Gaspard Monge

**Gaspard Monge**  foi un matemáticu francés, inventor de la xeometría descriptiva. 

## Biografía
Nació en Beaune fíu d'un vendedor ambulante. Estudió nes escueles de Beaune y Lyon y na escuela militar de Mézières. A los 16 años foi nomáu profesor de física en Lyon, cargu qu'exerció hasta 1765. Tres años más tarde foi profesor de matemátiques y en 1771 profesor de física en Mézières. Entró na Academia Real de Ciencies en 1780 y publicó ocho años más tarde la so *Traité de statistique*. Nomáu Ministru de Marina -agostu de 1792 - abril de 1793- pola Convención, pidióse-y reorganizar los arsenales y a interesase poles fábriques de cañones. Contribuyó a fundar la École Polytechnique en 1794, na que dio clases de xeometría descriptiva mientres más de diez años. Entró nel institutu de Francia (1795). Mientres la campaña d'Italia conoz a Napoleón, mientres busca obres d'arte, quien lu encarga xunto con Claude Louis Berthollet, que lleve al Direutoriu la ratificación del Tratáu de Campo Formio.

Por orde de Napoleón apoderar de tres imprentes nel Vaticanu que los van ayudar na so nueva espedición. Ye convidáu a participar na espedición a Exiptu, pero aliega que yá ta bien avanzáu d'edá pa participar nesta empresa. Sicasí, Napoleón llograr persuadir y camuda d'opinión. Convertir n'unu de los confidentes del mozu xeneral n'Exiptu y convirtióse nel primer presidente del Institutu d'Exiptu, fundáu n'agostu de 1789. Amás, preparó un trabayu sobre los espeyismos mientres la so estancia nel oriente.

Tornó a Francia con Napoleón el 23 d'agostu de 1799, añu en que publica la so famosa obra *Geometrie descriptive*. Ye nomáu miembru del Senáu, direutor de la Escuela Politéunica (1802) y conde de Pelusio. La cayida de Napoleón fai que-y escluyan del Institutu y de la escuela Politéunica. Morrió en París el 28 de xunetu de 1818 y foi soterráu nel campusantu del Père-Lachaise. En 1989, les sos cenices fueron treslladaes al Panteón de París.

## La xeometría descriptiva

Monge ye consideráu l'inventor de la xeometría descriptiva. La xeometría descriptiva ye la que nos dexa representar superficies tridimensionales d'oxetos sobre una superficie bidimensional. Esisten distintos sistemes de representación que sirven a esti fin, como la perspeutiva cónica, el sistema de planos acutaos, etc. pero quiciabes el más importante ye'l sistema diédrico, tamién conocíu como sistema Monge, que foi desenvueltu por Monge na so primer publicación nel añu 1799.

## Obra
* *Traité élémentaire de statique.* Paris 8. A., 1848
* *Géométrie descriptive.* Paris 7. A., 1847
* *Application de l'analyse à la géométrie.* Paris 5. A., 1850
* *Application de l'algèbre à la géométrie.* 1805

## Referencies

### Bibliografía
*
* 
* Trabayos sobre Gaspard Monge, de René Taton, Élie Cartan, Pierre Sergescu, Gaston Bachelard, George Sarton, en compilación detallada en Centru Alexandre Koyré

## Enllaces esternos
*Llaboratoriu virtual pal estudiu del Sistema Diédrico por Jose Antonio Cuadrado  (15/5/12)
* '''Gaspard Monge'''  Web n'honor a Gaspard Monge.
* Xuiciu de Napoleón sobre 

* 
* [Imaxe del bustu de Gaspard Monge, por [François Rude] en Louvre] 
* Darstellende Geometrie, Volltext der deutschen Ausgabe von 1900
* Biografía en francés 
* *Large summary table of the nomenclature.*(1788) N'inglés Übersetzung James St. John der Méthode de nomenclature chimique (1787)http://web.lemoyne.edu/~giunta/methodposter/table.jpg