Édouard Manet

**Édouard Manet**  foi un pintor francés, reconocíu pola influencia qu'exerció sobre los iniciadores del impresionismu.

## Biografía

### Primeros años
Édouard Manet nació en París el 23 de xineru de 1832, nuna familia socialmente bien acomodada. Los sos díes escolares pasaron ensin acontecimientos destacables y terminó la so formación ensin llograr la calificación necesaria pa estudiar derechu, pa decepción del so padre, que yera maxistráu. 

A los dieciséis años viaxó a Rio de Janeiro como marineru en práutiques, con mires d'ingresar na Academia Naval Francesa.

### Interesar pol arte
Cuando vio que'l so proyeutu nun tenía ésitu decidió dedicase al arte, pasando al so regresu, escontra 1850, casi seis años como alumnu de Thomas Couture, un pintor bien estrechu de mires como profesor. Ellí tuvo mientres casi seis años y, coles mesmes, pudo copiar nel Louvre cuadros non yá de Tiziano y Rembrandt, sinón tamién de Goya, Delacroix, Courbet y Daumier. De Couture aprendió que pa ser un gran maestru hai qu'escuchar les enseñances de los que lo fueron nel pasáu, pero per desgracia, Couture yera un antirrealista fanáticu y convencíu. 
Enfurecido poles mofla que Manet faía con respectu al Premiu de Roma, Couture díxo-y que nunca aportaría a otra cosa que'l Théodore Rousseau de la so dómina. Dempués d'esto, Manet fixo la so propia síntesis personal de la hestoria de la pintura y de lo que podía aprender viendo grabaos xaponeses. Y ye que'l pintor foi siempres un estrañu eclécticu.

### Viaxa per Europa
Dende 1853 hasta 1856 Manet dedicar a viaxar per Italia, los Países Baxos, Alemaña y Austria, copiando a los grandes maestros.

### Contrái matrimoniu
El 28 d'ochobre de 1863 casóse cola pianista holandesa Suzanne Leenhoff, cola que caltenía rellaciones dende 1850. A pesar de la boda, el que casi con seguridá yera'l so fíu, Léon Leenhoff, nacíu en 1852, siguió llevando l'apellíu de la madre, y pasando por hermanu d'ésta. Ye unu de los personaxes del cuadru *[[Homenaxe a Delacroix]]*, que Henri Fantin-Latour pintó en 1864.

### Afaya a Diego Velázquez
N'agostu de 1865 entamó un viaxe por España, entamáu pol so amigu Zacharie Astruc, nel qu'afayó la pintura barroca españolasobremanera a Diego Velázquez, que va tener una enorme influencia na so obra.

### La so única alumna
En 1869 tomó como discípula a Eva Gonzalès, fía d'un conocíu novelista, que-y fuera presentada por un marchante d'arte. La nueva, que nun escarecía de talentu, pero a la que-y faltaba iniciativa, foi la única alumna de Manet, quien la retrató en 1870.

### Guerra Franco-prusiana

Al españar la guerra franco-prusiana Manet, xunto con otros impresionistes, foi movilizáu. unvió a la so familia a Oloron.Ste.-Marie, nos Pirineos, y unvió trece cuadros a Duret, enantes d'entrar como teniente al serviciu de la Guardia Nacional mientres el sitiu de París.Tres la declaración del armisticiu, en 1871, formó parte, xunto con otros catorce pintores y diez escultor de la federación d'artistes de la efímera Comuña de París.

### Primer esposición de pintores impresionistes
En 1872 Durand-Ruel adquirió por 35&nbsp;000 francos venticuatro obres de Manet y entamó la primer esposición de pintores impresionistes, que nun tuvo ésitu comercial. Sicasí, ente estos artistes diba surdiendo una conciencia de grupu que los llevaría a formar la *Société Anonyme des artists* pa realizar esposiciones coleutives.

### Rellación con Monet

Nesta dómina, na que tuvo muncha rellación con Monet, empezó Manet a adoptar les téuniques impresionistes magar va refugar participar nes esposiciones coleutives. Sicasí, entama una esposición de les sos obres nel so propiu taller de la parisina cai de St. Petersboug, que goció de bastante popularidá, rumoreándose na dómina que tuviera unes 4000 visites.

