open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monte Tai

**Taishan** (泰山) ye un monte en Tai'an, Shandong, China. El so picu denomínase Emperador de Jade con 1.545 metros d'altitú. Ye unu de los cinco montes sagraos del taoísmu en China. Los templos qu'esisten nél son un destín de pelegrinaxe dende hai 2000 años. Foi declaráu como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1987, tomando una zona protexida de 25.000 ha.

La tradición china diz que'l sol empieza'l so percorríu diariu nesi monte. Por eso, ver la salida del sol dende Taishan ye la máxima aspiración de too chinu.

Solamente cinco emperadores xubieron hasta'l visu a lo llargo de la historia, anque Qianlong de la dinastía Qing fízolo en delles ocasiones. Tamién persones como Confucio o Mao Zedong realizaron la dura ascensión. 

El picu ye accesible n'autobús dende la base hasta la **Puerta del Mediu Camín al Cielu** y depués en teleféricu dende ellí. Sicasí la forma tradicional de xubir ye percorriendo'l camín que tien 6.600 pasos de piedra que conducen hasta'l cume. La ruta central lleva unes dos hores hasta la puerta del Mediu Camín al Cielu, y d'ehí otres dos o tres hores hasta'l cume.

A lo llargo del camín atópense los Templos Puzhao y Guandi y tamién el **Palaciu de la Puerta Colorada** construyíu en 1626. A metá de l'ascensión tán el **Templu Doumu** del sieglu XVI y la **Puerta Celeste del Mediu**.

Llégase al visu en cruciando l**'Arcu de la inmortalidá** y la **Puerta sur del cielu**. Dende la cume tiense accesu al **Templu de la Princesa de les Nubes Azules** y al **Templu del Emperador Augusto de Jade**, asitiáu a un altor de 1.524 metros.

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Monte Wuyi

El **monte Wuyi** () ye un monte asitiáu na prefeutura de Nanping, nel norte de la provincia de Fujian, en China. Algama un altor de 650 msnm, siendo la rexón bien conocida pol té **Wuyi Yancha**.

El monte Wuyi foi declaráu pola Unesco como reserva de la biosfera en 1987 y como Patrimoniu de la Humanidá n'avientu de 1999, con un área protexida de 60 km² y una zona de respetu de 999,75 km².

## Fauna y flora

El monte Wuyi ta cubiertu por selves primitives sub-tropicales, razón pola que convirtióse n'abellugu de fauna y flora montesa, con 3.728 especies de plantes y 5.110 d'animales.

El valle de Guadun tien unos 1.300 m d'altitú y unos 500 m d'anchor. En 1873, un padre francés conocíu como David pasó per él y recoyó muestres d'una serie de páxaros y mamíferos, espublizando la conocencia del valle de Guadun. Tres lo que llegaron ingleses, americanos y alemanes. Nun periodu d'unos cien años, afayáronse más de 600 especies nueves d'animales na rexón del monte Wuyi, y, namái en Guadun, catalogáronse 62 especies de vertebraos. 

El monte Wuyi tamién ye'l reinu de los inseutos con 4.635 especies rexistraes y designaes, de les que más de 200 son caparines. Según estos datos, de les 12 muestres d'un tipu de caparina, 11 son del monte Wuyi. Dazufeng, ye una selva de bambú dientro del monte, constitúi'l hábitat d'inseutos. Según informóse, coyéronse millones de muestres, de les que más de cien son nueves especies. Dientro de les 32 series d'inseutos, 31 son de Wuyi. Pa los especialistes, Wuyi ye l'ayalga de los inseutos.

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Gaoligong

Los **montes Gaoligong** () son una sierra montascosa dientro del cordal de los montes Hengduan meridionales, allugaes nes tierres altes de Yunnan occidental y que tán a caballu na frontera ente'l suroeste de China y el norte de Myanmar (Birmania).

## Xeografía
Los montes Gaoligong atopar a lo llargo de la vera occidental del Valle del Nujiang dende'l condáu de Gongshan hasta la prefeutura de Dehong, una distancia d'aproximao 500 km. Ye la divisoria de les cuenques del Nujiang (ríu Salween) y el ríu Irrawaddy. El picu principal ye'l *Ga her* (嘎普), de 5128 msnm.

Los montes contienen parte de la ecorrexón montes mistos y de coníferes alpines del gargüelu Nujiang Langcang. 

## Reserva natural nacional de Gaoligongshan

La Reserva natural nacional de Gaoligongshan ta formada por trés árees distintes.

Una parte atopar nel centru-sur del cordal y estiéndese por una superficie de 120.000 ha. Con alredor de 9 km d'anchu, algama más d'aproximao 135 km de norte a sur — cruciando partes del condáu de Lushui, la ciudá de Baoshan y el condáu de Tengchong.

Otra gran parte de la reserva ye la zona de Dulongjian, al oeste de Gongshan, y llar del pueblu derung.

El picu más altu dientro de la reserva ye'l *Wona*, con 3.916 msnm d'altu.

;Hestoria del caltenimientu En
1983, establecióse esta reserva natural nacional, y en 1992, el World Wildlife Fund, designar col grau A de proteición. En 2000, la UNESCO aceptar como reserva de la biosfera.

La reserva ye parte de la zona protexida *[[Tres ríos paralelos de Yunnan]]*, establecida en 2003, y como tal un llugar Patrimoniu de la Humanidá declaráu pola UNESCO.

## Ver tamién
**[[Gaoligongshania megalothyrsa]]*
**[[Ochotona gaoligongensis]]*

## Referencies

*Xeografía física de la rexón Gaoligong Shan del suroeste de China, en rellación cola biodiversidá
*UNESCO - Direutorio de reserves de la biosfera MAB
*Páxina web oficial de Gaoligongshan 
*The Nature Conservancy - Cordal septentrional Gaoligong 
*

## Enllaces esternos
Montes Jiuhua

El **monte Jiuhua** () ye unu de los cuatro montes sagraos del budismu chinu. Ta asitiada nel condáu de Qingyang, na provincia d'Anhui, y ye famosu polos sos paisaxes y los sos templos antiguos.

