open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Narian-Mar

**Narian-Mar** (, tr.: Nárian-Mar; en nenezo: *Няръянa мар*, llit.: Ciudá Colorada) ye la capital del distritu autónomu de Nenetsia, que pertenez alministrativamente al óblast d'Arkhánguelsk. Narian-Mar ye un puertu fluvial y marítimo, na vera derecha del ríu Pechora. Atopar a 110 km del mar de Barents, al norte del Círculu polar árticu, al sur d'Andeg y al este d'Oksino. La so población nel añu 2013 yera de 22 912 habitantes. Foi fundada nel añu 1931 y llogró l'estatus de ciudá nel añu 1935.

La ciudá tien un aeropuertu que s'atopa a 3 km al este de la mesma.

## Historia
El desenvolvimientu industrial na zona alredor de Naryan-Mar empecipiar en 1930, nel cursu del Primer Plan Quinquenal de la Xunión Soviética. La crecedera de la rexón foi la resultancia direuta del desenvolvimientu de la cuenca carbonífera de Pechora y la construcción d'infraestructura industrial rellacionada.

Naryan-Mar foi mientres munchos años un centru de la industria de la madera, anguaño sumida, y tien dellos grandes aserraderos. Na actualidá, el mayor emplegador de la ciudá ye la empresa petrolera LUKoil.

La importancia de la ciudá deriva de ser l'únicu puertu comercial desenvueltu nun área de dellos miles de quilómetros cuadraos. Como resultancia, Naryan-Mar tien razonablemente bien desenvueltos los servicios turísticos y d'hostelería, con delles saunes y hoteles. La ciudá tamién alluga un muséu local, un gran monumentu de la Segunda Guerra Mundial, una ilesia ortodoxa, una oficina de correos y un distritu históricu que ye anterior a la fundación de la ciudá moderna. La pesca deportiva tamién ye posible na zona.

## Evolución demográfica

## Galería

Bassin_de_la_Petchora.png|Narian-Mar (enriba) nun mapa del ríu Pechora
Pechora.svg|Mesmu mapa en rusu
Petsjora rivier near Narjan-Mar.jpg|El Pechora cerca de Narian-Mar

## Referencies

## Enllaces esternos
Janti-Mansisk

**Janti-Mansisk**  ye una ciudá nel distritu autónomu de Janti-Mansi, Rusia. Atopar a veres del ríu Irtish, mui cerca de la desaguada d'este nel ríu Obi —del que ye'l so principal afluente—, 2900 quilómetros al este de Moscú.

Foi fundada en 1930 como l'asentamientu de trabayu "Ostyako-Vogulsk", los nomes obsoletos de los pueblos janti y mansi qu'habitaben la rexón. En 1940 foi renomada Janti-Mansisk y en 1950 foi nomada ciudá, incorporando'l pueblu de Samárovo qu'esiste dende 1637.

Janti-Mansisk ye conocida como una parada regular del circuitu de Copa del Mundu de biatlón. Foi escenariu del Campeonatu Mundial de Biatlón de 2003 y de 2011. La ciudá foi tamién sede d'importantes torneos d'axedrez, como les Copes del Mundu de 2005 y 2007, la sede de les Olimpiaes d'axedrez del 2010, y el Tornéu de Candidatos 2014.

## Imáxenes y mapes

Ski center of Khanty-Mansiysk.jpg||Estadiu de biatlón de Janti-Mansisk
Khanty-Mansiysk theater.JPG|Teatru de Janti-Mansisk
Irtysh basin.png|Janti-Mansisk (Ха́нты-Манси́йск) (enriba) en mapa del ríu Irtish
Bassin-fluvial-de-l-Ob.png|Janti-Mansisk, onde se xunen los ríos Irtish y Obi


## Referencies

## Enllaces esternos

* Janty-Mansisk en web-archive
Nenetsia

**Nenetsia** () ye unu de los cuatro distritos autónomos que, xunto colos cuarenta y siete óblast, ventiún repúbliques, nueve krais y dos ciudaes federales, conformen los ochenta y tres suxetos federales de Rusia. La so capital ye Narian-Mar. Ta allugáu nel distritu Noroeste, llindando al norte col mar de Barents, al nordeste col mar de Kara, al este con Yamalia-Nenetsia, al sur con Komi y al suroeste con Arkhangelsk.

## Xeografía
La ecoloxía ártica d'esta zona tien un númberu únicu de carauterístiques derivaos de les temperatures y geológia estremes, úniques de la provincia. Hábitat de los osos polares, de fechu la subpoblación atopada ellí ye xenéticamente distinta, taxonómicamente acomuñada cola de la rexón del mar de Barents. L'okrug autónomu tien un tamañu d'aproximao 176.810 km², más de cuatro veces el tamañu de Suiza. El distritu mide alredor de 320 km de norte a sur y unos 950 d'este a oeste, y estiéndese dende los montes Bolvansky al norte del cursu del ríu Oma, al sur y el cabu Kanin al oeste hasta les veres del ríu Kara, al oriente.

### Estaya horaria
Nenetsia ta asitiáu na Zona Horaria de Moscú (MSK/MSD), que'l so desfase ye +0300 UTC (MSK) y +0400 UTC pel branu (MSD).

## Demografía
*Población* (2002): 41,546.
*Estadístiques vitales* (2005):
* Nacencies: 607 (tasa de nacencies 14.5)
* Muertes: 513 (tasa de fallecimientos 12.2)

*Grupos Étnicos*:
Acordies col censu rusu de 2002 la composición nacional yera • Rusos 62.43% • Nénets 18.66% • Komi 10.85% • Ucraínos 3.16% • Bielorrusos 1.03% • Tártaros 0.51% • y otros pocos grupos de menos de cien persones cada unu.El 1.58% de los habitantes refugaron declarar la so etnia nel cuestionariu del censu.

Evolución demográfica:

## Referencies

## Enllaces esternos
Li Keqiang

**Li Keqiang** (, ; ) foi un economista y políticu chinu. Foi Premier chinu dende'l 15 de marzu de 2013 a 2023. Amás, foi secretariu del Partíu nel Conseyu d'Estáu de China. Amás ye'l segundu miembru más importante del Comité Permanente del Buró Políticu, y *de facto* el responsable de tomar de decisiones de mayor rangu del país.

Li foi dirixente de la Lliga de la Mocedá Comunista de China; graduóse en Derechu na Universidá de Beixín en 1982. Dende 1998 hasta 2004 exerció'l cargu de gobernador de la provincia de Henan y ente 2004 y 2008 foi secretariu xeneral del PCCh na provincia de Liaoning.

Dende 2008 hasta 2013 Li exerció'l cargu de principal vizprimer ministru. Mientres esi periodu, como mano derecha del primer ministru Wen Jiabao, les temes de la so competencia incluyíen desenvolvimientu económicu, control de precios, finances, cambéu climáticu, y xestión macroeconómica. Li ye consideráu como unu de los integrantes de la "quinta xeneración" de dirixentes comunistes chinos.

