open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Capitol Records

**Capitol Records** ye un sellu discográficu d'Estaos Xuníos propiedá d'Universal Music Group, fundáu a mediaos del sieglu XX por Johnny Mercer, Buddy DeSylva y Glenn Walichs .

## Historia
La compañía foi fundada pol compositor Johnny Mercer nel 9 d'abril de 1942, col sofitu financieru del productor de películes Buddy DeSylva y la comprendoria financiera de Glenn Wallichs, (dueñu de Music City, que nesa dómina yera una de les más grandes tiendes de discos en Los Angeles, California). La tienda Music City propiedá de Wallichs, abrió en 1940 y atopábase na esquina de Sunset con Vini. Foi la tienda principal en venta de discos nel sur de California por décades, pero cerró en 1978. Capitol Records abrió nuna oficina d'almacén nel edificiu de Music City. Capitol foi'l primer sellu de la Mariña Oeste, compitiendo contra RCA-Victor, Columbia y Decca, toos asitiaos en Nueva York. N'amestadura al estudiu de grabación en Los Angeles, Capitol tenía unu en Nueva York, y n'ocasiones unviaba equipu de les aiciones de Capitol Records.

## Artistes
* Mackenzie Ziegler
* Daddy Yankee (2012-Presente)
*Angel Cruz(2017-prensente)
*Land Lover(2017-prensente)
*Ak Full Beatz(2017-prensente)
*Baby O(2017-prensente)
* The Decemberists (2005-presente)
* Anahí (2004-2012)
* Avenged Sevenfold (presente)
* Azealia Banks (2012) y (2014-presente)
* Bang (1971-1974)
* Beastie Boys (1989-presente)
* Belinda (2009-presente)
* Blind Melon (1993-1996)
* Broods (2013-presente)
* Capital Cities (2011-presente)
* Gwen Stefani (2014-presente)
* Danna Paola (2014)
* Diana Ross (1989-Presente)
* Drake Bell
* Empire of the Sun (2007-Presente)
* Gene Vincent
* Glass Tiger (1986-1993)
* Gorillaz
* Haley Reinhart (2014-presente)
* J Balvin (2011-Presente)
* Jennette McCurdy (2009-presente)
* Jennifer Lopez (2014-presente)
* Jimi Hendrix
* Joey Montana
* Katy Perry (2007-presente)
* Keith Urban 
* Kraftwerk (1975 - 1978)
* Kylie Minogue (2002-2012 )
* Lady Antebellum
* Liam Payne (2016-presente)
* Los Prisioneros (Pa discos d'edición internacional ente 1991 y 1999)
* Megadeth (1986-1999)
* Niall Horan (2016-presente)
* Sam Smith

* OK Go (2003-2008)
* Poison
* RBD (2004 - 2009)
* Roxette (1999-presente)
* Sky Ferreira (2009-presente)
* Skye Sweetnam (2003-presente)
* Saosin
* The Beatles (Estaos Xuníos dende los 1960, derechos mundiales dende 2012)
* Selena 
* W.A.S.P.
* Radiohead
* Red Hot Chili Peppers
* 5 Seconds of Summer
* Midnight Red
* Christina Aguilera (2014-presente)
* Troye Sivan
* 2NE1 (2014-presente)
* Zendaya (2014-2014)
* Tori Kelly
* Yma Sumac
*Xavier Serbia

## Referencies

## Enllaces esternos
Llebre

Conozse como **llebre** a delles especies de la familia Leporidae caracterizaes pola precocidá de les críes, que son capaces de correr y alimentase por sigo mesmes dende'l momentu de la nacencia.

Les siguientes especies denominar davezu como **llebres**: 
* Les más de 30 especies del xéneru *[[Lepus]]*.
* *[[Caprolagus hispidus]]*, llebre híspida, única especie del xéneru *[[Caprolagus]]*.

* Les trés especies del xéneru *[[Pronolagus]]*
** *[[Pronolagus crassicaudatus]]*, llebre colorada de cola gruesa.
** *[[Pronolagus radensis]]*, llebre colorada de Jameson.
** *[[Pronolagus rupestris]]*, llebre colorada de Smith.

Hai otra especie de llibre europea introducida en Suramérica *
*[[Lepus europaeus]]*, llebre europea

Amás los siguientes royedores reciben el nome de **llebres**:
* *[[Dolichotis patagonum]],* llebre patagónica, llamáu llebre por cierta semeyanza.
* *[[Pedetes capensis]],* llebre saltadora o llebre saltadora d'El Cabu.

## Historia y simboloxía
Esti animal taba consagráu a Venus, ensin dulda que por ser teníu por bien voluptuoso. Lo yera coles mesmes a Baco dempués qu'esti dios hubo tomáu la so forma pa escapar de la persecución de Penteo, al pasu que podría dedicáse-y tamién por ser naturalmente unu de los animales que más destrúin la viña.

La carne de llebre foi una de les que taba prohibíu comer a los hebreos y los exipcios, según lo que diz Eliano, absteníense igualmente d'ella. Los griegos y romanos otra manera, faíen d'ella una gran comida, siendo preferida a la de tolos otros cuadrúpedos. Teníen una especie de parques que llamaben *leporaria* yera onde les criaben y engordaben. Creíen estos, ensin saber en qué lo fundaben, que'l que comía llebre adquiría ciertes traces de fermosura que caltenía por nueve díes. D'equí, salió'l proverbiu: *nun come llebre* qu'aplicaben al home feu y por esta razón Alexandru Severu tenía dispuestu que tolos díes sirviérase-y una llebre.

Esti animal yera unu de los atributos del seronda y del iviernu. Coles mesmes yera l'emblema del mieu y de la cobardura. Ente los exipciu ser tamién de la vixilancia y del oyíu, por suponer que duerme colos güeyos abiertos y tien un oyíu bien finu.

## Referencies
Vexetación

La **vexetación** ye la cobertoria de plantes (flora) xabaces o cultivaes que crecen bonalmente sobre una superficie de suelu o nun mediu acuáticu. Falamos tamién d'una cubierta vexetal. La so distribución na Tierra depende de los factores climáticos y de los suelos. Tien tanta importancia que inclusive llegar a dar nomenclatura a los climes según el tipu de vexetación que crez na zona onde ellos imperan. Por eso fala d'un clima de selva, d'un clima de sabana, d'un clima de taiga, etc.

«Vexetación» ye un términu xeneral, ensin referencia específica a un taxón particular, formes de vida, estructura, estensión o otres carauterístiques botánica o xeográfica específiques. Ye más ampliu que «flora» que se refier puramente a la composición d'especies. Quiciabes el sinónimu más cercanu ye la comunidá de plantes, pero la vexetación, puede y suel faer referencia a una gama d'escales espaciales más amplies que flora (incluyendo les escales tan grandes como la global). Asina, el términu vexetación toma dende montes de secuoyas primitivos, a manglares costeros, corteza desértica, yerbes selvaxes hasta campos de trigu o xardinos y verdes.