## Los templos
La mayoría de santuarios y templos tán dedicaos a Ksitigarbha (conocíu en chinu como Dizang, 地藏), un bodhisattva bien veneráu polos budistes de la China y Xapón, proteutor de les almes nel infiernu, según la tradición budista mahayana. Los budistes de la provincia d'Anhui vienen de cutiu a esguilar los picos del Tiantai, unu de los cualos, colos sos 1306 m d'altor, ye'l más importante de los 99 picos de Jiuhuashan. Nel so visu atopa'l templu de **Ksitigarbha**, la culminación del mundu pa los viaxeros, anque puede llegase mui cerca del visu en funicular. A los pies del monte atopa'l templu de Guoqing, el más importante de Jiuhuashan, construyíu en 598, mientres la dinastía Sui. Foi'l llugar onde se creó la Escuela Budista del Tiantai. Con una superficie de 23.000 metros cuadraos, el templu tien 600 habitaciones en 14 edificios arrodiaos de pagodes. Otros templos recomendables pal viaxeru son los de Baisuigong, Qiyuansi, Tianchi, Dabeilou y Sherou, ente los casi cien templos que s'atopen nel monte.

El monte Jiuhua atopar nuna zona de clima húmedu monzónicu, nel sureste de China, con una temperatura medio de 13,4 °C y agües casi a diariu. El branu ye curtiu y l'iviernu llargu, con frecuentes borrines y un mar de nubes constante que puede esfrutase dende'l visu. La zona foi denomada parque nacional en 1982.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* http://www.travelchinaguide.com/attraction/zhejiang/hangzhou/mt_tiantai.htm
* http://www.orientalarchitecture.com/china/jiuhuashan/index.php
* http://www.hceis.com/ChinaBasic/Mountains/Jiuhuashan.htm
* https://web.archive.org/web/20070715091421/http://www.topren.net/travel/sights/jiuhua/history.html
Xardín Ouyuan

El **Xardín Ouyuan** (chinu: 耦园; pinyin: **Ŏo Yuán**, "Xardín onde se retira la pareya") ye un destacáu xardín chinu en Suzhou, provincia de Jiangsu, China. Xunto con otros xardinos clásicos de Suzhou, que foi proclamáu Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO.

## Historia
El xardín orixinal foi construyíu por Lu Jin, prefeutu del distritu de Baoning, en 1874. Foi mercáu por Shen Bingcheng, el maxistráu de Susong, quien lo reconstruyó pa da-y la so forma actual. Tamién-y camudó'l nome a "Xardín onde se retira la pareya". Esti nome referir a les dos partes del xardín y alude a una pareya.

## Diseñu
Esti xardín de 0,33 hectárees ta estremáu en dos seiciones (este y oeste) por aciu un nucleu residencial que ta nel mediu; una composición inusual pa un xardín clásicu. Esti diseñu excéntrico sigue na forma y los detalles de munchos de los edificios del xardín, especialmente la Torre Taosim. El xardín d'atopa na interseición de canales y ta arrodiáu d'agua per trés llaos. Puede aportase direutamente dende la canal por aciu una barca. 

El xardín occidental ta compuestu por delles estructures alredor d'un pequeñu covarón y una biblioteca amiesta. Ta xuníu estructuralmente cola residencia central. 

El principal xardín del complexu ye l'oriental. Ta formáu por un covarón y un estanque arrodiaos por una pasarela piatonal cubierta que coneuta les estructures. Anexu hai un huertecillo de frutales. 


Ficheru:Couple garden unknown structure one.jpg|Antoxana de la pareya 

## Ver tamién
*Xardín chinu
*Suzhou
*Patrimoniu de la Humanidá en China
*Bibliografía sobre los xardinos en China: fontes n'idiomes occidentales 

## Referencies

### Notes

### Bibliografía
* 
* 
*
*

## Enllaces esternos

*
*Classical Gardens of Suzhou, Páxina web oficial de la UNESCO sobre esti llugar Patrimoniu de la Humanidá.
*Couple's Garden Retreat en Asian Historical Architecture.
Norbulingka

El **Palaciu Norbulingka**, lliteralmente "La xoya del parque", ye un palaciu y el so parque que lu arrodia en Lhasa, nel Tíbet. El palaciu utilizóse como tradicional residencia braniza de los socesivos Dalái Lamas dende l'añu 1780 hasta la ocupación del país pola República Popular de China. 

## Historia
El parque foi construyíu por Kelsang Gyatso, el 7º Dalái Lama, en 1755, y convirtióse en residencia de branu mientres el reináu de Jamphel Gyatso, el 8º Dalái Lama. 

El primer edificiu en construyise foi'l **Palaciu Gesang Pozhang**, edificáu por Kelsang Gyatso. El **Palaciu Nuevu** foi empezáu en 1954 por orde del actual Dalái Lama Tenzin Gyatso, concluyéndose en 1956. El conxuntu ta formáu por capiyes, xardinos, fontes y estanques. Escontra l'oeste, el **Kalsang Potang** construyíu por Kelsang Gyatso ye "un bellu exemplu de l'arquiteutura de la tradición *[[gelugpa]]* (bonetes mariellos). La so sala del tronu totalmente restaurada ye bien interesante".

Los xardinos son populares llugares de merienda y apurren un formosu escenariu pa espectáculos teatrales, danza y festivales, particularmente el **Sho Dun**, o *Festival del Yogurt*, que se realiza a empiezos d'agostu, con families qu'acampen nos terrenes mientres dellos díes, arrodiaes por coloríos tenderetes provisionales fechos con tapices y llenzos pa esfrutar del calor del branu.

El palaciu ta alcontráu a tres quilómetros al oeste del Palaciu de Potala, que yera'l palaciu d'iviernu. Edificios complementarios fueron creciendo nel parque mientres la primer metá del sieglu XX. Nel añu 2001, la Unesco inscribió'l **Norbulingka** na llista del Patrimoniu de la Humanidá como parte del *Conxuntu históricu del palaciu de Potala*.

Tamién esiste un zoo en Norbulingka, creáu orixinalmente pa guardar los animales que recibía'l Dalái Lama. Heinrich Harrer ayudó al XIV Dalái Lama a construyir ellí una pequeña sala de cine na década de 1950.

## Bibliografía
* Dowman, Keith. 1988. *The Power-places of Central Tibet: The Pilgrim's Guide*. Routledge & Kegan Paul, London and New York. ISBN 0-7102-1370-0
* Bass, Catriona Bass. 1990. *Inside the Treasure House: A Time in Tibet*. Victor Gollancz, London. Paperback reprint: Rupa & Co., India, 1993.

## Enllaces esternos
Pagoda Liuhe

La **Pagoda Liuhe** (chinu: 六和塔; pinyin: Liùhé Tǎ), lliteralmente **Pagoda de los Seis Harmoníes** o **Torre de los Seis Harmoníes**, ye una pagoda china de dellos pisos d'altor al sur de Hangzhou, provincia de Zhejiang, China. Atopar a los pies de la Llomba Yuelun y enfrente del ríu Qiantang. Foi construyida orixinalmente nel añu 970 d.C. mientres la Dinastía Song del Norte (960 - 1127), destruyida en 1121 y reconstruyida por completu escontra 1165, mientres la Dinastía Song del Sur (1127 - 1279).