Li morrió'l 27 d'ochobre de 2023 d'un ataque cardiacu, apenes unos meses dempués de dexar el cargu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biography (2012); *China.org.cn*
* chinesenewsnet.com - 中国政治明星李克强甩掉河南“穷帽子” 
* A Louie & Associates Articles: President Hu's Top 4 Aides (2007) (n'inglés)
* - chinesenewsnet.com 胡錦濤愛將李克強的仕途和足跡 
* - dwnews.com 李克强出身非平民，成长靠恩师 
* Biografía de Li Keqiang por CIDOB (n'español)
Xianfeng

**Xianfeng** (17 de xunetu de 1831 – 22 d'agostu de 1861), que'l so nome de pila yera **Yizhu**, foi l'octavu emperador de la de la dinastía manchú Qing, y el séptimu emperador Qing en gobernar China, dende 1850 a 1861. Fíu del emperador Daoguang (séptimu emperador de la dinastía Qing) y de la so emperatriz consorte, la dama Xiao Quan Cheng. Cuando yera pequeñu perdió a la so madre, que s'aforcó por orde imperial, yá que intentara envelenar al so fiyascu, el príncipe Kong por que nun fora nomáu emperador. 

Foi un soberanu de mente débil como lo fora'l so padre, dexando asina'l poder en manes de los sos conseyeros y más tarde nel de Cixi (T´zu Hsi), una de los sos concubinas (prima de la consorte imperial) la cual tuvo al emperador qu'asocedería a Xianfeng. Mientres el reináu de Xianfeng producióse la Segunda Guerra del Opiu, mientres la cual producióse un tarrecible asaltu a Beixín en 1860 que provocó que la familia imperial fuxera a Yeol, onde s'atopaba la residencia de caza de los emperadores. 

Xianfeng morrió antes de llegar a los trenta años por causa de los abusos que cometió col opiu dende la so mocedá. Morrió cuando'l so fíu yera inda un ñácaru dexando'l poder en manes de la so consortes Ci'an (T´zu An) y Cixi (Tzu Hsi), sofitaes pol so hermanu, el príncipe Gong. 

Tres la so muerte, unu de los conseyeros del emperador, Sushun intentó llevar a cabu un fallíu golpe d'estáu que'l tríu de rexentes consiguieron evitar. 
Tres el so fallecimientu, asocedió-y el so primer fíu l'emperador Tongzhi.

## Referencies

## Enllaces esternos
Esposa del Presidente de la República Popular China

**La esposa del presidente de la República Popular China**, tamién conocida como la Primer Dama de China, ye la esposa del presidente de China. Hubo 7 muyeres que tuvieron casaes con presidentes chinos mientres el cargu.

## Función y deberes
La función del cónyuge presidencial nun ye una oficina oficial, nun tien un salariu establecíu o deberes oficiales. La mayoría de cónyuges caltuviéronse al marxe. Aun así, el cónyuge actual Peng Liyuan llogró atención pública al traviés de les sos carreres independientes propies y consecuciones. 

## Llista de cónyuges del Presidente

### Otru
; Líder Supremu Dacuando'l
cónyuge de los Líderes Supremos tamién son conocíes como Primer Dama: **Han Zhijun** (esposa del PremierHua Guofeng) y **[[Zhuo Lin]]** (esposa de Deng Xiaoping).
; Esposa del Xefe d'Estáu de China (1975–1978)
La Esposa del Xefe d'estáu de China so la 2ª Constitución: **Kang Keqing** (esposa de Zhu De) y **Li Gang** (esposa de Ye Jianying)

## Referencies
Mao Anying

**Mao Anying** (chinu: **毛岸英**, pinyin: **Máo Ànyīng**)(*Changsha, Hunan, 24 d'ochobre de 1922 - † Corea del Norte, 25 de payares de 1950) yera'l fíu mayor del líder chinu Mao Zedong. Foi educáu en Moscú y morrió mientres un ataque aereu, sirviendo como voluntariu mientres la Guerra de Corea.

Nació na ciudá de Changsha na provincia china de Hunan, a fines de 1922. En 1930, mientres el so padre atópase na clandestinidá, la so madre Yang Kaihui foi detenida por fuercies del Guomindang, siendo torturada y asesinada na so presencia. Anying cuntaba entós con ocho años. Al pie del so hermanu menor algamó a escapar a Xangai onde fueron protexíos por axentes clandestinos del Partíu Comunista, dempués de tener que pedimiar peles cais de la ciudá. En 1936 foi lleváu a París y dempués a Moscú, onde estudió so la proteición del réxime de Stalin, siguiendo una tradición de los líderes comunistes. Darréu xunióse a les files del Exércitu Coloráu, participando na Segunda Guerra Mundial nel Frente Oriental. Nesta dómina utilizó l'alies de Xie Liaosha (謝廖沙). Tornó a China en 1946, contrayendo matrimoniu n'ochobre de 1949.

En 1950 apuntar nel exércitu de voluntarios chinos que participaría na Guerra de Corea, so les órdenes de Peng Dehuai, cruciando'l ríu Yalu el 25 d'ochobre col cuerpu principal del exércitu. Un mes más tarde, el 25 de payares y mientres se desempeñaba como traductor de rusu nel cuartel xeneral de Peng, finó mientres un ataque aereu. Tenía 28 años. Les noticies de la so muerte fueron retrasaes tarreciendo la reacción de Mao. Sería por Zhou Enlai pol cual Mao Zedong sabría'l destín del so fíu. Cuando foi informáu d'ello cayó nun estáu contemplativu, nel cual declaró: "Na guerra hai sacrificios. Ensin sacrificios nun va haber victoria".

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Mausoléu de Mao Zedong

El **Mausoléu del Presidente Mao** (chinu simplificáu: 毛主席 纪念堂, chinu tradicional: 毛主席 纪念堂, pinyin: *Máo Zhǔxí Jiniantang*) ye l'edificiu onde s'atopen los restos de Mao Zedong, Presidente del Buró Políticu del Partíu Comunista de China a partir de 1943 y líder de dicha agrupación dende 1945 hasta'l so fallecimientu en 1976. A pesar que Mao espresara'l so deséu de ser cremado, el so cuerpu foi embalsamáu y asitiáu nun mausoléu qu'empezó a construyise pocu dempués de la so muerte. 

L'edificiu atópase en Beixín, nel centru de la Plaza de Tiananmén, emplazado onde enantes s'irguía la Puerta de China y que fuera la entrada sur de la Ciudá Imperial mientres les dinastíes Ming y Qing. Los restos del líder tán n'exhibición permanente pal públicu, anque delles versiones afirmen que lo que s'atopa espuestu ye una estatua de cera, asitiada sobre'l cuerpu real.

