O. J. Simpson

**Orenthal James Simpson** , más conocíu como **O. J. Simpson**, foi un xugador de fútbol americanu y miembru del Salón de la Fama dende 1985. Dempués de la so carrera como deportista tamién foi actor de cine y presentador de televisión.

En 1995, foi absueltu del asesinatu de la so ex esposa, Nicole Brown, y de Ronald Goldman (un camareru que s'atopaba nel momentu y llugar incorreutu) nun llargu xuiciu penal qu'atropó l'atención de los Medios de comunicación medios a nivel internacional. En 1997 un tribunal civil declaró culpable a Simpson poles muertes. Hasta la fecha emprestóse poco interés a la pena de 33,5 millones de dólares impuesta a O. J. pol doble homicidiu.

En setiembre de 2007, Simpson foi arrestáu en Las Vegas, Nevada, y acusáu de numberosos delitos, ente ellos robo a mano armada, coerción y secuestru. N'ochobre de 2008 foi declaráu culpable y condergáu a 33 años de prisión, con un mínimu de nueve años ensin llibertá condicional. Simpson cumplió la so condena nel Centru Correccional Lovelock en Nevada.

El 20 de xunetu de 2017, concedióse-y la llibertá condicional por cumplir el mínimu de la so sentencia. Salió de la cárcel el 1 d'ochobre d'esi mesmu añu.

## Biografía

### Primeros años
Simpson nació en San Francisco, fíu de Eunice Durden (23 d'ochobre de 1921 - 9 de payares de 2001), una alministradora d'hospital, y Jimmy Lee Simpson (29 de xineru de 1920 – 9 de xunu de 1976), chef y guardia bancariu. Los güelos maternos de Simpson yeren de Louisiana. La so tía dio-y el nome de Orenthal, que supuestamente yera'l nome d'un actor francés que-y gustaba. Los sos padres dixebrar en 1952. Simpson tien un hermanu, Melvin Leon "Truman" Simpson, y dos hermanes, Shirley Simpson-Baker y Carmelita Simpson-Durio. Na so niñez, Simpson contraxo raquitismu y utilizó aparatos ortopédicos nes piernes hasta los cinco años d'edá.

Na escuela Galileo High School en San Francisco, Simpson xugó pal equipu de fútbol de la escuela, los Galileo Lions. De 1965 a 1966, Simpson foi alumnu del City College of San Francisco. Xugó tantu a la ofensiva (running back) como a la defensiva (defensive back) y foi nomáu al equipu Junior College All-American team como corredor.

### Fútbol americanu

#### Universidá del Sur de California
Simpson ganó una beca atlética colos Southern California Trojans onde xugó como running back en 1967 y 1968. Simpson foi líder nacional (n'Estaos Xuníos) en yardes per tierra en 1967 cuando atropó 1,451 yardes y anotó 11 touchdowns. volvió facer en 1968 con 355 acarretos de balón pa 1,709 yardes.

En 1967, foi'l xugador estelar nel xuegu ente los equipos colexales d'USC y UCLA, una y bones un acarretu d'O.J. Simpson p'anotación de 64 yardes nel 4º cuartu, empató'l xuegu 20 puntos a 20, consiguiendo la victoria gracies al puntu extra por 21 a 20. Foi la xugada más llarga en tou esi xuegu que ye recordáu como unu de los más grandes partíos na historia del fútbol americanu escolín del Sieglu XX. Simpson foi nomáu al Troféu Heisman pero nun lu ganó, llevándo-ylo a casa Gary Beban, que xugó nesi mesmu partíu, pero colos colores de UCLA.

Otru dramáticu touchdown de Simpson nel mesmu xuegu sirvió d'inspiración pa una pintura d'Arnold Friberg: *O.J. Simpson Breaks for Daylight.* Tuvo tamién participación nel equipu d'atletismu d'USC, nel cuartetu de relevos de 4 x 100 metros que rompió l'entós récor mundial nos Campeonatos Varoniles de Pista y Campu de la NCAA en Provo, Utah en xunu de 1967. 