## Historia y fonderada
La pagoda foi construyida orixinalmente pol gobernante del estáu de Wuyue, del que parte se convertiría más tarde na provincia de Zhejiang. El nome "Liuhe" provién de los seis ordenances budistes y dizse que la razón tres la construcción de la pagoda foi aselar les foles de marea del ríu Qiantang y favorecer la navegación fluvial. A pesar d'ello la pagoda foi dafechu destruyida mientres los combates pola rebelión de Fang La en 1121.

Dempués de que la pagoda actual fuera construyida de madera y lladriyu mientres la dinastía Song del Sur, añadiéronse nuevos bistechos mientres les dinastíes Ming (1368 - 1644) y Qing (1644 - 1911). La pagoda tien forma octogonal y casi 60 metros d'altu, amás de que dende fora aparenta tener 13 pisos a pesar de que solo consta de siete pisos interiores. Hai una escalera espiral que lleva al pisu cimeru y en cada unu de los siete techos pueden reparase figures pintaes o tallaes que representen animales, flores, aves y personaxes. Cada pisu de la pagoda ta formada por cuatro elementos: los murios esteriores, un corredor en zigzag, los murios interiores y una pequeña habitación. Vista dende fora, la pagoda paez tener una capa brillosa na so superficie cimera y una escura na inferior. Consíguese asina una alternanza harmoniosa de lluces y solombres.

Según l'historiador Joseph Needham, la pagoda sirviría tamién como faru pal ríu Qiantang. Dáu'l so considerable tamañu y altor paez probáu que sirvió como faru permanente casi dende'l principiu p'ayudar a los marineros que buscaben echar l'ancla pa pasar la nueche (como se describe nel *Hangzhou Fu Zhi*).
 
Inauguróse apocayá un pequeñu "Parque Pagoda". Les sos exhibiciones inclúin modelos d'antigües pagodes chines ya ilustra la gran diversidá nos diseños según la hestoria, cultura y símbolos acomuñaos cola pagoda. El 24 de xunu de 2011, ésti y otros elementos que conformen el paisaxe cultural del Llagu del Oeste en Hangzhou fueron declaraos Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.

## Ver tamién
* Arquiteutura china

## Bibliografía
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civic Engineering and Nautics*. Taipei: Caves Books, Ltd.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Pagoda de los Seis Harmoníes(n'inglés)
* Cultura y hestoria de la Pagoda Liuhe en Hangzhou (n'inglés)
* Galería de semeyes y descripción de la pagoda(n'inglés)
Paisaxe cultural de los arrozales en terraces de los hani de Honghe

El **Paisaxe cultural de los arrozales en terraces de los hani de Honghe** son el sistema de cultivu d'arroz en terraces lleváu a cabu polos hani na prefeutura de Honghe, condáu de Yuanyang, Yunnan, China. La hestoria de les terraces estender por mil doscientos años. Distribuyir en cuatro condaos: Yuanyang, Honghe, Jinpin y Lüchun. El nucleu de la zona de terraces atopar nel condáu de Yuanyang. Estender por una superficie de 404.685 hectárees, y la zona protexida son 16.603 hctáreas.

En 2013, los arrozales en terraces de los hani en Honghe fueron incluyíos dientro del Patrimoniu de la Humanidá.

## Llugares panorámicos
Hai cuatro llugares pintorescos principales na rexón. Tán l'Árbol Duoyi, Bada, Boca del Tigre y el pueblu de Jingkou. Tán esvalixaos en distintos llugares de Yuanyang. Les terraces presenten distintes vistes en cada estación. De payares a marzu, los arrozales tán llenos d'agua. Cuando lluz el sol, relluma sobre l'agua. D'abril a setiembre, va haber arrozales per tol campu. A finales de setiembre y principios d'ochobre, los campos tán en plenu maduror y de color mariellu.

Cien yenes chinos cuesta'l pase per un día, 180 pa diez díes y 360 pa un añu. Nun ye conveniente viaxar ente los llugares pintorescos. Asina que ye meyor arrendar un coche pa velos, que ye más flexible y dexa detenese a tomar semeyes. Encamiéntase ver l'amanecer nel Árbol Duoyi y la puesta del sol na Boca del Tigre. Hai de cutiu un mar de nubes en Bada. El pueblu de Jingkou ye una llocalidá hani bien caltenida, onde los turistes pueden esperimentar la cultura llocal. Hai tamién otres munches terraces que merez la pena visitar y nun esixen entrada, como Longshuba y el pueblu de Habo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pabellón de les foles azules

El **Pabellón de les foles azules** (chinu: 沧浪亭; pinyin: **Cāng Làng Tíng**; tamién traducíu como *Pabellón Canglang* o *Pabellón de la Gran Fola*) ye un destacáu xardín chinu en Suzhou, provincia de Jiangsu, China que, xunto a otros xardinos clásicos de Suzhou, foi proclamáu Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO. Atopar nel nᵘ 3 de la cai Canglangting.

## Historia
El "Pabellón de les foles azules" foi construyíu en 1044 por El so Shunqing (1008–1048), poeta de la dinastía Song, nun llugar onde enantes había un xardín de flores imperial del añu 960. Considérase-y el más antiguu de los xardinos clásicos de Suzhou protexíos pola UNESCO nel sentíu de qu'entá caltién el so esquema orixinal de la dinastía Song. El nome deriva d'un versu del poema *[[Yu Fu|Pescadores]]* de Qu Yuan (h. 340-278), un poeta del estáu meridional de Chu mientres el periodu de los Reinos Combatientes, nel so llibru *[[Chuci|Cantares del sur]]*, "Si'l ríu Canglang ta puerco llavo los mios pies lodosos; si'l ríu Canglang ta llimpiu, llavo'l mio llazu". Esti versu alude a un oficial honráu que se dixebra de la política primero qu'actuar d'una manera corrupta. El so Shunqing escoyó esto pa espresar los sos sentimientos tres el so apartamientu del cargu.

Tres la so muerte, el xardín pasó por munchos propietarios y cayó en desusu hasta 1696, cuando foi restauráu por Song Luo, el gobernador de la provincia de Jiangsu. En 1827 la propiedá foi tresferida al gobernador Tau Zhu y de nuevu en 1873 pasó al gobernador Zhang Shusheng. En 1955 el xardín quedó abiertu al públicu y en 2000 foi añadíu a la llista de monumentos Patrimoniu de la Humanidá de la UNESCO.

## Diseñu
Esti xardín, con 1,6 ha d'estensión, estremar en dos seiciones principales. El xardín ta asitiáu nuna caña de la corriente Fengxi que forma un estanque de lotos. El xardín tien 108 ventanes escarcavonaes, caúna con un diseñu únicu.

