Jorge Pacheco Areco

**Jorge Alejandro Pacheco Areco**  foi un políticu y periodista uruguayu, presidente de la República ente'l 6 d'avientu de 1967 y el 1 de marzu de 1972.

## Biografía
Foi fíu y nietu de políticos. Per parte del so padre, el médicu y llexislador Manuel Pacheco, taba emparentáu cola familia Batlle Pacheco, descendientes de José Batlle y Ordóñez; per parte de la so madre, el so güelu maternu, Ricardo Areco, tuvo una destacadísima actuación política y xurídica.

Cursó estudios de Derechu que nun remató. Foi profesor de Lliteratura ya Idioma Español y periodista del diariu *[[El Día (Uruguái)|El Día]]*. A la muerte del so tíu Rafael Batlle Pacheco, asumió la direición del matutín, qu'exerció ente 1961-1965. 

Tuvo dellos matrimonios. En primeres nupcias, con Gladys Herrera, con quien tuvo un fíu, Ricardo Pacheco, anguaño ministru del Tribunal de Cuentes d'Uruguái. Depués con María Anxélica Klein, cola que tuvo dos fíos: Jorge Pacheco Klein, quien fuera llexislador coloráu, y María Isabel Pacheco, llamada Marisa. Darréu, con María Cristina Gori Salvu (un enllaz bien curtiu, que se realizó pola llei de Bolivia). Finalmente, con Graciela Rompani, quien-y sobrevivió a la so muerte.

## Entamos de la so actuación política
Nos sos entamos, Pacheco militó nel vierismo. En 1946 pronunció per radio unu de los sos primeros discursos políticos. Yá dende esi entós tuvo venceyáu a Raumar Jude, en que la so estancia aprendió a montar. Por conseyu del so padre, Raúl Jude, averar a los sos familiares, los Batlle Pacheco, pa emplegase nel diariu El Día, sitiu qu'apurrió a la so formación política.

La so primer postulación a diputáu foi nes eleiciones de 1958, pola llista 10 del Partíu Coloráu, del senador Carlos Mattos. Na so segunda postulación, en 1962, foi electu diputáu pal periodu 1963-1967.

En 1961 finó'l so tíu, Rafael Batlle Pacheco, y Jorge Pacheco Areco foi nomáu redactor xefe del diariu El Día. Yá dende esi entós empezó a encimentar la carrera política d'Óscar Gestido.

Tuvo De arrenunciar al puestu por fuertes discrepancies col so tíu César Batlle Pacheco, por cuenta del so sofitu a la reforma constitucional anticolegialista que, a lo postrero, trunfaría en 1966.

## Presidencia
Como miembru del Partíu Coloráu foi electu Vicepresidente pal mandatu del xeneral Óscar Diego Gestido, cuntando col sofitu de la Unión Colorada y Batllista.

Asumió la Presidencia Constitucional del Uruguái tres la muerte de Gestido, asocedida en 1967, hasta la conclusión del mandatu en marzu de 1972.

Presidió un Gobiernu qu'utilizó les midíes puestes de seguridá pa reprimir los baturicios sociales ― sol so mandatu asocedieron los asesinatos (mientres enfrentamientos coles fuercies estatales y so les midíes puestes de seguridá) de los estudiantes universitarios Líber Arce (14 d'agostu de 1968), y Susana Pintos y Hugo de los Santos (20 de setiembre de 1968)―. La guerrilla del Movimientu de Lliberación Nacional-Tupamaros nun ye consecuencia del so gobiernu yá que dichu movimientu subversivu atopábase operando dende 1963. Sol so mandatu se censuraron medios de prensa escrita como'l diariu ''Dómina'' (empobináu por Eduardo Galeano), o'l selmanariu socialista ''El Sol'', y prohibiéronse partíos políticos d'izquierda, como'l Partíu Socialista del Uruguái.

Pa faer frente a múltiples aiciones de los tupamaros ―qu'incluyeron la toma de Pando y el secuestru del embaxador británicu Geoffrey Jackson y de dellos empresarios y políticos―, en 1971 encamentó a les Fuercies Armaes la llucha antisubversiva. El Decretu&nbsp;nᵘ&nbsp;566/971 foi refrendáu polos ministros de Defensa Nacional, Federico García Capurro, ya Interior, Danilo Sena.