En 1968, corrió pa 1,709 yardes y 22 touchdowns, ganando'l Troféu Heisman, el Maxwell Award, y el Walter Camp Award esi mesmu añu. Entá se caltién el récor del marxe más grande de victoria pal ganador del Heisman, venciendo al segundu llugar por 1,750 puntos. Nel Tazón de les Roses de 1969 onde'l númberu 2 escolín a nivel nacional (USC) enfrentar al númberu 1 escolín (Ohio State), Simpson corrió pa consiguir 171 yasrdas per tierra, incluyendo un acarretu de 80 yardes (anque tamién llanzó una costosa intercepción y tuvo un balón sueltu) na derrota por 16-27 nel so postreru partíu como colexal.

#### NFL
Hubo un partíu de temporada regular moteyáu por Simpson — El "Tazón O.J.", ente los Philadelphia Eagles y los Pittsburgh Steelers, porque se creyó que l'equipu que perdiera podría consiguir a Simpson nel draft de 1969. Los Eagles ganaron esi xuegu por 12-0 (con 4 field goals de Sam Baker), pero asocedió que nengún de los dos equipos llogró consiguilo nel draft.

Simpson foi robláu polos Buffalo Bills (que nesa dómina yeren miembros de l'AFL), quien consiguieron la primer seleición del draft de 1969, al terminar con una marca de 1 xuegu ganáu,12 perdíos y 1 empatáu na temporada regular de 1968 na AFL. Simpson bien llueu na so carrera como profesional, empezó a batallar con equipos de Búfalu bien malos, permediando solo 622 yardes per temporada nes sos primeres trés campañes.

Finalmente consiguió más de 1,000 yardes en 1972, consiguiendo un total de 1,251. En 1973, Simpson corrió pa establecer nesa dómina un récor de 2,003 yardes, convirtiéndose nel primer xugador en pasar la barrera de les 2,000 yardes, anotando 12 touchdowns. Simpson ganó más de 1,000 yardes per tierra nos sos siguientes trés campañes.

La temporada de Simpson en 1977 pa Búfalu foi cortada por una mancadura. Antes de la temporada de 1978, los Bills trocar a los San Francisco 49ers por una segunda seleición de draft, onde xugó dos campañes ensin llamar l'atención.

Simpson consiguió 19,236 yardes terrestres, asitiándolo como'l 2º meyor corredor de tolos tiempos nesi tiempu; agora ocupa'l 17º llugar. Foi nomáu'l Xugador Más pervalible de la NFL en 1973, y xugó en seis Pro Bowls. Simpson llegó al Salón de la Fama en 1985, el so primer añu de elegibilidad.

### Actuación

Inclusive enantes de retirase de la NFL, Simpson embarcar nuna esitosa carrera como actor con pequeñes partes como na mini-series de televisión *[[Roots (miniserie de tv)|Roots]]*, y nes películes dramátiques *[[The Cassandra Crossing]]*, *[[Capricorn One]]*, *[[The Klansman]]*, *[[The Towering Inferno]]*, y les comedies *[[Back to the Beach]]* y la triloxía *[[The Naked Gun]]*. En 1979, fundó la so propia compañía fílmica, Orenthal Productions.

La naturaleza atenta y carisma natural de Simpson ganó-y munchos contratos pa firmes comerciales. Foi voceru de la compañía de renta d'automóviles Hertz y de Pioneer Chicken (tenía dos franquicies, una de les cualos foi destruyida mientres los Disturbios de Los Angeles en 1992), según Honeybaked Hams, la Corporation pX, una llinia de bébores de Napa Naturals, y apaeció n'anuncios comerciales pa Dingo Cowboy Boots.

Amás de la so carrera como actor, Simpson tuvo curties apaiciones como comentarista pa *[[Monday Night Football]]* y *[[NFL on NBC|The NFL on NBC]]*. Foi anfitrión d'un episodiu de *[[Saturday Night Live]]*.

### Vida familiar
Casóse con Marguerite L. Whitley el 24 de xunu de 1967, cola que tuvo tres fíos: Arnelle (4 d'avientu de 1968), Jason (21 d'abril de 1970) y Aaren Lashone (24 de setiembre de 1977). En 1979, Aaren afogar na piscina familiar, poco enantes del divorciu de la pareya.

El 2 de febreru de 1985 casóse con Nicole Brown (1959–1994), cola que tuvo dos fíos: Sydney Brooke (17 d'ochobre de 1985) y Justin Ryan (6 d'agostu de 1988). Divorciar en 1992. Ye tamién padre de Jessebelle Susie Parket Jr., anque se desconoz el nome de la madre.