## Ver tamién
*Xardín chinu
*Suzhou
*Patrimoniu de la Humanidá en China
*Bibliografía sobre los xardinos en China: fontes n'idiomes occidentales 

## Referencies
### Notes

### Bibliografía
* 
*

## Enllaces esternos

* Classical Gardens of Suzhou, páxina web oficial de la UNESCO sobre esti llugar Patrimoniu de la Humanidá.
*Surging Waves Pavilion (Canglangting) en Asian Historical Architecture.
Pagoda Baochu

La **Pagoda Baochu** (chinu: 保俶塔; pinyin: Bǎochù tǎ) ye una pagoda en Hangzhou, provincia de Zhejiang, China. Conocida como unu de los llugares d'interés del Llagu del Oeste, atópase xusto al norte del llagu, sobre la Llomba de la Piedra Preciosa (宝石山, bǎoshíshān). La so pequeña base sostién siete pisos (45 metros) y da-y a la pagoda la so distintiva figura espodada y elegante.

El nome Baochu traduzse lliteralmente como "protexe a Chu", lo que, según la lleenda, referir a Qian Chu, últimu rei de Wuyue. La hestoria diz qu'unu de los ministros del rei Chu construyó'l templu por que se rezaren oraciones pol so regresu seguru d'un viaxe que realizara hasta Kaifeng, nel centru de China. El rei fuera reclamáu pol Emperador y pasaren munchos díes ensin noticies de la so vuelta.

L'edificiu foi construyíu orixinalmente en 963 con nueve pisos d'altor. La so última reconstrucción, en 1933, amenorgó llixeramente'l so tamañu, pasando a tener siete pisos, y apocayá camudóse l'aguya del so visu anque l'antigua exhíbese cerca de la pagoda. Foi construyida con piedra y lladriyos y ensin nenguna escalera nel so interior, cerca d'un camín que percuerre'l cordal al norte del Llagu Oeste. Puede aportase a la pagoda tantu por aciu caminos de tierra como d'escaleres de cementu disponibles dende casi cualquier llau del monte.

## Referencies

*
* Prip-Møller, Johannes; *On the Building History of the Pao Shu T'a;* Journall of th Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, North-China Branch, Vol LXVII (1936), p. 50-8

## Enllaces esternos
Pasu Jiayu

El **Pasu Jiayu** (chinu simplificáu: 嘉峪关; chinu tradicional: 嘉峪关; pinyin: Jiāyù Guan; lliteralmente "Escelente Pasu del Valle") ye'l primer pasu nel estremu oeste de la Gran Muralla China, cerca de la ciudá de Jiayuguan na provincia de Gansu. Tamién se llamó **Pasu Jiayuguan**, sicasí, esta forma ye redundante yá que "guan" significa "pasu" en chinu. Xunto col Pasu Juyong y el Pasu Shanhai, ye unu de los principales pasos de la Gran Muralla.

En 1987, xunto a Shanhaiguan, Jiayuguan ye consideráu como un elementu individual na llista del Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.

## Allugamientu
El pasu atopar nel puntu más estrechu de la seición occidental del corredor de Hexi, 6 quilómetros al suroeste de la ciudá de Jiayuguan, en Gansu. La estructura atopar ente dos colina, una de les cualos llámase Jiayuguan. Construyóse cerca d'un oasis nel estremu occidental de China.

## Descripción

El pasu ye de forma trapezoidal, con un perímetru de 733 metros y una superficie de más de 33.500 metros cuadraos. El llargor total de la muralla de la ciudá ye 733 metros y l'altor ye de 11 metros.

Hai dos puertes: una nel llau este del pasu, y l'otru nel llau oeste. En cada puerta hai un edificiu. Una inscripción de "Jiayuguan" en chinu escribir na construcción na puerta oeste. Los llaos sur y norte del d'accesu tán coneutaos a la Gran Muralla. Hai una torre en cada esquina del pasu. Nel llau norte, dientro de les dos puertes, hai grandes carreteres que conducen a la parte cimera del pasu.

## Historia

La estructura foi construyida mientres la primera dinastía Ming, alredor del añu 1372. La fortaleza reforzárase en gran midida debíu a la medrana d'una invasión por Tamerlán el turcu, pero ésti morrió de vieyera mientres lideraba un exércitu escontra China.

## Importancia

Ente los pasos de la Gran Muralla, Jiayuguan ye'l más intactu de l'antigua edificación militar. El pasu tamién conocíu col nome de "*primer y mayor pasu sol cielu*" (chinu: 天下第一雄关), nun tien de confundir se col "*Primer Pasu sol Cielu*" (chinu: 天下第一关), un nome del Pasu Shanhai nel estremu oriental de la Gran Muralla, cerca de Qinhuangdao, en Hebei.

Alredor de Jiayuguan hai pocos sitios históricos como n'otros llugares de la provincia de Gansu y na Ruta de la Seda de la que foi parte esti pasu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pasu Juyong

**Juyongguan** o **Pasu Juyong ** () alcontrar nun valle de 18 quilómetros de llongura llamada "Guangou" el cual pertenez al condáu de Changping a más de 50 quilómetros de Beixín. Ye unu de los trés mayores pasos de la Gran Muralla China xunto colos de Jiayuguan y Shanhaiguan.

Tuvo distintos nomes a lo llargo de les distintes dinastíes. Sicasí, el nome "Juyongguan" foi utilizáu por trés dinastíes. La primera n'utilizalo foi la dinastía Qin cuando l'emperador Qin Shi Huang ordenó la construcción de la Gran Muralla. Juyongguan tien dos pasos, unu al sur y otru al norte. El del sur ye llamáu Paso Sur y el del norte "Badaling".

El pasu actual foi construyíu pola dinastía Ming y foi anováu con posterioridá. Ye un llugar bien importante dende'l puntu de vista estratéxicu yá que coneuta l'interior y la zona cercana a la frontera norte de China. 

## Galería


Image:Juyongguan06.JPG
Image:Juyongguan08.JPG
Image:Juyong pass.jpg
Image:Juyongguan07.JPG
Image:Juyongguan09.JPG
Image:Juyongguan04.JPG
Image:Juyongguan01.jpg
Image:Juyongguan02.jpg



## Referencies

## Enllaces esternos

*JuYongGuan Great Wall Photo Gallery
*http://www.travelchinaguide.com/china_great_wall/scene/beijing/juyongguan.htm
Pasu Shanhai

El **Pasu Shanhai** (chinu simplificáu: 山海关; chinu tradicional: 山海關.) tamién conocíu como **Shanhaiguan**, ye unu de los principales pasos na Gran Muralla China. Foi denomináu mientres la dinastía Ming como'l «primer pasu na Tierra». Trátase de la seición más oriental de la Muralla, traviesa los montes Yan y algama el mar Mariellu a nivel de la badea de Bohai. En 1987, foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco como parte de La Gran Muralla.

