Mayide

**Mayide** (n'español, *Mahíde*) ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.

Atópase allugáu na contorna d'Aliste, al oeste de la provincia de Zamora y cerca de la frontera con Portugal. El conceyu ta formáu pol territoriu correspondiente a los términos de Boya, Las Torres de Aliste, **Mayide**, Pobladura de Aliste y San Pedro de las Herrerías.

El so territoriu atópase enclaváu nel espaciu natural de la sierra de la Culiebra, llugar nel qu'anguaño viven una de les mayores poblaciones de llobos de toa Europa occidental. Amás, nel so territoriu converxen otres figures de proteición de la Rede Natura 2000 amuesa del altu grau de caltenimientu del so espaciu natural. Del so cascu urbanu destaca la so ilesia parroquial, construyida nel sieglu XVIII y de la que resalta la so espodada espadaña. De les sos restantes edificaciones civiles, son reseñables los molinos que s'asoceden a lo llargo de la ribera del ríu Aliste.

## Mediu físicu
### Allugamientu

Mayide atópase allugáu cerca de la frontera con Portugal, al oeste de la provincia de Zamora y de la contorna d'Aliste. El so términu municipal se3 atopa formáu poles llocalidaes de: Boya, Mayide (capital del conceyu), Pobladura de Aliste, San Pedro de las Herrerías y Las Torres de Aliste.

### Clima
 
Esti territoriu carauterizar por iviernos llargos, fríos y con frecuentes xelaes. Los branos son curtios, secos y relativamente calorosos. La temperatura medio añal asítiase nos 11&nbsp;°C, siendo la media de mínimes del mes más fríu (febreru) de 0,6&nbsp;°C y la media de máximes del más calorosu (xunetu) de 29&nbsp;°C. Los datos pluviométricos indiquen que la precipitación media añal ye de 775 mm siendo la máxima de 109 mm nel mes d'avientu y una mínima de 20 mm en xunetu y agostu.
 
### Suelu y relieve
 
Mayide asítiase na contorna de tierra de Aliste, formando parte del vieyu zócalo meseteño, que los sos materiales fueron alteriaos en socesives oroxénesis y de cutio afaraos pola erosión, lo qu'anició la esistencia d'una penillanura paleozoica na que predominen les formes arrondaes. 
 
La composición del suelu ta formada mayoritariamente por magres y cayueles. La parte esterna presenta una testura arenosa, carauterizada por contener una abondosa pedregosidad y pola falta de materia orgánico.
 
El relieve d'esta penillanura presenta pequeñes ondulaciones d'escasa rimada, con una altitú media averada de 800 m. Amuesa un claru enclín con orientación en direición noroeste a sureste, pola que trescurre'l ríu Aliste. La zona norte del conceyu atopar a una mayor altitú, hasta algamar los 1000 m.
 
### Hidroloxía
 
La zona pertenez a la conca del Duero, siendo'l ríu Aliste'l principal accidente hidrográficu del términu, nel que converxen los numberosos regueros que derruempen el términu de Mayide.

### Paisaxe

Puédense delimitar fácilmente dos unidaes paisaxístiques en función de la orografía como elementu principal del paisaxe: la sierra y el valle.

## Mediu biótico
 
### Vexetación
 
El términu municipal de Mayide ye potencialmente apoderáu pal carbayu melojo (quercus pyrenaica), con árees nes que predomina la encina (quercus ilex). Sicasí, la vexetación orixinal foi notablemente tresformada a lo llargo de la historia, especialmente nel sieglu XX cola repoblación forestal y l'abandonu de los cultivos tradicionales.
 
La descripción de la vexetación actual puede resumise en:
 
*Zona de carba: ye la formación vexetal de mayor presencia, ocupando aproximao un terciu del total, principalmente d'uzes (erica australis).
 
*Pinares: vienen de les repoblaciones efeutuaes mientres el sieglu XX y ocupen una cuarta parte del territoriu, especialmente na zona más serrana. Anque'l monte de pinar ye predominante nesti territoriu, tamién cunta cola presencia de pequeñes zones de rebollares, encinares y castañares.
 
*Zona de cultivu y otros: predomina'l mosaicu de cultivos, nun porcentaxe cercanu al 22&nbsp;%, acompañáu de pacionales y güertos, estos postreros asitiaos nes zones de vega de ríos y regueros.
 
### Fauna

La fauna de Mayide ta estrechamente amestada a los ecosistemes de la zona:
 
*Mamíferos: con presencia del llobu, foín, xabalín, corzu, venáu, martalena, llebre, coneyu, corcuspín, llirón caretu, papalbes, esperteyu común, críalo, herrerillo, y otros micromamíferos.
 
*Aves: el carboneru garrapinos, el herrerillo capuchín, el piquituerto, gorriones, golondrines, vencejos, estorninos negros, tordos, llavanderes, cucos, cigüeñes, mierlu, ruiseñor, perdiz colorada, el falpayar, palombu torcaz, tórtola, aguilucho cenizo, cogujada montesina, uxu, curuxa, el alcotán, l'águila calzada.
 
*Reptiles y anfibios: llagartu ocelado, llagarteses, la culiebra d'agua, la culiebra bastarda (culebrón), la culiebra d'escalera y la venenosa víbora hocicuda. Delles especies de xaronques y sapos ente los anfibios que abeyen peles zones húmedes.
 
*Peces: truches, bogues, lucios y llondres.
 
### Espacios protexíos
 
Na zona de Mayide alleguen les siguientes figures de proteición ambiental:
 
*Rede d'Espacios Naturales de Castiella y Llión: Espaciu Natural Sierra de la Culiebra.
 
*Rede Natura 2000:
 
:*Llugar d'Importancia Comuñal (LIC) Sierra de la Culiebra.
 
