Sedum acre

***Sedum acre*** ye una pequeña planta ensundiosa perenne, de la familia de les *crasulácees*. Tien el so orixe n'Europa onde crez en murios vieyos, fasteres y zones predreses cercanes de la mariña. Como planta ornamental cultivar nos xardinos de les rexones con temperatures templaes, especialmente nel Hemisferiu Norte. 

## Carauterístiques
Como toles especies d'esti xéneru, ye una planta perbién afecha a la seca, por cuenta de la capacidá d'almacenar agua nes sos fueyes. Ye una planta yerbácea, carnosa y perenne que forma tapices y qu'algama los 5-12 cm d'altor. Tien fines raicillas qu'enfusen nos resquiebros pequeños. Les fueyes son carnoses, bien numberoses, sésiles y erectas. Tien pedúnculos ergidos o rastreros qu'algamen lo 8 cm de llargor. Les flores en forma d'estrelles, con cinco sépalos y pétalos de color mariellu brillante, arrexuntar en corimbos terminales. El frutu ye un conxuntu de folículos. Tola planta tien un sabor bien picante. Floria en mayu-xunu.

## Propiedaes
* Ye tóxica y per vía interna produz vultures, polo que ye bien pocu utilizada.
* En forma de compreses utilizar pal tratamientu depurativu n'enfermedaes cutanees.
* Tien aición contra la hipertonía, anque ye irritante y vesicante.
* En homeopatía utilízase la so tintura pa tratar les hemorroides y les fisures añales.
* Pol so poder vesicante encamentar nel tratamientu de verrugues y dureces de la piel.

## Historia
El so nome deriva d'acre, pol aspru sabor de les sos fueyes. Culpeper nun opinaba perbién d'esta planta, de la que dicía: *que les sos cualidaes yeren opuestes a les d'otres especies de *Sedum* y que yera más apta p'amontar la inflamación que pa evitala, polo que nun tenía de poner se en nenguna untaza nin n'otru preparáu melecinal*.
## Taxonomía
*Sedum acre* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 229. 1753.
;Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Sedum acre* (Fam. Crassulaceae) y taxones infraespecíficos: 2n=56. 2n=120. 2n=40
;Etimoloxía:
***Sedum***: nome xenéricu, mera transposición del llatín *sedum-i* qu'en dómines romanes designaba ciertes Crassulaceae (*Sempervivum tectorum*, *Sedum album* y *Sedum acre*), y usáu por Pliniu'l Vieyu nel so *Hist. Nat*, 18, 159.

***acre***: epítetu llatín que significa "acre", que se refier al aspru sabor de les sos fueyes.
;Sinonimia:

**Sedum drucei* Graebn. 
**Sedum elrodii* M.E.Jones 
**Sedum glaciale* Clarion ex DC. 
**Sedum krajinae* Domin 
**Sedum minimum* Nieuwl. 
**Sedum neglectum* Ten. 
**Sedum procumbens* Schrank 
**Sedum robustum* (Velen.) Domin 
**Sedum wettsteinii* Freyn 
**Sedum zlatiborense* Domin

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les crassulacees

## Referencies

## Bibliografía
# Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.
# Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i-lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
# Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). 3: 547–1115. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
# Small, J. K. 1933. Man. S.Y. Fl. i-xxii, 1-1554. Published by the Author, New York. 
# Voss, E. G. 1985. Michigan Flora. Part II Dicots (Saururaceae-Cornaceae). Bull. Cranbrook Inst. Sci. 59. xix + 724.
# Wunderlin, R. P. 1998. Guide Vasc. Pl. Florida i–x + 1--806. University Press of Florida, Gainseville.
# Zuloaga, F. O. 1997. Catálogu de les plantes vasculares de l'Arxentina. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 74(1-2): 1–1331.
# Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur (Arxentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguái). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1--983; 107(2): i--xx, 985--2286; 107(3): i--xxi, 2287--3348.
## Enllaces esternos