Allugar en Qinhuangdao, na provincia de Hebei, de la República Popular China. En 1381, mientres la dinastía Ming empecipióse la construcción de fortificaciones en Shanhaiguan pa torgar la meyora de mongoles y manchúes. Nesi periodu, el Pasu Shanhai convertir nel más fortificáu de la Gran Muralla. La muralla algamó un altor de 14 metros.

Nel área costera en Shanhaiguan, la muralla estendíase 6.5 quilómetros, tenía seis metros d'altu y trés d'anchu. Amás, taba fecha a base de lladriyos y tierra empisonada. En 1644, llevar a cabu la batalla del Pasu Shanhai, na que'l xeneral Wu Sangui ganó a Li Zicheng, n'alianza colos manchúes, quien ingresaron a la China central y establecieron la dinastía Qing. En 1961, convertir en patrimoniu históricu protexíu pol gobiernu chinu.

## Ver tamién
*Batalla de la Gran Muralla

## Referencies

## Enllaces esternos
Montes Huang

Los **montes Huang o Huangshan** (lliteralmente, *montes mariellos*) son una cadena de montes asitiaos al sur de la provincia china d'Anhui. Dende l'añu 1990 ta considerada como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco. La zona ye conocida pola guapura de los sos picos de granitu, polos sos montes de coníferes y pola vista qu'ufierten les nubes a lo cimero. Los montes sirvieron de modelu a numberosos pintores.

## Orografía
El cordal inclúi numberosos picos, 77 de los cualos superen los 1.000 metros d'altor. El más altu ye'l *Picu del lotu* (*Lian Hua Feng*) de 1.864 metros, siguíu del *Picu del Cume Brillosu* (*Guang Ming Ding*) de 1.840 metros y del *Picu celestial* (*Tian Du Feng*) de 1.829 metros. La zona considerada como Patrimoniu de la Humanidá ocupa un área total de 154 km².

Los montes formar mientres el periodu mesozoicu, hai unos 100 millones d'años, al sumir un antiguu mar por culpa de la elevación del terrén. Mientres el periodu cuaternariu, el terrén viose modificáu pola aición de los glaciares. A partir de la dinastía Qin conocer como *Yi Shan*. El so nome actual dar nel añu 747 el poeta Li Po que les llamó por esi nome nos sos escritos.

La vexetación depende de l'altitú de la zona: per debaxo de los 1.100 metros atopen montes húmedos; dende ende hasta los 1.800, montes de fueya caduca; y percima d'esi altor, la vexetación ye alpina. La flora ye tamién bien variada. Un terciu de les families de Bryophyta de China tán representaes na rexón.

La zona tien numberoses fontes d'agües termales asitiaes sobremanera na base del *Picu de la nube púrpura*. L'agua caltién una temperatura de 45º C mientres tol añu. Tamién s'atopen numberoses piscines naturales concentraes nel área de Songgu. 

Los montes Aleluya de la película Avatar (2009) tán inspiraos nellos.

## Referencies

## Enllaces esternos

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China
Pingyao

**Pingyao** (chinu simplificáu: 平遥, chinu tradicional: 平遙, pinyin: Píngyáo) ye una ciudá china na provincia de Shanxi. Atopar a metá de camín ente Beixín y Xi'an y a 80 km de la capital de la provincia, Taiyuan. La ciudá fundar nel sieglu XIV y caltién bona parte de l'arquiteutura orixinal de les dómines Ming y Qing. El cascu antiguu ta arrodiáu per una muralla de 6 km de llargor y 12 m d'altor con seis puertes y unes setenta torres de vixilancia.

La **Ciudá vieya de Pingyao** foi declarada como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1997, ya inclúi amás de les muralles y la ciudá intramuros, los templos de Zhenguo y Shuanglin, allugaos extramuros.

Un pequeñu negociu de texíos de finales del sieglu XVIII espolletó y espandióse per otres ciudaes empezando a emitir cheques y convirtiéndose nun centru de financiamientu que daría llugar al primeru de los bancos chinos (llamaos *tongs*).

**Pingyao** ye tamién el nome del distritu alministrativu nel que se topa la ciudá. Cubre un área de 1260 km² con 490.000 habitantes en 2002 de los que 40.000 correspuenden a la ciudá. La economía de Pingyao ye principalmente agrícola y la rexón ye famosa pol so ganáu vacunu. La llingua llocal nun ye'l mandarín sinón una variedá de chinu jin (晋语, ''jìnyǔ'').

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Referencies

## Enllaces esternos
Templu Puning

El **templu Puning** o **templu de la Paz Universal** (dacuando llamáu **Templu del Gran Buda**) atópase en Chengde, na provincia china de Hebei. Trátase d'un gran templu budista de la dinastía Qing, construyíu en 1755 mientres el reináu del emperador Qianlong.

Ye vecín a la residencia de monte de Chengde y del célebre templu Putuo Zongcheng. Ye unu de los ocho templos esteriores de Chegde. Según el templu de Putuo Zongcheng construyir a imaxe del Palaciu de Potala nel Tíbet, el templu de Puning facer a imaxe del monesteriu de Samye, un llugar lamaista, tamién nel Tíbet. El templu delanteru ye d'estilu chinu anque dientro del complexu entemecen los estilos chinos y tibetanos. El templu de Puning alluga la mayor estatua del mundu d'un Bodisatva de madera (22,28 metros d'altu y 110 tonelaes). Por ello, el templu recibe dacuando'l nome de *templu del gran Buda*. Nel recintu atópense tamién otros templos, diversos pabellones, una torre del tambor y una torre de la campana.

## Historia
Dende'l sieglu XVII, so la dinastía Ming, los dzungars del nordeste de China taben enfrentaos nuna guerra civil. L'emperador Qianlong unvió un exércitu a Yili pa reprimir la rebelión contra la dinastía de los Qing. Atacaron Yili y prindaron al khan de los dzungars. Pa conmemorar la victoria, l'emperador ordenó construyir el Templu de la Paz Universal, símbolu de la so voluntá de caltener la paz ente les etnies, según la estabilidá nes provincies del nordeste. El mesmu emperador robló la tablilla que s'atopa nel pabellón del aceru d'esti templu.

