Dorstenia drakena

***Dorstenia drakena*** ye una especie yerbácea perteneciente a la familia Moraceae que ye orixinaria de Méxicu, Centroamérica y Suramérica. 
## Descripción
Son plantes acaulescentes, con rizomas erectos, qu'algamen un tamañu d'hasta 25 mm de gruesu. Fueyes sagitaes a fondamente 3–9-pinnatilobaes, de 7–27 cm de llargu y 6–20 cm d'anchu, ápiz agudu a acumináu, base fondamente llobada, mayormente decurrente sobre'l peciolu, marxe dentáu a cuasi enteru, escasamente híspidas nel fexe, uncinado-puberulentas nel viesu, especialmente nos nervios; pecíolus 8–21 cm de llargu, puberulentos o uncinado-puberulentos, estípules 2–4 mm de llargu. Pedúnculos 6–27 cm de llargu; receptáculu circular a ováu, llisu, dacuando llixeramente cóncavu distalmente, 8–48 mm d'anchu, marxe verde.
## Distribución y hábitat
Ye una especie común que s'atopa nos montes secos de la zona pacífica; a una altitú de 0–300 (–800) metros de Méxicu a Costa Rica y el norte de Suramérica.
## Propiedaes
Úsase-y nel estáu de Guerrero pa solliviar los granos, nesti casu'l camotito fiérvese y cola agua resultante fáense llavaos peles nueches mientres un mes. P'aprovechar los sos atributos melecinales dempués del partu, fiérvese la fueya y danse llavaos peles nueches mientres un mes, pero encamiéntase nun comer chile nin carne de puercu. Nel estáu de Sonora emplégase'l raigañu pa controlar la fiebre.
;Hestoria.
Francisco Hernández de Toledo, nel sieglu XVI rellata: el zusmiu o'l llicor destiláu, tornáu na cantidá que se quiera, apanga los ardores de les fiebres, picadures venenoses principalmente la de los escorpiones, fai les vegaes de preventivu y antídotu escelente, sobremanera si tamién el raigañu mesma ye machucada y aplícase en forma de cataplasma o en plasta. Lliga, quita l'ardor de los reñones, apanga les inflamaciones del gargüelu y los dolores de pechu, mengua l'acidez de la orina, escita'l mambís y ye remediu de toles enfermedaes comoquier que s'emplegue.

Nel sieglu XX, Alfonso Herrera Fernández na so obra comenta: ye un estimulante tónicu y diaforético nes fiebres, disentería, tifoidea y foria.
## Taxonomía

*Dorstenia drakena* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Systema Naturae, Editio Decima]]* 899. 1759. 
;Etimoloxía:
***Dorstenia***: nome xenéricu nomáu n'honor del botánicu alemán Theodor Dorsten (1492 - 1552).

***drakena***: epítetu
;Sinonimia:
* *Dorstenia crispata* S.Watson 
* *orstenia mexicana* Benth. 
* *Dorstenia ovalis* Stokes 
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les moracees

## Referencies
 
## Bibliografía
# Berg, C. C. 2001. Moreae, Artocarpeae, and Dorstenia (Moraceae) with introductions to the family and Ficus and with additions and corrections to Flora Neotropica Monograph 7. Fl. Neotrop. 83: iii–iv, 1–346.
# Berg, C. C. & M. Y. Y. Hijman. 1999. The genus Dorstenia (Moraceae). Ilicifolia 2: 1–211.
# Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. 2014. Saururaceae a Zygophyllaceae. 2(3): ined. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidá Nacional Autónoma de Méxicu, Méxicu.
# González Ramírez, J. 2007. Moraceae. In: Manual de Plantes de Costa Rica. Vol. 6. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 111: 635–675.
# Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
# Reyes-García, A. & M. Sousa Sánchez. 1997. Depresión central de Chiapas. La selva baxa caducifolia. Llistaos Floríst. Méxicu 17: 1–41.
# Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Moraceae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemala - Pa rt IV. Fieldiana, Bot. 24(4): 10–58.
# Stevens, W. D., C. Ulloa Ulloa, A. Pool & O. M. Montiel Jarquín. 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii,.
## Enllaces esternos