Chagatai

**Chagatai**, o **Chagatai Kan** (tamién escritu Chagatay, Djagatai, Chaghadai o Tschagatai), , foi'l segundu fíu de Gengis Kan y primer Kan (emperador) del kanato que llevaría'l so nome, el Kanato de Chagatai.

Ayudó al so padre na conquista de gran parte d'Asia. Na repartu de los territorios sometíos correspondió-y el Asia Central, colos territorios ente los ríos Amu-Daria y Sir-Daria (la denomada Transoxiana) y los territorios del Turquestán hasta los montes Altái, (esto ye, cuasi la totalidá del territoriu de los cinco estaos modernos del Asia Central más l'actual rexón de Sinkiang). La capital de los sos dominios foi Almarij, cerca de l'actual Kuldja (I-ning), nel **Sinkiang occidental**. Magar gobernaba los sos territorios, actuaba siempres sumisu a la dignidá del Gran Kan, yá fora na figura del so padre, o na del socesor d'ésti, el so hermanu Ogodei. Los territorios sol so dominiu dempués convertiríense nel **Kanato de Chagatai**, un Estáu descendiente del Imperiu Mongol.

Ye consideráu'l más terco y belicosu fíu de Gengis Kan. Mientres el sitiu d'Urgench, entra en conflictu col so hermanu mayor Jochi. La rivalidá ente dambos siguiría pol restu de les sos vides y por cuenta de ello Gengis Kan nomaría como socesor al so tercer fíu Ogodei.

## El Janato de Chagatai dempués de 1241

A la muerte de Chagatai, nel añu 1241, el territoriu que controlaba, denomináu **Ulús** o **Kanato de Chagatai**, pasó a manes del so pariente Kaidu, quien combatió contra'l Gran Kan Kublai debíu al xiru escontra la cultura china que promovió Kublai, en llugar de caltener les tradiciones mongoles. A la muerte de Kaidu, el uluss volvió pasar a manes de los sos descendientes.

Ente 1334 y 1344, graves desórdenes nel janato llevaron a la división en dos rexones separaes: el Janato Chagahaida del Este, y el Ulús Chaghadai.

Nel añu 1369, Tamerlán conquistó'l janato de Chagatai nun intentu de reconstruyir l'Imperiu mongol.

## Llista de janes Chagatai

* **Chagatai Jan** (1228-1242)
* Qara Hülegü (nietu del anterior) (1242-1246) 
* Yesu Mongke (hermanu) (1246-1251)
* Qara Hulagu (segundu periodu) (1251-1254)
* Mubarak Shah (fíu) (1254-1260), convertíu al Islam
* Arghanah Jatun (rexente) (1254-1260)
* Alghun (nietu de Chagatai) (1260-1263 o 1264)
* Mubarak Shah (segundu periodu) (1263 o 1264)
* Giyat al-Din Baraq (1264-1271)
* Quiqpei (nietu de Chagatai) (1271-1272)
* Buka Timur (bisnietu de Chagatai) (1272-1274)
* Tuva (fíu de Baraq) (1291-1306 o 1307)
* Kondjek (fíu) (1306 o 1307-1308)
* Taliqu Kizr Jan (descendiente de Chagatai) (1308-1309)
* Qebeq (fíu de Tuwa) (1309) 
* Esen Buqa I (1309-1318)
* Qebeq (segundu periodu) (1318-1326)
* Eljigitei (hermanu) (1326-1330)
* Buzan (nietu de Tuva) (1330)
* Dura Timur (hermanu) (1330-1332)
* Ala al-Din Tarmashirin (hermanu) (1332-1334)

### Janato Occidental de Chagatai

* Changshi (1334-1338)
* Yesun Timur (1338-1342) 
* Ali Sultan (1338-1342)
* Muhammad I ibn Pulad (1342-1343)
* Qazan Jan ibn Yasaur (1343-1346)
* Danishmendi (1346-1348)
* Bayan Quli (1348-1358)
* Shah Timur (1358)
* Tughluq Timur (de Mogulistan 1348-1363) (1358-1363)
* Ilyas Khodja (de Mogulistan 1363-1368) (1363-1368)
* Adil Sultan (1363)
* Jabul Shah (1364-1370)
* Suurgatmish (1370-1388)
* Sultan Mahmud (Mohammed II) (1388-1402), asocedíu polos timúridas. 

### Janato de Qaidu

* Qaidu (1262-1301/1303)
* Chapar (1301/1303-1306)

## Referencies

## Enllaces esternos