Torralba de Calatrava

**Torralba de Calatrava** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tenía 3.025 habitantes en 2017. Asitiáu a 15 km por autovía de Ciudá Real. Los conceyos colindantes son dellos tales como, Carrión de Calatrava, Almagro, Daimiel, Malagón y Bolaños de Calatrava. 

Pueblu incluyíu na ruta de Don Quixote.

## Monumentos y Turismu

* Patiu de Comedies. Apocayá descubiertu y apocayá terminada la so reconstrucción pa ser un escenariu más del Festival de Teatru Clásicu de Almagro. Nel llugar apaecieron restos del antiguu castiellu xunto a la ermita de la Purísima Concepción. Con un aforu pa 740 persones esti espaciu distribuyir en cuatro árees multiusos, la mayor d'elles el patiu principal, con capacidá pa 460 persones sentaes. Caltuviéronse los arcos de crucería pertenecientes a la estructura orixinal del Patiu, tamién los dibuxos o grafitis realizaos con un punzón y apaecíos mientres la restauración. Una infraestructura cultural de primer orde pal conceyu.

Asitiáu na Plaza de la Concepción, el Patiu de Comedies de Torralba de Calatrava topar ente les muralles del antiguu castiellu y unu de los pósitos del conceyu. Esisten documentos que respuenden por que nesti llugar celebraben obres de teatru y representaciones de títeres hasta finales del sieglu XIX, magar los primeros datos d'actividá teatral nesti llugar remontar al Renacimientu, al añu 1578.

* Ilesia Santísima Trinidá. Destaca'l Artesonado. Consagrada en 1541, caltiénse un magníficu artesonado mudéxar realizáu por Martín de Cuartes y un relieve del desapaecíu retablu mayor construyíu a principios del sieglu XVII. El so interior, del sieglu XVI, ye d'una sola y amplia nave.
* Ermita Santísimo Cristu del Consuelu. Destaca la espadaña. Ermita d'una sola nave, con cúpula nel cruceru. Trés son los elementos sobresalientes: la preciosa imaxe del Cristu, una llámpara de plata de finales del sieglu XIX, y l'almirable espadaña barroca del esterior, construyida en lladriyu y decorada con pilastres toscanes, flameros y coronada por un frontón curvu(s. XVIII).
* Ermita de la Purísima Concepción. Ermita alzada sobre l'antigua fortaleza que dio orixe al conceyu de Torralba.Sobre los cimientos d'esti castiellu llevantó la ermita, que caltuvo'l rangu de parroquia hasta 1544. Ye d'una sola nave cubierta per cielu rasu, y destaca nel so esterior la so espadaña de lladriyu.

* Consumos: Antiguu conceyu y pósito real (s. XVI), güei contién l'Archivu Históricu Municipal de Torralba de Cva. Contién una pervalible documentación.
* Antiguu Llar: Atópase na Plaza de la Constitución y que güei ye sede d'una entidá bancaria. Ye un claru exemplu de l'arquiteutura ecléctica de finales del sieglu XIX. Un edificiu que destaca pola so guapura y singularidá.
* Plaza de toros: Foi construyida a iniciativa privada per parte del empresariu Don José Santa Cruz. Ye una plaza coqueta, con bon aforu y bien cuidada.
* Cerca de Torralba hai otros llugares d'enforma valor pal turista. Almagro, col so Patiu de Comedies y el restu d'edificios históricos y monumentos, el Castiellu de Calatrava, nel términu municipal del vecín Carrión de Calatrava, los Parques nacionales de les Tables de Daimiel y Les Llagunes de Ruidera...

## Fiestes
* Santísimo Cristu del Consuelu del 13 al 21 de setiembre. Fiestes n'honor al patrón de Torralba de Calatrava nes que mientres más d'una selmana llevar a cabo multitud d'actividaes pa toles edaes y nes que la población de Torralba de Calatrava disparar cola llegada de familiares y torralbeños que nel so día hubieron d'emigrar a zones más industriales.
* Famosa tradición del Antroxu.
* Selmana Santa: declarada de d'Interés Turísticu Rexonal.
* Romeríes de San Isidro Llabrador 15 de mayu y de la Virxe de la Blanca en Campomojado, últimu domingu de xunu.
* Tradicional festividá de San Antonio, el 13 de xunu, que gocia d'un gran prestíu y empatía per parte de tola población torralbeña.

## Estensión
La estensión total del conceyu ye de 101,58 km², lo que supón el 0,47% de la superficie provincial.

El pueblu llevantar al sur del términu, este tien forma allargada y estrecha al sur, atopándose llixeramente inclináu escontra l'oeste. La distancia máxima en llinia recta de norte a sur ye de 19 km, dende'l puntu asitiáu más al norte de Campomojado en direición noroeste – sureste. Tocantes al so anchor máximo d'este a oeste ye de 7,5 km, na so parte sur. Esta distancia va menguando conforme xubir escontra'l norte, llegando al puntu onde'l ríu Guadiana crucia'l términu que ye la zona de angostura, a que llega a tener un solu quilómetru d'anchor, pa darréu abrir en forma triangular en Campomojado.

