Brigada Central de Salvamentu Mineru

La Brigada Central de Salvamentu Mineru ye un cuerpu especial de rescate fundáu en 1912, n'Asturies (España) col envís de facer salvamentos na minería del carbón nes Cuenques Mineres asturianes. Ta xestionada pola Asociación de Salvamentu nes Mines (ASM), una agrupación d'empreses encabezaes pola sociedad pública Hunosa, y tien la so sede nel Pozu Fondón, en Sama de Llangréu.

La Brigada participó a lo llargo de la so hestoria en numberosos trabayos de rescate y estremaos accidentes mineros, anque col tiempu esti cuerpu especializose en rescates soterraños de too tipu. Pese a l'anunciada pesllada de la minería n'España, el cuerpu cobró relevancia internacional por mor de la so actuación nel rescate de Julen Roselló, na que un neñu de dos años cayera a un pozu de más de 100 m de fondura en Totalán (Málaga ) en xineru de 2019.

Nel llargor de la so centenar hestoria, el cuerpu recibió diverses condecoraciones civiles, como la Medaya d'Oru al Méritu nel Trabayu , les Medayes d'oru y plata del Principáu d'Asturies, la Medaya de Plata de la Cruz Colorá y la Medaya d'Oru al Méritu de Protección Civil.

## Direición
La Brigada actúa como seición operativa de l'Asociación de Salvamentu nes Mines, una agrupación d'empreses encabezaes pol Principáu d'Asturies y la sociedá pública Hunosa qu'inclúi tamién Orovalle, Mineres y Carbonar. Hunosa ye quien apurre el personal, les instalaciones y los medios materiales, amás de designar al presidente de la ASM de la xunta directiva . El cargu tienlu, desque 2020, Alexis Alonso Montes, inxenieru de mines. El xefe de la brigada ye, dende 2019, l'inxenieru téunicu de mines, Antonio Ortega Esguila .

Dende 2004, la Brigada caltién un conveniu de collaboración col Serviciu d'Emerxencies del Principáu d'Asturies.

## Hestoria

La siniestralidá na minería española d'entamos del   provocó que'l gobiernu espublizara en 1897 el Reglamentu de Policía Minera , que incluyía les primeres normes no rellacionao cola prevención de riesgos llaborales nes mines. La Real Orde emitida pol rei Alfonso XIII el 21 de xunu de 1902, obligaba yá a les compañíes mineres a tener equipos de respiración artificial y personal entrenáu nel so usu y nel rescate. La catástrofe de Courrières, onde 1099 mineros perdieron la vida n'una esplosión nuna mina de carbón al norte de Francia el 10 de marzu de 1906, sensibilizó a les instituciones y a les empreses mineres sobro la necesidá d'evitar socesos asemeyaos.

N'Asturies, la sociedá Duro Felguera foi la que propunxo la necesidá de xunir les brigaes de salvamentu de les estremaes compañíes qu'operaben na Cuenca del Nalón. Asina, a lo llargo de 1911 axuntáronse les principales empreses del sector col fin d'aunir los sos medios y constituyir una brigada de salvamentu común. El 1 de xineru de 1912 púnxose en marcha la Brigada de Salvamentu Mineru , con sede nel hospital de Duro Felguera, en Sama de Llangréu .

### Evolución
El bautismu de fueu de la Brigada asocedió'l 26 d'agostu de 1912 nel Pozu María Luisa de Llangréu, onde s'arrimó tres una esplosión de grisú que nun dexó víctimes. N'esi mesmu pozu, el 20 de mayu de 1914, llevó a cabu el primer rescate de mineros muertos, tres otra esplosión que dexó cuatro víctimes. Esti accidente tuvo una gran repercusión social, y dio orixe al himnu mineru «Nel pozu María Luisa».

En 1920, y gracies a les contribuciones de los asociaos, la Brigada vivió una reestructuración nos sos equipos y nel númberu d'integrantes. Amás treslladó la so estación central a les instalaciones del Pozu Fondón de Sama de Llangréu . El 18 de xineru de 1925 constituyóse llegalmente l'Asociación de Salvamentu en Mines (ASM), que xestiona y coordina la Brigada y toles actividaes rellacionaes col salvamentu mineru. En 1955 producióse la so primer víctima, al finar un integrante cuando facía un rescate nel Pozu San Antonio de Moreda.

En 1967 constituyóse la empresa pública Hunosa, qu'axuntaba la mayoría d'empreses mineres desa dómina. Dientro de la reestructuración, Hunosa integró la Estación Central de Salvamentu Mineru del Caudal (fundada en 1944) na Brigada Central de Salvamentu Mineru de Sama de Llangréu, unificando les dos brigaes esistentes nuna.

