open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katie Couric

**Katherine Anne "Katie" Couric**  ye una periodista d'Estaos Xuníos que se fixo conocida como la copresentadora del programa *[[Today (programa de la NBC)|Today]]* de la NBC.

En 2006, fixo un espublizáu cambéu de la NBC a la CBS y el 5 de setiembre de 2006 convertir na primera presentadora muyer única nun programa de noticies d'unu de les tres cadenes de televisión principales de los Estaos Xuníos. Hasta xunu de 2011 foi la presentadora y editora de *[[CBS Evening News]]*, reemplazando a Bob Schieffer el 5 de setiembre de 2006. Schieffer foi'l presentador interín depués de la partida de Dan Rather el 9 de marzu de 2005.

Couric dexó'l puestu de presentadora de *CBS Evening News* en mayu de 2011, siendo reemplazada por Scott Pelley a partir del 6 de xunu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Katie Couric en FameGame.com
* Katie Couric debuta en CBS
* Biografía de CBS News de Katie Couric
* Katie Couric en The Colbert Report el 22 de marzu de 2007
* Katie Couric  en Newsgroper (sátira)
* Discursu de graduación de Katie Couric
Gobernantes de Corea del Norte

La siguiente ye una **llista de los líderes políticos de [[Corea del Norte]].**

Antes de la proclamación del estáu Norcoreanu, la Xunión Soviética estableciera en 1946 el Comité Popular Provisional pa Corea del Norte como'l gobiernu *[[de facto]]* na so zona d'ocupación. El so presidente foi Kim Il-sung. 

El 9 de setiembre de 1948 foi proclamada la República Popular Democrática de Corea sol lideralgu de Kim Il-sung, dende la so fundación, el cargu más importante foi'l de Secretariu Xeneral del Partíu de los Trabayadores de Corea. El partíu comunista y el so líder caltién un poder absoluto sobre l'estáu y el gobiernu.

El xefe d'estáu formal orixinalmente foi'l presidente de l'Asamblea Suprema del Pueblu. El 28 d'avientu de 1972 el líder del partíu Kim Il-sung se autoproclamó Presidente y convirtióse en xefe d'estáu, caltener nel cargu hasta la so muerte'l 8 de xunetu de 1994 cuando foi proclamáu "Presidente Eternu de la República". De magar, *[[de iure]]* les funciones de xefe d'estáu retornaron al presidente de l'Asamblea Suprema del Pueblu. 

Dempués de la muerte de Kim Il-sung, el so fíu Kim Jong-il llegó al poder ocupando los cargos de Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte y Secretariu Xeneral del partíu hasta la so muerte'l 17 d'avientu de 2011. Col cambéu constitucional de 2009 recibió amás el nome de Líder supremu.

L'actual líder supremu ye Kim Jong-un, que tuvo al frente del país dende la muerte del so padre y ye Supremu Comandante del Exércitu Popular de Corea dende'l 30 d'avientu de 2011.

El xefe de gobiernu ye'l Presidente del Conseyu de Ministros, dacuando llamáu Primer Ministru de Corea del Norte. Otres instituciones importantes son l'Asamblea Suprema y la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte, que ye'l más altu órganu rector militar y dirixe l'Exércitu Popular de Corea.

## Líderes supremos
A la fecha, el términu "líder supremu" aplicóse a trés líderes norcoreanos, de tres generación d'una mesma familia

## Líderes del Partíu de los Trabayadores de Corea

## Xefes d'Estáu

Kim Il-sung morrió'l 8 de xunetu 1994, pero póstumamente foi nomáu "Presidente Eternu de la República". Por dicha razón el so fíu Kim Jong-il, nun recibió'l títulu de Presidente.

## Xefes de Gobiernu

## Xefes del Parllamentu

## Ver tamién
* Presidente Eternu de la República
* Premier de Corea del Norte
* Gobiernu y política de Corea del Norte

## Referencies
Presidente Eternu de la República

El cargu de **presidente eternu de la República** (en coreanu: 공화국의 영원한 주석, tr: Gonghwagugui yeongwonhan juseog) ta establecíu na Constitución de Corea del Norte, enmendada el 5 de setiembre de 1998, onde diz:

La frase Presidente Eternu de la República», solo apaez nel prefaciu, non nel testu funcional de la constitución y nun ta acomuñada con nenguna oficina gubernamental con responsabilidaes particulares, poderes, privilexos, etc. Amás, la única persona a la que fai referencia, yá finara cuando la so redaición foi fecha, polo cual nun constitúi un cargu oficial.

Un cargu póstumu similar, foi-y apurríu a Kim Jong-il fíu y socesor de Kim Il-sung y padre de Kim Jong-un, actual líder nacional de Corea del Norte. Foi designáu como **secretariu xeneral eternu** del Partíu del Trabayu de Corea y el **presidente eternu de la Comisión Nacional de Defensa**, d'acordies cola tradición de creación de puestos "eternos" pa los miembros finaos de la dinastía Kim. 

Anguaño, nun hai nengún presidente de la República Popular Democrática de Corea, siendo esi cargu abolíu na constitución vixente. Los sos poderes fueron estremaos ente tres cargos: 

* **El [[Secretariu xeneral del Partíu del Trabayu de Corea|secretariu xeneral]] del [[Partíu del Trabayu de Corea]]**, cargu anguaño ocupáu por Kim Jong-un.
* **El presidente de l'[[Asamblea Suprema del Pueblu]]**, cargu ocupáu por Kim Yong-nam.
* **El [[Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte|presidente]] de la [[Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte|Comisión Nacional de Defensa]]**, tamién ocupáu por Kim Jong-un. 

La constitución vixente estrema, de manera formal, el poder de la presidencia ente estos trés cargos, con Kim Jong-Un, fíu de Kim Jong-il y nietu de Kim Il-sung, como gobernante de facto (col títulu de supremu líder de Corea del Norte).

## Ver tamién
* Gobiernu y política de Corea del Norte
* Presidente vitaliciu

## Referencies
Secretariu xeneral del Partíu del Trabayu de Corea

El **Secretariu Xeneral del Partíu del Trabayu de Corea** foi, tradicionalmente, el máximu dirixente na estructura orgánica partidaria de Corea del Norte. Hasta 1966 el líder del Comité Central del Partíu del Trabayu de Corea yera'l presidente del Comité Central. Esi añu, un Congresu del Partíu reformó la so estructura, pasando a denominar el puestu de máximu dirixente como Secretariu Xeneral.

