Darren Aronofsky

**Darren Aronofsky**  ye un direutor de cine d'Estaos Xuníos. Fíu d'Abraham y Charlotte Aronofsky, dos profesores d'orixe xudíu , descendientes de polacos.

## Carrera cinematográfica
El debú de Aronofsky como direutor de llargumetraxes remontar al añu 1998, fecha na que s'estrenó la película *[[Pi (película)|Pi: L'orde del caos]]*. Esta cinta narra la vida d'un brillante matemáticu (Max) que ta encegoláu cola idea de que, pese al aparente caos que rixe l'universu, esiste un sistema numbéricu capaz de prever y controlar tou cuanto asocede nél. Centrándose para ello nel estudiu del mercáu bursátil, Max cada vez se va averar más a desentrañar el misteriu que se despinta tres esa fórmula matemática qu'aparentemente controla tou, y que lu lleva inexorablemente al númberu pi (3,1415...). Ansiosos por faese col increíble descubrimientu que Max ta a puntu de revelar, una agresiva firma de Wall Street y una secta xudía van acosa-y por separáu pa faese con tan preciáu botín.

Hai de solliñar que la fotografía d'esti thriller matemáticu foi en blancu y negru, y que'l compositor de la banda sonora de la mesma foi'l so gran amigu Clint Mansell, collaborador habitual de Aronofsky nel restu de les sos películes. El filme apenes costó 60.000 dólares, polo que'l méritu de la película ye entá mayor.

La cinta llogró un gran ésitu de crítica y públicu, y llogró dellos gallardones, ente los cualos destaca'l del Festival de Sundance, que reconoció a Aronofsky como Meyor Direutor en 1998.

La película que siguió a *Pi* foi *[[Requiem for a Dream]]*, estrenada nel añu 2000. Basada na novela de Hubert Selby Jr (quien tamién desempeña los llabores de guionista), la película centrar nel mundu de les drogues (y otres adicciones) y nes devastadoras consecuencies que tienen estes nun grupu de persones. Esti segundu trabayu del direutor neoyorquín foi aclamáu mundialmente por crítica y públicu y convirtióse instantáneamente nun clásicu de cultu. El so enorme poder visual, xuníu a una banda sonora hipnótica (obra tamién de Clint Mansell, que'l so tema "Lux Aeterna" foi remezclado y utilizáu en decenes de tráilers cinematográficos posteriores) y a unes interpretaciones sobresalientes (Ellen Burstyn tuvo nomada al Oscar y al Globu d'Oru a la meyor actriz pol so trabayu nesti filme) dieron como resultáu esti esitosu segundu trabayu de realizador de Brooklyn. Esta película cunta con escenes del anime Perfect Blue.

La película facer con numberosos premios, ente ellos la Espiga d'Oru del Festival de Valladolid.

La siguiente película de Aronofsky nun vería la lluz hasta más d'un llustru dempués, nel añu 2006, fecha del estrenu de *[[The Fountain]]*. Con un presupuestu pequeñu dempués de tener problemes col estudiu y actores que decidieron retirase tales como Brad Pitt y Cate Blanchett, y cuntóse con actores de la talla de Hugh Jackman, Rachel Weisz y Ellen Burstyn (de nuevu), Aronofsky amuesa trés histories onde Jackman y Weisz interpreten distintos papeles, un científicu de tiempos actuales cola so esposa enferma, un conquistador y la so reina, y un viaxeru espacial que tien allucinaciones cola esposa que perdió. Ye una perfecta historia sobre l'amor y la muerte.

La película pasó con más pena que gloria pola taquilla mundial, y esta vegada nun pudo contentar dafechu a tol mundu. Produció una enorme división d'opiniones tantu na crítica especializada como nel públicu, diendo dende los que la criticaron duramente, hasta los que la empericotiaron como una de les grandes obres cinematográfiques de los últimos tiempos.

Sía que non, cabo reseñar la nominación de Clint Mansell (de nuevu al cargu de la banda sonora) a los Globos d'Oru pola so partitura, o la de Darren Aronofsky al Lleón d'Oru nel Festival de Venecia, ente otres.

Nel añu 2008 presentó'l so cuartu llargumetraxe, *[[The Wrestler]]*, que llogró'l Lleón d'Oru del Festival de Venecia. La película ta protagonizada por Mickey Rourke y Marisa Tomei, y narra la vida de Randy Robinson, un antiguu campeón de llucha llibre profesional que s'atopa nel ocaso de la so vida profesional. La crítica consideró la película de Aronofsky la meyor del festival y una de los meyores del direutor.

El so siguiente trabayu, *[[Black Swan]]* (*[[Black Swan|Cisne negru]]*), estrenar n'Estaos Xuníos el 1 d'avientu de 2010. La película, considerada un thriller psicolóxicu, cuenta cola participación como protagonista de Natalie Portman (papel que-y valió un Oscar como Meyor Actriz) nel papel de Nina, baillarina de ballet d'una compañía de ballé de Nueva York. L'habilidá de Aronofsky llogra captar nel filme tol perfil obsesivo y esixente que ronda'l mundu de la danza como disciplina, y consigue atrapar al espectador. La película tien l'espíritu de Perfect Blue 

En marzu de 2014 estrena'l so últimu filme, *[[Noé (película)|Noé]]*, sobre la vida del patriarca bíblicu y la so mítica arca. La película foi estrenada en Méxicu na selmana del 22 de marzu y n'Estaos Xuníos el 28 de marzu. Foi una superproducción de 130 millones de dólares, y enfrentó dures crítiques per parte de la crítica especializada, lo mesmo que de grupos relixosos que la consideren sacrílega, por camudar la hestoria bíblica.

Amás de realizar estes llongures, Darren Aronofsky tamién ye l'autor de curtios como *[[Supermarket Sweep]]* (1991), *[[Fortune Cookie]]* (1991) y *[[Protozoa (curtiu)|Protozoa]]* (1993).

## Influencies cinematográfiques

Direutores que más -y influyeron:
* Satoshi Kon: *Perfect Blue*
* Roman Polanski: *Repulsión / Cul de Sac / El cuchiellu na agua*.
* Alejandro Jodorowsky: *Fando y Lliriu / El Topu / El Monte Sagráu*.
* David Lynch: *Eraserhead* y *Mulholland Drive*.
* Werner Herzog: *Aguirre, der Zorn Gottes / Fitzcarraldo / Cobra Verde*.
* Akira Kurosawa: *El Fatu / Escándalu / Los siete samuráis*.
* Jim Jarmusch: *Estraños nel paraísu / Nueche na tierra / Sol pesu de la llei*.
* Sidney Lumet: *La Ofiensa / Piel de Culiebra / L'Emprestador*.

Otros filmes que-y influyeron:

* *Johnny Guitar* de Nicholas Ray
* *Sin City* de Robert Rodríguez y Frank Miller
* *Les Zapatielles Rojas* de Michael Powell y Emeric Pressburger
* *Homeboy* de Michael Seresin
* *Akira* de Katsuhiro Ōtomu

## Filmografía como direutor

## Premios

### [[Premios Óscar|Premiu Óscar]]

### [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]]

### [[Premios BAFTA]]

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Páxina web oficial