Como los dzungars yeren lamaístas, el templu construyóse asonsañando'l del monesteriu de Samye. El templu de Puning ye conocíu pola gran estatua en madera d'un Bodisatva que s'atopa na sala principal. Tien mil ojos y mil brazos de talles variaes. La estatua ta realizada en cinco tipos distintes de madera: pinu, ciprés, llamera, abetu y tilal.

Dende 1994, la residencia de monte de Chengdu y los ocho templos esteriores, incluyíu'l de Puning, formen parte de la llista del patrimoniu de la humanidá de la Unesco. 

## Ver tamién
* Residencia de monte de Chengde
* Templu Putuo Zongcheng

## Referencies

## Enllaces esternos

* Chengde y los sos templos
Templu Putuo Zongcheng

El **templu Putuo Zongcheng** asitiáu na llocalidá de Chengde, na provincia china de Hebei, ye un templu budista de la dinastía Qing, construyíu ente 1767 y 1771 mientres el reináu del emperador Qianlong.

Atópase cerca de la residencia de monte de Chengde que s'haya al sur. Xunto col Templu Puning ye unu de los ocho templos esteriores de la ciudá. Construyóse siguiendo'l modelu del Palaciu de Potala, antiguu santuariu del Dalái Lama nel Tíbet, polo que dacuando se -y llama'l *pequeñu Potala*. La so arquiteutura ye un amiestu d'estilos chinu y tibetanu. El templu ocupa una superficie de 220.000 m², lo que-y convierte n'unu de los mayores de China. La mayoría de les sos sales y pabellones tán cubiertos por teyaos fechos con cobre y oru lo qu'añade rellumanza al llugar.

## Historia
N'orixe, el templu construyir n'honor a Qianlong pa conmemorar la so nacencia según por que la provincia de Hebei tuviera un templu d'igual tamañu y rellumanza del qu'esistía nel Tíbet. Amás de desempeñar funciones relixoses y festives, el templu foi'l llugar nel que l'emperador recibía a les delegaciones de les distintes etnies qu'habitaben nel so imperiu. En contraste col bullicio de Beixín, la capital, Putuo Zongcheng yera un llugar sele que sirvía tamién pa entamar partíes de caza pal emperador y los sos güéspedes. 

Dende 1994, la residencia de monte de Chengde y los ocho templos esteriores figuren el la llista del Patrimoniu de la Humanidá ellaborada pola Unesco.

## Ver tamién
* Residencia de monte de Chengde
* Templu Puning

## Referencies

## Enllaces esternos

* Chengde y los sos templos
Reserva natural nacional Wolong

La **Reserva Natural Nacional Wolong** () ye un área protexida allugada nel condáu Wenchuan, na provincia de Sichuan en China. Fundada en 1963, la reserva cubre un área d'unes 200.000 hectárees na rexón de los Montes Qionglai. Esisten 4.000 especies distintes rexistraes na reserva. Alluga a más de 150 pandes xigantes, una especie altamente amenazada. La reserva ye tamién llar de munches otres especies en peligru, incluyendo pandes coloraos, langures ñatos doraos, venaos de focicu blancu y una gran diversidá de plantes. Wolong recibe 100.000 visitantes al añu.

## Centru d'investigación
En xunu de 1980, foi fundáu'l Centru d'investigación y caltenimientu chinu pal panda xigante en Wolong, gracies a los esfuercios de la organización non gubernamental WWF y el gobiernu chinu. A la fecha, fueron posibles investigaciones sobre pandes xigantes y foi posible'l desenvolvimientu esitosu de 66 esbardos pandes.

## Allugamientu

Un regueru escurre a lo llargo del valle Wolong, onde s'alluga la reserva. La corriente ta protexida por bloques de piedra y pequeños cantos rodaos. L'agua que trai la corriente ye bastante alcalina, con niveles de pH nel rangu de 8,91. La turbidez de la calidá de l'agua ye bastante alta por cuenta de la estensiva minería d'arena y grava na riega.

Según una investigación de 2001 llevada a cabu pol Dr. Jianguo Liu de la Universidá Estatal de Michigan, la tasa de destrucción ye mayor dempués de la creación de la reserva qu'antes de la so fundación. Al traviés del usu d'imáxenes satelitales de la NASA y rexistros de población, l'equipu d'investigación de Liu concluyó que debíu al turismu y a la medría de la población llocal, la reserva ta enfrentando una amenaza ensin precedentes. Asina, Liu declaró que "los turistes nun piensen que tienen un impautu nel hábitat del panda, pero indireutamente cada visitante tien dalgún impautu. Nun Vemos como una fuercia destructivo, pero ser".

## Ver tamién
* Panda coloráu
* Santuarios del panda xigante de Sichuan

## Referencies

## Enllaces esternos

* (en chinu) Páxina web oficial
* Wolong Panda Club 
* Páxina web informativa sobre Wolong
Santuarios del panda xigante de Sichuan

Los **Santuarios del panda xigante de Sichuan** (), tán asitiaos nel suroeste de la provincia de Sichuan, China. Ye'l hábitat de más del 30% de la población mundial del por demás amenaciáu panda xigante (Ailuropoda melanoleuca) y ta ente los sitios más importantes de cría en cautividá d'estos animales.

Toma un área protexida de 9245 km² distribuyíes en siete reserves naturales y nueve parques paisaxísticos nel Qionglai y los Montes Jiajin. Aparte del panda xigante, ye l'abelugu d'otres especies en víes d'estinción como son: el panda coloráu, el lleopardu de les nieves y la pantera nebulosa. Tres les selves tropicales, estos santuarios tán ente los llugares botánicamente más ricos del mundu, y son el llar d'ente 5 000 a 6 000 especies de flora. Estos hábitats fueron comparaos colos montes paleotrópicos del periodu terciariu.

Los **santuarios del panda xigante de Sichuan** consisten en siete reserves naturales y nueve parques paisaxísticos. Esti conxuntu de llugares protexíos foi declaráu como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 2006.

