open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
XXIII Concursu y Muestra de Folklore Ciudá d'Uviéu

El XXIII Concursu y Muestra de Folklore **Ciudad de Oviedo**, entamáu pol Conceyu d'Uviéu y el diariu La Nueva España, con una participación de 145 concursantes (de los que 105 fuéronlo nel apartáu de tonada) tuvo na so edición correspondiente al añu 2015 los resultaos que vienen darréu:

## Categoría Masculina (Premiu [[Manolo Delgado]])
* Campeón: Álvaro Fernández Conde
* Subcampeón: Jorge Tuya
* Tercer clasificáu: Héctor Braga

## Categoría Femenina (Premiu [[La Busdonga]])
* Campeona: Lorena Corripio
* Subcampeona: Liliana Castañón
* Tercera clasificada: Laudelina Hortal

## Categoría Moza (Premiu [[Carlos Jeannot]])
* Campeón: Alejandro Peláez
* Subcampeón: Alicia Villanueva
* Tercer clasificáu: Elvira Fernández

## Referencies
Juan Rodríguez Villamuela

**Juan Antonio Rodríguez Villamuela** , más conocíu como **Juan Rodríguez**, ye un .

## Referencies

## Enllaces esternos
Radu Vasile

**Radu Vasile**  foi un políticu, historiador y poeta rumanu.

## Biografía
Como miembru del Partíu Nacional Llabrador Cristianu Demócrata aportó a Primer ministru de Rumanía ente'l 17 d'abril de 1998 y el 13 d'avientu de 1999, llevando a cabu un mandatu que destacó pol so fuerte oposición a la *mineriada* de febreru de 1999, una manifestación violenta contra'l zarru de les mines. Tres el so pasu por esi puestu, ente 2000 y 2004 foi senador pol Partíu Demócrata (PD).

Al marxe de la so vida política, Vasile publicó obres de poesía sol pseudónimu de Radu Mischiu.

Finó de cáncer de colon en Bucuresti'l 3 de xunetu de 2013, a los 70 años.

## Referencies
Fidel Sánchez Hernández

**Fidel Sánchez Hernández**  foi un políticu y militar salvadorianu, presidente del so país ente 1967 y 1972.

## Referencies

## Enllaces esternos
Margolles (Parres)

**Margolles** ye una parroquia compartida polos conceyos de Parres y Cangues d'Onís nel Principáu d'Asturies. Alluga una población de  y tien una estensión de . La parte perteneciente a Parres ta formada namái pol llugar de Torañu.

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
* Margolles (Cangues d'Onís)

## Referencies

## Enllaces esternos
Arte bizantín

**Arte bizantín** ye'l nome que reciben les formes artístiques del Imperiu Romanu d'Oriente o Bizantín, asina como les que se producen na so zona de influyencia tanto territorial como cultural. 

## Etapes
Cuando nel añu 323 l'emperador Constantinu tresllada la capital del Imperiu Romano a la ciudá griega de Bizanciu –que pasa a llamase llueu Constantinopla- ta reconociendo la importancia estratéxica de les provincies orientales. A la muerte en 395 de Teodosiu l'Imperiu queda dividíu en dos partes, pero mientres l'Imperiu Romanu d'Occidente nun tarda en vese invadíu poles tribus invasores xermániques Bizanciu va siguir gozando de cierta estabilidá. 

L’arte bizantín divídese nes siguientes etapes:

1) Periodu paleobizantín: dende la fundación de Constantinopla como capital del Imperiu por Constantinu (324) hasta’l sieglu VI.
2) Primer Edá d'Oru o Época Xustinianea: correspuende a los sieglos VI y VII, col reináu de Xustiniano (527-565) y los sos socesores.
3) Crisis iconoclasta: que tien llugar ente los años 726 y 843, que va enfrentar a iconoclastas y a iconódulos. 
4) Segunda Edá d'Oru: desarróllase ente los sieglos IX y XII coles dinastíes Macedonia y Comnena; esti periodu termina en 1204, añu d'entrada de los cruzaos en Constantinopla. 
5) Tercera Edá d'Oru o Periodu deuterobizantín: prolóngase hasta’l siglo XV, cuando se produz la caída de Constantinopla en poder de los turcos nel añu 1453; tamién se conoz a esti periodu como Renacimientu Paleólogo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Villanueva (Parres)

**Villanueva** ye una parroquia compartida polos conceyos asturianos de Parres y Cangues d'Onís. Alluga, na fastera correspondiente a Parres, que tien una estensión de , una población de .

## Llocalidaes
La parte perteneciente a Parres ta formada polos siguientes llugares.

### Sitios

## Ver tamién
* Villanueva (Cangues d'Onís)

## Referencies

## Enllaces esternos
Manuscritu allumáu

Un **manuscritu allumáu** ye'l nome que reciben los manuscritos nos que'l testu se complementa con lletres capitales, bordes ya miniatures o decoración d'oru y plata. Los manuscritos allumaos más antiguos que se conserven son del periodu 400-600 d. C., y tienen el so orixe na islla d'Irlanda, la península ibérica o la itálica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alexis Tsipras

**Alexis Tsipiras**,  ye un políticu griegu, primer ministru de Grecia ente setiembre de 2015 y xunetu de 2019.

## Referencies

## Enllaces esternos
V Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero

El **V Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero** foi entamáu por Afatra contando col sofitu de patrocinadores como'l diariu El Comercio y la Fundación Municipal de Cultura de Siero, y la collaboración d' *Amigos del Roble* y Café Biloba. Na xornada d'entrega de trofeos, la cantante Anabel Santiago presentó'l so últimu trabayu discográficu: *Llances de papel*.

Los ganadores de la edición de 2015 fueron:
* Categoría Femeinia: Lorena Corripio
* Categoría Masculina: Álvaro Fernández Conde
* Meyor cantar alegóricu a Siero: José García, col tema *Una cosa tien Siero*

## Referencies
Próspero Fernández Oreamuno

**Juan Primitivo Próspero Fernández Oreamuno**  foi un políticu de Costa Rica, presidente del so país de 1882 a 1885.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vladimir Nabokov

**Vladímir Vladímirovich Nabókov** (, ; , conocíu como **Vladimir Nabokov**, foi un escritor d'orixe rusu llueu nacionalizáu d'Estaos Xuníos d'América. Escribe les sos primeres obres lliteraries en rusu, pero llega al reconocimientu internacional con un llibru escritu n'inglés: *[[Lolita]]* (1955).

## Obra
Son carauterísticos nél los argumentos de gran complexidá, los intelixentes xuegos de pallabres y l'usu de l'alliteración. Gana fama y notoriedá cola novela *Lolita* (1955), siendo autor tamién d'otres importantes obres ente les qu'hai que señalar *Pale fire* (1962) y, sobre manera, *Ada, or Ardor* (1969), obres toes que-y proporcionen un llugar cimeru ente los grandes novelistes del sieglu XX.

