Hidrónimos del antiguu européu

L**'antiguu européu** () ye'l términu utilizáu por Hans Krahe (1964) pal idioma del estratu más antiguu de la **[[hidronimia]]** (nomes de ríos) n'Europa Central y Occidental. L'orixe d'estos nomes de los ríos ye prexermánicu y precelta, y foi fecháu por Krahe nel II mileniu e.C. A esti estratu européu primitivu Krahe designar como *Alteuropäisch*, y los sos siguidores hispánicos utilizaron el términu "paleoeuropeo". 

Esisten una serie de ríos europeos con nomes claramente indoeuropeos, pero que nun se pueden asignar a nengún grupu llingüísticu indoeuropéu conocíu. Estos topónimos distribuyir por toa Europa Central y del Norte, llegando pel sur hasta los trés penínsules mediterránees: la ibérica, la itálica y la balcánica. Na so zona de distribución apenes esiste hidronimia non indoeuropea. 
Ente los autores posteriores que siguieron el trabayu de Hans Krahe atópense Javier de Hoz, pa los ríos españoles, y Edelmiro Bascuas pa los ríos gallegos.

## Exemplos

Dellos exemplos de raigaños d'esti antiguu européu son:
* **al-/alm-* ('fluyir', 'esquitar'): (¿Cuál ye la fonte?)
Almar, Almonte, Alenza, Alagón. Variante **aly-*: Ayeri h-* (blancu): 
[[Alba (Italia)|Alba]], [[Ríu Elba|Elba]]

:

Na [[península ibérica]] dase'l casu de que'l territoriu nel que s'atopen estos nomes enfusar claramente en zones consideraes históricamente non indoeuropees, tales como [[Vizcaya]] (Plentzia < *Palantia, Karrantza <*Karrantia), [[Cataluña]] y en parte del [[llevante español]]. Esistiríen dos explicación pa esti fenómenu: los vascos y [[íberos]] (respeutivamente) conquistaron estes zones darréu o bien la indoeuropeización d'estos territorios foi parcial y finalmente fallida.



Optóse pol nome de *antiguu européu* (alemán *Alteuropäisch*) como denominación neutral. Primeramente Krahe atribuyó los nomes a los [[ilirios]] (teoría llamada *panilirismo*), anque más tarde defendió que la llingua yera l'[[Idioma proto-indoeuropéu|proto-indoeuropéu]] puramente dichu. Les teoríes sobre los ilirios tán anguaño práuticamente refugaes.

== Dómina na que se faló ==

Deducióse que l'antiguu européu ye más antiguu que les [[llingües celtes]]. El caltenimientu de los nomes de los ríos en zona celta nuna llingua "estranxera" indica per una parte, que los ríos yá teníen nome cuando los celtes llegaron, y por otra, qu'estos nomes correspuenden a una llingua de sustratu pa los celtes.

Nel casu de la [[península ibérica]], si dase por cierto que los celtes llegaron escontra los sieglos VIII-VII e.C. , l'antiguu européu tuvo que falase en dómina anterior. Como mera hipótesis, teniendo en cuenta les evidencies arqueolóxiques de la llegada d'elementos de la [[cultura de los campos d'urnes]] dende [[Europa Central]] a la Península escontra los años 1500 y 1300 e.C. , podría corresponder a inmigrantes d'esta llingua o llingües.

== Una llingua o dellos dialeutos emparentaos ==


Nun puede sabese con seguridad si yera una llingua o dellos dialeutos emparentaos. Sicasí, esisten argumentos a favor de que fuera un grupu de dialeutos o llingües. El primeru adelantrar [[Jürgen Untermann]], y ye la discontinuidá de los nomes de ríos vistos sobre'l mapa européu. Esto indicaría un amiestu de pueblos indoeuropeos y non indoeuropeos nun mosaicu de llingües. El segundu argumentu ye que ye pocu probable qu'una llingua evolucionara en tal cantidá de variantes pa una sola pallabra indoeuropea, como ye'l casu del raigañu **eis-*/**ois-*/**is-* 'rápido': *Aisa, Eisa, Isa, Esva, Eisia, Aisia, Isna, Aisena, Isana, Isina, Eisra, Isara, Aisaros, Eisla, Aisontios, Aista* y *Aiseta*.
:

== Ver tamién ==

*[[Llingües preindoeuropeas]]
*[[Llingües paleohispániques]]
*[[Llingües celtes]]
*[[Teoría del sustratu vascónicu]]

== Referencies ==



== Bibliografía ==

*Villar, Francisco, *Los indoeuropeos y los orígenes de Europa*, Madrid, 1991, ISBN 84-249-1471-6.
*Bascuas, Edelmiro, *Estudios de hidronimia paleoeuropea gallega*, Verba, anexu 51, Santiago de Compostela, 2002, ISBN 84-9750-026-1.
*Bascuas, Edelmiro, *Hidronimia y léxicu d'orixe paleoeuropeo en Galicia'', Ediciós do Castro, 2006,ISBN: 84-848-5222-9