Kremenchuk

**Kremenchuk** () o **Kremenchug** () ye una ciudá industrial del óblast de Poltava, n'Ucraína. Ta regada pol ríu Dniéper y atópase 93 km al suroeste de Poltava. La so población alzar a 230.185 habitantes en 2006. Ye'l centru alministrativu del so raión.

## Historia

Nel territoriu qu'ocupa la ciudá de Kremenchuk atopáronse buelgues de ser habitáu dende'l sieglu V e.C. La fecha exacta de la fundación de Kremenchuk desconozse. Nun documentu polacu del añu 1571, el rei de Polonia Segismundo II decide la construcción d'un fuerte nel allugamientu de la ciudá actual, col fin de defender la frontera oriental del dominiu d'influencia polacu contra los tártarus. Ye posible que la fortaleza nun se construyera hasta 1596. Dempués de que los cosacos tomaren control de la ciudá por aciu el tratáu de Kurukove en 1625 (robláu nel llagu del mesmu nome cerca de la ciudá), la fortaleza foi ampliada en 1635 según los planos del inxenieru francés Guillaume Levasseur de Bonplan. 
 
Asitiada nun estremu de la parte navegable del Dniéper, Kremenchuk representaba una importante posición favorable como encruz de caminos ente Moscovia y el mar Negru. D'esta miente, adquirió una gran importancia comercial convirtiéndose para mediaos del sieglu XVII nuna próspera ciudá cosaca. Nel sieglu XVIII, la ciudá, que s'atopaba na zona fronteriza ente Polonia y el Janato de Crimea (sometíu al Imperiu otomanu), recibe crecientemente la influencia del Imperiu rusu, n'espansión escontra'l sur. Ente 1765 y 1789, la ciudá foi anexonada a la provincia de Nueva Rusia, y dende 1784, a la d'Ekaterinoslav. Mientres la Guerra Ruso-Turca (1787-1792), Kremenchuk foi un puntu de sofitu importante pal exércitu rusu, magar lo qu'a finales de sieglu perdería importancia política al ser apostrada a cabeza de distritu. A partir de 1802, entra na gobernación de Poltava.

Nel campu económico, otra manera, la ciudá conoz entós una fuerte crecedera de les actividaes comerciales ya industriales, reforzaes pola conexón a la rede ferroviaria y la construcción d'una ponte pal ferrocarril sobre'l Dniéper en 1873. En 1897 la ciudá cuntaba con 63.007 habitantes, de los que cerca de la metá yeren xudíos (46.9%), per delantre de los ucraíns, que representaben un 30.1%, de los rusos (19.3%), los polacos (1.7%) y los alemanes (0.7%). Mientres la Segunda Guerra Mundial, Kremenchuk foi ocupada pola Alemaña Nazi dende'l 9 de setiembre de 1941 al 29 de setiembre de 1943. Miles d'habitantes de la ciudá perecieron mientres la ocupación, ente ellos casi la totalidá de los xudíos. Más del 90% de los inmuebles y establecimientos fueron destruyíos, según la ponte sobre'l Dniéper. Dempués de la guerra y la reconstrucción, la ciudá recuperó'l so desenvolvimientu industrial.

## Demografía

## Economía, educación y tresportes

Económicamente los sectores más importantes pa la ciudá son la construcción d'automóviles y el procesamientu de petroleu, siendo un puestu importante na ruta de los oleoductos y gasoductos. Percima de la ciudá hai una gran presa nel cursu del Dniéper, que forma'l banzáu de Kremenchuk. Na presa hai una central hidroeléctrica y cerca d'ésta, una central termoeléctrica. En 2005 la producción de la ciudá representaba'l 7% de la economía del país y más del 50% na del óblast.

Les principales empreses de Kremenchuk son:
* **KVSZ** o *OAO Kriúkovski vagonostroítelnyi zavod* (): empresa fundada en 1874 que produz distintos tipos de vagón, contenedores, escaleres mecániques, etc. Emplegaba a 6.800 trabayadores en 2007.
* **[[Fábrica d'Automóviles de Kremenchuk (KpA3)|KrAZ]]** o *Kremenchugski avtomobilny zavod* () : principal constructor de camión Ucraína, güei acomuñada a Iveco, una filial de Fiat. Emplegaba a 6.650 trabayadores en 2007.

* **KrKZ** o *Kremenchutski koliski zavod* () : fundada en 1961, fabrica ruedes n'aceru p'automóviles y maquinaria agrícola, emplegando en 2007 2.980 trabayadores.
* **Kredmach** o *Kremenchugski zavod dorózhnyj mashín* (): fábrica de maquinaria y equipamientos pa obres públiques, emplegando a 2.800 trabayadores en 2007.
* **Ukrtatnafta** : la más importante refinería de petroleu d'Ucraína (capacidá: 18 millones de tonelaes per añu). Emplegaba a 4.400 trabayadores en 2007.
Como industria llixero podemos destacar el sector tabacalero, el de confección y el puntu, el del procesáu de carne y lleche.

En Kremenchuk hai dos universidaes con unos 16.000 alumnos en total:
* Universidá Politéunica del Estáu * 
Universidá privada d'economía, teunoloxíes de la información y direición.

Cerca de la ciudá hai una de les más importantes interseiciones de ferrocarriles y carreteres d'Ucraína central, pela ponte sobre'l Dniéper, según unu de los puertos fluviales principales del Dniéper, el principal ríu d'Ucraína.

## Personalidaes

* Llugar de nacencia del pianista y compositor Leo Ornstein (1892-2002)
* Llugar de nacencia del compositor Dimitri Tiomkin (1894-1979)

## Ciudaes hermaniaes

*  Bydgoszcz
*  Svishtov
*  Bila Tserkva
*  Bitola
*  Novomoskovsk

## Enllaces rellacionaos
* Banzáu de Kremenchuk

## Enllaces esternos y referencies

* Kremenchuk en WikiMapia
* Sitiu oficial del gobiernu de Kremenchuk (n'ucraín) 
* La semeya de güei de Kremenchuk (n'inglés)
* Portal d'información histórica con semeyes históriques y actuales
* 
* Universidá Nacional Kremenchug el nome de Mikhail Ostrogradskii
* Universidá Privada pa Industria, Teunoloxía de la Información y Direición