open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villanueva de Bogas

**Villanueva de Bogas** ye un conceyu y llocalidá d'España, na provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta colos términos municipales de Huerta de Valdecarábanos, Dosbarrios, Villamuelas, La Guardia, Tembleque y Mora, toos de Toledo.

## Toponimia
El términu "Bogas" podría derivase del llatín *buda*, espadaña, o del vascu *muga*, moyón. Dambes hipótesis son facederes pos nes márxenes del cercanu ríu Algodor crecen les espadañes, y la llende de la población con La Guardia denominar Moyón.

## Historia
Atopáronse, ente otros llugares, nel Cuetu del Gatu, restos arqueolóxicos de la primera Edá del Fierro, según celtíberos y de la dómina romana.

En 1199 apaez Bogas nun escritu onde Alfonsu VIII y la so muyer Leonor, donen la población a Gonzalo de Mesa y a la so muyer. Darréu ye refundado en 1213, ocupando un nuevu allugamientu, que ye l'actual, por Rodrigo Ximénez de Rada Arzobispu de Toledo. Nun principiu dependió alministrativamente de La Guardia, hasta qu'en 1590 Felipe II concéde-y el títulu de Villa.

## Alministración

## Demografía

## Monumentos y llugares d'interés

- Monumentu al Camín de Santiago del Sureste -
Monumentu a San Sebastián nel llugar nel que tuvo la so ermita -
Ilesia parroquial de Santa Ana, del sieglu XVIII.
-Plaza de la Constitución, na que s'alcuentra'l conceyu.
-Plaza de Cervantes
-Plaza de Xuan Pablo II, conocida popularmente como la "plazuela".
-Parque d'El Aguadores
-Parque de San Sebastián

## Fiestes
*20 de xineru: San Sebastián.
*Selmana Santa: Representación de la Pasión, muerte y resurrección de cristu.
*15 de mayu: San Isidro.
*25 - 26 de xunetu: Santiago Apóstol y Santa Ana. La feria pequeña.
*1er fin de selmana de Setiembre: Fiestes n'honor al Santísimu Cristu de les Congoxes. La "Función", como ye popularmente conocida polos vecinos.

## Referencies
* Llistáu d'alcaldes ufiertáu pol MAP.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Diputación de Toledo .
* La Pasión en Villanueva de Bogas
Villarejo de Montalbán

**Villarejo de Montalbán** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta coles poblaciones de Malpica de Tajo, El Carpio de Tajo, San Martín de Montalbán, Navahermosa, Cedena, Los Navalmorales y San Martín de Pusa, toes de Toledo.

## Historia
Villarejo de Montalbán perteneció en tiempos al llamáu Estáu de Montalbán, qu'entendería otros llugares, como La Puebla de Montalbán, Menasalbas, San Martín de Montalbán, El Carpio de Tajo y Mesegar de Tajo. 

Los restos arqueolóxicos demuestren la so esistencia nel neolíticu. Tamién s'atoparon monedes romanes.

## Toponimia
El términu "Villarejos" ye un diminutivu de "villares".

"Villarejos" ye un diminutivu de "villar". Xeneralmente villar tien siempres una rellación con poblamientu romanu. Ye probable qu'El Villarejo de Montalbán tuviera una antigua población d'esi tiempu.

## Alministración

## Demografía
Na siguiente tabla amuésase la evolución del númberu d'habitantes ente 1996 y 2005 según datos del INE.

## Monumentos y llugares d'interés
A destacar la ponte romana, la ponte de campaneru y el Caserío - Mildiablos.

## Fiestes
* 24 de xineru. Festividá de La nuesa Señora de la Paz (Patrona del pueblu)
* Últimu sábadu d'agostu. Fiestes patronales n'honor a San Ramón Nonato.

## Referencies
* Diputación de Toledo 

## Referencies

## Enllaces esternos
* www.villarejodemontalban.com
Yeles

**Yeles** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta coles poblaciones de Torrejón de Velasco (Comunidá de Madrid) y Esquivias, Numancia de la Sagra y Illescas de la provincia de Toledo.

