open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castru de La Carisa

El **Castru de la Carisa** ye un xacimientu arqueolóxicu asitiáu nel Picu La Boya (a 1.728 metros), nel Cordal de Carraceo, ente los conceyos d'Ayer y Ḷḷena. El so orixe remóntase al Imperiu Romanu y probablemente de calter militar, como lo demuestren el medio centenar d'oxetos alcontraos: dos monedes, puntes de xavalina y pilum y dalgún dardo del tipu del de les ballistes.

Toponímicamente el nome pue tener delles procedencies, les más aceutaes son del celta Carisius o de la derivación del nome del xeneral romanu Carisius 

## Ver tamién
* Castros d'Asturies

## Referencies
Torre de Soto

La **Torre de Soto** ye una torre defensiva d'orixe medieval asitiada na parroquia de Soto, del conceyu asturianu d'Ayer, enriba un cuetu de la marxe drecha del ríu Ayer. 

## Cronoloxía
El so orixe ye confusu pero queda clara la intención cola que se construyó a la vera del Ríu Ayer: Controlar el camín que comunica'l Puertu de San Isidro cola rexón. Esta torre, yera solo una de les decenes de fortificaciones defensives de la Edá Media. Pero ye probable que tamién sirviera para controlar el pasu pel ríu Ayer.

La so construcción remóntase al sieglu XI; en 1100 pertenecía al alcalde Pedro Díaz de Aller, tíu de Doña Ximena, la muyer del Cid Campeador. Los restos qu'entá se conserven son de los sieglos XIV y XV, mentantu que la casa asitiada delantre de la so fachada oriental llevantose nel sieglu XVI. Dambes, torre y casa, foron remocicaes nos sieglos XVIII-XIX. Consérvense anguaño la fachada sur y la parte baxa de les muries que miren al llevante y al poniente. La so paré semicircular, que miraba al norte, y el restu de les paredes laterales este y oeste, esbarrumbaron una nueche del añu 1925.

El Conseyu de Ministros declaró'l castiellu de Soto y el so entornu conxuntu monumental históricu-artísticu el 20 de xunu de 1975

Por cuenta del so estáu d'abandonu, n'abril de 2022 empezaron les obres col fin de restaurala. A mediada que se foi llimpiando de vexetación y escombros salió a la lluz un cachu del muriu. Esto da a conocer que la torre tenía una forma de D, siendo la única n'Asturies con estes característiques y de les poques n'España.https://reunido.uniovi.es/index.php/RAHA/article/view/19273/15720

Nos murios, fíxose una franxa de drenaxe para caltener alloñada'l mugor y evitar que la vexetación invada la torre de nuevu.Tamién s'asitiaron focos para allumar la torre de nueche. A lo último, reemplazóse la puerta, por una similar, de madera y colos pomos metálicos.

Finalmente, tres meses d'obres, la obra dar por concluyida n'agostu de 2022 con un costo de 273.000€.

## Carauterístiques arquiteutóniques
La torre, de calter defensivu, ye de planta cuadrada dividida, según puede deducise de les marques de la so división en pisos que queden nos restos conservaos anguaño, en trés plantes, y rematada con almenes. Los únicos vanos orixinales parecen ser la puerta d'arcu de mediu puntu adovelada y dellos ventanucos allargaos de la so fachada oriental; el restu d'ellos considérase que abriéronse en posteriores reconstrucciones.

## Bibliografía
* Cobo Arias, F., Cores Rambaud, M. y Zarracina Valcarce, M, *Guía básica de monumentos asturianos*, páxs. 25-26. Serviciu de Publicaciones del Principáu d'Asturies, Uviéu, 1990.
* Obras de consolidación del Castillo de Soto (Aller )- Valentín Arrieta Berdasco, E.T.S de arquitectura de Valladolid, España

## Referencies

## Enllaces esternos
Megalitos d'El Padrún

Los **Megalitos d'El Padrún** o'l **Cantu les cruces**, trátase de trés cadarmes funeraries de mena dolménica que constitúi hasta'l momentu'l vestixu más antiguu conocíu (14000 años e.C.) de la presencia humana nel conceyu asturianu d'Ayer. Alcuentrense xubiendo dende'l pueblu de Bo al cordal que separta Ayer del conceyu de Ḷḷena.

## Referencies

## Enllaces esternos
Moyón de la Corralá

El **Moyón de la Corralá** asitiase en La Pola Vieya, nel conceyu asturianu d'Ayer. Nel interior del pueblu llevántase esti monolitu d'arenisca de cuasi dos metros d'altor nel que tán grabaos estremaos símbolos, ente ellos una cruz griega y una figura antropomórfica. Los estudios fechos nun llograron determinar el so verdaderu orixe, pudiendo ser un menhir de la dómina prehistórica (de ser asina, seríen unos de los más rescamplaos del norte del estáu) o un moyón de los esistentes nos caminos medievales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ilesia de San Vicente (Serrapio)

La ilesia de **San Vicente de Serrapio** ta asitiada na parroquia de Serrapio, nel conceyu d'Ayer. Ocupa un altu con bones vistes del valle mediu del conceyu ayerán, a un quilómetru del pueblu que-y da nome.

La so **historia** ye llarga. Llevantose, a lo que parez enriba de restos de la dómina de los romanos, a finales del sieglu XII. D'esa época paecen ser la sacristía y los trés ábsides. En fecha desconocida reformáronse les paredes llaterales de la nave y l'imafronte. Na década de los 80 del sieglu XIX añadiéronse-y el cabildru, el bautisteriu y un cuartu, nel poniente del templu, nel que se conserven delles llábanes de dómina romana, y, en 1887, reparáronse l'ábside y les pintures del interior. Pa finar, en 1985 fízose-y una última restauración.

En cuantes a la so **estructura**, ye de traza románica, y al entamu tenía una única nave. Anguaño tien trés naves, con un triple ábside: el central tien un remate semicircular, y cuadráu los de los llaos, y toos ellos cubren con bóveda de cañón. Techa en madera, con teyáu a dos agües. El cabildru, decimonónicu, ocupaba los llaos sur y este de la ilesia. Anguaño, nostante, namái se conserva con esa función na fastera meridional; el tramu del este zarrose pa formar una especie de nave llateral del templu.

