open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bupleurum rigidum

***Bupleurum rigidum*** ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les apiacees. Ye orixinaria de la rexón del Mediterraneu.

## Descripción
Ye una yerba perenne con una roseta de fueyes largamente oblanceolaes (unos 8-25 cm), ríxides, glabres y con nerviación paralela bien marcada. En branu desenvuelve una llarga inflorescencia paniculada, que termina n'umbeles de umbelas de flores amarellentaes pocu vistoses.
## Distribución y hábitat
Distribuyir n'España por Alicante, Barcelona, Castellón, Girona, Islles Baleares, Lleida, Tarragona y Valencia onde s'atopa nos montes mediterráneos frescos, sobremanera encinares, quejigares y pinares de monte. 
## Propiedaes
Principios activos: contién saponósidos.

Indicaciones: En medicina popular úsase como antiinflamatoriu y antiedematoso. En Sierra Espuña (Murcia) preparábase un cocimientu con fueyes y tarmos y aplicábase por aciu paños sobre zones engafaes pa baxar la hinchadura.

## Taxonomía
*Bupleurum rigidum* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[ Species Plantarum]]* 1: 238. 1753.
Sinonimia:
**Bupleurum paniculatum* Brot.
**Tenoria rigida* Bubani
## Nome común

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Bupleurum rigidum'' en Herbario Virtual
Bulnesia arborea

El **guayacán de bola**, **guayacán garrapo**, **ibiocaí** o **vera** (*Bulnesia arborea*) ye un árbol de gran parte del norte de Suramérica, na rexón de les Guayanes, de Venezuela, Colombia, Guyana. Dacuando nel mercáu internacional nomar como *Paraguái lignum vitae* yá que les sos propiedaes y usos son similares al Guayacán, árbol del xéneru *[[Guaiacum]]*.

Crez en cantos de carreteres, caminos y ríos, y nel interior de montes secos, subxerofíticos y espinosos.

## Usos
La madera de *Bulnesia arborea* ye:
* albura: blanca amarellentada a verde
* duramen: verde parduzu, con nuedos, granu finu y rectu. 

El ritidoma (corteza) ye mayormente finu y amarellentáu leve. La densidá d'esta madera ye ente 0,92 a 1,1 g/cm³.

Bien usáu en construcciones civiles y en navales, tornería, ellaboración de durmientes de ferrocarril. Ye planta ornamental en xardinería. La madera tien d'utilizase recién cortada, yá que al ensugase ponse desaxeradamente dura y yá nun ye aprovechable.

La vera emplégase para grabaos y cuando se precisa una madera durable. De la so madera estrayi'l aceite de guaiac (o *guayacol*) pa ingrediente d'arumes. El so resina puede llograse con disolventes orgánicos, emplegada pa faer barniz y pintures escures.

Ye apreciáu poles sos propiedaes proteutores de la piel humano cola so esencia. Da un bon carbón y vigues d'alta calidá. Igniciona fácilmente, y produz un fumu fragante. 

Les dos especies más conocíes son la *Bulnesia arborea* y la *[[Bulnesia sarmientoi]]*.

## Estinción
Ta catalogada como especie en peligru (N'A2ac), por cuenta de que el 60 % de les llocalidaes onde se rexistra, alcuéntrase en rexones d'intensa estracción maderera, nos departamentos d'Atlánticu y La Guajira. Y toles llocalidaes atopar nuna rexón fuertemente alteriada por humanos, onde práuticamente sumieron los montes secos, el principal hábitat del guayacán de bola. Anque esisten poblaciones d'esta especie nel Parque nacional natural Tayrona, nun son abondos p'amenorgar la categoría d'amenaza

## Taxonomía
*Bulnesia arborea* describióse por (Jacq.) Engl. y espublizóse en *[[Die Natürlichen Pflanzenfamilien]]* 3 Abt. 4: 84. 1890.
;Sinonimia:
* *Guaiacum arboreum* (Jacq.) DC. 
* *Zygophyllum arboreum* Jacq.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
* Cárdenas-L. D. y Salinas N.R.(eds.). 2006. Llibru coloráu de plantes de Colombia. Especies maderables amenaciaes. I parte. Versión preliminar
* Cárdenas, D. et al. 2006. Fiches d'especies maderables amenaciaes de Colombia. Sistema d'Información sobre Biodiversidá. Institutu Amazónicu d'Investigaciones Científiques Sinchi, Cárdenas López, Dairon
* *[http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/wood/english/zygbuarb.htm Maderes comerciales*: descripciones, ilustraciones, identificación, información by H. G. Richter y M. J. Dallwitz] 
* *[https://web.archive.org/web/20070311045310/http://www.agr.una.py/cgi-cef/cef.cgi?rm=detalle&ID=158 Catálogo Web d'especies forestales* - Facultá de Ciencies Agraries, Universidá Nacional d'Asunción]

## Enllaces esternos

* UCO.es
* Descripción de la madera
Bulbophyllum vaginatum

***Bulbophyllum vaginatum*** ye una especie d'orquídea epifita orixinaria del Sureste d'Asia. 

 

## Descripción
Ye una orquídea de tamañu pequeñu, de crecedera templada con vezos epífites que tán separaos 2 cm ente cada pseudobulbos ovoide, de color mariellu que lleva una sola fueya, apical, oblonga, coriácea, convexa, apicalmente bilobada. Floria a finales del iviernu y de nuevu nel branu o la seronda nuna inflorescencia delgada de 12 cm de llargu, inflorescencia con 4 vaines y un recímanu de 12 a 15 flores blanques asemeyaes a los fueos artificiales

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nes Tailandia, Malasia, Java y Borneo en manglares, tierres baxes, montes pantanosos secundaria, mistos y d'alteria abiertes nes elevaciones de nivel del mar a 600 metros.

## Cultivo
Esta especie rique d'una cultivo cesta o llistón de madera o felechu arborescente con temperatures calientes, solombra parcial y alta mugor.
## Propiedaes
En Java los frutos d'esta especie xunto coles frutes (non necesariamente toes xuntes) de *[[Plocoglottis javanica]], [[Hippeophyllum scortechinii]]*; y *[[Dendrobium crumenatum]]* fiérvense y el zusmiu aplicar nos oyíos pa sanar el dolor de los mesmos.

