Saul Bellow

**Saul Bellow**  foi un escritor canadiense y d'Estaos Xuníos d'orixe xudíu-rusu. Nació en Canadá, pero vivió dende pequeñu n'Estaos Xuníos. Foi gallardoniáu col Premiu Nobel de Lliteratura en 1976. 

## Vida y trayeutoria

Nació'l 10 de xunu de 1915 en Lachine (Quebec), nel senu d'una familia xudía, a los 9 años la so familia (d'orixe rusu) treslladóse a Chicago. Participó como soldáu na II Guerra Mundial, estudió na Universidá de Northwestern y foi profesor de la de Chicago. Tuvo casáu en cinco causes. Considérase-y un referente dientro del grupu d'escritores d'Estaos Xuníos de relixón xudía de la segunda metá del sieglu XX.

La so primer novela, *[[Dangling Man]]* (1944), reflexa l'ansiedá y la esmolición d'un mozu qu'espera ser movilizáu en tiempu de guerra. A esta primer novela siguiólu 039;'La víctima* ([[1947]]). En llogrando una beca de la fundación Guggenheim, Bellow vivió mientres un tiempu n'Europa, onde escribió la mayor parte de *Les aventures de Augie March* ([[1953]]). Esta novela, un llargu rellatu llibremente estructurado con un héroe propiu de la picaresca, ufierta un vivu y humorística semeya de la comunidá xudía de Chicago al traviés d'un mozu en busca de la so identidá. La humanidá moderna, amenazada con perder la so identidá pero entá non destruyida espiritualmente, ye la tema de les sos obres posteriores, *Carpe Diem* ([[1956]]) y *Henderson, el rei de l'agua* ([[1959]]). *Herzog* ([[1964]]) y *El planeta de Mr. Sammler* ([[1970]]), gallardoniaes col [[National Book Award]] (Premiu Nacional del Llibru), retraten a los intelectuales xudíos na so llucha contra'l malestar espiritual que los arrodia.

Bellow recibió'l [[Premiu Pulitzer]] en [[1976]] por *Humbolt's Gift* ([[1975]]) y tres meses más tarde foi gallardoniáu col [[Premiu Nobel de Lliteratura]] ([[1976]]) *“pola comprensión y analís sutil que realiza de la sociedá contemporánea nos sos trabayos”.* *Humbolt's Gift* ta considerada una de les sos meyores noveles y obra clave na narrativa anglosaxona del sieglu XX, influyida poles llectures de [[Rudolf Steiner]] mientres el so periodu d'escritura (ente 1972 y 1974). Trátase d'una *roman à clef* na que'l protagonista, Charlie Citrine, ye trasunto del propiu Bellow y el so meyor amigu y antiguo mentor, el poeta Von Humboldt Fleisher, ye Delmore Schwartz (1913-1966) amigu na vida real de Saul Bellow.

L'autor prosigue'l so analís de la cultura contemporánea en *L'avientu del Decanu* ([[1982]]). *Ida y vuelta a Xerusalén* ([[1976]]) ye un estudiu reflexivu de la so visita a Israel, ente que na novela [http://lecturasdelreymono.blogspot.com/2010/05/son-mas-los-que-muerren-de-desamor-de.html *Son más los que muerren de desamor*] (1987), Bellow torna al escenariu del Mediu Oeste d'Estaos Xuníos. En 1994 publicó una coleición d'ensayos titulada *Suma y sigue*. El so llibru de rellatos entá non traducíu, Collected Stories, apaeció en 2001 con un prefaciu de Janis Bellow, entós la so esposa, y un prólogu de James Wood. En 1997 publicó una [[novela curtia]], *La verdadera*, y en 2000 la so última novela, *Ravelstein*. Nel 2005, publicar n'España, so la edición de Círculu de Llectores y Galaxa Gutenberg, una traducción de la so coleición d'ensayos sol títulu "Toa cuenta. Del pasáu remotu al futuru inciertu". [http://www.letraslibres.com/pdf.php?id=7952#search=%22saul%20bellow%20tou%20cuenta%22] 

Finó'l [[5 d'abril]] de [[2005]] en [[Brookline]], [[Massachusetts]], ([[Estaos Xuníos]]).

== Influencia ==
Influyó en casi tolos escritores norteamericanos d'orixe xudíu, como [[Bernard Malamud]] (1914-1986), [[Howard Fast]] (1914-2003), [[Peter Viertel]] (1920-2007), [[Betty Friedan]] (1921-2006), [[Norman Mailer]] (1923-2007), [[Joseph Heller]] (1923-1999), [[Herbert Gold]] (1924), [[Allen Ginsberg]] (1926-1997), [[Neil Simon]] (1927), [[Ira Levin]] (1929-2007), [[William Goldman]] ( 1931), [[Philip Roth]] (1933), etc. [[Philip Roth]] escribió: 

"La columna vertebral de la lliteratura d'Estaos Xuníos del sieglu XX foi apurrida por dos escritores: [[William Faulkner]] y Saul Bellow."

==Obra==
===Noveles y noveles curties===
* *Dangling Man* (1944)
* *La víctima* (1947)
* *Les aventures de Augie March* (1953)
* *Carpe Diem* (1956)
* *Henderson the Rain King* (1959)
* *Herzog* (1964)
* *Mr. Sammler's Planet* (1970)
* *Humboldt's Gift* (1975)
* *The Dean's December* (1982)
* *More Die of Heartbreak* (1987)
* *A Theft* (1989)
* *The Bellarosa Connection* (1989)
* *The Actual* (1997)
* *Ravelstein* (2000)

===Coleiciones de rellatos curtios===
* *Mosby's Memoirs* (1968)
* *Him with His Foot in His Mouth* (1984)
* *Something to Remember Me By: Three Tales* (1991)
* *Collected Stories* (2001)

===Non ficción===
* *To Jerusalem and Back* (1976)
* *It All Adds Up* (1994)
* *Saul Bellow: Letters*(2010)

=== Referencies ==


== Enllaces esternos ===
* [http://city-journal.org/2008/18_2_urb-sammler.html Mr. Sammler's City, *City Journal,'' Spring 2008] 
* Web de Nobel con dos discursos (unu d'ellos n'audiu) & una más estensa biografía
* Herzog y Saul Bellow, vistos por Vargas Llosa.