Orxeta

**Orxeta** ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España. Asitiáu na provincia d'Alicante, na comarca de la Marina Baxa. Cuenta con 760 habitantes (INE 2017).

## Xeografía

Asitiáu na aguada marítima del prebético valencianu, al sur de les estribaciones de la sierra d'Aitana, Orxeta tien un relieve montascosu, accidentáu poles sierres de Orxeta y de Relleu; ente dambes escurre'l ríu Sella que conflúi, entá dientro del términu, col ríu Amadorio pa formar el banzáu del mesmu nome, na llende col conceyu de La Vila Joiosa.

Dende Alicante, aportar a esta llocalidá pola AP-7 o la N-332 tomando depués la CV-770 al altor de La Vila Joiosa.

### Barrios y pedaníes
Nel términu municipal de Orxeta atópense tamién los siguientes nucleos de población:

* **L'Olivar**.
* **Urbanización Bella Orxeta**.
* **El Collao**.

### Llocalidaes estremeres
Llenda colos términos municipales d'Aigües, El Campello, Finestrat, Relleu, Sella y La Vila Joiosa.

## Historia
Tres la conquista del llugar por Xaime I d'Aragón, la comunidá islámica, fundadora del nucleu urbanu más antiguu, foi sometida, y les sos tierres y alquerías pasaron darréu a ser alministraes pola Orde de Santiago.

En 1270 Xaime I donaba Orxeta a Berenguela Alfonso. N'encalorando la revuelta de los musulmanes de les tierres del sur del Reinu de Valencia, el 8 d'abril de 1276 Xaime I perdonaba a los de Orxeta y Polop, dexándo-yos tornar a les sos tierres siempres que se sometieren a la so obediencia, coles mesmes, per mediu de los sos señores otorgába-yos les condiciones pal so caltenimientu nes citaes alquerías.

En 1322 el caballeru Bernardo de Sarriá, nun teniendo herederos llexítimos, vencía al infante D. Pedro, fíu de Xaime II, toles sos posesiones, ente les que figuraba'l llugar de Orxeta. Con posterioridá, pasó a manes de la Orde de Santiago en que'l so poder caltener hasta'l sieglu XIX.

Foi llugar de moriscos, rexistrándose en 1609 una cifra de 150 cases, según el Censu de Caracena. L'aplicación del decretu d'espulsión esi mesmu añu supunxo un considerable impautu a nivel demográficu y económicu como lo demuestra'l fechu de qu'años más tarde se rexistraron namái 45 cases. El 1 de xineru de 1613 Gerónimo Ferrer, comendador de la encomienda de Orxeta de la orde de Santiago otorgaba nueva carta puebla a dichu llugar, que confirmaba'l rei Felipe III el 24 d'agostu del mesmu añu. 
Hasta 1707 Orxeta formó parte de la gobernación de Xàtiva (*ultra Xucorum*), dende entós y hasta 1833 perteneció a la d'Alcoi.

## Demografía
La mayor crecedera demográfica tuvo llugar nel sieglu XVIII: ente 1715 y 1794, la población pasó de 274 a 1.003 habitantes. De magar, la población siguió claramente a la baxa: en 1860 cuntaba con 895 habitantes; en 1930, 776; en 1999 tan solo 429. Sicasí, la cercanía d'importantes nucleos turísticos sirvió p'atraer a un importante turismu d'interior estacionariu, creciendo de manera vertixinosa la población dende'l 2003. Según el censu de 2007, Orxeta tien 758 habitantes, de los cualos un 30,7% ye de nacionalidá estranxera (procedentes principalmente d'Alemaña y Reinu Xuníu). La siguiente tabla amuesa la evolución demográfica de Orxeta a lo llargo de la dómina estadística: 

## Economía
La so economía basóse tradicionalmente na agricultura. Les principales producciones agraries del conceyu mientres los sieglos XVIII y XIX yeren los ceberes, los almendrales, los algarrobos, la viña y les frutes, siendo La Vila Joiosa el principal mercáu de les sos frutes y farines. Dende finales del sieglu XIX, los cítricos fueron sustituyendo a los otros cultivos con un destacable númberu de naranxales y llimonals. Ta desenvolviéndose el sector turísticu pola so proximidá a zones turístiques como Benidorm o Altea; pa ello tase desenvolviendo un plan xeneral d'urbanismu onde se promueve el turismu.

## Monumentos y llugares d'interés
* **Ruines del castiellu musulmán**. Edificiu d'interés arquiteutónicu.
* **[[Banzáu del Amadorio]]**. Banzáu de grandes dimensiones.
* **Rutes senderistas**. Delles rutes d'interés turísticu llegando a la cueva de la sierra local.
* **El peñón del cantal***. Espectacular peñón de bon accesu dende onde puede vese la mariña.
* *'Llavaderu municipal**. Antiguu llavaderu municipal.
* **"L'estrechu"**. Espectacular escobiu estrechu d'agua que xune Relleu y Orxeta.

== Galería fotográfica ==
<gallery mode=packed>
File:Orxeta-Orxeta_2_-_Acceso_y_cartel.jpg|Accesu
File:Orxeta-Orxeta_1_-_Vista_general.jpg|Accesu y vista xeneral
</gallery>
<gallery mode=packed>
File:Orxeta-Orxeta_6_-_Iglesia.jpg|Conceyu
File:Orxeta-Orxeta_5_-_Iglesia.jpg|Ilesia
File:Orxeta-Orxeta_6_-_Iglesia.jpg|Ilesia
File:Orxeta-Orxeta_7_-_Fuente_de_Els_Banyets.jpg|Llavaderu o Fonte de Els Banyets
</gallery>


== Fiestes ==
* **Fiestes patronales**. Celébrense'l penúltimu fin de selmana de setiembre (del xueves al llunes) n'honor de San Nazario y Santu Tomás de Villanueva.

== Política ==


Nes [[eleiciones municipales españoles de 2011|eleiciones del 22 de mayu de 2011]] volvió'l bipartidismu a Orxeta. Presentáronse'l [[PSPV-PSOE]] y [[PPCV]]. La resultancia foi 5 conceyales al [[PSPV-PSOE]] y 2 al [[PPCV]]. Hai de solliñar el gran porcentaxe d'astención 21,5% (143 votantes), como de votos en blancu 6,7% (32 votos) y de votos nulos 8% (42 votos), los porcentaxes y númberu de votos más altos d'estos factores en tola historia eleutoral municipal de Orxeta, créese que provocáu pol descontentu ante'l bipartidismu. Tamién destaca la gran mayoría absoluta, con un 64,81% (291 votos) pal [[PSPV-PSOE]], el porcentaxe y númberu de votos más altu de tola trayeutoria democrática en Orxeta, col cambéu de candidatu a l'alcaldía a **José Vicente Férriz Soriano** y el caltenimientu nel [[PPCV]] del anterior candidatu **Miguel Ángel Lloret Lloret'''. Darréu, créese que poles resultancies negativos, presentó la dimisión tola llista del PPCV de Orxeta, a lo que se nomaron dos conceyales des del PPCV de la provincia d'Alicante.

## Referencies

## Enllaces esternos
*