## Taxonomía
*Bulbophyllum vaginatum* describióse por (Lindl.) Rchb.f. y espublizóse en *[[Annales Botanices Systematicae]]* 6: 261. 1864. 
;Etimoloxía:

***Bulbophyllum***: nome xenéricu que se refier a la forma de les fueyes que ye bulbosa.

***vaginatum***: epítetu llatín que significa "con vaina".
;Sinonimia:
* *Bulbophyllum whiteanum* (Rolfe) J.J.Sm. 
* *Cirrhopetalum caudatum* Wight 
* *Cirrhopetalum stramineum* Teijsm. & Binn.
* *Cirrhopetalum vaginatum* Lindl. 
* *Cirrhopetalum whiteanum* Rolfe 
* *Phyllorkis vaginata* (Lindl.) Kuntze

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Polinización n'orquídees
* Carauterístiques de les orchidacees

## Referencies

## Bibliografía
# Die Orchideen Von Java J.J.Sm. 1905; 
# Die Orchideen Von Java Figuren Atles J.J.Smith 1908 drawing fide; 
# Orchids of Malaya Holttum 1953; 
# AOS Bulletin Vol 28 Non 4 1959; 
# The Orchids of Thailand Seidenfaden & Smitinand 1959 drawing fide; 
# AOS Bulletin Vol 39 Non 9 1970 photo; 
# Notes on Cirrhopetalum Seidenfaden 1973 drawing fide; 
# AOS Bulletin Vol 47 Non 6 1978; 
# Orchid Digest Vol 44 Non 4 1980 as Cirrhopetalum caudatum; 
## Enllaces esternos
Bupleurum rotundifolium

La **perfoliada** (*** Bupleurum rotundifolium***) ye una especie de la familia de les apiacees.

## Descripción
Planta casi ensin cañes, erecta, añal, d'hasta 75 cm, de fueyes bien distintives, elíptiques o casi arrondaes, enteres, abrazadores; fueyes inferiores de peciolu curtiu. Flores marielles; sépalos ausentes: Umbeles de 5-10 radios primarios, bráctees ausentes; 5-6 bractéoles, oblanceolaes a ovaes, curtiamente fundíes na base y más llargues que la umbela secundaria, verdeamarillenta, estendida. Frutu oblongu, marrón-prietu, de cestes delgaes. Floria nel branu.

## Distribución y hábitat
Llugares abiertos y secos, campos cultivables.

## Distribución
Centro y sur d'Europa. Introducida en Gran Bretaña y Holanda.

## Propiedaes
Indicaciones: La yerba ye llaxante, vulnerario. Les granes usáronse en casos d'hernia.

## Taxonomía
*Bupleurum rotundifolium* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 236. 1753.
;Etimoloxía:
***Bupleurum***: nome xenéricu que remanez de dos pallabres griegues *bous* y *pleurón*, que significa "güe" y "mariña". Probable referencia a les ranures llonxitudinales de les fueyes de delles especies del xéneru. Esti nome foi usáu per primer vegada por Hipócrates y, de nuevu, en tiempos relativamente modernos, por Tournefort y Linneo.

***rotundifolium***: epítetu llatín que significa "con fueyes redondes".
;Sinonimia:
**Bupleurum agrestinum* Gand.
**Tenoria rotundifolia* (L.) Bubani
**Diatropa rotundifolia* (L.) Dumort.
**Bupleurum perfoliatum* Lam. 
* *Perfoliata rotundifolia* Fourr. 
* *Selinum perfoliatum* E.H.L.Krause

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apiacees

## Referencies

## Enllaces esternos

*http://www.tela-botanica.org/eflore/BDNFF/4.02/nn/11637
Bursera bipinnata

***Bursera bipinnata*** o **copal santu**, ye una especie d'árbol de la familia Burseraceae.
## Descripción
Ye un arbustu o árbol qu'algama un tamañu de 1.5 a 8 m d'altor, con tueru delgáu, produz la resina conocida como copal. Les fueyes son pinnaes, polenques nel anversu y pálides nel aviesu. Les flores escases tán arrexuntaes en recímanos. Los frutos son carnosos y de color verde, al maurecer tórnense coloraos.
## Distribución
Ye orixinaria de Méxicu, onde habita en clima semiseco ente los 750 y los 1100 metros, acomuñáu al monte tropical caducifoliu.
## Propiedaes
La resina aplicar pa estrayer l'aguadía de firíes o mancadures infestaes nel Estáu de Guerrero.
;Hestoria:
Nel sieglu XVI, Francisco Hernández menta: "la goma entemecida con cuchu de formigues y de neños, sollivia a los neños que deliran ensin tener fiebre".

Nel sieglu XX, Alfonso Herrera comenta: "esti copal foi emplegáu polos indios como astrinxente y escuédigu, en cuantes que'l so fumu tuvo fama de quitar el dolor de cabeza".

## Taxonomía
*Bursera bipinnata* describióse por (DC.) Engl. y espublizóse en *[[Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie]]* 1: 44. 1881.
;Etimoloxía:
***Bursera***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán Joachim Burser (1583-1649).

***bipinnata***: epítetu llatín que significa "dos veces pinnada".
;Sinonimia:

* *Amyris bipinnata* Moç. & Sessé ex DC. 
* *Bursera elemifera* (Royle) Baill. 
* *Bursera gracilis* Engl. 
* *Bursera tenuifolia* Engl. ex Kuntze 
* *Bursera verapacensis* Pittier 
* *Elaphrium bipinnatum* (Moç. & Sessé ex DC.) Schltdl. 
* *Elaphrium elemiferum* Royle 
* *Elaphrium gracile* (Engl.) Rose 
* *Elemifera bipinnata* (Moç. & Sessé ex DC.) Kuntze 
* *Terebinthus bipinnata* (Moç. & Sessé ex DC.) W.Wight ex Rose 
* *Terebinthus gracilis* (Engl.) Rose

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees
## Referencies

## Bibliografía
# Berendsohn, W.G., A. K. Gruber & J. A. Monterrosa Salomón. 2009. Nova Silva Cuscatlanica. Árboles nativos ya introducíos d'El Salvador. Parte 1: Angiospermae - Families A a L. Englera 29(1): 1–438.
# Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Linares, J. L. 2003 [2005]. *Listado comentado de los arboles nativos y cultivados en la Republica de El Salvador*. Ceiba 44(2): 105–268.
# Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
# Reyes-García, A. & M. Sousa Sánchez. 1997. Depresión central de Chiapas. La selva baxa caducifolia. Llistaos Floríst. Méxicu 17: 1–41.
# Rzedowski, J. & G. C. Rzedowski. 1996. Burseraceae. Fl. Veracruz 94: 1–37.
# Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Burseraceae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemala - Part V. Fieldiana, Bot. 24(5): 434–444.
Bursera copallifera

***Bursera copallifera*** o **copal**, ye una especie d'árbol de la familia Burseraceae.
## Descripción
Ye un árbol qu'algama un tamañu d'hasta 8 m d'altor, cola corteza resinosa, fueyes estremaes en pequeños foliolos (pinnaes), flores ablancazaes y pequeñes, y frutos acolorataos.
## Distribución y hábitat
Distribúise per Europa y América, onde ta presente en zones con clima templáu y templáu, ente los 550 y los 2000 msnm, acomuñáu a cultivos añales y de temporada, según a monte tropical caducifoliu.