## Referencies

## Enllaces esternos
Yukio Mishima

**Yukio Mishima** (三島由紀夫 Mishima Yukio), de verdaderu nome **Kimitake Hiraoka** (平岡公威?) (14 de xineru de 1925, Tokiu - 25 de payares de 1970, foi un escritor y dramaturgu xaponés, autor de 40 noveles, 18 obres de teatru, 20 llibros de rellatos y otros tantos d'ensayu, asina como d'un llibretu.

## Obres principales
**Confesiones d'una mázcara* (仮面の告白; *Kamen no kokuhaku*), 1948. Novela.
**El marín que perdió la gracia del mar* (午後の曳航; *Gogo no eikou*), 1963. Novela.
**El mar de la fertilidá* (豊饒の海; *Hojo no umi*), 1964-1970, tetraloxía que contién les siguientes noveles: *Ñeve de primavera* (春の雪; *Haru no yuki*), *Caballos esbocaos* (奔馬; *Homba*), *El templu de l'alba* (暁の寺; *Akatsuki no tera*) y *La corrupción d'un ánxel* (天人五衰; *Tennin gosui*).

## Referencies

## Enllaces esternos
Emoji

Los **emojis** utilícense como los emoticonos principalmente'n conversaciones de testu al traviés de teléfonos intelixentes

Anque orixinalmente sólo taben disponibles nel Xapón, dellos emojis fueron incorporáronse al estándar unicode, permitiendo con esto una amplia disponibilidá.

Como resultáu d'esto, los teléfonos intelixentes como los iPhone, Android y Windows Phone son capaces d'amosar emojis ensin riquir tar dau d'alta nun operador de telefonía xaponés. Tamién tan disponibles en servicios de corréu electrónicu como Gmail o tamién n'aplicaciones de mensaxería instantánea como WhatsApp y Messenger.

## Ver tamién
* Emoticonu

## Referencies

## Enllaces esternos
Pixuetu

El **pixuetu** o **pixuatu** ye la faliella del Conceyu Cuideiru que s'entuera nel subconxuntu nomáu "faza A" o de les tierres baxes del este endientro del asturianu occidental. Destamiente amuesa los trazos propios d'esta faza que son:
*a) Diptongos decrecientes /éi, óu/: *veiga*, *cantéi*', *outru*, *cantóu*, *miou*.

*b) Plurales –as y –an: *vacas*, *atoupas*, *cantan*.

*c) Sufixu -oriu, -oria que concueya coles fales centrales: *Cobertoria*, *taladraoria*, *casoriu*.

*d) /ll/ pa los derivaos de /l-, -ll-, pl-, kl-, fl-/: *lluna*, *valle*, *llave*. Nun siendo n'interior de pallabra onde /y/: *ayalga*.

*e) /ñ/ pa /-nn-/: *cabaña*.

*f) /ch/ viniente de /kt, ult/: *trucha*, *cuchu*, *munchu*.

*g) /y/ viniente de /ly, k'l, t'l/: *muyar*, *viayu*. Particularidá d'esta faza ye que /-y-/ tres vocal palatal pueé desapaecer: *abea* abeya, *ouvea* ouveya, *ourea* oureya.
**'Trazos ermunos del pixuatu**':

*a) Piesllu xeneral –o en –u qu'inclúi la 1er p.s. del presente: *you digu*, *you falu*', 3er p.s. del perfeutu *el faixu*, *veuti* y xerundios: *pensándulu*.

*b) Piesllu xeneral –os en –us qu'inclúi la 1er p.s. del presente: *nós veimus*, *nós tamus*, y plurales de nomes *llaus*, pronomes *eillus*, *mious*, y alxetivos *contentus*.

*c) Piesllu xeneral –e en –i qu'inclúi formes verbales: *duarmi tu*, *Xuan mianti*, *Eilla sianti*, *quedi él*, *permiti tu*, reflexivos *diguti you*, *fixándumi*, nomes *mualli*, *verdi*, *fonti*, *ponti*, *virxi*, conxunciones *sobri* y alxetivos *valianti*.

*d) Piesllu xeneral –es en –is qu'inclúi formes verbales: *tianis fiabri*, *puanis enfoutu*, *nun piansis mal*, ‘, nomes *muyaris*, *verdis*, conxunciones *sobri* y alxetivos *valiantis*.

*e) Diptongu xeneralizáu /ua/ viniente de /ǒ/ llatina: *nuachi*, *guasus*, *nuasu*, *dispuás*.

*f) Diptongu xeneralizáu /ia/ viniente de /ĕ/ llatina: *ya*, *Uviáu*, *muyaris*, *él tián*, *bian*.

*g) Palatalización del oxetu direutu *llu*, *lla*, *llus*, *llas* tres d'infinitivu: *apritallu*, *ganallus*, *nomalla*. 

*h) 3er p.p. del perfeutu en –arun: *partiarun*, *punxarun*.

*i) 3er p.s. del perfeutu en –iasti: *comiasti*, *viniasti*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Vocabulariu pixuetu
* El llinguaxe pixuetu
Patricia Highsmith

**Patricia Highsmith**  foi una novelista d'Estaos Xuníos famosa poles sos obres de misteriu.

## Biografía
Patricia Highsmith, nacida col nome de **Mary Patricia Plangman** nació en Fort Worth, Texas. Los padres, Jay Bernard Plangman y Mary Coates, divorciáronse anantes de que naciera. Debido a ello, nun conoció a so padre hasta cumplir los doce años. Treslladóse con so madre a Greenwich Village, en Nueva York. Y, nos primeros años de la so vida, foi educada pola so güela materna, Willi Mae. En 1924 so madre casóse con Stanley Highsmith, del que Patricia tomaría l'apellíu.

### Obres principales
**Strangers on a Train* (1950)
**The Cry of the Owl (*1962)
**The Two Faces of January* (1964)
**The Glass Cell* (1964)
**Those Who Walk Away* (1967)

*Serie de Mr. Ripley: *The Talented Mr. Ripley* (1955), *Ripley Under Ground* (1970), *Ripley's Game* (1974), *The Boy Who Followed Ripley* (1980), *Ripley Under Water* (1991)

## Referencies

## Enllaces esternos
Mombasa

**Mombasa** (en suaḥili: **Kisiwa Cha Mvita**) ye una ciudá de Kenia, la segunda mayor tres Nairobi, amás de ser el principal puertu d'África oriental. Ta allugada nuna islla y tien  y una superficie de 294,7 km².

## Referencies

## Enllaces esternos
*www.mombasa.go.ke/
Nairobi

**Nairobi** ye la capital y mayor ciudá de Kenia con una población de  y una superficie de 696 km². El nome Nairobi provenir de la frase masái *Enkare Nyorobi*, que significa *"el llugar d'agües fresques"*.

