Wólof

Los **wólof** son un grupu étnicu que s'atopa en Senegal, Gambia y Mauritania.

En Senegal, los wólof son un grupu étnicu que toma en redol al 43,3% de la población. Ye importante tener en cuenta, sicasí, qu'esti datu puede inducir a error, yá que al mesmu añaden otros pueblos distintos que, col intre del tiempu, fueron «wolofizados», y falen la llingua wólof. El grupu tien una llingua propia, qu'en Senegal ye falada pol 80% de la población.

En Gambia, alredor del 16% de la población son wólof. Nesti país son una minoría, yá que los mandinga son la etnia dominante, que constitúi'l 42% de la población. Sicasí, la llingua y la cultura wólof tienen una influencia desproporcionada de resultes del so predominiu en Banxul, la capital del país, onde la mayor parte de la población ye wólof.

En Mauritania, alredor del 8% de la población son wólof. Viven mayoritariamente na rexón costera del sur del país.

## Estáu históricu

L'Imperiu Jolof foi un estáu medieval del África Occidental que gobernó partes de Senegal y Gambia dende aproximao l'añu 1350 hasta 1890. Anque solo consolidóse como una estructura estatal individual mientres parte d'esti periodu, la trayeutoria de gobiernu, les castes y la cultura wólof apoderó la hestoria del centru y norte de Senegal mientres la mayor parte de los postreros 800 años. La so desapaición a manes de les fuercies coloniales franceses ente 1870 y 1890 tamién marca l'empiezu de la formación de Senegal como estáu unificáu.

Escontra'l final del sieglu XV, los estaos wólof de Jolof, Kayor, Baol y Walo convirtiérense nuna federación, siendo Jolof el so poder metropolitanu. La posición de rei yera ostentada pol bourba wólof y los gobernantes de los otros estaos federaos debíen-y llealtá, magar se-yos dexaba soberanía local n'asuntos internos de cada estáu. Saloum y Sine pasaron a xunise a la federación darréu. Primero que el pueblu wólof empezara a comerciar colos mercaderes portugueses, yá esfrutaben de los beneficios de llazos comerciales y culturales largamente establecíos colos imperios de Sudán Occidental. Coles mesmes, teníen rellaciones comerciales con Futa Toro y los bereberes del norte d'África. Al traviés d'estos primeros llazos comerciales y de la so organización, los estaos wólof llograron una riqueza creciente y una terrible fortaleza.

## Cultura
La cultura y les práutiques tradicionales de los wólof sobrevivieron a la era colonial y son un elementu vehicular poderosu de la cultura senegalesa.

### Llingua

*Wólof* ye'l nome de la llingua nativa de los wólof, yá que siquier el 50% de la población de Senegal son falantes nativos de wólof, y los miembros de los grupos vecinos suelen ser billingües y pueden entendelo. El wólof ye una llingua atlántica occidental y por tanto pertenez al mesmu grupu llingüísticu que'l serer y el fulani: tien una influencia menor del árabe qu'esti postreru.

### Relixón
La vasta mayoría del pueblu wólof son musulmanes sufís. Les cofraderíes musulmanes sufís senegaleses, qu'apaecen nes comunidaes wólof nel sieglu XIX, crecieron descomanadamente nel sieglu XX. Los sos líderes, o morabito, exercen una influencia cultural y política inmensa ente les comunidaes musulmanes, especialmente'l líder de la hermandá Mouride , Serigne Cheikh Maty Leye Mbacké. L'Islam de los wólof ye bien tolerante y pon l'énfasis na meditación y l'espiritualidá.

### Tradiciones ceremoniales wólof
Les ceremonies como los matrimonios, los funerales y los bautizos, anque non namái, tienen elementos específicamente wólof. Munchos aspeutos d'estes ceremonies tradicionales se fundieron y sufrieron cambeos mientres el sieglu XX.

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ver tamién
* Imperiu Jolof
* Idioma wólof

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web sobre'l pueblu wólof  (n'inglés)