## Construcción
L'entamu de les obres empezó pocu dempués de la muerte de Mao, el 24 de payares de 1976 y completóse el 24 de mayu del añu siguiente. Hua Guofeng, quien supervisó'l proyeutu, dexó la so firma inscrita nel edificiu. Ciudadanos de toa China tuvieron arreyaos nel diseñu y la construcción del mausoléu; alredor de 700&nbsp;000 persones de distintes provincies, rexones autónomes y nacionalidaes realizaron trabayu voluntariu de manera simbólica.Utilizáronse materiales traíos de delles partes del país como granitu de la provincia de Sichuan, platos de porzolana de la provincia de Guangdong, pinos de Yan'an na provincia de Shaanxi, granes de los montes Tian Shan na Rexón Autónoma de Xinjiang, tierra de Tangshan afeutada por un recién terremotu, piedres de colores de Nanjing, cuarzu de los montes de Kunlun, tueros de pinu de la provincia de Jiangxi y muestres de roca del Monte Everest. Tamién s'utilizaron agua y sable del Estrechu de Formosa, pa enfatizar simbólicamente la soberanía de la República Popular sobre Taiwán. El mausoléu foi cerráu por reformes mientres nueve meses en 1977 y abiertu nuevamente'l 20 de setiembre d'esi añu.

### Ataúd de cristal
El cuerpu de Mao atópase dientro d'un ataúd de cristal; les partes visibles tán arrodiaes por una atmósfera seca, ente que les non visibles tán papaes por un líquidu imposible de reparar a güeyu. Al rematar acaldía, el cuerpu ye baxáu hasta un contenedor especial que se caltién de forma constante a baxes temperatures. Añalmente, tantu la cara como les manes son totalmente amugaes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Shaoshan

**Shaoshan** () ye una ciudá condáu de Xiangtan na provincia de Hunan. Ye comúnmente conocíu como'l llugar de nacencia de Mao Zedong, fundador de la República Popular de China. Tien un área de 210 km² y una población de 100 000 habs. de los cualos 84 000 son llabradores.

## Alministración
La ciudá de Shaoshan alministra 2 pueblos (鎮) y 6 poblaciones rurales (鄉):
* Qingxi (清溪鎮)
* Yintian (銀田鎮)
* Ruyi (如意鄉)
* Shaoshan (韶山鄉)
* Yanglin (楊林鄉)
* Daping (大坪鄉)
* Yintian (銀田鄉)
* Yongyi (永義鄉)

## Referencies

## Enllaces esternos
Zhang Wentian

**Zhang Wentian** (chinu simplificáu: 张闻天, chinu tradicional: 张闻天, pinyin: Zhang Wentian)  foi'l viceministru de Rellaciones Esteriores de la República Popular de China, d'avientu de 1954 a payares de 1960; participante de la Gran Marcha, l'Embaxador de la Xunión Soviética a partir d'abril 1951 hasta xineru 1955, y figura influyente nel asuntu de Peng Dehuai na Conferencia de Lushan, 1959.

## Referencies

## Enllaces esternos
Comité Permanente del Buró Políticu del Comité Central del Partíu Comunista de China

El **Comité Permanente del Buró Políticu del Comité Central del Partíu Comunista de China** (chinu simplificáu: 中国共产党中央委员会政治局常务委员会, chinu tradicional: 中國共產黨中央委員會政治局常務委員會, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Wěiyuánhuì Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì) ye'l grupu de dirixentes máximos del Partíu Comunista de China (PCC). Históricamente, el númberu de miembros del Comité Permanente varió ente cinco y nueve.

Dende'l XVI Congresu Nacional del PCC, celebráu nel añu 2002, el Comité Permanente tuvo formáu por nueve miembros (anguaño son 7), ente los cualos atópase'l Secretariu Xeneral del Partíu Comunista de China Secretariu Xeneral Xi Jinping, líder máximu del PCC y del estáu y l'exércitu de la República Popular China. 

Estos miembros formen, xunto con otres 15 persones, el Buró Políticu, que s'axunta aproximao una vegada al mes. De la mesma, toos ellos formen parte del Comité Central del Partíu Comunista de China, l'asamblea de más de trescientos delegaos del partíu que les sos xuntes celebrar añalmente.

## Miembros
### 2017-Actualidá
N'ochobre de 2017, el Partíu Comunista de China celebró la so XIX Congresu Nacional. Cinco de los miembros del anterior Comité Permanente retirar por entepasar la llende de 67 años d'edá. Xi Jinping y Li Keqiang siguieron nel Comité.
# **[[Xi Jinping]]** (习近平)
# **[[Li Keqiang]]** (李克强)
# **[[Li Zhanshu]]** (栗战书)
# **[[Wang Yang]]** (汪洋) 
# **[[Wang Huning]]** (王沪宁) 
# **[[Zhao Leji]]** (赵乐际) 
# **[[Han Zheng]]** (韩正)

### 2012-2017
En payares de 2012, el Partíu Comunista de China celebró la so XVIII Congresu Nacional. Siete de los miembros del so anterior Comité Central retirar por entepasar la llende de 67 años d'edá. Xi Jinping y Li Keqiang siguieron nel Comité.
# **[[Xi Jinping]]** (习近平)
# **[[Li Keqiang]]** (李克强)
# **[[Zhang Dejiang]]** (张德江)
# **[[Yu Zhensheng]]** (俞正声)
# **[[Liu Yunshan]]** (刘云山)
# **[[Wang Qishan]]** (王岐山)
# **[[Zhang Gaoli]]** (张高丽)

### 2007-2012
La VI Sesión Plenaria del XVI Comité Central del Partíu Comunista de China aprobó la decisión de celebrar la so XVII Congresu Nacional na segunda metá de 2007. El 22 d'ochobre constituyóse'l Comité Permanente presidíu por Hu Jintao y formáu polos siguiente nueve miembros:

# **[[Hu Jintao]]** (胡锦涛)
# **[[Wu Bangguo]]** (吴邦国)
# **[[Wen Jiabao]]** (温家宝)
# **[[Jia Qinglin]]** (贾庆林)
# **[[Li Changchun]]** (李长春)
# **[[Xi Jinping]]** (习近平)
# **[[Li Keqiang]]** (李克强)
# **[[He Guoqiang]]** (贺国强)
# **[[Zhou Yongkang]]** (周永康)

## Ver tamién
* Buró Políticu del Comité Central del Partíu Comunista de China
* Política de la República Popular China
* Partíu Comunista de China

## Referencies
Secretariu xeneral del Comité Central del Partíu Comunista de China

El **secretariu xeneral del Comité Central del Partíu Comunista de China** (chinu simplificáu: 中国共产党中央委员会总书记, chinu tradicional: 中國共產黨中央委員會總書記, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Wěiyuánhuì Zǒngshūjì), o a cencielles **secretariu xeneral del Partíu**, ye'l máximu dirixente del Partíu Comunista de China. D'antiguo, el cargu más importante yera'l de Presidente del Partíu Comunista de China presidente del Partíu, posición que foi abolida'l 11 de setiembre de 1982. De magar, el secretariu xeneral ye'l cargu más altu na xerarquía del Partíu.

Na actualidá, el secretariu xeneral ye Xi Jinping ocupa tamién el cargu de Presidente de la Comisión Militar Central.