Fundada polos británicos en 1899 como un simple depósitu ferroviariu na vía que xune Mombasa a Uganda, la ciudá creció rápidamente hasta convertise na capital d'África Oriental Británica en 1905, y finalmente, capital de la república de Kenia llibre en 1963.  Amás ye la capital de la provincia de Nairobi y del distritu de Nairobi. La ciudá alcuéntrase a veres del ríu Nairobi, nel sur de la nación, y tien una elevación de 1661 m sobro'l nivel del mar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Wajir

**Wajir** ye una ciudá al nordeste de Kenia.

Nel censu de 1999 tenía 32907 habitantes.

La ciudá ta asitiada nuna rexón árida propensa a la seca. A la primavera del 2006, hubo una gran fame.

## Referencies

## Enllaces esternos
One Penn Plaza

**One Penn Plaza** (*1 Penn Plaza*) ye un rascacielos de la ciudá d'Estaos Xuníos de Nueva York. Asítiase ente les cais 33 (*33rd Street*) y 34 (*34th Street*), al oeste de la Séptima Avenida (*Seventh Avenue*), a la vera la estación de ferrocarril de Pennsylvania (*[[Pennsylvania Station (Nueva York)|Pennsylvania Station]]*) y el Madison Square Garden. Ocupa una manzana completa, ente la Séptima y la Octava Avenida, y ye'l mayor del complexu d'edificios del complexu conocíu como Pennsylvania Plaza.

L'edificiu foi diseñáu pol estudiu d'arquiteutura Kahn& Jacobs, y acabó de construyise en 1972. Tien un altor de 230 m (750 pies y 57 pisos. La torre, que permite pola so ubicación que tolos sos inquilinos que les sos ventanes miren al sur, al este y al norte tengan vistes privilexaes del ríu Hudson, tien trés retranqueos na fachada nos pisos 7, 14 y 55. La so estructura ye d'aceru lamináu y hormigón, coles muries esteriores de vidriu solar gris y aluminiu anodizáu. En 2010 instalóse nelli una planta de coxeneración elléctrica, que permitió reducir el so consumu de carbón pa calefacción nún 50% con respectu al so nivel anterior.

L'edificiu tien 14 entraes y 44 ascensores, y tien una cochera subterránea, accesible dende les cais 33 y 34, con capacidá pa 695 vehículos. Dos pasillos soterráneos comuniquen l'edificiu direutamente cola estación de Pennsylvania, asitiada una manzana al sur. Al nivel de la cai hai dellos comercios, ente los que destaquen un restaurante y una tienda de trés pisos de la cadena K-Mart.

Al oeste del edificiu hai una plaza con una fonte. Esta, al contrariu de lo que ye vezu, echa l'agua en forma de vapor n'iviernu y de niebla en branu pa evitar chiscar a los viandantes nos díes de munchu aire.

## Enllaces esternos
*  El One Penn Plaza na web Emporis.com
*  Modelu dixital en 3D del edificiu en ''Google 3D Warehouse''
*  El One Penn Plaza na web Skyscraperpage.com

## Referencies
Mar d'Alborán

El **mar d'Alborán** ye la porción más occidental del mar Mediterraneu, asitiada ente la Península Ibérica y el norte d'África. El estrechu de Xibraltar, allugáu al estremu occidental del mar d'Alborán,coneuta'l Mediterraneu col océanu Atlánticu. La so fondura media ye de 445 m, y la máxima de 1.500 m. La Organización Hidrográfica Internacional define les sos llendes como vien darréu:
* Al oeste, la llende oriental del estrechu de Xibraltar, esto ye, una llinia imaxinaria ente Punta Europa, nel cabu Xibraltar, n'Europa, y el final de la península d'Almina (Ceuta) n'África (35°54′N 5°18′W).
* Al este, una llinia imaxinaria que va dende'l cabu de Gata, n'Andalucía (España) y el cabu Fegalo n'Arxelia (África), asitiáu nes coordenaes 35°36′N 1°12′W.

Les corrientes de superficie del mar d'Alborán, pola influyencia de los vientos predominantes na zona, van hacia l'este, llevando agua del océanu Atlánticu al Mediterraneu; les corrientes más profundes fluyen hacia l'oeste, llevando agua mediterráneo, más salao, al Atlántico. Esi intercambiu d'agua produz una circulación vertical rotatoria, conocida como xiru oceánicu, nesti mar.

El mar d'Alborán ye una fastera de transición ente'l mar y l'océanu, nel que s'amiesten especies mediterránees y atlántiques. Les sos agües son l'hábitat de la mayor población de delfines nariz de botella (tursiops) del Mediterraneu occidental, de la cabera colonia de marsopa común del Mediterraneu y el comederu más importante pa les poblaciones de tortuga boba del continente européu. Tamién ye un mar ricu n'especies pescables, como la sardina o'l pexe espada. Les artes utilizaes pa la so captura, peragresives, ficieron qu'en 2003 el World Wildlife Fund amosara la so preocupación pol peligru d'estes pa especies non comercializables como los delfines o les tortugues.

La so superficie ta puntiada por delles islles ya isllotes, incluyida la homónima a elli, la islla d'Alborán. La mayoría, inclusive les que tán cerca la costa de Marruecos, tán embaxu la soberanía española.

Un arcu montañosu, conocíu como arcu de Xibraltar, arrodia pel norte, el sur y l'oeste a esti mar. El arcu citáu fórmenlu la cordillera Bética, nel sur d'España, y los montes del Rif, en Marruecos. Esti conxuntu, nomáu polos ecólogos complexu béticu-rifanu, forma ún de los ecosistemes de transición ente los atlánticos y los mediterráneos. La influyencia moderadora del clima del océanu permitió sobrevivir, nesta zona, a delles especies que, poles grandes fluctuaciones climátiques de los últimos millones d'años, estinguiéronse nel restu de la cuenca mediterránea.

## Referencies
Virxe del Rosariu

a la Virxe del Rosariu tien la abvocación el templu de Santa María de Castañéu de Miranda. Preside el so altar una figura de la virxe y el nenu sedente. El templu foi reconstruido nel sieglu XVII sobre una construcción anterior se presume románica. Esti templu con otres 13 cases foi arrasau por un argayu o fana del cercanu monte Couriu a mediaos del sieglu XVII.