### Asesinatu de la so ex muyer y xuiciu

Simpson alegó'l nolo contendere a un cargu por violencia doméstica y foi dixebráu de Nicole, anque siguió pagando la pensión a los sos fíos. El 12 de xunu de 1994, la so ex muyer Nicole Brown y el so amigu Ronald Goldman fueron topaos muertos pela rodiada de la propiedá de la primera. Simpson foi puestu acusáu del asesinatu. Dempués d'una de les detenciones y xuicios más llargamente espublizaos pola prensa, el 3 d'ochobre de 1995 foi declaráu non culpable de dambos asesinatos. El veredictu foi siguíu en direutu por televisión por más de la metá de la población estauxunidense, convirtiéndolo n'unu de los eventos más vistos na historia del país, al puntu qu'apostró a segundu planu la Copa Mundial de Fútbol que se taba xugando por aquelles mesmes feches. Hubo munches crítiques sobre'l procesamientu y l'actuación policial, y munchos afirmen que Simpson fuera declaráu culpable de nun ser polos fallos ya irregularidaes mientres el procesu. A pesar de ser declaráu inocente, la imaxe pública de Simpson quedó bien estropiada y la so carrera como actor, arruinada.

### Procesu civil
En 1997 un xuráu civil de Santa Monica (California) declaró a Simpson responsable de la muerte de Ronald Goldman y d'asaltu contra Goldman y Nicole Brown. L'abogáu del demandante Fred Goldman (padre de Ronald) yera Daniel Petrocelli. Simpson foi obligáu a pagar 33.500.000 dólares por daños. Sicasí, la llei californiana torga que s'ayenar les pensiones col fin de satisfaer estos pagos xudiciales, polo que Simpson pudo siguir calteniendo'l so estilu de vida gracies a la pensión de la NFL. Un artículu de la revista Rolling Stone en 2000 afirmaba que Simpson entá tien importantes ganancies provenientes de firmes d'autógrafos. Pa evitar tener que pagar, el exdeportista camudar de California a Miami (Florida), onde na mayoría de los casos la llei torga l'embargu de la residencia d'una persona pa cobrar una delda. Simpson nun se declaró en bancarrota. En 2008 foi declaráu culpable de tolos cargos.

### Xuiciu per custodia

Mientres s'atopaba na cárcel mientres el xuiciu por asesinatu, los padres de Nicole Brown, Louis y Juditha, tuvieron la custodia de los fíos menores d'O.J., Sydney y Justin. Cuando Simpson foi absueltu, recuperó la custodia de los neños. A finales de 1998 ganó judicialmente la custodia de los menores, anque la sentencia foi anulada cuando una corte d'apelación determinó que ye erróneu escluyir evidencies d'un xuiciu por asesinatu. Aun así, volvió ganar la custodia de los sos fíos nel 2000, en ganando'l segundu xuiciu.

### Dempués de los xuicios
Entá dempués de los sos dos xuicios, nunca se caltuvo lloñe de les noticies, anque munches vegaes apaecía por casos que nada teníen que ver con él. Acusóse-y d'aportar illegalmente a la señal de DirecTV. En 1998, nuna entrevista pa la BBC One, Simpson asemeyó asesinar a la presentadora con un plátanu mientres cantaba la banda sonora de la película Psycho.

En 1996, pocu dempués de los sos xuicios, visitó'l Reinu Xuníu. Dio una conferencia na *Oxford Union*, una sociedá privada d'alderique en Oxford. Ellí, atopar con grupos de defensa de los derechos de les muyeres. Les protestes nun yeren tantu pol asesinatu de Nicole, sinón polos maltratos a los que sometió a la so ex muyer.

En 2001, foi xulgáu por robu y asaltu en Florida, nel que foi declaráu inocente, siendo'l veredictu retresmitíu per televisión.

Foi propuestu pa presentar un reality show al estilu de The Osbournes. Tamién se-y propunxo como comentarista del xuiciu por asesinatu contra l'actor Robert Blake.

