Rumex acetosa

L' ye una planta del xéneru *[[Rumex]]*, nativa d'Europa y cultivada en delles zones poles sos fueyes comestibles. Tien una gran variedá de nomes comunes, ente ellos, **agrieta común**, **agrina**, **aceda** y **vinagrera**.

## Hábitat
Ye nativa d'Europa, anque puede apaecer en cualquier tipu de suelu, crez naquellos ricos en fierro, en terrenes húmedos de montes y en zones avesíes cercanes a cursos d'agua.

## Carauterístiques
El tarmu d'esta planta ye erecto, simple y estriáu que puede llegar a crecer hasta un metru d'altor, suel tener un color acoloratáu na base. Los raigaños son perennes daqué maderices que crecen fondamente nos suelos húmedos. Les fueyes son llanceolaes, carnoses, comestibles, con sabor agrio, les inferiores tán suxetes por un delgáu peciolu que se va amenorgando nes más altes hasta sumir nes cimeres. Les flores son dioiques y apaecen na parte cimera del tarmu formando ramilletes de flores de color verde-acoloratáu que al maurecer volver de color púrpura. La cepa ye pocu tuberosa de la que salen abondosos raigaños delgaos. La planta tien dos sexos: machu y fema. Les granes madures son brilloses y de color marrón.

Criar nos praos y llugares yerbosos, nes vegues y les veres de los ríos.

## Cultivu
Ye una planta fácil de cultivar, nos güertos suel recoyer nos meses de primavera. 

## Emplegu
El so emplegu n'ensalaes tien un sabor bien peculiar, emplégase como condimento na preparación de diversos platos. Tamién se toma cocida; la sopa d'agrieta ye un clásicu en dellos países europeos. 

L'agrieta considérase aperitiva y diurética, na antigüedá atribuyóse-y la cualidá de purificar el sangre. Por cuenta del so altu conteníu en Vitamina C considérase antiescorbútica. Nes picadures d'inseutos paez aselar el dolor de les picadures d'aviespes y abeyes por aciu frotamientu de la zona afeutada con unes fueyes mayaes.
## Propiedaes
L'acidez de l'agrieta deber al bioxalato de potasa (5 a 9%) el cual ye tamién responsable de les sos virtúes melecinales. Contién amás vitamina C (80 mg/100 g], quercitrina y vitexina y derivaos antraquinónicos como la emodina y taníns.

## Taxonomía
*Rumex acetosa* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 337-338. 1753. 
;Etimoloxía:
***Rumex***: nome xenéricu que remanez del llatín *rŭmex, rumǐcis*, yá recoyíu en Pliniu'l Vieyu pa designar el xéneru na so dómina (*quod... appellant, nostri vero rumicem, alii lapathum canterinum* - que nós (los llatinos) llamamos *rumex*, y otros *lapathum canterinum*) (*XX, 85*).

***acetosa***: epítetu llatín que significa "con fueyes acedes".
;Variedaes:
* *[[Rumex acetosa subsp. acetosa]]* L.
* *[[Rumex acetosa subsp. alpestris]]* (Jacq.) A.Löve
* *[[Rumex acetosa subsp. ambiguus]]* (Gren.) A.Love
* *[[Rumex acetosa subsp. arifolius]]* (All.) Blytt & O.Dahl
* *[[Rumex acetosa subsp. lapponicus]]* Hiitonen
* *[[Rumex acetosa subsp. pseudoxyria]]* Tolm.
* *[[Rumex acetosa subsp. thyrsiflorus]]* (Fingerh.) Hayek

;Sinonimia:
* *Acetosa pratensis* Mill.
* *Lapathum acetosa* (L.) Scop.
* *Lapathum pratense* Lam.
* *Rumex acetosa subsp. biformis* (Lange) Castrov. & Valdés Berm. 
* *Rumex acetosa subsp. planellae* (Pau & Merín) Muñoz Garm. & Pedrol
* *Rumex acetosa var. pratensis* (Mill.) Wallr.
* *Rumex biformis* Lange
* *Rumex ceretanicus* Sennen
* *Rumex hastifolius* Sennen
* *Rumex intermedius var. incanus* Merín
* *Rumex intermedius var. pilosus* Merín
* *Rumex intermedius var. platyphyllos* Sennen & Pau
* *Rumex planellae* Pau & Merín in Merín
* *Rumex platyphyllos* (Sennen & Pau) Sennen
* *Rumex pratensis* Dulac
* *Rumex rechingeri* Sennen
* *Rumex salae* Sennen

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
* Carauterístiques de les poligonacees

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 2003. Flora of China (Ulmaceae through Basellaceae). 5: 1–506. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2005. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 2. Fl. N. Amer. 5: i–xxii + 1–656.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1–3): i–xcvi, 1–3348.

## Referencies
 

## Enllaces esternos