## Toponimia
El términu "Yeles" nun tien claro'l so orixe, presentándose delles hipótesis. La primera esplica que se derivaría de la pallabra "xeles" debíu al sabor amargoso de les sos agües. La segunda diz que vendría del términu xermánicu "agelus" que significa *campu*. Otros apunten a que provién de la pallabra "xelu".

## Historia
El so orixe ta amestáu a la confluencia del ríu Guatén y el so afluente'l Bohadilla na dómina de los celtes. L'antigüedá de los sos oríxenes queda constatada a partir de restos celtes, romanos, visigodos y mozárabes.

En 1186 apaez per primer vegada Yeles por cuenta de la donación por Alfonsu VIII de Esquivias a la Ilesia de Toledo. 

## Alministración

.

((Demografía))

Na siguiente tabla amuésase la evolución del númberu d'habitantes nos últimos diez años según datos del INE.

. 
 

## Monumentos
A destacar la ilesia parroquial de La nuesa Señora de l'Asunción.

## Cultura

Nel añu 2004 fúndase la Escuela de Música de Yeles, por Gustavo Romero. Hasta los nuesos díes, la Escuela foi creciendo y anguaño ta formada por un total de 9 profesores titulaos qu'imparten un gran númberu d'especialidaes instrumentales a más de 80 alumnos.
Dos años dempués, en 2006, fúndase la Banda Musical de Yeles. Tuvo tal poder de convocatoria y d'aceptación, que'l Escelentísimu Conceyu tuvo a bien llama-yos “Banda Municipal de Yeles” en setiembre de 2007 y toma la direición de la mesma, Roberto Gamboa Díaz. De la mano d'ésti, y hasta'l presente, actuaron en recitales, inauguraciones, fiestes y procesiones dientro de la so llocalidá y n'otres llocalidaes como son Casarrubuelos, Urda, El Romeral, Numancia de la Sagra, Borox, Escalonilla, Cedillo del Condado, La Torre de Esteban Hambrán, Lominchar, Palomeque, Esquivias, Torrejón de Velasco, Carranque, Aldea del Fresno, Los Navalucillos, Polán, Illescas y El Viso de San Juan, Boiro (Galicia), Oropesa del Mar (Castellón), nel Monesteriu de San Miguel de los Reis de Valencia, en Toledo y Madrid. Y llueu Magán, Navalcarnero, Cebolla y Granada.
Amás, fueron grabaos en direutu, pal programa de Castiella La Mancha Televisión “Una Vuelta por” en 2010, en xunu de 2013 nel programa “Castiella-La Mancha ye música” y n'abril de 2015 nel programa "Ensin dir más allá" de la Rexonal de Castiella-La Mancha.
La páxina web de la Banda y Escuela de Música Municipal de Yeles ye: www.bandamunicipaldeyeles.com

Nel añu 2012 crear nel Conceyu la Unidá Canina de la Policía Llocal de Yeles, compuesta por un Pastor Belga Malinois llamáu Billy de Segecan, que mientres el so entamu hasta'l día de güei, intervieno en más d'un centenar d'intervenciones.

## Referencies
* 
* Llistáu d'alcaldes ufiertáu pol MAP.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Coordenaes:
Villasequilla

**Villasequilla** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta coles poblaciones de Yepes, Huerta de Valdecarábanos y el términu segregáu de La Guardia, toes de Toledo.

## Toponimia
Villasequilla llamóse antes Villaseca de Valdecarábanos y dempués "Villasequilla de Yepes" pola dependencia que lu xunía a esti pueblu.
La dependencia de Yepes llevólu a denominase Villasequilla de Yepes mientres un periodu de casi trescientos años (dende 1573 hasta 1817 al depender por xurisdicción de Yepes y dende 1817 hasta finales del sieglu XX por caltener esa denominación, mientres bastante tiempu siendo "pedanía" d'esi conceyu y yá de forma "autónoma" mientres la mayor parte del sieglu XX).
A finales del sieglu XX perdió'l términu "de Yepes", pasando a ser denomada namái Villasequilla.

