Folk rock

El **folk rock**, nun sentíu ampliu, ye un xéneru musical que combina elementos de la música folk, el blues y el rock. Sicasí'l términu suelse usar preferentemente, anque non puramente, en referencia a la música de fusión surdida nos Estaos Xuníos y Reinu Xuníu, a mediaos de los años sesenta, resultáu de la incorporación d'elementos del rock, sobremanera del rock de la Costa Oeste, y especialmente nel terrén presea y rítmicu, a la música de tradición folclórica local. Dellos autores denominaron esti xéneru **folk pop**. En munchos aspeutos, el folk-rock asolapar con otres denominaciones aplicaes a fusiones de música tradicional d'Estaos Xuníos y rock, como ye'l casu del country rock o del llamáu rock sureñu.

Los exemplos de fusión de rock o pop y música folclórica d'otros llugares del mundu o otres cultures, suelen recibir denominaciones más específiques (zydeco, celtic fusion, world music, etc.), anque la etiqueta "folk rock" aplicóse tamién, de forma avezada, a la música de los grupos británicos d'esa mesma dómina.

## Orixe
La iconografía tradicional del folk rock asitia la nacencia del xéneru nel xiru dau por Bob Dylan a la so música nel Festival de Newport de 1965, en coincidencia col trunfu de les propuestes discográfiques de The Byrds, pero esto nun dexa de ser un convencionalismu. En realidá, el procesu empecipiárase a finales de la década de 1950, cola fuerte evolución sufierta pol bluegrass, les innovaciones que fueron consolidándose al traviés del *[[Grand Ole Opry]]* y l'apaición de grupos de gran proyeición popular ente los mozos. Sía que non, pal postreru terciu de la década de 1960, el folk rock* apaez yá como un estilu consolidáu, tantu n'Estaos Xuníos como en Reinu Xuníu.

== Evolución del xéneru ==
El primer grupu que s'emponer per esta vía, foi'l [[Kingston Trio]], que yá consiguió una gran proyeición escontra 1957, cola so versión "pop" de la tema "Tom Dooley", que vendió tres millones d'unidaes. Tres ellos, grupos como los [[New Lost City Ramblers]], [[The Weavers]], [[Peter, Paul & Mary]] o [[Scottsville Squirrel Barkers]], grupu ésti qu'incluyía a músicos tan esenciales como [[Chris Hillman]] o [[Bernie Leadon]], fueron derivando dende posiciones más puramente *folkies* escontra planteamientos cercanos a la [[música pop]]. 

La reblagada faía la concienciación del folk-rock como xéneru, como yá se dixo, dar colos arreglos claramente llétricos de [[The Byrds]] y [[Bob Dylan]], a partir de 1965. Esta denominación popularizar en tol mundu en [[1965]], cuando la banda [[California|californiana]] [[The Byrds]] grabó una versión del cantar "[[Mr. Tambourine Man]]" de [[Bob Dylan]]. Nella, el grupu [[Los Angeles|angelino]] utilizaba los xuegos de voces carauterísticos del [[pop]] xunto con cristalines guitarres llétriques, sobre la base del cantar de Dylan. Esti nuevu soníu fixo que'l [[cantautor]] d'Estaos Xuníos realizara un xiru llétricu a la so música, apurriéndo-y elementos [[pop]] y [[música rock|rock]]. Asina, cuando nel [[Newport Folk Festival]] de [[1965]], [[Bob Dylan]] utilizó la guitarra llétrica y una banda d'acompañamientu, el públicu ulló-y clamorosamente.

Hai que recordar que, naquella dómina, el [[Música folclórica d'Estaos Xuníos|folk]] n'[[Estaos Xuníos]] yera un vehículu pa espresar la crítica y el descontentu cola sociedá establecida y bien especialmente cola [[guerra de Vietnam]]. Prueba d'ello yeren les reivindicatives lletres de los sos dos máximos esponentes nesi momentu: [[Joan Baez]] y el mesmu [[Bob Dylan]]. El públicu *folk* taba formáu fundamentalmente por activistes d'[[esquierda]] y universitarios progresistes, que consideraben al [[música rock|rock]] y el [[pop]] como xéneros superficiales y pocu comprometíos.

Paralelamente, yá na segunda metá de los [[años 1960|años sesenta]], en [[Gran Bretaña]], dellos grupos de formación pop, asumieron la tradición de la música medieval inglesa, como ye'l casu de [[Pentangle]] o [[Fairport Convention]], que'l so baxista Ashley Hutchings fundó otru iconu del folk-pop británicu, [[Steeleye Span]]. Al pie de ellos, otros músicos investigaron na [[música celta|tradición celta]], estableciendo la so propia vía de desenvolvimientu, estremada de l'anterior.

Cola llegada de los [[años 1970|años setenta]], el xéneru asitiar con grupos como [[Country Joe & The Fish]], [[Buffalo Springfield]], [[Eagles]] y otros, evolucionando de forma paralela al [[country rock]].

