George Clooney

**George Timothy Clooney**  ye un actor, direutor, productor y guionista d'Estaos Xuníos. Foi gallardoniáu con cuatro Globu d'Oru, dos Óscar, y un BAFTA. Tamién ye conocíu pol so activismu políticu, siendo Mensaxeru de la Paz de Naciones Xuníes dende 2008.

Debutó nel mediu cinematográficu en 1978, y más tarde llogró una amplia reconocencia pol so papel como Doug Ross na serie de la NBC *[[ER (serie de televisión)|ER]]* (1994-1999), pol que foi nomáu dos veces pa los premios Emmy. Gracies a ello, empezó a interpretar dellos papeles principales en películes como *[[Batman y Robin]]* (1997) o *[[Out of Sight]]* (1998). En 1999, protagonizó xunto a Mark Wahlberg, Ice Cube y Spike Jonze, la película *[[Three Kings]]*, una bien recibida sátira de guerra ambientada mientres la Guerra del Golfu. En 2001, la popularidá de Clooney creció gracies al que foi, hasta agora, el so mayor ésitu comercial, *[[Ocean's Eleven (película de 2001)|Ocean's Eleven]]*, la primera de la triloxía, siendo esta una adautación de la película homónima de 1960, que protagonizaron la Rat Pack. Al añu siguiente, fixo'l so debú como direutor col thriller biográficu *[[Confessions of a Dangerous Mind]]*.

Ganó un Óscar al meyor actor de repartu pol so papel na película *[[Syriana]]* (2005) y foi nomáu como meyor actor poles sos interpretaciones en *[[Michael Clayton]]* (2007), *[[Up in the Air (película)|Up in the Air]]* (2009) y *[[The Descendants]]* (2011). En 2013, recibió pola producción de *[[Argo (película de 2012)|Argo]]* l'Óscar a la meyor película xunto a Ben Affleck y Grant Heslov. Ye la única persona que foi nomada a los Óscar en seis categoríes distintos.

En 2005, la revista *[[TV Guide]]* asitiar númberu unu na so llista de les "50 estrelles más curioses de tolos tiempos".

El llabor humanitariu que desempeña l'actor inclúi'l so defensa na busca de soluciones pal Conflictu de Darfur, la recaldación de fondos pa los damnificados de los terremotos d'Haití de 2010, l'océanu Índicu de 2004 y de los atentaos del 11 de setiembre de 2001, y la creación de documentales pa crear conciencia sobre les crisis internacionales como *[[Sand and Sorrow]]*. Amás del so llabor como mensaxeru na ONX, ye miembru del Council on Foreign Relations.

N'abril de 2014, anuncióse'l so compromisu cola abogada británica, d'orixe libanesa, Amal Alamuddin.

El 27 de setiembre de 2014, el representante del actor confirmó que se casó con Amal Alamuddin, nuna ceremonia privada celebrada nel hotel Cipriani en Venecia. El 29 de setiembre de 2014, Clooney y Alamuddin celebraron la so boda pol civil en Venecia, mesma que foi presidida Walter Beltroni, exalcalde de Roma.

El 25 d'ochobre de 2014 l'actor y la so esposa Amal Alamuddin celebraron una nueva boda en Reinu Xuníu. La celebración foi entamada polos padres de Alamuddin por cuenta de que la so familia nun pudo asistir a la boda realizada en Venecia.