## Propiedaes
En Michoacán utilizar pa realizar llimpies contra delles enfermedaes culturales, lo cual implica quemar la resina en carbón como sahumerio.

## Taxonomía
*Bursera copallifera* describióse por (Sessé & Moç. ex DC.) Bullock y espublizóse en *[[Bulletin of Miscellaneous Information Kew]]* 1936: 357. 1936.
;Etimoloxía:
***Bursera***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán Joachim Burser (1583-1649).

***copallifera***: epítetu llatín que significa "con copal".
;Sinonimia:

* *Amyris copallifera* Spreng. 
* *Amyris jorullensis* Spreng. 
* *Amyris lanuginosa* Spreng. 
* *Amyris rugosa* Willd. ex Engl. 
* *Bursera glabrescens* (S.Watson) Rose
* *Bursera jorullensis* (Kunth) Engl. 
* *Bursera lanuginosa* (Kunth) Engl. 
* *Bursera palmeri var. glabrescens* S.Watson 
* *Elaphrium copalliferum* Moç. & Sessé ex DC. 
* *Elaphrium crenatum* Hemsl. 
* *Elaphrium cuneatum* Schltdl. 
* *Elaphrium glabrescens* (S.Watson) Rose 
* *Elaphrium jorullense* Kunth 
* *Elaphrium lanuginosum* Kunth 
* *Terebinthus cuneata* Rose 
* *Terebinthus jorullensis* W.Wight ex Rose 
* *Terebinthus lanuginosa* Rose

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
Bursera glabrifolia

***Bursera glabrifolia*** o **zomplante**, ye una especie d'árbol de la familia Burseraceae.
## Descripción
Ye un árbol qu'algama un tamañu de 3 a 9 m d'altor, cola corteza gris; tien una resina trupa abondosa, tresparente y de golor prestoso. Les fueyes estremaes en 9 a 11 foliolos, son opuestes, ensin pelos y de color verde escuru brillante nel anversu y verde amarellentáu al aviesu. Les sos flores son bien pequeñes y tán arrexuntaes en recímanos. Los frutos son coloraos, tán en recímanos y nacen nel tueru.
## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Méxicu, América Central y Indies Occidentales; presente en climes templaos y semicálidos ente los 550-650 msnm, acomuñada a vexetación alteriada derivada de manglar y monte tropical caducifoliu, amás de monte espinosu.
## Propiedaes
En Oaxaca, esta planta ye usada como antigripal, contra calentura, reumes y en casos de debilidá. Atribúyense-y propiedaes antiescabiáticas (V. sarna).

## Taxonomía
*Bursera glabrifolia* describióse por (Kunth) Engl. y espublizóse en *[[Die Natürlichen Pflanzenfamilien]]* 3(4): 251. 1896.
;Etimoloxía:
***Bursera***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán Joachim Burser (1583-1649).

***glabrifolia***: epítetu llatín que significa "con fueyes glabres".
;Sinonimia:

* *Bursera nelsonii* Rose 
* *Bursera schiedeana* Engl. 
* *Elaphrium aloexylon* Schied. ex Schltdl. 
* *Elaphrium glabrifolium* Kunth
* *Elaphrium nelsonii* (Rose) Rose 
* *Elaphrium schiedeanum* (Engl.) Rose 
* *Terebinthus aloexylon* (Schiede ex Schltdl.) W. Wight ex Rose
* *Terebinthus nelsonii* (Rose) Rose 
* *Terebinthus schiedeana* (Engl.) Rose

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
Bursera hindsiana

***Bursera hindsiana***, ye una especie d'árbol de la familia Burseraceae.

## Descripción
Ye un arbustu o árbol qu'algama un tamañu d'hasta de 4 m d'altor, de corteza acoloratada y resinosa. Les fueyes son allargaes y tán nes puntes de les cañes, son brilloses nel anversu y nel aviesu cubiertes de pelillos curtios. Les flores tán asitiaes en forma de pirámide. Los frutos son carnosos y les granes tienen una seición anaranxada.

## Distribución y hábitat
Orixinaria de Colombia, habita en climes semicálidos, semisecos y secos, ente los 10 y los 1500 msnm. Planta montesa, crez en rimaes llixeramente espuestes, en suelu predresu y arenosu, acomuñada al monte tropical caducifoliu, carba xerófilu y monte d'encina.

## Propiedaes
Na zona norte del país utilizar contra enfermedaes respiratories. En Sonora emplégase'l tarmu pa tratar la disnea (dificultá p'alendar) y en Baxa California Sur pa curar les anxines engafaes. Con esti fin, prepárase un té col pulgu del tueru y los frutos, amiéstase-y una plizca de carbonatu y con esto faen gárgares delles vegaes al día. Pa solliviar la tos, fiérvese un cachu de corteza con canela y borraja (*[[Borago]]* sp.), el líquidu resultante bébese delles vegaes al día, pero menos de cinco porque puede provocar irritación nel estómagu.

## Taxonomía
*Bursera hindsiana* describióse por (Benth.) Engl. y espublizóse en *[[Monographiae Phanerogamarum]]* 4: 58. 1883.
;Etimoloxía:
***Bursera***: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán Joachim Burser (1583-1649).

***hindsiana***: epítetu dau n'honor de Richard Brinsley Hinds, ciruxanu de la Royal Navy, y naturalista en HMS Sulphur (1826) 1836-1842 
;Sinonimia:

* *Bursera goldmanii* (Rose) Engl. 
* *Bursera hindsiana var. rhoifolia* (Benth.) Engl. 
* *Bursera macdougalii* (Rose) Engl. 
* *Bursera rhoifolia* (Benth.) I.M.Johnst. 
* *Elaphrium goldmanii* Rose 
* *Elaphrium hindsianum* Benth. 
* *Elaphrium macdougalii* (Rose) Rose 
* *Elaphrium rhoifolium* Benth.
* *Terebinthus rhoifolia* Rose

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les burseracees
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Shreve, F. & I. L. Wiggins. 1964. Veg. Fl. Sonoran Des. 2 vols. Stanford University Press, Stanford.
Butea monosperma

***Butea monosperma*** (tamién conocida como *Butea frondosa*) ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia *[[Fabaceae]]* ye nativa del Asia del sur tropical, de Paquistán, la India, Bangladex, Nepal, Sri Lanka, Myanmar, Tailandia, Laos, Camboya, Vietnam, Malasia ya Indonesia occidental.