## Referencies

## Enllaces esternos
William James

**William James**  foi un filósofu d'Estaos Xuníos, profesor de sicoloxía na Universidá de Harvard. Ye'l fundador de la sicoloxía funcional. Foi l'hermanu mayor del escritor Henry James.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santa María de Castañéu

Santa María de Castañéu ye'l templu o ilesia de la Parroquia de Castañéu de Miranda nel Conceyu de Miranda d'Asturies. Preside el so altar mayor una imaxe de la Virxe del Rosariu sedente. L'edificiu compónse de dos cuerpos diferenciaos volumétricamente. El primer cuerpu, o principal, asítiase nel estremu norte del conxuntu edificáu. Ye la parte construyida más antigua y a la vez de meyor traza, conservándose volumétricamente intacta. Compónse d'un cuerpu de forma llixeramente rectangular, cuasi cuadráu, cubiertu per una bóveda de cañón fecha en sillares de piedra, qu'a la so vez descansa sobre unes muries perimetrales de mampostería. Estes muries remátense nos sos requexos con sillares de piedra. Hai una imposta corrida de sillares que sirve de transición ente les muries y la bóveda. Esti cuerpu principal ábrese al sur al traviés d'un arcu de mediu puntu executáu con doveles de sillares de piedra caliar. Pela so forma y tipoloxía constructives que s'observen, pue aventurase que la construcción data del sieglu XVII y inicialmente nun tendría cuerpos añadíos, polo que seguramente nos encontremos ante una ermita de carauter votivu. Adosáu a esti cuerpu principal y por prollongación de les sos muries llaterales alcuéntrase un anexu con una envolvente que coincide por estensión col orixinal. Esti cuerpu alberga la sacristía de la ilesia actual y probablemente nun existiera nun principiu, a tenor de la existencia d'un pequeñu furacu a mou de ventana que s'alcuentra nel testeru norte del cuerpu que denominamos principal y qu'inicialmente dexaría entrar lluz del esterior.

## Referencies

## Enllaces esternos
Helipuertu

Un **helipuertu** ye un pequeñu aeropuertu solamente válidu pa helicópteros. Los helipuertos pueden tener una o más plataformes d'aterrizaxe (*helisuperficie*) y suelen tener unos servicios más llindaos de combustible, llume o hangares. Nes grandes ciudaes suel haber helipuertos pa servicios de tresporte, servicios d'emerxencia, empreses etc. Xeneralmente los helipuertos tán asitiaos más cerca del centru de la ciudá que los aeropuertos, dándo-yos ventayes en términos de tiempu de viaxe en destinos urbanos ya inclusive hasta l'aeropuertu de la ciudá.

Primeramente creíase que los helipuertos tendríen un gran desenvolvimientu, pero debíu al ruíu de los helicópteros los helipuertos urbanos nun se desenvolvieron muncho.

Un helipuertu ye muncho más pequeñu qu'un aeropuertu, yá que tán destinaos solo a operaciones con helicópteros (despeguen y aterricen verticalmente a diferencia de los aviones), por eso nun se precisa tantu espaciu (un "helipad" y contorna han tener pa maniobrar a lo menos el doble de tamañu qu'ocupa'l helicópteru). Cada vez ye más llarga la llista de centros sanitarios que disponen d'una plataforma, permitiendo treslladar mancaos al hospital con helicópteru medicalizáu. Tamién ye grande'l númberu d'helipuertos privaos nes grandes ciudaes y en rascacielos como Nueva York, São Paulo etc.

De normal la H qu'hai marcada na pista d'aterrizaxe, indica la direición d'averamientu del helicópteru, y polo tanto qué orientación va tener que llevar l'aparatu p'aterrizar.
Un helipuertu amás de ser más pequeñu qu'un aeropuertu, nun tien tantes instalaciones al so alredor como les que tienen la mayoría d'aeropuertos, al contrariu los helipuertos tienen servicios llindaos como en dellos casos hangares pal almacenamientu y caltenimientu de los helicópteros, en dellos casos tanques de combustible pal so abastecimientu y lo que toos tienen de tener ye balices (lluces pa la nueche) y manga d'aire.

## Ver tamién
* Helisuperficie

## Referencies

## Enllaces esternos

* Tipos d'helipuertos: Elevaos, en superficie, portátiles
Manga d'aire

Una **manga d'aire** ye un tubu testil cónicu (que recuerda a una manga, d'equí el nome) diseñada pa indicar la direición y velocidá relativa del vientu. Les mangues d'aire típicamente s'usen nos aeropuertu y plantes químiques onde hai peligru de perdes gaseoses. Pónense dacuando cabo les autopistes en llugares ventosos.

La direición del aire ye la opuesta a la direición a la qu'apunta la manga (les direiciones del vientu convencionalmente s'especifiquen como'l puntu cardinal onde s'orixina el vientu, de mou qu'una manga qu'apunta al norte indica un vientu sureñu). La velocidá vien indicada pol ángulu relativu col mástil; con vientu sele, la manga baxa; con vientu fuerte vuela n'horizontal.

Según los estándares de la FAA referenciaos más abaxo, un vientu de 15&nbsp;nuedos (28&nbsp;km/h; 17&nbsp;mph) estenderá completamente una manga d'aire que funcione bien. Una brisa de 3&nbsp;nuedos (5.6&nbsp;km/h; 3.5&nbsp;mph) causará qu'una manga d'aire que funcione bien s'oriente acordies col vientu.

Según los estándares de Transport Canada: un vientu de 15&nbsp;nuedos (28&nbsp;km/h; 17&nbsp;mph) estenderá completamente la manga d'aire, un vientu de 10&nbsp;nuedos (19&nbsp;km/h; 12&nbsp;mph) causará que la manga d'aire tea 5° baxo la horizontal, un vientu de 6&nbsp;nuedos (11&nbsp;km/h; 6.9&nbsp;mph) causará que la manga tea 30° baxo la horizontal.

En bien d'aeropuertos, les mangues d'aire allúmense de nueche, o con focos superiores alredor o con unu instaláu nel mástil qu'alluma dientro d'ella.

Les mangues d'aire tamién son célebres pa los neños y pueden tener diseños brillantes y coloríos. Eses mangues nun son particularmente funcionales y s'usen principalmente como decoración. Sicasí, puen valir como gabitu básicu p'albidrar la velocidá y direición del vientu.

## Ver tamién
* Veleta
* Koinobori - Mangues d'aire decoratives xaponeses en forma de carpa

## Referencies

## Enllaces esternos
* FAA Specification for Wind Cone Assemblies FAA Advisory Circular 150/5345-27D (PDF 447KB)
* Transport Canada Aeronautical Information Manual Transport Canada Aeronautical Information Manual (TC AIM) TC AIM - AGA - AERODROMES - 5.9 Wind Direction Indicators
Xavier Bettel

**Xavier Bettel**  ye un políticu y abogáu luxemburgués. Ye l'actual Primer Ministru de Luxemburgu dende'l 4 d'avientu de 2013. Enantes desempeñóse como alcalde de la ciudá de Luxemburgu ente los años 2011 y 2013. Tamién se desempeñó como miembru de la Cámara de Diputaos y del Conseyu comunal de la ciudá de Luxemburgu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Álvaro Cunqueiro

Escribió la so obra tanto en gallegu como en castellanu. 

