Zachary Taylor

**Zachary Taylor**  tamién conocíu como *Old, Rough and Ready*, (Viejo, axatáu y empresto) foi'l docenu presidente de los Estaos Xuníos d'América. Gobernó de 1849 a 1850. Taylor destacó pol so gran trayeutoria militar y por ser el primer presidente de los Estaos Xuníos que llegaba al cargu ensin ser escoyíu primeramente pa nengún otru cargu públicu. Foi, amás, el segundu presidente que morrió mientres el mandatu. Morrió de gastroenteritis, anque nun se refuga que morriera de cólera. A lo último, ye reseñable tamién que foi l'últimu presidente anterior a l'abolición de la esclavitú que tuvo esclavos.

## Biografía
Zachary Taylor, fíu de Richard Taylor y Sarah Stroher, nació nuna cabaña cercana a Barboursville, en Virginia (Estaos Xuníos). De neñu él y la so familia treslladóse a Kentucky onde Taylor creció nun plantíu conocíu como *Little Zack*. A principios de 1810 conoció a Margaret Mackall Smith cola que se casó'l 21 de xunu d'esi mesmu añu. Tuvieron un fíu y cinco fíos, dos de les cualos morrieron na infancia.

Entró nel Exércitu de los Estaos Xuníos en 1806 xubiendo a teniente d'infantería dos años más tarde. Poco dempués foi unviáu al territoriu d'Indiana convirtiéndose nel Comandante de *Fort Harrison*. Na segunda guerra contra los ingleses, que foi dende 1812 hasta 1815, foi reconocíu como un escelente militar. Años más tarde sirvió na guerra de *Black Hawk* en 1832 y na segunda guerra contra los seminoles ente 1835 y 1842. Mientres la guerra de los seminola ganóse'l nomatu de *Old, Rough and Ready* tres la batalla del llagu Okeechobee. Hai de solliñar tamién una de les sos meyores victories, que foi tres la Batalla de Monterrey en 1846, mientres la Intervención d'Estaos Xuníos en Méxicu.

En previsión de l'anexón de la República de Texas, qu'estableciera la independencia en 1836, Taylor foi unviáu n'abril de 1844 a Fort Jesup en Louisiana. Ordenóse-y protexese contra cualquier intentu de Méxicu pa reclamar el territoriu. Él sirvió ellí hasta xunetu de 1845, cuando l'anexón fíxose inminente, y el presidente James K. Polk dirixir a esplegase nel territoriu en disputa en Texas ", sobre'l ríu Grande ", cerca de Méxicu. Taylor escoyó un llugar en Corpus Christi, y el so exércitu d'ocupación acampó ellí hasta la primavera siguiente en previsión d'un ataque mexicanu.

Participó en numberosos conflictos hasta algamar la graduación de xeneral de brigada. En 1845, tres l'anexón de Texas, el presidente James Knox Polk ordenólu que dirixir a Ríu Grande al mandu de un exércitu compuestu por 4.000 homes. Dichu exércitu sufrió l'ataque de les tropes mexicanes, lo que desencadenó la declaración de guerra d'Estaos Xuníos. Mientres la Guerra d'Intervención Norteamericana, Taylor foi'l más destacáu xeneral d'Estaos Xuníos y, al so fin, tornó a Estaos Xuníos convertíu n'héroe nacional. Por ello foi propuestu como candidatu presidencial y, tres les eleiciones de 1848, foi escoyíu pal cargu. El so mandatu, sicasí, viose atayáu pol so fallecimientu dieciséis meses dempués, periodu mientres el cual apenes pudo actuar por cuenta de dellos escándalos de corrupción que chiscaron a miembros del so gabinete.

## Presidencia
Taylor foi escoyíu candidatu a la presidencia pola Convención nacional que'l Partíu Whig celebró en Filadelfia en xunu de 1848. Tardó selmanes en recibir la notificación formal que-y anunciaba'l so nominación. Nes eleiciones de payares Taylor imponer al demócrata Lewis Cass por 163 a 127 votos eleutorales. Ésta foi la primer ocasión na historia eleutoral d'Estaos Xuníos en que se celebraron les eleiciones presidenciales el mesmu día en tola Unión. Tamién la primer vegada qu'esi mesmu día yera'l primer martes siguiente al primer llunes de payares, estableciéndose asina una práutica que, en forma d'auténtica tradición, llegó hasta los nuesos díes. 