## Llista de secretarios xenerales

### Antes de la fundación de la República Popular China
* Chen Duxiu (1925-1928)
* Xiang Zhongfa (1928-1931)
* Li Lisan (en funciones, 1929-1930)
* Wang Ming (en funciones, 1931-1932)
* Qin Bangxian (en funciones, 1932-1935)
* Zhang Wentian (en funciones, 1935-1943)

### Tres la fundación de la República Popular China
* Hu Yaobang (1982-1987)
* Zhao Ziyang (1987-1989)
* Jiang Zemin (1989-2002)
* Hu Jintao (2002-2012)
* Xi Jinping (Dende 2012)

## Los líderes del PCCh dempués del establecimientu de la República Popular China

## Referencies
Llanura del nordeste de China

La **llanura del nordeste de China** (), tamién conocida como la **llanura de Manchuria**, asítiase nel nordeste de China. Alcuéntrase ente'l Gran Khingan y el Baxu Khingan y los montes Changbai. Con una superficie total de 350&nbsp;000 km², ye la mayor llanura de China, con una elevación inferior a 200 metros. Los ríos Songhua, Nen y Liao percuerren al traviés de la so vasta y fértil tierra. Esta llanura inclúi la de Songnan al norte, la de Liaohe al sur y la llanura de Sanjiang nel nordeste.

La zona ye afecha pa l'agricultura mecanizada y enormes árees tán llantaes con trigu, maíz, soya, arroz, remolacha azucrera y xirasol. Hai bien pocos árboles nesti paisaxe, polo xeneral álamos en llargues files a lo llargo de les carreteres, o en dambos llaos de los ferrocarriles. Amás, nun hai munches valles nel paisaxe, anque hai munchos barganales de madera o de piedra axacentes a les cases. Tamién hai munches güelgues, vastos banzaos, y munches árees que tán suxetes a hinchentes.

La **llanura Songliao** () ye la parte de la llanura del nordeste que s'atopa en Manchuria.

## Referencies

## Enllaces esternos
*ISEE Newsletter, Vol.9, Non. 4 
*
Partíu Revolucionariu Chinu

El **Partíu Revolucionariu Chinu** foi'l renomáu de curtia duración del Kuomintang ente 1914 y 1919. 

Tres la fallida Segunda Revolución contra Yuan Shikai y la subsiguiente proscripción del Kuomintang na República de China en 1913, Sun Yat-sen reorganizó'l partíu sol nuevu nome'l 8 de xunetu de 1914 con disciplina más estricta y requisitos d'afiliación mientres se exilió en Tokiu, . Sun sintióse decepcionáu pol fracasu de munchos miembros en sofitar la revolución. Los xuramentos personales de llealtá y buelgues dactilares causaron que munchos miembros más vieyos negar a xunise.

Dempués de que Yuan morrió en 1916, l'Asamblea Nacional volvió axuntase. Munchos de los que fueron escoyíos como KMT usaron el nome Revolucionariu indistintamente col nome antiguu. Les cañes d'ultramar siguieron utilizando l'antiguu nome KMT.

Cuando l'Asamblea eslleióse nuevamente en 1917, Sun formó un gobiernu rival en Guangzhou col respaldu de l'Antigua Guangxi Clique. Cuando estos xenerales trataron de marxinar y esleir la so autoridá, treslladar a Shanghai y renombró el partíu al Kuomintang chinu en 1919. El nome caltúvose ensin cambeos dende entós.

## Ver tamién
*República de China (1912-1949)
*Kuomintang

## Referencies
Muséu Nacional del Palaciu

El **Muséu Nacional del Palaciu** ye un muséu d'arte allugáu na ciudá de Taipéi en Taiwán. Ye'l muséu nacional de la República de China y alluga una coleición permanente de más de 697.490 pieces y artesaníes antigües chines, una de les más grandes del mundu. La mayor parte de la so coleición ta compuesta por pieces d'alta calidá aconceyaes por distintos emperadores chinos.

El Muséu Nacional del Palaciu nun tien de ser confundíu col Muséu del Palaciu (nótese l'ausencia del términu "nacional"), alcontráu nel interior de la Ciudá Prohibida en Beixín, capital de la República Popular de China. Dambes instituciones comparten los mesmos raigaños, que fueron estremaes en dos comos resultáu de la Guerra civil china.

## Categoríes na coleición
Les pieces del Muséu Nacional del Palaciu clasificar nes siguientes categoríes:
* Bronces: 6.225
* Cerámiques: 25.555
* Jades: 13.478
* Vasos de laca: 767
* Vasos d'esmalte: 2.520
* Escultures: 663
* Preseos d'escritoriu: 2.379
* Monedes: 6.953
* Oxetos varios: 12.978
* Testiles: 1.571
* Pintures: 6.580
* Obres de caligrafía: 3.707
* Llibros d'estudiu caligráficu: 495
* Tapices y bordaos: 308
* Abanicos: 1.880
* Llibros raros: 212.169
* Documentos de los archivos de Ch'ing: 386.863
* Documentos en manchú, mongol y tibetanu: 11.501
* Sellos: 898
La categoría d'Oxetos dellos inclúi oxetos y preseos relixosos, vistíos y los sos accesorios, y botellinos para tosquilé. Hasta xunetu 2017, la coleición completa consta de 697.490 objects.

## Pieces notables

El muséu alluga delles pieces pervalibles que fixeron que la so coleición sía famosa nel mundu enteru. Ente elles atópense:
* La "Col china de jadeíta" ye una pieza de jadeíta tallada en forma d'una col china. Les fueyes semitranslúcidas adxuntes deber a una combinación de dellos colores naturales del jade pa recrear les variaciones de color d'una col real.
* La "Piedra en forma de carne", una pieza de xaspe, una forma d'ágata, que los sos estratos son utilizaos pa recrear una paecencia a un cachu de puercu cocináu en mueyu de soya. 
* El "Bote talláu en piedra oliva", ye un pequeñu bote talláu nuna piedra color d'olivar. 
* Los "Cien caballo", ye una pintura realizada en 1728 por Giuseppe Castiglione pa implementar un amiestu d'habilidá artístiques occidentales con materiales orientales pa llograr ciertu realismu.

## Ver tamién

* Arte de China
* Ciudá Prohibida

## Referencies

## Enllaces esternos
### Páxina oficial de Mueso Nacional del Palaciu
* Páxina oficial de Mueso Nacional del Palaciu

### Artículos
* Pintures chines
* N'imáxenes: el Muséu Nacional del Palaciu reabre (BBC)
* 
* Reuniting China Along Artistic Lines, New York Times, 31 de xunetu de 2002
* NY Times: Rare Glimpses of China's Long-Hidden Treasures
* Muséu Nacional del Palaciu
* El Muséu Nacional del Palaciu
* Les rellumances de China Imperial: Ayalgues del Muséu Nacional del Palaciu, Taipéi

### Videos
* National Geographic: Inside - The Emperor's Treasure(1) 
*  
* National Geographic: Inside - The Emperor's Treasure(3) 
* National Geographic: Inside - The Emperor's Treasure(4)
Tannu Uriankhai

**Tannu Urianjái** (Chinu Tradicional: 唐努烏梁海; Chinu Simplificáu: 唐努乌梁海; Hanyu Pinyin: Tángnǔ Wūliáng Hǎi) ye una rexón histórica del Imperiu mongol y, más tarde, del imperiu de la dinastía Qing. Los reinos de Tannu Urianjái correspuenden en gran midida a la República de Tuvá de la Federación de Rusia, según árees vecines de Rusia, y una parte del modernu estáu de Mongolia. Mientres la dómina de la China imperial foi una parte de la provincia de Mongolia Esterior, y dende 1912 de la Rexón de Mongolia de la República de China.

