open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dumbarton Oaks

**Dumbarton Oaks** ye una casona del sieglu XIX, d'estilu federal nel barriu de Georgetown en Washington D.C. Anguaño alluga la **Coleición y Biblioteca d'Investigación Dumbarton Oaks**, un centru pal estudiu del imperiu bizantín, estudiu precolombín y la historia del paisaxismu. El centru publica la revista académica *[[Dumbarton Oaks Papers]]*, amás d'otros llibros nos sos trés principales árees d'estudiu.

## Historia de la casa
La casona construyir en 1800. En 1920 mercar Robert Woods Bliss y la so muyer Mildred Barnes Bliss. El señor Bliss foi mientres enforma tiempu miembru del cuerpu diplomáticu de los Estaos Xuníos. Pela so parte, la so muyer foi una gran coleicionista d'arte. A la casona añadiéronse-y partes de dellos arquiteutos, ente ellos de Philip Johnson. En 1944 en Dumbarton Oaks tuvo llugar la Conferencia Dumbarton Oaks, una xunta internacional que sentó les bases pa la creación de les Naciones Xuníes.

## Coleición
 
A lo llargo de la so vida, los Bliss xuntaron una gran ya importante coleición d'oxetos y llibros, que la allugaron en Dumbarton Oaks. En 1940 donaron la coleición según la casa y los sos terrenes axacentes pa crear la Coleición y Biblioteca d'Investigación Dumbarton Oaks, y que sería alministrada polos fideicomisarios de la Universidá de Harvard. La institución dedicóse nun principiu namái a los estudios bizantinos, pero'l so algame ampliar pa incluyir los estudios precolombinos y el paisaxismu.

La biblioteca de Dumbarton Oaks contién más de 100.000 volúmenes. Hai un grupu de sabios y eruditos que trabayen equí, amás de 40 beques que s'otorguen a sabios d'otros llugares por que puedan trabayar cola coleición.

Dumbarton Oaks emprestó'l so nome a unu de los trabayos más importantes d'Igor Stravinsky. El señor Bliss pidió-y a Stravinsky que compunxera un conciertu pal so 30 aniversariu de boda en 1938. La resultancia foi'l ''Conciertu en Mi bemol'' para orquesta de cámara conozse tamién como'l conciertu de "Dumbarton Oaks".

## Xardinos
Hai unes 4 hectárees (10 acres) de xardinos nel terrén de Dumbarton Oaks, diseñáu ente 1922 y 1947 pola gran paisaxista Beatrix Farrand en collaboración cola señora Bliss. Los xardinos tán constituyíos por una serie de terraces construyíes na fastera posterior de la casa, y coles otres árees creaes de forme informal. Los xardinos inclúin el *Star Garden* (Xardín d'Estrella), el *Green Garden* (Xardín Verde), la *Beech Terrace* (Terraza de la Faya), la *Urn Terrace* (Terraza de la Urna), el *Rose Garden* (la Rosaleda), la *Arbor Terrace* (Terraza del Árbol), la *Fountain Terrace* (Terraza de la Fuente), la *Lover's Lane Pool* (Piscina del Senderu de los Amantes), la *Pebble Terrace* (Terraza de Quixarros), el *Camellia Circle* (Plaza de la Camelia), el *Prunus Walk* (Camín de Prunus), la *Cherry Hill* (Llomba de la Zrezal), la *Crabapple Hill* (Llomba de Mazanes), la *Forsythia Hill* (Llomba Forsitia) y la *Fairview Hill*. Toos tán abiertos al públicu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web de la Coleición y Biblioteca d'Investigación Dumbarton Oaks .
* Imaxe de Dumbarton Oaks
Conferencia Dumbarton Oaks

La **Conferencia de Dumbarton Oaks** (o **Conversaciones de Washington de la Organización de Paz Internacional y Seguridá**, *Washington Conversations on International Peace and Security Organization* n'inglés) tuvo llugar del 21 d'agostu al 29 d'agostu de 1944 na casona Dumbarton Oaks de Washington D. C. Equí formulóse y axustó l'entamu de les Naciones Xuníes. Les conversaciones pa la creación de la ONX incluyeron qué estaos seríen convidaos pa ser miembros. A la conferencia asistieron miembros de los Estaos Xuníos, la Xunión Soviética, el Reinu Xuníu, y la República de China, lo mesmo que de munchos otros países. Les conversaciones tamién incluyeron la formación del Conseyu de Seguridá y el derechu a vetu de los miembros permanentes.

## Ver tamién
* Conferencia de les Naciones Xuníes sobre Organización Internacional
* Declaración Universal de Derechos Humanos
* Carta Internacional de Derechos Humanos
* Naciones Xuníes
* Conseyu de Seguridá de Naciones Xuníes

## Referencies

## Enllaces esternos
* Propuestes pa la creación d'una organización xeneral internacional
Palaciu Cecilienhof

El **palaciu Cecilienhof**  ye un palaciu allugáu na parte norte del parque *Neuer Garten* en Potsdam, cercanu al llagu Jungfernsee. Dende 1990 ye parte de los *[[Palacios y parques de Potsdam y Berlín]]* como Patrimoniu de la Humanidá declaráu pola Unesco.

Cecilienhof foi l'últimu palaciu construyíu pola familia Hohenzollern. L'Emperador Guillermu II d'Alemaña facer construyir pal so fíu'l príncipe Guillermo de Prusia y la so esposa, la princesa Cecilia de Mecklemburgu-Schwerin. La edificación foi diseñada por Paul Schultze-Naumburg nun estilu similar a una casa de campu inglés d'estilu Tudor y foi construyida ente 1914 y 1917. El so diseñu ta basáu nuna casa llamada 'Bidston Court' (más tarde 'Hillbark') allugada na península de Wirral, que de la mesma taba inspirada en Little Moreton Hall. L'interior foi amobláu según les indicaciones de Paul Troost, que nel so momentu creara interiores de barcos de travesía.

L'edificiu inclúi 6 patios reales, según 55 chimenees fabricaes en lladriyu, que fueron completaes en 1915; sicasí, la construcción retrasóse debíu al españíu de la Primer Guerra Mundial, de cuenta que'l príncipe Guillermo y la princesa Cecilia nun lo ocuparon hasta agostu de 1917. Guillermo, sicasí, siguió al so padre al exiliu un añu más tarde, pero la princesa Cecilia siguió morando nél hasta la inminente meyora del Exércitu Coloráu en febreru de 1945.