La vexetación, xunto a los fungos, colos cualos acomúñase, desempeña un papel cimeru de producción y de proteición de los suelos y del humus, el ciclu del carbonu y de la producción de osíxenu. Ciertes plantes pueden ser bioindicadoras.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xestación

El términu **xestación** usar en zooloxía cuando un animal vivíparu del sexu femenín lleva y sofita a una cría embrionaria o fetal dientro del so banduyu hasta'l momentu del nacencia. Ente los mamíferos, hai diverses xestaciones múltiples nes que naz más d'una cría cada términu de xestación. La duración denomada *periodu gestacional*— ye'l tiempu que dura la cría nel desenvolvimientu intrauterino y varia ente les distintes especies.

## Humanos

Xestación: periodu de cuarenta selmanes de duración, 280 díes o 10 meses llunares nel que tien llugar el desenvolvimientu del embrión o fetu hasta la so formación completa y mientres el cual tien llugar la formación y el desenvolvimientu de tolos órganos. 

L'embaranzu humanu pue ser estremáu en trés trimestres. El tercer trimestre empieza aproximao a les 28 selmanes dempués de la fecundación. Considérase vidable un fetu humanu cuando trescurrieron 23 selmanes de xestación. Antes d'esta edá gestacional, los eventos principales del desenvolvimientu embrionariu entá nun dexen la sobrevivencia del fetu fuera del banduyu maternu. Esta llende ye de cutiu arbitrariu por razón de que ciertos neños nacíos antes d'esti puntu sobrevivieron, anque con considerable soporte médicu.

### Fecha probable de partu
Los cálculos pa determinar la fecha probable del partu realícense usando la fecha de la última menstruación o por correllación qu'envaloren la edá gestacional por aciu una ecografía. La mayoría de les nacencies asoceden ente la selmana 37 y 42 dempués del día de la última menstruación y namái un pequeñu porcentaxe de muyeres dan a lluz el día exactu de la fecha probable de partu calculada pol so profesional de salú.

Usando la fecha de la última menstruación, añader siete díes o 10 dependiendo y réstase-y tres meses, dando la fecha probable de partu. Asina, una fecha segura d'última menstruación del 26 de payares de 2013, va producir una fecha probable de partu pal 3 de setiembre de 2014 —úsase l'añu siguiente al añu de la última regla—. Si la fecha de la última menstruación cai nos primeros dos meses, caltiénse l'añu en cursu, en tolos demás meses, úsase l'añu subsiguiente. Asina, una fecha segura d'última menstruación del 12 de xineru de 2014, produz una fecha probable de partu pal 19 d'ochobre de 2014 —l'añu caltiénse—.

Tien de valorase tamién que nel casu de les primigestas esiste un ciertu grau de retrasu dependiendo de que la fecha calculada como la posible fecha del partu llográrase a partir de la fecha de la última menstruación (FUM) o polos datos recoyíos nel ultrasoníu o ecograma xenéticu.Sirve pa la salú de les persones

## Otros mamíferos

N'otres especies mamíferes, la xestación empieza cuando'l cigotu fecundáu enllantar nel úteru maternu y conclúi cuando ésti abandona l'úteru. El periodu gestacional de los mamíferos varia, dependiendo de la especie:

## Ver tamién
* Embaranzu
* Bases fisiolóxiques de la xestación humana
* Ovoviviparidad
* Oviparidad

## Referencies

**Embaranzos**

## Enllaces esternos
Voz

**Voz** puede faer referencia a:

## Fonoloxía
* La **[[voz (fonoloxía)|voz]]** ye'l soníu xeneráu pol aparatu fonador humanu.

## Gramática
*La **[[voz gramatical]]** ye'l tipu de diátesis gramatical asociada al verbu qu'indica la rellación semántica esistente ente'l suxetu, el verbu y l'oxetu, que dexa decidir si'l suxetu ye un axente o un paciente, esto ye, el so papel temáticu dientro de la oración. Puede ser **voz activa**, **voz media** o **voz pasiva**.

*Por **[[Pallabra|voz]]** entiéndese tamién toa pallabra, vocablu o unidá léxica, especialmente na lexicografía o arte d'iguar diccionarios.

## Música
* En música, la **[[voz (música)|voz humana]]** ye usada como un instrumentu musical.
* Nuna parte denominar **[[Melodía#Voz o parte|voz]]** a caúna de les llinies melódiques de la composición.

## Telecomunicaciones
* En telecomunicaciones denominar voz a la **[[señal de voz]]**;
* y por estensión al **[[procesamientu dixital de voz]]**.

## Ornitoloxía
* La **[[vocalización de les aves]]** referir a les voces de les aves.

## Bridge
* **[[Voz (bridge)|voz]]** ye tou cantar executáu por un xugador mientres la etapa de remate d'una mano de bridge.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estuariu

En xeografía, un **estuariu** ye la desaguada, nel mar, d'un ríu amplio y fondo, ya intercambia con esta agua salao y agua duce, por cuenta de les marees. La desaguada del estuariu ta formada per un solu brazu anchu en forma d'embudu enancháu. Suel tener sableres a entrambos llaos, nes que la retirada de les agües dexa la crecedera de delles especies vexetales que soporten agües salines. En resume, ye l'accidente xeográficu que se xenera cuando l'agua duce entemecer cola agua salao.

Los estuarios aniciar pola entrada d'agües marines mientres la pleamar, retién les agües del ríu, ente que mientres el baxamar, toles agües empiecen a entrar a gran velocidá nel mar o océanu, lo que contribúi a llimpiar y afondar el so calce, dexando de cutiu, grandes zones de marismes.

Les marees de mayor amplitú nel mundu tienen llugar nos estuarios del noroeste de Francia y, sobremanera, na mariña oriental del Canadá (badea de Fundy, unos 16 metros). El ríu Rance (Francia) tien un sistema de producción hidroeléctrica, usando la fuercia de les marees nel estuariu de la so desaguada, tantu cola pleamar como cuando se produz el baxamar. Los ecosistemes de los estuarios suelen caracterizase por una alta productividá biolóxica y pol so gran biodiversidá.

Los estuarios na zona ecuatorial son bien escasos, inclusive nos océanos, por cuenta de la baxa amplitú de les marees y a la gran cantidá de sedimentos qu'abasnen los ríos. Ye según la desaguada del Níxer, l'Amazones, l'Orinoco y munchos otros ríos próximos al ecuador terrestre son deltes en cuenta de estuarios, a pesar d'atopase n'océanos abiertos.

