Sultanatu de Mataram

El **[[Sultanatu]] de Mataram** foi un antiguu Estáu qu'apoderó'l centru de la islla de Java, na actual Indonesia. Anque foi un Estáu relixosu, de base islamista, producir nél ciertu sincretismu por influencia de les tradiciones hindú-javanesas, lo que puede apreciase en testos como los sos *[[Babad Tanah Jawi|Babad Tanah Djawi]]*.

## Historia
Mataram foi'l nome de dellos pequeños Estaos javaneses de los sieglos IX y X. Un principáu en concretu foi fundáu en dalgún momentu del sieglu X, convirtiéndose en sultanatu nel añu 1508, rexíu por un *susubunan* (sultán). Ente 1586 y 1755 foi'l poder hexemónico de la islla de Java. En 1755 foi estremáu a instancies de los Países Baxos en do Estaos vasallos.

El sultanatu enfrentóse militarmente dende la so nacencia a los Estaos de la mariña nordeste de Java. Estes guerres, que provocaron una demografía negativa en delles árees de la islla, terminaron en 1625 cola destrucción de Surabaja, el postreru gran puertu de la mariña noroeste. A pesar d'ello siguieron con una socesión d'asesinatos de los líderes costeros, ordenaos polos sultanes de Mataram. En 1675 esta situación llevó a una rebelión nel este de Java. Los Países Baxos, qu'empezaron entós a influyir políticamente en Mataram, sofitaron al sultán. Los Países Baxos ayudaron tamién a Mataram nuna rebelión en 1680.

### Les guerres javanesas
Yá a finales del sieglu XVII la *[[Compañía Neerlandesa de les Indies Orientales]]* (poles sos sigles, VOC) xugaba un papel importante na islla de Java, precisamente pola mor, ente otres coses, pola so alianza con Mataram, el poder hexemónico local. Mientres el sieglu XVIII, sicasí, produciéronse una llarga serie de revueltes conocíes nel so conxuntu como guerres javanesas.

Mientres la Guerra de Surabaja (1718-1723) Mataram consiguió definitivamente desmoronar los antiguos llinaxes de les mariñes de Java central. Sicasí cada vez había mayor cantidá de sulevaciones en contra de los sultanes y de los sos aliaos el neerlandeses. Nestos llevantamientos, al igual qu'asocediera enantes, xugó un gran papel l'Islam, pos los sultanes de Mataram exercer relajadamente, convirtiéndose esto nun motivu pa esixir el so derrocamientu. L'ayuda holandesa tuvo consecuencies; asina, Mataram tuvo de vence-yos en 1743 tola mariña norte y l'estremu norte de Java.

Una guerra, ente 1749 y 1757, provocó la división de Mataram en trés nuevos Estaos: Surakarta, gobernáu por un *susuhunan*, Yogyakarta, por un sultán, y un *mangkunegara* tamién instaláu en Surakarta.

Mentanto, los holandeses siguieron faciéndose con más territoriu en Java. Ente 1825 y 1830 asocedió la mayor d'estes guerres, que recibe'l nome de Guerra de Java. El so líder foi Dipanegara, un mozu que, amás de ser descendiente de los sultanes de Yogyakarta, yera líder islamista.

## Relixón
El sincretismu relixosu del sultanatu foi utilizáu polos sos enemigos pa intentar faer cayer a los sultanes, especialmente a partir del sultán Agung (1613-1646), invocando un siguimientu puru del Islam contra ellos. Per otru llau, los sultanes de Mataram prauticaron una política d'asesinatos de los líderes islámicos más ortodoxos.

## Ver tamién
* Gobernantes de Mataram

## Referencies