Centralia

**Centralia** ye un borough nel condáu de Columbia, Pennsylvania, nos Estaos Xuníos. En 1981 había más de 1.000 habitantes, pero la población menguó a  como resultáu d'amburase (y nun apagase dende entós) una vieya mina de carbón qu'ambura debaxo de la ciudá. Na actualidá'l pueblu yá nun esiste, anque inda queden restos de cases, supermercaos y hoteles.

## Xeografía
Centralia atópase allugáu nes coordenaes .

## Historia
Centralia foi rexistrada en 1866, pero esistió dende 1841, cuando la tabierna "Bull's Head" foi abierta por Johnathan Faust. En 1854, Alexander W. Rea, un inxenieru mineru civil de la compañía "Locust Mountain Coal and Iron", camudar a la villa y construyó cais y parceles. Esti llugar foi conocíu como Centreville hasta 1865, cuando se-y camudó'l nome por Centralia, de resultes del establecimientu de la oficina de correos. La industria del carbón volvióse la principal ocupación de la comunidá. La estracción de carbón siguió en Centralia hasta la década de 1960, cuando la mayor parte de les compañíes salieron del negociu. Aun así, la minería de contrabandu siguió hasta 1982.

El pobláu foi trubiecu d'activistes de la organización secreta de mineros denomada Molly Maguires, mientres el periodu ente 1860 y 1870. El fundador de la ciudá, Alexander Rea, foi una de les víctimes d'esta orde clandestina, cuando foi asesináu nes contornes del conceyu'l 17 d'ochobre de 1868. Trés individuos fueron condergaos pol crime y colgaos na capital del condáu de Bloomsburg, Pennsylvania, el 25 de marzu de 1878. Dellos asesinatos y quemes asocedieron mientres esti ralu.

El conceyu tuvo comunicáu por dos víes ferriales, la Philadelphia and Reading y la Lehigh Valley, cola qu'apaeció'l principal mediu de tresporte. El serviciu de tren sumió en 1966. La ciudá tuvo la so propia escuela con educación primaria y secundaria. Tamién hubo dos escueles católiques nel pueblu. Nuna dómina, el conceyu tuvo siete ilesies, cinco hoteles, ventisiete salones, dos teatros, un bancu, la so oficina postal, y catorce almacenes y negocios

### Mina en llapaes

Un fueu foi encendíu nel basureru de la ciudá dientro d'una fuesa d'una mina abandonada, na parte sureste de Centralia en 1962. El fueu encendió en llapaes una veta espuesta de carbón, y espandióse por toles mines asitiaes debaxo del pueblu. Delles vegaes intentóse apagar el fueu ensin resultancia dalguna. Siguió quemar ente los años 1960 y 1970. Mientres esti tiempu, delles persones viéronse afeutaes na so salú pola mor del monóxidu de carbonu producíu pol accidente.

En 1979 la xente dio cuenta de la magnitú del problema por casualidá, cuando'l propietariu d'una gasolinera ensertó una vara dientro d'unu de los tanques soterraños pa verificar el nivel de combustible. Cuando la retiró taba bien caliente, entós baxó un termómetru amarráu a una cuerda y sorprendióse al afayar que la temperatura de la gasolina nel tanque yera de 78°C. Poco tiempu dempués d'esti incidente l'atención escontra'l fueu amontó.

En 1981, Todd Domboski de 12 años, cayó dientro d'un pozu que de secute s'abrir so los sos pies; foi rescatáu tiempu dempués. Envaloróse que'l pozu tenía decenes de metros de fondura. El sucesu atraxo l'atención de tol país escontra Centralia, y en 1984 el Congresu de los Estaos Xuníos asignó más de 40 millones de dólares pa la reubicación de persones. La mayoría de los residentes aceptaron la indemnización y camudáronse a los pueblos vecinos de Mount Carmel y Ashland.

Unes cuantes families optaron por quedar se, a pesar de les alvertencies de los oficiales del estáu. En 1992, l'estáu de Pennsylvania espropió tolos inmuebles del conceyu. Una subsecuente batalla llegal en contra del gobiernu foi empecipiada polos residentes, ensin ésitu. Nel 2002 el serviciu postal estauxunidense revocó'l códigu d'área del pueblu.

### Centralia na actualidá

Namái un puñáu de cases quedaron de pies en Centralia. La mayoría de los edificios fueron esfarrapaos y güei l'área paez ser un campu con delles cais pavimentadas y delles partes enllenáronse d'árboles nuevos. La mayoría de cais y ceres tán llenes de arbustos. La única ilesia que quedó nel pueblu caltién servicios selmanalmente los sábados na nueche, y los cuatro campusantos tán en bon estáu. Irónicamente, los campusantos tienen más población nellos, que'l mesmu pueblu.

Na actualidá, Centralia ye un sitiu despobláu y fantasmal con unos 10 vecinos. El xacimientu continua amburando y supónse que tien carbón pa faelo mientres 250 años más.

Los únicos nicios del fueu que s'atopa a 1600 metros so la superficie, son delles chimenees soterrañes que expelen fumu nel sur del conceyu. Otres fontes de fumu y vapor vienen d'una porción abandonada de la carretera estatal númberu 61, que foi cerrada pelos años de 1990 dempués de qu'apaecieron dellos resquiebros na superficie, según tamién dende la contorna del campusantu y de dellos otros resquiebros asitiaos nel área. Sicasí, el fueu soterraño inda ambura y va siguir asina por un tiempu indetermináu. Nun esiste nengún plan pel momento pa escastar la quema, que consume una veta d'unos 13 quilómetros d'estensión que contién abondu carbón p'amburar mientres 250 años más.

L'estáu de Pennsylvania nun anovó'l contratu de reubicación al rematar el 2005, y el destín de los residentes qu'entá habiten ellí, ye inciertu.

### Centralia na cultura popular
Centralia sirvió d'inspiración pal pueblu ficticiu de la película (2006) basada na serie de videu juego Silent Hill de Konami. Tamién Centralia agora ye más conocida como la ciudá fantasmal lliteralmente yá que los habitantes que queden en Centralia son bien pocos.

## Demografía
Según la Oficina del Censu en 2000, los ingresos medios por llar na llocalidá yeren de $23&nbsp;750 y los ingresos medios por familia yeren $28&nbsp;750. Alredor del 0% de la población taba per debaxo del estragal de probeza.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Álbum de semeyes de Centralia
* Historia de Centralia

*
* Artículu sobre Centralia publicáu en Damn Interesting