Cuando Mongolia Esterior dixebrar de la República de China sol Partíu Nacionalista Chinu (Kuomintang) y estableció la República Popular de Mongolia, la rexón de Tannu Urianjái convertir nun estáu socialista independiente, la República Popular de Tannu Tuvá, que foi anexonada pola Xunión Soviética en 1944.

Anguaño, los reinos de Tuvá correspuenden en gran parte a la República de Tuvá de la Federación Rusa, cola restante separación nel estáu modernu de Mongolia y el restu de Rusia. La soberanía sobre l'área nun foi arrenunciada oficialmente pola República de China, con base en Taiwán dende 1949.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estaos postsoviéticos

Los **estaos postsoviéticos** son les antigües repúbliques que conformaben la Unión de Repúbliques Socialistes Soviétiques y que tres la disolución de la Xunión Soviética en 1991 pasaron a ser países independientes. L'antigua unión estremar en 15 nuevos países independientes, dalgunos de los cualos fueren nel pasáu fundadores de la Xunión Soviética n'avientu de 1922, por aciu el Tratáu de Creación de la URSS, que supunxo la fusión de la República Socialista Federativa Soviética de Rusia, República Federal Socialista Soviética de Transcaucasia (actuales Xeorxa, Armenia y Azerbaixán), República Socialista Soviética d'Ucraína (actual Ucraína) y la República Socialista Soviética de Bielorrusia (actual Bielorrusia).

Cada unu d'estos países tien la so propia cultura y llingua, anque se caltienen llazos culturales ente los países independizaos, ente otros l'usu del rusu como llingua vehicular (sicasí, Letonia rique que los sos habitantes aprueben un exame en letón pa poder adquirir los derechos de la ciudadanía de la Xunión Europea y en Bielorrusia úsase'l rusu en cuasi tolos asuntos oficiales). 

Dalgunes d'eses nueves repúbliques formen parte de la Comunidá d'Estaos Independientes.

## Categorización

Los estaos postsoviéticos suelen clasificase nos siguientes cinco grupos. Cada rexón tien carauterístiques culturales, polítiques y xeográfiques de mancomún y tamién factores na so rellación cola historia de Rusia, la Xunión Soviética y la Xunión Europea.

* **[[Países bálticos|Bálticu]]**
** 
** 
** 
* **[[Asia Central]]**
** 
** 
** 
** 
** 
* **[[Cáucasu]]**
** 
** 
** 
* **[[Europa Oriental]]**
** 
** 
** 
* **[[Eurasia]]**
** 

## Ver tamién
* Repúbliques de la Xunión Soviética
* Países socesores al Imperiu rusu

## Referencies

## Enllaces esternos
Taebong

**Taebong** o **Goguryeo posterior** (**Hugoguryeo**) foi un estáu establecíu por Gung YE (궁예, 弓 裔) na península de Corea nel añu 901, mientres el periodu de los Trés Reinos "tardíos" de Corea. 

Kaesong foi la capital (901-905) hasta que foi treslladada a Cheorwon-gun (905-918).

## Ver tamién
*Historia de Corea
*Cultura de Corea

## Referencies

## Enllaces esternos
Suecia-Finlandia

**Suecia-Finlandia** (, ) ye un antiguu términu historiográficu finlandés que se refier al Reinu de Suecia nel periodu que va dende la Unión de Kalmar a les guerres napoleóniques, qu'abarca los sieglos XIV al sieglu XVIII. En 1809 el reinu estremóse y la metá oriental llegó a constituyir el Gran Ducáu de Finlandia, n'unión personal col Imperiu rusu. El términu foi acuñáu polos historiadores nacionalistes finlandeses mientres la década de 1920, pero dende entós foi esaniciáu de la historiografía profesional por cuenta de la so imprecisión. Dacuando inda s'utiliza na fala cotidiana finlandesa.

Anque'l términu ye bastante didácticu, por casu cuando s'utiliza xunto colos términos de Dinamarca-Noruega o Suecia-Noruega, ye un error porque a partir de la Edá Media hasta 1809 lo que güei ye Finlandia yera parte integrante del reinu suecu. Mientres esi periodu Finlandia foi considerada como una de les cuatro tierres sueques, llamándose entós Österland. Estremar de Götaland y Svealand, yá que neses rexones el suecu yera la llingua mayoritaria, pero non de Norrland pos nesta parte del reinu'l suecu nun yera la llingua más falada, sacante delles árees a lo llargo de la mariña y ente la nobleza y les clases altes urbanes. Mientres el periodu imperial, Suecia-Finlandia foi idéntica a la Suecia verdadera, mientres les posesiones d'ultramar constituyíen los *dominios de Suecia*. Sicasí, la distinción conceptual ente Suecia y Finlandia faíase dacuando yá mientres el gobiernu de Suecia. Por casu, en dellos documentos del sieglu XVI, Gustavo Vasa de xemes en cuando utilizaba les frases *les ciudaes de Suecia y Finlandia* y *les ciudaes de Finlandia y les ciudaes de Suecia*, lo qu'implica que les dos entidaes nun yeren idéntiques. Nesti contestu, "Finlandia", sicasí xeneralmente refierse a les provincies históriques de Finlandia xenuina y Satakunta, non a Häme o Carelia.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mapa de la crecedera del Imperiu suecu.
* La Guerra del Norte en ArteHistoria.
Gran Ducáu de Posen

El **Gran Ducáu de Posen**, tamién **Gran Ducáu de Posnania** (; ), foi una provincia autónoma del reinu de Prusia nes tierres polaques conocida comúnmente como la *[[Gran Polonia (rexón histórica)|Gran Polonia]]* ente los años 1815 y 1848. El nome foi usáu en forma non oficial dempués, especialmente polos polacos, y güei ye usáu polos historiadores modernos pa describir les distintes entidaes polítiques hasta 1918. La so capital yera Posen, actual Poznań.

## Área y población
L'área yera de 28.951 km² y entendía la mayoría de territorios del históricu voivodato de Gran Polonia, qu'entendía la parte oeste del Gran Ducáu de Varsovia (Departamentos de Posen, Bydgoszcz, y parte del Kalisz) que fueron cedíos a Prusia acordies con el Congresu de Viena (1815) con una garantía internacional de autoadministración y el desenvolvimientu llibre de la nación polaca.