En cuantes a la **decoración**, rescamplen: l'arcu de trunfu, con dos archivoltes sobre columnes con capiteles con decoración figurativa, zoomórfica y antropomórfica; y la decoración, antropomórfica y figurativa, de la cornisa del ábside central. Dientro del templu hai pintures al fresco, con motivos xeométricos, nel ábside y na sacristía. No que cinca a les llábanes, destaca la dedicada a Júpiter Óptimo y Máximo por los clanes astures de los Arronidaeci y los Coliacini. El testu que contién ye'l siguiente: *Iobi Optimo / El Maxumo / Sacrum Arro / Nidaeci et Col / Iacini Pro Sal / Ute Sibi et Su / Is Posverunt*.

Foi declarada monumentu histórico-artísticu el 15 de payares de 1983.

## Bibliografía
*Cobo Arias, Florencio, Cores Rambaud, Miguel, Zarracina Valcarce, Matilde, *Guía básica de monumentos asturianos*. Uviéu, Serviciu de Publicaciones del Principáu d'Asturies, 1990.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santuariu de la Virxe de Miravalles

El **Santuariu de la Virxe de Miravalles** alcuéntrase na llocalidá del mesmu nome, a poca distancia de la Torre de Soto, nel conceyu asturianu d'Ayer.

Esta capiella barroca del sieglu XVIII foi diseñada por Francisco de la Riba. El 8 de setiembre celébrase la so fiesta n'honor de la Virxe de Miravalles, centru de gran devoción popular.

## Historia
Según les lleendes nel sieglu XIV apecióse la Virxe a los pelegrinos sobre un ablanu qu'ocupaba'l llugar nel qu'anguaño ta'l santuariu y que curtiáu l'árbol, sigue siempre retoñando ente les piedres de la españada. 

Los campos que la arrodien foron escenariu de la declaración de guerra de los alleranos a Napoleón en 1808. Los papes Clemente XIII y Píu VI rescamplaron la importancia del santuariu concediendo buldes pontificies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gela

**Gela** ye una ciudá de  de Sicilia, Italia, na parte sur de la rexón.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Piccolo, Salvatore. ''Gela.'' Ancient History Encyclopedia. December 20, 2017.
PAS

**PAS** pue ser l'acrónimu de:
***[[Partíu Asturianista]]**, partíu políticu asturianista;
***[[Ácidu paraaminosalicílicu]]**;
***[[Ácidu peryódicu|Ácido peryódicu de Schiff]]**, sustancia pa la tinción de polisacáridos;
****Parental Alienation Syndrome*** (PAS), ver enllaz n'asturianu a SAP (**[[Síndrome d'allienación parental]]**);
***[[Partido Alternativa Socialdemócrata]]**, Partíu Politicu Mexicanu

## Referencies

## Enllaces esternos
Ilesia de San Xuan (Santibanes de la Fuente)

La **ilesia de San Xuan Bautista de Santibanes de la Fuente** ta asitiada na llocalidá del mesmu nome dientro del conceyu asturianu d'Ayer.

La ilesia ye d'estilu románicu tardíu de fines del sieglu XIII

Ye Monumentu Histórico Artísticu.

Nel esterior de la ilesia allúgase'l texu de Santibanes de la Fuente, declaráu monumentu natural.

## Imáxenes

San Juan de Riomera 005 4.jpg|Arcu trunfal y altar mayor
San Juan de Riomera 007 3.jpg|Coru
San Juan de Riomera 006 2.jpg|Capitel
San Juan de Riomera 003 1.jpg|Capitel en detalle
San Juan de Riomera 015 6.jpg|Captiel
San Juan de Riomera 016 5.jpg|Capitel


## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Ḷḷena

El **ríu Ḷḷena** ye un ríu de la cuenca del Caudal qu'altraviesa de sur a norte los conceyos de Ḷḷena y Mieres n'Asturies.

Naz de la unión de les sos dos afluentes principales, el ríu Güerna y el ríu Payares, na llocalidá de Campumanes. Conflúi col ríu Ayer na llocalidá de Sovilla pa formar el ríu Caudal, segundu afluente n'importancia del ríu Nalón tres el ríu Narcea.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guaxa (mitoloxía)

La **guaxa** ye un personaxe de la mitoloxía asturiana; tradicionalmente ye representáu en forma de muyer vieya que peles nueches entra nes cases a chupa-yos la sangre a los neños col únicu colmillu que tien. Fai que la xente amalique y enruince, hasta llegar a morrer en munchos casos. El dir a menos un neñu o persona enantes robezu, sobre tou ensin causa aparente; l'empalidecer progresivamente; el perder la salú y pasar la vida con matuxes, son muestres de que ta a ún comiéndolu La Guaxa: failos esapaecer comiéndolos.

En delles comarques de Lleón, conozse a la guaxa tamién como un páxaru qu'acompaña les ánimes -sobre too de los nenos-,nel so trásitu. Munches vegaes rellaciónase esta figura mitolóxica cola coruxa o col coruxu.

## Ver tamién
* Mitoloxía asturiana

## Referencies

## Enllaces esternos
Castiellu de Soto (Ayer)

El **castiellu de Soto** ta asitiáu na llocalidá asturiana de Soto nel conceyu d'Ayer.

Esti castiellu alcuéntrase anguaño medio en ruines. Consérvase parte de la muria, fachada d'una torre y la puerta d'entrada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Humanitarios de Samartín

Los **Humanitarios de Samartín** ye una sociedá fundada en 1905 de la que'l so primer envís foi iguar los problemes xurdíos ente los ganaderos del conceyu d'Ayer colos de Ḷḷena, pero la so obra remaneció n'aidar a toes aquelles persones que tengan dalgún tipu de problema.

Nel añu 2007, recibió'l Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies, na so candidatura conxunta col pueblu de Morea, onde tien la so sede.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina web oficial
Ilesia de San Félix (El Pino)

La **ilesia de San Félix del Pino** ta asitiada na llocalidá d'El Pino, nel conceyu asturianu d'Ayer. 

La ilesia construyóse nel añu 1751 y como elementos destacables son les decoraciones de la bóveda y los retablos. El retablu mayor de la ilesia ta xebráu en trés, ún central y dos llaterales. Los retablos llaterales tán construyíos por Domingo de Nava pertenecientes al barrocu asturianu, mientres que'l central ye d'autor desconocíu y estilu churriguerescu.

Foi declarada Monumentu Histórico Artísticu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Texu de Santibanes de la Fuente

El **texu de Santibanes de la Fuente** ye un árbol milenariu perteneciente a la familia texus bacatta que s'alcuentra na llocalidá de Santibanes de la Fuente nel conceyu asturianu d'Ayer, na plaza de la ilesia de San Xuan de Riomiera http://tematico.asturias.es/mediambi/siapa/web/espacios/espacios/monumentos/santibanez/ , como solía asoceder nestos casos l'árbol yera veneráu poles comunidaes antigües cosa qu'aprovechó la ilesia pa edificar llueu los sos templos al dellau. 

