Estadiu de Maracaná

**Maracaná** (), formalmente **Estadiu Jornalista Mário Filho** (*Estádio Jornalista [[Mário Filho]]*), ye un estadiu de fútbol de la ciudá de Rio de Janeiro, Brasil.

Ye l'estadiu más grande de Brasil y foi'l más grande del mundu mientres enforma tiempu. Foi sede de les Copes del Mundu de Fútbol en 1950 y 2014, y en dambes tamién foi sede de los alcuentros que definieron el títulu. La so direición ye Rua Professor Eurico Rabelo, s/nᵘ portão 18, Maracanã.

## Historia
Foi inauguráu'l 24 de xunu de 1950 y, orixinalmente, denominar Estadiu Municipal do Maracanã. En 1964 dióse-y el so nome actual, Estadiu Mário Filho, n'honor al periodista fundador del Jornal dos Sports, un diariu local. Pero pa los locales el so nome foi y sigue siendo Maracanã, porque'l nome del barriu de Rio de Janeiro en que s'alluga, que provién d'un páxaru qu'habitaba'l llugar, llámase, precisamente, Maracanã.

Nesti estadiu apostóse'l duelu definitivu de la ronda grupal final de la Mundial de 1950, ente les seleiciones de Brasil y d'Uruguái, alcuentru qu'ostenta'l récor de públicu en partíos oficiales: . El trunfu d'Uruguái, por 2 goles a 1, pasó a la historia col nome de *[[Maracanazo]]*, y considérase el finxu máximu de los campeonato del mundu de fútbol.

Nel clásicu Fla-Flu del 15 d'avientu de 1963 producióse'l récor d'asistencia de públicu en partíos de clubes, con  espectadores.

Pol so verde pasaron grandes ídolos del mundu futbolísticu: Ronaldo, Pelé, Rivelino, Garrincha, Martín Palermo, Ademir, Reinaldo Merlo, Zico, Fernando Morena, Tostão, Pablo Aimar, Gérson, Jair, Ariel Ortega, Obdulio Varela, Javier Saviola, Schiaffino, Maradona, Ángel Di María, Eusébio, Lionel Messi, Gianni Rivera, Nelson Gutiérrez, Roberto Bonano, Hugo Ibarra, Giovanni Trapattoni, Alberto Tarantini, Américo Gallego, Antonio Alzamendi, Juan Román Riquelme, ente munchos otros.

Tamién realizaron recitales importantes figures musicales como Queen, Paul McCartney, Cyndi Lauper, Madonna, Kiss, Megadeth, Aerosmith, Guns N' Roses, Frank Sinatra, Foo Fighters, U2 y la estrella del rock Tina Turner.

El 19 de xunetu de 1992, tando apináu l'estadiu nun xuegu de lo Campeonatu Brasilanu de 1992 ente Flamengo y Botafogo, derrumbóse parte d'una de les graes cayendo al vaciu alredor de mediu centenar d'aficionaos. Morrieron trés persones nel accidente. L'estadiu, que orixinalmente tenía cupu de  persones, foi reacondicionado p'allugar a .

El 8 d'ochobre de 2006, el grupu mexicanu RBD fixo un conciertu de 2 hores, pa más de  persones y grabaron el DVD *[[Live in Ríu]]*.

El 16 d'avientu de 2006, l'artista bahiana Ivete Sangalo dio un conciertu de 4 hores y media de duración, al qu'asistieron más de  persones y nel que se grabó un DVD. Foi la primer artista de la Axé Music en dar un conciertu nel Maracanã.

En xunetu de 2007 l'estadiu foi palcu pa les ceremonies d'apertura y clausura de los Xuegos Panamericanos.

El 2 de xunetu de 2008 foi l'escenariu onde se xugó la segunda final de la Copa Libertadores, na que'l Fluminense cayó ganáu na definición por tiros de penalti ante Liga Deportiva Universitaria de Quito (Ecuador), ante  persones.

