Anodorhynchus hyacinthinus

El **guacamayu xacintu** (***Anodorhynchus hyacinthinus***) ye una especie d'ave psitaciforme de la familia de los loros (Psittacidae). Habita nes selves de bona parte de Brasil, Bolivia y el norte de Paraguái. Ye la especie de guacamayu de mayor tamañu. En peligru d'estinción, estes aves son acobiciaes pol so altu preciu nel mercáu. En Brasil conozse como “llabrara azul”.

## Descripción
Estes aves crecen hasta algamar un tamañu mediu d'unos 70&nbsp;cm de llargor (pudiendo algamar 100&nbsp;cm), con un valumbu de 120 a 140&nbsp;cm y un pesu de 1,5 a 1,7&nbsp;kg. El so picu ye'l más fuerte de toles aves, fundamental p'alimentase con nueces y granes dures. El so picu tamién-yos dexa romper nueces de cocu, madera y otres materies vexetales.

El guacamayu xacintu tien un cuerpu recubiertu de plumes azules nun tonu similar al añil. El so picu ye negru con una franxa brillosa na unión cola cabeza. Tamién tien una franxa brillosa alredor de los sos escuros güeyos. Al contrariu qu'otres especies de guacamayos, escarez d'una mázcara” ensin plumes alredor de la zona de los güeyos. Machos y femes son cuasi indistinguibles, anque polo xeneral les femes son un pocu más espodaes.

## Comportamientu
### Alimentación
El guacamayu xacintu alimentar d'una gran cantidá de frutos maduros, como'l mangu, nueces, granes, bayes, flores, biltos y fueyes. Acaldía realiza vuelos pela mañana y la tarde pa dir en busca de magre, bien rica en minerales, que inxer pa neutralizar les toxines que contienen los frutos ensin maurecer de los que de cutiu s'alimenta.

### Reproducción
Estos páxaros añeren en furacos y buecos de los árboles. De normal suelen poner unu o dos güevos, anque namái un pitucu suel sobrevivir si'l segundu güevu eclosiona unos díes dempués del primeru, una y bones el pollu menor nun puede competir col mayor pola comida. Los mozos permanecen colos sos padres hasta los trés meses d'edá. Algamen el maduror y empiecen a reproducise en redol a los siete años.

## Distribución y hábitat
El guacamayu xacintu sobrevive güei n'estáu selvaxe en tres poblaciones en Sudamérica: nel sur de Brasil, nel este de Bolivia y nel nordeste de Paraguái. Ye posible qu'esistan otres poblaciones menor y aisllar n'otres zones próximes. Suel frecuentar les riberes de los ríos tropicales y les selves suramericanes. La especie habita sabanes con palmares, y secundariamente selves y montes, que utiliza frecuentemente pa dormir o folgar.

## Caltenimientu
El guacamayu xacintu considérase una especie en peligru d'estinción por cuenta de un escesu de captures pal comerciu en cautividá y pol usu de les sos plumes que faen los indios kayapo de Gorotire, nel sur de Brasil. Estos indios utilicen les plumes pa faer gorros y adornos que vienden a los turistes. Amás, como asocede cola fauna selvaxe local, el so hábitat atópase amenaciáu pola actividá humana. Les quemes añales provocaos p'afarar la selva y llograr tierres pal cultivu n'ocasiones destrúin los niales d'esta especie.

## Imáxenes

Archivu:Anodorhynchus hyacinthinus wild.jpg|Nel so hábitat natural del Pantanal de Brasil.
Archivu:Anodorhynchus hyacinthinus1.jpg
Archivu:Anodorhynchus hyacinthinus2.jpg
Archivu:2005-04-03-paradisio ara-hyacinthe-4.jpg
Archivu:ARA-Hyacinthe.jpg
Archivu:Anodorhynchus hyacinthinus1.ogv
Archivu:Anodorhynchus hyacinthinus2.ogv


## Referencies

## Bibliografía
* Del Fuexu et al., 1997. *Handbook of the Birds of the World*. Vol. 4.
* Caldas, Sergio T. and L Candiasani. 2005. Llabrara-Azul. DBA Dórea Books and Art, São Paulo, São Paulo.

## Enllaces esternos

* Hyacinth Macaw videos on the Internet Bird Collection
* The Blue Macaws website
* 
* How the Hyacinth Macaw got its Markings - a folk tale
* Stamps (for Brasil—2 issues) with ~RangeMap
* Hyacinth Macaw photo gallery  VIDEO