open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Angula

**Angula** ye'l nome que recibe la cría del pexe anguila, única cría dexada poles lleis de pesca. Cuando s'atopa nos mercaos de pexe suel tener 1&nbsp;g de pesu, mide daqué menos de 8&nbsp;cm de llargor. Les angules comercializaes suelen tar cocíes, en casu de tar vives son tresparentes. Esti pexe, por cuenta del so eleváu preciu nel mercáu, tien un sucedaneu más baratu conocíu como **gula** y ellaboráu con surimi a base d'abadexu procedente d'Alaska.

## Carauterístiques
L'angula ye la cría de l'anguila, que realiza llargues migraciones pa reproducise, dende les cabeceres de los ríos europeos hasta los llugares pa la friega nel mar. Dellos exemplares realicen un percorríu de más de 5000&nbsp;km hasta'l mar de los Sargazos, a lo llargo de dos o trés años pa llegar ellí dende Europa. Nel percorríu nun precisen alimentase. Les anguiles pueden serpentear per tierra firme mientres dellos quilómetros alendando al traviés de la piel. 

Nes primeres etapes de la so nacencia toles angules son femes, y col tiempu dalgunes camuden de sexu. Son tresparentes y tienen un tamañu de 5 a 6&nbsp;cm. Les angules que sobreviven nos ríos van camudando de color: l'anguila mariella tien el llombu de color café y al pasar el tiempu camuda a verde y finalmente a platiáu.

## Usos culinarios

N'España yera tradicional nes gastronomíes de Vizcaya, Asturies, Tui y Guipúzcoa pero la so popularidá estendióse a otres partes del territoriu. El platu más conocíu ye angules a la bilbaína sirvíu nuna cazuela de folla con ayu, aceite d'oliva y guindilla afumada. Conozse sicasí tamién na cocina francesa de les contornes de Nantes, La Rochelle y Burdeos.

Les angules suelen mercase yá precocinaes, xeneralmente envasadas al vacíu, nesti casu tienen un color blanco o llixeramente negro. Depende fundamentalmente del tiempu que pasaron nel ríu; les negres pasaron más tiempu y son xeneralmente menos valoraes. Nel casu d'adquirise vives suelen matase con tabacu disuelto n'agua, depués llávense (col oxetivu principal de quitar la baba y pequeños palos y cañes que queden nel cedazu) y darréu cuécense nuna salmoria onde adquieren el color blanco habitual. 
 
Tamién pue atopase ellaboraes n'ensalaes o bien como acompañante de platos de pexe o mariscu.

## Sucedaneu de l'angula

Los elevaos precios de l'angula nos mercaos de pexe, xuníos a la escasez de l'angula nos ríos, fixeron que se faiga bien popular un sucedaneu d'ella ellaboráu con surimi a base d'abadexu procedente d'Alaska. Ye popularmente conocíu como "gula", nome que realmente correspuende a una marca comercial concreta de dichu productu. Pa ellaborar un quilu de surimi son necesarios cinco quilos de pexe. La industria alimentaria foi ameyorando adulces les cualidaes y les semeyances, y dende va tiempu son mayoritarios los sucedaneos qu'asonsañen los colores abuxaos y güeyos de l'angula orixinal.

## Ver tamién
* Anguila

## Referencies

## Enllaces esternos
Anselmo González del Valle y Fernández Roces

**Anselmo González del Valle y Fernández Roces**  foi un empresariu y mecenes asturianu, miembru d'una familia de la fidalguía asturiana. Foi padre del músicu Anselmo González del Valle y del I Marqués Veiga d'Anzu.

## Biografía
Na década de 1840 emigró a Cuba, arriqueciéndose gracies a la industria del tabacu. Cofundó les empreses Henry Clay y Caruncho, y foi propietariu de Hija de Cabañas y Carbajal. Aportó a alcalde de L'Habana y ta representáu nel Mural de Próceres, en L'Habana Vieya. Realizó arrogantes donativos a la Universidá d'Uviéu, llegando a sufragar el déficit d'esta institución.

## Reconocencies
* Caballeru de la Gran Cruz d'Isabel la Católica

## Referencies

## Enllaces esternos
Anselmo Cifuentes

**Anselmo Cifuentes Díaz**  foi un empresariu y políticu asturianu.

Anselmo de Cifuentes foi un relevante empresariu asturianu pioneru y entamador de la industria de Xixón na que participó na fundación d'importantes empreses como la cristalera "*La Industria*" y la fundición "*Cifuentes, Stoldtz y Cía.*", participación en navieres, potenciación del puertu de Xixón y d'otros munchos negocios ente los que s'atopaba'l periodismu, participó na fundación del periódicu "*El Comercio*" y la banca.

Foi a conceyal del conceyu de Xixón y foi-y dada la gran cruz de la Orde d'Isabel la Católica y foi comendador de númberu de la Orde de Carlos III. Una importante cai de Xixón lleva'l so nome.

## Biografía
Anselmo Cifuentes nació na ciudá de Xixón n'Asturies, España, l'añu 1822. Vivió nun periodu históricu de gran puxanza industrial na tierra asturiana cola esplotación de les mines de carbón del valle del Nalón y l'empiezu de la metalurxa a gran escala coles instalaciones de los altos fornos en Llangréu y Avilés. Nesti periodu históricu Anselmo Cifuentes participó viviegamente creando ya impulsando delles industries y negocios.

Ente les industries nes que participó viviegamente destaquen la fábrica de vidrios "*La Industrial, Cifuentes, Pola y Cia. *" fundada en 1844 cuando cuntaba con 22 años d'edá, la fundición "*Cifuentes, Stoldtz y Cía.*" en 1877 en La Güelga que depués tamién se dedicaría a la construcción y arreglu de buques dempués de pasar por una etapa previa de fabricación de bienes d'equipu. Esta firma instalar en Natahoyo en 1888. La firma "*Cifuentes, Stoldtz y Cía.*" integrar en 1940 na empresa siderúrxica Duro Felguera.

Participa en 1871 na creación del Victoria, conocíu como "El Muellin", onde nesa fecha yá disponía d'amplios almacenes.

En 1872 foi escoyíu conceyal del conceyu de Xixón y en 1878 xunto con Óscar Olavarría, Florencio Valdés, Calixto Alvargonzález y Ángel García Rendueles funda'l diariu "El Comercio".

Morrió'l 15 d'avientu de 1892 na so ciudá natal y el so cadabre foi conducíu al campusantu Xeneral a les 6 y media de la mañana del día 16 allumada la comitiva con hachones de cera.