Les sos dimensiones son de 12 metros d'altor, 15 d'envergadura y de 3.4 de perímetru. Esti texu milenariu ta declaráu monumentu natural dende'l 27 d'abril de 1995 polo que ta protexíu y incluyíu nel plan de recursos naturales d'Asturies.

## Ver tamién
*Llista d'espacios naturales d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Ensenada de Lloderu

La **Ensenada de Lloderu** alcuéntrase nel conceyu asturianu d'Avilés y trátase d'una pequeña ensenada al llau de la ría d'Avilés. Foi declarada declarada monumentu natural'l 25 de xunetu de 2002.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pedro de Lucuce

**Pedro de Lucuce**  foi un científicu, militar y matemáticu asturianu.

## Biografía
Nació n'Avilés, llugar nel que pasó la so infancia y mocedá. Estudió Llatinidá na villa d'Avilés y Humanidaes na Universidá d'Uviéu.

En 1710 abandona la carrera de Teoloxía recién iniciada ya inscríbese na carrera d'armes.

Perteneció a varios reximientos rescamplando nel estudiu de la matemática y l'arte de la guerra.

En 1728 ye nomáu comisariu estraordinariu con serviciu nes costes de Granada.

Foi profesor ayudante del direutor de la Real academia militar de Barcelona hasta 1738 en que ye nomáu direutor pol ministru de la Guerra José Patiño. 

Tuvo de direutor hasta l'añu 1758, en 1746 asciende a inxenieru xefe y en 1756 a inxenieru direutor.

En 1756 ye nomáu direutor de la Real Sociedá de Matemátiques, anguaño Real Academia de Ciencies Esautes, Físiques y Naturales.

En 1770 foi nomáu mariscal de campu.

## Obra
**Discurso o dictamen sobre la anchura de los caminos reales*, Barcelona, 1763.
**Advertencia para la midida y el cálculo de los desmontes o excavaciones en terrenos irregulares*, Barcelona, 1766.
**Principios de fortificación que contienen dos definiciones de las obras de plaza y campaña: con una idea de la conducta regularmente observada en el ataque y defensa de las fortalezas*, Barcelona, 1772.
**Disertación sobre las medidas militares que contiene la razón de preferir el uso de las nacionales al de las forasteras*, Barcelona, 1773.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xosé Manuel García González

**Xosé Manuel García González** , más conocíu como *«Marcos del Torniello»* foi un escritor n'asturianu.

## Obra
**«Tambor y gaita : poesías en dialecto asturiano»*, Marcos del Torniello, Uviéu: Escuela Tipográfica del Hospicio Provincial, 1904.
**«Colasón de Patagorda o En qué falto yo a daquién»*, Marcos del Torniello, Avilés: Imp. La Esperanza, 1918.
**«Orbayos de la quintana : (poesías en dialecto asturiano)»*, Marcos del Torniello, Madrid, 1925 

## Referencies

## Enllaces esternos
Nicanor de las Alas Pumariño y Troncoso

**Nicanor de las Alas Pumariño y Troncoso**  foi un escritor, políticu y abogáu asturianu.

## Biografía
Foi fíu de Ramón de las Alas Pumariño y de Concepción Troncoso Suárez. Las so infancia trescurre n'Uviéu llugar al que la so familia se tresllada siendo neñu. 

Estudia drechu na Universidá d'Uviéu nel edificiu históricu de la cai San Francisco. Llicénciase en 1891. 

En 1895 abre un bufete d'abogaos n'Uviéu que tuvo funcionando hasta 1903. Con esti despachu llogren un gran prestixu n'Uviéu lo que fai qu'en 1903 se tresllade a Madrid pa exercer de políticu.

Xunto a la so actividá como abogáu ye articulista baxo'l seudónimu de *«Tronzadillo»* nel periódicu *[[El Liberal Asturiano]]*. Una vez fixada la so residencia en Madrid sigue unviando artículos a los periódicos asturianos enantando amás a collaboraciones con periódicos de Madrid.

N'abril de 1900 casa con Belén Montes Secades que muerre en 1922. En 1931 vuelve a casar con Amparo G. Duarte, avilesina fía del conocíu fotógrafu Ramón García Duarte.

## Carrera política
En 1900 accede al cargu de secretariu lletráu del Bancu Asturianu d'Industria y Comerciu y inicia la so andadura política. En 1906 preséntase a les eleiciones pa diputaos a Cortes pol partíu lliberal obteniendo l'escañu por Ocaña (Toledo). Esti escañu sicasí nun lo pudo ocupar por mor del cambéu de gobiernu y la realización d'un nuevu sufraxu.

Ente 1907 y 1910 ye diputáu pol partíu conservador representando al conceyu de Miranda. Foi senador por Asturies y diputáu por Uviéu y Villaviciosa.

De magar 1914 ocupa estremaos cargos oficiales:
* En 1914, direutor xeneral de Comerciu, Industria y Trabayu.
* En 1915, direutor xeneral de lo Contenciosu del Estáu.
* En 1916, miembru de la Xunta Central de Subsistencies.
* En 1917, comisariu rexu de Pósitos.
* En 1919, direutor xeneral de Comunicaciones.
* En 1921 foi nomáu subsecretariu de Fomentu si bien nun toma posesión d'esti cargu.

La so carrera parllamentaria vese tarazada en 1923 pola dictadura del xeneral Primo de Rivera, si bien al pertenecer al partíu conservador xúntase a l'asamblea nacional dende Uviéu au treslladó la so residencia.

En 1927 ye nomáu presidente de la Diputación Provincial. Nesti periodu promueve l'Hospital-Manicomiu y la Casa de Caridá d'Uviéu.

En 1931 al instaurase la república abandona la política.

En 1933 ye nomáu vocal del Tribunal de Garantíes Constitucionales.

En 1934 sustenta'l cargu de xerente del Bancu Asturianu d'Industria y Comerciu. Demientres la Revolución asturiana la so casa ye incendiada y él ye deteníu mentanto la revuelta.

El rei Víctor Manuel III d'Italia condecorólu cola Gran Cruz de la Corona pol so llabor nel tratáu de comerciu de 1915.

## Obra lliteraria
**«Verdadero regionalismo asturiano»*, Uviéu, 1918.

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de La Chivita

El **Quesu La Chivita** ye un quesu fecho na llocalidá asturiana de Buelles (El Valle Baju de Peñamellera).

Ye un quesu madurao de corteya mugoriento con tastu un pocoñín acedu y picante y d'arume suave.

