Añu Nuevu chinu

El **Añu Nuevu chinu** (, "Añu Nuevu del Calendariu Agrariu") —más conocíu como la **Fiesta de la Primavera** (春节, 春節, *chūnjíe*) en China o como **Añu Nuevu Llunar** nel estranxeru— ye la festividá tradicional más importante del añu calendariu chinu, celebrada tamién n'otros países del este d'Asia.

Basáu nel calendariu lunisolar tradicionalmente utilizáu en China, les celebraciones empiecen el primer día del primer mes llunar (正月, *zhēng yuè*) y terminen el día quince, cuando se celebra'l **Festival de los faroles** (元宵节, 元宵節, *yuánxiāojié*). Mientres esti periodu, produzse la mayor migración humana del planeta, el "movimientu de primavera" (春运, 春運, *chūnyùn*), con millones de persones viaxando a los sos llugares d'orixe pa celebrar les fiestes coles sos families. L'añu 4716 según el calendariu chinu empieza'l 16 de febreru de 2018.

La viéspora del Añu Nuevu, l'equivalente a la Nuechevieya occidental, llamar en chinu "chuxi" (除夕, *chúxī*; *chu*, 'pasar', y *xi*, 'víspora').

## Fecha
La fecha d'empiezu del Añu Nuevu Chinu vien determinada pol calendariu lunisolar utilizáu tradicionalmente en China y n'otros pueblos que se vieron influyíos pola cultura han, como coreanos, xaponeses, vietnamitas, singapurenses, mauricianos y filipinos. La celebración del Añu Nuevu pue tener un orixe común con festividaes similares d'otres rexones.

L'añu nuevu chinu cai nel día de la lluna nueva más próximu al día equidistante ente'l solsticiu d'iviernu (冬至，*Dōng zhì*, ente'l 21 y el 23 d'avientu) y l'equinocciu de primavera (春分，*Chūn fēn*, ente'l 20 y el 21 de marzu) del hemisferiu norte. Esi día equidistante ente esos dos feches cai ente'l 3 y el 5 de febreru, nuna fecha que ta aproximao 45 díes dempués de la del solsticiu d'iviernu, y 45 díes antes de la del equinocciu de primavera. Nel calendariu de les 24 estaciones solares (二十四节气，*èr shí sì jiéqì*) del añu, esi día equidistante llámase Empiezu de la Primavera (立春，*Lì chūn*). L'añu nuevu chinu ta afitáu en primer llugar nun día de lluna nueva (calendariu llunar); pero les 24 estaciones solares tán afitaes sobre la base de la posición del sol nel zodiacu (calendariu solar). Por tanto con frecuencia dambos díes nun cayen na mesma fecha; y el día equidistante ye'l d'añu nuevu solu si esi día ye'l día de la lluna nueva; de lo contrario, va tomase como día d'añu nuevu'l día de la lluna nueva más próximu a la fecha señalada, lo cual puede ser ente'l 21 de xineru y el 18 de febreru. L'empiezu de la primavera denominar na tradición china *lichun* (立春, *lìchūn*, "empiezu de la primavera").

Pa saber la fecha d'empiezu del añu, tenemos d'atopar el día de lluna nueva más próximu al *lichun* (立春, *lìchūn*, "empiezu de la primavera").

### Feches recién

## Tradiciones
* El "sobre coloráu" (红包, *hóng bāo *en mandarín), tamién llamáu *Lai See* (en cantonés), consiste na entrega a neños o parientes más nuevos qu'unu, como deséu de bona suerte, un sobre de color coloráu que contién una pequeña cantidá de dineru.
* Los *Chun Lian 春联*, coples antitétiques, o coples de la *"fiesta de la primavera"*, como tamién se conoz l'añu nuevu en China, pa estremalo del occidental. Nos 春联 escribir en bones caligrafíes, aquellos calteres rellacionaos cola bayura, la felicidá, prosperidá... que van acompañar a la familia nel añu qu'entra.
* Guardianes de les puertes: representación de figures n'actitú defensiva, asitiaes nes puertes de les cases pa defender a los moradores de la posible entrada de Nian.
* El pexe, *yú 鱼*, ye homófonu del calter *yú 余* pa bayura, polo que ye frecuente l'allugamientu d'estos animales nes cases. De color coloráu van estornar a Nian.
* Allugamientu del calter *fú 福* (felicidá) pámpana abaxo. Esto ye por cuenta de un xuegu de pallabres, yá que "pámpana abaxo" en chinu (倒, Pinyin: dào) ye homófonu de "llegar" (到, Pinyin: dào) na llingua china. Asina "la felicidá (fú 福)" asitiada pámpana abaxo (dào 倒) interprétase como "la felicidá (fú 福) llegó (dào 到)".
* Dios de la riqueza, que se presenta con barba y afatiáu con una túnica colorada y un sacu mariellu al llombu. Presentar nes cases y parte imáxenes, los moradores de les cases regalen mampurres a esta figura, tou ello acompañáu de tambores y gongs.
* Faer platos típicos como los raviolis chinos 饺子 (jiǎozi) pa la cena de "nueche vieya".
* *Wu Shi 舞狮* o *Danza del Lleón* y "Wu Long 舞龙" o "Danza del Dragón", calteníes dende tiempos antiguos, aniciar de les artes marciales y sirven pa estornar a los malos espíritus.

## Referencies

## Enllaces esternos