Cecilienhof foi'l llugar d'alcuentru de la Conferencia de Potsdam ente'l 17 de xunetu y el 2 d'agostu de 1945. Les estancies fueron dafechu redecoradas p'afaese al gustu de los participantes. D'esta miente, Winston Churchill, más tarde reemplazáu por Clement Attlee, Josif Stalin y Harry S. Truman axuntar nuna mesa redonda na gran entrada. El 26 de xunetu de 1945, Churchill y Truman realizaron la Declaración de Potsdam, definiendo los términos de la rindición xaponesa, mientres Truman preparaba la orde del ataque atómicu contra Hiroshima y Nagasaki.

Na actualidá'l palaciu de Cecilienhof ye un muséu y hotel. La reina Sabela II visitar el 3 de payares de 2004. El 30 de mayu de 2007, foi sede de la xunta de ministros d'esteriores del G8.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Potsdam from Above - Schloss Cecilienhof
Palacios y parques de Potsdam y Berlín

Los **palacios y parques de Potsdam y Berlín** son un grupu de complexos de palacios y xardinos que s'atopen en Potsdam, y la capital d'alemana Berlín. El términu foi usáu a partir de la designación del conxuntu cultural como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1990. Foi reconocíu como una unidá histórica de paisaxe y exemplu únicu de diseñu de xardinos nel contestu de les idees monárquiques de Prusia.

Nun principiu, el sitiu tomó 500 hectárees, cubriendo 150 edificaciones y los sos xardinos, que tomaben los años dende 1730 hasta 1916. Foi ampliáu en dos etapes, en 1992 y 1999 conducieron a la incorporación d'un área más grande al Patrimoniu de la Humanidá.

## Designación de 1990
* Palaciu y parque de Sanssouci, Potsdam
** Palaciu de Charlottenhof
** Nuevu Palaciu de Potsdam
** Palaciu de la Orangerie
* Xardín Nuevu (*Neuer Garten*), palaciu de mármol y de Cecilienhof, nordeste de Sanssouci, Potsdam
* Palaciu y parque de Babelsberg, Potsdam 
* Palaciu de Glienicke y parque de Klein-Glienicke, Berlín
* Casa rústica de Nikolskoe, Berlín
* ''Pfaueninsel'' (Isla de los Pavos), Berlín
* Monte Böttcher (*Böttcherberg*), Berlín
* Pabellón de caza de Glienicke (*Jagdschloß Glienicke*), Berlín

## Estensión de 1992
* Ilesia del Redentor de Sacrow (*Heilandskirche*), Potsdam
* Palaciu y parque de Sacrow, Potsdam

## Estensión de 1999
* *[[Lindenallee]]* 
* Antigua escuela de xardinería y la Kaiserbahnhof
* Palaciu y parque de Lindstedt
* Villa de Bornstedt: ilesia, campusantu y paisaxe al norte del parque de Sanssouci.
* *[[Seekoppel]]* (paisaxe na zona occidental del Monte de les ruines) 
* *Voltaireweg* (camín y petrina verde ente'l parque de Sanssouci y el Xardín Nuevu). 
* Zona d'entrada al parque de Sanssouci 
* Colonia Alexandrowka
* *[[Pfingstberg]]* y Belvedere de Pfingstberg
* Vera meridional del llagu Jungfernsee 
* Monte real (montes en dambos llaos del palaciu y parque de Sacrow) 
* Proximidaes del parque de Babelsberg 
* Observatoriu de Babelsberg

## Referencies

## Enllaces esternos
Conferencia de Casablanca

La **conferencia de Casablanca** foi realizada nel Hotel Anfa, en Casablanca (Marruecos), qu'entós yera un protectoráu francés. La conferencia realizar del 14 al 24 de xineru de 1943, coles mires d'entamar una estratexa europea pal funcionamientu aliáu mientres la Segunda Guerra Mundial. Nesta conferencia tuvieron presentes Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill, Charles de Gaulle y Henri Giraud.

El líder de la URSS, Josif Stalin foi tamién convidáu a la conferencia, pero refugó la ufierta por cuenta de que la batalla de Stalingráu esixía la so presencia na URSS. El xeneral Charles de Gaulle negóse primeramente a participar de la conferencia, pero tuvo que camudar de paecer por cuenta de la amenaza de Winston Churchill de reconocer a Henri Giraud como únicu líder de les Fuercies de la Francia Llibre. Henri Giraud tamién tuvo presente na conferencia. Mientres les conversaciones rescampló la tensión ente los dos líderes franceses.

La declaración de la conferencia de Casablanca espresaba que tenía de buscase la rindición ensin condiciones per parte de les Potencies de la Exa. Tamién s'alcordó ayudar a la Xunión Soviética, llevar a cabu la invasión de Sicilia ya Italia y reconocer el lideralgu de manera conxunta de la Francia Llibre per parte de De Gaulle y Giraud. Roosevelt presentó los resultaos de la conferencia al pueblu d'Estaos Xuníos al traviés de la radio el 12 de febreru de 1943. Tamién s'alcordó que nun habría invasión pela canal de la Mancha mientres 1943.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gran Conseyu Fascista

El **Conseyu Fascista** () foi'l principal órganu del gobiernu fascista d'Italia cuando Mussolini yera'l Primer Ministru. L'organismu foi creáu como un órganu del Partíu Fascista en 1922 (institucionalizáu seis años más tarde), pero depués convirtióse nun organismu estatal el 9 d'avientu de 1928, que controló les instituciones de gobiernu.

Los sos miembros yeren los siguientes:
* El Primer Ministru:
: Benito Mussolini (9 d'avientu de 1928 - 25 de xunetu de 1943)
* La *[[Quadrumviros|Quadrumvir]]*, esto ye, les persones que lideraron la Marcha sobre Roma: Benito Mussolini, Michele Bianchi, Emilio de Bono, Cesara María de Vecchi y Italo Balbo.
* El Presidente del Senáu italianu.
* El Presidente de la Cámara de Diputaos d'Italia llamada mientres la era fascista: *Camera dei Fasci y delle Corporazioni*.
* El Ministru de Xusticia.
* El Ministru d'Asuntos Esteriores.
* El Ministru d'Agricultura y Silvicultura.
* El Ministru d'Educación.
* El Ministru de Corporaciones.
* El Ministru de Cultura Popular
* El Presidente de la Real Academia d'Italia. Por ser Presidente de l'Academia d'Italia, Guglielmo Marconi, l'inventor de la radio foi un miembru del Conseyu.
* El Presidente del Tribunal Especial del Estáu d'Emerxencia y Defensa.
* El Presidente de la Corporación d'Industriales, Trabayadores agrícoles, Trabayadores industriales y de los Agrícultores.
* El Xefe de Gabinete, esto ye, el comandante de les Camises Negres.
* El Secretariu del Partíu Nacional Fascista, que tamién yera'l secretariu del Conseyu.
* Delles persones escoyíes pol mesmu Mussolini, qu'ocupaben el cargu por un periodu de 3 años.