Tien dos variedaes:

***La Chivita Cabra:**
***La Chivita Vaca y Cabra:**

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de Canal de Ciercos

El **Quesu de Canal de Ciercos** ye un quesu fecho artesanalmente con lleche pausterizao de vaca, en San Esteban (Peñamellera Baxa).

De tastu cremosu y mui ricu, en temporada tamién pue ser d'oveya y cabra.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu Casín

El **Quesu Casín** ye un quesu fecho con lleche de vaca en Casu y Sobrescobiu (Asturies). Ye de pastia mesto y tastu fuerte, picante y arumoso; delles pieces tán decoraes y lleven el nome del queseru grabáu nel mesmu quesu. 

Esti quesu tien una Denominación d'Orixe Protexida.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu Cuevas del Mar

El **Quesu Cuevas del Mar**' ye un quesu puro de cabra fecho en Pría (Llanes).

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu d'El Carbayo

El **Quesu d'El Carbayo** ye un quesu fecho con lleche crudo de vaca nel conceyu de Taramundi. Ye de pastia cocío semiduro, de tastu daqué picante, corteya acepiyao bien de veces con aceite de la que ta madurando, y con una curación de más de dos meses.

Tien otra variedá que ye'l Quesu d'El Carbayo con nueces: lleche crudo de vaca mecío con nueces, pastia cocío semiduro y tastu suave y orixinal.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Isidro Lángara

**Isidro Lángara Galarraga**  foi un fútbolista español que xugaba de delanteru.

Xugó 12 vegaes cola camiseta nacional española, consiguiendo marcar 17 goles, poro ye una de les meyores estadístiques en rellación partíos xugaos y goles marcaos. Fue Pichichi de la lliga española en tres vegaes, nes tres caberes temporaes enantes la guerra civil (1934, 1935 y 1936).

## Clubes

## Palmarés
### Campeonatos nacionales

### Campeonatos rexonales

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu d'Abredo

El **Quesu d'Abredo** ye un quesu suave y cremoso, de pastia elástico y fundente. Faise con lleche de vaca n'Abredo (Cuaña).

El so fabricante, la Quesería Artesanal d'Abredo, surdió nel añu 1988 nel pueblu del mesmu nome. Amás del quesu fai un requexón perapreciáu polos críticos gastronómicos.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de La Collada

El **Quesu de La Collada** ye un quesu fecho en Cirieñu (Amieva). 

Tien dos variedaes:

***La Collada Cabra:**
Fecho con lleche de cabra pausterizao. De color blanco y tastu finu y suave.

***La Collada Oveya:**
Fecho con lleche d'oveya. De color blancu y güeyos de grandor variáu. El so tastu ye finu y suave.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu La Cueva de Llonín

El **quesu La Cueva de Llonín** ye un quesu fecho n'Alles (Peñamellera Alta). Fecho con lleche de vaca. La tayada ye mariello claro y con güeyos pequeños, un pocoñín llento.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de La Peral

El **Quesu de La Peral** ye un tipu de quesu que se fai na parroquia asturiana de La Peral, nel conceyu d'Illas. Ye un quesu semiduro y daqué vetiao, de pasta mesto y de color blanco, fecho con lleche de vaca.

## Ellaboración
El quesu de La Peral ellabórase nuna pequeña quesería industrial de la parroquia asturiana de La Peral, nel conceyu d'Illas. Foi una creación personal del fundador de la quesería, Antonio León Álvarez, alredor del añu 1923.

Ye un quesu ensin corteya, untuosu y de color blancu amarillentu. El so interior ye firme pero non compactu, y tien fiendes y furacos nos que puede desarrollase'l mofu que-y da'l so color azul veteáu. Ellaborase con lleche de vaca, a la que dacuando se-y añade nata d'oveya pa reforciar el so sabor y golor demientres la maduración. De forma cilíndrica y con pieces de tamañu variable, viéndese envueltu en papel metalizáu.
El so tastu ye bonal y non mui fuerte, daqué ácedu y saláu y permantecosu.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha del quesu de La Peral na web mundoquesos.com
Quesu de Madelva

El **Quesu de Madelva** ye un quesu fecho con lleche de vaca y oveya en L'Infiestu (Piloña). Ye de pastia amarellao y mantegoso, de tastu una migayina picante.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu Monje

El **Quesu Monje** ye un quesu fecho con lleche de vaca en Panes, (Peñamellera Baxa). Ye prensao, ensin güeyos, de tastu suave, poco salao y mantegoso.

TIen una variedá llamada Monje Picón.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu de Peñamellera

El **Quesu de Peñamellera** ye un quesu fecho con lleche de vaca, oveya y cabra (según la temporada) n'El Valle Altu de Peñamellera. Ye madurao y tienro, de corteya engurriao y color ocre anaranxao.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Quesu Monje Picón

El **Quesu Monje Picón** ye un quesu fecho en Panes (El Valle Baju de Peñamellera, Asturies). Faise un quesu azul de forma cilíndrica y testura cremosa, variedá del Quesu Monje.

## Ver tamién
*Quesos d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Microevolución

**Microevolución** ye'l socesu de cambéos a pequeña escala en frecuencies aléliques nuna población, a lo llargo de delles xeneraciones, tamién conocida como cambéu a mayor o menor nivel que'l d'especie.

Estos cambéos son debio a dellos procesos: mutacion, seleición natural, fluxu xenéticu, deriva xenética y panmixia.

La Xenética Poblaciones ye la rama la bioloxía qu'aporta la cadarma matemática pal estudiu del procesu la microevolución. La Ecoloxía xenética concierne propiamente a la observación de la microevolución na vida salvaxe. Davezu, casos observables d'evolución son precisamente exemplos ñidios de microevolución; por exemplu, subespecies de bacteries con resistencia a antibioticos.

La microevolución pue ser contrastada cola macroevolución, que ye'l socesu a gran escala de cambéos en frecuencies xéniques nuna población nun periodu temporal d'escala xeolóxica (i.e. consecuencia de microevoluciones estendíes). La diferencia ye munchu mayor que lu que s'asemeya. La microevolución ye reduccionista, mientres que la macroevolución ye holística. Ca teoría ufierta estremaos puntos de vista internos nel procesu evolutivu.

## L'orixe del términu
L'entomólogu rusu Yuri Filipchenko (o Philipchenko, según la trescripción) acuñó por primer vegada'l términu de "macroevolution" y "microevolution" en 1927 en so trbayu fecho n'alemán, "Variabilität und Variation". El términu foi garrao pal so usu al inglés por Theodosius Dobzhansky en so llibru Genetics and the Origin of Species (1937). 

