open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harold Foster

**Harold Rudolf Foster** , más conocíu como **Hal Foster**, foi un dibuxante canadianu conocíu sobre manera como creador de la tira de prensa *[[El Príncipe Valiente]]* (*Prince Valiant*). El so estilu como dibuxante caracterízase pol altu nivel de deliniación y atención a los detalles. 

Foster nació en Canadá pero treslladóse a los Estaos Xuníos en 1919. En 1929, entamó una de les premires aventures de les tires cómiques, una adautación del Tarzán d'Edgar Rice Burroughs. En 1937 creó'l *Prince Valiant*, una aventura fantástica que tien llugar na Edá Media.

## Biografía
**Foster** nació en Halifax, Nueva Escocia, y formó parte del equipu artísticu de *Hudson's Bay Company* en Winnipeg y treslladóse a Chicago en 1919 onde estudió na Chicago Academy of Fine Arts y pronto atopó encargos como ilustrador. L'ilustrador J. C. Leyendecker foi una influencia temprana pa **Foster**.

Les historietes de *[[Tarzán]]*, adaptaes de les noveles d'[Edgar Rice Burroughs], entamaron el [7 de xineru de 1929, continuando hasta que Rex Maxon se fizo cargu d'elles en 10 de xunu de 1929. Foster volvió a *Tarzán* faciendo la historieta dominical entamando esti trabayu el 27 de setiembre de 1931, continuando hasta que Burne Hogarth entamó con esi trabayu'l 9 de mayu de 1937. Pronto cansó de trabayar n'adautaciones y entamó a facelo nes sos propies creaciones.

## ''Príncipe Valiente''
William Randolph Hearst, qu'a lo llargo de munchu tiempu naguó porque Foster dibuxara una tira cómica pa los sos periódicos, que prometió a Foster un repartu 50-50 de los ingresos brutos de la tira, una ufierta bien rara n'aquella tiempu. El Príncipe Valiente estrenóse'l 13 de febreru de 1937, continuando a lo llargo de décades. En 1944, la pareya treslladóse a Topeka en Redding Ridge, Connecticut. En 1954, Foster y la so muyer Helen nel programa de televisión *This Is Your Life*. En 1971, los Foster retiráronse a Spring Hill, Florida. En 1967, Woody Gelman reeditó dellos de los primeros trabayos de Foster pal so *Nostalgia Press*.

## Retiru
En 1970, Foster entamó a padecer d'artritis y entamó a planificar la so retirada. Tuvo a varios artistas dibuxando páxines dominicales anantes d'escoyer a John Cullen Murphy como'l so collaborador y que lu reemplazó dafecho en 1971. Murphy dibuxó les tires a partir de los guiones y los bocetos a llápiz de Foester. Hal dexó de dibuxar (y firmar) les páxines del *Prince Valiant* en 1975. A lo llargo de dellos años más, continuó escribiendo la tira y faciendo diseños bien detallaos pa Murphy, finalmente faciendo cada vez menos d'ambes coses hasta qu'una prolongada anestesia demientres una operación-y tomó la so memoria y yá nun recordó nunca'l *Prince Valiant*.

Foster tenía 73 años cuando fue elixíu miembru de la *Royal Society of Arts* británica, un honor que se dio a mui pocos americanos.

Foster morrió en Spring Hill en 1982.

## Referencies

## Enllaces esternos
Translatewiki.net

**translatewiki.net** ye una plataforma pa traducción basada na web, qu'usa la estensión Translate de MediaWiki, lo que convierte a MediaWiki nuna potente ferramienta pa traducir toa triba de testu.

Nesti momentu ye la 13ª mayor wiki del mundu por númberu de páxines, y tien unos 5000 traductores pa más de 50.000 cadenes de testu en más de 20 proyeutos qu'incluyen MediaWiki, OpenStreetMap, Mifos, Encyclopedia of Life o MantisBT.

## Carauterístiques

La carauterística principal de translatewiki.net ya'l so motor, la estensión Translate, ye ser una wiki, de mou que la collaboración faise cenciella pa cualquier usuariu de la web, con un nivel d'entrada baxu o inesistente.
La calidá buscase faciendo que los traductores se centren no que meyor saben facer, traducir, lliberandolos de toles demás xeres.

Les traducciones tan disponibles nel intre pal traductor y «sincronizaránse de mou sele col depósitu [del software]» o les páxines wiki traducibles, ensin intervención del traductor. Nel casu más favorable, los proyeutos MediaWiki en Wikimedia, les nueves llocalizaciones aporten a los sitios públicos nun día.

L'editor de traducciones integráu ufre delles carauterístiques p'ayudar cola traducción, como
*documentación del mensaxe, tamién llamada "contestu",
*suxerencies de la memoria de traducción y traducción automática,
*comprobación de les traducciones pa los errores de sintaxis comúnes,
*estáu de la traducción de los mensaxes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* [//translatewiki.net/ translatewiki.net]
* Páxina y documentación de la  de MediaWiki
* translatewiki.net  en Ohloh
Agnes Monica

**Agnes Monica Muljoto** más conocida pol nomatu de ***Agnes Monica***  ye una cantante d'Indonesia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Congresu Internacional Xuvenil

El **Congresu Internacional Xuvenil** o **Congresu Internacional de Xóvenes Esperantistes** (n'esperanto *Internacia Junulara Kongreso* , IJK) ye'l congresu añal oficial de TEJO y l'alcuentru xuvenil de falantes d'esperanto más grande del mundiu.

El númberu de participantes ye en permediu de 300, pero'l 43° IJK ocurrío en 1987 en Cracovia batió un númberu récor de más de 1000 persones. Realizase xeneralmente durante una selmana en xuliu o agostu, frecuentemente xusto dempués o enantes del Congresu Universal d'Esperanto.

Organizase nun país distinto cada año y ye dirixíu pola **'Tutmonda Esperantista Junulara Organizo**', la seición xuvenil de l'Asociación Universal d'Esperanto. Tanto'l Congresu Xuvenil *(IJK)* como'l Congresu Universal d'Esperanto *(UK)* llevanse a cabo cada branu (nel hemisferiu norte), comúnmente en selmanes consecutives, pero rara vez nel mesmu país.

Acerca de la organización del IJK decide la comisión direutiva de TEJO dempués de la invitación fecha de la seición nacional de TEJO u otra organización Esperanto-falante y el resultáu anunciase siempre durante primavera del añu anterior.

## Congresos

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu web oficial de TEJO
*Sitiu de IJK
Congresu Universal d'Esperantu

El **Congresu Universal d'Esperantu** (n'esperantu ***Universala Kongreso de Esperanto***, **UK**) tien la más llarga tradición d'ente les convenciones internacionales d'esperantu, faciéndose cuasi ininterrumpidamente per más de cien años. Los congresos organícense cada añu dende 1905, escepto mientres les guerres mundiales. L'Asociación Universal d'Esperantu organizó estos alcuentros dende 1920.

Estos congresos organícense añu ente añu y aconceyen una media de 2000 participantes (dende la segunda Guerra Mundial). La cantidá osciló ente los 800 y 6000 dependiendo del puntu d'aconceyamientu. El númberu mediu de países representaos ye de 60. El Congresu Mundial faise normalmente ente la última selmana de xunetu y la primera d'agostu, iniciándose y terminándose un sábadu (8 díes en total).



## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web del Universala Kongreso de Esperanto 2006
* Sitiu web de la Universala Kongreso de Esperanto 2007
Jonathan Frid

**Jonathan Frid** (**John Herbert Frid**, ) ye un actor y escritor d'Estaos Xuníos. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Richard Farnsworth

**Richard W. Farnsworth**  foi un actor y escritor d'Estaos Xuníos. 

## Películes
* *[[A Day at the Races]]* de Sam Wood (1937)
* *[[The Adventures of Marco Polo]]*, dirixida por Archie Maig (1938)
* *[[Gunga Din]]* de George Stevens (1939)
* *[[Gone with the Wind (película)|Gone with the Wind]]*, dirixida por Victor Fleming (1939)
* *[[This Is the Army]]*, dirixida por Michael Curtiz (1943)
* *[[Red River]]*, dirixida por Howard Hawks (1948)
* *[[Mighty Joe Young]]*, dirixida por Ernest B. Schoedsack (1949)
* *[[Arena (película)|Arena]]*, dirixida por Richard Fleischer (1953)
* *[[Monte Walsh]]* (1970)
* *[[The Life and Times of Judge Roy Bean]]*, dirixida por John Huston (1972)
* *[[The Cowboys]]* (1972)
* *[[Un autre homme, une autre chance]]* de Claude Lelouch 1977
* *[[Comes a Horseman]]* (1978)
* *[[Resurrection]]*, dirixida por Daniel Petrie (1980)
* *[[The Natural]]* (1984)
* *[[Into the Night]]* (1985)
* *[[Anne of Green Gables]]* (1985) - Serie de televisión
* *[[Misery]]*, dirixida por Rob Reiner (1990)
* *[[The Two Jakes]]* (1990)
* *[[Havana (película)|Havana]] * (1990)
* *[[Highway to Hell]]* (1991)
* *[[The Getaway]]* (1994)
* *[[The Straight Story]]* (1999)

## Referencies

## Enllaces esternos
Organización Mundial de Xóvenes Esperantistes

La **Organización Mundial de Xóvenes Esperantistes** (n'esperanto **Tutmonda Esperantista Junulara Organizo**, **TEJO**) ye una organización pa los falantes xóvenes de la llingua internacional (hasta los 29 años). La organización tien miembros individuales y seiciones nacionales, anguaño tien 46 seiciones y otres 13 coles que *TEJO* tien contautu pero nun son miembros. La mesma *TEJO* ye la seición xuvenil de l'Asociación Universal d'Esperanto.

TEJO organiza'l Congresu Internacional Xuvenil (IJK), tolos años en diferentes llugares nel mundiu. El congresu ye d'una selmana y tien conciertos, presentaciones, escursiones, y diferentes actividaes pa xóvenes de tol mundiu. *TEJO* tamién organiza seminarios pa xóvenes tolos años. Estos seminarios axunta grupos internacionales de xóvenes pa discutir temes d'actualidá.

Al traviés d'UEA, *TEJO* espubliza la revista *[[Kontakto]]*, que contién la editorial *[[TEJO tutmonde]]* sobre'l movimientu esperantista xuvenil, y tamién la gaceta informativa n'Internet *[[TEJO-aktuale]]*. *Kontakto* ye una revista sociocultural, que mira polos llectores xóvenes asina como por principiantes na llingua, contién artículos sobre temes d'interés xeneral pa los xóvenes y nun estilu llingüísticu fácil de comprender.

*TEJO* tamién alministra Pasporta Servo, una rede de falantes d'esperanto que reciben nes sos viviendes ensin costu otros falantes de la llingua.

## Historia
Yá enantes de *TEJO* esistieron iniciatives d'organizaciones pa la xuventú esperantista. Nos años 1920 esistió la **Tutmonda Esperanto-Junulara Asocio** (Asociación Mundial de Esperanto-xóvenes), otres organizaciones foron *[[Esperantista Junularo]]* (Xuventú Esperantista) y *Esperanto-Junularo* (Esperanto-Xuventú).

*TEJO* entamó como un grupu de profesores d'esperanto na so mayoría. Dos profesores holandeses, Elisabeth van Veenendaal y el so esposu, organizaron un alcuentru en 1938 en Groet, Países Baxos, pa neños falantes d'esperanto de 10 países. Nesi alcuentru ñaz *TJO*, *Tutmonda Junular-Organizo*, colos oxetivos d'esparder l'esperanto, organizar alcuentros internacionales y trabayar pol Esperanto nes escueles.

Sin embargu, *TJO* sufrió un paru pola Segunda Guerra Mundial, y nun se reactivó hasta 1945, cuando se volvió a espublizar la so gaceta *La Juna Vivo* (La vida xoven) y s'organizó'l Congresu Internacional Xuvenil n'Ipswich, Gran Bretaña, en 1947.

Pronto, *TJO* fíxose más una organización xuvenil cuando más xóvenes comenzaron conformar les xuntes direutives, en 1951 la xunta de *TJO* taba conformada toa por xóvenes y en 1952 la organización camudó'l so nome pol *Tutmonda Esperantista Junulara Organizo*. En 1956 *TEJO* fíxose la seición xuvenil d'UEA, y en 1971 les finances y alministración de *TEJO* integráronse plenamente n'UEA.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web de ''TEJO''.
Major Antônio Couto Pereira

L**'Estadiu Couto Pereira** (nome oficial: **Major Antônio Couto Pereira**) ye un recintu deportivu asitiáu en Curitiba, Brasil. Foi inauguráu'l 15 de payares de 1932, siendo propiedá del Coritiba Foot Ball Club.

## Referencies

## Enllaces esternos
1421 Esperanto

**1421 Esperanto** ye un asteroide del cinturón d'asteroides qu'orbita ente Marte y Xúpiter. El so nome fai referencia al idioma planificáu esperantu. 

Foi identificáu'l 18 de marzu de 1936 por Yrjö Väisälä nell Observatoriu Iso-Heikkilä de Turku, Finlandia. Mide 43,31 km de diámetru.

Väisälä nomó a otro asteroide, el 1462 Zamenhof, n'honor al iniciador del esperantu, el doctor L. L. Zamenhof.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Jet Propulsion Laboratory. Datos orbitales  (inglés)
*Instituto Väisälä
Islla Esperanto

La **islla Esperanto** ye la islla más grande y más nórdica del grupu de les islles Zeta, al norte de la península de Varna de la islla Livingston, que s'alcuentra na parte sur de les islles Shetland del Sur en L'Antártida. Ye una isla rocosa non cubierta de xelu que s'alcuentra a 290 m.s.n.m. y tien una estensión de 950X900 m y un área superficial de 56 hectárees. Esta asitiada a 70 m al noroeste de la vecina islla de Phanagoria, y a 2,7 ​​km al noroeste de Williams Point na islla Livingston. El llugar yera visitáu a anicios del sieglu XIX por cazadores de foques.

El nome fai referencia al idioma auxiliar internacional Esperanto.

## Reclamaciones territoriales
Arxentina incluye a la islla nel Departamentu L'Antártida Arxentina dientro de la Provincia de Tierra del Fueu, L'Antártida ya Islles del Atlánticu Sur; pa Chile forma parte de la Comuna Antártica de la Provincia de L'Antártida Chilena dientro de la Rexón de Magallanes y de L'Antártida Chilena; y pal Reinu Xuníu integra'l Territoriu Antárticu Británicu. Les tres reclamaciones tán suxetes a les disposiciones del Tratáu Antárticu.

## Referencies
Golfu de Botnia

El **golfu de Botnia** ye un golfu asitiáu nel oeste de Finlandia y al este de Suecia. La so superficie ye 116.300 km².

## Etimoloxía del nome

Botnia ye una llatinización de la espresión del antiguu idioma nórdicu **botn'', que significa "baxo". El nome de **botn** aplicábase al golfu como **Helsingjabotn**, en contraposición a Hälsingland, que foi'l nome que recibía la zona costera al oeste del golfu. Posteriormente, aplicóse **botten''' a delles rexones del sur de Finlandia.

## Llocalidaes a oriella del golfu

*En Finlandia: Vaasa, Pori, Oulu y Kokkola
*En Suecia: Luleå, Umeå, Örnsköldsvik, Härnösand, Sundsvall y Gävle.

## Ríos tributarios del golfu

En Suecia:
*Ríu Dal (Dalälven)
*Ríu Ljusnan (Ljusnanälven)
*Ríu Ljungan (Ljunganälven)
*Ríu Indals (Indalsälven)
*Ríu Ångerman (Ångermanälven)
*Ríu Ume (Umeälven)
*Ríu Skellefte (Skellefteälven)
*Ríu Pite (Piteälven)
*Ríu Lule (Luleälven)
*Ríu Kalix (Kalixälven)

## Referencies

## Enllaces esternos
Saskia Sassen

**Saskia Sassen**  ye una socióloga neerlandesa.

## Biografía

Foi, a lo llargo de munchos años, especialista de planeamientu urbanu na Universidá de Columbia, en Nueva York. Anguaño, ye especialista n'asuntos urbanos, profesora de Socioloxía na Universidá de Chicago y profesora invitada na London School of Economics, Reinu Xuníu.

Conocida internacionalmente a partir de la publicación de la so obra seminal *La Ciudá Global*, en 1991 (Princeton University Press), reeditada y revisada en 2001. Más recientemente, editó una coleición d'artículos científicos sobre'l tema na Routledge: *Redes Globales-Ciudaes Lligaes*. 

Ta casada col tamién sociólogu Richard Sennett.

Nel añu 2013 concedióse-y el Premiu Príncipe d'Asturies de Ciencies Sociales

## Referencies

## Enllaces esternos
Macáu

**Macáu** (en chinu: 澳門, en portugués Macau) ye una de les dos rexones alministratives especiales de la República Popular China. Asitíase na costa meridional de China, na fastera occidental del delta del ríu Perla. Al este, na otra oriella del delta, ta Ḥong Kong, y arrodiándola pel norte ta la provincia de Guangdong. La economía del territoriu ta fondamente venceyada al turismu y al xuegu (prohibíu nel territoriu chinu), pero tamién hai actividaes industriales.

## Historia
Antigua colonia portuguesa, foi alministrada por Portugal dende mediaos del sieglu XVI hasta 1999, lo que fizo d'ella, nos dos últimos años de control portugués, la cabera colonia europea en China. Los comerciantes portugueses asentáronse en Macáu na década de 1550. En 1557 el territoriu foi arrendáu a los portugueses pol emperador chinu como puestu comercial. L'alministración portuguesa d'una ciudá que siguía tando sometida a l'autoridá y la soberanía china caltúvose hasta 1887, cuando pasó a ser una colonia del Imperiu portugués. Esti país devolvió-y la soberanía a china el 20 d'avientu de 1999. Nel alcuerdu de devolución incluyíase una llei fundamental del territoriu, la Llei Básica de Macau, que llexisla les condiciones poles que'l territoriu caltendrá un altu gráu d'autonomia a lo menos hasta 2049.

Embaxo'l principiu "un país, dos sistemes", el gobiernu central de la República Popular ye responsable de la defensa y les rellaciones esteriores del territoriu, que caltién el so propiu sistema llegal, sistema monetariu, aduanes, política migratoria y una fuerza policial propia. El territoriu participa en munches organizaciones internacionales que nun obliguen, pa ser miembru, a que los territorios tengan soberanía nacional.

## Referencies

## Enllaces esternos
Teodoro Fernández

Xugaba de delanteru y yera conocíu popularmente como «*el cañonero*». Falleció en 1996 en Lima. Lolo ta consideráu'l meyor delanteru de tolos tiempos en Perú.

## Clubes
* Universitario de Deportes 1930-1953

## Referencies

## Enllaces esternos
Andres Caicedo

**Luis Andrés Caicedo Estela**  foi un escritor colombianu ñacíu en Cali, ciudá na que pasó la mayor parte de la so vida. Magar la so prematura muerte, la so obra ye considerada como una de les más orixinales de la lliteratura colombiana. Caicedo lideró diferentes movimientos culturales na ciudá de Valle del Cauca como'l grupu lliterariu *Los Dialogantes*, el Cineclub de Cali y la revista *Ojo al Cine*. En 1970 ganó'l I Concursu Lliterariu de Cuento de Caraques cola so obra *Los dientes de caperucita*, lo que-y abriría les puertes a un reconocimientu intelectual. Na so obra *[[¡Que viva la música!]]* ye ú asegura que vivir más de 25 años yera una vergoña, lo que ye visto por munchos como la razón principal del so suicidiu'l 4 de marzu de 1977 cuando tenía tan sólo 25 años d'edá y recibiera una copia del llibru editáu por una editorial arxentina.

La obra de Caicedo fai relevancia a la sociedá urbana y los sos problemes sociales, principalmente con respeutu al mundiu actual. Contrariu a la escuela lliteraria del realismu máxicu, la obra de Caicedo inspírase dafechu na realidá social, lo que fixó qu'algunos estudiosos den-y la importancia como alternativa en Llatinoamérica a figures prominentes como la de Gabriel García Márquez. Especialmente'l periodista, escritor y cineasta chilenu Alberto Fuguet sigue la obra de Caicedo, al cual llama "*el primer enemigu de [[Macondo]]*". A pesar de la so fama en Colombia, Caicedo ye poco coñocíu n'América Llatina. Ensin embargo, la permanente organización de la so producción lliteraria y la influyencia que tien en nueves xeneraciones d'escritores como Rafael Chaparro, Efraím Medina, Octavio Escobar Giraldo y Ricardo Abdahllah, faen que cada vegada más cobre gran valor l'aporte lliterariu del "escritor con cara de estrella del pop", como lo llama'l chilenu Alberto Fuguet.

## Obra
La mayoría de los sos escritos foron espublizaos póstumamente. Gracies a la llabor editorial de dalgunos de los sos amigos, salieron la lluz llibros que recopilen los sos cuentos y guiones pa teatru, asina como los sos ensayos críticos sobre cine. Asina mesmu, espublizáronse dalgunes cartes qu'unvió a la so madre, hermanes y amigos, les cuales permiten evidenciar los sos turbulentos estaos emocionales. Dalgunes de les recopilaciones más coñocíes son:

### Noveles
* *[[¡Que viva la música!]]* (1977)
* *Noche sin fortuna* (inacabada) (1976)
* *La estatua del soldadito de plomo* (inacabada) (1967)
* *La Vida de Jose Vicente Diaz Lopez* (inacabada) (1975)

### Cuentos

### Guiones de cine y teatru
* *Un hombre bueno es difícil de encontrar* (1972)
* *El fin de las vacaciones* (1967)
* *Recibiendo al nuevo alumno* (1967)
* *El mar* (1967)
* *Los imbéciles están de testigos* (1967)
* *La piel del otro héroe* (1967)
* *Las curiosas conciencias* (1966)

## Referencies

## Enllaces esternos
Michael Haneke

**Michael Haneke**  ye un direutor y guionista de cine austriacu conocíu pol so estilu solombriegu y turbador. Les sos películes a menudo traten problemes de la sociedá moderna, y suelen causar controversia. Haneke trabayó en televisión‚ teatru y cine. 

En 2005 algamó'l premiu a la meyor direción pola so película *Caché* nel Festival de Cine de Cannes, asina como'l premiu de la FIPRESCI y el premiu del *Xuráu Ecuménicu* del mesmu festival. Esi añu *Caché* sería la gran trunfadora nos Premios del Cine Européu con cinco gallardones, ente ellos los de meyor película y meyor direutor. El 24 de mayu de 2009 algama la Palma d'Oru na 62ª edición del Festival de Cannes pol so trabayu *Das Weiße Band* (Das weiße Band), premiu que volvería a ganar 3 años depués, el 27 de mayu de 2012 na 65ª edición del Festival con *Amour*. En 2012 Europa ríndese ante'l direutor, dando-y cuatro premios na gala del cine européu.. En 2013 algama'l Premiu Príncipe d'Asturies de les Artes

## Referencies
Tianjin

**Tianjin** (en chinu: 天津; en pinyin: Tiānjīn) ye una ciudá asitiada nel norte de la República Popular China. La metrópolis, que tien l'estatus alministrativu de municipalidá, con control direutu pol gobiernu nacional, llenda cola provincia de Hebei y la municipalidá de Beixín, y ta arrodiada al este pol golfu de Bohai, nel mar Mariellu. 

La ciudá, que tenía 12,28 millones d'habitantes na so municipalidá al final de 2009, ye la mayor de les ciudaes costeres del norte de China, y tien dos nucleos urbanos. El tradicional, qu'inclúi el cascu antiguu, asítiase a la oriella'l ríu Hai, que ta coneutáu a los ríos Mariellu y Yangtze al traviés del Gran Canal; y la zona nomada Binhai, asitiada al este de la anterior a la vera la mar. Esta ye ún de los principales polos de crecimientu del país, y nella asiéntense munches empreses importantes, lo mesmu industriales que financieres. La ciudá ye, dende mediaos del sieglu XIX, un puertu perimportante, al qu'aportaben les persones y mercancíes destinaes a la capital del país.

Dientro la so economía rescampla la importancia del sector industrial. Na ciudá hai industries petroquímiques, testiles, mecániques y siderúrxiques. Hai tamién, fabriques de coches, y una fábrica d'aviones d'Airbus. Nella allúgase tamién, nel so centru nacional de supercomputación, el supercomputador más rápidu del mundu, nomáu Tianhe-1A. El so puertu, el mayor puertu artificial d'agües profundes de China, ye'l quintu del mundu por capacidá. A la so actividá de carga súma-y tamién el so calter de puertu d'arribada de los cruceros de pasaxeros que fondean nella demientres los pasaxeros visiten la ciudá y la vecina Beixín.

La ciudá ye tamién sede de dos de les más principales universidaes del país: la Universidá de Nankai, fundada en 1919 y que ye una de les más prestixoses de China; y la Universidá de Tianjin, la más vieya del país, fundada en 1895.

## Referencies

## Enllaces esternos
Les aventures de Pinocho

***Les aventures de Pinocho***  () ye un cuentu del escritor italianu Carlo Collodi asoleyáu ente 1881 y 1883 nel periódicu Giornale per i bambini col nome de **Storia di un Burattino**.

La novela cuenta coses sobre la historia y les peregrinaciones de Pinocho, una marioneta que cobra vida inesperadamente.

## Traducciones
Hai más de 240 traducciones de *Les aventures de Pinocho*.

## Curiosidaes
Alekséi Nikoláyevich Tolstói Escribió una adautación en rusu del llibru orixinal, llamáu *Les aventures de Buratino* (Burattino significa marioneta en italianu).

## Referencies

## Enllaces esternos
Chongqing

**Chongqing** (en chinu simplificáu: 重庆; en chinu tradicional: 重慶; en pinyin: Chóngqìng; y en trescripción antigua: Chungking) ye una ciudá del suroeste de la República Popular China. La metrópolis, que tien l'estatus alministrativu de municipalidá, con control direutu pol gobiernu nacional, llenda cola provincia de Shaanxi al norte, cola de Guizhou al sur, les de Hubei y Hunan al este y la de Sichuan al oeste.

La municipalidá foi creada, a partir d'un nivel d'alministración subprovincial de la provincia de Sichuan, el 14 de marzu de 1997. El 29 d'abril de 2011 vivíen 28.846.170 habitantes, magar que na zona urbana dafechu viven namái 6 o 7 millones de persones. Ye, colos sos 82.000 km² d'estensión, la mayor de les municipalidaes, y se sodivide en 19 distritos, 15 condaos y 4 condaos autónomos.

La ciudá yá tenía sío una municipalidá demientres l'alministración de la República de China, y foi la so capital na dómina de la Segunda Guerra Chino-Xaponesa (1937-1945). El so nome abreviáu (渝, Yú), que foi aprobáu oficialmente pol Conseyu d'Estáu el 18 d'abril de 1997, vién-y del antiguu nome del tramu del ríu Jialing qu'atraviesa la ciudá y llueu desemboca nel ríu Yangtze. La ciudá, que ye'l centru económicu de la cuenca alta d'esi ríu, ye un importante centru industrial y un importante nudu de comunicaciones.

La separación de la ciudá de la provincia de Sichuan tenía como oxetivu acelerar el so desarrollu y facer d'ella'l motor de crecimientu de les provincies interiores del oeste de China, que tán entre les más probes del país. La estratexa tuvo resultáu, y la ciudá urbanízase rápidamente. Les estadístiques amuesen que diariamente aumenta la cantidá de suelu utilizable (pa espaciu, residencial, comercial o industrial) en 137.000 m² y lleguen a la ciudá 1.300 persones.

La ciudá ye la que más motocicletes produz del país y la tercera en producción de coches, con delles fábriques d'empreses chines y foriates (Ford Motor Company tien trés fábriques na municipalidá); ye, tamién, ún de los nueve principales centros siderúrxicos del país y una de les trés que más aluminiu produz. Sicasí, hai tamién una bayurosa producción agrícola (arroz, naranxes...) y minera, y ta proyectao construyir nella una refinería con 10 millones de tonelaes de capacidá.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  Páxina web del gobiernu de la municipalidá de Chongqing
Premiu Alfonso Iglesias de cómic en llingua asturiana

El **Premiu "Alfonso Iglesias" de cómic en llingua asturiana** ye un premiu dau pola Conseyería d'Educación, Cultura y Deporte d'Asturies dende 2009, n'homenaxe y alcordanza del dibuxante Alfonso Iglesias creador de los personaxes populares Pinón, Telva y Pinín que vieron la lluz nes páxines del diariu La Nueva España.

## Ganadores

## Referencies
Gaya mutisiana

***Gaya mutisiana*** ye una especie de maleza de la familia de les malvácees endémica del Valle del Cauca.

## Descubrimientu

*G. mutisiana* foi descubierta pa la ciencia en predios de la Universidá del Valle, en Santiago de Cali, pol profesor d'esta institución, Phillip Arthur Silverstone-Sopkin, mientres recorría los terrenos que seríen destinaos pa construir el yerbariu de la institución, l'Herbariu Luis Sigifredo Espinal Tascón.

El profesor reparó nun espécimen de maleza que nun yera mui común, un arbustu non mui llamativu, con metru y mediu d'altura como muncho, flores amarielles y frutos en forma de llinterna que se puen separtar en segmentos, caún con una semiente.

Silverstone identificó la planta como perteneciente a la familia Malvaceae, polos estames d'ésta, llueu foi'l biólogu arxentín Antonio Krapovickas, el que comprobó que la planta yera un nuevu descubrimientu pa la ciencia, bautizándola como *Gaya mutisiana* n'honor de Claudio Gay y José Celestino Mutis.

## Distribución
*G. mutisiana* ye altamente endémica, amás de les llendes de la Universidá del Valle, u s'alcontró'l primer exemplar ya desaparecíu, atopáronse exemplares en Mulaló, la carretera a Yumbo, el correximientu de Media Canoa y dalgunos barrios de la ciudá de Cali.

## Descripción
*G. mutisiana* ye un arbustu de 15 dm d'altura, con fueyes opaques d'haz verdi-escuru y envés verde-claro, con ñervadures ablancazaes na parte basal. Sépalos con bordes ferruxinosos, presenta flores amarielles y frutos en forma de llinterna, los cuales puen ser separaos en segmentos d'una semiente, n'estáu inmaduru son de color verde amariellentu.

## Referencies
Donaudampfschiffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft

**Donaudampfschiffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft** ( **') significa "Sociedá de funcionarios subalternos de la construcción de la central llétrica principal de la compañía de barcos de vapor del [[Ríu Danubiu|Danubiu]]". 

Anque nun esiste prueba documental sobre la esistencia de dicha sociedá, la pallabra figura nel [[Llibru Guinness de los Récors|Récor Guiness]] [[1996]] como la pallabra [[idioma alemán|alemana]] más llarga, con 79 carácteres, si bien nun figura nos diccionarios.

Según la última [[Reforma de la ortografía alemana de 1996|reforma ortográfica]], esta pallabra habría pasar a 80 carácteres: 
''Donaudampfschi**fff*'ahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft*.

## Ver tamién
* Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch
* Krungthepmahanakonbowornratanakosinmahintarayudyayamahadiloponoparatanarajthaniburirom udomrajniwesmahasatarnamornpimarnavatarsatitsakattiyavisanukamphrasit - Nome ceremonial thai de la ciudá de Bangkok.
* Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu
* Llagu Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg
* Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116

## Referencies
Bud Sagendorf

**Forrest Cowles Sagendorf** (22 de marzu de 1915; 22 de setiembre de 1994), más conocíu como **Bud Sagendorf**, foi un dibuxante americanu, notable pol so trabayu en King Features Syndicate faciendo tires cómiques de *[[Popeye]]* 

Nació en Wenatchee, Washington, y a los tres años perdió a so padre. Con esa mesma edá llegó a Santa Monica, California cola so hermana Helen y so madre, que abrieron un salón de belleza. Foi Helen la que-y puso’l nomatu de **Bud**. El so primer trabayu foi como vendedor de periódicos, vendiendo *Los Angeles Herald-Express* na cai. Entamó la so carrera como dibuxante siendo un adolescente, trabayando por 50 dólares a la selmana como asistente d'Elzie Crisler Segar nes sos tires cómiques *Thimble Theatre* y *Sappo*. Depués de la muerte de Segar en 1938, Sagendorf treslladóse a New York y entamó a ilustrar matereriales de marketing pa King Features, al mesmu tiempu que desarrollaba xuguetes y xuegos de *Popeye*. En 1940 casó cola so compañera d'institutu, Nadia Crandall, treslladándose a Connecticut.

## Referencies
Década del 790 e.C.

## Fechos

## Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués
Sieglu: Sieglu IX e.C. - **[[Sieglu VIII e.C.]]** - Sieglu VII e.C.)

## Referencies

## Enllaces esternos
Tabla añal del sieglu VI e.C.

**[[Sieglu VI e.C.]]**

Tabla añal del sieglu VII e.C. - Sieglu VII e.C. | Sieglu V e.C. - Tabla añal del sieglu V e.C.
1462 Zamenhof

**1462 Zamenhof** ye un asteroide del cinturón d'asteroides descubierto por Yrjö Väisälä'l 6 de febreru de 1938 Tien un diámetru d'alredor de 26 km y un Albedu de 0.1268.

Foi nomáu n'honor a L. L. Zamenhof, oftalmólogu ya inventor de la llingua auxiliar esperantu. xunto con 1421 Esperanto, ye consideráu l'Oxetu Zamenhof-Esperanto más remotu.

La curva de lluz del asteroide muestra una periodicidá de 0.4 ± 0.1 hores, na cual la brillantez del oxetu varia 0.35 ± 0.04 en magnitú.

## Ver tamién
* 1421 Esperantu

## Referencies
Tabla añal del sieglu VII e.C.

**[[Sieglu VII e.C.]]**

Tabla añal del sieglu VIII e.C. - Sieglu VIII e.C. | Sieglu VI e.C. - Tabla añal del sieglu VI e.C.
Tabla añal del sieglu X e.C.

**[[Sieglu X e.C.]]**

Tabla añal del sieglu XI e.C. - Sieglu XI e.C. | Sieglu IX e.C. - Tabla añal del sieglu IX e.C.
Tabla añal del sieglu XI e.C.

**[[Sieglu XI e.C.]]**

Tabla añal del sieglu XII e.C. - Sieglu XII e.C. | Sieglu X e.C. - Tabla añal del sieglu X e.C.
Tabla añal del sieglu XII e.C.

**[[Sieglu XII e.C.]]**

Tabla añal del sieglu XIII e.C. - Sieglu XIII e.C. | Sieglu XI e.C. - Tabla añal del sieglu XI e.C.
Tabla añal del sieglu VIII e.C.

**[[Sieglu VIII e.C.]]**

Tabla añal del sieglu IX e.C. - Sieglu IX e.C. | Sieglu VII e.C. - Tabla añal del sieglu VII e.C.
Tabla añal del sieglu IX e.C.

**[[Sieglu IX e.C.]]**

Tabla añal del sieglu X e.C. - Sieglu X e.C. | Sieglu VIII e.C. - Tabla añal del sieglu VIII e.C.
Tabla añal del sieglu XIV e.C.

**[[Sieglu XIV e.C.]]**

Tabla añal del sieglu XV e.C. - Sieglu XV e.C. | Sieglu XIII e.C. - Tabla añal del sieglu XIII e.C.
Tabla añal del sieglu XIII e.C.

**[[Sieglu XIII e.C.]]**

Tabla añal del sieglu XIV e.C. - Sieglu XIV e.C. | Sieglu XII e.C. - Tabla añal del sieglu XII e.C.
Sieglu XX e.C.

El **Sieglu XX e.C.** comenzó el 1 de xineru del 2000 e.C. y acabó'l 31 d'avientu del 1901 e.C.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sieglu XXIII e.C.

El **sieglu XXIII enantes de Cristu** (e.C.) entamó'l 1 de xineru del añu 2300 e.C. y remató'l 31 d'avientu de 2201 e.C.

## Fechos
* 2300 e.C.: rellumu de Troya (anguaño en Turquía).
* 2300 e.C.: nel norte d'Europa entamen a emplegar metales.
* 2300 e.C.: aniciu de la Cultura d'Unetice.
* 2300 e.C.: los acadios abandonen la so escritura desconocida y adopten la cuneiforme de los sumerios conquistaos primero. 
* 2300 e.C.: na Península Ibérica desenrróllase'l Calcolíticu Plenu; el vasu campaniforme.
* 2222 o 2221 e.C.: na provincia de Shanxi (China), unos 200&nbsp;km al noroeste de la ciudá actual de Xian, rexístrase un terremotu de 5,5&nbsp;graos na escala sismolóxica de Richter. Desconózse'l númberu de víctimes.
* 2218 e.C.: na actual Iraq, la tribu guti conquista Acad.
* 2205 e.C.: en China escomienza la dinastía Xia.
* 2200 e.C.: en Bubastis (actual Tell Basta, n'Exiptu) hai un terremotu con argayu (descubiertu y datáu per aciu d'análisis arqueolóxicu).

## Personaxes importantes
* 2279 e.C.: muerre'l Rei Sargón I (n. 2334 e.C., según la cronoloxía mesopotámica).

## Referencies

## Enllaces esternos
Georges Moustaki

**Georges Moustaki**, nacíu **Giuseppe Mustacchi**  foi un cantautor nacionalizáu francés d'aniciu griegu, tamién foi artista plásticu.

## Biografía
Nació n'Alexandría, n'Exiptu, de padres griegos de relión xudía y de llingua italiana, orixinarios de la isla de Corfú, medró nun ambiente multicultural (xudíu, griegu, turcu, italianu, árabe, francés) y apasiónase rápidamente pola lliteratura y la *chanson* francesa. So padre, llibreru francófonu, inscríbelu nel llicéu francés d'Alexandría, como a les sos dos hermanes. 

Georges treslládase en 1951 a París onde s'instala cola so hermana y el so cuñáu, el poeta Jean-Pierre Rosnay, tamién llibreru y pal que trabaya puerta a puerta vendiendo llibros de poesía. Darréu exerz la profesión de periodista, barman nun piano-bar, lo que lu lleva a frecuentar a personalidaes del mundu musical del tiempu, especialmente nel altu llugar de la vida intelectual y cultural parisina, el barriu de Saint-Germain-des-Prés. Oye también a Georges Brassens, lo que ye pa él una revelación: al que se referirá siempre como'l so maestru, llegando a adoptar el so nome como pseudónimu. Entiéndense mui bien, y Brassens tómalu como discípulu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
### Liens externes
* Site officiel
* Site des peintures de Georges Moustaki
Arcadia Planitia

**Arcadia Planitia** ye una suave llanura de Marte, compuesta por depósitos de laves fresques y colaes volcániques asentaes na Época Amazónica. Al oeste fai frontera con Utopia Planitia y al este coles tierres altes de Tharsis, al sur alcuentrense les llanures d'Elysium Planitia y Amazonis Planitia, al norte queden les grandes estensiones del restu de la Vastitas Borealis (rexón a la que pertenez esta llanura). Les sos coordenaes centrales son 56,01° N 188,63° E y tien un diámetru mediu según el USGS de 2.923,7 km. El so nome vien d'un antiguu accidente xeolóxicu qu'apaecía nun mapa de Giovanni Schiaparelli fechu nel añu 1882; Arcadia fai referencia a una antigua rexón de Grecia.

Esta ye una llanura con mui poca variación d'altitú, que ta ente 0 km y -3 km respeuto al datum marcianu. Como munches otres llanures del hemisferiu norte de Marte, Arcadia amuesa unes marques carauterístiques *cuasi poligonales*, que mui posiblemente tean asociaes con suelos compuestos d'una mestura de xelos, llamarga y pequeñes roques; na Tierra puen atopase esti tipu de patrones y trazos nos suelos de permafrost del árticu. Otres formes xeolóxiques qu'indiquen la presencia pasada de xelu y una posible presencia actual de los mesmos, son los cuetos totalmente redondiaos y erosionaos, y los pequeños fueyos y torques fotografiaos col sistema *[[Themis]]* de la Mars Odyssey.

La sonda Mars Odyssey pudo fotografiar dellos cráteres con capes concéntriques de depósitos brillantes lo mesmo al interior de los cráteres como al esterior, asina como abondos regueros brillantes que partíen de les crestes del borde d'esos cráteres, crestes enforma erosionaes y degradaes, y tamién apaecíen erosionaos enforma los depósitos de material asociaos a los nacimientos d'estos cráteres; estes carauterístiques suxeren la presencia de xelos superficiales o soterraos que seríen los causantes d'esta intensa erosión.

## Ver tamién
*Amazonis Planitia
*Utopia Planitia
*Elysium Planitia
*Vastitas Borealis

## Referencies

## Enllaces esternos

*Google Mars zoomable map centered on Arcadia Planitia
*Mapa coles fronteres de les rexones de Marte 
*Mapa topográficu de Marte, cola nomenclatura detallada de les rexones de Marte] 
*Mapa detalláu del cuadrante MC-2 Diacria
*Mapa detalláu del cuadrante MC-7 Cebrenia
*Páxina colos enllaces a los mapes de los cuadrantes de Marte
Aurelio Quirós Argüelles

**Aurelio Quirós Argüelles**  foi un empresariu y políticu asturianu, alcalde del conceyu de Noreña mientres 25 años.

## Biografía
Nacíu en La Felguera (Noreña) foi'l séptimu d'ocho hermanos. A los 22 años aníciase nel mundu empresarial con Contratas Aurelio Quirós actividá que caltuvo hasta la so xubilación.

Anicióse na política como alcalde de barriu y poco dempués, en 1979, nes primeres eleiciones municipales democrátiques tres el franquismu, sal escoyíu conceyal nes llistes d'Unión de Centro Democrático (UCD), qu'encabezaba Rafael Junquera García.

Aurelio Quirós conviértese n'alcalde al pocu tiempu al dimitir los dos conceyales que lu precedíen na llista eleutoral. Dende entós, foi'l cabezaleru de cinco llistes, ganando otres tantes eleiciones municipales de Noreña. Les de 1983,1987 y 1991 col CDS, nes de 1995 con Centristas Asturianos, surdíu n'Asturies de les 'cenices' del CDS, nes de 1999 na llista d'URAS y finalmente en 2003 conla Unión Noreñense Independiente (UNI), un partíu de clater llocal fundáu por él.

La UNI gana les eleiciones municipales de 2003, algamando 4 conceyales, PSOE y PP queden con 3 conceyales caún ya IU algamó un representante. Aurelio Quirós conviértese n'alcalde y gobierna col PP hasta que'l 28 de febreru de 2005 formaliza la so dimisión nel rexistru municipal y el 2 de marzu preside por última vez el Plenu Municipal, onde s'aprobó la so renuncia. Quirós dexaba la política dempués d'un cuartu de sieglu como alcalde de Noreña.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gabriel García Márquez

**Gabriel José de la Concordia García Márquez**  foi un escritor y periodista colombianu qu'escribió en llingua castellana y que recibió pola so obra'l Premiu Nobel de Lliteratura en 1982.

## Obres
* 1955 **'
* [[1961]] **'
* 1962 **'
* [[1962]] **'
* 1967 **'
* [[1970]] **'
* 1972 **'
* [[1973]] **'
* 1974 **'
* [[1974]] ''Ojos de perro azul''
* [[1975]] **'
* 1976 **' (1947-1972)
* [[1981]] **'
* 1982 **'
* [[1982]] **'
* 1982 **'
* [[1983]] **'
* 1994 **'
* [[1985]] **'
* 1986 **'
* [[1989]] **'
* 1992 **'
* [[1994]] **'
* 1996 **'
* ''Obra periodística 1: [[Textos costeños]] (1948-1952)''
* ''Obra periodística 2: [[Entre cachacos]] (1954-1955)''
* ''Obra periodística 3: [[De Europa y América]] (1955-1960)''
* ''Obra periodística 4: [[Por la libre]] (1974-1995)''
* ''Obra periodística 5: [[Notas de prensa]] (1980-1984)''
* [[2002]] **'
* 2004 **

## Referencies

## Enllaces esternos
383 Madison Avenue

**383 Madison Avenue** ye un edificiu d'oficines de la ciudá d'Estaos Xuníos de Nueva York. Ta asitiáu na avenida Madison (*Madison Avenue*), ente les cais 46 (*46th Street*) y 47 (*47th Street*). Conocíu previemente como **Bear Stearns Building**, yera la sede mundial d'esi bancu d'inversiones dende la construcción del edificiu hasta la quiebra de Bear Stearns y la so posterior venta, en 2008, a JP Morgan Chase.

Diseñáu por David Childs, del estudiu d'arquiteutura Skidmore, Owings & Merrill LLP, tien un altor de 230 m (755 pies) y 47 pisos, con un total de 110.000 m² d'espaciu útil. L'edificiu tien forma de torre octogonal, que se llevanta perriba d'un podiu cuadráu de ocho pisos d'altor. Recubiertu de cristal y paneles de granito, el cumal de la torre tien una corona de cristal de 22 m que s'ilumina pela nueche. L'esterior del rascacielos tien un diseñu distintu al estilu funcionalista de los edificios que lu arrodien, y esto fai que les opiniones sobre la so guapura nun seyan unánimes. Propiedá, como yá dixéramos, de JP Morgan Chase dende que se ficiera cargu de Bear Sterns tres la so quiebra, tien un valor estimáu (2008) de 1.100-1.400 millones de dólares.

Nel solar qu'ocupa esti edificiu hubo planes pa construyir, na década de 1980, una torre de 72 pisos. L'edificiu, conocíu como Travelstead Tower, fuera diseñáu por Kohn Pedersen Fox, y inxamás llegó a construyise.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  El 383 Madison Avenue na web Emporis.com
*  Modelu dixital en 3D del edificiu en ''Google 3D Warehouse'' 
*  La nonata Travelstead Tower na web Skyscraperpage.com
Anna Rita Del Piano

**Anna Rita Viapiano** , conocida como **Anna Rita Del Piano**, ye un actriz dramática y cómica amás direutora de teatru italiana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tim Berners-Lee

**Timothy John Berners-Lee**, , más conocíu como **Tim Berners-Lee** y tamién conocíu polos alcuños de "**TimBL**" y "**TBL**", ye un científicu informáticu británicu, más conocíu como inventor de la World Wide Web. Fizo una propuesta pa un sistema de xestión de la información en marzu de 1989, y consiguó la primer comunicación correuta ente un cliente y un sirvidor Hypertext Transfer Protocol (HTTP) per Internet nun momentu desconocíu alredor de mediaos de payares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fiordu de Forth

El **Fiordu de Forth** (**Firth of Forth**) ye un estuariu o *firth* escocés que forma la embocadura del ríu Forth nel Mar del Norte ente Fife al norte, y West Lothian, la Ciudá d'Edimburgu y East Lothian al sur. Na dómina del Imperiu romanu, llamabase Bodotria.

Xeolóxicamente, ye un fiordu, formáu pol glaciar de Forth na última glaciación.
Islles del Norte (Escocia)

Les **Islles del Norte** (inglés: *Northern Islles*; escocés: *Northren Islles*; gaélicu: *Na h-Eileanan a Tuath*; nórdicu antiguu: *Norðreyjar*) ye una cadena (o archipiélagu) d'islles al norte de la costa del territoriu principal d'Escocia. El clima ye templáu fríu con muncha influencia de la mar que les arrodia. Hai dos grupos principales d'islles: les Shetland y les Orkney. En total hai 26 islles habitaes con un paisaxe que cambia de les fértiles islles agrícoles de les Orkney al más quebráu de les islles Shetland nel norte, onde la economía ye más dependiente de la pesca ya'l petroleu de la mar que les arrodia. Nos dos grupos d'islles tienen una industria d'enerxía renovable en desendolcu. Tamién comparten una historia común Picta y Normanda, y los dos fueron absorbíos nel Reinu d'Escocia nel sieglu XV pa pasar a ser parte del Reinu Xuníu na dómina moderna. Les islles tuvieron un papel naval destacáu durante les Guerres Mundiales del sieglu XX.

El turismu ye importante pa estes islles, onde les particulares ruines prehistóriques tienen un papel fundamental nel so atractivu, y hai conexones regulares per ferry y avión col restu del territoriu escocés. La influencia escandinava remanez fuerte, especialmente no rellacionao col folclor llocal con fuertes, anque distintes, cultures llocales. Nos nomes de les islles predomina la herencia normanda, anque dalgunes caltienen elementos pre-célticos.

## Referencies

## Enllaces esternos
CitySpire Center

El **CitySpire Center** ye un rascacielos de la ciudá d'Estaos Xuníos de Nueva York. Asitiáu na cai 56 oeste (*West 56th Street*), ente la sesta (*Sixth Avenue*) y la sétima (*Seventh Avenue*) aveníes, ye'l rascacielos d'usu mixtu más altu de la ciudá. Construyíu en 1987, tien un altor de 248 m (814 pies) y 75 pisos, con un área total de 33.400 m². L'edificiu ye propiedá, dende 2004, de Tishman Speyer Properties.

Diseñáu por Helmut Jahn, tien los 23 pisos inferiores dedicaos a zona comercial. Los superiores son apartamentos de luxu, mayores cuanto más altu ye'l pisu nel que s'atopen. De la que lu acabaron yera'l segundu edificiu más altu del mundu que tenía una estructura d'hormigón. Tien trés cuerpos que se llevanten sobre un podiu, con un cuerpu central octogonal coronáu por una cúpula d'estilu árabe y dos a los llaos, ocho pisos más pequeños. La cúpula ilumínase de nueche con una lluz blanca.

En 1997 inauguróse un pasaxe peonil per dientro del bloque, que completó una rede de pasaxes peoniles públicos ente les cais 51 y 57 oeste. L'edificiu ta mui próximu a dos rascacielos de la cai 57 oeste colos que forma un grupu: la Carnegie Hall Tower y la Metropolitan Tower.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  El CitySpire Center na web Emporis.com
*  Modelu dixital en 3D del edificiu en ''Google 3D Warehouse'' 
*  El CitySpire Center na web Skyscraperpage.com
Arthur Schopenhauer

**Arthur Schopenhauer**  foi un filósofu alemán. El so pensamientu caracterízase pol irracionalismu y el pesimismu. La so obra más importante ye *Die Welt als Wille und Vorstellung* (*El mundu comu voluntá y representación*), na que carauteriza'l mundiu de los fenómenos como'l resultáu d'un deséu metafísicu insaciable. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Orkney

**Orkney** (inglés: *Orkney*; gaélicu escocés: *Arcaibh*) tamién llamaes les **Islles Orkney**, ye un archipiélagu del norte d'Escocia, que ta 16 km. al norte de la costa de Caithness. Orkney formenlu aproximao 70 islles de les que 20 tan habitaes.
La islla mayor, llamada Mainland, tien un área de 523,25 km². lo que la convierte na sesta mayor islla d'Escocia y la décima mayor de les Islles britániques. La mayor población y centru alministrativu ye Kirkwall.

El nome "Orkney" remontase polo menos al sieglu I EdC, y les islles lleven habitaes un mínimu de 8.500 años. Ocupaes orixinalmente por tribus mesolítiques y neolítiques y más sero polos Pictos, les Orkney fueron invadíes y anexonaes por Noruega nel añu 875, y colonizaes por pueblos normandos. El Parllamentu d'Escocia volvió a anexonar el condáu a la Corona d'Escocia en 1472, dempués del pagu fallíu de la dote de la esposa de Xacobu III, Margarita de Dinamarca. Les Orkney caltienen dalgunos de los más antiguos y meyor conservaos xacimientos neolíticos d'Europa, ya'l "Corazón de les Orkney neolítiques" ye Patrimoniu de la Humanidá designáu pola UNESCO en 1999.

Les Orkney son una de les 32 árees municipales d'Escocia, una circunscripción eleutoral del Parllamentu escocés, un área con lord teniente real, y un antiguu condáu. El conseyu llocal ye'l Conseyu de les Islles Orkney, unu de los trés únicos Conseyos d'Escocia con una mayoría de miembros elixíos que son independientes.

Amás de Mainland, la mayoría de les islles pertenecen a dos grupos, les Islles del Norte y les del Sur, y tienen una base xeolóxica d'arenisca roxa antigua. El clima ye templáu y les tierres son fértiles abondo, tando llabraes la mayoría d'elles. L'agricultura ye'l sector económicu más importante colos significativos recursos de la enerxía eólica y marina ganando importancia. Los naturales tienen un dialeutu del Escocés distintivu y un ricu patrimoniu folclóricu. Hai especies marines y aves n'estáu natural abondo.

## Referencies
### Notes

### Cites
Javier Clemente

**Javier Clemente Lázaro**  ye un ex-futbolista y entrenador de fútbol español. Como xugador, el so únicu equipu profesional foi l'Athletic Club, onde xugaba como centrocampista.

Como entrenador, tien dirixío equipos abondo, destacando'l propiu Athletic, el R. C. D. Espanyol ya'l Sporting, sumando más de 500 partíos como entrenador de Primer División. Tamién foi seleicionador d' (1992-1998),  (2006-2007) y  (2010-2011).

## Referencies

## Enllaces esternos