Magar la so muerte, na actualidá Kim Jong-il sigui siendo consideráu como "Secretariu Xeneral Eternu del PTC" a manera d'homenaxe, según unos, y cultu a la personalidá, según otros. Por ello, pal cargu qu'exerz el poder de facto nel Partíu del Trabayu de Corea, restablecióse'l puestu de Presidente del PTC, pal que foi escoyíu Kim Jong-un en 2016.

## Partíu Comunista de Corea
### Secretariu xeneral del Comité Central

## Partíu del Trabayu de Corea Presidente del Comité Central

### Secretarios xenerales del Comité Central

## Referencies

## Enllaces esternos
Universidá Kim Il-sung

La **Universidá Kim Il-sung** (김일성종합대학 en coreanu) ye la primer universidá de Corea del Norte, construyida en 1946, pocos meses dempués de la independencia, ante la necesidá de cuntar con una casa d'altos estudios nel país. L'edificiu ta allugáu nel centru de Pyong Yang.

## Requisitos d'estudios

La duración de les carreres universitaries en Corea del Norte depende de si ye de modalidá lliteraria o científica. Nel primer casu, la carrera dura 4 años; nel segundu, 5 años.

P'aportar al mundu universitariu, que ye públicu y gratuitu pa tola sociedá, ye imprescindible tener bones calificaciones nes anteriores etapes del sistema educativu norcoreanu.
La Universidá Kim Il-sung, fundada'l 1 d'ochobre de 1946, ye la primer universidá construyida en Corea del Norte. Atopar nun campus de 15 hectárees en Pyongyang, la capital de la nación. Xunto colos principales edificios académicos, el campus contién 10 oficines separaes, 50 llaboratorios, biblioteques, museos, una imprenta, un centru d'I + D, cuartos y un hospital. Hai un llaboratoriu de computación importante, pero namái tien accesu llindáu a Internet. La universidá nomar n'honor de Kim Il-sung, el fundador y el primer líder de Corea del Norte. Los cursos nel departamentu de ciencies sociales y el departamentu de ciencies naturales tomen cinco años pa terminar.

## Tipos de carreres
**Ciencies Sociales**
* Historia *
Filosofía *
Gobierno y Economía
* Derechu *
Llingua Coreana *
Idiomes Estranxeros

**Ciencies Naturales**
* Física *
Matemátiques
* Bioloxía *
Xeografía *
Química *
Xeoloxía *
Enerxía Atómica *
Automatización

## Alumnos destacaos

* An Kyong-ho: direutor principal del Comité pa la Reunificación Pacífica de la Patria.
* Kim Jong-il: exdirigente de Corea del Norte, estudió na universidá ente 1960 y 1964. Finó en 2011.
* Kim Pyong-il: hemanastro de Kim Jong-il y embaxador en Polonia.
* Kyong Wonha: científicu nuclear
* Andrei Lankov: alumnu de la Universidá Nacional d'Australia, almitíu como estudiante d'intercambiu en 1985.
* Kim Jong-un: actual dirixente de Corea del Norte, estudió na universidá ente 2002 y 2007.
* Ri Sol-ju, esposa de Kim Jong-un y actual primer dama.

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente vitaliciu

**Presidente vitaliciu** ye un títulu asumíu por dalgunos dictadores pa esaniciar les llendes al so mandatu, na esperanza de que la so autoridá y llexitimidá, nunca van ser apostaos. 

Ye daqué que dura desque se llogra hasta la muerte de quien lo tener.

El primer casu conocíu, foi cuando na República romana, el dictador Xuliu César, nomar a sí mesmu "Dictador perpetuu" nel añu 45&nbsp;e.&nbsp;C. Orixinalmente, el cargu de dictador, solo podía ser desempeñáu por seis meses. La so aición, foi sieglos dempués asonsañada pol líder francés Napoleón Bonaparte que foi designáu "primer cónsul vitaliciu" en 1802. De magar, dellos dictadores, adoptaron títulos similares, bien pola so autoridá, o poles sos títeres.

Irónicamente, munchos de los líderes que se proclamaron a sí mesmos presidente vitaliciu, nun llegaron a rematar el so mandatu al empar que la so vida, sinón que fueron depuestos de los sos cargos, o asesinaos, anque en dellos casos, como Rafael Carrera, François Duvalier, Saparmyrat Nyýazow, Francisco Franco, José Gaspar Rodríguez de Francia o Josip Broz Tito el so mandatu terminó cola so muerte natural.

Tres la muerte de Kim Il-sung, el gobiernu norcoreanu, asitió'l cargu de presidente de Corea del Norte fora de la constitución, y declaró al difuntu líder "Presidente Eternu de la República Presidente Eternu" pa conmemorar la so memoria. 

Otros, fracasaron nel so intentu de nomase presidente vitaliciu, como Mobutu Sese Seko en Zaire nel añu 1972.

## Referencies

## Ver tamién
* Presidente Eternu de la República
* Presidente
* Xefe d'Estáu
* Políticu
* Llende de mandatos
Presidente de Turkmenistán

El **Presidente de Turkmenistán** ye'l xefe d'estáu y de gobiernu de Turkmenistán, al tener el país un sistema presidencialista. El puestu crear en 1991, tres la independencia de la XRSS y foi ocupáu hasta 2006 por Saparmurat Niyazov. En teoría, so la Constitución turkmena, el presidente ye escoyíu por votu popular cada cinco años. Sicasí, Niyazov foi escoyíu ensin oposición nel so momentu y nun se celebró nenguna eleición dende'l so mandatu yá qu'en 1994 un referendu aumentó'l so mandatu y en 1999, el Conseyu del Pueblu nomólu presidente pa tola vida.

Sicasí, tres la muerte de Niyazov, el presidente interín, Gurbangulí Berdimujamédov convocó eleiciones presidenciales para febreru de 2007, onde se va escoyer al primer presidente democráticu del país.

## Llistáu de presidentes

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte

El **presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte**, ye'l comandante supremu del Exércitu Popular de Corea y el puestu de máximu poder efectivu del Gobiernu de Corea del Norte. Según la llei, el presidente tien «la más alta autoridá alministrativa», y el puestu foi confirmáu'l 5 de setiembre de 1998 como «el mayor del Estáu». L'Asamblea Popular Suprema escueye al presidente pa un periodu de cinco años. La eleición ye celebrada darréu a la eleición d'una nueva Asamblea Popular. 

El primer presidente foi Kim Jong-il, escoyíu'l 9 d'abril de 1993. Reelixíu en 1998, 2003 y 2009, finó n'avientu de 2011.