* Siete Reserves Naturales:
** Reserva Natural Nacional Wolong (chinu: 卧龙自然保护区)
** Reserva Natural Fengtongzhai (chinu: 蜂桶寨自然保护区)
** Reserva Natural Monte Siguniang (chinu: 四姑娘山自然保护区)
** Reserva Natural Ríu Laba (chinu: 喇叭河自然保护区)
** Reserva Natural Ríu Heishui (chinu: 黑水河自然保护区)
** Reserva Natural Jintang-Kongyu (chinu: 金汤—孔玉自然保护区)
** Reserva Natural Caopo (chinu: 草坡自然保护区)

* Nueve Parques Paisaxísticos:
** Parque Paisaxísticu Monte Qingcheng y sistema de regación de Dujiangyan (chinu: 青城山—都江堰风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Tiantai (chinu: 天台山风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Siguniang (chinu: 四姑娘山风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Neváu Xiling (chinu: 西岭雪山风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Jiguan-Jiulonggou (chinu: 鸡冠山—九龙沟风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Jiajin (chinu: 夹金山风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Miyaluo (chinu: 米亚罗风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Lingzhen y Monte Daxue (chinu: 灵鹫山—大雪峰风景名胜区)
** Parque Paisaxísticu Monte Erlang (chinu: 二郎山风景名胜区)
## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha del llugar de la UNESCO, en francés ya inglés. 
* Club Panda de Wolong, en chinu ya inglés.
* Pandes !, en francés.
Sistema de regación de Dujiangyan

El **Sistema de regación de Dujiangyan**, (), foi proyeutada nel sieglu III&nbsp;e.&nbsp;C. pol gobernador Li Bing y el so fíu Er Lang, pa evitar los hinchentes provocaos pol ríu Min, y irrigar la llanura de Chengdu. Funciona ensin interrupción dende la so creación. Na actualidá sigue'l so desenvolvimientu.

Gracies a una bifurcación del calce, una parte de les agües del ríu Min ye derivada escontra una canal qu'esvia les agües escontra la llanura de Chengdu. Esta construcción atayó los hinchentes añales causaes pol aumentu del caudal del ríu dempués de los destemples. La construcción de la canal d'esviación precisó travesar un monte, una realización notable teniendo en cuenta la precariedá de los medios disponibles pa la dómina. Les téuniques utilizaes, fueron el calentamientu con fueu y l'enfriamientu con agua repitíos de la roca. Esto dexaba l'apaición de resquiebros y quebres y facilitaba el so posterior frayatu. Naquella dómina inda nun s'afayara la pólvora. Pa evitar l'acumuladura de llimu nel sistema de regación, construyóse un dique nel centru del ríu. La base d'esti dique foi realizada por aciu un sistema de llongures gaviones fechos de piedres envueltes en tires enxareyaes de bambú, inventaos y desenvueltos pa esta ocasión, que demostraron la so eficacia a lo llargo del tiempu.

Conjuntamente col Monte Qingcheng, foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 2000.

Otres grandes canales históriques esistentes en China son:
* Canal de Lingqu, na provincia de Guangxi.
* Canal de Zhengguo, na provincia de Shaanxi.

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Referencies

## Enllaces esternos

* Capítulu sobre Chengdu del Podcast de Todachina 
* Ficha del llugar, en francés ya inglés.
* Semeyes de Dujiangyan en Panoramio
Sitios del sistema tusi

Los **sitios del sistema ''tusi*** ([[Idioma chinu|chinu]]: 土司遗址; [[pinyin]]: *'Tǔsī YíZhǐ*') son parte de los antiguos llugares *tusi* que fueron escoyíos pola [[UNESCO]] como parte del [[Patrimoniu de la Humanidá]]. El [[3 de xunetu]] de [[2015]], los sitios *tusi* fueron incluyíos na llista del patrimoniu mundial. Ye'l llugar nᵘ 48 Patrimoniu de la Humanidá en China.

==Antecedentes==
Según el sistema *tusi*, un líder tribal yera nomáu como oficial pol gobiernu imperial de l'antigua China. D'esta manera, los emperadores chinos gobernaben rexones de minoríes étniques na parte centro-sur de China y nel suroeste. Usar mientres mil años.

== Descripción ==
Na páxina web de la [[UNESCO]] describir de la siguiente manera:



==Proceso==
El 3 de xunetu de 2015, los trés sitios *tusi* fueron añadíos a la llista del Patrimoniu de la Humanidá mientres la sesión 39ª del [[Comité del Patrimoniu Mundial]] en [[Bonn]], [[Alemaña]]. El Comité señaló que'l sistema *tusi'' dexó unificar l'alministración nacional coles mesmes que dexaba a les minoríes étniques caltener les sos costumes y la so forma de vida.

## Detalles de la inscripción na UNESCO

## Referencies
Residencia de monte de Chengde

La **residencia de monte** de Chengde, na República Popular China, contién el mayor xardín imperial del mundu. N'avientu de 1994 la Unesco incluyir na llista de llugares que formen parte del Patrimoniu de la Humanidá.

La so construcción realizar mientres 89 años, ente 1703 y 1792. Ocupa un área total de 5,6 km², casi la metá de tola área urbana de Chengde. Ye un vastu complexu de palacios y d'edificios alministrativos y ceremoniales, qu'inclúin templos realizaos n'estilos arquiteutónicos diversos, según xardinos imperiales. Amás, la residencia de monte ye una muerte histórica sobre'l final de la sociedá feudal en China.

Los emperadores Kangxi, Qianlong y Jiaqing pasaben llargos meses nesta residencia pa poder escapar del calor del branu de Beixín. La zona del palaciu según la parte más al sur tienen un diseñu que recuerda al de la Ciudá Prohibida. Consta de dos partes: una corte na parte delantera, onde l'emperador recibía a los funcionarios d'altu rangu, los nobles, a los miembros de les minoríes étniques y a los unviaos del estranxeru; y una zona d'habitaciones na parte de tras onde moraba la familia imperial.

## Llugares d'interés
La residencia de monte ye especialmente famosu polos 72 llugares d'interés que fueron bautizaos polos emperadores Kangxi y Qianlong. La mayoría d'estos llugares, que s'atopen alredor del llagu, son reproducciones d'otros elementos que s'atopen en xardinos de la zona sur de China. Por casu, l'edificiu principal de la islla del lotu verde, la *torre de la borrina y de l'agua*, ye una copia de la torre del llagu Nanhu de Jiaxing, na provincia de Zhejiang.

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China
* Templu Putuo Zongcheng
* Templu Puning

## Referencies

## Enllaces esternos

* Chengde y los sos templos
Templu de Shuanglin

El **Templu de Shuanglin** (chinu: 双林寺; pinyin :*Shuānglínsì*), ye un templu budista. Declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco como *[[Pingyao|Ciudá vieya de Pingyao]]*, en 1997, onde tamién s'inclúi'l Templu de Zhenguo. Atopar a unos 7 quilómetros al suroeste de la ciudá de Pingyao. Orixinalmente foi fundada nel sieglu VI mientres la dinastía *Northern Wei*, anque la presente fecha de los edificios fai referencia a les dinastias Ming y Qing. Ye notable pola so coleición de más de dos mil estatues de magre decoráu que daten de los sieglos XII al XIX.