## Primeros años

Clooney nació na ciudá Cuva de Lexington en 1961. La so madre, foi reina de la guapura y conceyal ente que'l so padre, Nick Clooney, yera un presentador de televisión de l'AMC bien popular en Cincinnati. L'ascendencia de Clooney inclúi raigaños escoceses, holandeses, alemanes, ingleses y otres más distantes. La so llinia patrilineal remontar a Nicholas Clooney y Bridget Byron, tatara-tatara-güelos qu'emigraron a Estaos Xuníos dende Irlanda. La bisagüela de la so madre, Mary Ann Sparrow, foi mediohermana de Nancy Lincoln, madre del que fuera presidente de los Estaos Xuníos, Abraham Lincoln. Clooney tien una hermana mayor llamada Adelia (más conocida como Ada; nacida en 1958). Amás del so padre, cuenta con dellos artistes na so familia, como los sos tíos, la cantante y actriz Rosemary Clooney (1928-2002), casada con José Ferrer que ganó un Óscar al meyor actor en 1950 pola película *[[Cyrano de Bergerac (película de 1950)|Cyrano de Bergerac]]*. D'esti matrimoniu naceríen, ente otros, los sos primos Miguel, en 1955, y Rafael Ferrer, en 1960, dambos actores. El so primu Gabriel, frutu tamién del anterior matrimoniu, casóse cola cantante Debby Boone.

Empezó la so educación na Blessed Sacrament School de Fort Mitchell (Kentucky). Pasó parte de la so infancia n'Ohio, onde estudió na St. Michael's School de Columbus; na Western Row Elementary School, una escuela pública en Mason, de 1968 a 1974; y na St. Susanna School, onde sirvió como molacín, tamién en Mason. La so familia tornó a Kentucky cuando taba cursando séptimu grau.

Mientres la etapa secundaria, Clooney desenvolvió una paralís de Bell, una enfermedá que paraliza parcialmente la cara, y nun unvió hasta pasáu un añu de l'apaición.

Dempués de que los sos padres camudar a Augusta (Kentucky), Clooney asistió a la Augusta High School. Les sos notes fueron d'A y B, y la so gran pasión yeren el béisbol y el baloncestu, tantu que quixo convertise en xugador profesional de béisbol colos Cincinnati Reds en 1977, pero nun foi capaz de pasar de la primer ronda del retayu de xugadores y nun se-y ufiertó contratu.

Asistió a la Northern Kentucky University ente 1979 y 1981 pa estudiar periodismu, y bien de volao a la Universidá de Cincinnati, pero nun consiguió graduase en nenguna. Dempués pasó a realizar trabayos ocasionales como la venta de zapatos pa muyeres y traxes pa homes, venta de seguros a puerta fría, mozu d'almacén, albañil o cortando tabacu.

## Carrera

### Los primeros trabayos, 1978-1993

El primer papel de Clooney foi como extra en miniserie de televisión *[[Centennial (serie de televisión)|Centennial]]* (1978), basada na novela homónima de James A. Michener. Parte de la serie foi filmada n'Augusta, ciudá onde vivió dellos años. El primer papel importante llegó en 1984 na efímera comedia de situación *[[ER (serie de televisión)|ER]]*. Actuó como manines na serie *[[The Facts of Life]]*, ya interpretó'l papel del detective Bobby Hopkins nun episodiu de *[[The Golden Girls]]*. Consiguió un papel semi-regular na comedia de situación *[[Roseanne (serie de televisión)|Roseanne]]*, otru como un trabayador de la construcción en *[[Baby Talk (serie de televisión)|Baby Talk]]*, un papel co-protagonista nel drama de la CBS *[[Bodies of evidence]]* como'l detective Ryan Walker, y un añu dempués tamién como'l detective James Falconer en *[[Sisters (serie de televisión)|Sisters]]*. En 1988, realizó un papel na película *[[Return of the Killer Tomatoes]]*.

### Estrellalgu, 1994-1999

El so camín al estrellalgu empezó cuando interpretó al doctor Doug Ross na esitosa serie de la NBC *[[ER (serie de televisión)|ER]]*. Dempués d'abandonar la serie, realizó un cameo na sesta temporada y torna pa rodar la última temporada de la serie. Gracies a esti papel, foi nomáu dos veces a los Premios Emmy na categoría de meyor actor en serie dramática en 1995 y 1996. Tamién foi nomáu tres veces a los Globu d'Oru na categoría de meyor actor d'una serie de televisión dramática en 1995, 1996 y 1997, esti últimu añu resultó gallardoniáu'l so compañeru de repartu na serie Anthony Edwards. Ensin escaecer que nel mesmu 1997 personifico la peor versión de Batman nel cine. 