Esencialmente, el conseyu podía:
* Escoyer a los diputaos del Partíu Nacional Fascista, crear les nominaciones pa Secretariu del Partíu y otros puestos d'importancia nel mesmu, aprobar los estatutos del Partíu y dirixir la política d'ésti.
* Trazar la llinia de socesión real, otorgar el derechu a la corona, escoyer a los posibles socesores del Primer Ministru, escoyer la función y la composición del Gran Conseyu, el Senáu, la Cámara de Diputaos, el poder de decidir los derechos y poderes del Primer Ministru, aprobar trataos internacionales y les rellaciones esteriores.

El Gran Conseyu yera convocáu pol Primer Ministru y tolos decretos y les lleis creaes pol Conseyu namái podíen ser aprobaes pol Primer Ministru.

La mayoría del Gran Conseyu votó'l 25 de xunetu de 1943 a favor de la resolución de Dino Grandi d'aquel día (19 contra 8 y 1 astención), que quitaba a Mussolini de los sos poderes, siendo depuestu nun golpe d'estáu non violentu. Esto asocedió como respuesta direuta a la invasión aliada de Sicilia, qu'amenaciaba en convertir a Italia nun campu de batalla, como n'efeutu, depués asocedió (vease Frente d'Italia).

## Referencies
Conferencia de Potsdam

La **conferencia de Potsdam** foi una xunta llevada a cabu en Potsdam (cerca de Berlín), Alemaña ente'l 17 de xunetu y el 2 d'agostu de 1945 y que tuvo llugar nel palaciu Cecilienhof. Los participantes fueron la Xunión Soviética, el Reinu Xuníu y Estaos Xuníos, los más poderosos de los aliaos que ganaron a les potencies del Exa na Segunda Guerra Mundial. Los xefes de gobiernu d'estos trés naciones yeren el secretariu xeneral del Partíu Comunista de la Xunión Soviética, Josif Stalin, el primer ministru Winston Churchill (darréu Clement Attlee) y el presidente Harry S. Truman, respeutivamente.

Stalin, Churchill y Truman (según Clement Attlee, qu'asocedió a Churchill en ganando les eleiciones de 1945) alcordaren decidir cómo alministraríen Alemaña, que se rindiera incondicionalmente nueve selmanes antes, el 8 de mayu. Los oxetivos de la conferencia tamién incluyíen l'establecimientu d'un orde de posguerra, asuntos rellacionaos con trataos de paz y l'estudiu de los efeutos de la guerra.

## Alcuerdos de la conferencia

* La devolución de tolos territorios europeos anexonaos pola Alemaña nazi dende 1938 y la separación d'Austria.
* Oxetivos mientres la ocupación aliada d'Alemaña: desmilitarización, desnazificación, democratización y descartelización.
* El alcuerdu de Potsdam (:en:Potsdam Agreement), establecía la división d'Alemaña y Austria en cuatro zones d'ocupación (yá alcordada na conferencia de Yalta), y una división similar de Berlín y Viena.
* La persecución de los Criminales de guerra de la Exa criminales de guerra nazis.
* L'establecimientu temporal de la llinia Oder-Neisse, que sería la frontera del territoriu alministráu pol gobiernu de Polonia (la frontera final ente Alemaña y Polonia fuera aldericada nuna conferencia de paz final).
* El reasentamiento de forma humana y ordenada» de les minoríes alemanes de «Polonia, Hungría y Checoslovaquia» dientro de les nueves fronteres establecíes para Alemaña y Austria.
* Alcuerdu pa la reconstrucción. Los aliaos envaloraron les sos perdes en 200 mil millones de dólares. Alemaña foi obligada a pagar namái 20 mil millones en productos industriales y mano d'obra. Sicasí, la Guerra Fría evitó que se pagara esta delda.
* La declaración de Potsdam, que sorrayó los términos de la rindición pa Xapón.
* El restu de los asuntos teníen de tratase nuna conferencia de paz final asina fuera posible.
* Stalin primeramente quería la rotura de toa rellación col gobiernu de Franco. Finalmente llegóse al alcuerdu qu'Estaos Xuníos, la URSS ya Inglaterra oponer a la entrada d'España na Organización de Naciones Xuníes.
* Esto llevaría más tarde a un mundu bipolar na Guerra Fría, onde per primer vegada'l comunismu y el capitalismu dixebrar d'una forma física.
* Ultimátum a Xapón que tenía de rindise ensin condiciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
Palaciu de Livadia

El **Palaciu de Livadia** (en rusu: Ливадийский дворец; n'ucraín: Лівадійський палац) foi un sitiu de retiru pel branu del últimu zar de Rusia, Nicolás II y la so familia en Livadia, a tres quilómetros de Yalta, Crimea, xuntada a Rusia dende marzu de 2014 y reclamada por Ucraína. La conferencia de Yalta celebróse ellí en 1945, cuando'l palaciu allugó a Franklin Delano Roosevelt y otros miembros de la delegación d'Estaos Xuníos. Anguaño'l palaciu alluga un muséu, y tamién utilizó poles autoridaes ucraínes pa los cumes internacionales. Enantes concedíu a Lambros Katsonis y darréu una posesión de la familia Potocki, la propiedá Livadia convertir en residencia de branu de la familia imperial rusa na década de 1860, cuando l'arquiteutu Ippolito Monighetti construyó un gran palaciu, un palacete, y una ilesia ellí. La residencia foi frecuentada por Alexandru II de Rusia, ente que'l so socesor Alexandru III de Rusia solía vivir (y morrió) nel palaciu más pequeñu.

El Palaciu de Livadia foi l'escenariu de rodaxe de la película soviética , basada na El perro del hortelano homónima obra de Lope de Vega, dirixida por Yan Frid y producida polos estudios Lenfilm en 1977.

## Ver tamién
*Palaciu
*Arquiteutura
*Palaciu Yusúpov (Crimea)

## Referencies
Estáu Mayor

Nes fuercies armaes modernes, el **Estáu Mayor** ye'l grupu d'oficiales que cumplen xeres d'alministración, loxística y planiamientu so la direición d'un oficial de rangu cimeru. Tán encargaos d'asesorar téunicamente a los xefes cimeros, distribuyir les órdenes impartíes por estos y supervisar el so cumplimientu.

## Historia

El sistema data de fines del sieglu XVIII. Antes d'esta fecha, les xeres de coordinación llevar a cabu según les necesidaes del casu, ensin qu'esistieren unidaes específicamente destinaes a esti efeutu. En 1795, el xeneral francés Louis Berthier entamó per primer vegada un Estáu Mayor nel exércitu destináu a la guerra contra Italia. Cuando Napoleón Bonaparte fíxose cargu de la fuercia al añu siguiente, pudo apreciar les ventayes táctiques qu'apurría un sistema rigoroso y constante d'información y supervisión, y adoptar pa la organización de la so cuartel xeneral.