Taylor encaró mientres la so curtia presidencia l'entamu de la dinámica de tensiones y enfrentamientos a cuenta de la esclavitú qu'acabaría bastiando al so país a la guerra civil un deceniu más tarde. Tres años antes del so accesu a la presidencia, peracabada en marzu de 1849, el congresista por Pennsylvania David Wilmot presentara la enmienda que llevaba'l so nome, na que s'encamentaba a prohibir la esclavitú en cualesquier de los vastos territorios arrampuñaos a Méxicu. La enmienda foi aprobada nel Congresu, pa ser finalmente refugada nel Senáu. Magar esti trunfu, nel sur dispararon toles alarmes: cola súbita incorporación de tantos nuevos territorios y futuros estaos a la Unión, el Compromisu de Missouri de 1820, pol que la esclavitú quedaba llindada al sur del paralelu 36 ° 30 ', quedaba superáu. Tornada la propuesta más obvia, presentada pol demócrata d'Indiana William W. Wick, d'enllargar esa llinia hasta'l Pacíficu, los defensores de la esclavitú víense empuestos a una clara disyuntiva: o llograben que la "peculiar institución" estender a los nuevos territorios cuando se constituyeren como estaos, o se veríen obligaos a arrenunciar a ella, una y bones l'equilibriu qu'hasta entós se caltuvo nel Senáu ente estaos "llibres" y estaos esclavistes quedaría rotu y esi hipotéticu Senáu de mayoría abolicionista nun tardaría n'abolir el trabayu esclavu. 

Les medranes del sur cobraron urxencia nel intre: en 1850 el primeru d'esos nuevos estaos constituyíos en territorio antes mexicanu solicitó formalmente'l so ingresu na Unión: California. Amás, el nuevu estáu solicitó faelo como estáu llibre, yá que prohibiera la esclavitú nel so suelu. Yá que nun-y lo podía obligar a llegalizala, nin naide quería arrenunciar a esti nuevu estáu, el primeru na mariña Oeste d'Estaos Xuníos, la incorporación de California foi llueu un fechu, pero al preciu de volver impostergable por más tiempu l'alderique de la esclavitú, que mientres décades el Compromisu de Missouri diera por atayáu. L'aparente solución obvia yera almitir a California como estáu llibre, en cuenta de concede-y dellos futuros estaos al esclavismu. Presentóse un intentu de compromisu con concesiones a dambos bandos engarraos que Taylor nun quixo sofitar, y que quedaría pendiente d'aprobación hasta que'l socesor de Taylor dar. 

D'acordies con Taylor, el meyor camín a siguir yera almitir California como un estáu en llugar de territoriu federal, yá que dexaría la cuestión de la esclavitú nes manes del Congresu.

Poro, acababa d'españar una grave crisis a cuenta de la esclavitú -consecuencia inmediata de la guerra llibrada con Méxicu mientres la presidencia de Polk- que yá nun unviaría pacíficamente. D'equí p'arriba, la crisis alrodiu de les llendes territoriales de la esclavitú diría siendo heredada d'un presidente a otru mientres el siguiente deceniu, cobraríase la vida del segundu sistema de partíos d'Estaos Xuníos, amás de la de centenares d'esclavos y activistes favorables o opuestos a la esclavitú, y acabaría desaguando na Guerra Civil de 1861 a 1865, ensin que nengún alcuerdu, pactu o compromisu pudiera frenar esi descensu a los infiernos.

Pero al marxe d'esta lacerante división pola esclavitú, tamién mientres el mandatu de Taylor roblóse un importante alcuerdu col Reinu Xuníu, el tratáu Clayton-Bulwer, que pretendió asegurar la neutralidá internacional de cualquier canal construyida n'América Central. Sería derogáu en 1901. 

Tres meses más tarde, n'asistiendo a los festexos del 4 de xunetu, el presidente esmoreció. El día 8 el so estáu empeoró, y, finalmente, morrió a les 10:35 p.m. del día siguiente, 9 de xunetu de 1850. Tenía 65 años d'edá. El so vicepresidente, Fillmore, fíxose cargu del mandatu incompletu (Taylor apenes llevaba dieciséis meses na Casa Blanca) que'l fináu dexaba tres de sigo. Tal que asocediera en 1841 con Harrison y Tyler, un héroe de guerra reconvertíu en presidente whig morría tres un curtiu mandatu y dexaba la presidencia en manes d'un gris vicepresidente. 

Falóse, y síguese falando, del cólera como causante de la so repentina muerte. Tamién s'apuntó a una probable lipotimia provocada poles altes temperatures d'eses feches del añu. Inclusive s'estendió'l rumor, pa munchos convencimientu, de que fuera envelenáu. En 1991 desenterróse'l so cadabre y desmintióse definitivamente esa tesis. El docenu presidente morriera naturalmente, de xuru d'una gastroenteritis aguda tres una desatamañada ingestión d'alimentos tales como fruta crudo y lleche xelada- mientres les celebraciones d'aquel 4 de xunetu. 

Pal senador demócrata de Missouri Thomas Hart Benton la muerte de Taylor foi una calamidá pa la política americana», pos «nun había home que fora más devotu de la Unión, nin más opuestu a ximelgar la esclavitú».

## Referencies

## Enllaces esternos