## Historia
Los oríxenes de Villasequilla hai que buscalos nes alquerías de "Bolla" y "La Mezquita". Xúnense dambos pueblos y yá en 1154 vese citada como Villaseca en Valdecarábanos, dientro de la Sisla. La influencia mozárabe na quebrada de Valderábanos ye notable, al traviés de la colonización d'estes xentes procedentes de Málaga. Estes alquerías de Melgar, Mezquita, Bolla y Villasequilla tán poblaes por castellanos, mozárabes y mudéxares. Villaseca perteneció a la mitra archiepiscopal de Toledo. 

En 1466, a pidimientu del Conceyu de La Guardia, l'arzobispu Carrillo de Acuña "trespasó la heredá o güerta de Villasequilla". Yepes mercó en 1573 la xurisdicción temporal sobre Villasequilla, dependiendo asina d'esti pueblu hasta 1817, en que por real decreto esta villa desafióse. Tanto Yepes como Villasequilla pertenecieron a la dignidá arzobispal de Toledo, cesión que fizo Alfonsu VI de Llión en favor d'aquella mitra dempués de reconquistar de Toledo.

## Alministración

## Demografía

## Monumentos y llugares d'interés
* Ilesia parroquial de Santa María Madalena.
* Casa de la Cultura y Teatru.
* Casa de Soria (Ruines y Cueva). 
* Ilesia de la Madalena y capiya (sieglu XVI).
* Asentamientu de la Virxe del Melgar.
* Estación de tren de Villasequilla.
* Plaza Mayor

## Personaxes d'interés
* José María Segovia de Arana.

## Naturaleza
El so términu atópase na mesa toledana y el valle mediu del Tajo. Tien el pinar de repoblación La Pineda, un monte d'utilidá pública.

## Fiestes
* 15 de mayu: San Isidro Llabrador. 
* 22 de xunetu: Santa María Madalena.

## Referencies
* Diputación de Toledo 

## Referencies

## Enllaces esternos
Yuncler

**Yuncler** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. El términu municipal ta asitiáu nel quilómetru 46,6 de l'A-42 (Autovía Madrid-Toledo), en plena contorna de La Sagra. 

Atopar a 534 msnm, tien una estensión de 17,52 km², y tópase a 42 km de Madrid y a 25 km de Toledo. Llenda al sur con Villaluenga de la Sagra; al norte, con Yuncos y Cedillo del Condado; al nordeste, con Numancia de la Sagra; al este, con Pantoja y al oeste, con Cedillo. 

Los habitantes del conceyu son . La so economía ye fundamentalmente agrícola, y nel pasáu hubo participación n'empreses cerámiques.

## Toponimia

El términu "Yuncler" ye un topónimu mozárabe, deriváu de "junko", que significa en mozárabe "juncia". En documentos de los sieglos XII y XIII apaez colos nomes "Ocner", "Yunquer" y "Yuncler".

## Demografía

## Alministración

## Historia

Los primeros pobladores son d'orixe mozárabe y por estes feches conocióse como Ocner, y apaez mentáu en documentos mozárabes de 1179, 1197 y 1212. Magar tamién va apaecer mentáu nos documentos de los sieglos XII y XIII, como Yunquer y so les grafíes conocíes anguaño de Yuncler.

## Monumentos y llugares d'interés

* Antigua casa de llabor de finales del sieglu XIX, consagrada patrimoniu artísticu, y reciclada calteniendo les sos carauterístiques y fachada intactes, convertida n'hotel y restorán (La Casa Grande).

* Ilesia de Santa María Madalena, tamién declarada patrimoniu artísticu. Xunto con La Casa Grande y el Conceyu, de construcción moderna, configuren la Plazuela de la Ilesia.

# Fonte de los cuatro caños más conocida polos vecinos como fonte de la pilastra. Construyida nel 1700 de granitu y restaurada en 1889 abastecer del manantial qu'esta a pocos metros del camín vieyu a Madrid.

## Referencies

* Diputación de Toledo 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina del Conceyu.
Yunclillos

**Yunclillos** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta coles poblaciones de Recas, Villaluenga de la Sagra, Cabañas de la Sagra, Olías del Rey y Bargas, toes de Toledo.