Escontra la mesma dómina, l'exércitu prusianu enllantó un sistema similar, destinando oficiales téunicos espresamente formaos a esi efeutu p'aidar a los mandos. A les sos funciones llueu s'añader les d'intelixencia militar y planificación de continxencies. Poco dempués, introducióse la práutica de rotar oficiales ente funciones de mandu y d'Estáu Mayor. A partir de 1806, l'Academia de Guerra Prusiana empezó a impartir formación específica a los oficiales d'Estáu Mayor.

## Funciones

L'Estáu Mayor cumple funciones asesores a nivel de planiamientu y d'execución. Nel primer aspeutu, ta encargáu d'arrexuntar la información necesaria pa dar en tomar de decisiones. Nel segundu, tien de xenerar les órdenes oportunes por que una misión determinada seya encetada coles mayores garantíes d'ésitu, hai d'asegurar los mecanismos pa la tresmisión d'eses órdenes a la tropa y realizar un siguimientu continuu de les mesmes, velando siempres pol bon fin de la misión.

Tamién tien de preparar planes d'actuación pa posibles continxencies futures. Nes fuercies armaes modernes, amás de los estaos mayores de cada arma funciona un Estáu Mayor Conxuntu, encargáu de coordinar el sofitu a les operaciones béliques de los trés fuercies armaes: Armada, Exércitu y Fuercia Aérea.

## Ver tamién
* Estáu Mayor Conxuntu
* Plana Mayor

## Referencies
Heer

El **Heer** ("exércitu" n'alemán) ye'l cuerpu terrestre de la Bundeswehr (Defensa Federal d'Alemaña); anguaño constitúi'l segundu componente más grande y poderosu de les fuercies de tierra de la UEO dempués del exércitu francés. Tradicionalmente, les fuercies militares alemanes tuvieron compuestes pol Exércitu, l'Armada y, poco primero de la Primer Guerra Mundial, la Fuercia aérea. El Heer foi reformáu nos años 1950 como l'exércitu de la Républica Federal d'Alemaña, como parte de la Bundeswehr. N'ochobre de 1990, l'exércitu de l'Alemaña Oriental foi integráu na nueva fuercia militar de l'Alemaña reunificada. Anguaño esta integráu por 60,568 homes.

## Cañes del exércitu
* Infantería
**Tropes de paracaidistes
**Tropes de montaña
**Tropes de cazadores
* Fuercies especiales
* Tropes blindaes
**Tropes de granaderos blindaos
**Tropes de blindaos
* Tropes d'artillería
* Tropes de pioneros
* Tropes de telecomunicaciones
* Tropes de reconocencia
* Tropes d'aviación
* Tropes loxístiques
**Tropes de reparación
**Tropes de suministru
* Serviciu médicu
* Serviciu de sofitu conxuntu 
** Tropes de policia militar
** Tropes de defensa NQB
** Serviciu de musica militar

## Armamentu

Ficheru:Km2000.jpg|Cuchiellu KM2000 y Pistola P8.
Ficheru:BundeswehrMP7.JPG|Subfusil MP7A1
Ficheru:GewehrAG36.jpg|Fusil G36 con lanzagranadas AG36.
Ficheru:MG4.jpg|Ametralladora MG4.
Ficheru:BundeswehrMG3.jpg|Ametralladora MG3
Ficheru:G22 ohne Schalldaempfer.jpg|Fusil de francotirador G22.
Ficheru:G82 German Army Barrett M107 variant.jpg|Fusil G82.
Ficheru:HK GMW.jpg|Lanzagranadas HK GMG
Ficheru:Panzerfaust3.jpg|Panzerfaust 3.
|DSR-50 montáu sobre'l so bipode con supresor y mira con aumentu de zoom x 30


## Ver tamién

*  Heer (1935–1945)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial (n'alemán)
Zentraler Sanitätsdienst

**Servicios médicos centrales** ye la traducción de ***Zentraler Sanitätsdienst*** n'alemán que'l so términu dáse-y a los servicios médicos de les Fuercies armaes alemanes. Los profesionales médicos de les fuercies armaes alemanes son parte del centru de comandu, común en toles árees que conformen y nomen al serviciu de los miembros de cada unu d'ellos, especialmente en sistemes emplegaos n'otres naciones, nes cualos, el personal médico ye asignáu a delles xeres (exércitu, naval, ente otres). El sistema ye supervisáu pol gobiernu alemán pa ser más eficiente nos deberes de los servicios médicos del personal y son provistos como'l principal grau de médicu na milicia.

El total de médicos de les fuercies armaes nel 2007 foi de 17.690 soldaos.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Réxime d'esceición

Un **réxime d'esceición** (tamién conocíu como **estáu d'esceición** o **estáu d'emerxencia**) ye un mecanismu contempláu na constitución d'un país en casu de qu'un presidente considere qu'esiste dalguna situación estraordinaria tal como catástrofe natural, perturbación grave del orde internu, guerra esterior, guerra civil, invasión, o cualesquier otru peligru consideráu pergrave, cola cuenta d'encaralo afechiscamente.
Davezu, un réxime d'esceición contempla la suspensión o restricción de ciertos derechos fundamentales. Ye necesariu entender qu'en dichos casos de "esceición" los derechos de los ciudadanos queden suspendíos parcial o totalmente.

Polo xeneral, reconocer en derechu comparáu como rexímenes d'esceición los siguientes:
* **[[Estáu d'alarma]]:** Caso supuestu d'escepcionalidá nel que ciertos acontecimientos torguen a les autoridaes públiques caltener la normalidá na población.
* **[[Estáu d'esceición]]:** Forma de gobiernu que se constitúi en casu de qu'asoceda dalguna situación estraordinaria.
* **[[Estáu de sitiu]]:** Declarar el poder executivu, autorizando a les fuercies armaes determinaos actos de represión por cuenta de graves disturbios sociales. Puede equivalir a un estáu de guerra en casos estremos.
* **[[Estáu d'emerxencia]]:** Contempláu pola constitución, habilita al gobiernu pa enfrentar situaciones de crisis, per mediu de determinaes llexislaciones. 
* **[[Estáu de guerra]] ([[Llei marcial]]):** Danse facultaes estraordinaries a les fuercies armaes y la policía pal amparu del orde públicu, ya inclusive la represión de disturbios y rebeliones sociales.