## Autoridá y posición llegal y constitucional

Esiste un alderique en redol a si «la más alta autoridá del Estáu» tien de ser consideráu equivalente a xefe d'Estáu. Kim Il-sung, el fináu líder de Corea del Norte, foi declaráu Presidente Eternu de la República presidente eternu de la República, pero esti honor ye una faceta del so estensivu cultu a la personalidá. El presidente del presídium de l'Asamblea Popular Suprema, que tien les funciones diplomátiques qu'un xefe d'Estáu suel asumir de normal, ye coles mesmes consideráu en delles ocasiones como cabeza del Estáu. Les disposiciones constitucionales de Corea del Norte suelen ser pocu clares pa los observadores esternos y ye difícil determinar l'estatus oficial del presidente de la Comisión. Sicasí, este ye tanto llegal como prácticamente'l miembru más poderosu del gobiernu de Corea del Norte.

## Presidentes

## Ver tamién
*Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte

## Referencies

## Enllaces esternos
Premier de Corea del Norte

El **Premier de la República Democrática Popular de Corea** ye'l Premier o xefe de gobiernu de la República Democrática Popular de Corea (Corea del Norte). L'actual primer ministru ye Pak Pong-ju, quien exerz dende'l 1 d'abril de 2013.

## Historia
Según la Constitución norcoreana de 1948, el primer ministru del Gabinete exercía amplios poderes. El primer políticu n'exercer foi'l líder del país, Kim Il-sung, quien sirvió dende 1948 hasta 1972. Este mesmu añu la constitución de 1972 estableció la figura del presidente de la República, siendo nomáu Kim Il-sung, qu'asumió munchos de los poderes del primer ministru, esti caltúvose como cargu, denomináu entós como presidente del Conseyu d'Alministración.

En 1998 Kim Jong-il, socesor del so padre Kim Il-sung, reorganizó la estructura estatal. Como resultancia, la figura del primer ministru recupérase como xefe del gabinete de ministru pero sigue tando llindáu en funciones y poderes.

## Funciones
El primer ministru representa y coordina al gabinete, que tien d'executar la política decidida pol Comité Central del Partíu del Trabayu de Corea, poro, el primer ministru nun tien nenguna capacidá pa tener iniciativa llexislativa. Según la constitución de 1998 el primer ministru comparte'l poder col Asamblea Suprema del Pueblu Presidente del Presidium de l'Asamblea Suprema del Pueblu y col Presidente de la Comisión Nacional de Defensa.

## Llista de premieres

## Ver tamién
*Gobernantes de Corea del Norte
* Presidente de Corea del Norte
* Gobiernu y política de Corea del Norte

## Referencies

## Enllaces esternos
Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte

La Constitución de Corea del Norte establez que la **Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte** (CND) ye'l *más altu órganu rector militar y dirixe tolos asuntos militares*. El presidente de la CND controla'l Exércitu Popular de Corea y ye la máxima autoridá alministrativa del país. El Presidente actual ye Kim Jong Un.

## Presidente de la Comisión Nacional de Defensa

El **Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte** ye'l Comandante Supremu del exércitu y la persona qu'ostenta la máxima autoridá en Corea del Norte. De conformidá coles lleis, ye la *máxima autoridá alministrativa* y el *más altu cargu del Estáu*. L'Asamblea Suprema del Pueblu escueye al presidente del CND por un periodu de cinco años. La eleición llevar a cabu de forma inmediata tres la eleición de la mesma Asamblea.

L'actual Presidente ye Kim Jong-un, quien ye tamién Secretariu Xeneral del Partíu del Trabayu de Corea. L'Asamblea escoyó a Kim Jong-il como'l so primer Presidente'l 9 d'abril de 1993. Foi reelixíu en 1998 y 2003. Al so fallecimientu el día 17 d'avientu de 2011 y previes les sos exequias y honores correspondientes, el so fíu Kim Jong-un foi designáu como Presidente'l 24 d'avientu de 2011 y confirmáu como tal, a la fin de los funerales oficiales na Plaza Kim Il-sung de Pyong Yang el 29 d'avientu de 2011.

Esiste un alderique al respective de si *el más altu cargu del Estáu* ye un puestu equivalente al de Xefe del Estáu. Kim Il-sung, el fináu líder de Corea del Norte, foi declaráu Presidente Eternu de Corea del Norte, pero más paez un cargu frutu del cultu a la personalidá. El Presidente del Presidium de l'Asamblea Suprema, que s'encarga en teoría de les funciones diplomátiques como un Xefe del Estáu, nunca les exerció. Sicasí, dellos politólogos consideren que dichu puestu ye de la xefatura del país. La Constitución ye pocu clara sobre la cuestión.

## Ver tamién
* Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte

## Referencies
Comandante Supremu del Exércitu Popular de Corea

El **Comandante Supremu del Exércitu Popular de Corea** ye'l xefe del Exércitu Popular de Corea (EPC) les fuercies armaes de Corea del Norte y ta al cargu d'una de les fuercies armaes mas grandes del mundu que tien 1.8 millones d'efectivos en serviciu activu y fuercies de reserva. Constitucionalmente el cargu ye pal presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte. Según la Constitución de Corea del Norte: "El Primer Presidente de la Comisión Nacional de Defensa de Corea ye'l Comandante Supremu de les fuercies armaes de la República Popular Democrática de Corea y lidera toles fuercies armaes del Estáu."

## Historia
Choi Yong-kun foi'l primer Comandante Supremu del EPC dende la fundación de Corea del Norte en 1948 hasta 1950, mientres Kim Il-sung convertir nel primer líder del país col sofitu de la Xunión Soviética y China. Mientres la Guerra de Corea (1950-1953), Kim, que yera'l Secretariu xeneral del Partíu del Trabayu de Corea (PTC) y Premier de Corea del Norte convertir en xefe del EPC y tuvo al cargu de les operaciones militares solamente pa ser precisáu por China nes posteriores etapes. Dempués de la guerra reasumió el mandu del exércitu dempués de la so eleición como presidente de Corea del Norte en 1972. Na década de 1990 dexó los cargos de Presidente de la Comisión Nacional de Defensa y Comandante Supremu del EPC, un añu antes de morrer, al so fíu y socesor como líder del país Kim Jong-il.

Tres la muerte del so padre en 1994, Kim Jong-il asoceder como líder y xefe del EPC; impunxo la política songun que prioriza los asuntos militares sobremanera. Al morrer en 2011 foi asocedíu por pol so fíu Kim Jong-un como nuevu líder del país y del exércitu siendo públicamente declaráu como Comandante Supremu pol diariu Rodong Sinmun el 24 d'avientu de 2011 y oficialmente asumió'l mandu'l 30 d'avientu.

## Comandantes Supremos del Exércitu Popular de Corea

## Referencies
Llista de países por tamañu de les sos fuerces armaes

Esta ye una **llista qu'amuesa'l tamañu de les fuercies armaes de los distintos países**, clasificaos por orde alfabéticu, amosando'l númberu de les sos tropes, incluyendo les fuercies de reserva y/o paramilitares. Estos númberos son aproximamientos yá que les fuercies armaes mundiales varien el so tamañu con frecuencia.