El 11 de xunetu de 2009 el cantante brasilanu Roberto Carlos dio un conciertu nesti estadiu celebrando 50 años de trayeutoria artística ante  persones, siendo este'l conciertu masivu más grande y fachendosu de tola so carrera dempués d'innumberables apaiciones n'enormes auditorios mundiales (l'estadiu Pacaembú en São Paulo, ente otros).

El 2 de xunu de 2013 reinauguróse l'estadiu dempués de 3 años nel partíu qu'apostaron la seleición inglesa y la seleición brasilana. El partíu terminó empatáu a 2, con goles de Frederico Chaves, el primeru. Empató Alex Oxlade-Chamberlain. Pasó al frente Inglaterra con un golazu de Wayne Rooney y finalmente igualó Paulinho pa los brasilanos.

El 30 de xunu de 2013 celebróse la final de la Copa Confederaciones de fútbol ente les seleiciones de Brasil y España, que ganó Brasil 3-0 con goles de Fred (2) y Neymar.

Y el 30 de xunu de 2015 preséntase'l show de la serie de Disney Channel de Violetta de la so xira de Violetta Live.

En 2016 foi'l llugar onde se realizó les ceremonies d'apertura y clausura de Xuegos Olímpicos de 2016.

## Arquiteutura

En 1999 sufrió l'estadiu reformes p'allugar el primer Mundial de Clubes de la FIFA en xineru de 2000, ganáu pol Corinthians de São Paulo. Nesa reforma la so capacidá pasó de  a  persones.

Esti míticu monumentu del fútbol sufrió reformes pa cumplir coles últimes normes de la FIFA pa estadios mundialistas, una y bones Brasil foi anfitrión del mayor eventu del fútbol mundial nel añu 2014. Con eso, la so capacidá pasa a ser de  persones sentaes, yá que se punxo asientos nel sector d'entraes populares (la *Geral*) onde antes se podíen apertar hasta  persones de pies.

L'estadiu tien un perímetru de 800 metros, un altor máximu de 32 metros, y una elipse ensin sofitos visibles na parte interior con 300 metros d'exa mayor y 260 metros nel menor. Taba proyeutáu p'allugar  persones. Nes llocalidaes populares cabíen  espectadores de pies, nes tribunes , nel palcu d'autoridaes  y  nos asientos llamaos vitalicios. Estos asientos taben dispuestos en 25 files alredor del campu de xuegu topábense cubiertes poles tribunes. Detrás d'estes files atopaben los sectores coneutaos por ascensores esclusivos, palcos pa cinco persones cada unu y el palcu oficial, un sector VIP que foi'l primeru nel mundu ufiertáu nun estadiu. Nestos funcionaben chigres y restoranes ya instalaciones sanitaries, servicios que se repitíen nel nivel cimeru. A un altor de 12 metros, siempres teniendo en cuenta'l cero del campu de xuegu, esistíen agospiamientos pa 130 deportistes, con restoranes, cocines, una fábrica de xelaos y llugares d'esparcimientu. Al otru llau topábense les instalaciones médiques, con 130 cames y zona de xuegos pa neños.

Nel añu 2000 inauguróse'l Paséu de la Fama, en celebración de los 50 años del estadiu, onde se destacar de personalidaes del fútbol brasilano coles buelgues de los sos pies (o les manes nel casu de porteros). Na so creación realizó una seleición de 51 futbolistes brasilanos, a los que s'amestaron otros tantos los años posteriores, incluyendo seis estranxeros.

### Remodelación de 2014
Pa recibir la Copa Mundial de Fútbol de 2014 l'estadiu sufrió una nueva modernización a un costu de 300 millones de dólares d'Estaos Xuníos. El Maracaná caltuvo la so fachada y color celeste orixinal, pero la so forma oval de cinco pisos ganó un techu, lo que-y dio un aire de modernidá. Los trabayos de renovación siguieron los encamientos de la FIFA, pasando de  asientos, a  tres la reforma.

