Bomba de recímanu

Una **[[Bomba (esplosivu)|bomba]] de recímanu** o bomba «clúster» ye una bomba de cayida llibre o empobinada que puede ser llanzada dende tierra, mar o aire. Les bombes de recímanu contienen un dispositivu que llibera un gran númberu de pequeñes bombes al abrir. Estes submuniciones pueden causar distintos daños, como furar vehículos blindaos cola so carga esplosiva, matar o mancar a muncha xente de manera indiscriminada colos sos fragmentos de metralla o empecipiar quemes.

## Desarrollu
Esiste una discrepancia ente delles persones. Pa dalgunos, foi creada na Alemaña nazi, pero dempués d'unes investigaciones quedó refugada, yá que, la bomba SD2 (o tamién conocida como "Bomba caparina"), ye distintu a la bomba de recímanu. Un tipu de bomba de recímanu foi creada na década de 1970 pol empresariu, científicu y químicu chilenu Carlos Cardoen. Cardoen produció cerca de 12 millones de bombes dende la década de 1970 hasta la década de 1990 pa la so venta so l'autorización del gobiernu chilenu. 

Esti tipu de municiones atopar nos arsenales de munchos exércitos. Dellos gobiernos col sofitu d'organizaciones civiles como Greenpeace, alcordaron en mayu de 2008 un Alcuerdo onde se prohibe l'usu de bombes de recímanu, suscritu en Dublín por más de cien países, esperando llograr deponer l'enclín de países non firmantes, como China, Estaos Xuníos, Israel, India, Paquistán y Rusia, pa respetar la prohibición d'eses armes esplosives. La Convención sobre les bombes con submuniciones», dispón que cada estáu firmante «comprometer a nun emplegar nunca estes armes, so nenguna circunstancia».

## Funcionamientu
Mientres la bomba cai, les aletes de la cola de la bomba empiecen a xirar a seis velocidaes de xiru distintos. La bomba ta programada p'abrir a 10 altitúes distintes, ente los 900 y los 90 metros. La combinación ente altor y velocidá determinen l'área que van cubrir les submuniciones cuando l'artefautu ábrase (esta manera ye esclusivu d'un tipu de bomba, la CBU-97, les otres bombes como les CBU250 O CBU500 solo esvalixen en función del altor a la cual ábrese'l contenedor).

### Dispersión
Les 202 submuniciones son cilindros mariellos del tamañu d'una llata de refrescu 20 cm d'altu por 6 d'anchu. A midida que cayen, los cilindros espleguen les sos aletes pa estabilizar el so descensu y asegurar que faigan impautu "de ñariz".

Una submunición tamién puede contener:

*Una carga esplosiva pa furar blindaxes.
*Un cartuchu con aproximao 300 fragmentos de metralla ordenaos en llinies precises.
*Un aniellu incendiariu de circoniu pa empecipiar quemes.

### Área d'impautu
L'área cubierta poles submuniciones depende de la velocidá y l'altor a la que s'abrir el dispositivu. Xeneralmente pueden algamar un área d'ente 200 y 400 metros cuadraos.

### Al momentu d'impautar col suelu
Cuando esploten, les submuniciones causen severos daños incluyendo mancaos nun ampliu radiu. La carga esplosiva puede furar un blindaxe d'hasta 17 cm de grosez. Contra oxetos ensin protexer, el dañu causáu pol impautu puede ser bien de mayor. 

Esisten bombes de recímanu con municiones buscadores de calor, que se dirixen directamante escontra los vehículos. Otres son utilizaes en campos minaos pa españar los artefautos y estenar el camín.

## Efeutos de les bombes de recímanu na población civil

Les submuniciones espardíes tienen un rangu de fallu d'ente'l 5% y 30%, polo que pueden quedar bombes soterraes ensin esplotar siendo peligroses tiempu dempués de terminada la guerra, especialmente a los neños poles sos formes llamatives, como pelotes de tenis o llates de refrescos. Dellos países usaron esti tipu de bomba en conflictos distintos a pesar de causar problemes bien serios sol derechu humanitariu internacional. Rusia usóles en Chechenia y el Reinu Xuníu en Kosovu ya Iraq. Tamién Israel usóles n'El Líbanu nel añu 2006 y Gaza en 2009, Estaos Xuníos utilizó estes bombes n'Afganistán, Kosovo, Laos ya Iraq, ente otros. N'Iraq envalórase qu'ente los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu yá se llanzaron cerca d'un millón.
Una campaña internacional, la Coalición de les Bombes de Recímanu foi establecida en 2003 pa parar l'usu, la producción, la tresferencia y l'almacenamientu d'estes armes. Anguaño, más de 160 ONGs de tol mundu tán dedicándose a la educación, la investigación, y la presión a distintos gobiernos pa camudar les sos polítiques alrodiu de estes armes.

