Patañjali

**Patanyali** o **Patanshali** (sieglu III e.C.) ye'l nome de dos personaxes relevantes na lliteratura de la India. 

## Significáu del nome Patanyali
* *patañjali*, nel sistema AITS (alfabetu internacional pa la treslliteración del sánscritu).
* पतञ्जलि, n'escritura devanágari del sánscritu.
* Pronunciación: /patansháli/ o /patanyáli/.

*Pata* significa ‘cayíu [del cielu]’ y *añjali* describe'l xestu de plegaria de les manes xuntes poles palmes (el xestu de reverencia *[[namaskar]]*).

## La Yoga-sutra de Patanyali

Patanshali foi un pensador hindú cachemiro, autor del *[[Yogasutra|Yoga-sutra]]*, importante testu sánscritu compuestu por aforismos *([[sūtra (hinduismu)|sutras]])* avera del yoga.
Probablemente vivió nel sieglu&nbsp;III&nbsp;e.&nbsp;C., anque esti datu nun puede establecese claramente.

## [[Haxografía]]

Una tradición cunta que Patanyali nacería en Gonarda (Caxmir, nel noroeste de la India), nel añu 256&nbsp;e.&nbsp;C.

El so padre llamábase Angiras —fíu de Uru y Agneii, que yeren prauticantes de *[[tantra]]*—.
La so madre llamábase Gonika, y yera yoguini tántrica y devota del Señor Shivá, teniendo un fuerte enclín pol estudiu de los *[[Agama|Agames]]*.
Gonika yera fía de Jirania Garbha, siguidor fiel de la doctrina sankhia del atéu Kapila quien, según munchos escritores, foi'l creador de la primer doctrina de la India.
Jirania Garbha decidió dotar a esta filosofía d'una parte práutica, fundando asina'l yoga.
Según los siguidores de Patanyali, nun principiu la yoga y el sankhia yeren una sola y única escuela, que darréu se dixebraron.

Patanyali vivió como yogui, aprendiendo les enseñazas del so güelu Jirania Garbha, quien de la mesma fuera discípulu del filósofu Kapila, el fundador del *[[sankhia]]*.
A temprana edá Patanyali casóse con Lolupa, quien foi la so única esposa, y tuvo como fíu a Naga Putra (‘fíu de la culiebra’).

## Les Yoga-sutras»

Créese que'l *Yoga-sutra* data aproximao del 150&nbsp;e.&nbsp;C.
Frecuentemente Patanyali ye nomáu como'l fundador del yoga por cuenta de esta obra, anque en realidá considerar una figura menor.
El *Yoga-sutra*, como tratáu de yoga, basar na doctrina *samkhia* y na escritura sagrao hindú *[[Bhagavad-gītā|Bhagavad-gita]]*.

Les bases d'esta doctrina de la yoga —la téunica pa xunir la conciencia individual con Dios— tamién s'atopa nos *[[Purāṇa|Puranas]]* y les *[[Upanishad]]*.
La yoga de Patanyali ye una de les seis doctrines *([[darśanas|darsana]])* del hinduismu.
Los *sutras* presenten per segunda vegada la idea del popular términu hindú *[[ashtanga yoga]]* (‘la yoga d'ocho miembro’).
La primer mención apaez na *[[Bhagavad-guitá]]* (aproximao del sieglu&nbsp;III&nbsp;e.&nbsp;C.).

## Discípulu
El principal discípulu de Patanyali foi Dattatreya (de Samkriti), quien escribió un tratáu avera del *Yoga-sutra*.
Él podría ser l'encargáu de convertir el *[[aṣṭāṅgayoga|ashtanga-Yoga]]* de Patanyali nun *darshana* (doctrina hinduista basada indireutamente nos testos épicos *[[Vedes]]*).

El famosu escritor Viasa, míticu autor del *[[Veiāntasūtra|Vedanta sutra]]*, realizó un comentariu avera del *[[Yoguesūtres|Yoga-sutras]]* de Patanyali.