## Toponimia
El términu "Yunclillos" podría ser un diminutivu de Yuncos", pero en documentos mozárabes de 1161 apaez col nome de "Onclelos" y "Oclelos". Acordies con dichos nomes, Yunclillos podría ser un diminutivu de fonte.

## Xeografía
Asítiase xeográficamente na parte más occidental de la contorna de la Sagra, contorna ésta llindada nesti llau pol ríu Guadarrama y na so mayor estensión pol mesmu Tajo.

Yunclillos ta próximu a la ciudá de Toledo, a una distancia de 21 km en direición sur. Pel norte, Madrid queda a unos 60 km aproximao.

## Historia
Nos sieglos XII y XIII apaez con frecuencia en diversos documentos mozárabes.

## Alministración

## Demografía
Na siguiente tabla amuésase la evolución del númberu d'habitantes nos últimos diez años según datos del INE.

## Monumentos y llugares d'interés

A destacar la ilesia parroquial de San Andrés.

## Fiestes
* Selmana cultural de la muyer. Empiecen el 16 de mayu.
* 16 al 18 de xunetu. Fiestes de la Virxe del Carmen.
* Segundu o tercer domingu de setiembre. Fiestes de la Virxe de la Salú.
* 30 de payares. San Andrés.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Diputación de Toledo
Alaior

**Alaior** ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Menorca, con una población de 9.972 habitantes. Ta asitiáu a 12 km de la capital, Maó.

Les sos principales actividaes son: turismu, industria del calzáu, quesu y materiales de construcción.
Unos productos típicos d'Alaior, son les abarques, les ensaimadas, el quesu, la pomada...

Tamién puede considerase ciudá universitaria, yá que ellí atópase la estensión de la Universidá de les Islles Baleares (UIB).
Amás de la universidá, tamién s'atopen los colexos de primaria y secundaria de La Salle Alayor y del Doctor Comas, la EEI Ye Pouet y el IES Josep Miquel Guardia.

El patrón del conceyu ye San Llorienzo y la so patrona Santolaya. Por ello, les fiestes patronales celébrense'l fin de selmana posterior al 10 d'agostu, San Llorienzo, col tradicional aurio.
Nes fiestes tradicionales, lo principal son los caballos, l'aurio y la pomada. Los caballos van vistíos d'una forma especial y los sos caballeros tamién, siempres de blancu y negru.

Tien como principales centros turísticos les urbanizaciones de Son Bou, San Jaime, Torre Solí, Cala en Porter y Cales Coves.

## Demografía

### Personaxes importantes que nacieron o pasaron por Alayor
* José Miguel Guardia
* Francisco Domene, narrador y poeta, moró en Son Bou mientres los años 1980 y 1981.
* Simón Orfila, cantante llíricu (baxu-barítonu), nacíu en 1976 y residente del conceyu.
* Ponç Pons, Poeta
* Antonio Pons Timoner, Exalcalde
* Pedro Montañés, Empresariu lácteo
* Fernando Sintes Pons, Empresariu xeladeru
* Fernando Timoner, Empresariu bisutero

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del Conceyu d'Alaior
Estellencs

**Estellencs** ye un pequeñu conceyu español de la comunidá autónoma de les Islles Baleares. Asítiase na islla Mallorca y pertenez a la comarca de la Sierra de Tramontana.

Estellencs ye'l pueblu con menos población de tola isla, y el conceyu tamién con menos censu, pocu más de 300 habitantes. Anque na dómina de branu supera los 450.

El pueblu, que ye bien pequeñu, atópase ente Andrach y Banyalbufar, pueblos a los que ta xuníos al traviés d'una única carretera que bordia la Sierra de Tramontana. Mientres l'iviernu, y por cuenta de la dificultá del accesu, suel ser unu de los primeros pueblos de la islla que se queda incomunicáu cuando hai nubes, por cuenta de les cayíes de roques a la carretera qu'incomuniquen el pasu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ferreries

**Ferreries** ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Menorca. Nome deriváu de "ferrer" y que provién del llatín "ferrum".