## Bibliografía
* *[[Diccionario Enciclopédico del Principado de Asturias]]* (2004) Ed. Nobel, Uviéu.- ISBN 84-8459-266-1

## Referencies

## Enllaces esternos
*Anselmo Cifuentes, VivirAsturias
*https://www.lne.es/gijon/2010/01/27/bodes-entierro-madrugadabr/864877.html
Amador del Villar y Pérez de Castropol

**Amador del Villar y Pérez de Castropol**  foi un militar español.

## Biografía
A los dieciocho años ingresó na Academia d'Inxenieros Militares, xubiendo a alférez en 1863. En 1866 foi promovíu a teniente y destináu al segundu reximientu de zapadores-minadores, de guarnición en Madrid. En 1868 llogró'l grau de capitán y en 1869 pidió la so llicencia absoluta, pasando a París a ufiertar los sos servicios a Don Carlos. 

En 1870 púnxose al mandu de una partida de 80 navarros, colos que sostuvo una aición contra fuercies lliberales cinco veces mayores en númberu, viéndose obligáu a repasar la frontera francesa. Y como circulara na prensa de Madrid la falsa noticia de ser fechu prisioneru'l capitán Villar, ye de notar que tolos oficiales del Primer Reximientu de Zapadores y los de la Direición xeneral d'Inxenieros solicitaron l'indultu del so antiguu compañeru.

El capitán Villar desempeñó, primero, el cargu de secretariu de la Juma carlista de la frontera y en mayu de 1872 entró de nuevu n'España con Don Carlos, acompañándo-y na gana de Oroquieta. Nel mesmu añu foi nomáu xefe d'estáu mayor de los carlistes d'Álava, sosteniendo dellos alcuentros coles tropes lliterales en Villarreal y tomando parte nes aiciones de Vergara, Murguía y Miranda. Entamó tres batallones y asistió a tomar de los fuertes de Cirauqui y Puente la Reina, y estremóse na batalla de Montejurra.

En 1873 foi nomáu comandante xeneral de La Mancha, que les sos fuercies carlistes entamó, ganando al enemigu en Villar del Arzobispu y en Villarrubia de los Güeyos, onde coyó 400 fusiles, 72 caballos y 70.000 pesetes. Desarmó a los voluntarios lliberales del Moral de Calatrava; realizó sorpreses como les de Logrosán y Cañamero, na qu'acopó l'escuadrón del terciu de la Guardia Civil; ganó dempués l'aición de Talarrubias, y el 14 d'abril de 1874 foi de la mesma ganáu en Piedrabuena pol coronel Melguizo, quien-y obligó a retirase a Portugal. Dende ellí pasó al Norte, onde Don Carlos -y nomó oficial primeru del Ministeriu de la Guerra.

Yá col grau de coronel, desempeñó dempués los destinos de xefe d'Estáu mayor del xeneral Bérriz, siendo al empar mayor xeneral d'inxenieros. Asistió al sitiu d'Irun, a la batalla d'Urnieta y a les operaciones de la llinia del Carrascal, lo que-y valió l'ascensu a xeneral de brigada. Dirixó la doble linea de defensa artillada de dichu puntu, construyida en diez y ocho díes, a pesar d'entendese de delles pontes, caminos, bateríes, apartaces y trincheres. Trazó dempués un proyeutu de campu atrincherao, que-y foi premiáu cola Gran Cruz Blanca del Méritu Militar. 

Batióse heroicamente na aición de Lumbier, asistiendo a toles operaciones de guerra hasta la terminación de la mesma. En 1876 entró en Francia, polos Alduides, col xeneral d'inxenieros Francisco de Alemany y otros xefes y oficiales. Dempués establecióse en Madrid, dedicándose a delles obres profesionales, de calter particular.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Anserico

**Anserico de Caamaño**  foi un relixosu visigodu del sieglu VII, que tuvo de titulase obispu de Segovia siquier ente 633 y 653.

Perteneció a la noble familia gallega de los Caamaño, del reinu suevu, descendientes de García de Caamaño, fundador de Vilagarcía de Arousa. Gregorio de Argaiz fai-y pariente de Talasio de Caamaño (m. 630), obispu d'Astorga y señor del puexu Nerio y de les islles Cíes, na mariña de Galicia. 

Foi ayo del príncipe Richimiro, fíu de Suintila, rei de los visigodos, y dempués apaez como obispu de Segovia. Dende l'obispu Miniciano, que tuvo de gobernar la diócesis de Segovia hacia l'añu 610, nun se tien noticia d'otru obispu hasta qu'atopamos a Anserico, hacia l'añu 633. Sicasí, nun tien de tener se por socesor de Miniciano, yá que Anserico tuvo de ser consagráu obispu de la diócesis pocu antes del añu 633, a xulgar pol llugar qu'ocupa ente los asistentes al IV Conceyu de Toledo, celebráu dichu añu. Tamién intervieno viviegamente nos conceyos de Toledo: V (636), VI (638), VII (646) y VIII (1653), nel que tuvo'l primer llugar.

## Referencies
Arbazal

**Arzabal** ye una aldea de la parroquia de Pueyes, nel conceyu asturianu de Villaviciosa. Tien una población de .

D'esti pueblu puede destacase la esistencia del únicu oratoriu altomedieval d'Asturies. Tien una ilesia del sieglu XVIII, llamada Santa María. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Astur Club de Fútbol

L**'Astur Club de Fútbol** ye un club de fútbol asturianu, de la ciudá d'Uviéu. Foi fundáu en 1923 y milita na . El campu onde xuega los partíos como llocal ye l'Estadiu Hermanos Llana, con capacidá p'aprosimao unos 800 espectadores. Esti estadiu ta asitiáu a escasos metros del estadiu del Real Uviéu, el Carlos Tartiere.

## Historia
L**'Astur Club de Fútbol**, club con sede na ciudá d'Uviéu, foi fundáu en 1923 nel barriu de Fonte de la Plata. El primer presidente del club foi Maximino Alonso, teniendo como escenariu p'apostar los sos primeros alcuentros el campu El Espín, asitiáu na Fonte de la Plata. Desapaecíu dende la Guerra Civil, foi refundado en 1949 sobre la base del equipu uvieín **Real Cardín**, entós en Segunda Rexonal.

En 2003, nuna operación promovida pol conceyu d'Uviéu, l'Astur camudó'l so nome a **Uviéu Astur Club de Fútbol**, el so uniforme a camiseta azul y pantalón blancu, y modificó el so escudu con un diseñu bien paecíu al del Real Uviéu. L'oxetivu yera'l de suplantalo como equipu más representativu de la ciudá, entós somorguiáu nuna grave crisis financiera ya institucional, xenerando gran discutiniu non yá ente los socios del Astur, sinón tamién ente los del Real Uviéu, quien s'estremaron ente los que sofitaben la refundación del club a partir del Astur y los que queríen reflotar el club orixinal. El proyeutu fracasó debíu al mayor sofitu social que finalmente consiguió'l Real Uviéu y, nel añu 2007, l'Astur decidió volver a la so denominación social, uniforme y escudu tradicionales. Federativamente, el club siguió calteniendo la so antigüedá.