## Ver tamién
* Derechu constitucional
* Derechu militar

## Referencies

## Enllaces esternos
Lewis A. Coser

**Lewis Coser**  foi un sociólogu d'Estaos Xuníos, y el 66º presidente de l'American Sociological Association en 1975.

## Biografía
Nacíu como Ludwig Cohen, Coser foi'l primer sociólogu qu'intentó combinar l'estructural funcionalismu y la teoría del conflictu; el so trabayu basar n'atopar les funciones del conflictu social. 

N'emigrando a Estaos Xuníos en 1941, Coser dio clases na Universidá de Chicago y na Universidá de California. Fundó'l departamentu de socioloxía na Universidá Brandeis, onde dictó clases mientres 15 años antes de xunise al departamentu de socioloxía de la Universidá de Stony Brook.

En 1954, xunto a Irving Howe, Coser fundó la revista de cultura y política *[[Dissent]].*

## Teoría del conflictu
Según Coser, el conflictu podría contribuyir a solidificar un grupu ruinamente estructurado. Nuna sociedá que paez tase desintegrando, un conflictu con otra sociedá (conflictu inter-grupu) puede restituyir el nucleu integral. Por casu, la cohesión de los xudíos israelites podría atribuyise al conflictu de llarga data colos árabes. Coles mesmes, un conflictu con un grupu puede dexar tamién aliances con otros grupos. 

Los conflictos al interior d'una sociedá (conflictu intra-grupu) pueden causar que dellos individuos aisllaos adopten un rol activu. La protesta contra la Guerra de Vietman motivó a munchos mozos a adquirir brengosos roles na política d'Estaos Xuníos per primer vegada. 

Los conflictos tamién cumplen una función comunicacional. Antes del conflictu, los grupos pueden tar inseguros alrodiu de la posición de los sos adversarios, pero como resultancia del conflictu les posiciones y les rellaciones ente los grupos tórnense clares, dexando a los individuos decidir el so cursu d'aición con mayor claridá frente a los sos adversarios. 

Los conflictos dientro de los mesmos clivajes tienden a intensificar el conflictu. Los clivajes tresversales tienen a estenar la severidá del conflictu. Por casu, la coincidencia de la marxinación económica y política ente los palestinos en Cixordania intensifica'l conflictu con Israel. Otra manera, la non coincidencia de la privación de derechos económicos y políticos ente los quebequenses amenorga la gravedá del so conflictu cola Canadá inglesa, especialmente a partir del aumentu de la prosperidá de la clase media francu-canadiense nel sector públicu y el mundu empresarial.

## Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
* Revista Dissent
American Sociological Association

L**'American Sociological Association** (ASA), fundada en 1905 como American Sociological Society (ASS), ye una organización ensin ánimu d'arriquecimientu dedicada a la meyora de la disciplina y l'oficiu de la socioloxía. L'asociación márcase como xera'l sofitar a los sociólogos na so xera y promocionar les sos contribuciones a la sociedá. 

ASA celebra añalmente un congresu, el *American Sociological Association Annual Meeting*, que cunta cola presencia d'unos 6000 participantes. Amás l'asociación edita delles publicaciones académiques ente les que destaca l'American Sociological Review.

Con unos 13.000 miembros, ente los que s'atopen profesores, alumnos, investigadores y becarios, l'ASA ye l'asociación profesional de socioloxía más grande del mundu.
 
## Presidentes

El primer presidente d'ASA foi Lester Frank Ward, consideráu'l padre de la socioloxía norteamericana. Mientres estos años ocuparon la presidente de l'asociación destacaos sociólogos como Talcott Parsons en 1949, Robert Merton en 1957, Erving Goffman en 1982 o James Coleman en 1992. L'actual presidenta (2009), que fai la presidencia númberu 100, ye la profesora de la Universidá de Maryland Patricia Hill Collins, conocida popularmente pol so llibru Black Feminist. 

## Iniciativa Wikipedia
Na seronda de 2011, l'ASA llanzó la so iniciativa "Socioloxía en Wikipedia". L'oxetivu xeneral de la iniciativa ye que los sociólogos arreyar nos procesos d'escritura y edición p'asegurar que los artículos de les ciencies sociales tean actualizaos, completos, precisos y escritos apropiadamente. Erik Olin Wright, presidente de l'Asociación naquel periodu, pidió ameyorar les entraes sociolóxiques motivando a profesores y estudiantes a que s'arreyen pa realizar xeres d'escritura de Wikipedia en clase. En collaboración cola Fundación Wikimedia y un grupu d'investigación de la Universidá Carnegie Mellon, l'ASA desenvolvió'l so Portal Wikipedia. El mesmu apurre tutoriales sobre cómo contribuyir, alderiques en videu de normes y procedimientos, llistes d'artículos y árees temátiques que precisaben meyores. El Portal tamién apurre instrucciones pa los profesores sobre cómo usar asignaciones d'escritura de Wikipedia pa cursos académicos.

## Publicaciones periódiques

ASA edita dacuando once publicaciones:
 
* American Sociological Review
* City & Community
* Contemporary Sociology
* Contexts
* Journal of Health and Social Behavior
* Rose Series
* Social Psychology Quarterly
* Sociological Methodology
* Sociological Theory
* Sociology of Education
* Teaching Sociology

## Ver tamién

* International Sociological Association
* Asociación Llatinoamericana de Socioloxía

## Referencies
* A History of the American Sociological Association, 1905-1980 na páxina oficial d'ASA 
* American Sociological Association - Presidents by Date na páxina oficial d'ASA ===
Notes ===

## Enllaces esternos
* American Sociological Association
Andrea Nahles

**Andrea Maria Nahles**  ye una política, filosofa y filóloga alemana.
Ye miembru dende l'añu 1988 del Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD).
Anguaño ye diputada del Bundestag d'Alemaña y Ministra d'Emplegu y Asuntos Sociales.

## Biografía
Llicenciada en filosofía y xermanística pola Universidá de Bonn.
Nel mundu de la política entró nel añu 1988 ingresando nel Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD).
Empezó siendo representante de la mocedá nel Bundestag d'Alemaña (*Parllamentu Nacional*) pola circunscripción del distritu de Mayen-Koblenz, ente 1993 y 1995 pol Estáu de Renania-Palatináu y nel últimu añu convertir en representar Nacional de la Mocedá en socesión del políticu Thomas Westphal hasta 1999.
Dende 1997 forma parte de la executiva del SPD.

Nel añu 2000, foi una de los fundadores del Foru Demokratische Linke 21 (*Foru de la Izquierda Democrática 21*) y amás perteneció al sindicatu de la metalurxa IG Metall, a l'asociación ensin ánimu d'arriquecimientu sobre la enerxía anovable Eurosolar y a l'Asociación por una Tasa a les Transaiciones Financieres Especulatives p'Ayuda a los Ciudadanos (Attac).