## Obres

### En gallegu

;Prosa

**Merlín e familia* (1955)
**As crónicas do sochantre* (1956)
**Escola de Menciñeiros* (1960)
**Si o vello Sinbad volvese ás illas…* (1961)
**Xente de aquí e de acolá* (1971)
**Os outros feirantes* (1979)

### En castellán
**Las mocedades de Ulises* (1960)
**Flores del año mil y pico de ave* (1968)
**Un hombre que se parecía a Orestes* (1969)
**Vida y fugas de Fanto Fantini della Gherardesca* (1972)
**El año del cometa con la batalla de los cuatro reyes* (1974).
**Tertulia de boticas prodigiosas y Escuela de curanderos* (1976)

## Referencies

## Enllaces esternos
Antonio Machado

**Antonio Machado Ruiz** , de nome completu **Antonio Cipriano José María y Francisco de Santa Ana Machado Ruiz**, foi un escritor y poeta español, destacáu miembru de la Xeneración del 98. La so obra, d'estilu modernista al principiu, va evolucionar haza un estilu simbolista con rasgos románticos, y finalmente haza una poesía de gran compromisu humanu.

## Obres principales
### Poesía
**Soledades. Galerías. Otros poemas*, 1907
**Campos de Castilla*, 1921

### Prosa
**Juan de Mairena (sentencias, donaires, apuntes y recuerdos de un profesor apócrifo*), 1936

### Teatru
(con Manuel Machado)
**La Lola se va a los puertos*, 1930

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de Polonia

El presidente ye'l Xefe d'Estáu de Polonia. Esta ye la llista de Xefes d'Estáu de Polonia dende la independencia, en 1918.

## Xefes d'Estáu de la Segonda República de Polonia (1918-1939)

Entre 1939 y 1944 Polonia foi ocupada parcial y dempués totalmente pola Alemaña Nazi y tornóse parte del territoriu alemán.

## Presidentes del Conseyu del Pueblu (1944-1947)

## Xefes d'Estáu de la República Popular de Polonia (1947-1990)

## Presidentes de la 3ª República de Polonia (1990-presente)

## Ver tamién
* Primer Ministru de Polonia

## Referencies

## Enllaces esternos
Dani Rodrik

**Dani Rodrik**,  ye un economista y profesor universitariu turcu.

## Trayeutoria
Dani Rodrik nació n'Estambul, Turquía, el 14 d'agostu de 1957, y vien d'una familia sefardina xudía qu'emigró d'España a finales del sieglu XV. Graduóse na *Robert College* nesa ciudá. Llogró la so Llicenciatura d'Artes (*[[Summa Cum Laude]]*) na Universidá de Harvard, según un doctoráu n'Economía y una maestría n'Alministración Pública (MPA) na Universidá de Princeton.

Convirtióse nun profesor *Rafiq Hariri* de Política Económica Internacional na Escuela de Gobiernu John F. Kennedy de la Universidá de Harvard, au enseña nel programa de Maestría n'Alministración Pública (MPA).

Acordies con IDEAS/RePEc, Rodrik ta consideráu unu de los 100 economistes más influyentes del mundu.

## Premios y Honores
* 2002 - Premiu de Leontief, *p'avanzar nes llendes del pensamientu económicu*.
* 2020 - Premiu Princesa d'Asturies de Ciencies Sociales.

## Obres
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de Dani Rodrik 
* Blogue oficial de Dani Rodrik
SIMBAD

**SIMBAD** (sigles del inglés Set of Indications, Measurements, and Bilbliography for Astronomical Data) ye una base de datos astronómica d'oxetos que s'atopen más allá del Sistema Solar. Ta caltenida pol Centre de Données astronomiques de Strasbourg (CDS), Francia.

## Historia
SIMBAD creóse pola fusión del Catálogu d'Identificaciones Estelares (*Catalog of Stellar Identifications*, CSI) y l'Índiz Bibliográficu d'Estrelles (Bibliographic Star Index) qu'esistíen nel Centru Informáticu de Meudon en 1979, siendo darréu ampliada con datos procedentes d'otros catálogos y de la lliteratura científica. La primer versión interactiva, conocida como la Versión 2, tuvo disponible en 1981. La Versión 3, desenvuelta en llinguaxe C y en funcionamientu n'estaciones UNIX del Observatoriu d'Estrasburgu, foi presentada en 1990. 2006 supunxo'l llanzamientu de la Versión 4 de la base de datos, anguaño guardada en PostgreSQL, y del software de soporte, güei escrita dafechu en Java.

## Ver tamién
* Aladin Sky Atles
* CDS de Strasbourg
* Google Sky
* VizieR

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina Web de SIMBAD.
Astronomy and Astrophysics

**Astronomy and Astrophysics** (Astronomía y Astrofísica) (embrivío A&A o **Astron.** **Astrophys.**) ye una revista europea, que publica artículos sobre astrofísica y astronomía teórica, d'observación ya instrumental. Espublizóse por Springer Science+Business Media ente 1969 y 2000, ente que EDP Sciences espublizó'l so compañeru A&A Supplement Series. En 2000, les dos espublizaciones combináronse, na espublización conocida a cencielles como *Astronomy and Astrophysics*, espublizada por EDP Sciences. Los derechos d'autor de la publicación tienlos el European Southern Observatory (Observatoriu européu del Sur).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial d'A&A
* Páxina oficial de ''EDP Sciences''
The Astrophysical Journal

**The Astrophysical Journal**, embrivíu a **ApJ**, ye una revista científica que cubre desarrollos, descubrimientos y teoríes recién sobre astronomía y astrofísica. Foi fundada en 1895 polos astrónomos George Ellery Hale y James Edward Keeler. Fai tres publicaciones per mes, con 500 páxines per publicación.

Dende 1953, **The Astrophysical Journal Supplement Series** (embrivíu **ApJS**) foi publicáu en conxunción con *ApJ*. El so fin apunta a complementar el material de la revista. Anguaño espubliza seis volúmenes per añu, con 2 espublizaciones por volume y 280 páxines per númberu.

**Astrophysical Journal Letters** (embrivíu **ApJL**) ye la segunda parte de *ApJ*. Los sos artículos impréntense primero de forma despaxinada pola imprenta de la Universidá de Chicago, na so páxina electrónica de lliberación rápida d'artículos. Depués colléchense nun númberu completu, que s'imprenta xunto a *ApJ* el 1, 10 y 20 de cada mes.
A partir de xineru de 2009 el diariu empezó a espublizase pol Institute of Physics.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* ''The Astrophysical Journal'' 
* ''The Astrophysical Journal Supplement Series''
* Editor
Bright Star Catalogue

El **Bright Star Catalogue** (n'inglés *Catálogu d'Estrelles Brilloses*), conocíu tamién como **Yale Catalogue of Bright Stars** o Yale **Bright Star Catalogue**, ye un catálogu estelar qu'inclúi toles estrelles que la so magnitú aparente ye +6,5 o menor, qu'equival aproximao a les estrelles visibles a güeyu.