La so meyor clasificación histórica foi'l subcampeonatu del Grupu II de la Tercer División d'España na temporada 2003/04, que-y dexó apostar por primer y única vegada la promoción d'ascensu a Segunda División B.

## Uniforme
* **Uniforme titular**: camiseta colorada con detalles n'azul escuro, pantalón azul y medies coloraes.
* **Uniforme alternativu**: dafechu mariella.

## Estadiu

L'Astur Club de Fútbol apuesta los sos alcuentros como llocal nel Estadiu Hermanos Llana. Na etapa del Uviéu Astur Club de Fútbol apostó los sos partíos na so primer temporada nel estadiu de San Llázaro, instalación municipal con capacidá envalorada en 2 500 espectadores.

## Datos del club
* **Temporaes en [[Primer División d'España|1ª]]**: 0
* **Temporaes en [[Segunda División d'España|2ª]]**: 0
* **Temporaes en [[Segunda División B d'España|2ª B]]**: 0
* **Temporaes en [[Tercer División d'España|3ª]]**: 17

## Trayeutoria

## Palmarés
### Torneos nacionales
* **Subcampeón de [[Tercer división española|Tercer División]] (1)**: 2003/04.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Ástures augustanos

Los **ástures augustanos** o **cismontanos** fueron un grupu de tribus ástures definíu polos romanos como «d'esti llau de los montes» (la cordal Cantábricu) o «d'Augustu», pola so llocalización en redol a la ciudá d'Asturica Augusta (actual Astorga, fundada pol emperador Augustu) que funcionaba como la so capital. El so territoriu yera'l de les actuales provincies españoles de Llión, esti d'Orense y Zamora al oeste del ríu Astura (l'agora llamáu Esla), y la zona estremera del actual Portugal hasta'l ríu Coa. 

Taben estremaos en delles tribus: los brigaecinos o brigicinos, en redol a Brigaecium (Devesa de Morales de las Cuevas en Fuentes de Ropel, Zamora); los bedunienses en redol a Bedunia (San Martín de Torres, Llión); los amacos en redol a Asturica Augusta; los zoeles na zona occidental; los luggones meridionales; y los orniacos nel valle del Duerna.

Considérase que l'orixe y formación d'esta cultura anicia, ente otros aspeutos, nel amiestu d'una población autóctona, que'l so orixe nun ta bien claro, y la llegada de grupos de población de la zona centroeuropea. Sicasí, el conxuntu de etnicidad d'esti grupu nun paez nítido y la mayoría d'investigadores inclinar por pensar en que la denominación ástures sería solamente un convencionalismu emplegáu polos romanos a la so llegada al noroeste peninsular.

La facilidá d'accesu del so territoriu y les riqueces mineres, especialmente oru, que teníen determinaron la so inmediata incorporación a Roma ente 27&nbsp;e.&nbsp;C. y 19&nbsp;e.&nbsp;C. mientres les guerres cántabres y la so anexón a la provincia de Lusitania, pa ser dempués tresferíos a la provincia de Tarraconense en 12&nbsp;e.&nbsp;C. Ye más, los *brigaecini*, el pueblu ástur más meridional, en contautu con Roma dende tiempu tras, foi aliáu de los romanos mientres les guerres cántabres, avisando al legáu imperial Publio Carisio de la ofensiva ástur del iviernu de 25&nbsp;e.&nbsp;C.

Los ástures augustanos fueron integraos alministrativamente ente los imperios d'Augustu y Claudio nel *[[conventus]] iuridicus Asturicensis*, con capital na mentada Asturica Augusta.

Nel sieglu&nbsp;IV, baxu Diocleciano, pasaron a formar parte de la nueva provincia de Gallaecia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Asturiana de Zinc

**Asturiana de Zinc, S. A.** (**AZSA**) ye una empresa tradicionalmente asturiana, anguaño propiedá de la multinacional Glencore. Les sos principales actividaes son la investigación, esplotación y comercialización de toa triba de sustancies minerales, especialmente'l cinc y los productos acomuñaos a la so esplotación como'l plomu, xermaniu o ácidu sulfúrico. Y dende 2006 anició'l llogru de plata.

La empresa, fundada con capital belga y español, instálase n'Arnáu, nucleu industrial y de población na contorna d'Avilés y convirtióse na primera gran empresa d'Asturies. Amás tien mines y centros de producción n'Asturies —San Xuan de Nieva— y Cantabria —Hinojedo y Reocín, yá peslláu—. Tamién cunta con presencia n'Alemaña, Australia y el Reinu Xuníu.

## Historia
Nomada nel so orixe Real Compañía Asturiana de Mines, esta empresa va marcar el desendolque llocal d'esti conceyu, fáense les instalaciones que xuniríen Arnáu con Avilés y a finales del sieglu XIX, Avilés intégrase na rede de ferrocarriles españoles qu'inda va trayer más desarrollu p'Arnáu.

Nel sieglu XX, hai un gran tresformamientu industrial ya económicu pero destaca'l cambéu social producíu. Créase'l pobláu d'Arnáu, cola construcción de viviendes xerarquizaes: patronos, direutor, inxenieros, capataces obreros, y con hospitales, economatos y escueles. 

Tamién, la próxima sablera de Salinas conviértese nel destín braniegu de la burguesía avilesina ya asturiana.

A mediaos del sieglu XX créase Ensidesa, depués Aceralia que va atrayer gran cantidá de mano d'obra de Castrillón. N'Arnáu, la Real Compañía Asturiana de Mines crea una filial que va ser Asturiana de Zinc. Too esto traxo una dómina de gran crecedera hasta los años 70 nel qu'empieza marcase la crisis, inda asina Salinas y Castrillón polo xeneral van siguir calteniendo la so crecedera debida al turismu y a les segundes viviendes de branu.

Anguaño ye propiedá de Glencore, una multinacional con sede en Suiza.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Glencore - Asturiana de Zinc
* 
* Actualidá Económica de la empresa
* Fondu Mina de Reocín
* Páxina del Conceyu de Castrillón
* Vivirasturias
Atentáu de Xixón de 1989

El **atentáu de Xixón** foi un ataque terrorista perpetáu pola organización d'estrema izquierda Grupos de Resistencia Antifascista Primeru d'Ochobre na ciudá asturiana de Xixón, dirixíu contra la Delegación de Facienda asitiada na cai Anselmo Cifuentes.

## Fechos
A les 11:50 del 29 d'avientu de 1989, dos nuevos armaos con un revólver de calibre 38 entraron disparando nel edificiu de la Delegación de Facienda de Xixón, dirixéndose a la cabina telefónica onde trabayaben los axentes de la Guardia Civil que curiaben l'edificiu. Ellí asesinaron a dos guardias civiles y dexaron mancaes leves a 8 persones. Unu de los axentes foi rematáu nel suelu, ente que l'otru foi lleváu al Hospital Universitariu de Cabueñes, nel que finó tres trenta y cinco minutos de reanimación cardiopulmonar.