### Deterioru de la so salú

Escontra 1880, la so salú empezó a deteriorase por causa de un problema circulatoriu crónicu, que nun ameyoró a pesar de sometese a tratamientos d'hidroterapia en Bellevue. Nesta dómina foi reconocíu'l so talentu con una medaya de segunda clase concedida pol Salón, y foi nomáu tamién Caballeru de la Lexón d'Honor.

### Muerte
El 20 d'abril de 1883, por causa de la so enfermedá circulatoria crónica, foi-y toyida la pierna esquierda y diez díes más tarde finó a los 51 años d'edá.

## Trayeutoria artística
De tolos artistes del so tiempu, Manet yera quiciabes el más contradictoriu. Anque se-y consideraba un personaxe revesoso y rebalbo, Manet pasóse casi tola so vida buscando la fama y la fortuna, y lo que quiciabes seya más importante, un pintor qu'agora ye aceptáu como unu de los grandes, solía amosase inseguru de la so direición artística y fondamente mancáu poles crítiques escontra la so obra.Tuvo qu'esperar a la fin de la so vida pa consiguir l'ésitu que'l so talentu merecía. Magar que considérase-y unu de los padres del Impresionismu, nunca foi un impresionista nel sentíu estrictu de la pallabra. Por casu, enxamás espunxo col grupu y nunca dexó d'allegar a los Salones oficiales, anque lu refugaren. Afirmaba que «nun tener# cuenta de acabar colos vieyos métodos de pintura nin de crear otros nuevos». Los sos oxetivos nun yeren compatibles colos de los impresionistes, por enforma que se respetaren mutuamente.

La notoriedá de Manet, siquier nes etapes tempranes de la so carrera, debióse más a les temes de los sos cuadros, consideraos escandalosos, qu'a la novedá del so estilu. Nun foi hasta mediaos de la década de 1870 qu'empezó a utilizar téuniques impresionistes. 
Nesti sentíu, Bownes amuésase abondo convincente al demostrar que, de mozu, ensin llegar a considerase un innovador, Manet sí trataba de faer daqué nuevu: Buscaba crear un tipu llibre de composición que taría, sicasí, tan herméticamente entamada na so superficie como los cuadros de Velázquez.

En 1859 presentó per primer vegada al Salón el so *Bebedor de absenta*, un cuadru que dexaba ensin problemes aldovinar la so adoración por Frans Hals, pero que provocó una aturbolinada reacción nel públicu y nel xuráu, inesplicable ensin dulda pa un Manet que mientres tola so vida lo único que buscó foi l'ésitu dientro de la respetabilidad. 

Nos años sesenta, sicasí, la so pintura de tema español, tan de moda daquella en Francia, foi abondo bien acoyida y en 1861 el Salón aceptó per primer vegada un cuadru so, el *Guitarrista español*.

El tonu xeneral de la obra de Manet nun ye'l d'un pintor radical namái esmolecíu pel mundu visual. Él ye un sofisticáu habitante de la ciudá, un caballeru que s'afai en tou al conceutu decimonónicu de *dandi*: un observador distante, refináu, que contempla dende una elegante alloña l'espectáculu que lu arrodia. Dende esti puntu de vista, Manet conclúi'l que va ser, ensin dulda, unu de los sos cuadros más escandalosos, refugáu nel Salón de 1863 y espuestu nel de los Refugaos, *[[-y Déjeuner sur l'Herbe|Xinto sobre la yerba]]*.

El retu plantegar una realidá contemporánea, los bañistas del Sena, y l'escena taba reformulada nel llinguaxe de los vieyos maestros (el cuadru ta claramente inspiráu na *Fiesta campestre* del Giorgione), compitiendo con ellos y, coles mesmes, sorrayando les diferencies. Les escenes cola tema del ociu nel campu taben yá bien enraigonaes nel arte occidental y abondaben tantu nes ilustraciones populares como nel arte académico, pero'l cuadru de Manet pertenez a un orde distintu, esconcertante pola evidente inmediatez con que s'enfrenta al espectador.