## Descripción
Trátase d'un árbol de tamañu medianu de fueya caduca, qu'algama los 15 m d'altor. Les fueyes son pinnaes, con un peciolu de 8-16 cm y trés foliolos, cada unu de 10-20 cm de llargu. Les flores tienen 2,5 cm de llargu, son de color naranxa-colloráu, y prodúcense en recímanos d'hasta 15 cm de llargu. El frutu ye una vaina de 15-20 cm de llargu y 4-5 cm d'anchu.

## Propiedaes

Utilizar pola madera, resina, forraxe, medicina y tinte. L'árbol produz una gomoresina, llamada *kamarkas* n'hindi, utilizar en ciertos platos. La goma tamién ye conocida como Bengala Kino, y ye considerada pervalible polos farmacéuticos, por cuenta de les sos cualidaes astrinxentes, y pol so usu pa curtir el cueru, por cuenta del so tanín.

En Bengala Occidental acomuñar cola primavera, especialmente al traviés de los poemes y cantares del Premiu Nobel Rabindranath Tagore, quien comparó la so flor de color naranxa brillante con una llapada de fueu. En Santiniketan, onde vivió Tagore, esta flor convirtióse nuna parte indispensable de la celebración de la primavera. La planta dio'l so nome a la ciudá de Palashi, famosa porque la histórica Batalla de Plassey llibróse ellí.

**Indicaciones**: ye usáu como astrinxente. Les granes dan un aceite usáu como vermífugo.

## Taxonomía
*Butea monosperma* describióse por (Lam.) Taub. y espublizóse en *[[Die Natürlichen Pflanzenfamilien]]* 3(3): 366, f. 131M–N. 1894.
;Sinonimia:
* *Butea braamania* DC.
* *Butea frondosa* Roxb.
* *Butea frondosa* Willd.
* *Butea frondosa var. lutea* (Witt.) Maheshw.
* *Butea monosperma* Kuntze
* *Erythrina monosperma* Lam. basónimu
* *Plaso monosperma* (Lam.) Kuntze
* *Plaso monosperma var. flava* Kuntze
* *Plaso monosperma var. rubra* Kuntze
* *Rudolphia frondosa* (Willd.) Poir.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía
# Howard, R. A. 1988. Leguminosae. Fl. Lesser Antilles (Dicotyledoneae–Part 1) 4: 334–538.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Flora of China Editorial Committee. 2010. Fl. China 10: 1–642. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.

## Enllaces esternos
Caesalpinia gaumeri

***Caesalpinia gaumeri***, ye una especie de lleguminosa orixinaria d'América Austral.
## Descripción
Ye un árbol qu'algama un tamañu de 20 m d'altor, frondoso y de corteza abuxada. Les fueyes son compuestes y les flores marielles, arumoses y dispuestes en recímanos; los frutos son vaines apandaes con delles granes mariellu-verdoses.
## Distribución y hábitat
D'orixe desconocíu, alcuéntrase en Méxicu presente en clima templáu dende'l nivel del mar hasta los 30 metros, acomuñáu a montes tropicales subcaducifolios y perennifolios.
## Propiedaes
En Quintana Roo emplegar contra la mordedura de gochu, pa lo cual machúcase'l raigañu, depués calezse y finalmente aplícase.
## Nome Común
tox'ok, toshok
## Taxonomía
*Caesalpinia gaumeri* foi descritu por Jesse More Greenman y espublizóse en *[[Publications of the Field Museum of Natural History]], Botanical Series* 2(8): 330–331. 1912.
;Etimoloxía:
***Caesalpinia***: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Andrea Cesalpino (1519-1603).

***gaumeri***: epítetu 
;Sinónimos:
* *Caesalpinia guanensis* (Britton) Lleón
* *Poincianella gaumeri* (Greenm.) Britton & Rose 
* *Poincianella guanensis* Britton

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les fabacees
## Referencies

## Bibliografía
# Balick, M. J., M. H. Nee & D.Y. Atha. 2000. Checklist of the vascular plants of Belize. Mem. New York Bot. Gard. 85: i–ix, 1–246.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Llistaos Floríst. Méxicu 1: 1–123.
# Martínez Salas, E. M., M. Sousa Sánchez & C. H. Ramos Álvarez. 2001. Rexón de Calakmul, Campeche. Llistaos Floríst. Méxicu 22: 1–55.
# Sousa S., M., M. Ricker & H. M. Hernández. 2003. An index for the tree species of the family Leguminosae in Mexico. Harvard Pap. Bot. 7(2): 381–398.
# Sousa Sánchez, M. & E. F. Cabrera Cano. 1983. Flora de Quintana Roo. Llistaos Floríst. Méxicu 2: 1–100.
# Standley, P. C. 1920-26. Trees and shrubs of Mexico. Contr. U.S. Natl. Herb. 23(1–5): 1–1721. 
# Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Leguminosae. Flora of Guatemala. Fieldiana, Bot. 24(5): 1–368.
Caesalpinia pluviosa

***Caesalpinia pluviosa***, **sebipira**, ye una especie botánica d'árbol lleguminosa de la familia de les Fabaceae.

Tópase endémica d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Uruguái, Colombia.

Ta amenazáu por perda d'hábitat.
## Descripción
Tien les fueyes son bipinnaes cola exa central de 20-25 cm de llargu, con 8-9 pares de pinnas, caúna con alredor de 11 a 13 pares de foliolos de 10-12 mm. El floriamientu asocede ente d'agostu y estiéndese hasta'l final del branu, produciendo inflorescencies cóniques en recímanos erectos de flores marielles. Les vaines de les frutes da llugar a dos válvas compuestes maderiza seca llarga y correosa, con 7,6 a 12,0 cm de llongura por 2.7 a 3.1 cm d'anchu. Cuando tán maduroa, les vaines ábrense xirando nuna esplosiva dehiscencia espulsando 1-5 granes. Estes son estruyíes, irregularmente circulares, tresversales, ovato-obovaes o orbiculares a subglobosas con un frente bien duru y ríxidu, claro, trupa o ensin albúmina, provistu d'una boquilla nel hilio y con marxe. Pueden vivir más de cien años. 
## Taxonomía
*Caesalpinia pluviosa* foi descritu por Augustin Pyrame de Candolle y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 2: 483. 1825.
;Etimoloxía:
***Caesalpinia***: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Andrea Cesalpino (1519-1603).