Pa cada estrella contién la siguiente información:
* Identificaciones incluyíes n'otros catálogos
* Identificaciones d'estrella doble o múltiple
* Indicaciones de variabilidá y designadores de variable
* Posiciones ecuatoriales pa B1900.0 y J2000.0
* Coordenaes galáctiques
* Datos fotoeléctricos fotométricos UBVRI (si los hai)
* Tipu espectral d'alcuerdu al sistema de clasificación MKK
* Movimientu propiu (J2000.0)
* Paralax
* Datos de velocidá radial y de velocidá de rotación
* Información sobre estrelles múltiples (númberu de componentes, separtación y diferencia de magnitú ente elles)
El catálogu contién 9110 oxetos, de los que 9096 son estrelles; catorce de los oxetos catalogaos na compilación orixinal de 1908 son noves o oxetos extragalácticos que se caltuvieron pa caltener la numberación, pero la mayor parte de los sos datos omitióse. La seición de comentarios ye llixeramente más grande que'l catálogu principal.

Anguaño'l Bright Star Catalogue ta disponible en llinia na so quinta edición dende delles fontes. Anque l'abreviatura del catálogu ye **BS** o **YBS**, les cites de les estrelles indexaes nel catálogu utilicen **HR** enantes del númberu de catálogu, por cuenta del so predecesor, el **Harvard Revised Photometry Catalogue** de 1908, fechu pol Harvard College Observatory.

## Ver tamién
* Catálogu Henry Draper
* Catálogu Hipparcos
* Catálogu SAO
* Boss General Catalogue
* Bonner Durchmusterung

## Referencies
* ADC/CDS Standard Document for Bright Star Catalogue (Astronomical Data Center)

## Referencies

## Enllaces esternos
* The Bright Star Catalogue (Alcyone)
* Versión del catálogu online (VizieR)
Monthly Notices of the Royal Astronomical Society

***Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*** (*Avisos Mensuales de la Sociedá Real d'Astronomía*, embrevíu **MNRAS**) ye una de les más importantes revistes científiques del mundu n'astronomía y astrofísica. El primer númberu de *MNRAS* espublizóse'l 9 de febreru de 1827 (como *Monthly Notices of the Astronomical Society of London* (Avisos Mensuales de la Sociedá Astronómica de Londres) y espublizóse de continuo dende entós. Tomó'l so nome actual nel so segundu volume, dempués de que la Sociedá Astronómica de Londres se convirtiera na Royal Astronomical Society (RAS).

## Ver tamién
* *[[The Astrophysical Journal]]*
* *[[Astronomical Journal]]*
* *[[Astronomy and Astrophysics]]*
* Royal Astronomical Society

## Referencies

## Enllaces esternos
* Publicaciones Blackwell 
* Páxina oficial del ''RAS''
Rotación estelar

Denómase **rotación estelar** al movimientu angular d'una estrella alredor de la so exa. La velocidá de rotación pue midise a partir del espectru de la estrella o bien reparando'l desplazamientu de traces distintives na so superficie.

La rotación estelar produz un bárabu ecuatorial causada pola fuercia centrífuga. Al nun ser les estrelles cuerpos sólidos, atópense sometíes a rotación diferencial. D'esta forma, l'ecuador de la estrella puede xirar a una velocidá angular distinta que les llatitúes más altes. La diferencia na velocidá de rotación dientro d'una mesma estrella pue desempeñar un papel significativu na formación del campu magnéticu estelar.

## Referencies
Secuencia principal

Denómase **secuencia principal** a la rexón del diagrama de Hertzsprung-Russell na que s'atopen la mayor parte de les estrelles. Por esta razón, estes estrelles denómense *de secuencia principal.* Les estrelles más fríes d'esta banda o curva son les nanes bermeyes (o coloraes) de masa baxo, mentanto que les estrelles que s'alluguen escontra les altes temperatures son les supermasives xigantes azules. El diagrama H-R ye un diagrama estadísticu qu'amuesa la temperatura efectivo de les estrelles en función de la so lluminosidá. Otres rexones del diagrama tán ocupaes por estrelles xigantes de vida curtia y evolución rápida o por nanes blanques bien estables.

## Referencies
Nana blanca

Una **nana blanca** ye un remanente estelar que se xenera cuando una estrella de masa menor a 9-10 mases solares escosó'l so combustible nuclear. Ello ye que trátase d'una etapa de la evolución estelar que va travesar el 97% de les estrelles que conocemos, incluyíu'l Sol. Les nanes blanques son, al pie de les nanes bermeyes, les estrelles más abondoses nel universu. El físicu Stephen Hawking, nel glosariu de la so conocida obra *Historia del tiempu*, define a la nana blanca de la siguiente manera: 

## Composición
Les nanes blanques tán compuestes por átomos n'estáu de plasma; como nel so nucleu yá nun se producen reaiciones termonucleares, la estrella nun tien nenguna fonte d'enerxía que permedie'l colapsu gravitatoriu, polo que la nana blanca va estruyéndose sobre sigo mesma por cuenta del so propiu pesu. La distancia ente los átomos nel senu de la mesma amenorga radicalmente, polo que los electrones tienen menos espaciu pa movese (n'otres pallabres, la densidá aumenta enforma, hasta órdenes de 106 g/cm3, delles tonelaes por centímetru cúbicu). A estes densidaes entren en xuegu'l Principiu d'indetermín de Heisenberg y el Principiu d'esclusión de Pauli pa los electrones, que vense obligaos a movese a bien altes velocidaes, xenerando la llamada *[[Materia dexenerao|presión de dexeneración electrónica]]*, que ye la que efeutivamente s'opón al colapsu de la estrella. Esta presión de dexeneración electrónica ye un fenómenu radicalmente distintu de la presión térmica, que ye la que xeneralmente caltién a les estrelles normales». Les densidaes mentaes son tan enormes qu'una masa asemeyada a la del Sol cabría nun volume como'l de la Tierra, y solamente son superaes poles densidaes de les estrelles de neutrones y de los furacos negros. Les nanes blanques emiten solamente enerxía térmico almacenao, poro, tienen lluminosidaes bien débiles.