Un exemplu d'estuariu ye'l Mar de la Paya, la parte final y más ancha del ríu Tajo, en que la so marxe asitiar la ciudá de Lisboa. Otru exemplu ye'l formáu pol Ríu de la Plata, frontera ente la República Arxentina y la República Oriental del Uruguái.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tirol

El **Tirol** ye una rexón alpina trillingüe onde se fala'l alemán, l'italianu y el ladín, anguaño estremada ente Austria (Tirol del Norte y Oriental como l'Estáu Federal del Tirol) ya Italia (Tirol del Sur y Trentín como la Rexón de Trentín-Altu Adigio y les sos provincies autónomes de Bolzano (o Tirol del Sur) y la de Trento. 

La rexón constituyó'l ***Condáu principescu de Tirol*** perteneciente al Imperiu austrohúngaru hasta 1918, en que foi estremada ente Austria ya Italia pol Tratáu de Saint-Germain-en-Laye y darréu ratificáu nel Alcuerdu De Gasperi-Gruber de 1946.

Anguaño la rexón ta reorganizándose na Eurorrexón Tirol-Tirol del Sur Trentín, con una oficina de representación, la llamada *Tirol-Büro* o *Ufficio del Tirolo*, en Bruxeles, col fin d'ameyorar la posición política de la rexón na Xunión Europea. Tocantes a la integración interna, instalóse la oficina de cooperación en Bolzano.

## Ciudaes principales del Tirol

## Escudos
Nel escudu tirolés atópase'l *Águila tirolesa*. 

Ficheru:Arms of the County of Tyrol.svg|Escudu d'armes del Condáu del Tirol.
Ficheru:Wappen Gefürstete Grafschaft Tirol.png|Escudu del Condáu del Tirol
Ficheru:AUT Tirol COA.svg|Escudu del estáu federáu austriacu de Tirol 
Ficheru:Suedtirol CoA.svg|Escudu de la Provincia italiana de Bolzano/Bozen, Südtirol
Ficheru:Trentino CoA.svg|Escudu de la Provincia italiana de Trento, Trentín tirolés


## Ver tamién

* Tirol (estáu)
* Provincia autónoma de Bolzano (Tirol del Sur)
* Provincia autónoma de Trento

## Referencies

## Enllaces esternos

* Aniversariu Tirolés (n'alemán, italianu y ladín) 
* Tirol Atles (n'alemán, italianu ya inglés)
* 
* Eurorrexón del Tirol (n'alemán, italianu ya inglés)
* Tirol-Büro en Bruxeles (n'alemán, italianu ya inglés) 
* Oficina de coordinación tirolesa en Bolzano (n'italianu)
Science

***Science*** ye una revista científica y órganu d'espresión de l'American Association for the Advancement of Science (AAAS), l'Asociación d'Estaos Xuníos pa la Meyora de la Ciencia.

## Historia
*Science* foi fundada en Nueva York por John Michaels en 1880 con soporte financieru de Thomas Edison y darréu d'Alexander Graham Bell. Sicasí, primeramente nun tien enforma ésitu y remata la so publicación en marzu de 1882. Un añu dempués, l'entomólogu Samuel H. Scudder recupera la revista algamando una mayor sonadía al cubrir les xuntes de les sociedaes científiques d'Estaos Xuníos, incluyendo la AAAS. Sicasí, en 1884, de nuevu tien problemes financieros y foi vendida al psicólogu James McKeen Cattell por 500 dólares. Nun alcuerdu ente Catelll y el, daquella, secretariu de la AAAS Leland O. Howard, *Science* pasa a ser l'órganu d'espresión de la Sociedá d'Estaos Xuníos pa la Meyora de la Ciencia en 1900. Mientres los primeros años del sieglu XX son publicaos en *Science*, artículos como la xenética de la mosca del vinagre por Thomas Hunt Morgan, artículos d'Albert Einstein sobre gravitación, y la nebulosa espiral d'Edwin Hubble. Dempués de la muerte de Cattell en 1944, la propiedá de la revista pasó a la AAAS.

En 1900 adóptase como la revista de l'Asociación d'Estaos Xuníos pa la Meyora de la Ciencia. El mayor oxetivu de la revista ye la publicación d'afayos d'investigación recién (fonte primaria). *Science* ye tamién conocida polos sos *science-related news* (‘noticies rellacionaes cola ciencia’), que ye una publicación sobre política científica y otros asuntos en rellación cola área de les ciencies y teunoloxía. Cubre un ampliu rangu de disciplines científiques, pero tien especial interés nes ciencies de la vida. Tien un factor d'impautu en 2014 de 33.611 (midíu por Thomson ISI).

En 2007 esta revista foi gallardoniada col Premiu Príncipe d'Asturies de Comunicación y Humanidaes xunto cola revista *[[Nature]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Premiu Príncipe d'Asturies de Comunicación y Humanidaes 2007.
* Sitiu oficial.
Narcóticu

Un **narcóticu** ye una sustancia melecinal que, por definición, provoca suañu o en munchos casos plasmu y, na mayoría de los casos, inhibe la tresmisión de señales nerviosessobremanera, les asociaes al dolor. El grupu de los narcóticos entiende gran variedá de drogues con efeutos psicoactivos, anque terapéuticamente nun s'usen pa promover cambeos nel humor, como los sicotrópicos, sinón por otres propiedaes farmacolóxiques: analgesia, anestesia, efeutos antitusivos, antidiarreicos.

## Etimoloxía
La pallabra *narcóticu* vien del griegu ναρκούν ("narkoyn", entumir) y etimolóxicamente refiérese a una sustancia o melecina que, ensin tener en cuenta lo estimulante que pueda ser en dalguna de les sos fases d'actividá, finalmente produz un efeutu depresivu nel sistema nerviosu central.

Sicasí, estes drogues con frecuencia esvíense del circuitu llegal y úsense como euforizantes. Dellos narcóticos son anestésicos como'l éter etílicu, el cloroformu y el ciclopropano; pero na so mayoría son axentes de la clase de los opioides, incluyíes na *[[Convención Única sobre Estupefacientes]]*. 

N'años anteriores, consideróse al tetrahidrocannabinol —la sustancia activo del cannabis (mariguana)— como un narcóticu analxésicu; pero ésti haise retiráu de la llista de sustancies narcótiques qu'ellabora l'Alministración d'Alimentos y Melecines (FDA) d'Estaos Xuníos.

Tocantes a otres plantes, los aboríxenes amazónicos utilicen les granes del ingá *[[Inga]]* spp. con fines narcóticos.