Los autores fueron darréu arrestaos. En 2011 dedícase un monumentu a los guardia civiles finaos nel atentáu. Dos d'ellos quedaron llibres nel añu 2013 gracies a la derogación de la doctrina Parot.

### Finaos
* Isaac Rodrigo Ranilla, 46 años, de Zamora.
* José Sánchez Melero, 38 años, de Panes.

### Autores
* Fernando Silva Sande.
* Guillermo Vázquez Bautista «El Negru».
* María Jesús Romero Vega (sofitu na fuxida).
* Desconocíos.

## Ver tamién
* Grupos de Resistencia Antifascista Primeru d'Ochobre
* Víctimes de los GRAPO

## Referencies

## Enllaces esternos
Aula de les Metáfores

El **Aula de les Metáfores** ye una biblioteca poética allugada en Grau (Asturies), destinada a la promoción y incentivación de la poesía al traviés de la llectura y realización d'otres actividaes como esposiciones, talleres, recitales... Ye, según pallabres del so fundador, el poeta Fernando Beltrán, “un espaciu pa la llectura ya imaxinación”.

Beltrán realizó una donación inicial de 1600 llibros de poesía. Anguaño'l so direutor ye Leopoldo Sanchez Torre, profesor de la universidá d'Uviéu y el fondu bibliográficu supera los ocho mil volúmenes y sigue en crecedera gracies a la collaboración de diverses instituciones oficiales y asociaciones culturales, según donaciones particulares. 

La so sede permanente atopar na Casa de la Cultura de Grau, allugada nel Palaciu Miranda-Valdecarzana. 

Dende'l día de la inauguración, el 29 de febreru de 2004, pasaron pol Aula poetes, músicos, diseñadores y artistes como Antonio Gamoneda, Adonis, Ángel González, Joan Margarit, Francesc Parcerisas, Roger Wolfe, Xuan Bello, Berta Piñán, Olvido García Valdés, Marifé Santiago, José Luis Piquero, Jordi Dolce, Miguel Mingotes, José María Parreño, Santiago Sylvester, Manuel Estrada, Pastora Vega (homenaxe a Wislawa Szymborska) o Pablo Moro; amás, yhan lleíu les sos obres músicos como Amancio Prada, Luis Eduardo Aute y Víctor Manuel.

Una de les actividaes más destaques de l'Aula ye la convocatories del premiu Aula de les Metáfores, que se concede cada dos años a una persona, organismu, empresa, mediu, entidá o institución que destacara pol so llabor de sofitu, espardimientu y celebración de la poesía. El premiu consiste na donación d'una escultura orixinal del artista Pep Carrió. Na primer convocatoria (2009) resultó galardonáu'l programa *[[La estación azul]]*, de Radio Nacional d'España, na segunda edición (2011) el premiáu foi Joan Manuel Serrat, en reconocencia a la publicación del so discu Fíu de la lluz y de la solombra a llabor d'espardimientu de la obra del poeta Miguel Hernández. Na última edición celebrada (2013) galardonar al Festival de Poesía Internacional de Medellín, Colombia. 

N'ochobre de 2008 constituyóse la Fundación Aula de les Metáfores, presidida pol poeta Fernando Beltrán que tien como oxetivu l'impulsu, sustentu y caltenimientu del espaciu, entendiendo la biblioteca como un organismu vivu, preséu, utópicu, esencial y en permanente pie de conciencia, convirtiéndolo en focu de baturiciu llíricu y actividá permanente en redol a la poesía.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Enllaz a l'Aula de les Metáfores
Autoridá Portuaria d'Avilés

L**'Autoridá Portuaria d'Avilés** (APAV) ye unu de los 28 entes públicos encargaos del control de les instalaciones dependientes de Puertos del Estáu, atopándose nel so ámbitu d'actuación los dos puertos pertenecientes a la ría d'Avilés, n'Asturies.

Anguaño tánse acometiendo obres d'ampliación per valor de 31 millones d'euros nel Muelle de Raíces del Puertu d'Avilés col fin de dar cabida a más espaciu pa contenedores y graneles sólidos.

## Historia
D'antiguo denominada Xunta d'Obres del Puertu d'Avilés l'actual autoridá portuaria nació nel añu 2007 frutu de la creación de la provincia marítima d'Avilés pa faese cargu de los distritos marítimos d'Avilés, San Esteban y Ḷḷuarca yá que hasta esi momentu tou la mariña asturiana pertenecía a la xurisdicción de l'Autoridá Portuaria de Xixón.

### Puertos
*Puertu d'Avilés, del cual formen parte la Dársena de San Xuan de Nieva, la Dársena de San Agustín, el Muelle de Raíces, el Muelle d'Inespal y, finalmente, el Muelle Pesqueru. Na marxe derecha ta allugáu'l "Muelle de Valliniello", frutu de les obres acometíes a partir del añu 2008. Magar estes obres incluyíen tres fases, pel momento solo fueron executaes les dos primeres, quedando pendiente la tercer fase, que xuniría la fase dos col "Muelle de Inespal". Son oxetu de concesión alministrativa'l "Muelle de Inespal" (ArcelorMittal) como'l "Muelle de Inespal" (Alcoa).

*Puertu Deportivu d'Avilés.

Hasta l'añu pasáu a los puertos pertenecientes a esta autoridá portuaria solo yeren utilizaos con fines industriales, pesqueros y d'ociu a pequeña escala. Pero esti enclín empezó a camudar cola llegada del primer cruceru comercial a la ciudá mientres 2012, polo que anguaño faen escala dellos barcos d'esti tipu n'Avilés mientres tola temporada. Amás, tamién lleguen a esti puertu diversos buques d'instrucción militar, como'l Juan Sebastián Elcano o'l portugués Creoula.

## Referencies

## Enllaces esternos
Autoridá Portuaria de Xixón

L**'Autoridá Portuaria de Xixón** ye una de les 28 autoridaes portuaries españoles que componen l'organismu públicu Puertos del Estáu.

Ye l'organismu responsable del Puertu de Xixón - El Musel y del Puertu Deportivu de Xixón, lo mesmo que de los faros del so área: Santu Medero, Llanes, Ribesella, Lluces, Tazones, Torres, Candás y Cabo Peñes.

## Historia
Enantes denominábase **Xunta d'Obres del Puertu de Xixón**.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web oficial
* Páxina del puertu de Xixón na web oficial de Puertos del Estáu
Antonio Raimundo Ibáñez Llano y Valdés

**Antoniu Raimundo Ibáñez Gastón de Isaba y Llano Valdés **, Marqués de Sargadelos (Ferreirela de Baxo, aldega de Santalla d'Ozcos, Asturies, 17 d'ochobre de 1749 - Ribadeo, Lugo, 2 de febreru de 1809) foi un noble ya industrial español especialmente conocíu por crear la fábrica de cerámica de Sargadelos, modelu del primer capitalismu industrial n'España respectu al control de la producción y del personal.