El 22 d'avientu de 1989, 11 brigadistes resultaron mancaos cuando facien un rescate de 15 mineros nel pozu Mosquitera, onde se declaró una quema que causó la muerte de cuatro trabayadores y favoreció la pesllada de la esplotación.

### Actuaciones
La brigada participó a lo llargo de la so hestoria en numberoses operaciones de rescate tantu nos principales accidentes mineros producíos n'Asturies como na cuenca minera palentina y otres zones mineres. Unu de los más graves, que tamién lo foi de la minería española na dómina d'anguaño , prodúxose nel pozu San Nicolás de Mieres, onde en 1995 finaron 14 trabayadores.

En 2006, ayudó nel desastre mineru de Pasta de Conchos en Coahuila (México), onde morrieron 65 mineros.

Col pasu de los años la so especialización en rescates so tierra provocó la intervención de so en tou tipu de desastres al marxe de la minería. Asina, echó un gabitu en distintes operaciones de salvamentu en túneles y cueves, ente otros llugares ayenos a la minería .

#### Rescate de Julen
La más nomada prodúxose en 2019, cuandola Brigada foi requerida pa participar nos trabayos de rescate de Julen Roselló, un neñu de dos años que cayera el 13 de xineru per un pozu de prospección de 100 m de fondura y 25 cm de diámetru en Totalán (Málaga). La ministra de defensa , Margarita Carbayos, púnxose en contautu col presidente d'Hunosa, y el 15 de xineru un equipu de rescate compuestu por dos inxenieros y seis brigadistes foi treslladáu desque Avilés hasta Málaga a bordu d'un CASA C-295 de la Fuerza Aérea Española . Tres la perforación con maquinaria pesao d'un pozu paralelu al que s'atopaba el neñu, los mineros entamaron el 24 de xineru la escavación d'una galería horizontal hasta'll llugar onde creíen que s'atopaba, rematando asina l'actuación d'un dispositivu de más de 300 persones. La Brigada concluyó el so percomplicáu trabayu, onde topó con vetes de cuarcita, les cuales tuvieron qu'afuracar con microesplosiones el 26 de xineru, pudiendo asina acceder dos de los sos miembros hasta el llugar onde s'atopaba el pequeñu, qu'apaeció yá ensin vida .

L'actuación de los mineros mientres el rescate convirtióse nun fenómenu viral, siendo calificaos per bona parte de los medios y de la opinión pública como *héroes* pol so trabayu continuu y sacrificáu a 73 m de fondura. A lo llargo desos díes llanzóse unu pidimientu pa la concesión a la Brigada del Premio Princesa d'Asturies de la Concordia al traviés de la páxina Change.org, qu'algamó les 450 000 firmes el 29 de xineru siguiente , pero que nun foi concedida pola organización del galardón.

## Organización

La brigada ta integrada por 19 persones: un xefe de brigada, dos xefes de relevu, conductores y brigadistes. Na Estación de Salvamentu del Pozu Fondón hai acuarteláu permanentemente un grupu, distribuyíu en trés vegaes d'ocho hores.

Les instalaciones del pozu Fondón inclúin un edificiu onde s'agospien y caltienen a puntu los equipos de protección y simulación. Na so redoma atopen les galeríes y circuitos de práctiques, amás de zones acondicionaes pa tou tipu de simulacros.

El so parque móvil ta compuestu por un camión con material d'intervención, dellos vehículos touterrén de sofitu , furgonetes de sofitu y un helicópteru compartíu col Serviciu d'Emerxencies del Principáu d'Asturies.

Dientro de les principales actividaes acometíes pol grupu atópense :

* Asesoramientu na ellaboración de planes d'evacuación en casos d'emerxencia.
* Simulacros d'evacuación.
* Simulacros de quemes n'espacios confinaos.
* Asistencia continua les 24 hores.
* Trabayos n'espacios confinaos con equipos autónomos de protección respiratoria en circuitu .
* Trabayos verticales.

## Condecoraciones

* Medaya d'Oru al Méritu nel Trabayu (1972)
* Medaya de Plata del Principáu d'Asturies (1990)
* Medaya de Plata de la Cruz Colorá (2005)
* Medaya d'Oru al Méritu de Protección Civil (2007)
* Medaya d'Oru del Principáu d'Asturies (2019).

## Referencies

## Enllaces esternos

*Página de la Asociación de Salvamento en las Minas.