Población:
* 776.000 (1815).
* 820.000 (1816).
* 1.350.000 (1849).
* 2.100.000 (1910).

## Referencies

## Enllaces esternos
Posen-Prusia Occidental

La provincia fronteriza de **Posen-Prusia Occidental**, tamién **Posnania-Prusia Occidental** (), foi una provincia del Estáu Llibre de Prusia. La capital yera Schneidemühl (Piła). La provincia tenía una superficie de 7.695&nbsp;km², y taba alcontrada dientro de la presente Polonia.

Posen-Prusia Occidental foi creada en 1922 a partir de les partes de les provincies de Posen y les partes más occidentales de Prusia Occidental que permanecieren dientro de la República de Weimar tres la I Guerra Mundial tres l'alzamientu de la Gran Polonia; la mayor parte d'estes provincies convirtiérense en partes de la República polaca acordies con el Tratáu de Versalles.

Posen-Prusia Occidental foi eslleida en 1938, cuando'l so territoriu foi estremáu ente les provincies de Silesia, Pomerania, y Brandeburgu.

A pesar del so nome, la ciudá de Posen (Poznan) nun formó parte de la provincia.

## Población
*1919: 326.900
*1925: 332.400
*1933: 470.600

## Ver tamién
* Provincies de Prusia

## Referencies

## Enllaces esternos
*Provincia de Posen-Prusia Occidental (alemán)
Valiatu de Bosnia

El **Valiato de Bosnia** foi un valiato otomanu, basáu principalmente nel territoriu del estáu actual de Bosnia y Herzegovina, según la mayor parte d'Eslavonia, Lika y Dalmacia, na actual Croacia. Partía con el Valiato de Kosovo escontra'l sur. Antes de la reforma alministrativa en 1864, foi llamáu Eyalato de Bosnia. Nel sieglu XIX tenía, al paecer, 46.000 km².

## Divisiones alministratives
Sanjacados del Valiato:

*Sanjacado de Bosnia (Sarajevo)
*Sanjacado d'Izvornik (Tuzla)
*Sanjacado de Hersek (Mostar)
*Sanjacado de Travnik (Travnik)
*Sanjacado de Bihke (Bihać)
*Sanjacado de Novi Pazar (1864-1877)

## Referencies

* Markus Koller and Kemal H. Karpat, *Ottoman Bosnia: A History in Peril*, University of Wisconsin Press (2004) ISBN 0-299-20714-5 
* Matija Mazuranic, *A Glance into Ottoman Bosnia*, Saqi Books (2007)
Alministración del Territoriu Enemigu Ocupáu

L**'Alministración del Territoriu Enemigu Ocupáu (ATÉU)** foi una alministración militar conxunta anglo-francesa esistente ente 1918 y 1920 sobre les antigües provincies que l'Imperiu Otomanu tenía nes rexones del Llevante y Mesopotamia. Foi afitada por diches potencies vencedores tres la Campaña de Palestina y Sinaí na Primer Guerra Mundial, y terminó tres la creación del Mandatu Francés de Siria y El Líbanu y el Mandatu Británicu de Palestina, na Conferencia de Sanremo (19-26 d'abril de 1920).

## Historia
Tres la ocupación británico y francés, la rexón foi estremada en trés sub-unidaes alministratives que variaron bien pocu respectu de les antigües divisiones otomanes: la **ATÉU Sur**, conformada polos antiguos sanjacados otomanos de Xerusalén, Nablusa y Acre; la **ATÉU Norte** (darréu rebautizada como ATÉU Oeste), conformada polos antiguos sanjacados de Beirut, El Líbanu, Lataqiya y un númberu de sub-distritos, y la **ATÉU Esti**, conformada poles antiguos sanjacados otomanos de Siria y Hejaz. Sicasí, l'ésitu de la Guerra turca d'Independencia, fizo que los sanjacados de Maraş, Antep y Urfa del antiguu Eyalet de Halep siguieren en manes de Turquía dempués de 1921. Coles mesmes, Antakya y İskenderun kazas, pertenecientes al sanjacado de Halep, pasaron a conformar la República de Hatay en 1938, la que terminó per xunir se a Turquía en 1939.

## Alministradores militares

**ATÉU Sur**
* Mariscal de Campu Edmund Allenby (avientu de 1917 – xunu de 1918).
* Xeneral Mayor Arthur Wigram Money (xunu de 1918 – xunu de 1919).
* Xeneral Mayor H.D. Watson (xunu de 1919 – avientu de 1919).
* Llugarteniente-Xeneral Louis Bols (avientu de 1919 – xunetu de 1920).

**ATÉU Esti**
* Rida al-Rikabi

## Referencies

## Enllaces esternos
Reinu Árabe Xuníu de Siria

El **Reinu Árabe Xuníu de Siria** (n'árabe:* المملكة العربية السورية , al-al-Arabiya Mamlakah as-Suriyah*) foi'l primer estáu árabe independiente de curtia duración qu'esistió en 1920, entamu como una insurrección contra l'alministración europea que dempués de la Primer Guerra Mundial y la cayida del Imperiu Otomanu tomaren el control d'oriente mediu cola promesa de crear estaos pa cada pueblu, la esperanza de la población siria foise derrumbando al enterase de la creación d'entidaes autónomes so l'autoridá del mandatu francés que se taba imponiendo na antigua Siria Otomana. El autoproclamado rei foi Faisal I de Siria quien dempués d'una dura guerra contra los franceses decidió aceptar la llexitimidá de Francia sobre Siria dando puntu final al reinu.

## Referencies
Centru Nacional d'Estudios Espaciales

**CNES** (*Centru Nacional d'Estudios Espaciales*, en francés *Centre National d'Études Spatiales*) ye un organismu gubernamental francés a cargu del desenvolvimientu espacial nacional. Tien la so sede en París y foi fundáu en 1961.

## Infraestructura teunolóxica espacial del CNES
* Estaciones de siguimientu 
* Centru de llanzamientu 
* Fabricación de satélites
* Llanzamientos orbitales autónomos
* Naves interplanetaries
* Estaciones espaciales
* Vuelu tripuláu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial CNES, en francés
Oficina de Naciones Xuníes p'Asuntos del Espaciu Esterior

La **Oficina de Naciones Xuníes p'Asuntos del Espaciu Esterior** (n'inglés, **United Nations Office for Outer Space Affairs**, UNOOSA) ye una organización de l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes encargada d'implementar les polítiques de l'Asamblea rellacionaes col espaciu.

La so sede atópase nes oficines de Naciones Xuníes en Viena, Austria. La oficina implementa'l Programa d'Aplicaciones Espaciales y caltién un rexistru d'oxetos llanzaos al espaciu. La oficina tamién apurre sofitu a les naciones en víes de desenvolvimientu por qu'usen la teunoloxía espacial pa desenvolver les sos economíes.