Nel so términu municipal atópase l'antiguu Castiellu de Santa Águeda, nel camín que conduz hasta la mariña norte, Camí dels Alocs. Dichu castiellu foi la postrera morada de los postreros moros na isla, y cunta la lleenda que'l caballu del príncipe moru, al baxar al galopie'l monte sobre'l que ta'l castiellu, clavó con tal fuercia les sos pezuñes sobre una piedra, qu'inda se caltienen les marques de les ferradures nella. 
El términu municipal de Ferrerías estender de Norte a Sur de la isla, cuntando con belles sableres en dambes llendes.

## Nucleos nuevos

* Cala Galdana

## Demografía y población
La so población ye de 4.717 habitantes

## Ver tamién
* Bienes d'interés cultural de Ferrerías
* Bienes d'interés cultural de les Islles Baleares
* Ribayu de Algendar

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Páxina del Conceyu
* Visita virtual a Ferrerías al traviés de semeyes panorámiques. 360 graos
* Ferrerías en Google Maps
* Información sobre Ferreries: Semeyes, sableres, etc.
Algaida

**Algaida** ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte centro-sur de Mallorca, nes Islles Baleares. Llenda colos conceyos de Palma —pol distritu Llevante—, Llucmajor, Montuiri, Lloret de Vista Allegre, Sancellas y Santoxenia.

El conceyu algaidino entiende los nucleos de población de Algaida —capital municipal—, Pina y Randa. Hasta Algaida llegar dende Palma al traviés de la carretera Ma-15.

## Historia
Esisten evidencies de la población de la zona na dómina pretalayótica, restos humanos atopaos nes cueves de son Reus, y talayótica como'l pobláu cercáu de Sa Serra-Punxuat. Na dómina de la dominación árabe perteneció al distritu de *Muntuy* esistiendo yá daquella les alqueríes que daríen llugar a los actuales nucleos de población. Estes alquerías alcontrar nes proximidaes de los curso d'agua p'aprovechar les tierres más fértiles pa que'l so regadíu construyeron los árabes infraestructures hidráuliques ente les que destaca la canal soterraña de son Reus de Randa de 299,8 metros de llargor, el más llargu de Mallorca.

De primeres conocióse al pueblu col nome de *Castellitx*, nome de la parroquia asitiada na finca homónima y que foi la primera construyida tres la conquista hasta qu'en redol a 1410 producióse'l cambéu de titularidá a favor de la Ilesia de Algaida.

## Xeografía
El relieve del términu municipal ye, como nel restu de la contorna, escasamente accidentáu destacando al sureste'l macizu de Randa coles visos de Randa (543&nbsp;m), Son Reus (501&nbsp;m) y Son Roig (420&nbsp;m).

La temperatura media ye de 15,5&nbsp;°C. El mes más secu ye xunetu cayendo una media de 12,5 l/m². La mayor precipitación rexistróse'l 17 de setiembre de 1943 con 97&nbsp;l/m².

## Demografía
Según l'Institutu Nacional d'Estadística d'España, nel añu  Algaida cuntaba con  habitantes censaos.

## Evolución de la población

## Algaidinos célebres
* Bartolomé Pou (1727-1802), relixosu y escritor.
* Miguel Salvá Munar (1791-1873), relixosu y académicu.
* Pere Capellà i Roca (1907-1954), maestru, poeta y dramaturgu.
* Rafael Pou Sastre (1909-1936), ciclista.
* Andrés Trobat Garcias (1925-2011), ciclista.
* Raimundo Clar Garau (1931-2010), notariu, xurista, catedráticu universitariu y políticu de la UCD.
*Gabriel Janer Manila (1940), escritor y catedráticu.
* Francesc Antich Oliver (1958), políticu, presidente de les Islles Baleares (1999-2003 y 2007-2011).
* Roser Amills (1974), escritora y periodista.
* Víctor Casadesús (1985), futbolista.

## Ver tamién
* Ilesia de la Virxe de la Paz de Castellitx.
* Santuariu de Cura.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Conceyu de Algaida
Puigpunyent

**Puigpunyent**) ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Mallorca, na comarca de la Sierra de Tramontana. El principal nucleu de población ye'l pueblu de Puigpunyent, siguíu de Galilea, Son Serralta y, finalmente, Conques.