***pluviosa***: epítetu llatín que significa "lluviosa".
;Sinónimos:
* *Caesalpinia paraensis* Ducke 1925
* *Caesalpinia peltophoroides* Benth. 1870 
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les fabacees
## Referencies

## Bibliografía
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?418919 (22 ene 2008)
* Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
* Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidá d'Antioquia, Medellín.
* Jardim, A., T. J. Killeen & A. F. Fuentes Claros. 2003. Guia Árb. Arb. Bosq. Secu Chiquitano i–x,. Fundación Amigos de la Naturaleza Noel Kempff, Santa Cruz de la Sierra.
* Killeen, T. J. & T. S. Schulenberg. 1998. A biological assessment of Parque Nacional Noel Kempff Mercado, Bolivia. RAP Working Papers 10: 1–372.
* Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guía Árb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, La Paz.
* Zuloaga, F. O. 1997. Catálogu de les plantes vasculares de l'Arxentina. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 74(1–2): 1–1331.
## Enllaces esternos
Caesalpinia bahamensis

***Caesalpinia bahamensis*** ye un arbustu perteneciente a la familia Fabaceae. Ye orixinaria del Caribe en Les Bahames y Cuba.

## Hábitat
Alcuéntrase en terrenes banzaosos de les desaguaes de los ríos, en costes baxes.

## Propiedaes
Indicaciones: utilizar contra les enfermedaes del fégadu y los reñones (decocción de la madera en trocitos); la maceración de la madera usar contra la diabetes y el polvu de la corteza usar en úlceras cróniques. Ye irritante sobre la piel.

## Taxonomía
*Caesalpinia bahamensis* foi descritu por Jean-Baptiste Lamarck y espublizóse en *[[Encyclopédie Méthodique, Botanique]]* 1(2): 461. 1785.
;Etimoloxía:
***Caesalpinia***: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Andrea Cesalpino (1519-1603).

***bahamensis***: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en Les Bahames.
;Sinónimos:
* *Caesalpinia reticulata* Britton
* *Caesalpinia rugeliana* Urb.

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les fabacees

## Referencies

## Enllaces esternos

## Bibliografía
* Howard, R. A. 1988. Leguminosae. Fl. Lesser Antilles (Dicotyledoneae–Part 1) 4: 334–538.
* Gillis, W.T. (1974) Phytologia 29 (2): 154-166 Phantoms in the Flora of Les Bahames
* Leon, H. & Alain, H. (1951) Flora de Cuba 2: 224-367 Lleguminoses
* Howard, R.A. & Staples, G.W. (1983) J. Arnold Arbor. 64 (4): 511-546 Modern Names Catesby's Plants
Caesalpinia sappan

**Sappanwood**, **Sapanwood**, o **Suou** en (xaponés) (*Caesalpinia sappan*) ye una especie d'árbol perteneciente a la familia Fabaceae. Ye nativa d'Asia Sudoriental y l'archipiélagu malayu. Pertenez al mesmu xéneru que (C. echinata), y foi orixinalmente llamáu "madera brezel" n'Europa.

## Hábitat y distribución
Orixinaria de Myanmar, China y Vietnam. Nun riquir curiaos especiales, precisa agua y soporta bien el secañu.

## Propiedaes
Esta planta tien munchos usos. Tien propiedaes como anti-bacterial y pola so llucha contra les propiedaes coagulantes. Tamién produz un tipu de tinte acoloratáu llamáu brazilina (brasilina), usáu pa tiñir les teles, según la fabricación de pintures y tintes de color coloráu. 

Sappanwood yera oxetu d'un comerciu importante mientres el sieglu XVII, cuando s'esportó dende naciones del sureste asiáticu (especialmente Siam) a bordu de buques de sellu coloráu hasta Xapón.

**Principios activos**: De la madera estrayi un aceite esencial, ácidu gálico y delles saponinas.

**Indicaciones**: ye astrinxente, emenagogo. La madera tien propiedaes como bactericida y hemostático. Nos sos llugares d'orixe comen les granes crudes y usáronse en casos de fories, contra les vultures de sangre y les hemorraxes uterines.

Otros usos: Xardinería (parques, arbolees, barreres, etc.). La madera usóse como colorante coloráu, ye tan dura como'l ébanu.

## Taxonomía
*Caesalpinia sappan* foi descritu por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 381. 1753.
;Etimoloxía:
***Caesalpinia***: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Andrea Cesalpino (1519-1603).

***sappan***: epítetu 
;Sinónimos:
**Biancaea sappan* (L.) Tod.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía
# Howard, R. A. 1988. Leguminosae. Fl. Lesser Antilles (Dicotyledoneae–Part 1) 4: 334–538.
# ORSTOM. 1988. List Vasc. Pl. Gabon Herbier National du Gabon, Yaounde.
# Flora of China Editorial Committee. 2010. Flora of China (Fabaceae). 10: 1–642. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.

## Enllaces esternos
Calamintha officinalis

El **calamento** ***Calamintha officinalis*** ye una sp. de la familia de les Lamiaceae.

Ye sinónimu de Satureja calamintha.

## Referencies

## Enllaces esternos
Calamus rotang

***Calamus rotang*** L., **rotang** o **[[ratán]]** ye una especie de  perteneciente a la familia de les arecacees.
## Descripción
Ye una de les palmes utilizaes pa la ellaboración de muebles, cestes, cayaos, paragües, cuadros y oxetos de blima. Alcuéntrase nel suroeste d'Asia nel sur de la India y Sri Lanka onde algama los 10 metros o más, con un tarmu delgáu y duru d'unos pocos centímetros de diámetru. Ye bien flexible y de grosez uniforme, con frecuencia tien vaines y peciolos armaos con escayos empobinaos escontra tras que lo capaciten pa engatar n'otres plantes. Tien fueyes pinnaes, alternes, de 60-80 cm de llargu, armaes con dos fileres d'escayos na cara cimera.

