La Malahá

**La Malahá** ye una llocalidá y conceyu español perteneciente a la provincia de Granada, na comunidá autónoma d'Andalucía. Ta asitiáu na parte nororiental de la contorna de Alhama. Llenda colos conceyos de Las Gabias, Alhendín, Escúzar, Ventas de Huelma y Chimeneas. Numberosos personaxes conocíos nacionalmente compartieron parte del so niñez nel conceyu como Rosa López. En 1971 grabóse una pequeña parte de la película *[[The Last Run]]* pola gran compañía en producción y distribución conocida internacionalmente, la Metro-Goldwyn-Mayer.

## Historia
Les sos agües termales fueron esplotaes dende bien antiguu y tuvieron la so mayor puxanza en 1845. Anguaño esiste una piscina termal con un aforu de doscientes cincuenta persones, con cualidaes terapéutiques pa dolencies del sistema nerviosu, de la piel y d'enfermedaes como'l reuma.

Fai yá unos años, nesta llocalidá esistía un balneariu, alcontráu cerca de l'actual piscina termal. Esti balneariu taba destináu a la xente más noble de la contorna. 

### El "Santu"
Nel pueblu de La Malahá esiste un "Santu" llamáu San Vicente. Ye unu de los monumentos más significativos de la llocalidá, asitiar na conocida Casa del Santu, al llau de la ilesia. Anguaño al llau d'esta sala, asítiase un chigre, onde pueden asistir y visitar a esti santu.

Esti "Santu" ye conocíu como un noble de la dómina (entá por determinar), que deseyó ser soterráu en La Malahá, y por ello foi momificado y metíu nuna vitrina, sellándola con un cristal a presión. Por cuenta de un frayatu del cristal, el cadabre empezóse a descomponer, y por ello nun ta en perfectes condiciones.

### Les Salines
El conceyu de La Malahá tien unes salines, qu'anguaño producen gran cantidá de sal pa tola comunidá. Feches en tiempu de los musulmanes, yá que queríen aprovechar estes tierres, amás de que tienen bien bona situación pa recibir el sol direutamente.
Estes edificaciones dan nome a un barriu del pueblu "Les Salinas".
El nome del pueblu, puestu polos musulmanes, significa "Tierra de sal".

### L'Antiguu Balneariu Malaheño
Dichu enantes, na antigüedá esistía un balneariu no qu'agora ye una piscina municipal. Utilizáu polos antiguos na recuperación traumatolóxica, especializándose en reuma, dolores musculares... 
Anguaño'l balneariu ta derruido, pero inténtase volver construyir.

### Torrexón y ponte romana
Nesta llocalidá esiste un torrexón y una ponte, que provienen de la dómina de los romanos. Esta ponte, crucia'l ríu malaheño "El Salao". Anguaño estos monumentos atópase en bien bon estáu, anque se tien especial curiáu cola ponte por cuenta de les crecíes del ríu dichu enantes. Anguaño los monumentos pasaron a manes del pueblu de La Malahá yá que enantes atopábense baxu tutelar de la Xunta d'Andalucía.

## Paraxes naturales
Esti conceyu ye bien conocíu principalmente pol so ensame de paraxes naturales. Ye bien ricu n'amplios campos abiertos, ríos y pequeñes llombes. La paraxa natural más conocíu del pueblu ye'l de Los Baños, onde s'atopaba l'actual balneariu malaheño. Nesta paraxa suelse celebrar la típica fiesta de La romería. Anguaño esisten termes d'agua caliente con un gran banzáu. 

## Clima
La Malahá destaca ente otros conceyos por cuenta del so clima Mediterraneu-Continental. Los branos son bien calorosos como nel restu de la provincia de Granada, con una temperatura medio d'unos 34&nbsp;°C aproximao. Sicasí, los iviernos suelen ser bien fríos, teniendo en cuenta los sos escasos 714&nbsp;msnm. Esto debe a que'l conceyu atopar nuna pequeña depresión, arrodiada de montes y llombes, faciendo asina que l'aire caliente dexe paso al aire frío, que ye más trupu y cubra el pueblu. A pesar d'esto, les temperatures suelen caltenese en graos negativos solamente mientres les madrugaes, pero con una sensación térmica baxa mientres el restu del día.

Les precipitaciones son bien escases mientres tol añu, faciéndolo solamente nos meses de seronda y de manera enchente, dando asina a les llamaes riaes que se formen nos ribayos d'alredor del conceyu.

## Política
Los resultaos en La Malahá de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2011, son:

## Cultura
### Fiestes
* Día de la Candelaria, “Los Menchos”, el 2 de febreru.
* Fiesta del hornazo, “San Marcos”, el 25 d'abril.
* Día de la Cruz, el 3 de mayu.
* Selmana cultural, a mediaos de xunetu.
* Fiestes patronales de San Isidro y María de la Cabeza Santa María de la Cabeza, sobre'l 15 de mayu.

LocationLa Malahá.png|Términu municipal de La Malahá al respective de la provincia de Granada
Torre y puente arabe.jpg|Torre y ponte romana na zona de les Salinas de la Malahá, Granada.
Entrada a la Torre.jpg|Entrada a la Torre na zona de les Salinas de la Malahá en Granada.
Puente árabe.jpg|Ponte romana nes Salines
Extracción de sal en las Salinas .jpg|Montes de sal nes Salinas, anguaño.
Momia San Vicente.jpg|Cartelu de la situación pa visitar la momia de San Vicente.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Microweb turística de La Malahá realizada pol Patronatu de Turismu de Granada
* sobre trespaso de Torrexón y Ponte Romana a manes de la llocalidá