Purasangre

El **pura sangre inglés** ye una raza de caballos desenvuelta nel sieglu XVIII n'Inglaterra, cuando yegues madres ingleses fueron cruciaes con sementales árabes, berberiscos y akhal teke importaos, pa crear corredores de distancia.

Tolos purasangres ingleses modernos son descendientes de dalgún de los trés sementales importaos a Inglaterra dende'l Oriente Mediu a finales del sieglu XVII y principios del XVIII: el Darley Arabian, el Godolphin Arabian, tamién conocíu como'l Goldophin Barb, y el Byerly Turk (la primer parte del nome referir al so propietariu británicu, ente que la segunda parte indica l'orixe del caballu). Estudiando l'ADN mitocondrial, sábese que l'orixe de les yegües ye abondo cosmopolita, anque la contribución británica ya irlandesa ye la más importante. La xenética paez indicar que les yegües britániques ya irlandeses suponen el 61%, les provenientes d'Oriente Mediu'l 31% y les de la península arábiga tan solo el 8% restante.

El primer purasangre nes colonies americanes foi Bulli Rock, importáu por Samuel Gist del Condáu de Hanover, Virxinia, en 1730.

Nel Reinu Xuníu, el rexistru d'estos caballos ye calteníu pol Jockey Club. Una organización distinta pero col mesmu nome caltién los rexistros n'Estaos Xuníos. Hai rexistros oficiales de Jockey Clubes en 65 países. El primer rexistru de purasangres, o “Stud Book”, foi creáu por un home n'Inglaterra nel sieglu XVIII, y créese que foi ésta la primer invención del so tipu.

Magar que los purasangres son primariamente criaos pa correr, tamién pueden ser utilizaos para equitación y otros entrenamientos combinaos por cuenta de la so condición atlética.

Un purasangre típicu mide 16 palmos (64 pulgaes/1,63 metros) d'altor, y puede ser castañu, zaino, alazán o tordillo tocantes a la so pelame. La cara y la parte inferior de les sos pates pueden tener manches blanques, pero'l color blancu xeneralmente nun apaez n'otres partes del cuerpu (anque dellos xenes relativos al color, usualmente atopaos n'exemplares alazanos, traen de resultes dellos pelos o manches blanques).

El purasangre ye criáu principalmente pa correr al galopie y con una montadura. Esisten variaciones tocantes al so tamañu y conformanza (la estructura y apariencia del caballu), y los compradores de potenciales caballos de carrera escoyer según la so conformanza, el so “papel” (el so pedigree y campaña de pista de los sos ancestros tal como apaez nel catálogu de ventes) y la so salú. Los compradores de “sprinters” (caballos que van correr distancies curties, hasta la milla), xeneralmente escueyen caballos más musculares; aquellos comenenciudos n'entrenar pa les distancies clásiques” sobre la milla xeneralmente escueyen exemplares más grandes, con pates más llargues. Delles families de puransangre son conocíes como de sprinters o de fondistas, dalgunes pa correr en sable y otres pa correr en grama, como usualmente atopar n'Europa. Los compradores xeneralmente escueyen exemplares grandes (Man O'War, Secretariat, Dr. Fager y Forego fueron caballos grandes), anque sicasí un númberu importante de bonos caballos fueron pequeños (War Admiral, Round Table, Seabiscuit, Northern Dancer, y más apocayá Dalakhani y Smarty Jones).

Munchos espertos na alquisición de purasangres intenten predicir el potencial d'un potru determináu reparando'l so balance estructural de manera xeneral, lo atlético y la so disposición al caminar, la intelixencia qu'amuesen y la correuta conformanza de les sos pates. Los compradores de caballos más caros con frecuencia contraten espertos veterinarios por qu'esaminen ya infórmenlos de la condición del aparatu respiratoriu d'un caballu, la salú de la so estructura ósea y el tamañu del so corazón.

Los exemplares nacíos nel hemisferiu norte téunicamente cumplen un añu más d'edá'l 1 de xineru; ente que aquellos nacíos nel hemisferiu sur facer el 1 de xunetu. Estes feches artificiales fueron establecíes pa dexar la estandarización de los caballos de carrera en distintos grupos d'edá.

Aproximao 35.000 potros nacen y son rexistraos cada añu nos Estaos Xuníos. La mayor cantidá de potros nacen en Kentucky, Florida y California.

## Referencies

## Enllaces esternos