Valdeverdeja

**Valdeverdeja** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Pertenez a la contorna de la Campana de Oropesa y tien 647 habitantes según el censu de 2015 (INE). La superficie municipal ye de 67 km² y una densidá poblacional de 10,04 habitantes per km².

Valdeverdeja ta asitiáu nel estremu occidental de la provincia de Toledo y al empar na llende de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, colindante cola provincia de Cáceres perteneciente, yá, a Estremadura. Semirrodeada pel ríu Tajo, que ye l'accidente xeográficu que fai de frontera ente les dos comunidaes y que queda a 3 km. del nucleu urbanu, asítiase próxima a la Jara ocupando'l valle. 

L'escudu d'armes de la villa de Valdeverdeja ta partíu en tres cuarteles, el primeru d'ellos nun torrexón d'oru sobre un campu verde, el segundu sobre campu blancu unes cadenes d'oru cruciaes por una franxa negra y nel terceru, nun campu de gules un castiellu blancu.

## Comunicaciones
Cercana a l'autovía d'Estremadura, l'A-5 queda xunida a esta pela carretera TO-7121 que llega hasta Oropesa, cabecera de la contorna y poles MC-4159 a la llocalidá d'El Puente del Arzobispo onde se xune a la MC-4100. Pola TO-7137 xunir a Berrocalejo.

## Orografía ya hidrografía
Asitiáu nel valle del Tajo sobre un terrén graníticu que forma les llamaos *canchales*. 

El Tajo escurre encajonado con veres serrapatoses. Nos sos márxenes hai, yá en desusu, dellos molinos d'agua.

La vexetación, compuesta de deveses poblaes d'encines y d'olivares y de monte baxu con retama y tomillu ye típicamente mediterránea.

### Fauna

### Flora
La flora ye la típica de la rexón mediterránea. Especies monteses como; la encina, la retama, el tomillu, el cantueso, chopos, acebuches.
La encina ye l'árbol más abondosu y característicu de les nueses deveses, son munchos los exemplares centenarios y vamos atopar nos nuesos percorríos una gran mayoría d'elles de porte eleváu y bien formaes, d'aspeutu robezu, sirvió y sirve por que tanto el ganáu como los sos pastores abellugar del sol veraniegu y de les agües serondiegues. Gracies a esti árbol, símbolu de la nuesa identidá ancestral heredada de los nuesos antepasaos, los pueblos de la nuesa contorna pudieron construyir cola so madera llabraos colos que llabrar la tierra, fabricar les sos ferramientes, construyir les sos viviendes, pasar los crudos iviernos, alimentar al so ganáu cola abiyota frutu de la encina y curiosamente con esti frutu llegóse a fabricar pan cola so farina, según el turrón de probes, que se trata d'un figu pasique que se-y introducía una abiyota.

## Economía
La economía del conceyu ta basada nel sector primariu, na agricultura y ganadería dende la so fundación. L'actividá industrial ye casi inesistente y el sector servicios desenvolver col incipiente turismu rural.

* **Sector primariu**, la base histórica de la economía municipal. Agricultura con campos d'olivares y ceberes que s'abrir al regadío aprovechando les agües del Tajo. Hai ganadería qu'acompaña a l'actividá agrícola.

* **Sector secundariu**, práuticamente inesistente tuvo basáu na mecanización de delles actividaes rellacionaes cola agricultura, como la molienda, na que s'utilizó la fuercia hidráulico. A mediaos del sieglu XX convirtióse un vieyu molín nuna central xeneradora de electrícidad, la que llamen la *fabrica de la lluz*. Nun se desenvolvió esta actividá a lo llargo de la historia.

* **Sector de servicios**, el comerciu y los servicios tán empobinaos a cubrir les necesidaes de los vecinos y aun así éstes tienen que ser cubiertes, en bona midida en Oropesa o en Talavera. L'actividá turística, desenvuelta a raigañu del boom del turismu rural, ta desenvolviéndose convenientemente y gracies a ella hai establecimientos hosteleros.

## Demografía

## Monumentos y llugares d'interés
* **La Ilesia de San Blas**, del sieglu XVI y ampliada nel sieglu XVIII. Con planta en forma de cruz, destaca pol altor de los sos bóvedes y cúpula. 

* **La casa consistorial**, gran edificiu de granitu con portalaes sofitaes en columnes toscanes.

* ** Ermita de La nuesa Señora de los Desamparaos**, del sieglu XVIII, sobre otra anterior del sieglu XII. Tien un calvariu relevante.

* **Pozos Nuevos**, paraxa onde s'alluguen delles docenes de pozos colos sos correspondientes llavaderos fechos de piedra nuna sola pieza. Ta declaráu Bien d'Interés Cultural, con categoría de Sitiu Históricu.

* **Casa Curato**, ye la casa rectoral de Valdeverdeja. Tien una guapa fachada que da a la plaza Mayor na qu'hai una relevante rejería de fierro. L'accesu principal ye pela cai San Blas onde s'abrir un portalón en mediu puntu que da accesu al patiu.

* **Casa del arcu**, construyida 1876. Declarada patrimoniu arquiteutónicu y bien d'interés cultural (BIC) d'esta Villa'l 17 de xunu de 1992. Un arcu de mediu puntu con accesu a dos calles, dexa pasu d'una a otra, baxu bóveda de cañón, dellos arcos de descarga de lladriyu, superpuestos col restu de mampostería.

## Fiestes
* San Blas, patrón de la llocalidá, tien la so fiesta'l 3 de febreru. Nesti día na Ilesia vienden gordones, qu'asitiaos alredor del pescuezu como si fueren collares dizse que curen el gargüelu.
* **El Domingu d'Antroxu** tien un sentíu bien distintu del habitual. Esti día, les persones nun s'amaruten, vistir col traxe típicu a la manera de los lagarteranos: ricamente bordaos los d'elles (animeras) en cualesquier de les dos variantes (novia o llabradora) y de negru con pañuelos coloraos y alabarda ellos (animeros). Na plaza tien llugar una especie de desfile militar (soldadesca) al ritmu del tambor. Tamién se baillen xotes y un abanderáu fai gala de les sos habilidaes cola bandera.
* **La Función de Mayu** (el primer domingu de mayu), festexar n'honor de la Virxe de los Desamparaos, patrona de Valdeverdeja. Esi día realiza una romería, que sale dende la ilesia, pa llevar a la Virxe de los Desamparaos, hasta la ermita. Una vegada ellí realízase una puya pa introducir a la Virxe nel so tronu. La xente dempués come na glorieta al llau de la ermita y realicen xuegos pa pasar el día. La música encargar d'animar esta fiesta.
* A mediaos d'agostu tien llugar les fiestes de la **Confraternidad**. Mientres estes feches, la población multiplica delles vegaes. Duren una selmana.

## Ver tamién
* Gastronomía de la provincia de Toledo

## Referencies

## Enllaces esternos