Mientres 2003, Simpson grabó una comedia namái para pagu per visión titulada *Juiced*. El programa, que consistía en grabaciones per cámara oculta, foi criticada cuando Simpson intentó vender el infame *White Ford Broncu* (coche usáu na persecución de Simpson pol casu de la muerte de la so ex esposa), diciendo: *"Foi bonu pa mi. Ayudóme a escapar"*.

En xunu de 2004, entamara participar nuna llarga serie d'apaiciones nes noticies pa remembrar el décimu aniversariu de los asesinatos, anque finalmente foi movíu pola muerte y funeral del ex presidente Ronald Reagan.

En payares de 2006 anunció que publicaría un llibru nel que rellataría cómo asesinaría a la so esposa Nicole Brown y al so amante, si fuera culpable de les sos muertes.

### Otros xuicios rellacionaos
* Los xuicios civil y criminal de Simpson nun fueron los únicos casos llegales importantes tres les muertes de Nicole Brown y Ronald Goldman.

* Gerald Chamales y la so muyer, Kathleen, mercaron una casa vecina a la de Simpson diez díes enantes de los asesinatos. Mientres los cuatro años siguientes, ellos y el restu de vecinos sufrieron la "invasión" de la prensa, turistes y curiosos. Tres esto, empezaron una batalla llegal cola IRS (axencia estauxunidense que cobra los impuestos), que terminó cola decisión según la cual nun podíen aplicar la perda del valor de la so casa como una deducción na so IRPF, porque foi daqué temporal.

* L'invitáu de Simpson na nueche de los asesinatos, Brian "Kato" Kaelin, demandó a *Globe Communications* por 15 millones de dólares dempués de que'l grupu suxiriera n'unu de los sos tabloides que Kaelin yera'l verdaderu asesín. La corte del distritu dio la razón al demandáu nun primer momentu, pero tres una apelación de Kaelin, llogró una compensación ensin determinar por bilordiu.

* Un abogáu de la propiedá intelectual de New Hampshire, William B. Ritchie, punxo en dulda la validez de les marques rexistraes de Simpson, alegando que taben xuníes a un nome que se convirtiera n'inmoral o escandalosu por causa de lo asocedío ente 1994 y 1997, y que por tanto, nun podíen tar protexíes como marca comercial. Simpson abandonó dende entós les sos marques rexistraes.

* El 14 de setiembre de 2007 foi arrestáu en rellación a un robu asocedíu nel Palace Station Casino en Las Vegas. Almitió tomar dellos oxetos de memorabilia, argumentando que-y fueren robaos enantes, pero negó forzar una habitación y portar armes. Un xuiciu empecipiáu'l 8 de payares de 2007 nel so contra determinó la so culpabilidá en 12 distintos cargos, ente ellos intentu de secuestru col agravante d'asaltu a mano armada.

* 4 d'ochobre de 2008 Simpson ye declaráu culpable de robu y secuestru nun hotel de Las Vegas, tres más de 12 hores de deliberaciones el xuráu comunicó que llegara al citáu veredictu, que podría suponer la cadena perpetua para dambos. El 6 d'avientu de 2008 ye sentenciáu a un mínimu de 9 años en prisión y un máximu de 33 años pol robu y secuestru. Nel 2017 va ser elegible a llibertá condicional.

## Películes y series
Películes y series nes que participó O.J. Simpson
* The Naked Gun 33 1/3: The Final Insult; 1994
* The Naked Gun 2½: The Smell of Fear; 1991
* The Naked Gun: From the Files of Police Squad!; 1988
* Capricorn One; 1978
* Raigaños Roots; 1977
* A Killing Affair ; 1977
* The Towering Inferno. (The Towering Inferno); 1974

