Cricetinae

Los **cricetinos** (**Cricetinae**) son una subfamilia de royedores, conocíos comúnmente como **hámsteres** (un xermanismu). Identificáronse diecinueve especies actuales distintes, arrexuntaes en siete xéneros. La mayoría son orixinaries d'Oriente Mediu y del sureste de los Estaos Xuníos. Al ser bien fáciles de criar en cautividá, son llargamente usaos como animales de llaboratoriu y como mascotes. Toles especies carauterícense poles bolses espansibles, llamaes abazones, allugaes nel interior de la boca y que van dende les mexelles hasta los costazos.

## Especies

El **[[hámster doráu]]** o **siriu** puede midir cerca de 15&nbsp;cm, ye orixinariu de Siria. La so pelame más habitual ye d'un tonu marrón claro, anque dacuando son de pelame mariella claro, pero nes tiendes d'animales puede recibir nomes bien diversos según la so coloración. Esisten delles variedaes de la especie con distintes traces, como un pelo más llargu, que puede llegar a dellos cm y suel riquir cuidos especiales. Los hámsteres doraos son bien territoriales, y suelen engarrase hasta la muerte si caltener nuna mesma xaula con otros miembros de la so especie.

Cuatro especies del xéneru Phodopus (hánsteres nanos):

* Hámster rusu nanu. Suelse confundir col hámster nanu de Campbell, d'aspeutu similar anque llixeramente más pequeñu; dambos tienen la metá del tamañu del hámster doráu. El hámster ivernizu recibe'l so nome por causa de los cambeos de color de la so pelame: de normal d'un tonu abuxáu mientres l'iviernu, cuando la lluz solar amenorgar a ocho hores diaries o menos, el hámster ivernizu camuda'l color de la so pelame a un tonu blancu cuasi uniforme. 
* Hámster Roborovski, de tan solo 4 o 5&nbsp;cm y desaxeradamente hiperactivo. La so pelame ye de color café. 
* Hámster chinu, l'únicu hámster con una cola prensil, que suel midir unos 4&nbsp;cm (la mayoría de los hámsteres tienen coles bien curties y non prensiles). El tamañu y el so aspeutu xeneral más similar al d'un mure faen que la so pertenencia real o non al xéneru Phodopus tea suxeta a alderique.
* Hámster de campu europeo ye'l de mayor tamañu de toos, mide ente 20 y 35 centímetros de llargu, con una cola que bazcuya ente 2 y 5&nbsp;cm de llargor, , nos qu'entá se topa n'estáu selvaxe.

## Carauterístiques

* **Esperanza de vida**: d'añu y mediu a trés años, anque se conocen casos nos que vivieron hasta cuatro años, pero depende la especie.
* **Pesu adultu**: 30-40&nbsp;g en rusos; 100-180&nbsp;g l'hámster doráu.
* **Llargor**: 8-10&nbsp;cm rusos; 15-18&nbsp;cm hámster doráu.
* **Maduror sexual**: dos meses y mediu.
* **Entra n'etapa de celu**: (dempués de los dos meses) cada cuatro díes.
* **Tiempu de xestación**: ente dieciocho y ventiún díes. Rusos; quince a diecisiete díes hámster doráu.
* **Críes per partu**: permediu de siete a ocho. Conociéronse casos de diecinueve críes.
* **Edá del treslleche**: ente trés y cuatro selmanes.

## Descubrimientu del hámster siriu
En 1839 el zoólogu británicu George Robert Waterhouse topó un hámster de mayor edá en Siria, llamándolo *Cricetus auratus*, el hámster doráu. La piel del hámster tuvo n'esposición nun muséu británicu. El hámster siriu foi ignoráu pola ciencia europea mientres el sieglu siguiente.

Alredor del añu 1930, el zoólogu y profesor de la universidá de Xerusalén Aharoni atopó una madre y críes de hámster nel desiertu siriu. Pa cuando tornó al so llaboratoriu, la mayoría escaparen o morrieren. Los hámsteres remanentes fueron donaos a la Universidá de Xerusalén, onde fueron criaos con ésitu. Por cuenta de que yeren llevemente mayores en tamañu a los atopaos por Waterhouse, llamar *Mesocricetus auratus*, anque posiblemente tratárase de la mesma especie. *Mesocricetus auratus* ye'l nome científicu actual del hámster siriu. Tolos hámsteres sirios esistentes anguaño baxen de diches críes.

