John Stith Pemberton

**John Stith Pemberton**  foi un farmacéuticu d'Estaos Xuníos conocíu por patentar la Coca-Cola.

## Biografía
John Pemberton nació'l 8 de xunetu de 1831, en Knoxville, Condáu de Crawford, Georgia. El so padre foi James Clifford Pemberton, hermanu del xeneral confederáu John Clifford Pemberton. Pemberton crióse en Rome (Georgia), entró nel Reform Medical College of Georgia, en Macon, y en 1850, a la edá de diecinueve años, llogró la llicencia pa exercer l'oficiu de farmacéuticu. Poco dempués conoció a Ann Eliza Clifford Lewis, de Columbus (Georgia), que fuera estudiante de la Wesleyan College en Macon. En 1853, casar en Columbus y tuvieron un fíu, Charles Ney Pemberton, que nació en 1854.

Mientres la guerra de Secesión, sirviendo nel 12° Reximientu de Caballería del Exércitu Confederáu, John Pemberton foi mancáu n'abril de 1865 na batalla de Columbus, en Georgia, mientres una carga de caballería, onde recibió una corte de sable nel pechu. El dolor causó-y una adicción a la morfina, qu'usaba p'aselar el malestar y los dolores. Buscando una cura pa la so adicción, dedicar a inventar una bébora que pudiera curalo, y llogró la Coca-Cola. De primeres llamar *Pemberton's French Wine Coca* (Vinu Francés de Coca de Pemberton).

La so mayor obsesión yera inventar «la medicina final y la bébora alcohólico perfecta». Entós afayó informes sobre les virtúes de la planta de coca, que tenía fama d'actuar como estimulante, ayudante de la dixestión, afrodisiacu y qu'enllargaba la vida. Nesi momentu tuvo claro que *el so* bébora diba xirar en redol a la coca, inorando que la coca (atopada na fueya de coca) puede resultar adictiva.

## La Coca-Cola

En 1885 amestó nueces de cola a una nueva bébora que creara, esta vegada ensin alcohol pero con xarabe d'azucre. La fórmula definitiva tuvo llista'l 8 de mayu de 1889.

Nun primer momentu, quería atopar la cura de los dolores de cabeza y l'ansiedá. Pemberton esperimentó cola nuez de cola y la coca. La bébora, que combinaba llima, canela, fueyes de coca y granes d'arbustu brasilanu, foi llamada por dalgunos como «el mestranzu médicu». 

Foi'l so contable, Frank Robinson, quien-y dio'l nome y diseñó el logo y el trazu de la lletra orixinal. Amás, vendió una parte de The Coca-Cola Company a Asa Griggs Candler y, cuando morrió, foi esti quien adquirió la compañía por 2300 dólares. De fechu Griggs yera xenru de Pemberton, d'ellí que se-y diera la oportunidá de mercar el negociu; Griggs morrió en marzu de 1929. Lo cierto ye que, como munchos grandes inventores, Pemberton nun supo llograr muncha ganancia col so inventu. Sicasí, con Candler la compañía amontó les ventes nun 4000% ente 1890 y 1900. La publicidá foi un importante ésitu y, a principios del sieglu XX, la bébora vender por tou Estaos Xuníos y Canadá, y tamién empezó a vender el xarabe a compañíes embotelladoras independientes.

## Muerte

John Pemberton finó n'Atlanta a los 57 años n'agostu de 1888, na probeza, adictu a la morfina y víctima d'un cáncer d'estómagu. El so fíu siguió vendiendo una alternativa a la fórmula del so padre, pero Charles Pemberton finó solu seis años dempués, un consumidor d'opiu. El so cuerpu foi lleváu a Georgia y soterráu nel campusantu de Linwood, en Columbus. La so llábana ta grabada con símbolos amosando'l so serviciu militar confederáu y el so arguyu de ser francmasón.

## Referencies

## Enllaces esternos