Ettore Majorana, Emilio G. Segrè, Rita Levi-Montalcini), escritores (Dante Alighieri, Francisco Petrarca, Eugenio Montale, Salvatore Quasimodo, Grazia Deledda, Luigi Pirandello, Giosuè Carducci), filósofos (Tommaso Campanella, Tomás d'Aquino, Nicolás Maquiavelo, Maria Montessori, Benedetto Croce) ente otros.
La Renacencia #aniciar n'Italia y foi ellí onde tuvo'l so apoxéu siendo Leonardo Da Vinci la so figura más estraordinaria. Mientres esti periodu apaecieron tamién los primeros pensamientos científicos sobro economía, según el sistema contable, al cargu de Luca Pacioli.

## Inmigración italiana
N'Italia, el llugar de procedencia de los italianos, esisten anguaño 61 millones d'habitantes. Sicasí, un númberu importante d'italianos emigraron mientres los sieglos XIX y XX a distintos países del mundu por cuenta de problemes políticos, económicos y sociales (casi 30 millones ente 1850 y 1976).[cita 

D'esta forma podemos atopar n'América grandes asentamientos de descendientes d'italianos en naciones tales como: Brasil, Arxentina, Perú, Uruguái y Venezuela y, anque nun fueren una influencia determinante nin étnica nin culturalmente na so sociedá, tamién Estaos Xuníos. Acordies con el Departamentu del Interior y Ordenación del Territoriu d'Italia: en Brasil, Arxentina y Estaos Xuníos esisten 22.753.000, 15.880.000, y 15.502.248 de descendientes en dalgún grau d'italianos respeutivamente. D'igual manera esisten diverses fontes qu'afirmen que los descendientes d'italianos en Brasil y Arxentina seríen cercanos a los 30 millones y 25 millones respeutivamente.

Nel casu d'Europa tamién s'atopen importantes asentamientos d'italianos y ítalodescendientes en Francia, Alemaña, Suiza, Bélxica, Reinu Xuníu y hasta Crimea; por cuenta de les causes enantes señalaes ya incluyendo el factor de cercanía. Pela so parte, n'Oceanía destaca l'asentamientu n'Australia, onde esisten según el censu de población de 2006 realizáu pola Oficina Australiana d'Estadístiques, 852.418 descendientes d'italianos.

Calcúlase que (incluyíos los 61 millones d'italianos d'Italia) más de 155 millones de persones nel mundu anguaño tienen orixe italianao en manera parcial o total, esto ye son descendientes de la emigración italiana empecipiada col descubrimientu d'América. Esto fai de los italianos el cuartu grupu étnicu más grande por población nel mundu.[cita 

El Departamentu del Interior y Ordenación del Territoriu d'Italia (n'italianu: *Dipartimento per gli Affari Interni y Territoriali*) encárgase amás de llevar a cabu'l rexistru de persones con nacionalidá italiana residentes fora d'Italia. Ye según en 2008 contabilizáronse 4.106.640 persones con nacionalidá italiana residentes fora d'Italia, partíos principalmente ente Europa y América. Los países con mayor cantidá de persones con nacionalidá italiana fuera d'Italia son:

## Referencies