Dryocopus lineatus

El **picamaderos llistáu**, (***Dryocopus lineatus***), tamién denomináu **carpinteru crestirrojo**, **carpinteru real**, **carpinteru de gargüelu estriáu** y **pito negru llistáu**, ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae que vive n'América, dende Méxicu hasta'l norte d'Arxentina.

## Descripción

Los picamaderos llistaos miden de 31,5 a 36 cm de llargu. Paecer al so pariente cercanu'l picamaderos norteamericanu (*[[Dryocopus pileatus]]*) que vive más al norte. Los adultos son práuticamente negros nos sos partes cimeros con un moñu de plumes coloráu en cabeza y franxes ablancazaes que van de la base del picu pol pescuezu hasta los costazu (anque los individuos del sureste suelen escarecer de les franxes sobre los costazos. Los sos partes inferiores son ablancazaes densamente veteadas con llistes negres. Cuando tán en vuelu amuesen la parte inferior blanca de les ales. Los machos adultos presenten una llista malar colorada y el so frente tamién ye colorada. Nes femes esta parte del plumaxe ye negra. El picu xeneralmente ye negru en dambos sexos nes subespecies al sur de Costa Rica; anque tienen el picu pálidu les subespecies de más al norte.

El so cantar —anque varia ente los exemplares de la so amplia zona de distribución— ye un altu, repetitivu y rápido *uic-uic-uic*. Dambos sexos tamborilean nos tueros de los árboles.

Na mayor parte del so área de distribución puede confundise a les femes coles del picamaderos barbinegro (*[[Campephilus melanoleucos]]*), que son del mesmu tamañu y tienen un plumaxe similar. Pero la fema d'esa especie tien la llinia clara de la cara muncho más ancha y les llinies blanques de los costazos xuntar na parte baxa del llombu (formando una uve). Sicasí, el machu del picamaderos barbinegro nun puede confundise porque cuasi tola so cabeza ye colorada.

## Taxonomía
La especie foi primeru descrita científicamente por Carlos Linneo en 1766 como *Picus lineatus*. El xéneru *Dryocopus*, al que-y la treslladó depués, foi denomináu asina por Friedrich Boie en 1826.
Reconócense cinco subespecies:
****D. l. scapularis*** (Vigors, 1829) - nel oeste de Méxicu (dende Sonora hasta Guerrero). La banda blanca de los llaos de la cara ye estrecha o falta, amás ye más pequeñu que *similis* y la nominal *lineatus*. El so píco ye de colores pálidos, ablancazaos, amarellentaos o azulaos.
****D. l. similis*** (Lesson, 1847) - del este y sur de Méxicu hasta'l noroeste de Costa Rica. Tien el picu de colores pálidos como *scapularis*. Les partes inferiores son de color crema. El so pesu corporal d'unos 136-181&nbsp;gramos.
****D. l. lineatus*** (Linneo, 1766) - del este y sur de Costa Rica llega a Colombia nel sur y pel este a Trinidá, les Guyanas y l'este y sur de Brasil (Maranhão, Bahia, São Paulo), hasta Perú y Paraguái pel sur. El so picu ye escuru. Pesa ente 186-228&nbsp;gramos.
****D. l. fuscipennis*** (P. L. Sclater, 1860) - nel oeste d'Ecuador y el noroeste de Perú. El so picu ye escuru. Ye menor que la subespecie nominal. El so plumaxe ye parduzu, menos negru.
****D. l. erythrops*** (Valenciennes, 1826) - l'este de Paraguái, nordés d'Arxentina y sureste de Brasil. El so picu ye escuru. Ye más grande que la subespecie nominal. Les llinies blanques de los costazos de cutiu amenórguense y xeneralmente tán ausentes nes poblaciones sureñes. Pesa ente 216-264&nbsp;gramos.

## Comportamientu

L'hábitat d'esta especie son los cantos de los montes y otres arbolees abiertes. Xeneralmente nun ye una ave de monte, anque dacuando vióse-yos en tierres altes (por casu na Serranía de les Quinchas de Colombia)

El picamaderos llistáu afuraca los tueros de los árboles en busca d'inseutos. Comen principalmente inseutos, especialmente formigues, escarabayos y los sos canesbes, amás de delles granes, por casu de *[[Heliconia]]*, frutos y nueces.

Los picamaderos llistaos críen ente marzu y abril en Panamá, ente abril y mayu en Belice, y ente febreru y abril en Trinidá y Suriname. Los cuévanos pal nial son escavaes nos tueros muertos d'árboles a altor variable, ente los 2 y 27&nbsp;metros percima del suelu. Dambos sexos realicen el furacu, que mide unos 45&nbsp;cm de fondura, 13 x 18&nbsp;cm d'anchu, y con una entrada d'unos 9&nbsp;cm de diámetru. Les puestes bazcuyen ente los 2-4&nbsp;güevos blancos (2-3 en Trinidá). Dambos sexos guarar. Los machos y les femes faen veces de 2-3&nbsp;hores d'incubación mientres el día, pero solo los machos guaren pela nueche. Los pollos son alimentaos una vegada cada hora por dambos proxenitores por regurgitación. Anque la fema realiza la mayor parte de l'alimentación ente que los machos guarden el nial. Los periodos d'incubación y desenvolvimientu de los pollos nun tán documentaos.

## Referencies

## Bibliografía
*  (2007): Nuevos rexistros d'aves na parte alta de la Serranía de les Quinchas, Madalena mediu, Colombia. *Ornitoloxía Colombiana* **5**: 94-98 [español con resume n'inglés]. testu completu en PDF
*  (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2ª edición). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. 
*  (2003): *Birds of Venezuela* 471. Christopher Helm, Londres. 

## Enllaces esternos