## Enllaces esternos
* Oficina de Naciones Xuníes p'Asuntos del Espaciu Esterior (n'inglés)
* UNOOSA | Llei internacional del espaciu (n'inglés)

## Referencies
Axencia Espacial Iranina

El **programa espacial iranín** arrincó aproximao en 2001 y cuenta cola asistencia y cooperación de países como Rusia, China y Corea del Norte.

Irán intenta desenvolver teunoloxía espacial autóctona al traviés d'esta cooperación y por aciu la compra y tresferencia de teunoloxía, entamando llanzar los sos propios satélites usando los sistemes IRIS, Shahab-5 y Shahab-6, pero inda depende de China o de Rusia por qu'asitie satélites de diseñu iranín en órbita.

## Historia
Los esfuercios iraninos pa la esplotación del espaciu empezaron so l'alministración del Xa Mohammad Reza Pahlevi, quien buscaba ameyorar la posición del so país en materia científico.

En 1959 Irán foi unu de los miembros fundadores del Comité de les Naciones Xuníes pa Usos Pacíficos del Espaciu Esterior (UNCOPUOS).

## Finxos
El 25 de febreru de 2007 l'Axencia Iranina de Noticies IRNA anunció'l llanzamientu al espaciu del primer cohete iranín. El cohete algamó un altor de 150 km ensin permanecer n'órbita y tornó a la Tierra asistíu por un paracaíes.

El 17 d'agostu de 2008, Irán anunció qu'había llanzáu exitosamente el so primer satélite de fabricación nacional, el Omid.

## Referencies
Axencia India d'Investigación Espacial

L**'Axencia India d'Investigación Espacial** (inglés: *Indian Space Research Organisation*, **ISRO**) ye la axencia espacial de la India. Tien la so sede na ciudá de Bangalore.

Formada en 1969, la ISRO reemplazó al Comité Nacional Indiu pa la Investigación Espacial (*Indian National Committee for Space Research*, INCOSPAR).

## Historia
* Fecha del primer llanzamientu o satélite: 1975

## Capacidá teunolóxica espacial

* Estaciones de siguimientu: **Sí**
* Centros de llanzamientu: **Sí**
* Fabricación de satélites: **Sí**
* Llanzamientos orbitales autónomos: **Sí**
* Naves interplanetaries: **Sí**
* Estaciones espaciales: **Non**
* Vuelu tripuláu: **Non**

## Programes en funcionamientu
* Chandrayan-1
* Geosynchronous Satellite Launch Vehicle
* Mars Orbiter Mission

## Referencies

## Enllaces esternos

*Sitiu web oficial
UK Space Agency

La **UK Space Agency** ye una axencia de Gobiernu del Reinu Xuníu responsable del so programa espacial civil. Establecióse'l 1 d'abril de 2010, pa reemplazar a la British National Space Centre, y asumió la responsabilidá de la política del gobiernu y presupuestos fundamentales pal espaciu. Representa al Reinu Xuníu en toles negociaciones en materia espacial. Ye'l so principiu de funcionamientu opera dende l'actual sede de la BNSC en Polaris House, North Star Way, Swindon, Wiltshire.

## Creación y oxetivos

La UK Space Agency foi anunciada por Lord Mandelson, Lord Drayson y l'astronauta Timothy Peake nel Queen Elizabeth II Conference Centre el 23 de marzu de 2010.

Alredor de £ 230 millones de financiamientu y funciones de xestión d'otres organizaciones fundir cola UK Space Agency. Ameyorar de la coordinación "de los esfuercios del Reinu Xuníu n'árees como ciencies de la Tierra, telecomunicaciones y esploración espacial "van formar parte del so cometíu, acordies con Lord Drayson.

Antes de la creación de UK Space Agency, la industria espacial y de satélites foi valorada en £ 6 mil millones y caltenía 68.000 puestos de trabayu. L'oxetivu a 20años de la UK Space Agency ye aumentar la industria a 100.000 puestos de trabayu y £ 40 mil millones, y representar el 10% de los productos y servicios espaciales en tol mundu (aumentando dende l'actual 6%). Esti plan surde de la "Space Innovation and Growth Strategy" (Space-IGS).

Anque la Space-IGS pidió al Reinu Xuníu doblar les contribuciones a la ESA y empecipiar y llevar siquier tres misiones d'equí al 2030, esto nun foi comprometíu, con Lord Drayson afirmando que "Vamos riquir un modelu de negociu de pesu pa cada propuesta o misión".

## Centru d'Innovación Espacial Internacional

Como parte de la UK Space Agency, un centru d'innovación espacial (International Space Innovation Centre) de 40 millones de llibres va crear en Harwell, Oxfordshire, xunto al centru d'investigación pa l'Axencia Espacial Europea. Dalgunes de les sos xeres va ser investigar el cambéu climáticu y la seguridá de los sistemes espaciales. 24 millones de llibres de los costos del centru van ser financiaos pol gobiernu, y el restu de la industria, emplegara a 700 persones por un periodu de cinco años.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*  (video version)
Comité Coreanu de Teunoloxía Espacial

El **Comité Coreanu de Teunoloxía Espacial**  ye una axencia espacial dirixida pol gobiernu de Corea del Norte. Esiste disponible bien poca información sobre ella. Sábese que se fundó nos años 80 y aparentemente ta rellacionada coles Tropes Estratéxiques de Cohetes del Exércitu Popular de Corea.

## Funciones y proyeutos
Esta axencia ye responsable de toles operaciones referentes a la esploración espacial y la construcción de satélites. El 12 de marzu de 2009 Corea del Norte robló'l Tratáu del espaciu esterior y la Convención de Rexistru (consistente en rexistrar los oxetos que se llancen al espaciu esterior). Esto asocedió en declarando que se taben realizando los preparativos pal llanzamientu d'un nuevu satélite, el Kwangmyongsong-2. La KCST dellos puntos de llanzamientu de cohetes: Musudan-ri y el centru de llanzamientu espacial Tongch'ang-dong. Igualmente les danzaderes Baekdusan-1 y Unha (Baekdusan-2) que la so esistencia ye aldericada. Per otru llau tamién opera los satélites Kwangmyŏngsŏng. Corea del Norte anunció dos veces el llanzamientu de satélites, el Kwangmyŏngsŏng-1 el 31 d'agostu de 1998 y el Kwangmyŏngsŏng-2 el 5 d'abril de 2009. Magar ello, estos llanzamientos nun fueron confirmaos en nengún otru llugar del mundu y tantu los Estaos Xuníos como Corea del Sur consideren que fueron pruebes de misiles balísticos. N'abril de 2012 llanzó'l Kwangmyŏngsŏng-3 y en febreru de 2016 el Kwangmyŏngsŏng-4.

En 2009 anunció proyeutos espaciales más ambiciosos qu'incluyíen viaxes espaciales tripulaos y el desenvolvimientu d'un vehículu espacial reutilizable pa tresportar humanos.

## Referencies
Centru Espacial Nacional Británicu

El **Centru Espacial Nacional Británicu** (BNSC, n'inglés British National Space Centre) foi un organismo gubernamental británicu encargáu de coordinar les actividaes espaciales civiles nel Reinu Xuníu. Foi reemplazáu'l 1 d'abril de 2010 pola *[[UK Space Agency]]* (Axencia espacial del Reinu Xuníu).