## Población
Torralba de Calatrava tenía una población de 3.025 habitantes (INE) a xineru del 2017, (1.497 homes y 1.528 muyeres) Anque Torralba llegó a cuntar con casi 6.000 habitantes na década de 1950, la crisis agraria y la crecedera industrial lloñe de La Mancha obligó a munchos de los sos habitantes a emigrar escontra'l País Vascu, Cataluña, Comunidá Valenciana y especialmente a la Comunidá de Madrid. Nos últimos años la población va recuperándose yá que munches pareyes nueves escueyen Torralba como llugar de residencia al atopar nesta llocalidá la vivienda muncho más económica qu'en Ciudá Real, que ta a 15 quilómetros por autovía.

Con una densidá de 30,58 hab/km², Torralba de Calatrava tien unos valores de densidá poblacional cimeres a la media provincial.

## Climatoloxía
El clima ye continental esto ye, de violentos contrastes, con fuertes oscilaciones térmiques ente la estación templada y la estación fría. L'añu mediu carauterizar pol predominiu de les altes presiones, una y bones un 61% de los díes dan situaciones anticiclóniques, en contraposición col restu de los díes del añu, un 39% en que les baxes presiones son les que caractericen el clima.

Teniendo en cuenta les estaciones, ye'l branu'l de mayor porcentaxe de situaciones anticiclóniques. Les situaciones d'inestabilidá atmosférica algamen la so mayor importancia en primavera, dándose'l 34% de les situaciones d'esti tipu, siguida de la seronda col 28%, l'iviernu col 26% y d'últimes el branu col 12%.

## Economía
Como actividá principal d'esti conceyu ye l'agricultura. Anque acordies con el llistáu d'actividaes económiques, en Torralba de Calatrava tenemos de destacar, la fuercia que tien el sector de la construcción y albañilería, xunto colos chigres y restoranes. Son les dos actividaes con más llicencies nel conceyu.

Esto nun fai que sían les más importantes, al respective de nivel económicu y creación d'emplegu. Ye sector de la carpintería de la madera y metálica, les panaderíes y bollerías, xeneren mayor actividá económica que les actividaes con más númberu de llicencies, una y bones la mayoría d'estos, son de profesionales autónomos, que se dediquen a un negociu individual.

Tenemos De resaltar, la mayor empresa qu'esiste nel conceyu, la d'Orfebrería, pola so capacidá pa xenerar emplegu y beneficiu económicu, al empar que dexó que Torralba de Calatrava sía conocida en toa España pola so actividá.

El restu d'actividaes económiques se desglosan n'actividaes propies d'un conceyu de la importancia de Torralba. Comercios, estancos, chigres, talleres, ferralla, bancos y caxes etc…

Torralba de Calatrava sigue calteniendo una crecedera social, económicu y demográficu importante a nivel provincial por cuenta de la nueva autovía A-43 que la comunica con otros nucleos de población d'importancia como Ciudá Real o Daimiel, al nuevu polígo industrial "La Vega" o a la crecedera urbanística que ta esperimentando na actualidá convirtiendo a ésta llocalidá en referente económicu de la zona.

Nos últimos años Torralba amontó la so actividá económica notablemente gracies al polígonu industrial "La Vega". Trátase d'un polígonu moderno y funcional con múltiples empreses dedicaes a distintes actividaes industriales, de loxística, venta direuta...

## Deportes
Torralba cunta con un equipu de fútbol aficionao denomináu Atléticu Torralba que xuega na Primer División del PMD de Ciudá Real. Tamién s'apuesta una lliga de fútbol sala llocal y otra competición llocal de tenis con dos categoríes: Primer y Segunda División, que los sos campeones na temporada 2010/11 fueron José Luis González y Juan José Valencia respeutivamente. Pel branu apuéstase tamién la lliga llocal de Fútbol 7 del cual ye l'actual campeón l'equipu llocal LQF Barakaldo.
 
El so únicu deportista d'élite de tola historia ye Jesús Álvarez García, que güei sigue sofitando nel atletismu a los más nuevos.

A finales de xunetu celebra la maratón de fútbol sala nel Pabellón Municipal.

En setiembre, el domingu anterior al entamu de les fiestes patronales celébrase'l mediu maratón Ciudá Real- Torralba. Trátase del mediu maratón decanu en Castiella La Mancha y ye'l terceru más antiguu d'España.

Les instalaciones deportives coles que cunta la llocalidá son el campu de fútbol, piscina, 2 pistes de tenis, ximnasiu, pista de pádel y pabellón polideportivu municipales.

## Personaxes pernomaos
* **[[Jerónimo Martínez]]**, Secretariu del Duque de Lerma. 
* **[[Pablo de Mera]]**, Caballero del vezu de Calatrava, astrónomu y cronólogo y autor d'un *Tratáu del cómputu xeneral de los tiempos*, Madrid, 1614.
* **[[Inocente Hervás y Buendía]]**, historiador llocal del sieglu XIX.
* ''' Aurelio Fernández de Mera López Roso Cantante.

## Referencies

## Enllaces esternos

* http://www.torralbadecalatrava.es - Páxina del Conceyu *
http://www.patiodecomedias.es - Páxina sobre'l Patiu de Comedies de la llocalidá.
* http://www.cristodelconsuelo.es - Páxina de la Congregación del Santísimu Cristu del Consuelu.
* https://sites.google.com/site/torralbaencalatrava  Páxina dedicada a Torralba por Torredelcamino