## El mitu

Los hinduistes consideren que Patanyali ye una encarnación de la culiebra divina Adi Sesa, quien ye otru aspeutu del dios Sankarshan, la primer espansión del dios Visnu.

### Shiva

Según los testos escritos polos discípulos de Patanyali, el dios Shiva enseñó por primer el yoga a la so esposa Párvati mientres un narval o delfín del ríu Ganges escuchar.
Al oyer sobre yoga de llabios del dios, el delfín convertir n'home, que foi llamáu Mīna Ananta o Matsiendra (siendo *matsia*: ‘pez’ y *indra*: ‘rei’).
Esti Matsiendra, discípulu del dios Shiva, foi más tarde el maestru de Shiva Mahadeva Nath, el creador de la yoga.

### Visnu
Ciertu día, el dios Visnu quedó extasiado pola danza de Nataraj (‘el rei de la danza’, nome del dios Shivá cuando bailla), sintiendo tantu prestar y felicidá qu'empezó a tremecer.

La culiebra Ananta —que ye la pitón que sostién a Visnu—, preguntó-y a esti qué asocediera, y Vishnú respondió que la danza de Nataraj Shivá provocára-y tanta felicidá y prestar qu'esperimentó'l *[[samādhi]]*.
Entós la culiebra Shesha solicitó encarnar como home pa poder esperimentar el *samadhi*.

Vishnú pidió-y esi favor a Shivá, y este dio-y a Ananta la gracia d'encarnar como humanu en Kamaloka (el planeta Tierra, ‘mundu del deséu’, siendo *kama*: ‘deséu’ y *loka*: ‘mundu’), nel banduyu de la so esposa Párvati, quien encarnó na Tierra como Gonika (la madre de Patanyali), una de les sos siguidores más fieles.

Gonika yera una devota tántrica, y siempres -y imploraba a Shivá por un fíu yogui.
Escuchando esti pidíu, Sūrya (el dios del Sol) llamó a Shiva por que intercediera.
Asina foi como Ananta encarnó nel banduyu de Gonika.

Patanyali aprendió tou sobre la yoga yá nel banduyu de la so madre.

## Otres lleendes sobre Patanyali

N'India hai disputes avera del llugar de nacencia de Patanyali.

Nel sur del país hai un testu d'un contemporaneu de Patanyali llamáu Siddha Thirumular.
Según él, los padres de Patanyali seríen los míticos Atri (el primeru de los Siete Rishis) y la sabia Anusuya.
Nacería nes llombes Tiru Murti (antes llamaes el monte Kailāsh del Sur, n'alcordanza del monte Kailasa, la morada del dios Shivá nos Himalayes).
Estes atópense allugaes a 100&nbsp;km de Coimbatore.
Patanyali sería unu de los 18 *siddhas* o sabios qu'algamaron la perfeición espiritual.

## El Patanyali gramáticu

Esiste un Patanyali que ye autor del *[[Mahābhāṣyá|Maha-bhashia]]* (‘gran comentariu’) avera del *[[Ashta-dhiaii]]* (escritu pol gramáticu Panini), el testu más antiguu alrodiu de les regles del idioma sánscritu, rellacionáu cola doctrina vedanta.

Munchos historiadores del *[[viakarana]]* nun creen que los dos testos fueren escritos pol mesmu individuu: nun hai pasaxes paralelos en dambos trabayos, nin referencies cruciaes, nin discutinios de temes de mancomún.
Los dos testos nun amuesen conciencia l'unu del otru (lo cual nun ye normal en casu de testos compuestos por un mesmu autor indiu).

La idea de que foi un solu autor quien escribió sobre gramática, yoga y medicina apaez per primer vegada nun comentariu bastante modernu alrodiu de los *[[Yogasutra|Yoga-sutras]]* (escritu por Bhoja).

## Referencies

## Ver tamién

* Yoga sūtra
* Budismu ya hinduismu
** Budismu
** Hinduismu

## Enllaces esternos