## Referencies

## Enllaces esternos
Templu de Yue Fei

El **Templu de Yue Fei**, o como se conoz davezu en China, **Templu Yuewang** (chinu simplificáu: 岳王庙; chinu tradicional: 岳王廟), ye un templu construyíu n'honor de Yue Fei, un xeneral de la dinastía Song del Sur cuando la capital de China taba en Hangzhou. Los terrenes del templu atópase na fastera sur de la llomba Qinxia, al norte del Llagu del Oeste y na zona central de Hangzhou.

El templu foi construyíu en 1221, mientres la dinastía Song, pa conmemorar la llealtá y patriotismu del xeneral. El sitiu, qu'abarca'l Templu de Yue Fei, el Templu de la Llealtá y el Mausoléu de Yue Fei, foi darréu reconstruyíu delles vegaes. 

Alredor de la tumba puede reparase un séquitu compuestu d'estatues de piedra de caballos, tigres, oveyes y distintos personaxes a entrambos llaos. La tumba del so fíu mayor, Yue Yun, atópase unos metros al norte d'esta ente que una inscripción col lema del xeneral (que la hestoria diz que se tatuó nel llombu) ta grabada nel muriu de la parte trasera de les tumbes: "sirve a la patria con absoluta llealtá". Ente les estatues destaquen, amás de la del propiu Yue Fei, les cuatro figures de fierro, de rodíes y coles manes ataes, de los consideraos traidores a la patria que socatraron la muerte del póstumamente rehabilitáu xeneral. Les tumbes y les escultures que les acompañen tán toes dataes nel sieglu XII y fueron meticulosamente restauraes.

El templu foi reconocíu en 1961 pol Conseyu d'Estáu chinu como un monumentu nacional merecedor de proteición. El 24 de xunu de 2011, ésti y otros elementos que conformen el paisaxe cultural del Llagu del Oeste en Hangzhou fueron declaraos Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.

## Galería

## Referencies

 

## Enllaces esternos

* Templu del xeneral Yue Fei en China Travel Go  (n'inglés)
Templu de Zhenguo

El **Templu de Zhenguo** (chinu simplificáu: 镇国寺; chinu tradicional: 镇國寺; Pinyin: Zhèn Gúo Sì) ye un templu budista allugáu a 10 quilómetros de Pingyao na aldega de Hadongcun, na provincia china de Shanxi. El salón más antiguu del templu ye'l salón Wanfo, construyíu'l 963 mientres la Dinastía Han. Carauterizar por presentar grandes soportes, los mesmos que sostienen el techu y los bistechos de vuelu. Les escultures esistentes atopar ente los únicos exemplos d'escultura budista del sieglu X en China.

## Historia
La hestoria del templu empieza nel añu 963, cuando se rexistró que'l salón Wanfo (万 佛殿) foi construyíu. La fecha ta escrita nuna viga na sala, y tamién ye la fecha dada por una hestoria llocal de Pingyao. Un cercu escritu en 1819, tamién confirma esta fecha. El salón Wanfo ye l'edificiu más antiguu nel Templu de Zhenguo, y ye l'únicu edificiu sobreviviente, que data de la curtia duración de la dinastía Han del Norte. Anque se sabe pocu de la hestoria del templu, cercos demuestren que foi anováu en 1540 y en 1816. En 1997, xunto cola ciudá de Pingyao y el Templu de Shuanglin, el templu foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco como la *Ciudá vieya de Pingyao*.

## Diseñu
El templu consta de dos sales principales y una puerta, con dos patios metanes los trés edificios. Hai una paré qu'arrodia tol complexu. El templu abrir al sur, col Salón Tianwang (天王殿) qu'actúa como la puerta del templu. La sala d'al llau, escontra'l norte, ye la Sala Wanfo, y la sala final llámase Sala Sanfo (三佛殿), que data de la Dinastía Qing. El patiu norte tamién cunta con dos sales de menor importancia frente al este y al oeste llamaes la Sala Gaunyin (观音殿) y la Sala Dizang (地藏殿), que daten de la Dinastía Ming. Tamién hai dos campanarios asitiaos a dambos llau del Salón de Tianwang. 

### Salón Wanfo
La sala más importante del templu ye'l Salón Wanfo (Salón de 1000 Budas), unu de los más antiguos edificios de madera en China. Trátase d'un salón que ye casi de forma cuadrada, mide 11,6 metros por 10,8 m. y ye de 8,8 m d'altor. A pesar de les pequeñes dimensiones del edificiu y les carauterístiques que la identifiquen como un salón regular (como pilastres que fueron enllantaos direutamente nel suelu en llugar d'en una piedra de pedestal), la estructura ye bastante complexa. Hai puertes na parte delantera y trasera de la sala. Amás, el frente de la sala tien dos ventanes a entrambos llaos de la puerta. Hai doce pilares que sostienen la estructura. La sala nun tien techu y la parte cimera ya inferior correspondientes de les vigues son espuestes. Nancy Steinhardt especula que los soportes de complexos nos que sería una estructura humilde yeren un intentu per parte de los gobernantes Han pa construyir una estructura magnífica, con llindaos recursos. La sala contién once escultures de la dinastía Northern Han. Estes son les úniques escultures chines de la dómina que sobreviven amás de les de la Cueves de Mogao. Hai una estatua principal de Sakyamuni, flanqueada polos Bodhisattva y los reis divinos.

## Referencies

## Bibliografía
Tres ríos paralelos de Yunnan

Los **tres ríos paralelos de Yunnan** delimitan una zona protexida allugada nel noroeste montascosu de la provincia china de Yunnan, que cubre una parte de les cabeceres de trés importantes ríos d'Asia: el Yangtsé, el Ríu Mekong y el Ríu Salween. Foi incluyida nel añu 2003 na Llista del Patrimoniu Mundial de la UNESCO.

## Descripción
El Yangtsé, el Mekong y el Salween crucien de norte a sur, colos sos cursos paralelos, una cadena de montes que los sos picos superar los 6.000 m. y fondes quebraes que les sos fondures algamen los 3.000 m. Atópense ellí tamién los sitios notables de la gargüelu del Saltu del Tigre y el glaciar de Mingyongqia.

El sitiu gocia de climes bien variaos, que van dende'l subtropical nos valles glaciares de los montes y una rica y escepcional biodiversidá. Acordies con UICN, *sería difícil atopar un llugar n'otra rexón montascosa del mundu, que pueda superar al sitiu propuestu, na so diversidá ecolóxico y topográfico*. Describiéronse ellí unes 6000 especies de plantes y 173 especies de mamíferos (81 endémicos), 414 d'aves, (22 endémicos), 59 de reptiles (27 endémicos), 36 d'anfibios (25 endémicos) y 76 de pexes (35 endémicos).

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Notes y referencies

## Enllaces esternos
* Fueya de Patrimoniu Mundial
*  Informe d'Evaluación de la UICN (2003)