El 31 d'ochobre de 2005 foi escoyida Secretaria Xeneral del SPD.

Tres la nueva remodelación del gobiernu III de la canciller Angela Merkel, el 17 d'avientu de 2013 foi nomada nueva Ministra d'Emplegu y Asuntos Sociales.

## Ver tamién
* Gobiernu Merkel III
* Partíu Socialdemócrata d'Alemaña

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial
* Páxina en Facebook
Michael Müller

**Michael Müller**  ye un empresariu y políticu alemán, miembru del Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD), siendo l'actual alcalde de Berlín, dende'l 11 d'avientu de 2014. 

## Biografía
Ente 2001-2011, Müller exerció como presidente estatal del SPD y ente 2011-2014 exerció como Ministru de Desenvolvimientu Urbanu y Mediu Ambiente. Enantes, foi presidente del grupu parllamentariu del SPD na Cámara de Representantes de Berlín, de la cual ye miembru dende 1996. 

El 29 d'agostu de 2014 Müller presentó la so candidatura a alcalde pa la socesión de Klaus Wowereit, quien anunciara'l so arrenunciu'l 26 d'agostu de 2014. Nuna votación onde participaron los miembros del SPD Berlín el 18 d'ochobre de 2014, Müller venció al presidente rexonal Jan Stoss y al miembru de la Cámara de Representantes, Rayéi Saleh, por mayoría absoluta. Llegó al 59,11% de los votos. Asocedió a Wowereit a partir del 11 d'avientu de 2014, fecha en que foi ratificáu alcalde con 87 votos a favor, 58 en contra y una astención pol parllamentu.

Foi reelixíu como alcalde tres les Eleiciones estatales de Berlín de 2016.

El 1 de payares de 2017 asumió como Presidente del Bundesrat d'Alemaña.

Foi miembru del SPD dende 1981. Ta casáu y tien dos fíos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Katarina Barley

**Katarina Barley**  ye una xurista y política alemana. Diputada nel Bundestag dende 2013, asumió'l cargu de Secretaria Xeneral del Partíu Socialdemócrata d'Alemaña dende 2015 a 2017. El 2 de xunu de 2017 foi nomada ministra Federal d'Asuntos Familiares, Mayores, Muyeres y Mocedá nel Gabinete federal d'Angela Merkel.

## Biografía
Fía d'un periodista británicu que trabayó nel serviciu radiofónicu de Deutsche Welle, y de madre alemana, que trabayó como física. Barley estudió na Universidá de Marburgu y la Universidá de París-Sur. Realizó la so tesis doctoral, so la direición de Bodo Pieroth, sobre'l derechu constitucional de los ciudadanos de la Unión Europea a votar nes eleiciones municipales. Barley tuvo casada y tien dos fíos.

## Trayeutoria
Barley trabayó como abogada en Hamburgu antes de ser ayudante del xuez constitucional Renate Jaeger en Karlsruhe, en 2001. Dende 2008, exerció como xueza. Más tarde, trabayó como una asesora en bioética del Ministeriu Estatal de Xusticia y Proteición del Consumidor de Renania-Palatináu, hasta que foi escoyida diputada del Busdestag en 2013.

## Carrera política
Nel so trabayu parllamentariu, Barley representa'l departamentu de Tréveris pol Partíu Socialdemócrata d'Alemaña. Participó na Comisión de Xusticia con responsabilidá pa nomar a xueces de los Tribunales más importantes del país, concretamente'l Tribunal Federal de Xusticia (BGH), el Tribunal Alministrativu Federal (BVerwG), el Tribunal Fiscal Federal (BFH), el Tribunal Llaboral Federal (BOLSA) y el Tribunal Social Federal (BSG). En 2014, foi nomada miembru del Comité d'Eleición de Xueces (*Wahlausschuss*), que tien encamentáu'l nomamientu de xueces del Tribunal Constitucional d'Alemaña. 

Dientro del SPD grupu parllamentariu, Barley pertenez a la izquierda Parllamentaria, un movimientu d'esquierda. En 2015, foi propuesta pol presidente de partíu, Sigmar Gabriel, pa sustituyir a Yasmin Fahimi nel puestu de secretaria xeneral del SPD. Dende marzu de 2017, trabayó so la xefatura de Martin Schulz y dirixó la campaña eleutoral del partíu pa les eleiciones nacionales.

En mayu de 2017, Schulz anunció que Barley sustituyiría a Manuela Schwesig nel Ministerio Federal d'Asuntos Familiares, Mayores, Muyeres y Mocedá pal restu del plazu llexislativu hasta les eleiciones. Foi nomada'l 2 de xunu de 2017.

## Otres actividaes
* ZDF, Miembru del Tableru Televisivu (dende 2016)
* Asociación alemana pa Pequeños y Medianos Negocios (BVMW), Miembru del Conseyu consultivu Políticu (dende 2016)
* Institutu pa Política europea (IEP), Miembru del Tableru de Fideicomiso
* Premiu Wilhelm Dröscher, Miembru del Tableru de Fideicomiso
* Universidá Trier de Ciencies Aplicaes, Miembru del Tableru de Fideicomiso
* ver.di, Miembru

## Enllaces esternos

## Referencies
Premiu Carlomagno

El **Premiu Carlomagno** (*Internationaler Karlpreis der Stadt Aachen*, y dende 1998 *Internationaler Karlspreis zu Aachen*) ye un premiu dau dende 1950 pela ciudá alemana d'Aquisgrán. Ye'l premiu más antiguu y conocíu col que son estremaes les personalidaes o instituciones nel ámbitu européu polo xeneral y de la Xunión Europea en particular.

## Historia

L'orixe del premiu remontar al 19 d'avientu de 1949, cuando un comerciante de la ciudá de Aquisgrán, Kurt Pfeiffer, que fundara un círculu cultural col nome de *Corona Legentium Aquensis* col enfotu de fomentar el diálogu ente políticos, científicos y personalidaes culturales de toa Europa, anuncia la creación d'un premiu que bautiza col nome del emperador Carlomagno, quien nel sieglu VIII afitara la so residencia en Aquisgrán.

L'oxetivu del Premiu Carlomagno definir pol so fundador nos siguientes términos:

Nel añu 2004, amás del premiu ordinariu concedióse un premiu especial al papa Xuan Pablo II, que nun s'apurrió en Aquisgrán, sinón na Ciudá del Vaticanu. Al añu siguiente, una iniciativa ciudadana intentó ensin ésitu retirar el premiu a Henry Kissinger, quien llograra'l gallardón en 1987. La so xestión nel gobiernu d'Estaos Xuníos foi criticada pol so corresponsabilidad nel golpe d'Estáu contra'l presidente chilenu Salvador Allende en 1973.