Mientres trabayaba en *ER*, empezó a apaecer en películes. El so primer papel importante en Hollywood foi en *[[From Dusk Till Dawn]]* de Robert Rodríguez. Siguiéronlu 039;'Un día inolvidable* xunto a [[Michelle Pfeiffer]] y *El pacificador* con [[Nicole Kidman]].

Clooney foise consolidando como una gran estrella de [[Hollywood]] tantu pol so curiosu, la so sólida presencia como actor y pol so talentu. Nel so filmografía destaquen títulos como la comedia romántica *Un día inolvidable*, xunto a [[Michelle Pfeiffer]]; *Un romance bien peligrosu*, un intelixente thriller de [[Steven Soderbergh]] (la película que más -y gustó protagonizar); o'l drama bélicu *Three Kings*, pol que collechó bien bones crítiques. Nos últimos tiempos pudimos ve-y en [[Ocean's Eleven (película de 2001)|*Ocean's Eleven*]], y les sos remortines *Ocean's Twelve* y *Ocean's Thirteen*, el filme *The Perfect Storm* y *O Brother, Where Art Thou?*, la comedia de los [[hermanos Coen]] cola que Clooney llevóse un [[Globu d'Oru]]. Años más tarde repitió con esti direutores n'otra comedia, *Intolerable Cruelty*, que protagonizó xunto a [[Catherine Zeta-Jones]].

Amás, acomuñóse a Steven Soderbergh como productor: dambos son responsables de *Bienveníos a Collinwood*, una comedia negra na que George tien un pequeñu papel; el thriller *Insomnia*, con [[Al Pacino]] y [[Robin Williams]], y *Solaris*, protagonizada por Clooney y empobinada por Soderbergh. Tamién debutó como direutor con *Confessions of a Dangerous Mind*, na que tamién actúa. Tres el so debú como direutor, repitió apocayá la esperiencia con *Good Night, and Good Luck* *(Good night, and good luck)*, onde interpretó amás un papel secundariu. Gracies a esti trabayu nomar como meyor direutor na gala de los [[Premiu Óscar 2005]]. Y anque finalmente foi [[Ang Lee]] quien ganó'l premiu, Clooney llevóse darréu la so primer estauína como actor secundariu pola so interpretación en *Syriana*.


En 2006 protagonizó *El bon alemán*, xunto a [[Cate Blanchett]]. Presentó amás la tercer parte de la saga Ocean's, *Ocean's Thirteen*, nel pasáu [[Festival de Cannes]]. Coles mesmes protagonizó l'aclamada *Michael Clayton*, thriller ambientáu nel mundu de les grandes corporaciones multinacionales. Fixo apaiciones en series risibles de televisión como *Roseanne* y *Friends*.



Casóse en [[1989]] con [[Talia Balsam]], de quien se divorció en [[1992]]. Mientres años caltuvo una rellación con Elisabetta Canalis. Consciente de la so bona prestancia, instaló una empresa d'[[asesoría d'imaxe]] y dio servicios a dellos personaxes, ente ellos a [[Barack Obama]].
Mientres [[2008]] realizó campaña eleutoral a favor del candidatu presidencial Obama, electu nel mes de payares.

El 16 de marzu de 2012 foi arrestáu por protestar frente a la Embaxada de Sudán n'Estaos Xuníos, en defensa de la población del país africanu. Clooney acusó al gobiernu d'[[Omar al-Bashir]] como responsable de la crisis humanitaria d'aquella nación. L'actor foi lliberáu'l mesmu día dempués d'un par d'hores. Ente los arrestaos atopábense dellos congresistes y el fíu de [[Martin Luther King]].

Clooney dixo a la revista *Esquire* en 2008 sometese a una operación de *lifting* de los sos testículos.




N'Abril del 2014 comprometer cola abogada y escritora libanesa Amal Alamuddin.
El 29 de setiembre de 2014, George Clooney y Amal Alamuddin celebraron la so boda pol civil en Venecia, que foi presidida por Walter Veltroni, exalcalde de Roma.