## Clasificación
;Opiáceos
* Codeína
* Heroína
* Morfina
* Otros.
;Opioides
* Oxicodona
* Hidrocodona
* Tramadol
* Otros.

## Ver tamién
* Llei de Sustancies Controlaes (Estaos Xuníos)

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Opereta

La **opereta** ye un xéneru musical deriváu de la ópera que naz y desenvuélvese a lo llargo del sieglu XIX, primero en París y dempués en Viena. Trátase d'un tipu d'ópera musical, animáu y anormal, que la so carauterística fundamental consiste en cuntar con una trama inverosímil y esbarriao. Consta de diálogos falaos ente los que s'entrepolen historietes, llamaes couplets polos franceses, y bailles como'l rigodón o'l cancán. Tratar polo tanto d'un espectáculu escénicu con socesión y alternanza d'artes musicales, falaes y cantaes.

## Historia

### La opereta francesa

*La Gran Duquesa de Gerolstein* y *[[La belle Hélène|La bella Helena]]*.

### La opereta vienesa

Más tarde la burguesía austriaca asonsañó'l gustu parisín y la opereta llegó a Viena, naciendo asina la opereta vienesa, que presenta xeneralmente un argumentu más seriu y sentimental que les operetes franceses. Per otru llau, si la opereta francesa tenía'l cancán como la so pieza bailladera carauterística, la vienesa, que los sos representantes por excelencia son los Strauss, padre y fíu, apostó pol valse.De xuru l'exemplu más famosu d'opereta vienesa ye *[[L'esperteyu]]* (n'alemán, *Die Fledermaus*), que Johann Strauss fíu compunxo en 1874 y que'l so valse d'obertura ye mundialmente célebre.

### Influencia na zarzuela

Ente la segunda metá del sieglu XIX y la primer metá del sieglu XX, l'arte llírico puramente español, la zarzuela, incurrió dacuando nel estilu de la opereta produciendo d'esta miente obres d'estilu análogu, como *[[La verbena del Palombu]]*, qu'ensin ser realmente una opereta sí que comparte un ciertu estilu llixeru, propiu de la dómina. Delles zarzueles menores, zarzueles chiques o sainetes, llegaron inclusive a subtitulase como operetes, como por casu *[[La corte de Faraón|La corte de Faraón, «opereta bíblica»]]*, de 1910.

### Influencia nel mundu anglosaxón

La opereta tamién llegó al mundu anglosaxón, principalmente a Londres y Nueva York, onde foi esencialmente un xéneru de importanción. Col tiempu, en Francia, la opereta influyó na apaición de la *revue* (la revista), que n'Estaos Xuníos, xunto a la opereta d'imitación europea, llegó a xenerar el xéneru del musical. Lleváu al cine el musical produció espectáculos de gran fama y popularidá, como *[[West Side Story (musical)|West Side Story]]* (1957), afechu a la gran pantalla en 1961, anque los musicales estauxunidenses estrémense claramente de la opereta como un xéneru estreme.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Revista ''Opérette – théâtre musical''
In vitro

***In vitro*** (llatín: *dientro del vidriu*) referir a una téunica pa realizar un determináu esperimentu nun tubu d'ensayu, o xeneralmente nun ambiente controláu fora d'un organismu vivu. La fecundación ''in vitro'' ye un exemplu llargamente conocíu. 

## Investigación ''in vitro''
Munchos esperimentos en bioloxía celular son llevaos a cabu fuera del organismu, nes célules. Porque les condiciones pueden dacuando nun corresponder a les condiciones dientro del organismu, los esperimentos *in vitro* pueden producir resultaos pocu exactos. Consecuentemente, tales resultaos esperimentales son de cutiu denominaos in vitro, pa estremalos de los esperimentos *[[in vivo]]*, nos que los texíos estudiaos permanecen dientro del organismu nel que de normal s'atopen.

Esti tipu d'investigación apunta a describir los efeutos d'una variable esperimental nun subconxuntu de les partes constitutives d'un organismu. Tiende a enfocase n'órganos, texíos, célules, componentes celulares, proteínes y/o biomoléculas. Sobremanera, ye más apropiada pa deducir un mecanismu d'aición. Con menos variables y reaiciones amplificaes, los resultaos son xeneralmente más discernibles.

## Ver tamién
* *[[ex vivu]]*
* *[[in silico]]*
* *[[in situ]]*
* *[[in utero]]*
* *[[in]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Quilate

El **quilate** ye un términu que s'utiliza pa describir la masa de xemes y perlles, y tamién el grau de pureza de los metales preciosos.

## Definiciones
; Quilate de xemoloxía (masa)
: Unidá de masa usada, fundamentalmente, pa pesar xemes y perlles, y embrivida **ct**. Nesti sentíu, un *quilate* representó históricamente una cientu cuarentava (1/140) parte d'una toma (205 miligramos). Dende 1907, cola implantanción del sistema métricu decimal, utilízase'l quilate decimal, que representa un pesu de 200 miligramos (0,2 gramos), por tanto 5 quilates equival a 1 gramu. 
; Quilate d'orfebrería (pureza)
: Designa la pureza del oru utilizáu nes xoyes. Nesti sentíu, un quilate (embrivíu **K** o **kt**) representa una veinticuatroava (1/24) parte de la masa total de l'aleación que compón el metal (aproximao'l 4,167%). Por casu, si una xoya fecha con oru ye de 18 quilates, la so aleación ta fecha de 18/24 (o 3/4) partes d'oru y tien una pureza del 75%, ente que una pieza de 24 quilates ta fecha de 24/24 partes d'oru y polo tanto ye d'oru puro.

## Etimoloxía
### Orixe del quilate ''masa''
El términu provién de l'antigua pallabra griega *keration* (κεράτιον), que significa algarroba, porque les granes d'esti frutu yeren utilizaes na antigüedá pa pesar xemes y xoyes debíu al tamañu y pesu notoriamente uniformes de les granes. Cuando los árabes adoptaron esta unidá de masa'l nome se deformó a *quirat* y ésta se deformó a *quilate* al saltar al español.

### Transición al quilate ''pureza''
Nel añu 309&nbsp;a.d. el Emperador Romanu Constantín I ordenó acuñar el primer *[[solidus]]*, una moneda de 24 quilates (masa) d'oru (unos 4,5 gramos), integrada nel sistema duodecimal romanu de pesos y midíes como  de llibra, siendo cada quilate o *[[siliqua]]*  de llibra. El *[[solidus]]* (d'onde procede la pallabra castellana *[[sueldu]]*), y el so equivalente árabe *[[dinar]]* (d'onde procede *[[dineru]]*), fueron la referencia del pesu del oru hasta siquier el sieglu XII, y la so pureza convertir na *llei* del oru, esto ye, cuantos quilates-masa (de los 24 totales de la moneda) son oru puro: 24 quilates significa una pureza del 100%, 18 quilates significa que l'aleación contién un 75%, etc. 