## El premiu

El Premiu Carlomagno otorgar a l'aportación (añal) más pervalible a la comprensión y el desenvolvimientu de la comunidá na Europa Occidental y por servicios a la humanidá y a la paz mundial. L'aportación puede ser nos campos de la lliteratura, ciencies, economía o política. 

El xuráu que da'l Premiu Carlomagno ta formáu por 17 persones, ente les que s'atopen l'alcalde de Aquisgrán, el deán de la Catedral y el rector de la Escuela Téunica Cimera de Renania-Westfalia, aniciada igualmente en Aquisgrán, según representantes de los partíos políticos.

El premiu consiste en 5000 euros, una medaya cola imaxe de Carlomagno nel tronu y un certificáu.

Otorgar mientres el mes de mayu na Sala de la Coronación del conceyu de Aquisgrán, dempués de lo que pronúnciense tres discursos, unu pol alcalde la ciudá, otru d'allabancia por un invitáu especial y el terceru pol mesmu premiáu.

## Premiaos

## Referencies

## Enllaces esternos

* (n'alemán) Páxina oficial del Premiu Internacional Carlomagno
* (n'inglés) Páxina oficial de la ciudá de Aquisgrán sobre'l Premiu Internacional Carlomagno
Política d'Australia

**[[Australia]]** ye una **[[monarquía constitucional]]**. El xefe d'Estáu ye la Reina Sabela II, representada pol gobernador xeneral australianu. El gobiernu emana d'un Parllamentu escoyíu por sufraxu universal.

El Parllamentu de la Federación ta compuestu pol Senáu y la Cámara de Representantes. El primer ministru, anguaño Malcolm Turnbull, ye'l líder del partíu mayoritariu na Cámara de los Representantes, del cual escuéyense la mayoría de los otros ministros.

El Senáu componer de 76 miembros, con representación idéntica pa tolos estaos, como nel Senáu de los Estaos Xuníos. Un estáu escueye doce senador, pero un territoriu (como'l Territoriu del Norte o'l Territoriu de la Capital Australiana) puede solamente escoyer dos senadores.

La Cámara de Representantes, que'l so modelu ye la Cámara de los Comunes de Gran Bretaña, ta compuesta por 150 miembros. La representación de los estaos nesta Cámara ta determinada pola so población, pero cada distritu eleutoral tien namái un únicu representante.

## Ver tamién

* Misiones diplomátiques d'Australia

## Referencies

## Enllaces esternos
Llingües macro-pama-ñunganas

Les **llingües macro-pama-ñungano** son una familia de llingües aboríxenes australianes propuestes en 1997, y qu'arrexunta a los dos mayores families de llingües australianes identificaes hasta esi momentu, la familia pama-ñungana, que cubre siete octavos del continente y la familia gunwiñwana que ye la principal familia de la Tierra de Arnhem nel norte d'Australia.

## Llingües de la familia
Les families primeramente identificaes y que s'inclúin nesta nueva propuesta de familia son:

Amás suxirióse que l'idioma ngurmbur, que se dellos autores consideren una llingua aisllada podría formar parte d'esti grupu. Sicasí, nenguna d'estes rellaciones propuesta considérase bien establecida nel trabayu de Bowern (2011).

## Referencies

### Bibliografía
*McConvell, Patrick and Nicholas Evans. (eds.) 1997. *Archaeology and Linguistics: Global Perspectives on Ancient Australia.* Melbourne: Oxford University Press
Llingües tángkicas

Les **llingües tángkicas** formen una pequeña familia de llingües aboríxenes australianes y fálense na cuenca del ríu Victoria nel Territoriu del Norte n'Australia.

Les llingües tángkicas son el lardil (leerdil) y el so variante de rexistru el damin, amás del kayardild, y el yukulta (tamién llamáu ganggalida o nyangga). D'estes el lardil ye'l más diverxente, ente que'l yukulta y el kayardild son mutuamente intelixibles.

El estinguíu y mal documentáu minkin podría ser una llingua tángkica

## Referencies

### Bibliografía
### Enllaces esternos
*Ethnologue reports on Yangkaal
*Ethnologue reports on Tangic languages
Idioma minkin

La **llingua minkin** ye una llingua ensin clasificar de los aboríxenes australianos yá estinguida, quiciabes una llingua aisllada del norte d'Australia.

La clasificación del minkin ye incierta, sobremanera pola falta de datos. Suxirióse que taría rellacionáu col *yiwaidjan* o la familia de les llingües tánkicas.

## Ver tamién
* Llingües aboríxenes australianes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chasquíu consonánticu

Un **chasquíu consonánticu** o **clic** ye un tipu de soníu consonánticu usáu en delles llingües, especialmente común n'idiomes del Sur d'África. Ye particularmente frecuente nes llingües joisanas y en llingües aisllaes como'l sandawe o'l hadza, y tamién apaez nunes poques llingües bantús qu'históricamente tuvieron un estrechu contautu con falantes de llingües joisán como'l xhosa y el zulú.

Fora de les llingües africanes, estos soníos de tipu clic tamién s'usen dacuando con intención espresiva paralingüística polos falantes d'otres llingües (n'español, esiste la onomatopeya *¡Ttt*!), pero ensin formar parte del sistema fonolóxicu puramente dichu.

Los clics son consonantes obstruyentes articulaes con dos puntos de contautu distintos de la llingua, de forma que se crea una especie de ventosa que, al soltase, produz el soníu.

## Tipos de clic
Hai cientos de soníos de tipu clic distintos, pero cuasi toos entren en dalguna de les siguientes cinco categoríes, que tienen el so propiu símbolu AFI:

* Clics dentales, 
* Clics llaterales, 
* Clics billabiales, 
* Clics alveolares, 
* Clics palatales, 

## Bibliografía
*Ladefoged, Peter. 1968. *A phonetic study of West African languages: An auditory-instrumental survey*. Cambridge University Press, 2nd edition. ISBN 0-521-06963-7
*Amanda Miller, Levi Namaseb, Khalil Iskarous. 2003. *Tongue Body constriction differences in click types.*
*Traill, Anthony & Rainer Vossen. 1997. *Sound change in the Khoisan languages: new data on click loss and click replacement*. J African Languages and Linguistics 18:21-56.
## Referencies

## Enllaces esternos
* Collection of click-language links and audiu samples.
* Nicholas Wade, "How an ancient click clique started our mother tongue", ''The Age'',19 March 2003. 
* Hartmut Traunmüller (2003) "Clicks and the idea of a human protolanguage", ''Phonum 9:'' 1 - 4 (Umeå University, Dept. of Philosophy and Linguistics)
* Classifying clicks 
* 
* Soníos click (n'alemán) 
* Klaus Wagner: Einführung in Phonetik und Phonologie 
* Die Sprachen Afrikas 
* Gibt ye primitive Sprachen? Interview mit Christa Kilian-Hatz 
*Exemplos de clicks na llingua !Xóõ
Tabubil

