Mancadura cerebral

La **mancadura cerebral** o **dañu cerebral** ye la destrucción o dexeneración de célules cerebrales. Les mancadures cerebrales pueden dase por causa de diversos factores internos y esternos. El tipu de mancadura más común col que se sufre un mayor númberu de mancadures ye'l traumatismu craneoencefálico (TCE) siguíu d'un trauma físicu o traumatismu cranial xeneráu por un axente esternu. El términu dañu cerebral adquiríu (DCA) utilízase afechiscamente nesti ámbitu pa estremar les mancadures cerebrales que se dan dempués del partu, d'aquelles rellacionaes con dalguna enfermedá xenética o dalguna enfermedá conxénita dolencia.

Polo xeneral, cuando falamos de dañu cerebral referímonos a una afectación pronunciada producida por un traumatismu, ente que cuando falamos de neurotoxicidad referímonos de normal a una afectación neuronal inducida químicamente.

## Signos y síntomes
Les mancadures cerebrales suelen dar llugar a defectos o discapacidáes que pueden variar enforma n'intensidá. En casu de mancadures cerebrales graves, la probabilidá de sufrir una discapacidá en ciertes árees ye mayor, esto inclúi defectos neurocognitivas, delirios (pa ser específicos, delirios monotemáticos), trestornos de la fala y del movimientu, y retrasu mentales. Tamién pueden dase trestornos de personalidá. Los casos más graves terminen en coma (medicina) o inclusive en estáu vexetativu persistente. Inclusive un incidente leve puede tener acomuñaes consecuencies de llarga duración o puede causar síntomes que se manifiesten años más tarde. 

Un sentimientu común que debilita a la persona que la carez ye'l cansanciu mental, que puede nun tar amestáu col problema orixinal (secundariu). Un diagnósticu incorreutu común pue ser la narcolepsia y los trestornos del suañu. 

La mancadura cerebral, yá sía causada por un ictus, por consumu escesivu d'alcohol, por un traumatismu craneoencefálico o por una insuficiencia de vitamina B, n'ocasiones puede dar llugar al Psicosis de Korsakoff, según el cual el paciente vese desapaecíu en fabulaciones. Les fabulaciones causen incapacidá pa dixebrar les alcordances de suaños diurnos de les alcordances reales, enllenando estes llagunes na memoria con fantasíes. Al igual que nel restu de mancadures cerebrales, la psicosis de Korsakoff ye frecuentemente diagnosticada equivocadamente como una esquizofrenia, nesti casu.

## Causes
Les mancadures cerebrales pueden dase por causa de distintes dolencies, enfermedaes y manques.. Ente les posibles causes de dañu cerebral xeneralizáu inclúyense la hipoxia mientres el partu, la hipoxia enllargada (falta d'osíxenu), intoxicación por teratógenos(ente ellos, alcohol), infeición y les enfermedaes neurolóxiques. La quimioterapia puede causar dañu cerebral nes célules madre neurales y nes célules de la oligodendroglía que producen mielina. Les causes comunes d'una mancadura cerebral focal y difusa|dañu cerebral focal o alcontráu suelen dir amestaes a un trauma físicu, un traumatismu craneoencefálico, un ictus, un aneurisma, una ciruxía o a una enfermedá neurolóxica, según tamién pueden dase por una intoxicación de metales pesaos como mercuriu o y los sos compuestos de plomu. 

## Tratamientu
Na asistencia sanitaria y narehabilitación de pacientes que carecen dalgún defectu en sufriendo una mancadura cerebral participen dellos profesionales. Neurólogos, neurociruxanos y rehabilitadores son médicos especializaos nel tratamientu d'una mancadura cerebral. Los Neuropsicología (sobremanera los neuropsicólogos clínicos son psicólogos especializaos n'entender los efeutos d'una mancadura cerebral y valorar el grau de gravedá de los pacientes. Amás, establecen téuniques de rehabilitación. Los ergoterapeutas ergoterapia participen na execución de programes de rehabilitación qu'ayuden a recuperar la función perdida y a volver aprender habilidaes básiques. Les enfermeres, como les que trabayen na unidá de cuidos intensivos, ayuden nel tratamientu de mancadures cerebrales graves alministrando melecines a los pacientes y llevando un control neurolóxicu, nel qu'utilicen la Escala de coma de Glasgow, preséu tamién n'otres árees de la salú para cuantificar el grau d'orientación. 