## Estructura
La BNSC operaba en forma voluntaria nos diez departamentos de gobiernu británicu y los organismos y conseyos d'investigación. La porción civil del programa espacial británicu enfocada na Ciencia espacial, observación terrestre, telecomunicaciones satelitáles, y navegación global (e.g. GPS y Galileo), la última versión de la estratexa espacial civil del Reinu Xuníu, que definió les metes de BSNC foi publicada en febreru de 2008. Increíblemente la BSNC tubu una política contra los vuelos espaciales con tripulación humana, y nun collaboró cola Estación Espacial Internacional.

## Contratación de los alcuerdos
A diferencia d'otres axencies espaciales n'otros países la BSNC nun asumió toles responsabilidaes y funciones que son correspondientes a elles, el cuerpu de servidores de la BSNC non se estendió más allá de les 30 persones; el departamentu de negociaciones, innovación y habilidaes (BIS, Business Innovation and Skills) foi'l departamentu hospedador del primeru y apurrió la política central de personal, incluyida la del Direutor Xeneral, el postreru n'ocupar esti cargu foi, el Dr. David Williams, quién foi'l primeru en ser nomáu externamente y non dientro del departamentu hospedador. Gran parte del presupuestu de la BSNC de £268 millones foi apurríu pol departamentu de comerciu ya industria (hasta 2007), o pola asosiación en llugar de la BSNC, y alredor de los trés cuartes partes d'esi presupuestu dirixíense direutamente a l'Axencia Espacial Europea, el personal de BNSC representó al Reinu Xuníu nos asuntos de los distintos programes de la ESA (Axencia espacial Europea) y nel so conseyu d'alministración, en 2004 el presupuestu de la BSNC foi de aproximademente unes £500,000 (US$1 millon).

## Referencies
Institutu d'Investigación Aeroespacial de Corea

L**'Institutu d'Investigación Aeroespacial de Corea** (hangul: 한국항공우주연구원; hanja: 韓國航空宇宙硏究院) conocida mundialmente como **KARI** que ye l'acrónimu de Korea Aerospace Research Institute n'inglés, ye l'axencia espacial y aeronáutica de Corea del Sur, foi fundada'l 10 d'ochobre de 1989. 

El so financiamiento cuerre a cargu del Gobiernu de Corea del Sur. La so función ye la investigación, desenvolvimientu y espardimientu de la teunoloxía aeroespacial y l'aviación nel país. Les sos instalaciones atópense allugaes en Daejeon. 

El so actual direutor ye Cho Kwang Rai, quien asumió'l cargu n'ochobre de 2014 

## Historia
En 1990 empezó'l desenvolvimientu de cohetes propios, produciendo'l KSR-1 y el KSR-2, d'una y dos etapes.
En 1997 empezó'l desenvolvimientu d'un motor de cohete LOX/keroseno.
En 2002 llanzó un cohete KSR-3 de prueba.
El presupuestu de 2003 ye de 150 millones de dólares.

## Actualidá
Ta desenvolviendo la Llanzadera Espacial de Corea, con una primer etapa basada nel cohete Angara.
Con ayuda de Rusia, ta desenvolviendo'l so primer puertu espacial en Goheung, denomináu Centru Espacial de Corea.
Nun alcuerdu con Rusia, va mandar un astronauta a la Estación Espacial Internacional en 2008. Anguaño, dos astronautes surcoreanos tán entrenándose en Rusia.
Tamién ta desenvolviendo un satélite geostacionario multifuncional llamáu COMS 1.

## Ver tamién
* KSLV
* NASA
* Comité Coreanu de Teunoloxía Espacial

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu oficial de KARI
Comisión Colombiana del Espaciu

La **Comisión Colombiana del Espaciu-CCE** ye un ente de consulta, coordinación y planificación de la política espacial nacional de Colombia y foi creada pol Decretu Presidencial 2442 del 18 de xunetu de 2006. Ye considerada la puerta d'accesu por que Colombia fortaleza la conocencia sobre la Tierra y l'espaciu esterior, por aciu l'usu de teunoloxíes modernes que dexen, per una parte la conectividad y comunicación con tol territoriu nacional emplegando direuta ya indireutamente les teunoloxíes espaciales de telecomunicaciones, según la implementación y aprovechamientu de teunoloxíes aplicaes al navegación terrestre, aérea, fluvial y marítima; y por otra l'usu d'información proveniente de sensores remotos pa la observación de la Tierra, de manera tal qu'aumenten la productividá, eficiencia y competitividá de los distintos sectores de la economía que demanden información geoespacial. Ta conformada por una plenaria, una secretaria executiva, grupos de trabayu y comités téunicos. La plenaria ye presidida pol vicepresidente de la república siendo este'l máximu órganu de decisión y coordinación.

La secretaría executiva tien como funciones ellaborar y presentar propuestes en función de los oxetivos de la comisión; entamar, coordinar y desenvolver les xuntes téunicu y plenariu, amás de coordinar y articular el trabayu de los distintos miembros d'esta. El Institutu Xeográficu Agustín Codazzi exerció la Secretaría Executiva d'esta comisión dende la so creación nel 2006, por trés periodos consecutivos (cada periodu ye de 2 años), hasta l'añu 2012. Dende'l 2013 la Fuercia Aérea Colombiana tomó'l so llugar en dicha secretaría.

Los grupos de trabayu al añu 2013 yeren:
* Observación de la Tierra 
* Navegación Satelital
* Astronáutica, Astronomía y Medicina Aeroespacial
* Telecomunicaciones
* Gestión de la Conocencia y la Investigación
* Infraestructura Colombiana de Datos Espaciales
* Asuntos Políticos y Llegales
* Cooperación Internacional

## Proyeutos
Llibertá 1 foi un CubeSat, un tipu de picu-satélite d'investigación "El primer satélite colombianu puestu n'órbita", foi construyíu y ensamblado por un equipu d'investigadores integráu por profesores estudiantes de la Escuela de Ciencia Exactes ya Inxeniería y del Observatoriu Astronómicu de la Universidá Sergio Arbolea, tenía los siguientes componentes: Dos sistemes de comunicaciones: Unu pa tresmitir y otru pa recibir, un sistema de suministru d'enerxía, una antena desplegable, un sistema d'orientación rotacional qu'usa Magnetu-torqueadores, boards multifuncionales que contienen una variedá de sensores.
Tresmitió datos telemétricos importantes sobre'l so estáu y funcionamientu. 

Foi llanzáu al espaciu el martes 17 d'abril de 2007, a la 1:46 a.m, xunto con otros 14 satélites, a bordu del cohete Dnepr-1 dende'l cosmódromo de Baikonur, en Kazajstán y va tar orbitando la tierra mientres otros 6 años y depués se desintegrará al entrar a l'atmósfera terrestre.

## Referencies

## Enllaces esternos
* www.cce.gov.coPáxina oficial
*