## Llista de países anguaño esistentes

## Ver tamién
* Países ensin fuercies armaes
* Países por gastos militares
* Serviciu militar

## Referencies
*
*
*
*

## Referencies

## Enllaces esternos
* Global security website (n'inglés)
* World Military Guide (n'inglés)
Choi Yong-kun

**Choi Yong-kun** (최용건 en coreanu)  foi'l Comandante en Xefe del Exércitu Popular de Corea de 1948 a 1953; Ministru de defensa de 1953 a 1957 y presidente de l'Asamblea Suprema del Pueblu de 1957 a 1972.

Choi Yong-kun nació en T'aech'ŏn, P'yŏngan del Norte, Corea del Norte en 1900. Dempués d'asistir a dos academies militares, lluchó na Espedición al norte de 1927 y tomó parte nos Disturbios comunistes de Cantón n'avientu d'esi mesmu añu. Dirixó una unidá guerrillera contra los xaponeses dempués de qu'ocuparon Manchuria en setiembre de 1931.

N'agostu de 1936, Choi convertir nun oficial del Exércitu Popular de Corea. En 1946, convertir nel presidente del Partíu Socialdemócrata de Corea, lleváu a esta organización al so cursu pro-comunista. En febreru de 1948, foi nomáu Comandante en Xefe de tolos exércitos de Corea del Norte. Ello ye que foi'l Comandante cimeru mientres la Guerra de Corea, dende la primer invasión de Corea del Sur en xunu de 1950, hasta l'altu al fueu definitivo en xunetu de 1953.
## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de Corea del Norte

El cargu de **presidente de la República Popular Democrática de Corea** (Corea del Norte) establezse na Constitución de Corea del Norte en 1972. Hasta entós Kim Il-sung, gobernante de Corea del Norte, fuera'l primer ministru y secretariu xeneral del Partíu del Trabayu de Corea. En 1972 creóse la presidencia y Kim Il-sung elixóse al mandu pola Asamblea Popular Suprema.
Kim foi presidente hasta 1994, añu nel que morrió ensin dexar una socesión formal. 

En 1998, una enmienda a la constitución abolió la presidencia y afitó'l títulu honoríficu de Presidente Eternu de la República dada a Kim Il-sung.

Anguaño, nun hai nengún presidente de la República Democrática de Corea, una y bones esi cargu foi abolíu na constitución vixente y los poderes inherentes al mesmu estremaos ente trés funciones actuales: 

***El presidente del [[Partíu de los Trabayadores de Corea]]**, cargu anguaño ocupáu por Kim Jong-un.
***El presidente de l'[[Asamblea Suprema del Pueblu]]**, cargu ocupáu por Choe Ryong-hae.
***El presidente de la [[Comisión Nacional de Defensa de Corea del Norte|Comisión Nacional de Defensa]]**, tamién ocupáu por Kim Jong-un. 

La constitución vixente estrema, de manera formal, el poder de la presidencia ente estos trés cargos, con Kim Jong-Un como gobernante *de facto* (Col títulu de *Líder Supremu* de Norcorea).
## Ver tamién
* Presidente Eternu de la República

## Referencies

## Enllaces esternos
Lee Scott

**Harold Lee Scott, Jr.**  foi presidente y direutor executivu de Wal-Mart dende xineru de 2000 hasta xineru de 2009. Scott trabayó pa Wal-Mart en distintos puestos dende'l so ingresu en 1979. Sol so lideralgu, Wal-Mart caltuvo la so posición como la más grande tienda minorista nel mundu basáu na so rentabilidá.

Scott ye graduáu n'Alministración de la Universidá Estatal de Pittsburg en Kansas. Ta casáu con Linda G. Scott y tien dos fíos.

Scott foi incluyíu pola revista Time na llista de les 100 persones más influyentes nos años 2004 y 2005.

## Carrera en Wal-Mart
Lee Scott ingresó en Wal-Mart en 1979 como Asistente del Direutor de tresportes, pa depués asumir la posición de Direutor de Tresportes, Vicepresidente de Tresporte, Vicepresidente de Distribución y Vicepresidente Senior de Loxística. En 1993, Scott foi promovíu a Vicepresidente Executivu de Loxística, siendo una pilastra nel desenvolvimientu de la rede de distribución de la compañía, que ta catalogada como la más avanzada y eficiente sistema a nivel mundial.

En 1998, Lee Scott foi nomáu Presidente y CEO de la división de tiendes de Wal-Mart, pa un añu más tarde, ser nomáu Presidente y CEO de Wal-Mart.

## Crítiques
Scott foi bien criticáu pola so rellación comercial con China rellacionaes a les polítiques llaborales que remana, argumentando que dicha rellación resultó en perdíes de places llaborales nos Estaos Xuníos. A estes crítiques Scott afirmó que munches compañíes tienen rellaciones con China y ye pola falta d'innovación de les empreses productores americanes.

Per otra parte, criticábase-y a Wal-Mart pola implantación de polítiques inxustes nel manexu del personal, en desterciu de los ingresos de los emplegaos. Scott rebatía esta posición, afirmando que Wal-Mart pagaba más qu'otres tiendas minoristes, al igual que la gran mayoría de los sos emplegaos cuntaba con beneficios de salú a diferencia d'otres compañíes del ramu.

## Fuentes
# 
# CNN Money
# Wall Street Journal 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Interview with ''Grist Magacín''
Zhenbao

La **Islla de Zhenbao** (chinu simplificáu: 珍宝, chinu tradicional: 珍寶, pinyin: Zhēnbǎo, lliteralmente "ayalga"), tamién conocida pol so nome rusu de **Islla de Damanski** (о́стров Дама́нский) ye una pequeña islla china de 0,74 km² nel ríu Ussuri na frontera ente Rusia y China.

La islla foi oxetu d'una disputa territorial ente la Xunión Soviética y la República Popular China nel añu 1969, cuando tropes chines atacaron a les tropes soviétiques aparcaes na islla. L'enfrentamientu bélicu tuvo llugar nel marcu de les reivindicaciones territoriales de China sobre zones controlaes pola Xunión Soviética qu'aprucieron dempués de producise la Rotura Chino-Soviética, la crisis nes rellaciones ente los dos países mientres los años 1960.

La llucha pola islla causó unos 58 muertos y 94 mancaos nes files soviétiques y unes 800 baxes ente muertos y mancaos nes files chines.

El 19 de mayu de 1991, Rusia aceptó reconocer la soberanía china sobre la islla.