Sicasí, magar l'aparente unidá del grupu, cada figura ye una entidá separada, embaida na so propia actitú o meditación, de manera que nengún tipu de conexón narrativa puede esplicar el conxuntu. Y esta sensación de rotura fai que'l cuadru paeza desintegrarse nuna especie de colax de partes independientes que namái por un intre arrexuntar gracies a la so paecencia, emprestáu, col orde renacentista.

Pero más escandalosa inda foi la *[[Olympia (Manet)|Olympia]]*, pintada en 1863 pero ensin presentar al Salón hasta 1865, onde foi refugada. Ente les razones poles qu'esti cuadru diba resultar chocante nun son les menos importantes el fechu non yá de que ye una clara parodia d'una obra renacentista, (la *[[Venus de Urbino]]* de Tiziano), sinón tamién una flagrante descripción de los vezos sexuales modernos.

Manet sustitúi nél a una diosa veneciana del amor y la guapura por una refinada prostituta parisina. Pero lo que realmente asoró a los críticos de la dómina ye que Manet non la sentimentaliza nin la idealiza, y Olimpia nun paez nin avergoñada nin insatisfecha col so trabayu. Nun ye una figura exótica o pintoresca. Ye una muyer de carne y güesu, presentada con un llume esllumante y frontal, sobre la que'l pintor amuesa un perturbador distanciamientu que nun-y dexa moralizar sobre ella.

Dambes obres entusiasmaron a los pintores más nuevos polo que suponíen d'observación direuta de la vida contemporánea, pola so naturalidá y pola so emancipación téunica. Manet convirtióse asina, casi ensin querelo, nel personaxe principal del grupu que s'axuntaba nel Café Guerbois, el trubiecu del Impresionismu.

En 1867, escontra la dómina de la Segunda Esposición Universal en París, Manet, bien desanimáu pol so mal recibimientu nel Salón oficial, decidió siguir l'exemplu de Courbet unos años enantes y dispunxo, col so propiu dineru, un pabellón onde presentó cerca de cincuenta obres ensin, en concencia, nengún ésitu públicu. 

Nel prólogu del catálogu ye bien probable que-y ayudara'l so amigu'l novelista Zola porque, ello ye que pa la so pintura mientres tola década de 1860, Manet cuntó col sofitu escritu de Zola dende'l so puestu de críticu d'arte pa la revista selmanal *L'Evenement*. So estes circunstancies Manet pintó d'él en 1867-68, una semeya al empar estraña y programáticu.

Nengún pintor del grupu impresionista foi tan aldericáu como Manet. Pa dalgunos, foi'l pintor más puru qu'hubiera enxamás, por completu indiferente ante los oxetos que pintaba, salvu como escuses neutres p'asitiar un contraste de llinies y solombres. Pa otros, construyó simbólicos criptogrames nos que tou pue ser descifráu según una clave secreta, pero intelixible. Pa dalgunos, Manet foi'l primer pintor genuinamente modernu, que lliberó al arte de los sos mimétiques xeres. Pa otros, foi'l postreru gran pintor de los vieyos maestros, demasiao guañáu nun ensame de referencies históricu-artístiques. 

Dalgunos creen inda que foi un pintor de deficiente téunica, incapaz dafechu de consiguir una coherencia espacial o compositiva. Otros piensen, a lo último que fueron precisamente estos "defectos" los que constituyeron la so apostada contribución a les drástiques y descomanadamente granibles tresformamientos qu'introdució na estructura pictórica.

