Congregación pa les Ilesies Orientales

La **Congregación pa les Ilesies Orientales** (*Congregatio pro Ecclesiis Orientalibus*) ye la congregación de la Curia Romana responsable pol contautu coles Ilesies orientales católiques cola cuenta d'asistir al so desenvolvimientu, protexer los sos derechos y tamién calteneles íntegramente dientro de la Ilesia católica, calteniendo'l so patrimoniu llitúrxicu, disciplinariu y espiritual. Tien competencia sobre toles materies, yá seya tocantes a persones o coses, qu'afecten a les Ilesies orientales católiques. 

La so sede ta nel *[[Palaciu de la Congregación pa les Ilesies Orientales|Palazzo dei Convertendi]]* en Roma, que ye unu de los edificios d'Italia nos cualos la Santa Sede gocia de derechu d'extraterritorialidad y d'esceición d'espropiación y d'impuestos, según foi establecíu polos Pautos del Laterano del 11 de febreru de 1929.

## Historia

El primer organismu de la Santa Sede que s'encargó d'asuntos rellacionaos coles Ilesies orientales foi la *Congregatio de rebus Graecorum* creada pol papa Gregorio XIII en 1573 p'asuntos de ritu bizantín y la promoción de la fe ente otros cristianos orientales. El papa Clemente VIII (1592-1605) tresformar en *Congregatio super negotiis sanctae Fidei et religionis catholicae*, pa los asuntos de los bizantinos y otros orientales, y pa promover l'espardimientu de la fe nos países paganos. Les sos funciones pasaron a ser exercíes pola Congregación de ''Propaganda fide'', establecida en 1622, que tamién supervisaba l'actividá misionera. La Congregación pa les Ilesies Orientales tien el so orixe na *Congregatio de Propaganda Fide pro negotiis ritus orientalis*, fundada pol papa Pío IX el 6 de xineru de 1862 por aciu el curtiu *Romani Pontifices*. Había un solu prefeutu, pero con dos secretarios distintos pa coordinar les seiciones respeutives, col so propiu personal, consultores y archivu.

La congregación volvióse independiente de la *Propaganda fide* por aciu el *[[motu proprio]]* *Dei Providentis* de 1 de mayu de 1917 del papa Benedicto XV, col nome de *Congregatio pro Ecclesia Orientali*, y que dispunxo que'l papa fuera'l so prefeutu. Asumió'l so nome actual el 15 d'agostu de 1967 pola constitución apostólica *Regimini Ecclesiae Universae* del papa Pablo VI, quien designó como prefeutu al cardenal Gustavo Testa, hasta entós secretariu. 

Les sos responsabilidaes fueron notablemente amontaes pol papa Pío XI por aciu los *motu proprio* *Inde ab initio Pontificato* de 1930 y *Sancta Dei Ecclesia* de 25 de marzu de 1938. Dende'l pontificáu del papa Xuan Pablo II, cola constitución apostólica *[[Pastor Bonus]]* de 28 de xunu de 1988, asumió la so actual fisonomía. Recibió la mesma autoridá sobre eparquías, obispos, clérigos, relixosos y fieles del ritu oriental que tienen les congregaciones pa los Obispos, pal Cleru, pa los Institutos de Vida Consagrada y les Sociedaes de Vida Apostólica y pa la Educación Católica, respeutivamente sobre les diócesis, obispos, clérigos, relixosos y fieles del ritu llatín. Amás, tien esclusiva autoridá sobre la Ilesia católica en tolos sos ritos nes siguientes rexones: Exiptu cola península de Sinaí, Eritrea, norte d'Etiopía, Bulgaria, Xipre, Grecia, Israel, Irán, Iraq, El Líbanu, los Territorios Palestinos, Siria, Xordania y Turquía. Enantes la xurisdicción esclusiva algamaba tamién al sur d'Albania, Xeorxa y Armenia, pero depués pasaron a ser de la Secretaría d'Estáu.

## Competencia

La so competencia ta llindada nos asuntos que son propios y esclusivos de les congregaciones pa la Doctrina de la Fe y pa les Causes de los Santos, lo mesmo que de los tribunales romanos. En materies importantes qu'afecten a fieles llatinos tien de proceder en consulta coles congregaciones pertinentes.

Otros marcos de referencies fueron apurríos pol Conceyu Vaticanu II (1962-1965)sobremanera col decretu *Orientalium Ecclesiarum* promulgáu'l 21 de payares de 1964, y pol Códigu de los cánones de les Ilesies orientales (*Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium*) promulgáu pol papa Xuan Pablo II el 18 d'ochobre de 1990.

La congregación esamina les llistes de candidatos al episcopáu alzaes polos sínodos de les Ilesies orientales. 

Pa fines d'espardimientu la congregación utiliza'l SICO (*Servizio Informazioni Chiese Orientali*) que ye una publicación añal.

## Composición

La congregación ta presidida por un prefeutu (cardenal), que tien l'asistencia d'un secretariu, d'un secretariu axuntu y d'oficiales y consultores. Integrar amás 27 cardenales, un arzobispu y 4 obispos designaos pol papa por un quinqueniu. Incluyíos como miembros de la congregación tán tolos patriarques católicos orientales y los archieparcas mayores, asina tamién como'l presidente del Conceyu Pontificiu pa la Promoción de la Unidá ente los Cristianos. Unes 30 persones realicen les xeres diaries coordinaes por un supervisor. Esisten amás 3 comisiones d'espertos: la Comisión Especial pa la Lliturxa, la Comisión Especial pa los Estudios de los Cristianos Orientales, y la Comisión pa la Formación del Cleru y Relixosos.

### Cardenales secretarios (hasta 1967)
*Nota: dende 1917 a 1967, el papa ofició tamién como prefeutu de la congregación.*
* Nicolò Marini (1917-1922)
* Giovanni Tacci Porcelli (1922-1927)
* Luigi Sinceru (1927-1936)
* Eugène-Gabriel-Gervais-Laurent Tisserant (1936-1959)
* Amleto Giovanni Cicognani (1959-1961)
* Gabriel Acacius Coussa (pro-prefeutu 1961, prefeutu 1962)
* Gustavo Testa (1962-1967)

### Cardenales prefeutos
* Gustavo Testa (1967-1968)
* Maximilien de Furstenberg (1968-1973)
* Paul-Pierre Philippe (1973-1980)
* Władysław Rubin (1980-1985)
* Duraisamy Simon Lourdusamy (1985-1991)
* Achille Silvestrini (1991-2000)
* Patriarca Ignacio Moisés I Daoud (2000- 9 de xunu de 2007)
* Leonardo Sandri (Pro-prefeutu) 9 de xunu de 2007 - presente

## Financiamientu

Les actividaes de la congregación son financiaes con contribuciones de la Santa Sede, d'axencies d'ayuda internacional y de patrocinadores privaos. El ROACO (*Riunione Opere Aiuto Chiese Orientali*) ye un comité que xune a les axencies de financiamientu de dellos países col fin d'apurrir asistencia en distintes árees y ta presidíu pol prefeutu de la congregación, siendo'l secretariu'l so vicepresidente. Ente los organismos integrantes del comité tán con sede n'Estaos Xuníos: CNEWA (*Catholic Near East Welfare Association*), que foi aprobada pol papa Pío XI en 1928, y la Misión Pontifical pa Palestina, creada en 1949. Esisten axencies d'ayuda n'Alemaña, Francia, Suiza, Países Baxos y Austria, que tamién integren el ROACO.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
* Giga-Catholic Information