Esiste un documental soviéticu, tituláu *Islla de Damanski, añu 1969* ("Остров Даманский. 1969 год"), que recueye entevistes con soldaos de los dos bandos.

## Ver tamién
* Xeografía de China
* Xeografía d'Asia
* Batalla pola islla de Zhenbao

## Referencies

## Enllaces esternos
Compartición nuclear

**Compartición nuclear** o **repartida nuclear** ye un conceutu acuñáu na OTAN sobre política de disuasión nuclear, qu'implica que los países miembros ensin armes nucleares realicen colos sos propios métodos de planificación l'usu d'armes nucleares ysobremanera, a les fuercies armaes d'estos países con estes armes en casu del so usu.

Como parte de la compartición, los países participantes realizaren consultes y tomaren decisiones comunes sobre la política de les armes nucleares, calteniendo l'equipu téunicu necesariu pal usu d'armes nucleares (incluyíos los aviones de combate capaces de tresportales), y almacenar les armes nucleares nel so territoriu.

De les tres potencies nucleares de la OTAN (Francia, el Reinu Xuníu y Estaos Xuníos) namái los Estaos Xuníos apurrió armes nucleares. Dende'l 2009, Bélxica, Alemaña, Italia, Países Baxos y Turquía siguen guardando armes nucleares de EE. XX. como parte de la política nuclear de la OTAN. Canadá taba guardando estes armes hasta 1984, y Grecia hasta l'añu 2001. El Reinu Xuníu tamién recibió armes nucleares táctiques d'EE.XX. hasta 1992, a pesar de ser un estáu con armes nucleares propies.

La única base nuclear alemana atópase en Büchel, cerca de la frontera con Luxemburgu. La base cunta con 11 abellugos de proteición d'aeronaves (PAS) forníos con Bóvedes WS3 pal almacenamientu d'estes armes nucleares (la capacidá máxima ye 44). Hai 20 bombes B61 almacenaes na base.

En tiempu de paz, les armes nucleares almacenaes nos países non nucleares tán curiaos por soldaos de EE. XX. y los códigos necesarios pa españales tamién tán sol control d'EE.XX.

## Tratáu de Non Proliferación Nuclear

Tanto'l Movimientu de Países Ensin Alliniar y los críticos dientro de la OTAN creen que la compartición nuclear de la OTAN viola los artículos I y II del Tratáu de Non Proliferación Nuclear (TNP), que prohibe la tresferencia y l'aceptación, respeutivamente, del control direutu o indireutu d'armes nucleares.

Nel momentu que el TNP taba axustándose, los alcuerdos de compartición nuclear de la OTAN fueron secretos. Estos alcuerdos dar a conocer a dalgunos de los estaos, incluyida la Xunión Soviética. Pero la mayoría de los estaos que roblaron el TNP en 1968 nun supieron alrodiu de estos alcuerdos nesi momentu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* http://www.ieer.org/sdafiles/vol_9/9-3/nato.html
* http://www.un.org/events/npt2005/statements/npt02malaysia.pdf
Fuercies Armaes britániques

Les fuercies armaes del Reinu Xuníu, conocíes como les **Fuercies Armaes britániques** o **Fuercies Armaes de La so Maxestá**, y dacuando de forma oficial como les **Fuercies Armaes de la Corona**, abarca una marina de guerra (la Marina Real Británica), un exércitu (l'Exércitu británicu), y una fuercia aérea (la Royal Air Force). El so Comandante en Xefe ye'l monarca británicu, porque son sos, en total les fuercies armaes britániques cuenta con 512&nbsp;630 combatientes.

## Historia

La historia militar británica ye llarga, complexa y bien influyente na historia mundial, especialmente dende'l Sieglu XVII. Conflictos importantes nos que los británicos tomaron parte son la Guerra de los Siete Años y les Guerres Napoleóniques del sieglu XVIII y principios del Sieglu XIX, la Guerra de Crimea na metá del Sieglu XIX y la Primer y Segunda Guerra Mundial del sieglu XX. L'Imperiu británicu, que algamó la so puxanza nos años 1920. Dende'l final de la Segunda Guerra Mundial, les Fuercies Armaes britániques siguieron bien actives y caltienen bases que s'estienden alredor del mundu en llugares como Xipre, Alemaña, Xibraltar, Brunéi y les islles Malvines.

La estructura actual de la direición de la defensa nel Reinu Xuníu empieza en 1964 cuando'l modernu ministru de Defensa (MoD) foi creáu (una forma más evolucionada de la qu'esistía dende 1940). El ministru de Defensa asume les funciones del almirantazgo, ministru de la Guerra y ministru del Aire.

### Principales invasiones y guerres
Conflictu cola Armada Invencible 
Guerra de los Siete Años 
Guerra de la Independencia d'Estaos Xuníos
Invasiones Ingleses al Rió de la Plata
Guerra de 1812
Guerres napoleóniques
Guerra de Crimea
Primer Guerra Mundial
Alzamientu de Pascua
Segunda Guerra Mundial
Guerra de Corea
Conflictu d'Irlanda del Norte
Emerxencia Malaya
Invasión turca a Xipre
Confrontación indonesiu-malaya
Operación Banner
Guerra de les Malvines
Guerra del Golfu
Guerra de Bosnia
Operación Foín del Desiertu
Guerra de Kosovu
Guerra d'Iraq
Guerra d'Afganistán
Operación Proteutor Unificáu na Guerra de Libia de 2011
Guerra contra l'Estáu Islámicu

## Referencies

## Enllaces esternos

;N'inglés
* Páxina oficial del Ministeriu de Defensa del Reinu Xuníu
* Páxina oficial de la Marina Real Británica
* Páxina oficial del Exércitu Británicu
* Páxina oficial de la Real Fuercia Aérea Británica
Karen Pence

**Karen Sue Pence** más conocida como **Karen Pence**  ye una profesora y pintora d'Estaos Xuníos. Dende'l 20 de xineru de 2017 ocupa'l cargu de segunda dama d'Estaos Xuníos al ser la esposa del vicepresidente de los Estaos Xuníos Mike Pence.

## Biografía

Nacida nel Barriu "Broad Ripple Village" de la ciudá d'Indianapolis, el día 18 de payares de 1958. El so padre ye John Batten, que finó en 1988 y la so madre ye Hacker Lilian. Dempués de graduase en secundaria pasó a estudiar Maxisteriu na Universidá Butler, onde llogró'l títulu de grau Bachelor of Science y una Maestría en educación primaria. Tamién s'especializó en Belles Artes.