## Notes

## Referencies
Interferometría

La **interferometría** ye una téunica que s'usa n'astronomía que consiste en combinar la lluz proveniente de distintos receutores, telescopios o antenes de radiu pa llograr una imaxe de mayor resolución. Esta téunica úsase especialmente en radioastronomía, siendo más difícil la so implementación en llonxitúes d'onda más curtia (visible). La principal razón ye la mayor precisión mecánica que se rique al utilizar llonxitúes d'onda más curties. Anguaño hai proyeutos ambiciosos d'interferómetros ópticos de gran escala combinando los faces de lluz de grandes telescopios terrestres, como'l interferómetro Keck en Ḥawai y el *Very Large Telescope Interferometer* VLTI en Chile, mentanto que nos observatorios radioastronómicos atópense'l Very Large Array (VLA) n'EEXX y el Atacama Large Millimiter/submilliter Array (ALMA) en Chile.

En tolos casos el principiu físicu usáu ye que dos ondes de lluz que concasen en fase amplifíquense ente que dos ondes n'oposición de fase encabóxense, esistiendo tamién cualquier combinación entemedia. Esto permite per aciu midida del grau d'encaboxamientu o amplificación de dos faces láser, facer midíes de superficies menores a la llonxitú d'onda.

La interferometría non solo s'usa n'astronomía; esisten usos más comunes como la midida de combadura de lentes y espeyos, según la identificación de defeutos tantu na so superficie como na so composición.

Pa estes aplicaciones puen usase distintos tipos de interferómetros, como'l interferómetru Twyman-Green y el interferómetru de Fizeau, ente munchos otros.

Unu de los primeros usos de la interferometría foi nel famosu esperimentu de Michelson y Morley (1887), que demostró la inesistencia del éter, apurriendo les primeres evidencies esperimentales nes que más tarde s'asitiaría la relatividá especial. Anguaño, interferómetros asemeyaos al de Michelson constrúinse en grandes instalaciones (vease LIGO o VIRGO) nun intentu de detectar ondes gravitatories, una consecuencia de la teoría de la relatividá xeneral.

## Referencies

## Enllaces esternos
Data xuliana

La **data xuliana**, **día xulianu** o **DJ** (***JD***, poles sos sigles n'inglés) ye'l númberu de díes y fraición trescurríos dende'l mediudía del 1ᵘ de xineru del añu 4713 e.C.

Pa datar fenómenos astronómicos o históricos llonxanos ye difícil considerar los cambeos qu'hubo nos calendarios de les diverses cultures. Entá considerando puramente la historia d'Europa occidental, en 1582 asocede la Reforma Gregoriana pola que se suprimen como años bisiestos los años seculares non divisibles por 400 (asina 1700, 1800 y 1900 dexen de ser bisiestos) y amás suprímense 10 díes, los que van del 5 al 14 d'ochobre de 1582. Esta reforma nun s'aceutó darréu polos protestantes y los cristianos ortodoxos, qu'aínda usen el calendariu xulianu p'afitar cada añu la fecha de la Pascua.

Si pretendemos pescudar el ralu trescurríu ente dos clises alloñaos, anque seyan del mesmu calendariu, hai que llevar cuenta de los bisiestos trescurríos, lo que se complica entá más si unu ye del calendariu xulianu y otru del gregorianu. 
Por esto nel mesmu añu 1582, José Scaliger de Leyden creó una escala continua de tiempu afitando'l so orixe (entamu del día 1) nel mediudía del 1ᵁ de xineru del añu 4713 e.C. del calendariu xulianu prolépticu y cuntando los díes solares correllativamente. Esti númberu llámase **data xuliana.** El 11 de xunetu de 1997 a les 12 h TU complétase'l día 2.450.641 

Asina, si s'introduz pa la data 12,3,-3283 entiéndese l'añu 3284 e.C. La primer forma de designar la data llámase astronómica y la segunda data histórica. 

La data xuliana ye una cuenta continua de díes y fraiciones cuntaos dende un puntu inicial fixu. El día 29 d'abril de 2015, a les 11:22 TU, la data xuliana ye 2457141.9736111. La parte entera (2457141) correspuende al día de 29 d'abril (dende'l mediudía pasáu hasta'l próximu mediudía); la fraición indica la fraición de día trescurrida dende l'últimu mediudía (de forma que 0,5 sería la medianueche TU).

En computación, una variable de puntu flotante de doble precisión (64 bits) dexa representar una data xuliana con 1 milisegundu de precisión.

## J2000.0
N'astronomía, **J2000.0** refierse a la data Xuliana 2451545.0 TT (Tiempu Terrestre), o 1 de xineru de 2000, mediudía TT.

Ye equivalente al 1 de xineru de 2000, 11:59:27.816 TAI, o 1 de xineru de 2000, 11:58:55.816 UTC.

Esta data úsase llargamente pa indicar un intre nel tiempu estándar pa la midida de les posiciones de los cuerpos celestes y otros acontecimientos estelares. Por exemplu, anque imperceutible a güeyu, les estrelles muévense nel espaciu, y ye necesariu, pa describir la so posición nel firmamentu, especificar la data la que se refier tala posición.

## Referencies

* Fernando Muñoz Box, Les Midíes del Tiempu na Historia. Calendarios y Relós, Universidá de Valladolid (2011)

* F. Muñoz Box, José Escalígero y la fecha xuliana, Documenta & Instrumenta, UCM (2009)

* F. Muñoz Box, Data Xuliana. Simplificar el calendariu, TRIM, 6 (2013)

## Ver tamién
* Dómina (astronomía)
Magnitú

:El términu **Magnitú** pue referise a:

* la **[[magnitú (astronomía)|magnitú astronómica]]**, la midida del brillu d'una estrella;
* la **[[magnitú física]]**, aquella cualidá o propiedá carauterística d'un cuerpu, sustancia o fenómenu físicu susceptible de ser cuantificable;
* la **[[magnitú (matemática)|magnitú matemática]]**, una propiedá matemática rellacionada col tamañu;
* la **[[Escala sismolóxica de Richter|magnitú Richter]]**, la cantidá d'enerxía lliberada mientres un terremotu.
** Magnitú aparente
** Magnitú absoluta
** Magnitú específica
** Magnitú de les ondes de cuerpu

## Referencies

## Enllaces esternos
École nationale de l'aviation civile

La **École nationale de l'aviation civile** o **ENAC** ye una universidá de Francia, asitiada en Toulouse. Tien 500 profesores y 2.000 estudiantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ENAC
* Fondation ENAC
* ENAC Alumni
Institut polytechnique des sciences avancées

La **Institut polytechnique des sciences avancées** o **IPSA** ye una universidá de Francia, asitiada en Ivry-sur-Seine. Tien 200 profesores y 2.188 estudiantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Institut polytechnique des sciences avancées
Índiz de color

L'índiz de color B - V, usáu na Fotometría, ye la resultancia de restar a la magnitú llograda en Banda B (con filtru azul) la llograda en Banda V (con filtru verde).

La resultancia indica' color propiu de los astros: va ser 0 si l'astru ye blancu, negativu si ye azuláu o positivu si ye mariellu, anaranxáu o acoloratáu: dexa conocer la temperatura superficial del astru.

