Kanada

**Kanada**  foi un filósofu indiu, autor de la caña vaisesika de la filosofía niaiá (qu'enseña que'l mundu ta formáu por un conxuntu de partícules).

**kaṇāda*, nel sistema AITS (alfabetu internacional de treslliteración sánscrita).
*कणाद, n'escritura devánagari del sánscritu.
*etimoloxía: 'que come partícules', siendo *káṇa:* 'granu (de polvu)', 'gota (d'agua)', 'chispa (de fueu)' y *ada:* 'comer'.
* pronunciación: /kána áda/ o /kanada/.

## Nomes
El nome Kanada ye un nomatu, rellacionáu cola lleenda del descubrimientu (en teoría siquier) de les molécules. 

Nel testu *[[sarvadarśana-saṃgraha|Sarva-dárshana-samgraja]]*, el sistema vaisesika ye denomináu *[[aulūkya darśana|aulukia-dárshana]]* ('el puntu de vista de Úluka'), polo qu'esti Kanada puede llamase Úluka Muni.
Nel *[[Vāyu purāṇa|Vaiú-purana]]*, esti Káshiapa ye nomáu xunto a Úluka, como una persona distinta.

Nos sos escritos él aplícase l'epítetu *[[devarṣi|devarshí]]* ('dios ente tolos sabios'), un títulu que namái llevaron bien pocos sabios del pasáu remotu, como Devarshí Nárada).

Tamién s'aplica'l nome Káshiapa (esto ye, 'descendiente del sabiu Kashiapa'), pero quiciabes seya namái pa ser tomáu en cuenta y da-y valor a les sos idees, atribuyéndose la pertenencia a una familia importante.

## Biografía
Posiblemente vivió alredor del sieglu&nbsp;II e.C.
Créese que nació en Prabhas Kshetra (cerca de Dwaraka) en Gujarat (mariniegu noroeste de la India).

Yera estudiosu del *[[rasavādam]]*, que se considera un tipu d'alquimia hindú.

## Descubrimientu (teóricu) del átomu
Tal como'l griegu Demócrito de Abdera (460 - 370 e.C.), Kanada tenía una idea de que tendríen d'esistir partícules mínimes de tierra, agua, fueu, aire y éter.
La lleenda del so descubrimientu ye la siguiente: él tenía na mano una cantidá de comida.
Comía pedacitos, espeñicando l'alimentu en cachos cada vegada más pequeños.
Nun ciertu puntu tuvo la intuición de que de xuru tendríen qu'esistir partícules tan pequeñes que nun se pudieren partir en más partes.
Él llamó a eses partícules *aṇo* ('minúsculu', cognáu de *mini*).

A partir d'esta lleenda, él ye conocíu como Kanada ('que come partícules').

Nel tercer cantar del *[[Bhāgavata purāṇa|Bhágavata-purana]]* (sieglu&nbsp;X&nbsp;d.&nbsp;C.), fálase tamién de partícules mínimes de tiempu, *kāl'aṇo*, de 52,67&nbsp;millonésimes de segundu.

Kanada falaba de *[[dvyanuka|dui anuka]]* (doble partícula) y *[[tryanuka|tri anuka]]* (triple partícula), otra idea tamién presente nel tercer cantar del *[[Bhāgavata purāṇa|Bhāgavata puraṇá]]*.

Acordies coles protociencies hinduistes (desenvueltes a lo llargo del primer mileniu enantes de la era vulgar), Kanada creía que los seres vivos taben compuestos de cinco elementos básicos: tierra, agua, fueu, aire y éter.
Pero Kanada llegó más lloñe y afixo la composición de cada tipu de ser vivu:
*los vexetales tendríen namái tierra y agua
*los inseutos tendríen tierra, agua y fueu
*les aves tendríen tierra, agua, fueu y aire
*les besties tendríen tierra, agua, fueu, aire y éter
*los humanos (lo máximo de la creación) tendríen tierra, agua, fueu, aire, éter y mente.

## Primer idea de la gravedá
Kanada teorizaba que'l responsable de la cayida de los oxetos yera'l pesu (el *gurú-tua*, la calidá de lo que pesa').

## Referencies