Columbidae

Les **colúmbides** (**Columbidae**) son una familia d'aves del orde Columbiformes qu'inclúi los **palombos**, les **tórtoles** y formes allegaes. Son, en total, unes 308 especies.

Les colúmbides distribúense per tol mundu, sacante L'Antártida y l'Árticu, y con centru de dispersión n'América Central. La mayor diversidá d'especies tienla la ecozona indomalaya y la ecozona d'Australasia.

## Carauterístiques

Son aves dotaes de gran intelixencia (si se comparen con otres aves), y monógames; esta carauterística déxa-yos un gran curiáu de les sos críes y, inclusive, quiciabes una rellación afeutiva (etolóxica) importante ente proxenitores y descendencia. La monogamia ente los palombos, per otra parte, paez facilitar en gran midida una alta tasa reproductiva (magar que tamién, como otros animales monteses, los palombos sufren d'una gran morrina “infantil”). Les críes de palombos, al poco tiempu de tar llistes pa autosustentarse y desenvueltes abondo como pa volar, son espulsaes del territoriu en qu'añera la pareya proxenitora, una y bones la mesma xeneralmente vuelve procrear en poco tiempu otros dos pichones a los que la pareya de padre y madre dedica gran dedicación y curiáu (la madre suel quedase gran parte del so tiempu nel senciellu nial guarando los güevos y depués curiando a los pichones mientres el padre o palombu busca alimentos pa nutrir a la familia).

Los niales, de normal débiles, tán ellaboraos con pequeñes cañes, y los güevos, davezu dos, son guaraos por dambos sexos. Naturalmente los palombos aliméntense de granes y frutos. Dambos sexos alimenten a les sos críes con una secreción bien nutritiva denomada lleche del buche, que se segrega por célules especiales.

Amás de tener un gran sentíu de la orientación, el palombu ye una de les aves que más rápido vuela: algama los 56&nbsp;km/h. Tamién carauteriza a los palombos el so agudísimo sentíu de la vista: la Guardia Costera de los Estaos Xuníos suel fornir a los sos helicópteros de rescate con un par de palombos allugaos nuna pequeña cabina con ventanales escontra la parte inferior delantrera del vehículu, una y bones los palombos pueden ver, muncho primero que'l ser humanu, la cabeza flotante d'un náufragu n'alta mar, alvirtiéndolo coles sos rumoreos y picotazos. Esto ye práuticamente imposible de realizar polos güeyos humanos y los sos dispositivos (o *gadgets*), entá en plenu día estenu.

Los palombos nuevos denominar pichones, y les persones que críen palombos llámense colombófilos.

Anque son tan pacífiques que simbolicen la paz, por cuenta de la presión de les circunstancies (por casu la perda de fontes d'alimentu o llugares p'añerar, problemes que suelen ser causaos polos humanos), l'estrés puede provoca-yos violencia intraespecífica, y pueden matase ente elles y matar a los pichones d'otres pareyes de conxéneres pa intentar subsistir.

## Rellación col home

Delles especies afixéronse al entorno urbanu, hasta tal puntu que se convirtieron nun problema en ciudaes como Venecia, onde tuvieron que tomar midíes porque l'escomiu provocáu poles deyecciones d'esti animal ta deteriorando gravemente'l patrimoniu artístico y arquitectónico de dicha ciudá.

### Ilusionismu
La tórtola doméstica (*[[Streptopelia risoria]]*) ye utilizada n'actos d'ilusionismu pol so gran docilidad, principalmente del machu. Amás, esta especie cunta ente les sos variedaes con exemplares totalmente blancos, que son los xeneralmente usaos nestos espectáculos.

### Enfermedaes rellacionaes
Tar en contautu con escrementos de palombos (como asocede con tolos escrementos, inclusive'l de los humanos) puede representar un riesgu pa la salú. Sábese que siquier tres enfermedaes humanes tán acomuñaes colos escrementos de los palombos: criptococosis, histoplasmosis y psitacosis.

## Simbolismu

El palombu ye tamién un animal con significáu simbólicu, con connotaciones y denotaciones positives o benignes na mayor parte de les cultures. Nel Antiguu Testamentu de la Biblia rellátase que Noé dexó dir un palombu dende'l arca dempués del Diluviu pa intentar atopar tierra firme, y que aquella tornó con una caña d'olivar nel picu. Amás, nel Nuevu Testamentu, el Espíritu Santu baxó dende los cielos con apariencia de palombu sobre Xesucristu nel momentu que este yera bautizáu.

Per otra parte, el profeta llamáu n'español Jonás, nel so xenuinu nome hebréu ye llamáu יונה (Yonah), esto ye, 'Palombu'.