## Biografía

Nació nuna familia fidalga d'escasos recursos, dende mozu dedicar al comerciu, realizando importantes negocios d'importación y esportación coles Indies que-y reportaron numberosos beneficios. En 1784, xunto al potentáu Xosé d'Andrés García funda la Real Compañía Marítima pa comerciar col norte d'Europa.

Con base en Ribadeo, onde llegó en 1768, impulsó la industrialización de la zona, creando la primera siderurxa integral d'España. El proyeutu, qu'empezó zarapicando primeramente con munches resistencies (la principal, de la curia de Mondoñedo, ponse finalmente en marcha en 1791, añu nel qu'una cédula Real autoriza'l proyeutu que se desenvuelve velozmente. Dende 1794, y por un periodu de 45 años, la fundición de Sargadelos trabaya cuasi puramente pal Estáu, suministrandole material bélico, principalmente municiones de cañón, polo que ye estremada como Reales Fábriques, con personal militarizado y acuarteláu n'instalaciones propies

Ente 1804 y 1807 se situa la nacencia de la fábrica de cerámica pa producir "lloza tipu Bristol" , como'l mesmu Ibañez manifiesta, fábrica que pasó a representar el primer establecimientu evolucionáu d'esti sector n'España introduciendo, ente otres coses, el decoráu mecánicu y la lloza estampada.

Ibañez impulsó tamién el comerciu, base de la so fortuna personal, tantu per mar como nel interior de la península Ibérica, de llinu y alcohol, coles mesmes que xestionaba delles minas; impulsó'l enciclopedismu ya introdució dende Europa delles innovaciones teunolóxiques importantes pa les sos fábriques.

Ye consideráu un eruditu ilustráu con una imaxe moderna del home, del qu'escribe:

Mientres la Guerra d'Independencia Española, los numberosos enemigos políticos y económicos d'Ibáñez provocaron el so linchamiento en Dompiñor, so l'acusación de «afrancesáu», el 2 de febreru de 1809, animando a alteriar a asaltar y escalar la so casa.

Les sos fábriques en Sargadelos siguieron funcionando hasta l'añu 1875, siendo puyaes en 1878. El títulu nobiliariu de marqués foi-y dau tres la so muerte, pos nun pudo ser tramitáu antes y caltiénse anguaño ente los sos descendientes.

En 2004 fundar en Santalla d'Ozcos l'Asociación Amigos de D. Antoniu Raymundo Ibáñez, Marqués de Sargadelos», dedicada a la so memoria y al estudiu del so legáu.

## Referencies

### Bibliografía
* Silverio Cañada (Edit.), *Gran Enciclopedia Asturiana* (tomu 8), Xixón, 1981
* Conde, Alfredu, Edhasa (Edit.), "*Azul Cobaltu. Historia posible del Marques de Sargadelos*", Barcelona, 2001

## Ver tamién
* Muséu Casa Natal del Marqués de Sargadelos

## Enllaces esternos
* Marqués de Sargadelos, el títulu que nunca esistió
* Muséu Casa Natal del Marqués de Sargadelos
Bancu d'Uviéu

El **Bancu d'[[Uviéu]]** foi creáu por Real Decretu del 5 de febreru de 1864 teniendo la so sede na plaza del conceyu.

Emitió billetes por un total de 3.900.00 reales siendo'l so comisariu regio Atanasio d'Ávila.

En 1874 tres diez años d'esistencia fundir col Bancu d'España siendo unu de los primeros bancos de provincia en faelo.

## Billetes
Mientres la so esistencia emitió los siguientes billetes:

* 100 reales de Vellón
* 200 reales de Vellón
* 500 reales de Vellón
* 1000 reales de Vellón
* 2000 reales de Vellón
* 4000 reales de Vellón

## Referencies

## Enllaces esternos
Banca Masaveu

La **Banca Masaveu** foi una institución financiera asturiana fundada en 1840 por Pedro Masaveu Rovira. Rexistróse como bancu en 1892 cola denominación «Masaveu y Cia» y con sede n'Uviéu. Esta sociedá yera heredera d'un negociu emprestador que la familia Masaveu realizaba dende décades antes y dende 1870 so la denominación de «Pedro Masaveu y Cia». Pedro Masaveu Rovira, nacíu en Castellar del Vallès (Barcelona), foi un emigrante catalán afincáu n'Asturies.

En 1975, siendo presidente Pedro Masaveu Peterson, bisnietu de Pere Masaveu Rovira, tresformar na sociedá anónima Banca Masaveu. En 1982 la entidá foi adquirida por Rumasa y tres la so espropiación, en 1983, la Banca Masaveu foi axudicada en 1985 al bancu asturianu Herrero que lo dedicó a banca de negocios so la denominación de «Bancu de Inversión Herrero» (Invherbanc). En 1990 trespasar al grupu asegurador Mapfre y convirtióse nel Bancu Mapfre, con sede primero n'Uviéu y depués en Madrid. Nel 2002 vencióse una participación a Caja Madrid que pasó a denominar a la entidá como «Bancu de Servicios Financieros» (BSF) y en 2010 tomó'l nome de «Bancu de Servicios Financieros Caja Madrid-Mapfre».

La sede del bancu n'Uviéu taba allugada na cai Cimadevilla, nel edificiu clasicista construyíu por Javier Aguirre en 1882. Con base en dicha casa de banca, surdió la primer fábrica de cementu d'España fundada en por Elías Masaveu Rivell en 1898 sol nome de Sociedad Anónima Tudela Veguín.

Pedro Masaveu Masaveu, presidente de la entidá, construyó un conglomeráu industrial en redol a la cementera Tudela-Veguín y la Banca Masaveu. Constituyó la Fundación Masaveu, obra social benéficu-docente de Corporación Masaveu, onde s'empezó impartiendo estudios de maestría industrial y oficilía industrial y anguaño estudios de Formación Profesional.

## Presidentes de la entidá
*Pedro Masaveu Rovira 1840- (Familia Masaveu)
*Fernando Masaveu González
*Elías Masaveu Rivell
*Pedro Masaveu Masaveu -1968 (Familia Masaveu)
* 1968 (Familia Masaveu)
*Pedro Masaveu Peterson (1975)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Álvaro Cuervo, presidente de Banca Masaveu
Banda de Gaita Mieres del Camín

**La banda de gaita Mieres del Camin**, ye una agrupación folclórica de la ciudá Asturiana de Mieres n'España.

La banda de gaites, al igual que la so escuela de música tradicional, foi fundada nel añu 1991 por José Ángel Hevia Velasco, foi'l so direutor hasta l'añu 2001. Nos sos primeros años la banda emplegó gaites asturianes en Do, tambores y bombu tradicional.

