Matt Damon

La so carrera empecipiar a raigañu del ésitu de la película *[[Good Will Hunting]]* (1997), a partir d'un guión escritu col so amigu Ben Affleck. Foi ganador del premiu Óscar al meyor guión orixinal por *Good Will Hunting* y nomáu a meyor actor pol mesmu trabayu. 

Damon dende entós participó en películes d'ésitu comercial como *[[Saving Private Ryan]]* (1998) o dando vida a Jason Bourne.

## Biografía

### Primeros años
Matt Damon nació en Cambridge (Massachusetts), fíu de Kent Telfer Damon, axente inmobiliariu y ex corredor de bolsa, y de Nancy Carlsson-Paige, maestra infantil y profesora na Universidá de Lesley y tien un hermanu, Kyle, que ye un escultor y artista.

Estudió na *Cambridge Rindge and Latin School* en Cambridge, onde entabló amistá con un vecín y tamién alumnu d'esta escuela, Ben Affleck, con quien compartiría'l mesmu pruyimientu de convertise n'actor cinematográficu. Finalmente xuntos protagonizaron y escribieron el guión de la película Good Will Hunting cola que ganaron un premiu Óscar al meyor guión orixinal. Graduóse en 1988 y empezó a estudiar na Universidá de Harvard, pero nun llegó a rematar por cuenta de qu'empezó colos sos primeros trabayos.

### Carrera

El so primer trabayu cinematográficu foi en 1988, na comedia romántica *[[Mystic Pizza]]* y tuvo pequeños trabayos n'otres películes como *[[School Ties]]*, xunto a Brendan Fraser y Chris O'Donell; **, xunto a Gene Hackman y Jason Patric o *[[Courage under fire]]* xunto a Denzel Washington y Meg Ryan. (Hai qu'esclariar tamién, que cuando tenía 18 años d'edá, foi futbolista profesional en Red Bulls F.C y que consiguió ser el goliador de la lliga d'Estaos Xuníos)

Un ésitu más atayante llegaría-y en 1997 col so propiu guión y la so interpretación en *[[Good Will Hunting]]* onde trabayó con Ben Affleck y Robin Williams y valió-y un Óscar como guionista y la so primer candidatura como actor (la segunda llegó-y nel añu 2010 pol so papel n'Invictus)

A partir d'ende lloviéron-y les ufiertes de trabayu y empezó a interpretar diversos personaxes como l'asesín Tom Ripley en *[[The Talented Mr. Ripley]]* pol que foi nomáu al Globu d'Oru como meyor actor "drama"; l'ánxel cayíu de *[[Dogma (película)|Dogma]]*, na que volvió trabayar con Ben Affleck; l'hermanu siamés de *Pegáu a ti* onde compartía cuerpu con Greg Kinnear; *Gerry*, onde interpretaba al personaxe que daba nome a esta película esperimental dirixida por Gus Van Sant; un xugador de golf en *The Legend of Bagger Vance*, na que trabayó xunto a Will Smith o'l cow-boy aventureru de *[[All the Pretty Horses]]* onde compartió cartelu con Penélope Cruz y Henry Thomas.

En 2001 participaría xunto a otres estrelles de Hollywood como Brad Pitt, George Clooney y Blake Lively na primer película de la saga *[[Ocean's]]*, dirixida por Steven Soderbergh. Tanto en *[[Ocean's Eleven (película de 2001)|Ocean's Eleven]]* como en *[[Ocean's Twelve]]* y *[[Ocean's Thirteen]]* interpretaría a Linus Caldwell, unu de los integrantes de la banda de lladrones. Pero ensin dulda la so triloxía más esitosa ye na que da vida a Jason Bourne, un axente d'élite de la CIA que, tres un episodiu amnésicu, trata de recuperar la so identidá. En 2002 estrenaría *[[The Bourne Identity]]* que vendría siguida de *[[The Bourne Supremacy]]* y *[[The Bourne Ultimatum]]*, gracies a les cualos consiguió ser de los actores más rentables del cine.

Otros trabayos posteriores fueron tan variaos como'l del analista enerxéticu de *[[Syriana]]*; el d'unu de los hermanos Grimm nel filme de Terry Gilliam; Colin Sullivan, el policía corruptu de *[[The Departed]]*, ganadora del Óscar a la meyor película y onde trabayó con Jack Nicholson, Leonardo DiCaprio y Mark Wahlberg, ente otros; o Edward Wilson, l'axente de la CIA qu'interpretó en *[[The Good Shepherd (película de 2006)|The Good Shepherd]]*, dirixida por Robert De Niro. En 2011 interpretó'l personaxe d'un políticu norteamericanu que caltién un romance con una baillarina Emily Blunt en* [[The Adjustment Bureau]]*, un filme con una suerte de romance, ciencia ficción y suspense; escrita y empobinada por George Nolfi. Y en 2013 foi'l protagonista de *[[Elysium (película)|Elysium]]*.

## Vida privada

El so ésitu en Hollywood como actor valió-y tamién por que el 25 de xunetu de 2007 fuera'l númberu 2.343 en recibir una estrella nel Paséu de la Fama de Los Angeles. En 2007, la revista People escoyer como l'home más sexy del mundu, "pol so físicu, el so sentíu del humor y la so humildá que llega a l'alma". Ta casáu cola arxentina Luciana Bozán Barroso, con quien tien tres fíos: Isabella (2006), Gia (2008) y Stella (2010), a les que se xune Alexia (1999), fía d'una anterior rellación de Luciana.

El 10 de setiembre de 2008, nuna entrevista a l'axencia AP, declaró la so molición sobre la candidata a vicepresidenta del Partíu Republicanu a la presidencia de los Estaos Xuníos, la gobernadora d'Alaska Sarah Palin, pola so poca esperiencia en política internacional y la medrana a reformes educatives ultraconservadoras. El Partíu Republicanu reaccionó con un comunicáu desacreditando al actor al nun tener esperiencia política y calificándolo como "de la farándula". Sicasí los siguidores del Partíu Demócrata aplaudieron les declaraciones de Damon.

## Filmografía

## Premios y nomamientos
;Premiu Óscar

;Premiu Globu d'Oru

;Premios del Sindicatu d'Actores

## Referencies

## Enllaces esternos