Dende la instauración de los dos términos, los sos significaos fueron revisaos a esgaya vegades y en munches ocasiones cayío en na desconsideración por parte los científicos que prefieren falar d'evolución biolóxica como un procesu.

## Ver tamién
* Macroevolución

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/0_0_0/evo_36
* Microevolución vs Macroevolución
Organización Internacional del Trabayu

La **Organización Intenacional del Trabayu** (**OIT**) ye un organismu especializau de les Naciones Xuníes que s'ocupa de les cuestiones relatives al trabayu y les rellaciones llaborales. Fue fundada'l 11 d'abril de 1919, nel marcu de les negociaciones del Tratáu de Versalles. La so Constitución sancionada en 1919, compleméntase cola Declaración de Filadelfia de 1944. 

La OIT tien un gobiernu tripartitu, integráu polos representantes de los gobiernos, de los sindicatos y de los emplegadores. El so muérganu supremu ye la Conferencia Internacional, que s'aconceya anualmente en xunu. El so muérganu d'alministración ye'l Conseyu d'Administración que s'aconceya cuatrimestralmente. Cada cinco años El Conseyu d'Alministración elixe al Direutor Xeneral, encargáu de dirixir la Oficina Internacional del Trabayu ya implementar les aiciones nel tarrén. En 2003 fue reelixíu pal cargu el chilenu Juan Somavía. La sede central alcuéntrase en Ginebra, Suiza. En 1969 la OIT recibió'l Premiu Nobel de la Paz. Ta integráu por 180 estaos nacionales (2007).

## Referencies
Ourense

**Ourense** ye la capital de la provincia d'Ourense (Galicia, España). Con  ye la tercera ciudá gallega por población, tres Vigo y La Coruña, y ta allugada nel sureste de Galicia (el ríu Miño pasa per esta ciudá).

## Galería d'imáxenes

image:Xardíns das Burgas II.JPG|Xardíns das Burgas


## Referencies

## Enllaces esternos
Emilio Robles Muñiz

**Emilio Robles Muñiz** , tamién conocíu como **Pachín de Melás**, foi un escritor n'asturianu. 

De familia humilde abandonó llueu los estudios y púnxose a trabayar como obreru mecánicu. Asistiendo a les clases nocherniegues de la Escuela Industrial de Xixón sacó la especialidá de torneru. 

Los sos primeros escritos fueron artículos escontra de la esplotación obrera nos diarios El Comercio, *La Defensa del Obrero* y *La Organización*. Por esto y pola so militancia socialista foi esterráu a Llangréu. 

Col romance *La güelina* obtuvo en 1904 el segundu premiu nun certame Científico-Lliterariu que ganó Pepín de Pría. A partir d'entós participó en dellos consursos hasta qu'en 1909 publicó *Les veyures de Pinón*, un llibru de rellatos. 

A lo llargo de la so vida desarrolló importantes iniciatives asturianistes, como la *Biblioteca Popular de Escritores Asturianos*, la coleición *La novela asturiana*, el reclamu d'un Estatutu d'Autonomía p'Asturies durante la Segunda República, etc. Asinamesmo, foi nomáu académicu de la Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres.

Durante la Guerra Civil punxo a salvo del fueu los restos de Xovellanos, que s'alcontraben na ilesia de San Pedro de Xixón. Foi apresáu polos franquistes morriendo na cárcel d'El Coto por mor de les pésimes condiciones nes que taben los presos. 

Foi'l padre del pintor y cartelista Germán Horacio y güelu del actor Germán Robles.

## Obres
* *Les veyures de Pinón: coleición de cuentos y "coses" n'asturianu.* (1909)
* *Veyures: diálogu n'asturianu.* Espublizáu en 1909, pero estrenáu nel Teatru Dindurra de Xixón el 29 de payares de 1908.
* *Secadiella: cuentu asturianu orixinal de Don Justo Vigil. Adaptáu a escena por Pachín de Melás.* (1915).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Vida y obra de Pachín de Melás
* Completa biografía sobre Pachín de Melás
Fesoria

La **fesoria** ye un preséu d'agricultura, formáu por un mangu llargu y una pieza de metal reuta pel corte, que s'emplega pa cavar la tierra.
La fesoria tien una cadarma asemeyada a l'“azada” , pero mas pequeña.
Utilízase pa escargatar tierres previamente roturaes, o pa sallar.

La etimoloxía ta na pallabra llatina *fossorĭa*, con esi nomatu emplégase únicamente n'Asturies; n’otres fasteres de la península nómase "azada","escardillo", "zoleta", "chapulina" o "zacho".

## Referencies

## Enllaces esternos
Adralés (parroquia)

**Adralés** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea. Tien una estensión de , y la so población ye de .

## Xeografía
### Llocalidaes

## Persones destacaes
***José Calvo Martínez**, secretariu xeneral d'UCA dende 1995 hasta anguaño.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ambres (parroquia)

**Ambres** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea. Tien una estensión de  y una población de .

## Xeografía
### Llocalidaes

### Otros sitios
* La Casa La Campa

## Referencies

## Enllaces esternos
Ḷḷinares

Col nome de **Ḷḷinares** podemos referinos a:

* Ḷḷinares, una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.
* Ḷḷinares, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu d'Ayande. 
* Ḷḷinares, parroquia del conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
* Ḷḷinares, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea
* Ḷḷinares, una aldea de la parroquia de Turón, nel conceyu asturianu de Mieres.
* Ḷḷinares, un llugar de la parroquia de Congostinas, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.

## Ver tamién
* Llinares 
* Linares 

## Referencies
Inaciu Iglesias

**Inaciu Iglesias Fernández**  ye un empresariu, escritor y editor en llingua asturiana. 

Nació n'Uviéu nel añu 1966. Ta casáu y ye padre de dos fíos. Estudió Derechu y realizó estremaos cursos d'alministración d'empreses, marketing y desarrollu directivu. Anguaño reside en La Piniella, na parrioquia de Valdesoto nel conceyu de Siero.

Ye Conseyeru Delegáu de la empresa Cartonajes VIR. Presidió l'Asociación Asturiana d'Empresa Familiar, el *Club Asturiano de Calidad*, la Fundación Caveda y Nava y la Comisión d'Economía de Foro Asturias. Foi tamién conceyal en Noreña d'esa mesma formación. 

En 1987 entamó a editar la revista *[[Ámbitu]]*, fundando en 1994 la editorial del mesmu nome que, selmanalmente, espublizaba'l periódicu *[[Les Noticies]]*, escritu dafechu n'asturianu. En 2007, la editorial Ámbitu adquirió la editorial Trabe dedicándose, dende entrambos sellos y hasta 2014, a la producción de llibros, discos y programes de televisión.