Anguaño, la banda ta dirixida por Borja Baragaño, y ta compuesta por 12 gaites asturianes en Si Bemol, 2 timbales tenores, 3 caxes d'alta tensión y un bombu. La seición de percusión ta dirixida por Pelayo G. García.

El so repertoriu ta compuestu principalmente por temes tradicionales asturianos, pero tamién por temes irlandeses, escoceses, gallegos y de composición propia. En 1996 la banda publica'l so primer discu ``**El Trébole de San Xuan**´´, nel que collaboren el grupu *L´Artusu*, la banda de música de Mieres y la *Bandona de Asturies* compuesta peles bandes de gaites de Villaviciosa, Candás y Ribesella.

Nel añu 2001 participó nel I Campeonatu de Bandes de Gaites Asturianes, quedando en sestu llugar.

## Actuaciones
A lo llargo de les sos 15 años d'historia, la banda de gaites Mieres del Camin percorrió innumberables escenarios nacionales ya internacionales, destacando actuaciones como la del *Festival intercélticu de Lorient* nos años 1991, 1995 y 1998 y el *festival de danzar bretonne de Saint Loup* en 1994, dambos eventos en Bretaña y les sos actuaciones n'Irlanda. Acompañó al popular gaiteru José Ángel Hevia a Estaos Xuníos y Xapón ente otros países. Dientro d'España actuó na fiesta de Moros y Cristianos de la ciudá d'Ontinyent, en Valencia, nos años 1995, 2001 y 2007, y nos San Fermines de Pamplona.

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla de L'Escampleru

**La Batalla L'Escampleru** foi una batalla de la Guerra Civil Española socedida nos montes asturianos de La Verruga (cerca de Llandriu) y La Trecha (cerca de Tamargu), nel conceyu asturianu Les Regueres, llugar estratéxicu pola so proximidá a Uviéu nel Frente Norte mientres la Ofensiva d'Asturies. Los dos bandos faltaben ente sí unos cientos de metros, dixebraos por una vaguada nel pueblu de los Arroxos na qu'entá se caltienen cráteres abiertos pola brutal artillería emplegada, según niales d'ametralladora.

Llegar al enclave dende l'Altu L'Escampleru, pela comarcal AS-233. De siguío, hai qu'esviar en direición a Quexu, hasta un polideportivu municipal, en La Verruga, frente a la cual tópase la llomba de La Trecha.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Defensa Altu d'El Escamplero en ARAMA

## Referencies
* Batalla d'El Escamplero: Camín Real de La Mesa
Batalla de Lutos

La **batalla de Lutos** tuvo llugar nel añu 794 cuando l'emir cordobés Hisham unvió dos incursiones militares escontra'l Reinu d'Asturies al mandu de los hermanos Abd al-Karim ibn Abd al-Wahid ibn Mugit y Abd al-Málik ibn Abd al-Walid ibn Mugaith.

Abd al-Karim ibn Abd al-Walid ibn Mugaith afaró les tierres d'Álava ente qu'Abd al-Málik ibn Abd al-Walid ibn Mugaith dirixóse al corazón del reinu, y ensin atopar resistencia saquió la mesma corte d'Uviéu, destruyendo tamién les ilesies construyíes por Fruela. Nel camín de regresu a tierres andalusíes al traviés del Camín Real del Puertu de la Mesa, el rei Alfonso II y los sos homes tendiéron-y una emboscada nun llugar serrapatosu que la so situación proponer que podría ser Los Llodos, nel conceyu asturianu de Grau. De resultes del ataque, la mayor parte de los musulmanes y Abd al-Málik ibn Abd al-Walid ibn Mugaith resultaron muertos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Batalla de Lutos (794)
Batalla de los Carbayedos

.
La **batalla de los Carbayedos** foi un enfrentamientu armáu ente l'Exércitu español, el pueblu d'Avilés y l'exércitu francés de Napoleón el 22 de mayu de 1809, nel contestu de la guerra d'independencia española.

## Antcedentes
Nel contestu de la guerra d'independencia española, l'exércitu francés asignáu a la ciudá realizaba continuos saqueos a los comercios y a los habitantes de la ciudá, y otomíes contra la población. Esto afaló'l malestar de los ciudadanos, que'l 22 de mayu revelar contra l'invasor.

## Desarrollu de la batalla
Tres la rebelión inicial conformóse un contingente d'unos 1000 avilesinos armaos qu'atacaron les guarniciones franceses na ciudá. Tres la batalla, d'aproximao dos hores, na cual impunxéronse les tropes napoleóniques, l'exércitu francés consiguió tomar el Conceyu y los demás órganos alministrativos de la ciudá.

## Consecuencies
Rematada la batalla les víctimes mortales d'avilesinos xubíen a unos 230, lo cual yera demasiáu pa una población d'entós namái 1600 habitantes. Nel bandu francés apenes hubo baxes, una y bones los soldaos franceses taben muncho más preparaos y con meyor armamentu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla de la Ponte de Corniana

La **batalla de la Ponte de Corniana** asocedió n'el 842 ente les fuercies de Nepocianu, que fuere escoyíu pola nobleza pa ser el socesor d'Alfonso II d'Asturies, y Ramiro, un pariente del rei muertu. La resultancia foi la derrota de Nepociano, dexando que'l vencedor asoceder al tronu asturianu col nome de Ramiro I.

Asocedió nel ríu Narcea, nuna ponte en Corniana, en Salas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Benigna Fernández

**Benigna Fernández**  ye una xugadora profesional asturiana de voleibol.

## Clubes
* 2010-2011.- Cantabria Infinita, (Superliga), .
* 2009-2010.- Nuchar Tramek Murillo, (Superliga 2), .
* 2008-2009.- Club Voleibol Albacete, .
* 2006-2008.- Valeriano Alles Menorca Vóley, (Superliga), .

## Llogros llograos

### Clubes
* 2010.- Campeona de la Copa de la Princesa d'Asturies con Nuchar Tramek Murillo.

## Enllaces esternos
* Real Federación Española de Voleibol
* Web oficial del Club Voleibol Murillo

## Referencies

## Enllaces esternos
Benito de Posada Herrera

**Benito de Posada Herrera**  foi un políticu y abogáu asturianu.

Nacíu en Llanes nel senu d'una noble familia formada por Blas Alejandro de Posada Castillo y Josefa d'Herrera Sánchez de Tagle. Treslladar a Uviéu pa estudiar nel so universidá Filosofía y Lleis. Amplía los sos estudios de lleis tanto civiles como canónicos na Universidá de Valladolid.

Sufre persecución poles sos idees lliberales mientres la Restauración absolutista n'España empecipiada por Fernando VII siendo arrestáu en La Coruña en compañía del so padre. Ye deteníu y treslladáu a Uviéu ingresando na cárcel.