### Quilate y Kilate
La ortografía «kilate» ye incorreuta y non aceptada pola Real Academia Española, al nun tar rellacionada la pallabra col prefixu *quilu-*. L'abreviatura de *quilate masa* ye "ct" según la grafía francesa *carat*, mientres la del *quilate pureza* ye "K" debíu al términu griegu *καθαρότητα* (*katharótita*, “pureza”).

## Ver tamién
* Llei (pureza)
* Metal precioso

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Planta acuática

Les **plantes acuátiques**, **hidrófitas** o **higrofitas** son plantes afeches a los medios bien húmedos o acuáticos tales como llagos, estanques, charcos, estuarios, banzaos, veres de los ríos, deltes o llagunes marines. Estes plantes pertenecen tanto a los grupos d'algues como a los briófitos, o les plantes vasculares pteridofitas y anxospermes (diverses families de Monocotiledónees y de Dicotiledónees). La so adautación al mediu acuáticu ye variable. Pueden atopase distintos grupos de plantes: unes totalmente somorguiaes, otres, les más numberoses, parcialmente somorguiaes o con fueyes flotantes.

Xeneralmente tán enraigonaes na trolla que se forma no fondero de les agües nes que viven, dalgunes son llibres (casu escepcional nel mundu vexetal) derivando ente dos agües y llexando na superficie. Estes especies tán, xeneralmente, afeches a la manera de vida acuáticu tantu na so parte vexetativa como reproductiva.

Los medios qu'acueyen esti tipu de plantes son múltiples: agua duce, agua salao o salobre, agües más o menos estancaes, temperatures más elevaes. Pueden ser llagos, estanques, charcos, banzaos, veres de los ríos, deltes, estuarios o llagunes marines.

Les plantes acuátiques tán nel orixe de les formaciones vexetales específiques, como les de los manglares.

Dientro de les plantes acuátiques tamién esiste un tipu una planta acuática carnívora conocida como *[[Aldrovanda vesiculosa]]*, que'l so hábitat son llamargues d'agües acedes principalmente.

A les plantes acuátiques opónense les plantes xerófitas afeches a los medios entemedios, como la mayoría de les plantes que nós conocemos.

## Plantes acuátiques útiles
### Plantes alimenticies
La más importante, más conocida y más cultivada ye l'arroz (especie *[[Oryza sativa]]*), unu de les primeres ceberes mundiales y, accesoriamente, l'arroz selvaxe (xéneru *Zizania*), dambos de la familia de les poáceas.

Ente les verdures atópase'l berru d'agua (Brassicaceae).

## Plantes pa la acuariofilia

Pueden citase, ente les más conocíes, y más utilizaes en acuariofilia:
* Elodea
* Nenúfar
* Les del xéneru *[[Vallisneria]]*
* Les del xéneru *[[Ceratophyllum]]*
* Les del xéneru *[[Pistia]]*

## Ver tamién
* Fitoplancton 
* Marisma
* Banzáu
* Xardín acuáticu
* Acuaponia
* Planta carnívora

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagartesa

**Llagartesa** ye'l diminutivu de "llagartu", y en distintos países utilízase como nome común pa denominar a dalgunes o toles especies de ciertos xéneros de les families Lacertidae y Gekkonidae. N'España, específicamente nes provincies de Burgos, Cuenca y Palencia, "ligaterna" ye un términu equivalente a llagartesa.

## Ver tamién

*Llagartu

## Referencies
Parque

Un **parque** (del francés ***parc***) ye un terrén asitiáu nel interior d'una población, que se destina a praos, xardinos y arboláu sirviendo como llugar d'esparcimientu y recreación de los ciudadanos.

Si tratar d'una llarga estensión de terrén natural y protexida pol estáu, falamos d'un parque natural o d'un Parque nacional.

Conozse como parques tamién a cortiles privaes o protexíos, de diverses formes, onde se celebren actividaes lúdiques. Estrémense:
* Parque acuáticu;
* Parque d'atraiciones o diversiones, rellacionaos con estos atopamos un parque temáticu o un parque acuáticu;
* Parque temáticu;
* Parque zoolóxicu;
* Parque nacional;
* Parque infantil;
* Parque pa ñácaros;
* Parque urbanu.

Los parques que fueron calteníos na antigüedá privadamente para esfrute de los sos propietarios tán na actualidá abiertos al públicu, como los xardinos de Versalles, Xardinos del Retiru de Madrid o los antiguos parques de caza de nobles y reis, como'l monte de Fontainebleau. Munches cases de campu en Gran Bretaña ya Irlanda inda tienen parques d'esti tipu, que dende'l sieglu XVIII fueron de cutiu axardinaos por estética. De normal son un amiestu de praderíes abiertes con árboles esvalixaos y zones montiegues y suelen tar delimitados por altes valles. La zona inmediata a la casa ye'l xardín y, en dellos casos, ésta tamién presenta praderíes y árboles esvalixaos, sicasí lo qu'estrema básicamente'l parque del xardín nuna casa de campu ye que'l parque ta habitáu por animales, ente que éstos tán escluyíos del xardín. 

## Los parques públicos
Los parques públicos, dientro de les grandes ciudaes xueguen un rol bien importante nel meyoramientu de la calidá de vida de los pobladores. La OMS establez la llende mínima de xardinos públicos o árees verdes, pa les ciudaes, en 9 m²/habitante.

## Otros usos
Tamién s'usa la pallabra **[[parque industrial]]** pa referise a un área urbana destinada a la instalación d'industries.

La pallabra "parque" tamién puede designar un conxuntu de vehículos - parque móvil -, armes - parque d'artillería - o un conxuntu d'empreses rellacionaes cola teunoloxía: parque teunolóxicu

## En fitoxeografía

En fitoxeografía, un parque fitoxeográficu ye un tipu de formación vexetal formáu por una comunidá d'ente una y non más de trés especies arbóreas, constituyendo asina un tipu d'ecosistema.

## Ver tamién

* Xardinería
* Historia de la xardinería
* Alamea (Xardinería)
* Boulevard

## Referencies
Productor

## Sistemes tróficos
* **[[Nutrición autótrofa|Productor autótrofo]]**, aquel organismu que xenera materia orgánico (organismu autótrofo) ye dicir tomar la enerxía del sol y utilizar pa formar el so propiu alimentu.

## Economía
* **[[Producción (economía)|Productor]]**, ye quien realiza cualquier actividá económica qu'apurre un valor agregáu.