## Referencies

* *On the Color-Magnitude Diagram of the Pleiades*, H. L. Johnson, W. W. Morgan, ApJ 114, 522 (1951).
* *Fundamental stellar photometry for standards of spectral type on the revised system of the Yerkes spectral atlas*, Johnson, H. L.; Morgan, W. W., ApJ 117, 313 (1953).
* *Some Characteristics of Color Systems*, Morgan, W. W.; Harris, D. L.; Johnson, H. L. ApJ 118, 92M (1953).
* *VRI standards in the E regions*, Cousins, A. W. J., Mem. R. Astron. Soc, 81, 25 (1976).
* *VRI Photometry of E and F Region Stars*, Cousins, A. W. J., M. N. Astr. Soc. South Africa, 3, 8 (1978).
Universidá de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines

La **Universidá de Versalles** o **Universidá de Versailles-Saint-Quentin-en-Tvelines** ye una universidá de Francia, asitiada en Versalles. Tien 3.000 profesores y 20.000 estudiantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Universidá de Versalles
José Ballivián

**José Ballivián y Segurola**  foi un militar y políticu bolivianu, novenu presidente de Bolivia del 27 de setiembre de 1841 al 23 d'avientu de 1847.

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.presidencia.gov.bo/Presidentes_Bolivia/pr9.htm José Ballivián y Segurola (presidencia.gov.bo)
Andrzej Duda

**Andrzej Sebastian Duda** (pron: ánd-yei dúda)  ye un políticu y abogáu polacu, actual Presidente de la República de Polonia, que foi candidatu de Llei y Xusticia pa la Presidencia de Polonia nes eleiciones de 2015, y que venció a Bronisław Komorowski por un 51,55%.

## Referencies
Roberto Trashorras

**Roberto Trashorras Gayoso** , conocíu como **Trashorras**, ye un ex-futbolista y entrenador español.

## Equipos

### Como xugador

### Como entrenador

## Referencies

## Enllaces esternos
Espresionismu

**L'espresionismu** foi un movimientu cultural surdíu n'Alemaña nel entamu del sieglu XX, y que se va desarrollar tanto nes artes plástiques como en lliteratura, música, cine, teatru, baille o fotografía. Caracterízase por representar el mundiu dende un puntu de vista típicamente suxetivu ya emocional col envís cuasi siempre de producir nel espectador determinaes idees o un estáu d'ánimu. Al contrariu que, por exemplu, nel Impresionismu y nel Naturalismu, los artistes espresionistas defenden un arte más personal e intuitivu nel que tenga predominiu la visión interior del artista –la “espresión”– más que la representación de la realidá –la “impresión”. Nun sentíu más ampliu, l'espresionismu ye un movimientu que se da en cualquier dómina ya espaciu xeográficu, y asina podemos calificar tamién d*'espresionistes* a artistes como Matthias Grünewald, Pieter Brueghel el Vieyu, El Greco o Francisco de Goya.

### Orixe ya influencies

### Arquiteutura
**Deutscher Werkbund*

*Escuela d'Ámsterdam

**Arbeitsrat für Kunst*

**Der Ring*

**Neues Bauen*

### Pintura
**Die Brücke*

**Der Blaue Reiter*

**Der Blaue Reiter*

*Grupu de Viena

*Escuela de París

*Otros

### Escultura

### Lliteratura, música, cine y otros

### Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Danilo Medina Sánchez

**Danilo Medina Sánchez** (º10 de payares de 1951) ye un políticu y economista dominicanu. Ye anguaño'l Presidente de la República Dominicana. 

Depués de les eleiciones presidenciales dominicanes celebraes nel añu 2012, convertiuse nel segundu Presidente de la República surdíu de les files del Partíu de la Lliberación Dominicana, d'onde ye miembru fundador y miembru de la so direición política.

## Referencies
Willem Drees

**Willem Drees**  foi un importante políticu de los Países Baxos. Foi Primer ministru del so país dende'l 7 d'agostu de 1948 hasta'l 22 d'avientu de 1958.

A lo llargo de la so vida política, Drees goció d'una gran popularidá dientro de los Países Baxos, polo qu'en delles ocasiones foi moteyáu como *Padre Drees*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bradley Cooper

**Bradley Cooper**, de nome real **Bradley Charles Cooper**  ye un actor d'Estaos Xuníos d'América. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Airbourne

**Airbourne** ye un grupu de hard rock formáu en Warrnambool, Victoria, Australia en 2003 polos hermanos Joel y Ryan O'Keeffe.

## Biografía
Foi fundada en 2003 en Warrnambool, Victoria, Australia polos hermanos Joel y Ryan O'Keeffe, David Roads y Adam Jacobson. Adam foi despidíu y sustituyíu por Justin Street. En 2004, el grupu editó seu primer EP, llamáu "Ready to Rock". En 2007, editó seu primer álbum, llamáu "Runnin' Wild". En 2010, "No Guts. No Glory". En 2013, "Black Dog Barking".

## Miembros
*Joel O'Keeffe - voz, guitarra
*Ryan O'Keeffe - batería
*David Roads - voz, guitarra
*Justin Street - voz, baxu

### Ex-miembros
*Adam Jacobson - voz, baxu

## Discografía
*Ready to Rock (2004)
*Runnin' Wild (2007)
*No Guts. No Glory. (2010)
*Black Dog Barking (2013)

## Referencies

## Enllaces esternos
Grupo Santander

**Banco Santander** conocíu comercialmente como **Santander**, ye una compañía bancaria española creada pola xunión de comerciantes de Cantabria, les sos primeres actividaes financieres daten del 20 d'agostu de 1857. La banca minorista, qu'apurre casi'l 70% del beneficiu (2014), ye la so principal área de negociu.

A 31 d'avientu de 2014, los activos de Banco Santander yeren de 1.266.296 millones d'euros, siendo la primer entidá financiera española por volume d'activos. Esa mesma fecha, cuntaba con 12.951 oficines, 185.405 emplegaos y más de 100 millones de veceros.

A 31 d'avientu de 2014, yera'l ventenu bancu del mundu por volume d'activos.

En 2014, yera la marca española más pervalible y la 43ª del planeta con un valor de marca de 20.021 millones de dólares.

## Historia
El bancu nació alredor del negociu de les esportaciones de trigu y ceberes de Castiella pol puertu de Santander, amás de les importaciones de productos d'América. Oficialmente, creóse como bancu d'emisión por aciu un Real Decretu de fecha 15 de mayu de 1857, publicáu na Gaceta de Madrid el 24 de mayu siguiente, sol reináu d'Isabel II y siendo Ministru de Hacienda don Manuel García Barzanallana, marqués de Barzanallana.

## Referencies