**Tabubil** ye una ciudá nel distritu de North Fly de Provincia Occidental, Papúa Nueva Guinea. Con una población de 13,500, ye l'asentamientu más grande ne la provincia. Daru, la capital de provincia, comoquier, ye d'un tamañu similar. La ciudá ta asitiada nuna trupa xungla con unu de los mayores índices de precipitaciones de tol mundu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla d'Obira

**Utara** (que significa ***norte***) ye una pequeña islla indonesia xusto al sur de Halmahera, nes Moluques. Tamién conocida como **Pulau Obi**, **Obira** o **Groot Obi**.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mapa de llocalización.
Islles Tanimbar

Les **islles Tanimbar** (tamién llamaes *Timor Laut*) ye un grupu de 66 islles pertenecientes a Indonesia, dientro de la provincia de les Moluques, que tán alcontraes ente'l mar d'Arafura y el mar de Banda (océanu Pacíficu).

De 5.500 km² y unos 60.000 habitantes, atópense ente Timor y Nueva Guinea. La islla principal ye Jamdena (o Yamdena), de 2.900 km², onde s'atopa **Saumlaki**, la llocalidá más importante; amás de les islles de Selaru y Larat. Nelles cultívense maíz, arroz, batata, mangu y papaya. Tamién hai pesca de nácare y trepang.

Como'l restu d'islles orientales indonesies, les islles Tanimbar pertenecen al área de la Llinia de Wallace (Wallacea), de gran interés científicu pola so rica biodiversidá, al ser islles allugaes ente'l Sureste asiáticu y Oceanía. Atópense especies como la rara cacatúa de Tanimbar (Cacatua goffini), la Curuxa de Campanariu de Tanimbar (Tyto sororcula) o'l Tiliqua Scincoides chimaerea.

## Referencies

## Enllaces esternos
Kabupaten

El **Kabupaten** ye'l nome del nivel de la división alministrativa del territoriu d'Indonesia que s'atopa darréu per debaxo del nivel de Propinsi (Provincia en castellán). El términu Kabupaten podría traducise como Rexencia, Municipalidá o Distritu.

Esti nivel de subdivisión del territoriu puede tomar dos formes, Kabupaten o Kota (en 1999 camudóse'l nome de Kotamadya a Kota), según sía redolada rural o urbanu respeutivamente. Sía que non les competencies son les mesmes en Kabupaten qu'en Kota. Llegalmente nun pertenecen al gobiernu llocal de la Provincia sinón que tienen regulación y alministración propies na forma del Gobiernu llocal del Kabupaten o Kota. 

El Kabupaten ta rexíu pol Bupati ente que la Kota rexir pol Walikota (podría traducise por alcalde).

## Historia
El términu "rexencia" tien el so orixe nel periodu colonial de los holandeses, nel que les rexencies, conocíes como "regentschap" (plural: "regentschappen") en neerlandés, fueron alministraes polos Bupati (rexentes). Los Bupatis, esto ye, los xefes nativos, mayormente musulmanes y xefes de les tribus, retuvieron rangos protocolarios más altos que los de los funcionarios holandeses que desempeñaron papeles como conseyeros o representantes de los Países Baxos. Sicasí, el poder llegal y militar quedó en manes del Gobernador Xeneral en Batavia (agora conocida como Xakarta), Java, representante del dominiu colonial del gobiernu holandés.

Enantes los Kabupaten yeren conocíos como *Daerah Tingkat II Kabupaten* (Área de segundu nivel - Kabupaten). Col Decretu Ley número 22 del añu 1999 (Undang-undang Nomor 22 Tahun 1999) pasó a llamase a cencielles como Kabupaten.

## Bibliografía
* Bertrand, Romain, *État colonial, noblesse et nationalisme à Java*, Karthala, 2005
* Soemarsaid Moertono, *State and Statecraft in Old Java*, Cornell University Modern Indonesia Project

## Ver tamién
*Organización territorial d'Indonesia
Yamdena

La **islla Yamdena** (, escritu *Jamdena* mientres el periodu colonial neerlandés) ye la mayor de les islles Tanimbar na provincia de Moluques d'Indonesia. Saumlaki ye la capital, asitiada nel estremu sur de la islla.

La islla tien una serie de llombes montiegues a lo llargo de la so mariña oriental, ente que la so mariña occidental ye más baxa. Los montes tán habitaos por selvaxe búfalos d'agua.

L'idioma yamdena falar nel so territoriu y alredor de la islla. El cristianismu ye la relixón mayoritaria, pero los cultos a los antepasaos inda se practiquen. Artesaníes na islla inclúin la talla en madera, orfebrería fina, texíu ikat (sobremanera na cercana islla Selaru). En 1987 una nueva especie de cettia (un tipu d'ave) rexistrar na islla.

Megalitos: Nel pueblu de Dol Sangliat hai una escalera de piedra antigua que conduz de la sablera a una plataforma de piedra en forma de barcu. Hai otros similares pero menos calteníos sitios na islla, que representaben nel so orixe los barcos nos que los antepasaos de los habitantes antiguos llegaron a la islla.

## Ver tamién
* Xeografía d'Indonesia
* Xeografía d'Asia

## Referencies
Manokwari

**Manokwari** ye una ciudá y rexencia de la provincia indonesia de Papúa Occidental, al oeste de la islla de Nueva Guinea. Dende 2003 ye la capital de la provincia. Manokwari ye un puertu asitiáu na mariña nordeste de la península Cabeza de Páxaru. Ta arrodiáu d'un paisaxe de llombes apoderaes polos montes Arfak qu'algamen más de 2.900&nbsp;m d'altitú.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del gobiernu del kabupaten de Manokwari
* Imáxenes de Manokwari
Sorong

**Sorong** ye una ciudá costera de la provincia oriental indonesia de Nueva Guinea Occidental. Ye la puerta d'entrada a les islles Raxa Ampat. Les mariñes son riques en petones de coral nuna zona considerada'l corazón de la biodiversidá mundial de petones de coral. Tamién ye un centru loxísticu pa la próspera rexón oriental d'Indonesia n'aceite y gas. Sorong esperimentó una crecedera esponencial nos últimos cinco años, y prevese una mayor crecedera por cuenta de que Sorong podría ser conectáu per carretera a otres ciudaes de la península de Doberai de Papúa. La ciudá tien una población de 125.535 habitantes.

## Ciudaes hermaniaes
*  Nuuk, Groenlandia
*  Gaborone, Botsuana

## Referencies

## Enllaces esternos