Les plantes son dioiques, y les flores arrexuntar n'inflorescencies curioses, arrodiaes d'escayos. Los frutos son comestibles y atópense cubiertos de brillantes y imbrincaes escames de color marrón acoloratáu, son astrinxentes y exudan una resina de color coloráu que ye melecinal y comercialmente conocida como «sangre de drago».

Les cañes son buscaes y algamen gran valor, pero en gran midida sustituyir por otres plantes, tales como'l bambú, xuncu y blima de sauces.

## Taxonomía
*Calamus rotang* foi descritu por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 325. 1753.
;Etimoloxía:
***Calamus***: nome xenéricu que remanez del griegu *calamos* = caña, en referencia a la paecencia colos delgaos tarmos del bambú.
;Sinónimos:
* *Calamus monoecus* Roxb. 
* *Calamus roxburghii* Griff. 
* *Draco rotang* Crantz 
* *Palmijuncus monoecus* (Roxb.) Kuntze 
* *Rotang linnaei* Baill. 
* *Rotanga calamus* Crantz

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les arecacees
## Referencies

## Enllaces esternos

* The rattan palm by Anna Guglielmo, Pietro Pavone and Cristina Salmeri
Caldcluvia paniculata

***Caldcluvia paniculata***, conocíu comúnmente como tiaca o quiaca, ye un árbol siempreverde nativu de Chile y Arxentina perteneciente a la familia Cunoniaceae.

## Descripción
Tien una xamasca frondoso y brillosa. El so altor puede algamar los 20 m y el so troco un diámetru de 70 cm. La so corteza de gris y llevemente rugosa. Les sos flores son pequeñes, blanques y hermafrodites y tán axuntaes n'inflorescencies axilares. Floria ente los meses d'avientu y febreru, y los sos frutos tán maduros ente febreru y marzu.

## Distribución
En Chile puede atopar ente les provincies de Concepción y Aysén, tamién-y lo puede alcuéntrase n'Arxentina. Ye común en llugares húmedos y visiegos hasta los 1.000 msnm.

## Caltenimientu
Nun tien problema de caltenimientu, pero los sos exemplares de gran tamañu son relativamente escasos. Ta protexíu en numberosos parque y reserves naturales de Chile y Arxentina.

## Usos
El fervinchu de les sos fueyes ye útil pa combatir fiebres ya infeiciones intestinales, como tamién ye utilizada pal tratamientu de la diabetes. Tamién la so corteza puede utilizase pa tiñir de gris.
Por cuenta de la so formosa xamasca puede ser utilizáu como árbol ornamental.

Al igual que'l tenío (*[[Weinmannia trichosperma]]*), tien importancia local como fonte de néctar pa la producción de miel.

La so madera emplegar na carpintería de ribera y na dómina prehispánico y colonial les sos fueyes molíes sirvíen d'estopa para calafatear dalques y otres embarcaciones.

## Taxonomía
*Caldcluvia paniculata* describióse por Cav. (D.Don) y espublizóse en *[[Edinburgh New Philosophical Journal]]* 9: 92. 1830.
;Etimoloxía:
***Caldcluvia***: nome xenéricu dau n'honor a Alexander Caldcleugh, un escocés que percorrió Suramérica recoyendo y clasificando plantes nel sieglu XIX, 

***paniculata***: epítetu que se refier al so inflorescencia. Tiaca ye'l nome que-y daben los mapuches.
;Sinonimia:
* *Caldcluvia paniculata var. machaena* G.Kunkel 
* *Dieterica paniculata* Ser. 
* *Weinmannia chilensis* DC. 
* *Weinmannia dentata* Ruiz & Pav. 
* *Weinmannia paniculata* Cav.
## Ver tamién
* Descripción de les cunoniacees
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Flora de Chile
* Árboles nativos de Chile
## Referencies

## Bibliografía
# Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.
# Zuloaga, F. O. 1997. Catálogu de les plantes vasculares de l'Arxentina. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 74(1–2): 1–1331.
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur (Arxentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguái y Uruguái). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1–983; 107(2): i–xx, 985–2286; 107(3): i–xxi, 2287–3348.
## Enllaces esternos
Calea hypoleuca

***Calea hypoleuca*** ye una especie botánica de fanerógama de la familia de les Asteraceae. Alcuéntrase en Méxicu.

## Descripción
Ye una planta yerbácea qu'algama un tamañu de 1 m d'altor. Les fueyes son pequeñes y apuntiaes, tienen escames nel anversu y pelinos trupos nel viesu. Les flores tán en grupos pequeños de 10 flores. Los frutos cuando s'ensuguen son negros y espinosos.
## Distribución y hábitat
Apaez en climes semicálidos y semisecos ente los 900 y los 1900 metros, acomuñada al monte tropical caducifoliu y monte d'encina alteriáu.
## Propiedaes
Esta planta destaca pola so utilidá ginecobstétrica: pa entainar el partu, realizar baños a les parturientas (Oaxaca) y solliviar los dolores postparto, nesti casu bebe una fervinchu ellaboráu con arruda (*[[Ruta chalepensis]]*), estafiate (sp. n/r), pulgu de cajel (*[[Citrus aurantium]]*) y fueya de prodixosa (Estáu de Guerrero).

Pa solliviar les anxines aconseya ocupásela en distintos remedios: les fueyes machucaes xunto con aceite rosáu aplicar a manera d'emplastu; tamién puede comese direutamente de dos o cuatro fueyes fresques; o bien, se macera el raigañu nun pocu de mezcal y bébese cuando'l preparáu tórnase color azul.

## Taxonomía
*Calea hypoleuca* describióse por B.L.Rob. & Greenm. y espublizóse en *[[Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences]]* 32(1): 24–25. 1896.
;Etimoloxía:
***Calea***: nome xenéricu

***hypoleuca***: epítetu llatín que significa "blancu per debaxo".
;Sinonimia:
* *Calea sororia* S.F.Blake
* ''Calea ternifolia var. hypoleuca (B.L.Rob. & Greenm.) B.L.Turner
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les asteracees
## Referencies

## Bibliografía
# Nash, D. L. 1976. Tribe V, Heliantheae. En Nash, D.L. & Williams, L.O. (Eds), Flora of Guatemal a - Part XII. Fieldiana, Bot. 24(12): 181–361, 503–570.
Calea zacatechichi

***Calea zacatechichi*** ye una Compuesta perenne arbustiva rica en alcaloides y con diverses aplicaciones etnobotániques.

## Descripción
Ye un arbustu perenne d'un 1-1,5 m d'altor, bien ramificáu. Los sos tarmos son rectos y maderizos. Les sos fueyes son opuestes, ovalaes, serraes y pubescentes, y miden ente 3 a 4 cm de llargu, por 2 a 3 cm d'anchu. Les sos flores son cimosas d'unos 4 mm de color blancu, y florien en Setiembre.

