Mitrídates VI

*
*

**Mitrídates VI** (Griegu: **Μιθριδάτης**), (132 e.C. - 63 e.C.), llamáu ***Eupator Dionysius***, tamién conocíu como **Mitrídates el Grande**, rei del Ponto dende'l 120 e.C. hasta la so muerte, en 63 e.C., n'Asia Menor. Foi unu de los enemigos más terribles y esitosos de Roma, y lluchó consecutivamente contra trés de los más grandes xenerales de finales de la República: Sila, Lúculo y Pompeyo.

## Historia
Mitrídates VI yera fíu de Mitrídates V del Ponto (150 e.C. – 120 e.C.), llamáu *Evergetes*. 

El so reináu personal empieza en 112 e.C., cuando tenía unos venti años d'edá. Arrodiáu de conseyeros griegos y cuntando con un poderosu exércitu, retomó de momentu la política expansionista del so padre.

A Mitrídates xunióse tamién gran parte de Grecia: los griegos, que nel pasáu sortearen el peligru de la invasión de los perses, aliáronse agora colos orientales gobernaos por un rei que reividicaba los sos raigaños perses. Foi ambiciosu, y trató de conquistar munchos reinos, incluyíu Bitinia, lo cual llevólu a un conflictu cola República Romana, en plena espansión.

En conquistando l'oeste de la península d'Anatolia nel añu 88 e.C., Mitrídates VI ordenó la matanza de los ciudadanos romanos qu'ende vivíen. Provocó la matanza de 80.000 ciudadanos, homes, muyeres y neños, y atraxo con ello la roxura de Roma. Tres la Primer Guerra Mitridática, ente l'añu 88 e.C. y el 84 e.C., Lucio Cornelio Sila venció a Mitrídates y espulsar de Grecia, pero dempués tuvo que volver a Italia pa enfrentase a la revuelta de Cayo Mario. Esto dexó a Mitrídates roblar una paz temporal, mientres la cual pudo preparar pa siguir la guerra conocida como Tratáu de Dárdanos.

Mitrídates reagrupó a les sos fuercies, y cuando Roma quixo anexonase Bitinia, atacó con un exércitu entá mayor, llevando a la Segunda Guerra Mitridática nos años 83 a 81 e.C. Enfrentóse primero a Lucio Licinio Lúculo, y dempués a Cneo Pompeyo Magno, quien finalmente lo ganó na Tercer Guerra Mitridática que duró ente los años 75 y 65 e.C.

Tres la so derrota, Mitrídates fuxó y trató de llevantar un nuevu exércitu, pero nun lu llogró. Nel añu 63 e.C., fuxó a Panticapaeum, onde foi forzáu pol so fíu Farnaces II a suicidase.

## Lleenda
La vida de Mitrídates VI ta envolubrada en rellatos de tintes semilegendarios: nel añu de la so nacencia y nel de la so ascensión al tronu, apaeció nel cielu un cometa mientres setenta díes; afírmase qu'a la muerte del so padre Mitrídates V, siendo inda un neñu, hubo de fuxir tarreciendo pola so vida, llevando mientres siete años una vida selvaxe, y nun tornó sinón p'asesinar a la so madre Gespaepyris y al so hermanu Mitrídates *Chrestos* (l'Unxíu), pero non a la so hermana Laodice, cola que se casó.

Pliniu'l Vieyu, nel so *[[Naturalis Historia]]*, fai referencia a la so habilidá pa los idiomes:  

Sicasí, la lleenda más conocida ye la de la so resistencia a los venenos: nun intentu por protexese de posibles envelenamientos, acostumaba a esperimentar los efeutos de los tóxicos con delincuentes convictos y consigo mesmu, buscando un antídotu que lo caltuviera a salvo de posibles intentos d'asesinatu, lo cual atopó nel mitridato, un amiestu de sustancies vexetales y animales atribuyida a la so invención, que-y dexó inmunizarse. Según cuenta Apiano en *Historia romana* (XVI, 111), cuando foi ganáu por Pompeyo, Mitrídates VI intentó suicidase inxiriendo venenu pa evitar la so captura polos romanos, pero al tar inmunizado tuvo de recurrir a unu de los sos oficiales por que-y provocara la muerte a espada. Dión Casio y Juniano Justino, tamién faen referencia a la so resistencia al venenu.Aulio Cornelio Celso, enciclopedista romanu del sieglu I e.C., recoyó na so obra *De Medicina* la composición del *Mitridato* o *Mithridatium*. 

## Arte y lliteratura
La vida de Mitrídates VI foi argumentu pa delles obres artístiques:
* ''Mithridate'', traxedia estrenada en 1673, escrita pol francés Jean Racine;
* *[[Mitridate, re di Ponto]]*, ópera de Wolfgang Amadeus Mozart de 1770;
* Colleen McCullough, escritora australiana, retrataría-y en *The Grass Crown (La Corona de Yerba)* (1991).
* Michael Curtis Ford, novelista norteamericanu, fadría-y protagonista de la so obra *The Last King (L'Últimu Rei)* (2005);

La ciudá d'Eupatoria, en Crimea (Ucraína), nómase asina nel so honor.

## Ver tamién
* Guerres Mitridáticas
* Tigranes el Grande
* Reinu del Ponto

## Referencies

## Bibliografía complementaria

* McGing, B.C. *The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus (Mnemosyne,* Supplements*, 89)*, Leiden: Brill Academic Publishers, 1986, ISBN 90-04-07591-7.
* Curtis Ford, Michael. *The Last King: Rome's Greatest Enemy * (Novela).
* Ballesteros Pastor, Luis. *Mitrídates Eupátor, rei del Ponto*. Granada: Serviciu de Publicaciones de la Universidá de Granada, 1996, ISBN 84-338-2213-6.
* Ballesteros Pastor, Luis, *Pompeyo Trogo, Justino y Mitrídates. Comentariu a el* Epítome de la Historia Filípiques *(37,1,6 - 38,8,1)* (*Spudasmata* 154), Hildesheim-Zürich-New York, Georg Olms Verlag, 2013, ISBN 978-3-487-15070-3.

## Enllaces esternos