ISBN

El ***International Standard Book Number*** (n'asturianu, *Númberu Estándar Internacional de Llibros* o *Númberu Internacional Normalizáu del Llibru*), embrivíu **ISBN**, ye un identificador únicu pa llibros, previstu pa usu comercial. Creóse nel Reinu Xuníu en 1966 poles llibreríes y papeleríes britániques W. H. Smith y denomóse orixinalmente *Standard Book Numbering* (n'asturianu, ‘numberación estándar de llibros’), embrivíu SBN. Adoutóse como estándar internacional *ISO 2108* en 1970.

Pa publicaciones periódiques (revistes, periódicos) úsase'l Númberu Internacional Normalizáu de Publicaciones en Serie (ISSN, *International Standard Serial Number*, n'asturianu *Númberu Internacional Normalizáu de Publicaciones Periódiques*).

## Descripción

### El ISBN de diez díxitos

Hasta la reforma qu'entró en puxu en 2007, cada edición y variación (sacante les reimpresiones) d'un llibru recibía un ISBN compuestu por 10 díxitos de llargor, y estremáu en cuatro partes:
# el códigu de país o llingua d'orixe,
# l'editor,
# el númberu del artículu y
# un díxitu de control.
Estes partes tienen distintos llargores y, p'ameyorar la so llexibilidá (llectura humana), ye comeniente, anque non obligatoriu, que se dixebren con espacios en blancu o con guiones. Amás, utilícense prefixos p'asegurase de que dos códigos nun puedan empezar de la mesma forma.

En casu d'usase, tien que tar asitiáu correutamente (pueden consultase les instrucciones *n'inglés* equí); sicasí nun son abondos yá que hai distintes axencies responsables de l'asignación de subrangos ISBN, y nun hai nenguna llista actualizada disponible en *isbn.org*.

El códigu de país ye 0 o 1 pa países de fala inglesa, 2 pa países de fala francesa, 3 pa países de fala alemana, etc. El sistema orixinal ISBN escarecía del códigu de país, pero anteponiendo un 0 a un númberu SBN de 9 díxitos creábase un ISBN válidu. El códigu de país puede tener hasta 5 díxitos de llargor; por exemplu, el 99936 úsase pa Bután Pue consultase la llista d'ISBN per países.

El númberu del editor ye asignáu pola axencia nacional del ISBN, y el númberu del artículu ye escoyíu pol editor.

Los editores reciben bloques d'ISBN más grandes de los que s'espera que precisen; un editor pequeñu puede recibir ISBN que consistan nun díxitu pal idioma, siete díxitos pal editor y un solu díxitu pa los artículos individuales. Una vegada que termine esi bloque puede recibir otru, con un númberu d'editor distintu. Poro, dacuando distintos númberos d'editor correspuenden en realidá al mesmu.

El díxitu de control d'un ISBN de diez cifres calcúlase per aciu d'un cálculu basáu nel módulu 11: Multiplícase cada ún de los nueve primeros díxitos pola posición qu'ocupen na secuencia numbérica, esto ye, el primeru por 1, el segundu por dos y asina socesivamente hasta'l novenu que se multiplica por 9. Depués súmense estes multiplicaciones y la resultancia divídese ente 11. Tala división va dexar un restu ente 0 y 10. Si'l restu ta ente 0 y 9, este mesmu valor ye'l del díxitu de control. Pero si'l restu ye 10, entós afítase como díxitu de control la lletra X.

### El ISBN de trece díxitos
Por cuenta de la escasez esistente en ciertes categoríes del ISBN, la organización internacional d'estándares adoptó enllantar un ISBN de trece díxitos dende'l 1 de xineru de 2007. Esta actualización pon al par el sistema del ISBN col sistema de códigos de barres EAN. Hai un documentu d'entrugues frecuentes (n'inglés) alrodiu de esti cambéu. Los ISBN esistentes prefíxense con «978» (y el díxitu de control recalcúlase); cuando s'escosen los ISBN «978», va introducise'l prefixu 979. Hai de solliñar la poca probabilidá de que concasen los númberos d'identificación del editor asignaos nos ISBN «978» y «979».