## Obres

* *Una parisina o muyer con sombreru café.*: Nel añu 1863 la cara d'una muyer que mira d'una forma provocatible va camudar la visión del arte a finales del sieglu XIX.
* *[[La ninfa sorprendida]]* (*La Nymphe surprise*)  1860, 146 cm × 114 cm, Muséu Nacional de Belles Artes (Arxentina)
* *[[La música nes Tullerías]] (La Musique aux Tuileries )*, 1862, 76 x 118 cm, National Gallery (Londres) 
* *[[Olympia (Manet)|Olympia]]*,  1863, 130,5 x 190 cm, Muséu d'Orsay (París) 
* *[[Xinto sobre la yerba]] (-y Déjeuner sur l'herbe)*, 1863, 208 x 264,5 cm, Muséu d'Orsay (París). Tamién conocida por Xinta campestre 
* *[[La llectura (Manet)|La llectura]]* (*La lecture*), 1865-1873, 60,5 x 73,5 cm, Muséu d'Orsay (París)
* *[[El pínfanu]] (-y Joueur de fifre)*,  1866, 161 x 97 cm, Muséu d'Orsay (París) 
* *[[La execución del emperador Maximiliano (Manet)|La execución del emperador Maximiliano]] (L'Exécution de Maximilien)*,  1868, 252 x 305 cm, Städtische Kunsthalle (Mannheim) 
* *[[Semeya de Émile Zola]] (Portrait d'Émile Zola)* 1868, 146 x 114 cm, Muséu d'Orsay (París) 
* *[[La xinta (Manet)|La xinta]]* 1868, 118 x 154 cm, Neue Pinakothek, (Múnich) 
* *[[El balcón (Manet)|El balcón]]* escontra 1868, 170 x 124,5 cm, Muséu d'Orsay, (París) 
* *Monet na so barca (Monet sur son bateau)*  1874, 50 x 64 cm, Neue Pinakothek, (Múnich) 
* *[[Argenteuil (Monet)|Argenteuil]]*  1874, 149 x 115 cm, Muséu de Belles Artes (Tournai) 
* *[[Autorretratu (Manet)|Autorretratu]]*  1879, 83 x 67 cm, Coleición privada
* *El chigre del Folies Bergère (Un chigre aux Folies Bergère)*  1882, 96 x 130 cm, Courtauld Institute (Londres) 
* *Claveles y clemátides nun xarru de cristal*  1882, 55 × 34 cm, Muséu d'Orsay (París) 
* *Amazona de frente*, Muséu Thyssen-Bornemisza, Madrid 
* *[[L'espárragu]], Muséu d'Orsay (París)

<gallery mode=packed>
Archivu:MANET - Música en las Tullerías (National Gallery, Londres, 1862).jpg|*La música nes Tullerías*.
Archivu:Edouard Manet 004.jpg|*El chigre del Folies Bergère*.
Archivu:Edouard Manet 022.jpg|*La execución del emperador Maximiliano*, 1868-69, Kunsthalle Manheim.
Archivu:Edouard Manet 010.jpg|*Claude Monet na so barca a veres del Sena*.
Archivu:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|*El suicidiu*.
Archivu:Edouard Manet - Le Chemin de fer - Google Art Project.jpg|*El Ferrocarril*, 1873. National Gallery of Art, Washington.
</gallery>
<gallery mode=packed heights=200>
Archivu:Oeillets et clématite dans un vase de cristal (ca.1882) - Edouard Manet (Musée d'Orsay, Paris).jpg|*Claveles y clemátides nun xarru de cristal*.
Archivu:Amazona de frente.jpg|*Amazona de frente*, c.1882. Muséu Thyssen Bornemisza.
Archivu:Manet, Edouard - Young Flautist, or The Fifer, 1866 (2).jpg|*El pínfanu*.
Archivu:La Nymphe surprise - Édouard Manet.jpg|La Nymphe surprise - Édouard Manet
Ficheru:Portrait d'Ernest Hoschedé et sa fille Marthe - Édouard Manet.jpg|Portrait d'Ernest Hoschedé et sa fille Marthe 
</gallery>

== Ver tamién ==
* [[Victorine Meurent]]
* [[Impresionismu]]
* [[Escuela de Barbizon]]

== Referencies ==


== Bibliografía ==
* Nieto Alcaide, V., Aznar Almazán, S., y Sotu Caba, V., *Historia del Arte*, Madrid, Nerea, 1994. EAN:9788486763930
* Antigüedad del Castillo, D., y Aznar Almazán, S., *Arte del sieglu XIX: el calce de la memoria*, Madrid, Ismu, 1998.
* Denvir, B., *Crónica del Impresionismu'', trad. de V. Villacampa, ed. Destín, Barcelona, 1993. ISBN 84-233-2302-1

## Enllaces esternos

*  Wikiquote: Édouard Manet(n'inglés)
*  Wikisource: Édouard Manet(n'inglés)
* CGFA Édouard Manet
* Édouard Manet
* Edouard Manet. Semeyes y Biografía
* Salvemos a Manet pal públicu. Universidá d'Oxford