### Hábitat
Afacer a diversos ambientes, pero'l so hábitat aparente son los suelos ricos, húmedos y en zones soleyeres, con un pH de la tierra llixeramente acedu como la tierra de pinos y carbayos.

### Ámbitu Xeográficu
Nativa de Méxicu y Costa Rica.

### Cultivo
Les sos granes son difíciles de granar. Pa faeles granar dexar nuna solución col 50% d'agua osixenada hasta que se fundan no fondero del recipiente; de normal tienen enclín a llexar na superficie, polo que cuando se topen no fondero ye'l momentu aparente pa granales. Llegaos a esti puntu sémense superficialmente, aplicando un pocu del mediu percima, con un mugor elevao y baxo lluz y en poques selmanes llograránse los primeros biltos. Ye precisu da-y proteición del fríu.

### Propiedaes
Les sos fueyes producen un efeutu sedante. Utilizar nel tratamientu de carecimientos inflamatorios según recién estudios llevaos a cabu pola Universidá Nacional Autónoma de Méxicu.

#### Efeutos de les sos fueyes
Tien efeutos onirógenos. Produz estáu de somnolencia, estaos d'imaginería hipnagógica, aumenta'l númberu de suaños según el so vividez y alcordanza. Pasáu 30 minutos vien una sensación de tranquilidá y siéntense más conscientemente los llatíos del corazón, fechu que tienen en cuenta los Chontales pa saber qu'algamaron la dosis aparente.

#### Ingesta
Tradicionalmente prepárase un té con fueyes seques y darréu fúmase un cigarru coles mesmes fueyes p'aumentar la potencia del efeutu.
El so sabor cuando se bebe ye amargosu y desagradable, pero cuando ye fumada nun asocede lo mesmo.

#### Dosis Mínima
Pa un fervinchu utilícense 25 g hasta los 60 g de fueyes seques( esta dosis puede nun ser correuta, meyor verificar enantes d'usar). 
Según Jonathan Ott la dosis fayadiza ye de 1 g de yerba seco por kg de pesu corporal.

Una dosis cimera tien un efeutu enteogénicoDMT recibiendo respuestes a les sos entrugues al traviés de los suaños.

Fumada la cantidá mínima ye de 500 mg a 2 g de fueyes o flores seques.
Nun se conoz dosis mortal.

## Taxonomía
*Calea zacatechichi* foi descritu por Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal y espublizóse en *[[Linnaea (revista)|Linnaea]]* 9: 589–590. 1834[1835]
;Sinónimos:
* *Calea nelsonii* Robins. & Greenm.
* *Calea zacatechichi var. macrophylla* B.L.Rob. & Greenm.

## Referencies

## Enllaces esternos

* www.ethnoplants.com | cultura de la Calea zacatechichi 
* Ilustración flor macro
Calla palustris

***Calla*** ye un xéneru monotípicu de plantes fanerógames perteneciente a la familia Araceae, contién una sola especie ***Calla palustris***. Ye nativa de les rexones fríes del hemisferiu norte, nel este, norte y centru d'Europa, Francia y Noruega, norte d'Asia y América del Norte (Alaska, Canadá, nordeste d'EE. XX.). Ye l'únicu miembru de la subfamilia **Calloideae**.

## Descripción

Ye una planta rizomatusa, yerbácea perenne que crez en llamargues y banzaos. Les fueyes son arredondiaes cuasi paecíes a un corazón con 6-12 cm de llargu y 4-12 cm d'anchu con un peciolu de 10-20 cm. Les flores producir en espádice con inflorescencies de color mariellu verdosu. El frutu ye un recímanu de coloraes cereces, conteniendo caúna varies granes.

## Propiedaes
La planta ye bien venenosa cuando ta fresca debíu al acedu oxálico que contién, pero los rizomas son comestibles una vegada fervíos o secos. 

Ye usáu contra'l reuma. Utilizáu nel tratamientu de los resfriaos y la gripe. Un té fechu del raigañu secu usóse nel tratamientu del gripe, sangráu y como cataplasma n'edemes y mordedures de culiebres. Los tarmos aéreos utilizáronse nel tratamientu del dolor nes piernes.

## Taxonomía
*Calla palustris* foi descritu por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 968. 1753.
;Sinónimos:
* *Callaion palustris* (L.) Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Provenzalia palustris* (L.) Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Calla ovatifolia* Gilib., Excerc. Phyt. 2: 452 (1792), opus utique oppr.
* *Calla cordifolia* Stokes, Bot. Mat. Med. 4: 326 (1812).
* *Callaion bispatha* (Raf.) Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Callaion brevis* (Raf.) Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Callaion heterophylla* (Raf.) Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Provenzalia bispatha* Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Provenzalia brevis* Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Provenzalia heterophyla* Raf., New Fl. 2: 90 (1837).
* *Dracunculus paludosus* Montandon, Guide Bot.: 309 (1868).
* *Calla generalis* E.H.L.Krause in Sturm, Deutschl. Fl., ed. 2, 1: 180 (1906)
* *Calla brevis* (Raf.) Á.Löve & D.Löve, Bot. Not. 128: 505 (1975 publ. 1976). 

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Descripción de les aracees
## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
* Plants for a Future: ''Calla palustris''
Calendula arvensis

La  ye una planta perteneciente a la familia de les asteracees denomada popularmente **maravía montesa**, tien les mesmes carauterístiques y propiedaes que la *[[Calendula officinalis]]* estremándose en tener los capítulos florales más pequeños y menor númberu de lígulas.

## Descripción
Ye una planta añal bien ramosa 5-25 cm, de fueyes oblongues. Capítulos con flores ligulaes anaranxaes o marielles, más llargues que les bráctees involucrales. Capítulos de frutu con filera esterna d'aquenios incurvaos picudos. Especie variable. Floria ente abril y ochobre.

## Distribución xeográfica y hábitat
Habita en terrenes cultivaos, viñeos y baldíos nel sur d'Europa.
Tocantes a la distribución xeográfica ye una planta cosmopolita. N'España alcuéntrase distribuyida en tol territoriu, incluyendo la Comunidá Valenciana y les Islles Baleares.

