Averrhoa carambola

La **Mazana en forma d'estrella**, conocida tamién como **Fruta d'estrella** (del inglés **Star Fruit** pola so apariencia a una estrella al reparar la so corte transversalmente), **Averrhoa Estrella**, **Carambolera**, **Carambola**, **carambolo **, **chiramelo**, **miramelo**, **tamarindu chinu**, **tamarindu culí**, **árbol del pepinu** o **fruta chino** ye un arbustu tropical perenne, perteneciente la familia *[[Oxalidaceae]]*.

## Hábitat
Ye nativu d'Indonesia, la India y Sri Lanka y ye popular en tol sureste d'Asia, Malasia, y partes d'Asia oriental, incluyendo Taiwán. Tamién s'atopa n'América, en Colombia na rexón de los Montes de María y el Valle del CaucaValle del Cauca. Amás tamién na Islla de San Andrés, República Dominicana, Venezuela, Méxicu, Hondures, Costa Rica, Panamá, Puertu Ricu, Paraguái, Guatemala, El Salvador, Nicaragua, Perú (Tarapoto, Huánuco, Iquitos, y parte de la Selva peruana) tamién na mariña del Ecuador y nel Amazones de Brasil.

## Descripción

Ye un arbustu tropical perenne de 3 a 5 m d'altor. Les fueyes atópense distribuyíes a lo llargo de les cañes, de 8-18 cm de llargor. Tien inflorescencies curties, axilares o nel llugar qu'ocupaben les fueyes anteriores, sobre pedúnculos de 1 cm de llargu.

El so frutu (la carambola) presentar en recímanos nes cañes y nel tueru: bayes grueses, ovoides o elipsoides, de 8-12 x 5-6 cm, de color mariellu-anaranxáu nel maduror, estrellaos con 5 ángulos. La so corte tresversal ye'l d'una estrella de cinco puntes. La so magaya ye jugosa, un pocu fibrosa y aceda. Contién vitamina A, vitamina C, fósforu y potasiu. Puede consumise tanto cruda como cocida, y resulta deliciosa aliñada con un mueyu vinagreta.

Multiplicar por granes y serpollos y ensiertos. Ye sensible a les xelaes.

Los principales productores son Tailandia, Sri Lanka, India y Brasil.

## Consumu y toxicidá
El consumu de *Averrhoa carambola* en persones con Enfermedá renal crónica (ERC), cuantimás naquellos n'etapes avanzaes o que tán en diálisis, acomuñar a una severa neurotoxicidad, inclusive reportándose un importante númberu de muertes secundaries a tal intoxicación. Reportar de casos d'intoxicación son de Brasil (el mayor númberu), Colombia y dellos países d'Asia. En persones ensin ERC conocida, describiéronse casos d'insuficiencia renal aguda pol consumu de grandes cantidaes d'esta fruta (n'especial en forma de zusmiu) en presencia del estómagu vacíu que facilita la so absorción; la intoxicación aguda nestos postreros paez tar rellacionada col altu conteníu d'oxalatos de la fruta, sicasí, hasta agora, nun s'identificó claramente la toxina responsable de la neurotoxicidad severa nes persones con ERC. El síntoma fundamental de la intoxicación ye l'hipu que darréu evoluciona a deterioru neurolóxicu, somnolencia, plasmu, coma y muerte. La única terapia que funciona na intoxicación severa ye la hemodiálisis, demostrándose nes series brasilanes la ineficacia de la diálisis peritoneal pa tratar esta intoxicación.

## Taxonomía
*Averrhoa carambola* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 428. 1753.
;Sinonimia:
* *Averrhoa acutangula* Stokes 
* *Sarcotheca philippica* (Villar) Hallier f.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 

## Referencies

## Bibliografía
* Bungorn Sripanidkulchai, Unchalee Tattawasart, Pisamai Laupattarakasem, & Varima Wongpanich (2002). "Anti-inflammatory and Bactericidal Properties of Selected Indigenous Medicinal Plants Used for Dysuria". Thai J. Pharm. Sci. 26 (1–2): 33–38.
* Neto MM, Robl F, Netto JC (1998). "Intoxication by star fruit (Averrhoa carambola) in six dialysis patients? (Preliminary report)". Nephrol Dial Transplant 13 (3): 570–2. doi:10.1093/ndt/13.3.570. PMID 9550629.
* Chang JM, Hwang SJ, Kuo HT, et al. (2000). "Fatal outcome after ingestion of star fruit (Averrhoa carambola) in uremic patients". Am J Kidney Dis 35 (2): 189–93. doi:10.1016/S0272-6386(00)70325-8. PMID 10676715.
* Chang CT, Chen YC, Fang JT, Huang CC (2002). "Star fruit (Averrhoa carambola) intoxication: an important cause of consciousness disturbance in patients with renal failure". Ren Fail 24 (3): 379–82. doi:10.1081/JDI-120005373. PMID 12166706.

## Enllaces esternos

* Averrhoa carambola fotografiada nel Real Xardín Botánicu de Madrid.*Oficina Verde de la Universidá de Murcia