== Filmografía ==
=== Direutor ===
* 2002: *Confessions of a Dangerous Mind*
* 2005: *Good Night, and Good Luck*
* 2008: *Leatherheads*
* 2011: *Los idus de marzu*
* 2013: *The Monuments Men*

=== Actor ===
* 1985: *El Ferre Caleyeru* 
* 1986: *Combat Academy*
* 1987: *Return to Horror High* de [[Bill Froehlich]].
* 1987: *Grizzly II: The Predator* *(Grizzly II: el depredador)*.
* 1988: *La torna de los tomates asesinos* de [[John De Bello]].
* 1990: *Surf Connection* de [[H. Gordon Boos]].
* 1992: *Unbecoming Age* d'[[Alfredo Ringel]] y [[Deborah Ringel]].
* 1994-1998: *ER* como'l Doctor Doug Ross.
* 1995: *From Dusk Till Dawn* de [[Robert Rodríguez]].
* 1995: *Friends* (capitulo 17)
* 1996: *Encegolada col crime* de [[Reb Braddock]].
* 1996: *Un día inolvidable* de [[Michael Hoffman]].
* 1997: *Batman y Robin* de [[Joel Schumacher]].
* 1997: *El pacificador* de [[Mimi Leder]].
* 1998: *Un romance peligrosu* de [[Steven Soderbergh]].
* 1998: *The Thin Red Line* de [[Terrence Malick]].
* 1999: *South Park: Bigger Longer & Uncut* de [[Trey Parker]].
* 1999: *Three Kings* de [[David O. Russell]].
* 2000: *Ensin Torna* de [[Stephen Frears]].
* 2000: *¿Ónde tas, hermanu?* de [[Joel Coen]] y [[Ethan Coen]].
* 2000: *The Perfect Storm* de [[Wolfgang Petersen]].
* 2001: *Spy Kids* de [[Robert Rodríguez]].
* 2001: *Ocean's Eleven* de [[Steven Soderbergh]].
* 2002: *Confessions of a Dangerous Mind* (tamién direutor).
* 2002: *Solaris* *(Solaris)* de [[Steven Soderbergh]].
* 2002: *Bienveníos a Collinwood* d'[[Anthony Russo]] y [[Joe Russo]].
* 2003: *Spy Kids 3-D: Game Over* de [[Robert Rodríguez]].
* 2003: *Crueldá intolerable* de [[Joel Coen]] y [[Ethan Coen]].
* 2004: *Ocean's Twelve* de [[Steven Soderbergh]].
* 2005: *Good Night, and Good Luck* (tamién direutor).
* 2005: *Syriana* de [[Stephen Gaghan]].
* 2006: *El bon alemán* de [[Steven Soderbergh]].
* 2007: *Ocean's thirteen* de [[Steven Soderbergh]].
* 2007: *Michael Clayton* de [[Tony Gilroy]].
* 2008: *Leatherheads* (tamién direutor).
* 2008: *Burn After Reading* de los [[hermanos Coen]].
* 2009: *ER*, vuelve como'l doctor Doug Ross pa la última temporada.
* 2009: *Amor ensin escales* de [[Jason Reitman]].
* 2010: *The Men Who Stare at Goats* de [[Grant Heslov]].
* 2010: *L'americanu* de Anton Corbijn.
* 2011: *The Ides of March* (tamién direutor).
* 2011: *The Descendants* de Alexander Payne.
* 2012: *Argo*, productor xuntu Ben Affleck y Grant Heslov.
* 2013: *Gravity* d'[[Alfonso Cuarón]].
* 2013: **, productor.
* 2014: *The Monuments Men* (tamién direutor).
* 2015: *Tomorrowland* de [[Frank Walker]].
* 2016: *Hail, Caesar!'' de los hermanos Coen.

## Premios
;Premiu Óscar

;Premiu Globu d'Oru

;Premios BAFTA

;Premios del Sindicatu d'Actores

;Premios Primetime Emmy

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial n'español de "Agora son 13"