== Carauterístiques ==
La resultancia sonora resumir n'apertaes [[harmonía|harmoníes]] vocales y una instrumentación relativamente "llimpia", esto ye, ensin demasiaos efeutos de distorsión o de pedales pa los instrumentos llétricos. Dylan incorporó como fórmula carauterística nos sos arreglos el pianu interpretáu al estilu [[Country]] ("Just like Tom Thumb´s blues"), o [[Gospel]] ([[Like a Rolling Stone]]), y -bien destacadamente- el [[órganu Hammond]], un instrumentu tradicionalmente usáu en templos ya ilesies de tolos cultos n'Estaos Xuníos. Coles mesmes, tamién caltuvo nes sos interpretaciones "llétriques" l'usu de l'[[harmónica]] [[diatónica]], instrumentu de vientu de senciella construcción bien claramente identificáu col [[folk]] y el [[blues]]. La presencia d'estos instrumentos tornóse habitual nos arreglos de numberosos artistes del xéneru, dotándolo d'una sonoridá bien carauterística y representativa de la música [[rock]] con raigaños tradicionales. El repertoriu tomóse, en parte, de fontes populares, pero esencialmente utilizáronse composiciones propies de los artistes, realizaes con estructures y melodíes con clares reminiscencies del folk [[Escocia|escocés]], [[Inglaterra|británicu]] y [[Irlanda|irlandés]], que fueron les fontes orixinales del [[Música folclórica d'Estaos Xuníos|folclor d'Estaos Xuníos]], y n'especial del [[bluegrass]].

== Principales artistes ==
**'Bob Dylan:** Ye unu de los principales artistes que dieron nacencia al folk rock, sobremanera colos sos discos [[Bringing It All Back Home]] y [[Highway 61 Revisited]], qu'incluyía, la sensacional [[Like a Rolling Stone]], que foi ullada pol públicu nel [[Newport Folk Festival|festival folk de Newport]] por incluyir instrumentos llétricos.

***The Byrds:** Llograron un enorme ésitu col so carauterísticu soníu basáu na guitarra [[Rickenbacker]] de dolce cuerdes y les sos harmoníes vocales. Nel empiezu de la so carrera fueron conocíos como "los [[The Beatles|Beatles]] d'Estaos Xuníos". El so soníu derivó dende la evocadora sicodelia folk que practicaben nos sos primeros discos hasta'l [[country rock]].

***The Mamas & the Papas:** Otra de les pieces fundamentales del folk rock de [[California]]. Yeren un grupu vocal formáu por dos pareyes que representaba la cara más atenta del [[movimientu hippie]], que primeramente tuvieren n'otru grupu importante del folk-rock: [[The Journeymen]]. El so soníu carauterizar polos xuegos de voces chicu-chica y, anque fueron bien populares a mediaos de los sesenta, tuvieron una carrera bien curtia. Dalgunos de los sos ésitos más importantes fueron "California dreamin" o "Monday, monday"

***Crosby, Stills and Nash (and Young):** [[Supergrupu]] formáu por ex componentes de [[The Byrds]], [[Buffalo Springfield]] y [[The Hollies]]. Faíen cantares con una fuerte carga política y social que diben dende'l [[Rock Sicodélicu]] hasta'l folk pop acústicu, nes que destacaben les sos carauterístiques harmoníes vocales. Rellacionaos con ellos, el grupu [[Manassas (banda)|Manassas]].

***Simon & Garfunkel:** Fueron una de les meyores y más populares formaciones de folk rock. Naturales de [[Nueva York]], grabaron dellos discos memorables nos que [[Paul Simon]] demostraba'l so enorme talentu compositivo en cantares que la duce voz d'[[Art Garfunkel]] terminaba d'arredondiar.

* **Neil Young**: Compositor canandiense, consideráu llargamente como unu de los más influyentes de la so xeneración. Tanto la so carrera solista como l'integrar bandes como [[Buffalo Springfield]] o [[Crosby, Stills & Nash (and Young)]].El so trabayu más reconocíu estremar en dos estilos musicales: l'acústicu, con canciones folk y country rock como «Heart of Gold» y «Old Man», y l'llétricu, con cantares hard rock como «Hey Hey, My My (Into the Black)» y «Rockin' in the Free World».

***Peter, Paul and Mary:** Col ésitu de "If I Had a Hammer", consolídense como una de los esponentes más reconocíos d'esti xéneru. Gracies a esti tríu, el folk rock abrir a tol mundu y non solo a los Estaos Xuníos, siendo bien popular nes fiestes xuveniles n'Europa y Llatinoamérica.

***Donovan:** Cantante [[Escocia|escocés]] qu'empezó como émulo de [[Bob Dylan]] y evolucionó hasta llograr un estilu propiu, añadiendo pincelaes de [[jazz]] o música [[hinduismu|hindú]] al so soníu, apoderáu pol folk pop y el [[música sicodélica|pop sicodélicu]]. Foi'l primer artista pop n'usar el [[sitar]] nos sos cantares, nes qu'entemecía misticismu y sentíu del humor, siempres con un toque inocente y ensin pretensiones que-y faía únicu.

***Nick Drake:** [[Cantautor]] [[Reinu Xuníu|británicu]] que la so música nun llogró repercusión comercial nel so momentu, anque colos años munchos artistes [[música alternativa|alternativos]] reconocieron la so influencia, siendo oxetu de creciente cultu. Los sos cantares teníen un tonu confesional y torturao, a les que la templada voz de Drake y la so orixinal forma de tocar la guitarra dotaben d'una estraña guapura. Suicidar en [[1974]] a los ventiséis años.

***Cat Stevens:** [[cantautor]] [[Reinu Xuníu|británicu]] con raigaños nel folk rock, anque con toques de [[jazz]] y [[pop]] en delles temes, vendió millones de discos a fines de la [[década de 1960]] y principios y metá de los [[años 1970]]. Los sos cantares falaben de romances xeneralmente, anque munches de los sos cantares más famosos traten de paz, harmonía interior y de la vida. ''Moonshadow, Father and Son, Morning Has Broken'' y ''Into White'' son claros exemplos d'ello, la so voz y la so guitarra con melodíes fluyíes y harmonioses fueron ensin dulda gran apurra al folk rock.

***Tracy Chapman:''' Ye una cantautora d'Estaos Xuníos, dada a conocer a empiezos de la década de 1990.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía de Bob Dylan
* Biografía de The Byrds