Voluntá

La **voluntá** ye l'aptitú de decidir y ordenar la mesma conducta. Propiedá que s'espresa de forma consciente nel ser humanu y n'otros animales pa realizar daqué con intención d'una resultancia. 

## Marcu introductoriu
La pallabra voluntá provién del idioma llatín *voluntas*, *voluntātis* (verbu *volo* = ‘querer', y sufixu *-tas*, *-tatis* = ‘-dái', ‘-idad', en castellán), y consiste na capacidá de los seres humanos que los mueve a faer coses de manera intencional. Ye la facultá que dexa al ser humanu gobernar los sos actos, decidir con llibertá y optar por un tipu de conducta determináu. La voluntá ye'l poder d'elección con ayuda de la conciencia

L'actuar humanu ta empobináu por tou aquello qu'apaez como la meyor opción, dende les actividaes recreatives hasta l'enfotu por ameyorar nel trabayu, sacar alantre a la familia o ser granibles y eficientes. La voluntá opera principalmente en dos sentíos:

* De manera bonal, por cuenta de la motivación y al convencimiento de realizar esi daqué, como'l querer salir de los problemes, el querer salir alantre, o salir a pasiar con daquién, empecipiar una afición o un pasatiempu, entamar una xunta, asistir a un entrenamientu, etc.
* De forma consciente, debíu al esfuerciu o obligación a realizar determinaes coses: terminar un informe a pesar del cansanciu, estudiar una materia que nun gusta o presenta dificultaes, recoyer les coses que tán fora del so llugar, llevantase a pesar del suañu, etc. Tou esto representa un exerciciu de voluntá, porque se llega a la decisión d'actuar cuntando colos inconvenientes.

La voluntá ye fundamental pal ser humanu, pos-y dota de capacidá pa llevar a cabu remanes contraries a los enclinos inmediatos del momentu. Ensin voluntá non pueden llograse oxetivos entamaos. Ye unu de los conceutos más difíciles y aldericaos de la filosofía, especialmente cuando los filósofos investiguen cuestiones como les que se refieren al llibre albedríu.

Esiste la cuestión adicional de si puede simultáneamente reparar lo que se desea faer y amás tener conocencia de les razones poles que s'escueye faer eso en llugar d'otra cosa. Les interrogantes más fondes sobre la esistencia humana xiren de cutiu alredor de les cuestiones sobre la voluntá.

## El conceutu de voluntá na filosofía
El racionalismu retardó'l conceutu de voluntá, qu'hasta Kant nun vuelve cobrar prestíu. Na filosofía contemporánea preséntase como valor fundamental como un mambís intelectual, o la capacidá de decisión propia a un ser dotáu d'intelixencia y capaz de autodeterminarse a sigo mesmu dende les idees. La voluntá ye la potencia del ser humanu, que lu mueve a faer o nun faer una cosa. La función de la voluntá ye un aspeutu de la llamada vida d'enclín, esto ye, de l'aptitú xeneral pa reaccionar ante los estímulos esternos o internos, pero estremar de les demás actividaes propies de la vida d'enclín en que la voluntá arreya la representación intelectual del oxetu y ye deliberada, magar obra a base de vezos, instintos, etc.

Platón considera que les eleiciones concretes de los homes son responsabilidá de cada unu, esto ye, dependen de la mesma voluntá. Pela so parte, Aristóteles estrema ente actos involuntarios (realizaos por inorancia o so una fuercia esterno que nos mueve ensin que lo queramos) y voluntarios (escoyíos con conocencia de causa y ensin constricción esterior).

Arthur Schopenhauer, na so obra más importante, *[[El mundu como voluntá y representación]]*, entiende que la voluntá ye la realidá última (la kantiana «cosa en sí») subxacente al mundu de la perceición sensible (intuición empírica).

Jean-Jacques Rousseau utiliza'l conceutu de *[[voluntá xeneral]]* en *[[El Contratu Social]]*. Hasta entós el bien común, interpretáu pol gobernante, fuera la guía d'actuación en cualquier sistema políticu. Inclusive na monarquía absoluta, la *voluntá del rei* yera la llei, namái suxeta al xuiciu de Dios. La *voluntá xeneral* sigue siendo un conceutu fundamental pa entender la toma de decisiones en democracia.

El filósofu Joaquín Trincado Mateo nel llibru *[[Conozte A Ti Mesmu]]* define a la voluntá racional como causa única del universu y toa demostración de vida llamándose esa voluntá racional, cenciellamente, espíritu. 

Nel antiguu Oriente, creíase que la Voluntá yera la parte cimera del Home.Esta parte practicada pol Home ye lo que nos avera más a Dios, polo qu'algamar esti grau d'espiritualidá nun ye senciellu. Implica que tenemos qu'empecipianos nel camín de la sabiduría o del autoconocimiento.Camín que ye abrupto ya intensu, bien malo de transitar, una y bones l'home qu'algame a practicar y desenvolver la so Voluntá , tien que convertise nun ser dignu pa faese acreedor a tan altu atributu. Este ye otru aspeutu de la Voluntá, que al aplicala tien de conducinos escontra lo positivo, a la lluminosidá, a lo que sía bonu pal nuesu espíritu.

## La voluntá y el deber
En rellación ente la voluntá y el deber, Kant propón un nivel: Si falamos de la voluntá como daqué absolutamente incondicionado (voluntá santa), entós taríamos ante daqué que ye daqué absolutamente bonu en sí y que, por tanto, nun tendría qu'actuar por deber pa ser bona en sí. 2º) Lo qu'asocede ye que, na práctica, tal voluntá asítiase nuna realidá que ta condicionada lo que lleva a tal voluntá a tener que superar torgues continues. Nesti contestu, la voluntá ye bona cuando actúa por deber. A última hora, la voluntá santa, esto ye, la voluntá qu'actuaría al marxe d'enclinos y enclinos individuales, nun ye bona en sí porque actúe por deber sinón qu'OBRA POR DEBER PORQUE YE BONA. Esa mesma voluntá, asitiada nel mundu de les condiciones sensibles, podría dicise que YE BONA CUANDO ACTÚA POR DEBER. Si entiéndese esta diferencia, entiéndese porque Kant afirma, per un sitiu, qu'una voluntá qu'obra por deber ye bona y por otru, qu'una voluntá bona ye la qu'obra por deber.

## Dinámica de la voluntá
La voluntá intervién cuando se realiza una serie d'aiciones pa consiguir una meta, con representaciones na mente sobre daqué particular, pue ser un pensamientu astractu, un elementu concretu, esistente o inclusive aparente, por dalguna razón esti pensamientu vuélvese pervalible y ye cuando se tresforma nun fin qu'algamar, rique un esfuerciu, consistencia, motivación y dedicación.

Pa caltener empobináu les aiciones escontra'l cumplimientu del oxetivu.

## Conceutu xurídicu de voluntá
Nel ámbitu xurídicu, la voluntá nun se define como l'aptitú llegal pa querer daqué. Ye unu de los requisitos de la esistencia de los actos xurídicos.

## Ver tamién
* Comportamientu
* Decisión
* Determinismu
* Intencionalidad
* Llibre albedríu
* Sankalpa
* Voluntá de Dios

## Bibliografía
* Dorschel, Andreas, 'The Authority of Will', *The Philosophical Forum* XXXIII/4 (2002), 425-441.
* Nietzsche, Friedrich, *La voluntá del poder*, Edaf (1981) ISBN 84-7166-654-5.
* Schopenhauer, Arthur, *El mundu como voluntá y representación*, Akal (2005), ISBN 84-460-0397-X.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Voluntá: lóxica ya intuición.
* 
*