Desque terminó los sos estudios cimeros, mientres toos estos años trabayó como profesora en distintes escueles d'Indianapolis como la "John Strange Elementary School", "Acton Elementary School", "Fall Creek Elementary School" y "The Orchard School".

Conoció al so futuru maríu Mike Pence mientres tocaba la guitarra mientres una misa celebrada na ilesia Santu Tomás d'Aquino, lo que según afirmaron foi amor a la primer vista.
Tres unos años de novialgu, dambos casáronse en 1985 y tienen trés fíos llamaos Michael, Charlotte y Audrey.
A partir de 1988, el so home entró nel mundu de la política como miembru del Partíu Republicanu de los Estaos Xuníos.

Ye una persona bien implicada na ilesia. Dempués del so primer embaranzu, decidió asistir a clases de pintura en acuarela y eso llevó-y a empezar una carrera como pintora, amás d'enseñar en cases particulares. Siempres quixo pintar edificios históricos y empezó cola residencia oficial del gobernador d'Indiana, que ye d'estilu inglés y pasó a ser la so futura residencia. Unu de los sos meyores años llogró vender unos 35 cuadros en feries sobre l'arte local y col motivu d'edificios históricos.

Como pintora diose a conocer por abogar y la so gran dedicación a la promoción del arte como una forma de terapia y sanamientu pa les persones enfermes.

Cuando Mike Pence convertir en Gobernador d'Indiana el 14 de xineru de 2013, Karen como la so esposa pasó a ser la Primer Dama del Estáu. Tres l'asunción del so maríu como vicepresidente del país xunto al presidente Donald Trump, dende xineru de 2017 ocupa'l cargu protocolar de Segunda dama de los Estaos Xuníos en sustitución de Jill Biden.

## Referencies

## Enllaces esternos
Melania Trump

**Melania Trump** (nacida como **Melanija Knavs**, anglificada como **Melania Knauss**; Novo Mesto, antigua Yugoslavia —actual Eslovenia — 26 d'abril de 1970) ye una exmodelu d'orixe eslovenu nacionalizada norteamericana y esposa de Donald Trump, 45º presidente de los Estaos Xuníos. Asocedió a Michelle Obama como la primer dama de los Estaos Xuníos, siendo la primera non falante nativa d'inglés, la primera d'orixe non norteamericanu, y la segunda nacida nel estranxeru (Louisa Adams, esposa del sestu presidente, John Quincy Adams, nació en Londres, fía de Joshua Johnson, un comerciante d'Estaos Xuníos). 

## Biografía

Nacida nel senu d'una familia eslovena na ciudá de Novo Mesto, na rexón de la Eslovenia Sudoriental, sol réxime de la República Federativa Socialista de Yugoslavia, güei na República de Eslovenia. Empezó la so carrera nel modelaje a los 16 años. Tamién mientres un añu cursó la carrera d'arquiteutura, ensin llegar a concluyir estos estudios. Melania Trump fala eslovenu, serbocroata, italianu, francés, alemán ya inglés.

Foi mientres la so carrera como modelu cuando conoció a Donald Trump. La so rellación col magnate d'Estaos Xuníos foi revelada nel *reality show* *[[The Apprentice]]* en 2004 y casáronse el 22 de xineru de 2005. Frutu d'esti matrimoniu nació'l so únicu fíu, Barron Trump (2006).

El 18 de xunetu de 2016, protagonizó un discutiniu por pronunciar na convención republicana un discursu que'l so asistente plaxara del pronunciáu por Michelle Obama (primer dama d'Estaos Xuníos nesi momentu) na convención demócrata de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial de Melania
* 
* 
* 
*
Laura Bush

**Laura Welch Bush**  ye una profesora, escritora y bibliotecaria d'Estaos Xuníos. Ye la esposa del ex-presidente de los Estaos Xuníos George W. Bush y l'exprimer dama de los Estaos Xuníos, ente 2001 y 2009.

## Biografía

Única fía de Harold y Jenna Welch, nació y creció en Midland, Texas. Asistió al Southern Methodist University en Dallas, Texas, onde llogró un diplomáu en ciencies en 1968.

En 1963 sufrió un accidente de tráficu nel que l'otru conductor, amigu íntimu de Welch, perdió la vida. Tanto Laura, como una amiga que diba con ellos nel vehículu, resultaron ileses, nun atopándose responsabilidá dalguna per parte de Laura Welch.

Dempués de graduase, trabayó como profesora na escuela primaria Longfellow nel distritu escolar independiente de Dallas hasta 1969 y depués camudóse a Houston, Texas, onde enseñó na escuela primaria John F. Kennedy nel distritu escolar independiente de Houston, hasta 1972.

Laura Bush matricular en University of Texas n'Austin y llogró la Maestría en Bibliotecoloxía en 1973. Darréu trabayó na sucursal de Kashmere Gardens de la biblioteca pública de Houston, hasta que se volvió a camudar a Austin en 1974.

Trabayó como bibliotecaria na escuela primaria de Dawson hasta 1977, fecha en que conoció a George Walker Bush na casa d'unos amigos comunes. Contraxeron matrimoniu en payares de 1977 y aniciáronse en Midland.

En 1981, George y Laura Bush convertir nos padres d'una pareya de neñes mellices a les que llamaron Barbara y Jenna n'honor a les sos güeles. En 1987, la familia camudar a Washington, D.C., onde entós daquella George W. Bush trabayaba pal so padre George H. W. Bush, el 41º presidente de los Estaos Xuníos.

En payares de 1994, George Walker Bush foi escoyíu Gobernador de Texas y la familia volvió establecese n'Austin, la ciudá capital del estáu. En xineru del 2001, George Walker Bush foi proclamáu'l 43º presidente de los Estaos Xuníos, convirtiéndose Laura en Primer Dama de los Estaos Xuníos.

## Ver tamién
* *[[Texas Book Festival]]* (Festival del Llibru de Texas)

## Referencies
* Whitehouse.gov: Sitiu oficial del Gobiernu de los Estaos Xuníos, publicáu baxu dominiu públicu. (n'español) (Archivu)

## Referencies

## Enllaces esternos
Barbara Bush

**Barbara Pierce Bush**  ye la esposa del 41º presidente de los Estaos Xuníos, George H. W. Bush, y foi Primer Dama de los Estaos Xuníos de 1989 a 1993.

## Biografía
Nacida nel Booth Memorial Hospital en Flushing, Queens, Nueva York, foi la tercer fía de Pauline Robinson (1896–1949) y Marvin Pierce (1893–1969). Barbara Pierce asistió a la Rye Country Day School ente 1931 y 1937, y foi alumna de la Ashley Hall School en Charleston, Carolina del Sur.

