Cultura de China

La **cultura de China** () ye una de les cultures más antigües y complexes del mundu.

La zona en qu'esta cultura ye predominante, toma una amplia rexón xeográfica con una gran variedá de costumes y tradiciones ente pueblos, ciudaes o provincies.

Dalgunos de los esponentes de la cultura china son la so mitoloxía, la so filosofía, la so música y la so arte. Adoptó muncha cultura de la so contorna como'l budismu de la India, dando orixe al budismu chán.
China foi trubiecu de dos importantes corrientes filosófiques, el confucianismu y el taoísmu.

## Sociedá
### Estructura

Dende'l periodu de los Trés augustos y cinco emperadores, el principal gobernante foi dalgún monarca. Nos distintos periodos emplegar nomes distintos pa referise a les diverses posiciones sociales. Conceptualmente los periodos imperial y feudal son similares, col gobiernu y los oficiales militares na parte alta de la xerarquía social ente que'l restu de la población quedaba so la llei regular.
Dende la Dinastía Zhou (1046-256 e.C.) d'equí p'arriba, la sociedá tradicional china tuvo entamada nun sistema xerárquicu de clases socioeconómiques conocíu como *[[sistema xerárquicu de la dómina Edo|los cuatro ocupaciones]].

=== Identidá ===
Anguaño, en China hai 58 [[Etnies chines|grupos étnicos]] reconocíos.
El grupu preeminente ye la [[etnia han]]. A lo llargo de la historia munchos grupos asimiláronse a etnies vecines o desapaecíu ensin dexar rastru. Coles mesmes, dientro de la etnia caltuvieron tradiciones culturales o peculiaridaes llingüístiques. El términu [[Zhonghua Minzu]] emplegar pa definir el [[nacionalismu chinu]] polo xeneral. En gran midida la identidá cultural tradicional tenía rellación con distintes [[apellíu chinu|nomes familiares]].

=== Relixón ===


La relixón en China caracterizóse por un [[pluralismu relixosu|pluralismu]] dende los empiezos de la [[Historia de China]]. Les relixones en China empobinar a la redolada familiar y nun suelen esixir l'adherencia esclusiva de los sos miembros. Dellos estudiosos dulden de l'aplicación del términu «relixón» pal budismu o'l taoísmu, prefiriendo denominalos «práutiques culturales» o «sistemes de pensamientu». El cuestionamiento sobre lo que tendría de llamase relixón nel ámbitu de China ta suxetu a alderique.

== Idioma ==

L'idioma escritu dende l'antigüedá foi'l [[Chinu clásicu]]. Emplegar mientres miles d'año pero tuvo principalmente acutáu pa eruditos ya intelectuales. Hasta'l sieglu&nbsp;XX, millones de ciudadanos, especialmente aquellos que vivíen alloñaos de la corte imperial, yeren [[analfabetu|analfabetos]].
Solo tres el [[Movimientu del Cuatro de Mayu]] impulsóse'l [[chinu vernáculu]] lo que dexó a los ciudadanos lleer pos l'idioma taba modeláu conforme a la [[chinu mandarín|llingua falada]].

== Lliteratura ==


La lliteratura china remontar a compilaciones de l'aldovinación con [[güesos oraculares]]. La estensa coleición de llibros que se caltienen dende la [[dinastía Zhou]] demuestren lo avanzao de los intelectuales d'aquel tiempu. Dalgunos de los testos antiguos más importantes son el *I Ching* y *Shujing''. Hu Shih y Lu Xun fueron los pioneros na lliteratura moderna nel sieglu&nbsp;XX.

## Gastronomía

L'abondosa variedá de gastronomía china procede principalmente d'un costume del periodu de los emperadores de China que solíen ufiertar cien platos distintes en cada comida.
Nel procesu de preparación de la comida víense envueltos incontables cocineros y concubines. Col tiempu munchos platos pasaron a formar parte de la comida diaria de los ciudadanos. Indiscutiblemente, tola gastronomía de Hong Kong ya inclusive de la gastronomía chinoamericana tien, en ciertu mou, los sos raigaños na cocina dinástica china.

## Arquiteutura

L'arquiteutura china, de la que pueden atopase exemplos dataos hai más de 2000 años, foi una traza distintiva de la cultura del país. Tola arquiteutura tien delles traces distintives independientes de les rexones o del usu de los edificios, el más relevante ye l'énfasis nel anchor como ejemplifican los amplios espacios de la Ciudá Prohibida.
Otra manera, l'arquiteutura occidental suel faer fincapié nel altor anque pueden atopase esceiciones como les pagodes.
Otra carauterística importante ye la simetría, qu'implica un significáu de grandor y aplícase tanto a palacios como a cases de campu. La esceición más notable a esta carauterística ta nel diseñu de los xardinos que suelen ser asimétricos. El feng shui xugó un importante papel nel desenvolvimientu estructural de l'arquiteutura.

## Ver tamién
* Testos chinos clásicos

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Radio n'Internet p'aprender chinu mandarín: Chinoesfera
* 
* Coleición d'artículos sobre la cultura china: La Gran Dómina
* Seición de cultura china n'español - Toa China