La comodidá ye la marca rexistrada de la nueva Maracaná. La visibilidá y al enclín de les tribunes en rellación al campu ye agora más acentuada, tán más cerca del terrén de xuegu, son anatómiques, retráctiles, articulaes, lo que xenera más espaciu pa cada hincha.

El Maracaná ta forníu tamién con una cocina industrial y restoranes. Les graes de la parte inferior fueron baltaes y modificaes pa dexar una meyor visibilidá a los espectadores. L'accesu cunta con un nuevu túnel, nueves ramples y dos escaleres mecániques. Les zones destinaes a los xugadores (especialmente los vestuarios), a la prensa, a los espectadores (asientos, baños, restoranes) y el sector de tiendes tuvieron los cambeos esixíos pola FIFA. L'aparcamientu foi ampliáu pa pasar de  a  vehículos.

### Cubierta fotovoltaica
Tres la remodelación del estadiu en 2012, Maracaná cuenta na so cubierta con una instalación formada por  módulos solares. Los módulos producen 380 quilovatios d'enerxía solar fotovoltaica, suficiente p'abastecer dafechu la demanda d'electricidá nel estadiu, evitando la emisión a l'atmósfera de 331 tonelaes de CO2 y virtiendo la enerxía sobrante a la ciudá.
Otros estadios de la Copa Mundial de Fútbol de 2014 onde s'instalaron paneles solares son l'Estadiu Mané Garrincha de Brasilia, l'Itaipava Arena de Pernambuco y l'Estadiu Mineirão, en Belo Horizonte.

## Eventos más importantes
### [[Copa Mundial de Fútbol de 1950]]
L'estadiu Maracaná foi una de les 6 sedes de la IV Copa Mundial de Fútbol llevada a cabu en Brasil, ente'l 24 de xunu y el 16 de xunetu de 1950 carauterizar por ser el tornéu dempués de la Segunda Guerra Mundial. Tres la suspensión de los eventos de 1942 y 1946, la Copa del Mundu tornó a Suramérica dempués de 20 años, dende Uruguái 1930.

### [[Copa FIFA Confederaciones 2013]]

L'estadiu foi una de les 6 sedes escoyíes pa la competición y usáu per primer vegada pa una competencia oficial FIFA depués de la so remodelación.

### Copa Mundial de Fútbol de 2014

L'estadiu foi una de les 12 sedes escoyíes pal eventu. Siendo sede ente otros partíos de la final.

#### Clausura

El 13 de xunetu nel Maracaná, previu al partíu final ente  y  llevar a cabu la ceremonia de clausura. Empezó con un grupu de muyeres vistíes de mariellu baillando al ritmu de samba y dos nuevos vistíos de los finalistes entraron en contautu col balón.

Shakira de Colombia presentar col so cantar «La la la» xunto a Carlinhos Brown de Brasil. Siguiéronlu Carlos Santana, el raperu Wyclef y Alexandre Pires pa cantar «Dar um Jeito (We Will Find a Way)».

La ceremonia rematar la compositora y cantante Ivete Sangalo, quien tamién tuvo presente na apertura. Sangalo, xunto a la mascota Fuleco, encargar de llevar a cabu un popurrí de cantares típicos del so país, dando zarru a la ceremonia.

La presentación de la entrega de la XX Copa Mundial, tuvo al cargu de Carles Puyol y Gisele Bündchen.

## Ver tamién
* Estadios de fútbol de Brasil
* Estadios de fútbol n'América
* Maracanazo
* Principales estadios de fútbol del mundu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web oficial.
* Galería de semeyes del muséu y de un xuegu FluxFla @ The Rio de Janeiro Photo Guide
* Semeya satelital del estadiu Maracanã.
* RSSSF Brasil Récores d'Asistencies