Anguaño, aparte de conferencies y charles pa emprendedores, como les impartíes na Escuela de Verano Evades. collabora davezu n*El Comercio*, la Cadena SER o Canal Diez TV.

Ye autor d'estremaos títulos de la identidá y la historia asturianes, y de reflexón y divulgación política y económica.

## Obres
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de Venezuela

El **presidente de [[Venezuela]]** ye a la vez el xefe d'Estáu y de Gobiernu del país, dirixe el poder executivu y ye comandante en xefe de la Fuercia Armada Nacional Bolivariana. Tamién ye'l funcionariu públicu nacional de mayor xerarquía.

## Llista de presidentes
La que vien darréu ye una llista, n'orde cronolóxicu, de les persones qu'exercieron la presidencia de Venezuela al traviés de la historia y de delles maneres. Venezuela contó con 50 venezolanos qu'ocuparem la presidencia de manera oficial, constitucional o reconocida; en 59 alministraciones dende la independencia d'España en 1811.


|}

## Referencies

## Enllaces esternos
Sogecable

**Sogecable** ye un grupu líder de la televisión de pagu n'España, fundáu en 1989. Foi'l pioneru na introdución de sistemes interactivos y principalmente de la Televisión Dixital n'España. El so llabor consiste en xestionar y adquirir derechos audiovisuales, asina como la distribución y producción de canales y xestión d'abonaos. Otres de les sos actividaes más importantes son la producción, distribución y exhibición cinematográfica.

El so procesu de reestructuración comenzó n'ochobre de 2003 y finalizó n'avientu de 2004, cola integración de Vía Digital. Pretendíen asina redimensionar y reordenar les sos actividaes de Sogecable absorbiendo los compromisos con canales temátiques, proveedores con derechos audiovisuales y otros servicios. Con esta reestructuración contribuyó al rellanzamientu audiovisual n'España.

La productora de Sogecable ye Sogecine. Ye una de las principales distribuidores y productores nel territoriu español, con especial importancia nestos momentos (añu 2008), tal que se vive una profunda crisis nesta industria.

Les instalaciones de Sogecable alcuéntrense en Tres Cantos, produciendo a diariu 23 canales de televisión, incluyendo les nueve versiones de Canal+ y otres 14 canales que tán especializaes na emisión de diverses materies n'esclusiva, como deportes, cine, documentales, infantil, música. Estes emítense y son distribuyíes al traviés de Digital+, cable y ADSL.

En 2005, el grupu llanza una nueva canal de televisión n'abiertu y con carácter xeneralista y gratuitu; el quintu n'España. El so nome ye Cuatro y ocupa la frecuencia que dexó Canal+ cuando pasó a formar parte únicamente de la emisión de Dixital+ el 7 de payares de 2005.

En 2006 Prisa llanzó una Ufierta Pública d'Adquisición sobre un 20% de les aiciones de Sogecable p'aumentar la so participación hasta casi un 50%. D'esta forma, Prisa controla dafechu Sogecable.

En 2007 PRISA alcanza la mayoría absoluta en Sogecable, col 50,03% y llanza una UPA obligatoria pol 100% de la compañía.

## Ver tamién
* PRISA
* Jesús de Polanco
* Digital+
* Cuatro

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina de Sogecable
Organización pa la Cooperación Islámica

La **Organización pa la Cooperación Islámica** (árabe:منظمة التعاون الاسلامي; francés: *Organisation de la Coopération Islamique*; inglés: *Organisation of Islamic Cooperation*) ye un organismu internacional qu'axunta a los estaos de confesión musulmana, que foi creáu en 1969 demientres la Conferencia de Rabat y formalizada dos años depués. La so sede ta en Yeda (Arabia Saudita). Los sos miembros son 57 y inclúin a la representación de Palestina al traviés de l'Autoridá Nacional. El 28 de xunu de 2011 oficializóse'l cambéu de nome, anteriormente llamábase: **Organización de la Conferencia Islámica** (árabe:منظمة المؤتمر الإسلامي; francés: *Organisation de la Conférence Islamique*; inglés:*Organization of the Islamic Conference*).

Les sos aiciones conséñense a l'actividá collaborativa ente los sos miembros, sobremanera na llucha escontra l'imperialismu, el neocolonialismu y la emancipación de Palestina. Históricamente celebráronse dellos conceyos que contribuyeron col so desendolcu: Lahore (1974), La Meca (1981), Casablanca (1984), Kuwait (1987), Dakar (1991). Les sos repercusiones son menores que los de la Lliga Árabe.

## Cadarma Interna

* **Cume de Xefes d'Estáu**: Dirixe la organización per aciu de conceyos periódicos cada trés años.

* **Conferencia de Ministros d'Asuntos Esteriores**: Aconcenyen en sesiones ordinaries añales y encárgase de l'enanchamientu de les polítiques pal desendolcu del organismu.

* **Secretaria Xeneral**: Organismu executivu elixíu por mandatu de cuatro años y auxiliáu por cuatro axuntos.

## Axencies Especializaes

* Centru d'Investigación y Formación Estadística, Económica y Social
* Axencia de Prensa Internacional Islámica 
* Bancu Islámicu de Desendolcu

## Secretarios xenerales

# Tunku Abdul Rahman (Malasia): (1971-1973)
# Hassan Al-Touhami (Exiptu): (1974-1975)
# Amadou Karim Gaye (Senegal): (1975-1979) 
# Habib Chatty (Tunicia): (1979-1984) 
# Syed Sharifuddin Pirzada (Paquistán): (1985-1988)
# Hamid Algabid (Níxer): (1989-1996)
# Azeddine Laraki (Marruecos): (1997-2000)
# Abdelouahed Belkeziz (Marruecos): (2001-2004)
# Ekmeleddin Ihsanoglu (Turquía): (dende'l 2005)

## Países miembros

 
 
## Enllaces esternos

* **Oficial** The Organization of the Islamic Conference
* **Oficial** Islamic Conference  (Documentos y información n'árabe, francés y inglés)

## Referencies
Sablera de Barayu

La **Sablera de Barayu** . Ta clasificada como "Reserva Natural Parcial".

