Jackson (Mississippi)

**Jackson** ye la capital del estáu de Mississippi, nos Estaos Xuníos. Ye, tamién, la ciudá más poblada del estáu, con . La so área metropolitana, que axunta a cinco condaos, tenía nesi añu una población de 567.122 habitantes. El so eslogan ye *Jackson, Mississippi: City with soul* (Jackson, una ciudá con alma), y llámase asina n'honor d'Andrew Jackson, que yera un xeneral del exércitu que, dempués de dá-y el nome a la ciudá, acabó siendo presidente de los Estaos Xuníos.

La ciudá, que sigue siendo la mayor del estáu pese a que, dende 1980, va perdiendo población en favor de los sos suburbios, ye'l centru alministrativu del estáu. Ye, tamién, sede de delles industries alimenticies, metalúrxiques y llétriques. Ente les empreses que tienen la so sede na ciudá destaca la petrolera Ergon. Tien una activa vida cultural, con dellos museos y teatros, y hai nella delles *colleges* universitarios, amás del campus de ciencies de la salú de la Universidá de Mississippi, el University of Mississippi Medical Center, que se fizo famosu porque nelli se consiguió por primer vegada, en 1963, tresplantar un pulmón d'un donante muertu.

## Historia

El llugar nel que s'alcuentra la ciudá pertenecía, de siempres, a los Choctaw. Los colonos blancos entamaron a aportar a elli dempués de que, pol tratáu de Doak's Stand (1820), esta tribu nativa viérase obligada a ceder al gobiernu d'Estaos Xuníos bona parte de les tierres que yeren de so. Nun llugar d'eses tierres que taba a la vera d'una de les principales rutes comerciales de la época preeuropea, nomada Natchez Trace, fundó'l comerciante franco-canadiense Louis LeFleur, nesi mesmu añu de 1820, nuna zona conocida como Parkerville, un asentamientu comercial que pasó a ser conocíu como LeFleur's Bluff. 

La capital del estáu de Mississippi, d'aquella, taba en Natchez, una ciudá de terrenu pantanosu poco afayaíza p'acoyer les instituciones estatales. En 1821 l'Asamblea Xeneral de Mississippi entamó la gueta de lo que diba ser nueva capital estatal. La guapura y salubridá de la zona, la bayura d'agua de la rodiada y lo averada que taba a les principales rutes comerciales decidieron la cuestión, y el 28 de payares de 1821 l'asamblea decidió qu'ellí diba tar la capital de Mississippi. 
Decidióse tamién que se-y diba dar el nome d'Andrew Jackson, xeneral que ganara la batalla de Nueva Orleans (1815), que decidió la victoria d'Estaos Xuníos na guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812.

N'abril de 1822 entamó la construcción de la ciudá. Fízose *ex novo*, con una estructura en dameru na qu'alternaben los bloques de cases con parques y otros espacios abiertos. Ficiéronse tamién los distintos edificios oficiales, nos qu'entamó a desarrollase actividá llexislativa n'avientu de 1822. Pa 1840 aportó el ferrocarril a la ciudá. Esti foi clave pal so espoxigue, una y bones la ciudá, a la escontra d'otres del estáu (Vicksburg, Greenville o Natchez) nun ta a la vera'l ríu que-y da nome al estáu y, poro, nun podía contar con medrar gracies al comerciu fluvial.

La ciudá tuvo un papel perimportante na guerra de Secesión. Yera un importante centru manufactureru de los confederaos, y foi escenariu, por cuenta d'ello, de dos importantes batalles en 1863. Finada la guerra, la recuperación económica foi lenta, y nun diba ser hasta primeros del sieglu XX cuando la ciudá tuviera un crecimientu importante. Nesi primer terciu del sieglu l'espoxigue demográficu y económicu camudó'l paisaxe de la ciudá, que vio erguerse, nel so *[[distritu financieru (downtown)|downtown]]*, dellos rascacielos. Ente ellos destaquen, por exemplu, l'edificiu del King Edward Hotel o'l Standard Life Building (diseñáu por Claude Lindsley y acabáu de facer en 1929), que foi, de la que lu inauguraran, l'edificiu d'hormigón mayor que se ficiera hasta esa fecha. El descubrimientu de yacimientos de gas natural na rodiada la ciudá contribuyó tamién a que la depresión que siguió al crack bursátil de 1929 nun se notara tanto nella como n'otres. Sicasí, la mayoría de los 113 pozos que taben abiertos en 1934 teníen pesllao pa 1955.

Per esos años la ciudá conoció tiempos conflictivos. L'actividá de los defensores de los derechos civiles y de los opositores a la igualdá racial provocaron bien de manifestaciones y disturbios que llevaron al presidente Kennedy a decretar la llei marcial na ciudá por un añu. Pa cuando eses protestes acabaron foi'l tiempu de les de los que taben escontra la guerra de Vietnam. El 15 de mayu de 1970 la policía mató a dos estudiantes, y hirió a otros doce, nos disturbios que siguieron a una manifestación. Anque nun too foi conflictividá neses décades centrales del sieglu XX. Nesos años fundóse na ciudá Malaco Records, una de les compañíes discográfiquesde música soul y gospel más importantes de los Estaos Xuníos.

La vida na ciudá foi deteriorándose, con un índiz de criminalidá peraltu (ye, según la edición del 2010 del anuariu "City Crime Rankings: Crime in Metropolitan America", la décimocuarta ciudá más peligrosa de los Estaos Xuníos), pese a los intentos de los sucesivos alcaldes d'acabar cola delincuencia y d'atraer inversiones pa la ciudá.

## Referencies

## Enllaces esternos
 Páxina web oficial de la ciudá