Los fisioterapeutes tamién xueguen un papel importante na rehabilitación en sufriendo una mancadura cerebral. Nel casu d'un traumatismu craneoencefálico, el tratamientu fisioterapéuticu tres la fase aguda de la mancadura puede incluyir: estimulación sensorial, enyelsadura y entablillado, fitness y exerciciu aeróbico, y entrenamientu funcional.La estimulación sensorial ayuda a recuperar la perceición sensorial al traviés del usu de distintes modalidaes. Nun ta demostráu qu'esta modalidá sía eficaz. La enyelsadura y el entablillado utilícense de normal p'amenorgar contractures de texíu blando y el tonu muscular. Les resultancies de les investigacioens dan a conocer que la enyelsadura puede utilizase p'aumentar l'amplitú de movimientu pasivu y amenorgar espasticidad. Tamién informen que'l fitness y l'entrenamientu aeróbico aumenten l'estáu físicu cardiovascular; anque estes meyores nun se treslladen a nivel funcional.L'entrenamientu funcional tamién puese utilizase con pacientes con traumatismu craneoencefálico. Hasta la fecha, nengún estudiu sofita la eficacia d'exercicios como sentase y llevantase d'una siella, exercicios de estimulación del brazu y los entrenamientos con soporte de pesu corporal. Polo xeneral, los estudios suxeren que los pacientes con traumatismu craneoencefálico que sigan un programa de rehabilitación más duru van reparar meyores beneficios nes habilidaes funcionales. Aun así, ye necesariu siguir investigando pa entender meyor la eficacia de los tratamientos equí mentaos. 

Otros tratamientos inclúin medicación, sicoterapia, rehabilitación neuropsicológica, snoezelen, ciruxía o implantes como los utilizaos na estimulación cerebral fonda. 

Nel casu de dañu cerebral causáu por un traumatismu craneoencefálico, pueden utilizase dexametasona y/o manitol. 

## Pronósticu
El pronósticu, o la posible evolución del trestornu, depende de la naturaleza, la posición y la causa del dañu cerebral (vease traumatismu craneoencefálico). 

Polo xeneral, la neurorregeneración puede dase nel sistema nerviosu periféricu anque ye más infrecuente y más complicáu de tratar nel sistema nerviosu central (encéfalu o migollu espinal). Sicasí, nel desenvolvimientu neural n'humanos, ciertes árees del celebru pueden aprender a compensar otres árees estropiaes, y pueden aumentar el so tamañu y la so complexidá, inclusive pueden camudar la so función; d'igual manera que si daquién pierde un sentíu puede aumentar l'agudez n'otru sentíu. Esti procesu conozse como neuroplasticidad. 

Una idea equivocada común ye qu'una mancadura cerebral prologanda mientres la infancia siempres tien meyores probabilidaes d'ameyoramientu qu'una mancadura similar desenvuelta n'edá adulta. Sicasí, les consecuencies d'una mancadura sufierta mientres la infancia pueden ser más difíciles de detectar al curtiu plazu. Esto ye por cuenta de que distintes árees de la corteza cerebral desenvolver en distintes etapes, lo qu'implica un mayor númberu de célules y les sos correspondientes facultaes cognitives que se caltienen talo como hasta la edá adulta temprana. Nel casu de neños con una mancadura nel lóbulu fronteru, por casu, pue que los efeutos del dañu cerebral nun se detecten hasta que'l neñu fracasa a la d'executar funciones normales na so etapa final de l'adolescencia o entamu de la ventena. 

## Respuesta corporal a una mancadura cerebral
Les citocines inducir en respuesta a una mancadura cerebral. Estes pueden causar, agravar, mediar y/o tornar una mancadura celular, según tamién pueden reparala. Paez ser que'l TGF-β exerz aiciones neuroprotectoras, fundamentalmente, ente que el TNFα contribúi a la mancadura neuronal y exerz efeutos proteutores. la IL-1 intervién nes mancadures isquémiques, mancadures excitotóxicas y nos traumatismos craneoencefálicos, probablemente al traviés de múltiples aiciones na célula glial, les neurones y la vasculatura. Les citocines tamién pueden ser útiles a la d'afayar estratexes terapéutiques novedoses. Ye más, enagora, yá tán siendo trataes n'ensayos clínicos.

## Ver tamién
*Encefalopatía
*Epilepsia
*Lobotomía cerebral 
*Neuroloxía
*Paralís cerebral
*Rehabilitación neuropsicológica
*Traumatismu cranial
*Traumatismu craneoencefálico

## Referencies

## Enllaces esternos
* Center for Rehabilitation of Brain Injury http://cfh.ku.dk/english/
* Brain Injury Association Of America http://www.biausa.org/FAQRetrieve.aspx?ID=43913 
* The Brain Injury Hub - information and practical advice to parents and family members of children with acquired brain injury