Con posterioridá a la guerra, matricular na Universidá de Yale onde foi miembru de la sociedá secreta estudiantil Skull & Bones.
Conoció a George Herbert Walker Bush a los 16 años, y dambos casáronse en 1945, mientres Bush taba con permisu mientres el so esplegue como oficial naval na Segunda Guerra Mundial. Tuvieron seis fíos, ente ellos l'expresidente George W. Bush, y l'exgobernador de Florida, Jeb Bush. La familia Bush llueu se treslladó a Midland, Texas; mientres George Bush empecipiaba la so carrera política, Barbara crio a los sos fíos.

Como esposa del vicepresidente y darréu presidente, Barbara Bush sofitó y trabayó pola causa de l'alfabetización universal; fundó la *Barbara Bush Foundation for Family Literacy* mientres yera primer dama, llabor que siguió en dexando la Casa Blanca. Anguaño vive col so home en Houston, Texas, y nel Bush compound, residencia de branu de los Bush en Kennebunkport, Maine.

## Obres
* *Millie's Book* (1990)
* *Barbara Bush: A Memoir* (1994), autobiografía.

## Premios
* En 1995 recibió'l *Award for Greatest Public Service Benefiting the Disadvantaged*, un premiu dau añalmente por Jefferson Awards.
* En 1997 foi la ganadora del *The [[Miss America]] Woman of Achievement Award* pol so trabayu en programes d'alfabetización.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rosalynn Carter

**Eleanor Rosalynn Smith Carter**  foi la esposa del presidente de los Estaos Xuníos Jimmy Carter y foi Primer Dama ente 1977 y 1981. La so predecesora foi Betty Ford, esposa de Gerald Ford, y la so socesora Nancy Reagan, esposa de Ronald Reagan.

## Biografía
Güérfana de padre dende adolescente, ayudó a la so madre pa poder encarar la situación familiar. Sicasí consiguió terminar los sos estudios elementales y matriculóse na Universidá de Georgia Southwestern State.

Casóse con Jimmy Carter en febreru de 1946 na so ciudá natal. Tien cuatro fíos: John William "Jack" (nacíu en 1947, James Earl "Chip" III (nacíu en 1950), Donnel Jeffrey "Jeff" (nacíu en 1952) y Amy Lynn (nacida en 1967). Desque Carter abandonó l'Armada de los Estaos Xuníos collaboró na empresa familiar dedicada al cultivu y comercialización de cacagüeses, nel departamentu de contabilidá.

Cuando en 1962, Jimmy Carter foi escoyíu senador pol Estáu de Georgia, Rosalynn dedicar a sofitar la carrera política del so maríu. Más tarde fixo campaña pa la candidatura de Carter a la Presidencia de los Estaos Xuníos. A la fin del mandatu incorporar al proyeutu del Centru Carter, onde ye codireutora. Sicasí'l 27 de xineru de 1977 empezó como Secretaria Xeneral nel Parque Nacional John F. Kennedy y foi Primer Dama de Georgia. Participó viviegamente nes xeres preparatorias pa l'asistencia de la fundación al Referendu presidencial de Venezuela de 2004 a pidimientu de toles partes. Anguaño dirixe'l Centru Carter y el Grupu Nacional de Jimmy Carter en Georgia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Abigail Adams

**Abigail Adams**  de soltera **Abigail Smith** y tamién conocida como **Abigail Smith Adams**, foi la primera segunda dama (esposa del vicepresidente) y la segunda primer dama d'Estaos Xuníos.

Fía d'un ministru perteneciente a una congregación, foi educada dafechu na so casa, volviéndose una vidueña llectora de historia. Casóse con John Adams el 25 d'ochobre de 1764 y, nel plazu de diez años, dio lluz a seis fíos:
* Abigail (*Nabby*) (1765–1813)
* John Quincy Adams (1767–1848)
* Grace Susanna (*Susanna*) (1768–1770)
* Charles (1770–1800)
* Thomas Boylston Adams (1772–1832)
* Elizabeth (mortinata en 1777)

En 1774 empecipió una prolífica correspondencia col so home, quien trabayaba nel Congresu Continental en Filadelfia; ella describía la vida cotidiana y encetaba asuntos públicos mientres la Guerra d'Independencia con inxeniu y agudez política.

Abigail siguió coles sos misives a la familia y amistaes mientres s'atopaba n'Europa (1784-1788) y en Washington D. C. (1789-1801) acompañando la carrera diplomática y presidencial del so maríu, de quien siempres foi considerada una influyente conseyera. Morrió de fiebre tifoideo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rachel Jackson

**Rachel Donelson Robards Jackson**, de nacencia **Rachel Donelson**  foi la esposa del séptimu presidente d'Estaos Xuníos, Andrew Jackson.

Nació nel actual Condáu de Halifax, Virxinia, Rachel yera fía del coronel John Donelson, un hidrógrafo y miembru de la Casa de Burgesses. Mientres la campaña presidencial de 1828, la prensa afayó'l so precoz matrimoniu, y acusó a Rachel d'adulteriu, atacándola. Jackson intentó alloñar a la so esposa d'aquellos comentarios, yá que tenía un historial de problemes cardiacos, sicasí, ella nun pudo escapar de los ataques que yá algamaren espardimientu a nivel nacional.

En parte pola so congoxa, morrió d'un ataque al corazón el 22 d'avientu de 1828, dos selmanes dempués de la victoria del so home nes eleiciones presidenciales, antes de la so asunción. Más de 10.000 persones asistieron a funeral. Rachel Jackson foi soterrada nos víspores de Navidá.

## Referencies
* Biografía nel sitiu de la Casa Blanca . *Whitehouse.gov*
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
* El Casamento de Jackson
Louisa Adams

**Louisa Catherine Johnson Adams**, de nacencia **Louisa Catherine Johnson**  foi la esposa del sestu presidente d'Estaos Xuníos John Quincy Adams, y por tanto Primer Dama, qu'ocupó'l cargu ente 1825 y 1829.

## Biografía
Nacida en Londres, foi la única primer dama de los Estaos Xuníos que nació nel estranxeru, hasta Melania Trump. Yera la fía de Joshua Johnson, un comerciante d'Estaos Xuníos, y Catherine Johnson Nuth, una dama británica. El so padre nació en Maryland y sirvió nel consuláu xeneral d'Estaos Xuníos en Londres dempués de 1790. Tenía seis hermanes: Ann, Caroline, Harriet, Catherine, Elizabeth y Adelaida, y un hermanu, Thomas. Louisa creció en Londres y Nantes, Francia, onde s'abellugó la so familia mientres la Guerra d'Independencia de los Estaos Xuníos de 1776. En Nantes, a los cuatro años d'edá, conoció al so futuru home, que viaxaba con 12 años per Francia col so padre.