En 1828 foi nomáu abogáu de los Reales Conseyos de Castiella ingresando cinco años más tarde na maxistratura. Exerz d'abogáu en Madrid tornando al so pueblu natal ingresando na política. Ye nomáu diputáu provincial y diputáu a Cortes en 1843. Finalmente ye escoyíu senador con calter vitaliciu por Real Orde de 22 de mayu de 1877.

En 1871 ye nomáu presidente del Tribunal Supremu.

Na so vida personal tuvo casáu dos vegaes. El so primer matrimoniu foi con María de la Concepción Duque de Estrada y Mon, fía de Manuel Duque de Estrada y Duque de Estrada. D'esti matrimoniu naz Blas Manuel de Posada Duque de Estrada, que finó solteru'l 22 de febreru de 1862. Tres enviudar vuelve casase con Joaquina Duque de Estrada y Món, hermana de la so anterior esposa.

Hermanu so foi José de Posada Herrera y María de les Nieves, Blas Alejandro, Manuela, Fernando, Josefa, Agustin, Joaquin, Ana, Juan y Vicenta de Posada Herrera.

## Ver tamién
* Condáu de la Vega del Sella

## Referencies

## Enllaces esternos
Beatriz Martínez Sordo

**Beatriz Martínez Sordo**  ye una deportista española que compite en tiru na modalidá de foso, ganadora de dos medayes de plata nel Campeonatu Mundial de Tiru, nos años 2017 y 2018.

## Palmarés internacional

## Referencies

## Enllaces esternos
Batalla del ríu Órbigo

La **batalla de Órbigo** tuvo llugar en 456 y debe'l so nome al ríu Órbigo que foi onde tuvo l'enfrentamientu ente suevos y visigodos. Inda nesti mesmu llugar, a lo llargo de los tiempos, hubo delles otres batalles, ente elles, la que foi trabada nel añu de 900 ente'l rei Alfonso III d'Asturies, llamáu'l Magno (866-910), y les tropes cordobeses del emir 'Abd Allah (888-912). Más tarde (sieglu XIII) construyóse una ponte sobre esti ríu, llamáu Ponte del ríu Órbigo y tamién Ponte del pasu honrosu. Esti nome ye por cuenta de que según la tradición un noble de Lleón, al haber vistu refugaes les sos pretensiones por una dama, decidió enfrentase solo a cientos d'otros caballeros pa dar pruebes del so honor. Bien próximu a la ponte, nes márxenes del ríu onde se trabar la batalla ente suevos y visigodos, edificóse'l Hospital de Órbigo pa recordar la memoria de los mancaos de dambos los llaos y que fueron trataos naquel exactu llugar. Otres fontes testifiquen que'l referíu hospital foi construyíu p'ayudar a pelegrinos y precisaos.

## Historia y consecuencies
Los suevos yá fueren convertíos al cristianismu. Gracies a les sos campañes expansionistas y teniendo enfrente a un Imperiu romanu, a estes altures bien debilitáu poles derrotes sufiertes, el Emperador Romanu Avito, tarreciendo una represalia, pide ayuda a Teodorico II de los visigodos. Estos llibren entós una gran batalla contra los suevos nes márxenes del ríu Órbigo (próximu a Astorga), lo que remató cola derrota de los postreros. Teodorico II diríxese dempués colos sos soldaos escontra Bracara Augusta (Braga), onde escalen la ciudá y infringen una nueva derrota a los suevos, concluyendo cola muerte de Requiario. Asina refier el cronista Hidacio:

De resultes, el reinu estázase y, coles disputes internes, dos reis van gobernar coles mesmes: Frantán (456-57) y Aguiulfo (456-57). En 457 Maldras (457-459) reunifica el reinu pero dos años dempués ye asesináu, víctima d'una combalechadura. El reinu nuevamente estrémase, agora ente Frumario (459-63) y Remismundo (fíu de Maldras) (459-69). Ésti pasa a reinar solo dende 463, mientres coles constantes derrotes y la muerte del socesor de Maldras, Remismungo (459-69) en 469, el reinu cai concluyentemente nun Periodu Escuru, carauterizáu pola falta d'orde y pola escasez de rexistros. Esiste sí una total disgregación y caos que solo va tener fin en 550, cola ascensión de Karriarico.

## Reyes probables del [[Periodu Escuru]]
* Veremundo (469-508?)
* Requila II o Réquita II (484-490)
* Requiario II (508-?)
* Hermenerico II (?)
* Riciliano (?)
* Teodemundo (520-550)

## Ver tamién
* Historia de Galicia
* Llista de reis suevos
* Reyes suevos
* Suevos

## Informes y anotaciones
* El Reinu Suevu
* Regnal Chronologies - Teutões 
* Genealogia d'Europa - Ibéria 
* Los Suevos
* Roma y Romania
* Estaos Hispánicos
* List of Kings
* Vándalos, Godos, Ostrogodos, Alanos y Suevos
* ORÍXENES Y POVOAMENTO
* Cronoloxía de la Península Ibérica (Séc. IV - VII)
* Visigóticu - Invasiones bábaras - Sumariu
* Del Reinu de la Galiza hasta a los nuesos díes

## Referencies

## Enllaces esternos
Borrachinos

Los **borrachinos** ye un postre tradicional ellaboráu na comunidá autónoma del Principáu d'Asturies, (España), nel que s'aprovecha'l pan de casa sobrante, pícase o miga y entemezse con güevu, lleche o otros ingredientes, inclusive vinu, dando como resultáu un deliciosu postre.

Ye un senciellu postre, y baratu, ellaboráu principalmente con azucre, güevos y pan duro de díes anteriores. Trátase d'un dulce que, pa la so ellaboración, ye necesariu preparar un almíbar con azucre, agua, vinu blanco y canela en caña.

## Xornaes gastronómiques
Nel conceyu de Quirós, n'Asturies, llevar a cabu unes xornaes gastronómiques onde, amás d'otros platos de la zona, prepárense estes tentaciones.

## Referencies
Bombardéu del Chorín

El **bombardéu de la Casa del Chorín** (Uviéu, Asturies) foi la mayor masacre puntual de civiles que tuvo llugar mientres l'intre de la Guerra Civil española n'Asturies. La traxedia producióse cuando más de 120 civiles refuxaos perdieron la vida pola esplosión de delles bombes del Exércitu Republicanu.

## Historia
El 10 de setiembre de 1936 siquier 120 civiles, ente los que s'atopaben numberosos neños y vieyos, abellugar nel edificiu del Chorín n'oyendo los avisos de la llegada de l'aviación republicana mientres el llamáu *[[Sitiu d'Uviéu (1936)|Sitiu d'Uviéu]]*. L'edificiu yera de recién construcción y consideróse un llugar seguru.
Les bombes cayeron nel patiu traseru y al faer esplosión mataron a cuasi la totalidá de les persones qu'ellí s'atopaben.