## Mundu del espectáculu
* **[[Producción audiovisual|Productor audiovisual]]**, el que se dedica a la producción de conteníos pa los medios de comunicación audiovisuales, especialmente cine y televisión.
** **[[Productor de cine]]**, tamién conocíu como productor cinematográficu, representante llegal d'una obra cinematográfica, y responsable de los aspeutos organizativos y téunicos de la ellaboración d'una película, complementando asina l'actividá creativa del direutor.
** **[[Productor de teatru]]**, tamién conocíu como productor teatral, persona responsable, n'última instancia, de la supervisión de tolos aspeutos del montaxe y desenvolvimientu d'una producción teatral.
** **[[Productor de televisión]]**, responsable d'entamar los recursos humanos y téunicos necesarios pa la ellaboración de distintos productos audiovisuales.
** **[[Productor de videoxuegos]]**, persona que s'encarga de supervisar el desenvolvimientu de videoxuegos.
** **[[Productor discográficu]]**, quien controla les sesiones de grabación, instrúi y guía a intérpretes musicales nel procesu de grabación, y supervisa y modifica la mesma grabación al realizar el procesu de masterización.
** **[[Estudiu cinematográficu|Productora cinematográfica]]**, tamién conocida como empresa productora, compañía productora, o estudiu cinematográficu, empresa polo xeneral privada, que dispón de tolos medios necesarios pa la producción y el rodaxe de películes, y que dacuando inclusive toma tamién la mesma distribución en sales de proyeición y/o per otros medios.
** **[[Compañía discográfica|Productora discográfica]]**, sinónimu de compañía discográfica, empresa que se dedica a realizar grabaciones de música, según la correspondiente comercialización y distribución d'esti tipu de materiales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Activismu

El conceutu de **activismu** o **militancia** puede xeneralizase como la dedicación intensa a una dada llinia d'aición na vida pública, yá seya nel campu social, políticu, ecolóxicu, relixosu o otru. Tamién s'entiende por activismu la estimación primordial de l'aición, en contraposición al quietismu.

## Usos y oxetivos
La prensa, dacuando, usa'l términu «activismu» como sinónimu de manifestación o protesta. Na ciencia política tamién puede ser sinónimu de **militancia**, particularmente a favor d'una causa. Dientro del marco llegal y eleutoral de les democracies representatives, usualmente toma la forma de cabildeo —redactar cartes, efectuar xuntes o faer espresiones a la prensa y a dirixentes políticos en pro de la postura de preferencia; promover o a cencielles siguir ciertos comportamientos que tán diseñaos o s'envalora que contribuyan a la causa tal como boicóear ciertos productos de consumu, o executar la preferencia por otros nes compres individuales o grupales, o efectuar manifestaciones o demostraciones entamaes, tales como marches de simpatizantes, llogru de firmes a favor de la causa, y otres similares. 

Asina, los activistes suelen trabayar acomuñaos a ONG. Los movimientos sociales y económicos suelen xenerar o alimentase del activismu. Exemplos relevantes d'activismu inclúin la campaña social empecipiada por estudiantes universitarios contra l'apartheid en Sudáfrica, que exerció presión económica sobre'l réxime de separación racial nesi país y les fuelgues de los sectores obreros en demanda de meyores condiciones de trabayu y aumentos salariales. Los motinos del 2005 en Francia provocaos pola muerte de trés nuevos podríen ser exemplu d'activismu bonal como protesta social xeneralizada, anque nun tuvieron un propósitu concretu declaráu nin dirigencia identificada. Otru exemplu ye'l movimientu "#YoSoy132", entamáu en Méxicu polos estudiantes d'escueles privaes y públiques en contra primeru de la manipulación per parte de los medios de comunicación (principalmente Televisa) al respective de la campaña política pa les eleiciones presidenciales de xunetu de 2012 y depués en contra de la imposición d'Enrique Peña Nieto como ganador d'esi procesu eleutoral, no que dio en llamase la *[[YoSoy132|primavera mexicana]]*.

### Sobreestimación de l'aición
En dellos casos entiéndese l'activismu como una sobreestimación esaxerada de la vida activa, como un escesu d'actividá incontrolada, que guarda elementos d'obsesión o de distraición. Esta sobreestimación recibió tamién el nome d'americanismu o, nel dicir de Pío XII, *herexía de l'aición*. L'home, taramiáu pola fiebre de l'aición, suponiendo que solo a fuercia d'aiciones producen los cambeos o'l meyoramientu, apúrrese más y más a actividaes esteriores desconsiderando la vida interior. D'ello alvertía yá'l poeta y místicu cristianu san Xuan de la Cruz:

## Ver tamién

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 

## Enllaces esternos
Amanita

***Amanita*** ye un xéneru de fungos basidiomicetos del orde Agaricales. Contién alredor de 600 especies de fungos, ya inclúi tanto dalgunes de les especies más apreciaes como comestible como delles de les más tóxiques del mundu (na so mayoría son tóxiques). La especie tipu del xéneru ye *[[Amanita muscaria]]*, ente que la considerada más peligrosa ye *[[Amanita phalloides]]*. El 95% de los envelenamientos por consumu de fungos ta provocáu por especies que contienen amatoxinas (que son propies, pero non esclusives, d'esti xéneru), con una probabilidá de muerte d'ente'l 10% y el 60%. El tóxicu más potente presente nesti xéneru, que tamién puede atopase n'otres cogordes venenoses, ye l'amanitina.

Tamién contién munches cogordes comestibles y bien apreciaes en gastronomía. Nuna amplia variedá de cultures, les cogordes de les distintes especies comestibles de *Amanita* son recoyíes y procesaes o comercializaes pal consumu. Son bien apreciaes especies como *[[Amanita zambiana|A. zambiana]]* y otres especies carnoses n'África Central, *[[Amanita basii|A. basii]]* y otres similares en Méxicu, *[[Amanita caesarea|A. caesarea]]* n'Europa y *[[Amanita chepangiana|A. chepangiana]]* nel sureste Sureste Asiáticu. Otres especies usar pa colorear ensalaes, como la colorada *[[Amanita jacksonii|A. jacksonii]]*, que se consume na mariña este de Norteamérica, dende Canadá hasta Méxicu.

Munches especies son de comestibilidad desconocida, especialmente en países como Australia, onde munchos fungos son bien pocu conocíos. Comprensiblemente, esto nun ye un xéneru que s'empresta pa la esperimentación segura.