## Allugamientu
La reserva alcuéntrase a caballu ente los conceyos de Navia y Valdés. La direición de Barayu dixebró l'espaciu en fasteres de diferente proteición:

***Fastera d'usu xeneral**. Abarca los pueblos de *Vigu* y *Xabugu*, colos sos eros próximos. Equí permítese les actividaes tradicionales.
***Fastera d'usu moderáu**. Abarca'l vaḷḷe, la rasa costera y los cantiles, dende la ensenada de Caneiru hasta la punta de Los Aguiones. Equí permítese la esplotación de la natura, pero con delles normes a emplegar pal bon caltenimientu del mediu.
***Fastera de reserva ecolóxica** Abarca les marismes y la parte más retrasada de los tombos (fastera de pinal).

**Carauterístiques del mediu**

El ríu Barayu (nomáu más enriba ríu Bidular) enantes de desembocar nel mar, forma una foz dientro de la cuál s'alluguen los principales ecosistemes:

* **Viesques ribereñes**. Acupen el fondu del valle, onde'l ríu caltién les agües duces. Formaes por salgueros y umeros nel cortexu arboreu y llirios, espadañes (nomaes en Tox ḷḷantainas) y xuncos nel cortexu vexetal.
* **Viesques llamargues**. O pantanoses, tan onde la cantidá de llente nun dexa crecer a les ribereñes. A diferencia d'éstes, na fisonomía vexetal, camuda que'l salgueru nun apaez o llimítase a dellos exemplares.
* **Otres viesques**. Nos rellayos d'umbría medren viesques de fayes y castañales, y dalgún qu'otru sapiegu.
* **Marismes**. Fasteres d'agua salao llamargues. Nelles fórmase un ecosistema de carrizales, xuncares y cañaverales d'altu valor. El llugar nómase polos vecinos como "Los Xungales". 
* **Tombos**. El complexu de tombos de Barayu ye comparable colos d'otres rexones cantábriques, non sólo pol bon caltenimientu d'ésti, sinón polos sos valores vexetales. La fastera qu'enantes ocupaben los tombos buxos (dunas grises en español) ta ocupada por una viesca de minos resineros, qu'en vegada d'estropiar el llugar, dieron un toque más atrautivu a la sablera y fixeron un ecosistema rico, poro que la Direición lo declaró zona de reserva
* **Sablera**. L'estáu salvax y apartáu, diéron-y a ésta sablera cierta fama a nivel rexonal.
El sable buxo y naranxa ofrez una imaxe atrautiva dende lloñe.
* **Cantiles**. D'una considerable altor, los cantiles de Barayu ufiertan dos composiciones:
La zona que va dende Caneiru al estuariu, ye de ḷḷouxa y la que va dende equí a Los Aguiones ye de caliar. 
* **Islles e isllotes**. L'archipiélagu de Las Romaneḷḷas delantre del Cuornu de Barayu, guarda una de les colonies d'aves mariñes más valioses la costa occidental.

## Referencies

## Enllaces esternos
Erías (parroquia)

**Erías** ye una parroquia al sur del conceyu asturianu de Ḷḷena. Tien una estensión de , y ta formada polos pueblos de Bendueños, La Frecha, Erías, Eros y Renueva, que tienen en conxuntu una población de .

## Llocalidaes

### Sitios
* La Barraca
* El Cabanón
* La Casanueva
* El Quentu
* Samiguel d'Eros

## Persones pernomaes
* Manuel Suárez Fernández, relixosu asturianu (1895–1954).
* Ignacio Fuejo Lago, políticu asturianu (1933–2016).
* Xulio Concepción Suárez, llingüista (1947)

## Referencies

## Enllaces esternos
Mariza

**Mariza**  ye una cantante de fadu portuguesa, una de les más famoses internacionalmente. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Diccionariu de la Llingua Asturiana

El ***Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana*** o **DALLA** ye'l diccionariu normativu del asturianu fechu pola Academia de la Llingua Asturiana a lo llargo de munchos años y fináu'l 30 de xunu de 2000, imprentándose la primer edición el 15 d'avientu de 2000.

Nél trabayaren munches persones pero sobre too tres: Xosé Lluis García Arias, Ana María Cano González y Ramón d'Andrés Díaz. Al asoleyase, el presidente de l'Academia dimitió dexando pasu a Ana Cano al considerar terminaos los llabores básicos de normativización del asturianu tres l'asoleyamientu de les Normes Ortográfiques en 1981 y la Gramática de la Llingua Asturiana en 1998

El *Diccionariu* tien nes sos 1.300 páxines unes 50.000 entraes. Pue consultase llibremente na rede, dende la páxina web de l'Academia.

## Ver tamién
* Gramática del asturianu
* Normes ortográfiques del asturianu

## Referencies

## Enllaces esternos
*El «''DALLA''»: páxina de consulta.
Alcalde de Bimenes

L**'Alcalde de Bimenes** ye'l cargu que tien el conceyal xefe del Ayuntamientu de Bimenes (Asturies).

## Llista d'alcaldes de la democracia

#Todas las longitudes se miden en píxeles
ImageSize = width:1600 height:550 #Tamaño de la imagen: ancho, alto 
PlotArea = width:50 height:500 left:50 bottom:10 #Tamaño de la gráfica en sí dentro de la imagen: ancho, alto, margen izquierdo, margen derecho
DateFormat = yyyy #Formato de fechas= y-cifra de año, m-cifra de mes, d-cifra de día.
Period = from:1979 till:2019 #Período de tiempo representado: desde, hasta
TimeAxis = orientation:vertical #Orientación del eje de tiempos: horizontal o vertical
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:1979 #Escala

# No se da cuenta de cuándo chocan dos frases, así que hay
# que moverlas a mano cola variable $dx

Define $dx = 35 # shift text to right side of bar

PlotData=
#barra, color, ancho, ?, alineamiento, tamaño de fuente (XS,S,M,L,XL)
 bar:Líderes color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:M
 
 #desde hasta color desplazamiento($dx, píxeles) testu y enlace
 from:1979 till:1987 color:green shift:($dx,0) text:Joaquín García Gutiérrez, PCE (1979)
 from:1987 till:1999 color:green shift:($dx,0) text:Joaquín García Gutiérrez, IU (1987)
 from:1999 till:2002 shift:($dx,0) text:Arturo Ordóñez Sánchez, PSOE (1999)
 from:2002 till:2003 shift:($dx,0) text:José Emilio González Aller, PSOE (2002)
 from:2003 till:2015 color:yellow shift:($dx,0) text:José Emilio González Aller, BIB (2003)
 from:2015 till:2019 color:blue shift:($dx,0) text:Aitor García Corte, PAS



## Referencies

## Enllaces esternos
Investigación

Una **investigación** ye un procesu, analíticu, sistemáticu, organizáu y oxetivu, que'l so envís ye'l de responder a una cuestión o hipótesis y asina enantar el conocimientu y la información sobre cierta cosa desconocía que se nagua conocer meyor.