Nel planu económicu, aplicó polítiques de choque, qu'incluyeron conxelamientos de precios y salarios en procura de frenar la inflación. En 1968, por decretu, creó la Coprin, presidida nos sos entamos por Ángel Servetti, cola cuenta de controlar la evolución de los precios y salarios. Llogró delles resultancies que-y ganaron el sofitu de xubilaos, ames de casa, industriales y comerciantes, colo cual perfilóse'l pachequismo como movimientu políticu con vida propia.
Sicasí, les consecuencies adverses de l'actuación de la Coprin fadríense ver nel siguiente gobiernu.

Esi mesmu añu formó'l movimientu Unión Nacional Reeleccionista, que promovió una reforma constitucional procurando la reelección presidencial de Pacheco. Dicha reforma se plebiscitó xunto coles eleiciones de payares de 1971. Magar hubo dalgunos, como Ángel Rath, que promovían la conseña «Pacheco o naide», la mayoría de los políticos reeleccionistas consideraron que nun habría votos abondos p'aprobar la reforma y, coles mesmes, sí habría votos pa reelixir a Pacheco, polo cual imponíase escoyer un candidatu pol réxime vixente. Dempués d'una interminable danza de nomes qu'incluyó al vicepresidente Alberto Abdala, al senador Manuel Flores Mora, a Federico García Capurro y a otros, finalmente'l «delfín» presidencial foi l'entós ministru de Ganadería y Agricultura, Juan María Bordaberry. Bordaberry foi finalmente'l candidatu ganador de les eleiciones de 1971, nun procesu eleutoral non exentu d'acusaciones de fraude.

## Ministros

## Actuación posterior
Nel periodu de la dictadura cívicu-militar (1973-1985) exerció diversos cargos como embaxador n'España, Suiza y Estaos Xuníos.

En 1980 sofitó'l proyeutu de reforma constitucional propuestu pola dictadura, que fracasó nes urnes nel plebiscitu del 30 de payares d'esi añu. Dos años más tarde, n'eleiciones internes nel Partíu Coloráu, el so sector, la Unión Colorada y Batllista, perdió la primacía frente a los sectores que sofitaren el votu pol NON nel plebiscitu de 1980.

En 1984 foi candidatu presidencial pol Partíu Coloráu, con Carlos Pirán como compañeru de fórmula, resultando derrotáu internamente por Julio María Sanguinetti. Depués del trunfu nes eleiciones de Julio María Sanguinetti, Pacheco foi designáu embaxador en Paraguái. La so candidatura a presidente repitir en 1989 (acompañáu por Pablo Millor), en que rexistró un considerable aumentu del númberu de votos, y en 1994 (con Eduardo Ache), yá a un nivel puramente testimonial.

Finó'l 29 de xunetu de 1998 en Montevideo, por cuenta de una insuficiencia respiratoria. Los sos restos fueron soterraos nel Panteón Nacional del Campusantu Central de Montevideo.

## Actuación deportiva
Fuera del ámbitu políticu, Pacheco foi un destacáu deportista na caña del boxéu y los aparatos, llegando a llograr títulos a nivel suramericanu. Llegó a presidir l'Asociación Uruguaya de Boxéu. La so afición por esti deporte mereció-y el nomatu de *"Bocha"*.

## Legáu políticu
Pacheco Areco tuvo adherentes fervorosos y detractores acérrimos. El so movimientu políticu foi llamáu'l "pachequismo", ente que los sos detractores mentaben el so periodu de gobiernu como'l "pachecato".

Ye acusáu polos sos detractores de sentar les bases pal golpe d'estáu que se daría en xunu de 1973.

Nel planu económicu, poner en práutica planes de shock, afirmando que se procuraba la estabilización y la baxa de la inflación. Dientro d'estos planes atopaba la conxelación real de los salarios, lo que provocó que'l salariu real de 1968 fuera'l más baxu de la década de 1960.

En 2003, cinco años dempués de la so muerte, l'entós presidente uruguayu Jorge Batlle inauguró'l Centru d'Estudios Pacheco Areco, como homenaxe a la so memoria.

## Referencies

## Bibliografía
* Chagas, Jorge; y Trullen, Gustavo: *Pacheco: la trama oculta del poder*. Montevideo: Aldu, 2005.

## Enllaces esternos

*Obituariu de Pacheco, diálogu de Oscar Bottinelli y Emiliano Cotelo.