Tocantes a la so distribución, atopar nos continentes africanu, asiáticu y européu. N'África alcuéntrase na Macaronesia, qu'inclúi les islles Azores y Madeira de Portugal, les islles Canaries d'España y países del norte d'África como Arxelia, Exiptu, Libia, Marruecos y Tunicia. N'Asia alcuéntrase na zona occidental (Afganistán, Xipre, Irán, Iraq, Israel, Xordania, El Líbanu y Siria), n'El Cáucasu (Azerbaixán, Xeorxa y Armenia) y na zona central (Turkmenistán). Finalmente, n'Europa ta alcontrada n'Europa central (Alemaña, Hungría y Suiza), Europa del Este (Moldavia y Ucraína), el Sureste d'Europa (Albania, Grecia, Italia, Rumanía, Serbia, Macedonia, Montenegru, Bosnia y Herzegovina, Croacia y Eslovenia) y tamién al suroeste (Francia, Portugal y España).

## Toxicidá
*Calendula arvensis* figura nuna llista negativa o suxeta a usu acutáu en siquier un Estáu de la Xunión Europea, por contener sustancies nes flores que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú, magar nun hai abondes pruebes al respeutu.

## Taxonomía
*Calendula arvensis* describióse primero por Sébastien Vaillant como *Caltha arvensis* *in* *[[Königl. Akad. Wiss. Paris Phys. Abh.]]*, 5, p. 558 en 1754 y atribuyida al xéneru *Calendula* por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum, Editio Secunda]]* 2: 1303–1304 en 1763.
;Etimoloxía:
***Calendula***: nome xenéricu que podría derivar del términu llatín *calendae*, que significa "calendariu", aludiendo a la fotoclinia de les sos flores.

***arvensis***: epítetu llatín que significa "de campos cultivaos".
;Sinonimia:

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les asteracees

## Referencies

## Bibliografía
* Bolòs O, Vigo J, Masalles RM, Ninot JM. Flora manual dels Països Catalans. 3 ed. Barcelona : Pòrtic; 2005
## Enllaces esternos

* http://herbarivirtual.uib.es/cas-med/especie/4251.html
*
Callicarpa japonica

***Callicarpa japonica*** ye una especie d'árbol perteneciente a la familia de les lamiacees.

## Descripción
Ye un árbol que los sos frutos son bayes de color púrpura. Les flores pueden ser de color rosa a blancu. Esta especie ye nativa de Xapón. Cultívense como árboles ornamentales. Amás, son popularmente cultivaes en xardinos y parques.

## Usos melecinales

Les bagues nun son comestibles pal ser humanu. Sicasí, los frutos sirven d'alimentu a les aves y los venaos. Les fueyes pueden ser utilizaes pa faer té de yerbes.

## Taxonomía
*Callicarpa japonica* describióse por Carl Peter Thunberg y espublizóse en *[[Systemat Vegetabilium. Editio decima quarta]]* 153. 1784.
;Etimoloxía:
***Callicarpa***: nome xenéricu deriváu del griegu *kalli* = "formosu" y *carpae* = "fruta", refiriéndose a los sos frutes bellamente coloriaos.

***japonica***: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en Xapón.
;Variedaes:
* *[[Callicarpa japonica var. japonica]]*
* *[[Callicarpa japonica var. luxurians]]* Rehder
;Sinonimia:

* *Amictonis japonica* (Thunb.) Raf.
;*var. japonica
* *Callicarpa caudatifolia* Koidz.
* *Callicarpa mimurazakii* Hassk.
* *Callicarpa murasakii* Siebold
* *Callicarpa taquetii* H.Lév.
;*var. luxurians* Rehder
* *Callicarpa antaoensis* Hayata
* *Callicarpa australis* Koidz.
* *Callicarpa kotoensis* Hayata
* *Premna staminea* Maxim.

== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Lamiaceae#Descripción|Carauterístiques de les lamiacees]]

== Referencies ==


== Bibliografía ==
# Flora of China Editorial Committee. 1994. Flora of China (Verbenaceae through Solanaceae). 17: 1–378. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.

== Enllaces esternos ==

* *Japanese Beautyberry info''
* http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=3&taxon_id=200019257
Callicarpa macrophylla

***Callicarpa macrophylla*** ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les lamiacees. Ye orixinaria del este d'Asia.
## Descripción
Los sos frutos paecen pequeñes bayes blanques qu'en realidá son drupes.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en llocalidaes pantanoses y en quebraes. Llugares residuales y caminos a 1800 metros. En China nos montes mistos, n'altores de 100 - 2000 metros.

## Usos

El frutu ye comestible y puede comese crudu cuando ta maduru. Les granes son venenoses.

## Usos melecinales

Les fueyes úsense como floritos pal tratamientu de les articulaciones reumátiques. Les fueyes tamién pueden utilizase pa faer una bébora a base de yerbes o como decoración.

Les fueyes calécense y aplícase como una cataplasma pa solliviar el dolor de les articulaciones reumátiques. Una decocción de les fueyes utilizar nel tratamientu de la foria y la disentería. Un zusmiu de les fueyes entemecíes con partes iguales de *[[Drymaria diandra]]* y *[[Oxalis corniculata]]* utilizar nel tratamientu de trestornos gástricos. El raigañu mazcar pa solliviar les erupciones na llingua. Una pasta fecho del raigañu utilizar pa tratar la fiebre. Un aceite llográu de los raigaños ye arumosu y estomacal. La corteza interna machúcase y utilízase como emplastu sobre cortes y firíes.

## Taxonomía
*Callicarpa macrophylla* describióse por Martin Vahl y espublizóse en *[[Symbolae Botanicae]]*,... 3: 13, pl. 53. 1794.
;Etimoloxía:
***Callicarpa***: nome xenéricu deriváu del griegu *kalli* = "formosu" y *carpae* = "fruta", refiriéndose a los sos frutes bellamente coloriaos.

***macrophylla***: epítetu llatín que significa "con fueyes grandes".
;Sinonimia:

* *Callicarpa cana* Gamble
* *Callicarpa dunniana* H.Lév.
* *Callicarpa incana* Roxb.
* *Callicarpa macrophylla var. griffithii* C.B.Clarke
* *Callicarpa macrophylla var. kouytchensis* H.Lév.
* *Callicarpa roxburghii* Wall. ex Walp.
* *Callicarpa salviifolia* Griff.
* *Callicarpa tomentosa* K.D.Koenig ex Vahl
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les lamiacees
## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 1994. Flora of China (Verbenaceae through Solanaceae). 17: 1–378. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.

## Enllaces esternos

* *[http://www.pfaf.org/database/plants.php?Callicarpa+macrophylla Callicarpa macrophylla info]*