:*Zona d'Especial Proteición pa les Aves (ZEPA) y LIC Campu de Aliste.
 
:*Llugar d'Importancia Comuñal (LIC) Riberes del ríu Aliste y afluentes.
 
## Historia

Mayide foi habitáu dende la más remota antigüedá, como lo demuestren los diversos xacimientos arqueolóxicos inventariaos nel so términu municipal. Ente ellos el denomináu «Túmulu de Llapada Redonda» catalogáu como llugar funerariu del neolíticu y del calcolítico, «Hachu Pulido» nel que fueron atopaes muertes de diverses dómines que van dende'l neolíticu al bronce final y «El Castrico» de la Edá del Fierro. De dómina romana son otros xacimientos como los esistentes en «Tierra de los Flaires» y «Cercos». Amás d'otros medievales como los rellacionaos colos de San Bartolomé, San Juan y San Martino.

Mayide foi unu de los territorios reconquistaos pol Reinu de Llión, nel que s'integró, polo que de xuru se vio afeutáu pol procesu repoblador qu'entamaron los sos monarques. Per otru llau, tres la independencia de Portugal en 1143, diéronse una serie de conflictos ente los reinos lleonés y portugués pol control d'esta zona de frontera. Asina, atopamos cola peculiaridá de que quien dona Mayide al monesteriu de San Martín de Castañeda ye'l monarca portugués Afonso Henriques en 1154, pero sicasí, quien confirma la donación ye'l rei Fernandu II de Llión en 1167. Per otru llau, nel fueru de Aquasubterra y Valleluengo, en xunu de 1237, dau pol abá de San Martín de Castañeda, méntase la esistencia d'un fueru propiu de Mayide: *“Tamen si nolueritis vendere, hebeatis illas per forum de Maidi”*.

Yá na Edá Contemporánea, cola creación de les actuales provincies en 1833, Mayide foi adscrita a la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Un añu dempués quedó integráu nel partíu xudicial d'Alcañices, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora. Tres la constitución de 1978, Mayide pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, en tanto conceyu integráu na provincia de Zamora.

## Mediu socioeconómico

### Demografía
 
La zona carauterizar por un amenorgamientu progresivu de la población de resultes del éxodu rural empecipiáu hacia 1950. El movimientu migratoriu, cola salida de los sos nucleos d'orixe de los estratos de población más nueves, traxo de resultes un acusáu avieyamientu y un drásticu descensu de la natalidá

### Nucleos de población
El conceyu estremar en dos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2016 según l'INE.

### Estructura económica
 
Les actividaes principales de los habitantes del términu partir nos sectores de l'agricultura, construcción y servicios, siendo minoritariu l'industrial.
 
### Infraestructures y equipamientos
 
Les víes de comunicación per carretera a la zona son:
 
*Carretera provincial ZA-P-1405
 
*Carretera autonómica ZA-914
 
Servicios municipales:
 
*La pavimentación de les cais ta completa na so mayoría.
 
*Agua potable: L'agua pal suministru domésticu provién de diverses fontes, na zona norte del términu, enriaes hasta un depósitu asitiáu nes cercaníes del nucleu urbanu y que tien cota abonda p'asegurar un suministru correutu tocantes a presión de serviciu.
 
*Saneamientu: cuanto con una rede completa en tola zona urbana, con arramáu en fuesa séptica, asitiáu nel marxe del ríu Aliste.
 
Otros servicios colos que cunta Mayide son:
 
*Servicios sanitarios: Mayide cunta con un consultoriu médicu al que garrasti'l personal especializáu (médicu y A.T.S). L'asistencia sanitaria d'urxencia emprestar dende'l Centru de Salú de Alcañices. El conceyu cunta con una farmacia.
 
*Servicios d'educación: la educación primaria impartir nel Colexu Rural Arrexuntáu, ente que la educación secundaria impartir en Alcañices.
 
*El serviciu de recoyida de basures: empréstase al traviés de la mancomunidá “Tierres de Aliste”.
 
*Serviciu de tresporte de persones: cubiertu a diariu por aciu un coche de llinia que xune les llocalidaes de la zona ente sigo, y amás facilita l'acercamientu d'éstes cola capital, Zamora.
 
*Asistencia relixosa: serviciu ordinariu de misa dominical.
 
En cuanto al aspeutu comercial o sector servicios, podemos atópase na llocalidá dellos chigres, panadería, completando parcialmente les sos necesidaes los habitantes de la zona, con vendedores ambulantes que se mueven con avezamientu hasta la llocalidá. Hai de solliñar que'l conceyu cunta con delles cases rurales.

### Patrimoniu históricu-artísticu y etnolóxicu
 
Esisten los xacimientos alcontraos nel términu municipal de Mayide son:
 
*“Hachu apolazáu”.
 
*La Cañada.
 
*El Castrico.
 
*El Cañu/San Mamed.
 
*Escorial del Carretón.
 
*Cercos.
 
*Llábana de Palazuelo.
 
*Mayada del Sol.
 
*San Bartolomé.
 
*San Juan.
 
*San Martino.
 
*Tierra de los Flaires.
 
*Túmulu de Llapada Redonda.
 
Amás cunta coles siguientes víes pecuaries:
 
*Cañada de Ferreros.
 
*Cañada de Carbizona.
 
*Camín de San Pedro.
 
*Camín de San Vitero.
 
*Sienda d'Ourense a Zamora.
 
*Cañada del Cume.

## Fiestes

Esta llocalidá celebra San Bartolomé, a finales del mes d'agostu, y la fiesta n'honor a la Virxe de L'Asunción, el día 15 del mesmu mes.

## Referencies

## Enllaces esternos
*