A dia de güei desconocer cdónde atopar con exactitú la mayor parte de los cuerpos rescataos de los escombros.

## Referencies

## Enllaces esternos
Borono

El **borono** ye un productu típicu de la comunidá de Cantabria, anque tamién s'estiende al norte de Palencia y l'oriente d'Asturies. El borono ellaborar a partir d'una masa de sangre de gochu, tripa de gochu, cebolla, sal, mantega, especies (comín, pimienta…), farina de maíz y farina de trigu. Esto depende de quien lo ellabore, yá que los ingredientes, sobremanera les especies pueden variar, como por casu la pimienta. Esto fai que'l borono de cada zona sepa distinta, por casu hai una considerable diferencia ente'l borono de Cervera (Palencia) al de Potes (Cantabria).

## Carauterístiques
El sangre de gochu fai que'l borono quede con un color negru. La resultancia final ye una especie de "bola" negra, un pocu allargada, en nengún casu como una morciella, y abondo más gordu. D'antiguo faíase la forma a mano a partir de la tripa del gochu, que ye lo qu'anubre'l borono. Anguaño cuasi toos facer con máquines, teniendo toos el mesmu pesu y aproximao la mesma forma.

## Sirvir
Pa sirvir el borono puede faese de múltiples formes, de normal cómese tostáu nel almuerzu con lleche bien fría. Pa tostalo de normal suelse cortar en fines rodajas y déxase faer bien nun aceite bien caliente. Tamién se suel comer pa merendar o pa cenar con azucre, o con pataques frites. Otres tantes con tamién chorizu tostáu, panceta, morru… etc.

## Referencies

## Ver tamién
* Borona. Variante similar del Borono.

## Referencies
Bruno Méndez

**Bruno Méndez López**  ye un pilotu de carreres asturianu.

## Trayeutoria
### Karting
A la edá de 8 años el so padre, Jesús, mercó-y el so primer kart. Coles mesmes Jesús y el so hermanu Alejandro deciden construyir un circuitu de karting pal usu y esfrute de la familia. A los solu siete años, los sos padres deciden llevalo a competir. Nes sos etapes en cadete y en Yamaha compite en carreres por toa España consiguiendo victories en pruebes de calter nacional ayudáu y aconseyáu pol so padre que foi'l so mecánicu hasta que Bruno termina la so etapa en Yamaha.

A los trelce años da'l saltu a un equipu de Karting catalán pa competir na categoría Junior y esi añu proclámase campeón de Cataluña y subcampeón d'España. Al añu siguiente compite col mesmu equipu na categoría Inter-A. Se ploclama subcampeón de Cataluña y termina cuartu nel campeonatu d'España. Consigue'l séptimu meyor crono nel campeonatu d'Europa ICA pero nun llogra clasificase.

### Monoplaza
Méndez debuta en fórmules na temporada 2006 compitiendo nel certame del Master Junior Fórmula. Anque se trata d'una categoría de promoción, munchos de los participantes yá tienen esperiencia en monoplaces. Nes primeres carreres tien problemes, pero a metá de temporada consigue delles victories y llega a la última prueba con clares opciones a proclamase campeón, anque a la fin tiense que conformar col subcampeonatu.
Estos resultaos faen que dellos equipos piqueros de la F3 interesar en é l p'apostar la temporada 2007 de F3.

El 1 de payares de 2009 Méndez proclámase campeón del European F3 Open, enantes denomináu como Campeonatu d'España de F3, per delantre de Celso Míguez.

En 2010 debuta nes World Series by Renault, col equipu FHV Interwetten, onde nun llogra un coche competitivu y decide dise na última ronda a la Superleague Fórmula

Pal añu siguiente, apuesta parte de la Temporada 2011 d'Auto GP con Campos Racing, na que como meyor resultancia destaca un podiu en Hungaroring, nun apuesta les dos últimes rondes per falta de presupuestu y métese a apostar la MINI Challenge España.

## Resultaos

### Resultaos nes World Series by Renault 3.5

## Referencies

## Enllaces esternos

* http://www.curvasenlazadas.com/653/camara-interior-bruno-mendez  Videu de Bruno Méndez lluchando pola victoria na Mini Challenge 2011 col Equipu Autosa, nel circuitu del Jarama
Bufones d'Arenillas

Los **bufones d'Arenuces** atopar nel conceyu de Llanes, n'Asturies. Trátase del mayor bufón de la mariña oriental pudiendo algamar unos 40 metros y ta asitiáu mui cerca del bufón de Santiuste. Ta integráu dientro del Paisaxe Protexíu de la Mariña Oriental d'Asturies. 

Un bufón ta formáu por roca caliar de monte que al tar nun cantil ye erosionado pel mar pembaxo y l'agua d'agua o de ríos penriba, esta erosión forma cuévanos cárstiques. Cuando la marea xube enllena'l buecu producíu saliendo al esterior percima del cantil lo que provoca un remexu pulverizáu d'agua de mar acompañada por un soníu característicu que ye'l que-y da'l nome de bufón.

Foi declaráu monumentu natural el 5 d'avientu de 2001.

## Galería


Ficheru:Arenillas03.JPG|Imaxe xeneral.
Ficheru:Arenillas02.JPG|Detalle de la boca de salida d'unu de los bufones.



## Ver tamién
* Bufadero
* Bufones de Pría
* Bufón de Santiuste
* Sablera de Gulpiyuri

## Referencies

## Bibliografía
* Cosme Morillo. *Guía y Mapa de la Naturaleza d'España*. Madrid: Grupu Anaya, 2000, páxs. 29-30. 

## Enllaces esternos

*
Caxa Rural d'Asturies

La **Caxa Rural d'Asturies** ye una Sociedá Cooperativa de Creitu fundada'l 14 de febreru de 1963. Ta rexistrada nel Bancu d'España col númberu de rexistru 3059.

La entidá cunta con 112 oficines, siendo'l so ámbitu d'actuación el Principáu d'Asturies.

## Empreses participaes pola Caxa Rural d'Asturies
*Espiga Capital, S.C.R 10,87% 13.202
*Corporación Alimentaria Peñasanta 5,01% 9.879
*Bancu Cooperativu Español, S.A. 4,34% 9.693
*Rural Inversión Sindicada SICAV 9,01% 8.998
*Seguros Xenerales Rural, S.A. 2,76% 3.556
*Caxa Rural de Zamora, S.C.C. 1,31% 1.296
*Rural Servicios Informáticos 3,9% 1.201
*Caxa de Creitu Cooperativu, S.C.C. 5,21% 837
*Sociedá Rexonal de Promoción del Principáu d'Asturies 1,48% 820

## Enllaces esternos
* Caxa Rural d'Asturies S.C.C.

## Referencies