Yerbicida

Un **yerbicida** ye un productu fitosanitariu utilizáu pa esaniciar plantes indeseadas. Dalgunos actúen interfiriendo cola crecedera de les mala hierba y básense frecuentemente nes hormones de les plantes.

## Clasificación
Nun esiste un solu sistema de clasificación de les yerbicíes. Los distintos sistemes basar en criterios bien desemeyaos, como la so naturaleza química, el so mecanismu d'aición o la so toxicidá. Sicasí, podemos estremalos: 
### Según la so persistencia
* Residuales: Éstos aplíquense al suelu, sobre la tierra desnuda y formen una película tóxica que controla la proliferación de les meruxes al travesala mientres la so guañada. Dos aplicaciones al añu de yerbicíes residuales pueden ser abondes pa caltener un suelu llimpiu de meruxes añales que nacen de grana. De normal nun son activos sobre especies perennes que vilten a partir de rizomes, estolones o bulbillos; sí lo son sicasí si la meruxa naz de granes (p. ex., Terbutilazina).
* Non residuales: degrádense de normal en poco tiempu polo que solo actúen sobre les plantes sobre les que cayen cuando s'apliquen. amás de esto la so clasificación estrémense d'alcuerdu a la planta

### Según la so movilidá dientro de la planta
* Sistémicos: Aplíquense sobre la planta, absuérbese y al ser traslocado a otres zones de la planta al traviés del floema puede afectar a zones d'ella sobre les que'l productu nun cayó al tratala. (p. ex., glifosatu).
* De contautu: non se traslocan pol floema polo que solo afecta a les zones de les plantes sobre'l que cayen. (p. ex., paraquat).

### Según l'aición sobre les plantes Selectivos: Son aquelles yerbicíes que respetando'l cultivu indicáu esanicien les yerbes indeseadas, o siquier, un tipu d'elles. (p. ex., la [[metribuzina]] en cultivos de [[pataca]], [[gladiolu]] y otros)
* Non selectivos: esanicien una gran gama de families de plantes (p. ex., el glifosatu). Por ello amás de los llabores de campu, son llargamente utilizaos pa zones industriales, carreteres etc. P'aplicase en terrenes con determinaos cultivos tien de tenese procuru pa nun afectalos.

### Según el momentu en que tien d'aplicase
* De preemergencia: Aplíquense antes de la emerxencia o guañada del cultivu. ( por casu Terbutilazina)
* De postemergencia: Aplíquense dempués de la emerxencia o guañada del cultivu.

Esisten yerbicíes que pueden ser aplicaos en preemergencia o postemergencia según sía'l cultivu, el terrén, la climatoloxía y otros factores.

### Según procesu fisiolóxicu
* Hormonales: Como l'ácidu 2,4D, piclofed
* Non Hormonales.

## Efeutos sobre'l mediu ambiente
Les yerbicíes suelen tener un efeutu negativu sobre les poblaciones de páxaros, anque'l so impautu ye bien variable y de cutiu son necesarios estudios de campu pa predicir afechiscamente los sos efeutos. Dacuando los estudios de llaboratoriu han sobrovaloráu l'impautu negativu de les yerbicíes por cuenta de la so toxicidá, prediciendo dacuando graves problemes que depués non se reparen nes condiciones de campu. La mayoría de los efeutos negativos suelen ser más debíos a que'l so usu fai que mengüe el númberu d'especies vexetales que sirven a les aves d'abellugu y fonte d'alimentación. inclusive usando yerbicíes pocu tóxicos reparóse que l'amenorgamientu de la biodiversidá vexetal que producen afecten negativamente a los páxaros. El masivu usu de yerbicíes nes zones agrícoles neotropicales ye unu de los factores implicaos en qu'estes zones nun sían agora d'utilidá pa la ivernada d'aves migratories.
L'usu de sustancies como son los pesticidas o plaguicidas, abonos sintéticos, etc. dientro de lo que ye'l procesu de cultivu, puede aportar a contraproducente pal suelu, esto yá que tienden a camudar la situación fértil del mesmu y por consiguiente detener o menguar la producción nos cultivos.

## Ver tamién
* Manexu integráu de plagues

## Referencies
*Exemple d'utilisation militaire d'herbicides: article de André Bouny, président du "Comité International de Soutien aux victimes vietnamiennes de l'Agent Orange et au procès de New York" (CIS).

## Enllaces esternos
* (N'inglés) https://web.archive.org/web/20060827110612/http://www.stopusa.be/scripts/texte.php?section=CL&langue3&id=24471 www.stopusa.be
* (En francés) https://web.archive.org/web/20060527034732/http://www.monde-solidaire.org/spip/article.php3?id_article=2295 www.monde-solidaire.org