## Ver tamién
* Llista d'especies de ''Amanita''

## Referencies

## Enllaces esternos
* Fungos de Méxicu 

* "Genus ''Amanita''" de Michael Kuo en *MushroomExpert.Com*.
Once (dixebra)

**Once** puede referise a:

* L'once (11) ye'l númberu natural que sigue al diez y preciede al dolce.
* L'añu 11 e.C.
* L'añu 11 d.C.
* ONCE, la Organización Nacional de Ciegos d'España.

## Entretenimientu
* ''Once'' (cantar de Pearl Jam).
* ''Once'' (discu de Roy Harper).
* ''Once'' (discu de The Tyde).
* ''Once'' (discu de Nightwish).
* ''Once'' (cantar de Diana Vickers).
* *[[Once (película)|Once]]*, película de 2007 dirixida por John Carney.
Cantil

:*Pa la Editorial, vease [[Editorial Cantil]].*

Un **cantil** ye un accidente xeográficu que consiste nuna rimada o una abrupta vertical. De normal alúdese a cantil cuando ta sobre la mariña, pero tamién pueden ser consideraos como tales los qu'esisten en montes, falles y veres de los ríos. Cuando un cantil costeru de forma tabular algama grandes dimensiones denominar **farallón**.

Los cantiles suelen tar compuestos por roques resistentes a la erosión y a la gastadura pola aición atmosférica, xeneralmente roques sedimentaries como la limonita, arenisca, caliar, dolomita, anque tamién pueden apreciase roques ígnees como'l basaltu o'l granitu nestes formaciones.

Un escarpe ye un casu particular de cantil, formada pol movimientu d'una falla tectónica o un derrumbe. La mayoría de los cantiles acaben en forma dependiente na so base; n'árees grebes o debaxo de grandes cantiles, la turria ye xeneralmente una acumuladura de roques desprendíes, ente que n'árees de mayor mugor, les roques de la turria queden cubiertes por una capa de tierra compacto pol mugor, formando un suelu.

Munchos cantiles tamién presenten catarates y covarones escavaos na base. Dacuando los cantiles muerren a la fin d'una cresta, creando estructures pedreses singulares.

El cantil costeru más altu del mundu ye'l Thumbnail, que se trata de la cara este del Agdlerussakasit, asitiáu al sur de Groenlandia, con cerca de 1500 msnm.

Otros cantiles que s'atopen ente los más altos del mundu son el risco de Faneque na islla de Gran Canaria (Islles Canaries) con 1027&nbsp;m, y unu asitiáu en Kaulapapa (Ḥawai) con 1010 metros.

En Galicia, al noroeste d'España, atópense los cantiles más altos d'Europa continental, qu'algamen altitúes de más de 600 metros na zona de la Garita Herbeira.

## Ver tamién
*Escarpe
*Rasa mareal
*Cabu (xeografía)
*Golfu

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Essex

**Essex** ye unu de los cuarenta y siete condaos d'Inglaterra, Reinu Xuníu, con capital en Chelmsford. Allugáu na rexón Este llinda al norte con Cambridgeshire y Suffolk, al este col mar del Norte, al sur col ríu Támesis que lo dixebra de Kent, y al oeste con Gran Londres y Hertfordshire. 

El puntu más eleváu del condáu asítiase cerca de Langley, en "Chrishall Common", nuna altitú de 147 m s.n.m. El términu d'Essex ocupa un área de 3670 km² y la so población nel añu 2003 yera de 1.627.647 habitantes.

El nome del condáu provién del antiguu reinu anglosaxón d'Essex fundáu nel añu 500&nbsp;d.&nbsp;C. y qu'ocupaba un territoriu que s'estendía dende'l ríu Támesis hasta'l ríu Lee.

Por cuenta de la proximidá del condáu cola ciudá de Londres, munches de les llocalidaes d'Essex son "ciudad dormitorio". El llamáu "aniellu verde de Londres" evitó la espansión de la metrópolis nel condáu anque apaecieron delles llocalidaes como Harlow, orixinariamente fundada pa reasitiar a los londineses que se quedaron ensin vivienda mientres los bombardeos de la ciudá na Segunda Guerra Mundial.

Nel condáu d'Essex atópase'l aeropuertu de Stansted, el terceru n'importancia na zona de Londres, dempués del d'Heathrow y el de Gatwick. Delles compañíes aérees de baxu costu, como Ryanair y easyJet tienen la so base nesti aeropuertu. Foi construyíu mientres la Segunda Guerra Mundial y sirvió de base operativa pa los bombarderos británicos.

Tamién ta operativu l'aeropuertu de Southend, dende onde easyJet opera vuelos internacionales.

La Universidá d'Essex, famosa poles sos escueles en ciencies sociales, robótica y otres disciplines atópase allugada en Wivenhoe Park, nes cercaníes de Colchester. 

El puertu de Tilbury ye un de los trés mayores del país ente que'l puertu de Harwich xune'l condáu con Holanda. La industria llindar a la zona sur d'Essex. El restu del territoriu dedicar a l'agricultura.

## Llugares d'interés
* El Castiellu de Colchester
* El Castiellu de Hedingham
* L'Abadía de Waltham
* Tilbury Fort
* La casa de Steve Harris(Baxista de Iron Maiden)

## Distritos
# Harlow
# Epping Forest
# Brentwood
# Basildon
# Castle Point
# Rochford
# Maldon
# Chelmsford
# Uttlesford
# Braintree
# Colchester
# Tendring
# Thurrock 
# Southend-on-Sea

## Referencies

## Enllaces esternos
Onomatopeya

La **onomatopeya** ye la imitación llingüística o representación d'un soníu natural o d'otru actu acústicu non discursivu. Según l'Academia de la Llingua, una onomatopeya ye una pallabra cola que s'imita un soníu o una figura retórica que consiste n'emplegar pallabres qu'imiten soníos.

Esisten onomatopeyes en tolos idiomes anque xeneralmente difieren d'unu a otru, dacuando radicalmente, una y bones la mayoría de los soníos non pueden articulase fonéticamente.

L'idioma xaponés ye posiblemente la llingua más rica n'onomatopeyes claramente, una y bones éstes atópense incorporaes na fala cotidiana y son utilizaes tantu pa describir soníos como figures o p'arriquecer aiciones. Esisten asina, por casu, alredor de diecisiete onomatopeyes pa describir l'actu de caminar, dexando discernir ente pequeños pasos de ñácaru, un pasu aceleráu o un caminar abasnando los pies.

Na creación lliteraria, la onomatopeya busca reflexar daqué más que'l soníu; bien por aciu pallabres como en “el chasquíu del llátigu", el “trebolgo d'un líquidu caliente", o'l “chisporretear de la lleña amburando", qu'amás del soníu paecen reflexar l'aición mesma. 

