Santiago de Calatrava

:*Esti artículu trata sobre'l conceyu jiennense. Pal arquiteutu valencianu, vease [[Santiago Calatrava]].


*'Santiago de Calatrava''' ye un conceyu español de la provincia de Xaén, Andalucía. Atopar a 386 m d'altitú y 44 km al oeste de la capital provincial, atestando cola provincia de Córdoba. Forma parte de la Contorna Metropolitana de Xaén.

Tien 709 habitantes (según datos del INE de 2017), sobre un términu municipal de 47,66 km². Los sos habitantes reciben el xentiliciu de santiagueños.

Trátase d'un conceyu fundamentalmente agrícola que la so economía básase na olivar.

Les fiestes patronales celébrense'l 25 de xunetu, n'honor al so patrón San Sebastián, y la romería de San Isidro celebra'l 15 de mayu na paraxa natural "el cañu".

## Demografía
La tasa de natalidá ye de 9,09 per mil, sicasí la tasa de mortalidá algama'l 13,64 per mil.
Les tases de dependencia y d'avieyamientu son 62,06% y 26,30%, respeutivamente.
La pirámide de población puede consultase en "Enllaces esternos" pulsiando l'epígrafe "Datos económicos y sociales". 

## Historia
En Santiago de Calatrava topáronse muertes arqueolóxiques de la dómina romano y árabe, lo que certifica la presencia nel so territoriu de población romana y árabe, d'ende la so ancestral hestoria y cultura. Tres tomar del castiellu y la Villa de Martos pol rei de Castiella Fernandu III nel añu 1225 pol Pactu de las Navas de Tolosa, nel añu 1228 Martos y el so términu foi donada pol monarca castellanu a la Orde Relixosa-Militar de Calatrava. Martos foi designada pola Orde de Calatrava Cabeza del Partíu del Andalucía, constituyéndose la Encomienda de Martos, qu'entendía la mesma Villa de Martos, la Villa de Torreximeno, l'anexu de Xamilena, el Llugar de Santiago, la Figuera de Martos, la Torre d'Alcázar y de Venzalá, el Monte de Lope Álvarez, unes 200 yugadas na heredá de Arjona y la Villa de Porcuna, esta postrera fadríase efectiva la so entrega a la Orde de Calatrava cuando fuera conquistada a los árabes. 

Créese que'l llugar de Santiago recibió esti nome de los caballeros de la Orde de Santiago. Como llugar de frontera'l pueblu viose afeutáu poles razzias que dende'l reinu nazarí de Granada llanzar contra los territorios de la Orde de Calatrava, destacando la del 29 de setiembre de 1471 qu'afaró les entós Figal de Martos y Santiago.

A la muerte del maestre García López de Padilla el maestrazgo de la Orde de Calatrava pasó a manes de la Corona de Castiella, asina que les villes y llugares pasaron a ser posesiones del rei. La xurisdicción de la villa de Martos duró hasta que l'alcalde ordinariu del Llugar de Santiago don Fernando Merchante solicitó, en fecha 18 de xunu de 1551, la independencia de Santiago de la Villa de Martos, pidimientu que foi atendida pol rei Felipe II el 20 de xineru de 1593, previu pagu d'una elevada cantidá de dobles n'oru que pagaron los ciudadanos de Santiago a la corona de Castiella, pasando a denominase col actual nome de Santiago de Calatrava, con conceyu propiu, como al día de güei sigue.

Nel sieglu XVI un grupu de vecinos de Santiago allegaron como repobladores de la villa d'Arenas, en Málaga. Dalgunos d'esos repobladores se apellidaban "Pareja", siendo na actualidá un apellíu bien típicu d'esta llocalidá de l'Axarquía malagueña.

## Monumentos
* Ilesia parroquial de la Virxe de la Estrella, templu barrocu.
* Antigua Cámara Agraria (Güei llar del xubiláu).
* Casa Consistorial.

## Personaxes pernomaos
* Ramiro Rivera López, médicu ciruxanu cardiovascular. Presidente de la Organización Médica Colexal. Diputáu nes Cortes. 
* Juan Barranco Gallardo, alcalde de Madrid ente 1986 y 1989.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web sobre Santiago de Calatrava 
* Santiago de Calatrava nel Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía de la Xunta d'Andalucía
* Datos económicos y sociales
* Santiago de Calatrava na web de Prodecan
* Patrimoniu cultural de Santiago de Calatrava na Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu