Giovanni Pontano

**Giovanni Pontano**, llatinizáu como **Jovianus Pontanus** (Cerreto-di-Spoleto, 1426 - Nápoles, 1503), poeta neollatín, historiador, home d'estáu y humanista italianu.

## Biografía

Créese qu'estudió en Perugia. Casóse con Adriana Sassone. Foi protexíu por Alfonsu V d'Aragón, que-y nomó'l so canciller nel Reinu de Nápoles en 1447, y depués el so secretariu ente 1487 y 1495. Nesti últimu añu axustó hábilmente una solución de compromisu colos invasores franceses. Por cuenta de la muerte d'Antonio Beccadelli en 1471, constituyir nel principal animador del cenáculo lliterariu del *Porticus Antonianus* que foi llamáu depués *[[Academia Pontaniana]]*. Dedicó los sos últimos años a correxir y editar les sos obres, años que se vieron amargaos pola muerte de la so muyer, de los sos fíos y del so amigu Pietro Golino. Pa ellos alzó en 1492 una capiya d'arquiteutura renacentista siguiendo l'esquema del Templu de la Fortuna Viril en Roma, nel Decumano Mayor de Nápoles (vía dei Tribunali).

## Obra

Como humanista afayó'l *Comentariu* de Donato al poeta llatín Virxiliu. La so poesía neollatina apondera la puxanza erótica y coles mesmes la vida familiar. Exerció un ciertu influxu sobre Erasmu de Rotterdam. Escribió enforma: trataos d'astroloxía (taba convencíu del influxu de los astros nos mortales y sostuvo sobre ello un discutiniu con Picu della Mirandola), sobre temes morales y sobre lliteratura. Ente otres obres escribió'l so poema en cinco llibros *Urania* (1476); *Meteororum liber* (1490); *De rebus coelestibus* (c.1494). Sobre aspeutos morales de la vida, escribió *De fortitudine* (1481), *De prudentia*, (1496-1499) y *De fortuna* (1500-1501). Ocupar de la política en *De príncipe* y nel so *De obedientia*, qu'asume traces platóniques, aristotélicos y ciceronianos integraos nuna visión harmónica de la sociedá y del Estáu inspirada nes teoríes organicistas de derivación clásica, magar inclúi les innovaciones debíes a la esperimentación institucional contemporánea; fueron obres bien lleíes y reimpresas nel sieglu XVI. Viva representación de los costumes contemporánees son los sos diálogos *Charon* (1467-1491), *Asinus* (1486-1490), *Antonius* (c.1487), *Aegidius* (1501), esti últimu sobre Egidio de Viterbo, que retomen temes clásiques llatinos, pero tamién modernos, inspirándose en particular en Leon Battista Alberti y Poggio Bracciolini. Más importante ye *Actius* (1499), diálogu retóricu sobre l'estilu de prosistes y poetes. Ente que el famosu *De sermone* ye un tratáu sobre la llingua familiar que propón como ideal un home urbanu y cortesanu que seya *vir doctus et facetus*, esto ye, home instruyíu y amenu. En versu escribió dos llibros de *Amores* (1455-1458), dos llibros d'endecasílabos *Hendecasyllabi seu Baiae* (1490-1500), la égloga *Lepidina* (1496), el poema geórgico *De hortis Hesperidum* (1501) en dos llibros, *De amore coniugali* y *De tumulis*. Estes obres faen de Pontano el mayor intérprete de la cultura humanística xunto con Angelo Poliziano. El so llatín ye una llingua viva y extraordinariamente dúctil, llenu d'encantu y sinceridá. Como historiador escribió *De bellu neapolitano*.

## Ver tamién
* Humanismu

## Bibliografía
* Ardito, *Giovanni Pontano ei suoi tempi*, Nápoli, 1871. 

## Referencies

## Enllaces esternos
*Obres de Giovanni Pontano nel Somni na so coleición del duque de Calabria.
**''Ioviani Pontani De obedientia De principe'', códiz italianu de 1475 dixitalizáu que trescribe les obres *De Obedientia* y *De Principe*
**''De principe'', códiz italianu de 1468 dixitalizáu 
**''Ioviani Pontani De principe De obedientia'', códiz italianu creáu ente 1480 y 1494 dixitalizáu que trescribe les obres *De Obedientia* y *De Principe*