## Reproducción

El **hámster doráu o siriu** ye solitariu por naturaleza, aceptando a otru exemplar de la so mesma especie namái pal apareyamientu. El celu de la fema ye cada cuatro o seis díes mientres una nueche. Si quier reproducir al so hámster, tien de pensalo bien, yá que son animales que críen enforma y bien rápido, pueden tener hasta quince críes o más. La fema tien de tener a lo menos diez selmanes pal so primer grupu de fíos de hámsteres.
;Apareyamientu
Por que puedan copular tien d'introducise a la pareya nun territoriu neutral, siendo recomendable qu'esto seya al atapecer o nueche. Si la fema ta receptiva, va ponese tiesa cola parte anterior del so cuerpu llevantada. Entós el machu va montase enriba de la fema mientres unos segundos y va llavase, depués volverá repitir esti procesu delles vegaes. Cuando vea qu'unu de los dos yá nun amuesa interés en siguir, tien de devolver a cada unu al so sitiu correspondiente. Esti procesu suel durar ente venti y cuarenta y cinco minutos.

### Xestación
La xestación ye de tan solo dieciséis díes, mientres esti periodu la fema ta especialmente sensible y nun tien de ser fadiada. A los dolce díes tien de faese una llimpieza xeneral de la xaula, refugando tola comida vieya y camudando el llechu por unu nuevu. Tien de dáse-y a la fema gran cantidá de materiales pa construyir el nial, por casu puédese-y dar palitos de madera, papel hixénicu picáu, alfalfa, etc., si nun se-y da nada de material nun pasa nada, pero ye recomendable da-y, porque asina les críes van tar más cómodes, calientes y nun van tener problemes. Nun se debe coyer nin fadiar a la fema mientres los últimos díes de xestación, ten de tar bien sele. Tien de dase una alimentación variao y bastante cantidá de vexetales y frutes, puede apurri-y tamién un pocu de comida pa perru (pero non demasiao) o clara de güevu cocíu.

### Nacencia
La fema xeneralmente pare na tarde del decimosestu día. Hai que dixebrar al padre porque si nun se come a les críes. El partu dura menos d'una hora y la madre dedícase especialmente a llimpiar y llamber a les sos críes, una y bones esto aguiya la so metabolismu, que nun ye autónomu. Les críes nacen ensin pelo y miden unos trés centímetros. Dempués d'un partu normal queda tou llimpiu y secu.

### Crianza
Les críes crecen rápido y empiecen a comer alimentos sólidos dende la primer selmana d'edá, sicasí, la lleche materna ye indispensable mientres les trés primeres selmanes. Y sobremanera, nunca se deben tocar les críes o esquerase con elles, a lo menos mientres les primeres dos selmanes. Si tocárense, entós la madre refugar y matar. A los dolce díes abren los güeyos y empiecen a salir con mayor frecuencia del nial. A les tres selmanes son independientes y pueden ser dixebraes de la madre. A los ventiocho díes tienen de tar dixebraes por sexu, porque a esta edá empieza la so maduror sexual.

## Bibliografía
* Fox, Sue. 2006. Hamsters. T.F.H. Publications Inc. 
* Patricia Pope Bartlett ([2003). The Hamster Handbook. Barron's Educational Series. p. 113. ISBN 978-0-7641-2294-1. https://books.google.com/books?id=QVlYZiNiSckC.
* Barrie, Anmarie. 1995. Hamsters as a New Pet. T.F.H. Publications Inc., NJ ISBN 0-86622-610-9.
* Fritzsche, Peter. 2008. Hamsters: A Complete Pet Owner’s Manual. Barron’s Educational Series Inc., NY ISBN 0-7641-3927-4.
* Kuhnen, G. (2002). Comfortable quarters for hamsters in research institutions. In "Comfortable Quarters for Laboratory Animals" Eds V. Reinhardt and A. Reinhardt. Animal Welfare Institute, Washington DC. páxs.33-37

## Referencies

## Enllaces esternos

* National Hamster Council (UK)
* Portal informativu n'español sobre Hamsters
* Hamsters sur le site du CCAP, Conseil canadien de protection des animaux.