Les onomatopeyes pueden ser visuales o auditives. Les visuales, utilizaes na poesía de vanguardies dende Apollinaire, pueden utilizar la metáfora gráfica o caligrama. Les auditives, sicasí, son les más usaes na poesía clásica. 

Les onomatopeyes son comúnmente utilizaes n'historietes como efeutos de soníu.

## Onomatopeyes n'animales
Frecuentemente, les onomatopeyes son emplegaes pa describir el soníu emitíu por animales, variando ente distintos idiomes. Dellos exemplos son:

## Ver tamién
* Nome de los soníos de los animales

## Referencies

## Enllaces esternos
Temperatura ambiente

La **[[temperatura]] ambiente** ye la que ta entendida ente les temperatures que la xente prefier pa llugares zarraos. Representa'l rangu nel cual l'aire nun se siente nin bien fríu nin caliente cuando s'usa ropa de entrecasa. Esti rangu ta ente 15 °C (59 °F) y 30 °C (86 °F) y ye'l rangu pa regular la temperatura qu'ufierten los dispositivos de control climáticu.

## Usu científicu
La temperatura normal del mediu ambiente en llugares templaos ye usualmente tomada de 20 a 22 graos Celsius (293 ó 298 Kelvin, 68 ó 77 graos Fahrenheit). Por conveniencia numbérica, 300&nbsp;K (26.85&nbsp;°C, 80.33&nbsp;°F) ye utilizáu dacuando, ensin ser especificada como "temperatura ambiente". Sicasí, la temperatura ambiente nun ye un términu científicu uniformemente definíu, a diferencia de la Temperatura y Presión Estándar, o TPE, que tien definiciones llixeramente distintes.

## Ver tamién
*Sensación térmica

## Referencies
Tradición

**Tradición** ye caúna d'aquelles pautes de convivencia qu'una comunidá considera dignes de constituyise como una parte integral de les sos usos y costumes. La tradición suel tratar genéricamente sobre'l conocencia y tamién sobre principios o fundamentos socioculturales selectos, que por consideralos especialmente pervalibles o acertaos preténdese estender al común, asina unes xeneraciones van tresmitir a les siguientes con cuenta de que que se caltengan, consolídense, afacer a nueves circunstancies. Tamién se llama *tradición* a los patrones que pueden formar idiosincrasies, como les tradiciones: exipcia, griega, romana, etc. El cambéu social alteria'l conxuntu d'elementos que formen parte de la tradición.

Tamién s'emplega la llocución *tradición popular* p'aludir a los valores, creencies, costumes y formes d'espresión artística carauterísticos d'una comunidá, cuantimás a aquellos que se tresmiten per vía oral. Lo tradicional coincide asina, en gran midida, cola cultura y el folclor o la sabiduría popular, como nos refraneros. 

## Etimoloxía
La pallabra provién del sustantivu llatín *traditio*, y ésti de la mesma del verbu *tradere*, «apurrir». 

## René Guénon
La pallabra *tradición* tien un sentíu particular nos escritos del metafísicu francés René Guénon. Con ella alude Guénon a conteníos y práutiques tresmitíos mientres sieglos que caltienen abierta una vía d'accesu a la verdá absoluta del home y la rellación d'este con Dios y la creación. Esta Tradición ye única pa tola humanidá (*Traditio perennis*), y manifiéstase de forma superficialmente distinta nos distintos pueblos y relixones, variando según el contestu, pero calteniendo siempres intacta la parte interior o esotérica que ye inalterable y incomunicable (pos precisa de la mesma esperiencia o iniciación). La cadena romper cola dómina moderna, na que se pierde (escuéndese) la Tradición verdadera y solo persisten sucedaneos (a vistes de los ensin empecipiar) que nun unvien a nenguna realidá trascendente, pos se trata namái de manifestaciones físiques reproducibles, y non de realidaes interiores que se externalizan al traviés de múltiples formes, afaciéndose a les llendes establecíes pola mesma tradición.

## Vicente Aleixandre
La visión conservadora de la tradición ve nella daqué que caltener de manera fiel y acrítica. Dende una perspeutiva abierta al cambéu apréciase, otra manera, que la vitalidá d'una tradición depende de la so capacidá p'anovase, pudiendo modificar la so forma p'afaese a nueves circunstancies, ensin perder por ello'l so sentíu. 

El poeta Vicente Aleixandre destaca esta capacidá creadora de la tradición al escribir nel so discursu de receición del premiu Nobel: *Tradición y revolución. He ende dos pallabres idéntiques*.

## Cites

## Ver tamién
* Tradición oral
* Tradición apostólica
* Tradición (Derechu)
* Folclor
* Día de la Tradición na Arxentina

## Enllaces esternos

* Taller de les Tradiciones: Cursos y Talleres
* Asociación Española Cultura y Tradición 
* Revista d'Estudios Tradicionales
Vela

**Vela** puede referise a:

* **[[vela (llume)|Vela]]** de cera o d'otru combustible, pal llume;
* '''Vela''' ('''Populus tremula'''), un árbol de fronda perteneciente a la familia de les salicacees
* **[[Vela llatina]]** Tipu de vela triangular común nos pueblos del Mar Mediterraneu dende les dómines más antigües.
* **[[vela (midida)|Vela]]**, unidá de midida de iluminancia;
* **[[vela (náutica)|Vela]]** tela puesto nel mástil p'aprovechar el vientu. 
** **[[vela (deporte)|Vela]]**, deporte de la vela;
****[[Vela llixera]]**, tipu de navegación con veleros que nun disponen de propulsión a motor ;
** **[[Vela solar]]**, métodu de propulsión pa sondes y naves espaciales;
* **[[Vela (constelación)|Vela]]**, constelación del hemisferiu sur;
***[[Vela (satélite)|Vela]]**, satélites estauxunidenses, con un númberu total de 12: seis del plan Vela Hotel, y seis del plan Vela Avanzáu; fueron parte del proyeutu Vela;
***[[Vela X-1]]**, sistema binariu compuestu por un púlsar una estrella masiva;
* **[[Vela (apellíu)|Vela]]**, apellíu.
* **[[porru (pitu)|Vela]]** ye unu de los nomes vulgares del pitu de cannabis.
* **[[W Barcelona|Hotel Vela]]** ye'l nome popular d'un edificiu de Barcelona.
* **La Vela**, edificiu principal del complexu d'oficines Ciudad BBVA

Tamién puede designar a delles **llocalidaes**:
* **[[María Ignacia (Estación Vela)]]**, llocalidá arxentina;
* **[[Lagoa da Vela]]**, llaguna portuguesa;
* **[[Vela (Guarda)|Vela]]**, freguesia portuguesa del concelho de Guarda.

## Referencies

## Enllaces esternos