El díxitu de control d'un ISBN de trelce cifres calcúlase d'un mou distintu al del ISBN de 10 cifres, con un cálculu basáu nel módulu 10: multiplicando'l primeru de los 12 númberos iniciales por 1, el segundu por 3, el terceru por 1, el cuartu por 3, y asina socesivamente hasta llegar al númberu 12; el díxitu de control ye'l valor qu'hai d'añader a la suma de toos estos productos pa faela divisible por 10. (Por exemplu si la suma ye 97, el díxitu de control ye 3, porque 97 + 3 = 100, que ye divisible por 10; si la suma ye 86, el díxitu de control va ser 4; si sumen 120, va ser 0; y asina en cualesquier otru casu).

Munchos editores, incluyida la editorial Barnes & Noble, optaron por utilizar l'usu de los ISBN. Pero munchos detallistes prefiren l'estándar más universal EAN, darréu qu'ésti aplícase a tolos soportes y non namái a los llibros.

### Formatu EAN usáu en códigos de barres
Anguaño, el códigu de barres que s'atopa na contraportada de los llibros (o tres la cubierta nes ediciones de bolsu) ye de formatu EAN13; pueden ser «Bookland», esto ye, con un códigu de barres estreme, que codifica cinco díxitos pa la moneda y el preciu de venta encamentáu. Hai una descripción detallada del formatu EAN13 (n'inglés) equí.  El códigu «978» pa llibros entepónse al ISBN nos datos del códigu de barres, y el díxitu de control recalcúlase según la fórmula EAN13 (módulu 10, 1x y 3x aplicáu en díxitos alternos).

## Sistemes asemeyaos
* ASIN: Amazon Standard Identification Number o *Númberu d'Identificación Estándar d*'Amazon.
* ISMN: International Standard Music Number o *Númberu Musical Estándar Internacional*.
* ISAN: International Standard Audiovisual Number o *Númberu Audiovisual Estándar Internacional*.
* ISSN: International Standard Serial Number o *Númberu Internacional Normalizáu de Publicaciones Periódiques*, que s'usa en publicación periódica, como revistes y periódicos.
* IBSN: Internet Blogue Serial Number o *Númberu Serie de* *[[Blogue|Blogues]]* *d'Internet*.

## Ver tamién
* ASIN
* European Article Number
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Llista completa d'ISBN 
* Cómo facer códigos ISBN y EAN 
* Códigos de Barres EAN 
* Consultes al ISBN español 
* Páxina d'ISBN .
* Númberu Internacional Normalizáu de Publicaciones Periódiques 
* Páxina de ISBN  
* Curtiu resume sobre l'ISBN 
* [//wikibooks.org/wiki/Transwiki:How_to_find_a_book Cómo atopar un llibru] dende Wikibooks 
* Xenerador de Códigu de Barres d'ISBN-13 on-line 
* Páxina pa xenerar códigos IBSN pa blogues.

### Axencies nacionales ya internacionales
* Axencia Internacional d' Coordina y supervisa l'usu del ISBN a nivel mundial. 
* Axencia del ISBN d'España 
* Axencia de ISBN pal Reinu Xuníu y la República d'Irlanda Nielsen BookData. 
* Axencia de ISBN pa Estaos Xuníos y Puertu Ricu R.R. Bowker LLC. 
* Llista d'identificadores por grupu Llista de prefixos d'idioma y rexón. 

### Ferramientes en llinia
*  *Add-on* d'Internet Explorer y Firefox p'añader capacidaes de busca por aciu ISBN y ASIN (n'inglés).
* ISBNdb.com Busca llibros por ISBN, autor, títulu, tema, etc.; corrixe automáticamente el díxitu de control del ISBN si fuera necesariu (n'inglés).
* ISBN.nu Ufierta busques gratuites nuna base de datos de títulos (n'inglés).
* RFC 3187 Using International Standard Book Numbers as Uniform resource names (URN) (n'inglés).
* BarcodeRobot Dexa xenerar códigos de barres a partir de númberos ISBN format pdf (n'inglés).
* Guía de Implementación  Pal códigu ISBN de 13 díxitos (documentu pdf n'inglés).
* Validador de códigos ISBN-13.