## Carauterístiques
Una investigación carauterízase por ser un procesu: 

* **Sistemáticu**: A partir de la formulación d'una hipótesis u oxetivu de trabayu, recuéyense unos datos según ogense unos datos según un plan preestablecíu que, una vegada analizaos ya interpretaos, modificarán o amestarán nuevos conocimientos nuevos a los ya esistentes, entamándose entós un nuevu ciclu d'investigación. La sistemática emplegada nuna investigación ye la del métodu científicu. 
* **Organizáu**: Tolos miembros d'un equipu d'investigación tienen de conocer el que tienen de facer durante tol estudiu, aplicar les mesmes definiciones ya criterios a tolos participantes y actuando de forma idéntica ente de cualesquier dubia. Pa algamalo, ye imprescindible d'escribir un protocolu d'investigación au s'especifiquen tolos detáis en rellación col estudiu. 
* **Oxetivu**: Les conclusiones obteníes del estudiu nun tienen de sofitase n'impresiones suxetives, sinón en fechos adicaos y midíos, y que na so interpretación evítense cualesquier prexuiciu que los responsables del estudiu pudieren tener.

## Actividaes
Les actividaes fundamentales d'una investigación son: 
* Midir los fenómenos. 
* Comparar los resultaos algamaos. 
* Interpretar los resultaos en función de los conocimientos actuales, considerando les variables que foren dable qu'influyeren sobro'l resultáu.

## Menes d'investigación
* **Investigación básica**. Tamién denomada investigación fundamental o investigación pura. Namái se pue prauticar nos laboratorios. 
* **Investigación aplicada**. Ye l'aplicación de los conocimientos na práutica, pa aplicalos, na mayoría de los casos, en provechu de la sociedá. Un exemplu son los protocolos d'investigación clínico.

## Enllaces ente disciplines
Tiénense descrito desemeyaes menes d'investigación ente disciplines, con una terminoloxía específico: 
* **Multidisciplinariedá**: nesti nivel d'investigación la evaluación faise dende desemeyaos ángulos, usando diferentes perspeutives disciplinaries ensin aportar a la integración. 
* **Interdisciplinariedá**: esti nivel d'investigación refierse a la creación d'una identidá metodolóxica, teórica y conceutual, de tal miente que los resultaos seyan más coherentes ya integraos. 
* **Tresdisciplinariedá**: va más allá que les precedentes y refierse al procesu cola converxencia ente disciplines, acompañáu por una integración mutua de les epistemoloxíes disciplinares (Teoría de les Ciencies Humanes).

## Referencies

## Enllaces esternos
Unión, Progresu y Democracia

**Unión, Progresu y Democracia** (; embrevíu **UPyD**) ye un partíu políticu español fundáu en 2007. Foi inscritu nel rexistru de partíos del Ministeriu del Interior el 6 de setiembre de 2007. Ente los sos promotores atópense la ex cabezalera del PSOE Rosa Díez, el caderalgu Mikel Buesa y los filósofos Carlos Martínez Gorriarán y Fernando Savater.

## Orixe

El partíu tien el so orixe na Plataforma Pro, un coleutivu empobináu por un grupu de cabezaleros y activistes, na so mayoría vascos y averaos a la izquierda política, que nació col envís de formar un partíu políticu n'España alternativu al PSOE y el PP. 

Con esi enfotu, la Plataforma Pro entamó una riestra d'alcuentros en toa España nos que se dirían concretando los oxetivos principales del nuevu partíu, ente los que rescamplen: 

* la llucha contra ETA y cualquier tipu de terrorismu; 
* la rexeneración de la democracia n'España; 
* la oposición a los nacionalismos periféricos; 
* la reforma de la Constitución pa afitar les llibertaes ciudadanes y la igualdá, con independencia de la rexón del ciudadano.

Ente los miembros o collaboradores de la plataforma atopábense el filósofu Fernando Savater, el portavoz del coleutivu d'oposición al terrorismu ¡Basta Ya!, Carlos Martínez Gorriarán (coordinador de la mesma), o la eurodiputada socialista Rosa Díez. 

Tamién amosaron el so sofitu a la plataforma el partíu Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía, especialmente los sos miembros Arcadi Espada, Albert Boadella y Xavier Pericay; amás del hasta entós presidente del coleutivu Foro d'Ermua, Mikel Buesa.

Finalmente, nun actu públicu de presentación el 29 de setiembre de 2007, en Madrid, quedó constituíu el partíu **Unión, Progresu y Democracia**, col apoyu espresu de dellos inteleutuales y activistes políticos d'estremada adscripción.

## Adscripción ideolóxica
La UPyD se define como un partíu de calter *progresista*, nin de dereches nin d'esquierdes. Allúgase no que se vien nomando tresversalismu políticu, al enfotase n'amestar dellos aspeutos tradicionalmente adscritos a la izquierda o la derecha política. Sicasí, cabría englobalu na socialdemocracia, el lliberalismu progresista o el social lliberalismu.

Ente les sos señes d'identidá rescamplen tamién l'aspueste pola defensa de la Constitución española de 1978; el llaicismu, y el *no nacionalismo*, como rechazo y llucha contra la, al so entender, excesiva preponderancia de los partíos nacionalistes periféricos y separatistes nel sistema políticu español.

## Presencia n'Asturies

El partíu cuenta n'Asturies con una agrupación d'afiliaos. En xineru de 2008 dio anuncia de que l'abogáu xixonés José Ignacio Prendes encabezará la so candidatura a les eleiciones a les Cortes Xenerales del 9 de marzu de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial 
* Páxina de Plataforma Pro 
* Blogue de l'agrupación d'Asturies
Conxuntu Histórico-Artísticu

La declaración llegal denomada **Conxuntu Histórico-Artísticu** ta formada por tolos bienes declaraos como Monumentos Históricos-Artísticos, siendo una figura de proteición sobre los bienes culturales españoles y que s'alcuentra regulada pol Ministeriu de Cultura d'España. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ministeriu de Cultura d'España: patrimoniu y bienes culturales protexíos
Torre de Santuyano

**La Casa Torre de Santuyano** ta asitiada na llocalidá de Bimenes nel conceyu asturianu del mesmu nome.

Construyida nos sieglos XIV y XV, ye una gran torre maciza a la que llueu se-y añade una vivienda de grueses muries. Na parte trasera tien un corredor de madera típicu rural, esti conxuntu ye Monumentu Histórico Artísticu.

## Referencies

## Enllaces esternos