## Na cultura popular
* Nel videoxuegu Grand Theft Auto: Vice City, el personaxe B.J. Smith ye una parodia de Simpson.
* Foi asonsañáu nun *sketch* del programa Saturday Night Live. Apaez como comentarista de la NFL pa la cadena NBC. Al usar un *telestrator* (aparatu que dexa dibuxar sobre la imaxe en movimientu) p'analizar una xugada, escribe *I Did It* ("Yo facer"). Nel primer programa tres el xuiciu, el presentador abrió coles pallabres: "*Bonu, ye oficial: l'asesinatu ye llegal nel estáu de California*".
* A lo llargo del videoxuegu Duke Nukem 3D inclúyese una persecución televisada del *Tarascu* blancu de Simpson, xunto con cartelos nos que se llee "¿inocente?" y "¡culpable!".
* Nun episodiu de The Simpsons, Homer ye acusáu d'asesinatu. Nun titular de periódicu puede lleese: "*El xuiciu sobre Ho.J. Simpson empieza güei*", refiriéndose a O.J.
* Comercializáronse pins col mensaxe *Drink Apple Juice because O.J. will kill you* ("bebe zusmiu de mazana, porque O.J. te va matar"). O.J., amás de ser les iniciales reales de Simpson, son el acrónimu del so llamátigu, *Orange Juice* o "zusmiu de naranxa".
* Na Serie South Park (l'episodiu Butters' Very Own Episode) represéntase una parodia d'O.J. Simpson y dellos personaxes conocíos n'EEXX como sospechosos d'asesinar a los sos familiares.
* Nel episodiu *[[Chef Aid]]* de la serie South Park cuando Chef fai una demanda contra una discográfica por usar un cantar so la discográfica contrata a Johnnie Cochran (abogáu d'O.J. Simpson)y faen parodia del xuiciu d'ésti mesmu y nel episodiu *[[The Jeffersons]]* cuando nel episodiu faer burlla de los xuicios a los ricos afroamericanos fechos presuntamente por envidia racial nos que se citen los casos d'O.J., Kobe Bryant y Michael Jackson (protagonista del episodiu).
* Na serie Family Guy represéntase una parodia na que Peter efectúa l'asesinatu xustu primero qu'O.J llegue y atope los cadabres. N'otru episodiu apaez Brian compartiendo un apartamentu con una persona morica nel cual taben mirando'l xuiciu d'O.J. Simpson; cuando ye declaráu inocente Brian glaya "Que?!" ente que la persona morica glaya: "si!", cuando dambos dan cuenta de lo que dixo cada unu; saquen les sos pistoles y apúntense los dos; Brian finalmente diz que tienen de camudar de departamentos.
* N'otru capítulu Stewie ta nun chigre con O.J. falando con él y encamentándo-y la idea de da-y una lleición a la so ex-muyer y al so amante.
* N'otru capítulu Peter ayuda a O.J a vivir la vida como una persona normal lloñe de les acusaciones d'asesinatos, cosa que Brian y la xente de Quahog cree que ye un peligru pa la ciudá. A la fin termina apuñalando a 3 ciudadanos y sale corriendo escorríu pola xente de Quahog.
* Foi asonsañáu nun "Sketch" del programa MadTV, nel que se-y realiza una entrevista avera del llibru que fizo sobre como asesinara a la so ex-esposa y al so amigu. Amosando como aprovechaba de la fama que se ganara.
* Na película Brüno, de Sacha Baron Cohen, pregúnten-y pol nome d'un neñu moricu que tien y este contesta que ye un nome popular africanu, O.J, a lo que'l públicu queda escupuliciáu
* Na película "La Fía del mio Xefe", l'uxu que pertenez al padre de la moza llámase O.J. Cuando'l protagonista pregunta si la razón d'esi nome ye pol asesín "O.J. Simpson" , el dueñu del uxu respuende que non, que se debe al xugador de fútbol americanu "O,J. Simpson" (refiriéndose dambos a la mesma persona). A lo último, cuando'l uxu escápase, el protagonista sale a la cai y glaya qu'O.J. anda sueltu, colo que la xente fuxe espavorida.
*La banda Mexicana de grindcore Brujeria mentar nel so cantar: Pito Wilson; y tamién ye nomáu n'otru cantar de Brujeria nel estribillu de "Matando Gueros": ..."Estilu mayate O.J. Simpson"...
*Ricardo Arjona fai mención de la so lliberación nel cantar "El Noticieru" del discu **'Si El Norte Fuera El Sur**'
*Foi asonsañáu nel video Gymkhana 7, nuna persecución sobre una autopista de Los Angeles
*La serie American Crime Story qu'estrenara en 2015, la so primer temporada basar nel casu O.J Simpson.
*La so recordada persecución foi asonsañada nel videoclip "Energy" del raperu canadiense Drake, onde fai parodies de dellos famosos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Perfil en ''Pro Football Hall of Fame''
* Perfil nel salón de la fama de fútbol universitario 
* Estadístiques de la so carrera