Euskal Iraultzarako Alderdia

**Euskal Iraultzarako Alderdia** (Partíu pa la Revolución Vasca), **EIA**, foi un partíu políticu español d'ideoloxía marxista y nacionalista vasca qu'operó nel País Vascu y Navarra ente 1977 y 1982. Dalgunos de los sos dirixentes fueren destacaes figures d'ETA, como'l so secretariu xeneral Mario Onaindia, Gregorio López Irasuegui, Bixente Serrano Izko y Iñaki Múgica Arregui, *Ezkerra*, ente otros.

## Historia
EIA fundar a finales de 1976 por decisión de la VII Asamblea d'ETA políticu-militar (ETA-pm), celebrada en setiembre de dichu añu. Siguiendo los fundamentos ideolóxicos propuestos por Eduardo Moreno Bergareche, ''Pertur'', en dicha asamblea aprobóse la necesidá d'un desdoblamientu de la organización: ETA-pm permanecería como organización armada clandestina, mientres paralelamente constituyíase un partíu políticu llegal de calter obreru, socialista y *[[abertzale]]*. Anque la direición d'ETA-pm designó direutamente al comité executivu provisional de EIA, en principiu esti partíu nun caltendría venceyos orgánicos cola organización armada, pero sí idénticos oxetivos y actuaría como'l so brazu políticu.

El partíu foi presentáu públicamente'l 2 d'abril de 1977 en Gallarta (Vizcaya) ante unes cuatro mil persones, cola tolerancia del Gobiernu a pesar de que'l partíu yera illegal. Los sos fundamentos ideolóxicos yeren un amiestu d'independentismu y socialismu. Nos sos empiezos tenía una orientación marxista-leninista, pero más tarde foi evolucionando escontra'l eurocomunismu influyíu en parte pol acercamientu a EIA d'EKIA, un grupu con esi enclín lideráu por exdirigentes d'HASI.

El 3 d'abril de 1977 EIA tamién ingresa na Koordinadora Abertzale Sozialista (KAS), sofitando la denomada Alternativa KAS, pero enfrentar a la decisión d'ETA-m de boicotiar les eleiciones democrátiques, motivu pol qu'abandonaría KAS el 30 d'agostu d'esi mesmu añu xunto con ETA-pm.

EIA, entá ensin llegalizar, aceptó la propuesta del Movimientu Comunista d'Euskadi (EMK) d'allegar xuntos nes eleiciones xenerales de xunu de 1977 formando la coalición Euskadiko Ezkerra (EE). EE llogró un escañu nel Congresu de los Diputaos, qu'ocupó Francisco Letamendia, ''Ortzi'', y otru nel Senáu, qu'ocupó Juan María Bandrés, dambos por Guipúzcoa.

Nel so primer congresu, celebráu n'ochobre de 1977, escoyer a Mario Onaindia como cabeza d'un nuevu comité executivu. A diferencia del restu de fuercies *[[abertzale]]s* qu'integraron la «Mesa de Altsasu», refugó formar parte de Herri Batasuna. Amás, esanició de los sos estatutos la independencia d'Euskadi y la revolución socialista» como oxetivos políticos pa facilitar la so llegalización, que foi oficial el 19 de xineru de 1978. Esti cambéu d'aldu foi favorecíu pola nuevu direición de EIA, que namás ser escoyida decidió aceptar el réxime preautonómicu, aniciando la marcha de munchos militantes. Per otru llau, la so participación nel Conseyu Xeneral Vascu tamién-y alloñó de EMK, qu'abandonó EE en febreru de 1978.

Esi mesmu añu EIA fixo campaña pol «non» nel referendu pa la ratificación de la Constitución española, pero en 1979 amosóse a favor del Estatutu d'Autonomía del País Vascu. Coles mesmes, Letamendia sería desautorizáu por EIA nos sos continuos ataques al PNV y arrenunció al escañu en payares de 1978, presentándose unos meses dempués como cabeza de llista de Herri Batasuna (HB) nes eleiciones xenerales de 1979.

En Navarra, onde yera un partíu más débil, EIA formaba parte de la Unión Navarra d'Izquierdes (UNAI); pero nes eleiciones al Parllamentu de Navarra de 1979 presentar col nome d'Euskadiko Ezkerra, integrándose na coalición Nacionalistes Vascos pola merindad de Pamplona (xunto con PNV, ESEI y PTE) y nes denominaes Agrupaciones Eleutorales de Merindad (xunto con HB y EMK) poles d'Estella, Sangüesa y Olite.

Dende'l so orixe EIA caltuvo una estrecha rellación con ETA-pm, tando les direiciones de dambes organizaciones coordinaes, anque calteniendo'l partíu la direición política. En febreru de 1981 pidió un altu'l fueu a ETA-pm, que ta cumplió, y darréu desempeñó un papel fundamental, con Bandrés y Onaindia a la cabeza, pa la disolución de la facción VII Asamblea de dicha organización (la facción VIII siguió n'activu) y la reinserción de los sos activistes.

EIA celebró'l so tercer y últimu congresu en xunu de 1981, onde decidió la so disolución pa poder refundarse como Euskadiko Ezkerra, que la so marca pertenecía-y llegalmente. En setiembre, los secretarios xenerales de EIA y el Partíu Comunista d'Euskadi (PCE-EPK), Mario Onaindia y Roberto Lertxundi, anunciaron la unión de dambos partíos, y en marzu de 1982 celebróse'l procesu constituyente de Euskadiko Ezkerra-Izquierda pal Socialismu (EE-IPS) como nuevu partíu políticu surdíu de la converxencia ente EIA y un sector importante del PCE-EPK.

## Ver tamién
* ETA políticu-militar (ETA p-m)
* Euskadiko Ezkerra (EE)
* Herri Alderdi Sozialista Iraultzailea (HASI)

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
* 
*