El palombu ye'l símbolu del candor, la cencellez y la inocencia, y especialmente de la correuta paz o l'harmonía. Taba consagrada a Venus, que la llevaba na mano y arreyar al so carru, según Apuleyo. Eliano añade que delles vegaes tresformaba ella mesma en palombu, polo que comeles taba acutáu a los sos sacerdotes. Homero cunta qu'unes palombos tomaron el cuidu d'alimentar a Zeus, fábula fundada na circunstancia de qu'una mesma pallabra significa en llingua fenicia 'sacerdote' y 'palombu'.

Los habitantes d'Ascalonia teníen un gran respetu por estes aves, nes que creíen tresformase dempués de la muerte, nun atreviéndose a comer nin matar nenguna pola medrana de comese o matar a los sos mesmos padres, y alimentaben con particular curiáu a toes los palombos que nacíen na ciudá. Yeren estes aves tamién teníes n'enforma respetu polos asirios, porque creíen que l'alma de Semirámide, la so reina, xubió al cielu en forma de palombu. Sófocles dixo que dellos palombos de la floresta de Dodona anunciaron a Hércules el fin de los sos díes.

Anguaño, la representación d'un palombu blancu con una caña d'olivar nel picu ye un símbolu de paz y pureza nes sociedaes occidentales, imaxe inmortalizada por Pablo Picasso na so *[[El palombu de la paz|Palombu de la paz]]*.

Por causa de les matances efectuaes pol ser humanu fueron escastaes la **palombu de la Carolina** (*[[Ectopistes migratorius]]*) que yera archicomún nel oriente de Norteamérica y dos especies xigantes que'l so gigantismo yera debíu en gran midida al secular aisllamientu insular: el **dronte** (*[[Raphus cucullatus]]*) de la islla Mauriciu y el **solitariu** (*[[Pezophaps solitaria]]*) de la islla Rodrigues.

## Taxonomía

La familia Columbidae subdividir en cinco subfamilies y numberosos xéneros:

**Subfamilia [[Columbinae]]**
* Xéneru *[[Caloenas]]* (2-3 especies)
* Xéneru *[[Chalcophaps]]* (2 especies)
* Xéneru *[[Claravis]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Columba]]* (33 a 35 especies) 
* Xéneru *[[Columbina]]* (7 especies)
* Xéneru *[[Dysmoropelia]]* † (1 especie) 
* Xéneru *[[Ectopistes]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Gallicolumba]]* (16 o 17 especies)
* Xéneru *[[Geopelia]]* (5 especies)
* Xéneru *[[Geophaps]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Geotrygon]]* (16 especies)
* Xéneru *[[Henicophaps]]* (2 especies)
* Xéneru *[[Leptotila]]* (11 especies)
* Xéneru *[[Leucosarcia]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Metropelia]]* (4 especies)
* Xéneru *[[Microgoura]]* † (1 especie)
* Xéneru *[[Ocyphaps]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Oena]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Patagioenas]]* (17 especies, enantes incluyíes en *Columba*)
* Xéneru *[[Penamarinense]]*(1 especie)
* Xéneru *[[Petrophassa]]* (2 especies)
* Xéneru *[[Phaps]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Reinwardtoena]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Rudyardpygia]]* (10 especies)
* Xéneru *[[Scardafella]]* (2 especies)
* Xéneru *[[Starnoenas]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Streptopelia]]* (14 a 18 especies)
* Xéneru *[[Trugon]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Turacoena]]* (2 especies)
* Xéneru *[[Turtur]]* (5 especies)
* Xéneru *[[Uropelia]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Zenaida]]* (7 especies)

**Subfamilia [[Didunculinae]]**
* Xéneru *[[Didunculus]]* (1 especie)

**Subfamilia [[Gourinae]]**
* Xéneru *[[Goura]]* (3 especies)

**Subfamilia [[Otidiphabinae]]**
* Xéneru *[[Otidiphaps]]* (1 especie)

**Subfamilia [[Raphinae]] (didinos)**
* Xéneru *[[Pezophaps]]* – (1 especie, estinguida aprox. en 1730)
* Xéneru *[[Raphus]]* (1 especie, estinguida a finales del sieglu XVII)

**Subfamilia [[Treroninae]]**
* Xéneru *[[Alectroenas]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Cryptophaps]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Ducula]]* (36 especies)
* Xéneru *[[Gymnophaps]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Hemiphaga]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Lopholaimus]]* (1 especie)
* Xéneru *[[Phapitreron]]* (3 especies)
* Xéneru *[[Ptilinopus]]* (50 especies)
* Xéneru *[[Treron]]* (22 especies)

## Ver tamién
* Colombofilia
* Pastela

## Notes y referencies

## Enllaces esternos

* Semeyes, videos y soníos de palombos n'Internet Bird Collection.
* Páxina de palombos ''The Place on the Internet for Doves'' (n'inglés).