Realcontróse depués con Adams, esta vegada en Londres, onde'l so padre desempeñóse como cónsul d'Estaos Xuníos. Adams de primeres interesóse pola so hermana mayor, anque tamién en Louisa. John Quincy Adams, de 30 años, casóse con Louisa, de 22 años, el 26 de xunetu de 1797, na parroquia de Tolos Santos de Barking en Londres, Inglaterra. El padre d'Adams, John Adams, sobrepunxérase a les sos oxeciones iniciales de que'l so fíu casóse con una estranxera.

Los sos padres abandonaron Europa en 1797 y fuéronse a los Estaos Xuníos.

## Descendencia
Xuntos, John Quincy Adams y Louisa Adams tuvieron los fíos siguientes:

# George Washington Adams (1801-1829), abogáu.
# John Adams II (1803-1834), asistente presidencial.
# Charles Francis Adams (1807-1886), diplomáticu y funcionariu públicu.
# Louisa Catalina Adams (1811-1812)

## Muerte
El so home morrió nel Capitoliu d'Estaos Xuníos en 1848; dempués de lo cual ella quedar en Washington D. C. hasta la so muerte'l 15 de mayu de 1852, a los 77 años. Foi soterrada xunto a los sos suegros John Adams y la primer dama Abigail Adams na United First Parish Church (Primer Ilesia Parroquial Xunida) en Quincy, Massachusetts.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dolley Madison

**Dolley Payne Todd Madison**  foi la esposa del cuartu presidente de los Estaos Xuníos, James Madison, y Primer Dama de los EE. XX. dende 1809 hasta 1817. Tamién, n'ocasiones actuó como Primer Dama mientres l'alministración de Thomas Jefferson, en cumplimientu de les funciones ceremoniales más comúnmente acomuñaes cola esposa del Presidente, yá que Jefferson yera viudu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* http://docsouth.unc.edu/neh/jennings/jennings.html - Paul Jennings book on James Madison
* The Dolley Madison Project  - The life, legacy, and letters of Dolley Payne Madison
* The Dolley Madison Digital Edition - The online correspondence of Dolley Payne Madison
* Dolley Madison Letters - Digitized collection of letters from Dolley Madison - non login required 
* American Experience's Dolley Madison  - PBS documentary on Dolley Madison.
Angelica Van Buren

**Angelica Singleton Van Buren** , nuera del octavu presidente de los Estaos Xuníos Martin Van Buren. Al casase col fíu del presidente, Abraham Van Buren asumió'l puestu de primer dama de los Estaos Xuníos, una y bones la esposa del presidente morriera 17 años antes.

Criada na alta sociedá, y emparentada con Dolley Madison (esposa del presidente James Madison y poro, tamién primer dama), Angelica dio un aire de sofisticación al so papel como primer dama. Casaos en 1838, la pareya realizó un estensu viaxe por Europa. Cuando tornaron, yá en 1839, asumió les xeres de anfitriona de la Casa Blanca mientres el restu de la presidencia del so suegru. Tres la derrota eleutoral de Martin Van Buren en 1841, Angelica y el so maríu vivieron na residencia de Dir Buren en Lindenwald (Kinderhook, Nueva York), pasando los iviernos na casa de la so familia en Carolina del Sur. Dende 1848 y hasta la so muerte en 1877, moró na ciudá de Nueva York.

## Ver tamién
* Martin Van Buren

## Referencies

## Enllaces esternos
* Elles: Les primeres dames, en Altercom.org
Martha Washington

**Martha Dandridge Custis Washington**, (13 de xunu de 1731 – 22 de mayu de 1802). Foi la esposa de George Washington y pionera tocantes a ser primer dama de los Estaos Xuníos, al selo ente los años 1789 y 1797.

## Primeros años de vida Nacida'l 13 de xunu de 1731 a les 10:29 hores, foi la fía mayor d'un plantador de Virginia, John Dandridge (1700-1756) y de la so muyer Frances Jones (1710-1785).

## Matrimonios y fíos
Cuando tenía 18 años, Martha casóse con Daniel Parke Custis, un ricu solterón. Instaláronse xuntos na mariña sur del ríu Pamunkey, a pocos quilómetros ríu arriba d'un monte de castañales. Tuvieron cuatro fíos, anque dos d'ellos morrieron na infancia, Daniel (1751-1754) y Francés (1753-1757), ente que John (Jacky) Parke Custis (1754-1781) y Martha ("Patsy") Parke Custis (1756-1773) llegaron a la edá adulta. La muerte de Custis en 1757 dexó a Martha viuda y rica, con un control independiente sobre l'heriedu pa la so vida y alministradora de la de los sos fíos menores d'edá. 

El 6 de xineru de 1759, Martha Washington casóse col coronel George Washington. Na actualidá esiste la especulación de que Washington taba realmente namoráu de la esposa d'unu de los sos amigos (Sally Fairfax) nel momentu qu'él y Martha comprometiéronse. Sicasí, independientemente de los sos sentimientos antes del matrimoniu, foi una unión mutuamente beneficiosa.

Al poco de casase George Washington dexó'l brazu colonial de los militares británicos, por cuenta de la política británica de negar oportunidaes d'ascensu nel exércitu regular británicu a los militares de zones coloniales. Vivieron una próspera y feliz vida a pesar de nun tener fíos xuntos.

La fía de Martha, tamién llamada Martha morrió mientres una crisis epiléptica, lo que llevó a John a dexar la universidá d'Illinois y tornar a casa. John Parke Custis más tarde sirvió como ayudante a Washington mientres el sitiu de Yorktown en 1781. Jack morrió mientres esti serviciu militar, probablemente de tifus. 

A George Washington gustába-y tener una vida privada en Mount Vernon y na finca Custis, sicasí, Martha Washington siguió a Washington nel campu de batalla cuando se desempeñó como comandante en xefe del Exércitu americanu. Pasó'l infame iviernu en Valley Forge con él, y foi fundamental nel caltenimientu d'un ciertu nivel na moral de los oficiales y soldaos enrolados.

## Primer dama d'Estaos Xuníos
Ella opúnxose a la so eleición como Presidente de l'acabante formar Estaos Xuníos d'América, y negóse a asistir a la invistidura (30 d'abril de 1789), pero con gracia cumplió les sos funciones como la anfitriona oficial del estáu mientres los sos dos términos.

Martha Washington morrió'l 22 de mayu de 1802, dos años dempués que'l so home, dambos morrieron nel so llar de Mount Vernon. En 1831, los sos restos fueron treslladaos del so llugar orixinal d'enterramientu a una tumba que tien vistes al ríu Potomac.

## Referencies