Sicasí los fabricantes d'estes armes desenvolvieron importantes esfuercios nos últimos años pa embrivir los peligros de les submuniciones non esplotaes, incorporando mecanismos de autodestrucción pasáu un ralu y aumentando los controles calidable p'amenorgar el porcentaxe de municiones defectuoses.

## N'El Líbanu
Amnistía Internacional (AI) pidió al Gobiernu israelín qu'apurra los mapes detallaos coles coordenaes precises de les zones del sur d'El Líbanu onde les sos fuercies llanzaron les bombes de recímanu nos meses de xunetu y agostu de 2006, provocando graves estragos na población civil d'esi país. Estes bombes recímanu tamién tán siendo anguaño utilizaes n'El Sáḥara Occidental, problema del que gran parte de la población nun ta concenciáu.

## Trataos internacionales

Otres armes, como les mines antipersona, fueron prohibíes en munchos países por preseos llegales, como'l Tratáu de Ottawa y la Convención en ciertes armes convencionales. Les bombes de recímanu, sicasí nun tán prohibíes por nengún tratáu internacional, y son consideraes llexítimes por dellos gobiernos.
Les deliberaciones gubernamentales internacionales na Convención sobre ciertes armes convencionales volvieron poner nel tapete del discutiniu la tema de los esplosivos remanentes post bélicos, un problema nel que les bombes de recímanu tienen un importante contribución. Sicasí, a pesar de los llamaos de les Organizaciones humanitaries y de siquier 30 gobiernos menos el d'Estaos Xuníos, les negociaciones internacionales nun fueron vidables pola cantidá d'intereses económicos en xuegu.

Contra esta fonderada, un nuevu procesu multillateral flexible similar al procesu que condució a la prohibición mundial de les mines antipersona en 1997 (el Tratáu de Ottawa) anunciar en payares de 2006

## La convención d'Oslu y el papel de los países de fala hispana
Los cuasi 100 gobiernos que'l 3 d'avientu de 2008 roblaron el Normes alrodiu de les municiones de recímanu Tratáu contra les bombes de recímanu comprometer nun pasu históricu. Ente ellos atopaben munchos de los productores d'esti tipu d'armamentu, otros que tienen arsenales y dalgunos que los usaron nel pasáu.

Per parte d'España produciéronse dellos fechos importantes. Per un sitiu el ministru d'Asuntos Esteriores de la dómina, Miguel Ángel Moratinos, tuvo en Oslo pa roblar el Tratáu. Amás, el 18 de marzu de 2008 el Congresu ratificar, convirtiéndose nel quintu país en ratificalo. Y el mesmu día, el Ministeriu de Defensa anunció que terminara la destrucción de los arsenales de bombes de recímanu del exércitu, con un total de cuasi 6.000 armes esmantelaes, convirtiendo a España nel primer país del mundu en desmantelar dafechu tolos sos arsenales de bombes de recímanu.

Cola presencia de delegaos de 14 países, Colombia destruyó'l 24 de payares de 2009 les postreres 41 bombes de tipu recímanu que tenía nel so poder, cumpliendo d'esta manera'l tratáu d'Oslu. La operación realizar en Vichada, específicamente na base militar de Maranduá.

## Ver tamién
* MIRV

## Referencies

## Enllaces esternos
* Seición sobre Municiones en Recímanu  del Comité Internacional de la Cruz Bermeya (CICR)]
* Artículu de UNICEF sobre les armes n'Iraq y los neños, incluyendo bombes de recímanu.
* Campaña contra estes bombes. 
* Artículu sobre'l riesgu de les bombes.
* Artículu "Los eurodiputaos quieren acelerar el fin de les bombes de recímanu". Publicáu na Web del Parllamentu Européu
* Testu de la Convención sobre Municiones en Recímanu