## Clima
El clima de Puigpunyent ye de tipu mediterraneu costeru, poro, presenta branos calorosos ya iviernos moderaos, anque cabo destacar que les temperatures branices vense anidiaes pola relativa altitú a la que s'atopa'l conceyu y les temperatures ivernices son llixeramente inferiores a otros puntos de la isla. Tocantes a les precipitaciones estes son escases na dómina braniza, lo que provoca periodos de seca, y pel hibiernu son moderaes y escasamente en forma de nieve.

## Programa de reciclaxe

Puigpunyent convirtióse nun conceyu reconocíu en Mallorca y n'España pola so ambiciosa llabor na potenciación del reciclaxe. Asina, nel primer añu d'aplicación del so ventureru plan de reciclaxe, convirtióse nel conceyu de Mallorca y d'España que presenta un índiz de reciclaxe más altu. Esto foi posible gracies a la collaboración total de tolos vecinos del conceyu qu'al traviés de l'Axenda Local 21 propunxeron les meyores que precisaba esti nuevu sistema de reciclaxe y gracies tamién al conceyu de Puigpunyent pol so acérrima voluntá d'enllantar un programa de reciclaxe complicáu pero qu'hai efeutu surdíu y que pretende ser asonsañáu por otros conceyos de carauterístiques similares.

Esti programa de reciclaxe dexó amenorgar nun 70% los residuos que nun podíen ser reutilizaos. En llinies xenerales, el programa basar na separación de toles residuos nos llares y na recoyida a casa d'estos. Esta recoyida ta rexida por un calendariu selmanal, yá que acaldía namái se recueye un tipu de residuu: orgánicos, plásticos, non reciclables etc. Otru puntu que cabo destacar ye que les bolses pal reciclaxe son distribuyíes a los vecinos de forma gratuita pol conceyu yá que, por casu, la bolsa de residuos orgániques ten de ser especial por que se biodegrade juntamente coles residuos.

## Visites y llugares d'interés turísticu

Puigpunyent, pola so cercanía a Palma y la so guapura paisaxística, ye una visita obligada na islla de Mallorca. Cuenta con hoteles de luxu (Son Net) y (Ye Ratxo) y dos preciosos agroturismos (Son Pont) y (Son Burguet), según restoranes y chigres. Como visites, amás del propiu pueblu, cabo citar La Reserva del Galatzó y les Bodegues Son Puig. Pa los amantes del monte, la xubida al Puig de Galatzó ye una escursión de dificultá baxa pero con espectaculares vistes. El pequeñu y encantador pueblu de Galilea, perteneciente al conceyu de Puigpunyent, ye tamién visita obligada.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Conceyu de Puigpunyent
* Bodegues Son Puig
Sa Pobla

**Sa Pobla** o **La Pobla**, conocíu enantes como **Uialfàs** o **la Pobla d'Uialfàs** ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Mallorca, na comarca del Raiguer. Tien una población de .

Ta ente Muro, Llubí, Búger, Alcudia y Pollença.
Ye conocida pol so gran producción de pataques y otros cultivos.

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Sant Llorenç des Cardassar

**Sant Llorenç des Cardassar** ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na comarca del Llevante na islla de Mallorca y colinda con Manacor, Petra, Artá y Son Cervera. El términu ta formáu por cinco nucleos de población: San Llorienzo, Son Carrió, Cala Millor, Sa Coma y S'Illot. El puntu más altu del términu presentar el Puig del Pare con 487 m el segundu ye'l monte de Calicant (476 m) que conforma un cordal xunto col Puig de'n Tart, cuetu de sa Moixeta, Puig de ses Rebanadas, y el monte y llomba de Sos Llull.
 
En xineru de 1816 un real orde dio-y la categoría de villa y el 1820 constituyóse'l Conceyu, pero cola restauración del absolutismu, en 1823 foi nuevamente suprimíu.

El 3 de xunetu de 1892 constituyóse'l primer Conceyu y escoyóse alcalde Bartolomé Umbert Cabrer.

Esti conceyu apaez a finales del sieglu XIX cuando se segrega de Manacor col nome de **San Llorienzo de Descardazar** que caltién hasta los años 1950.

## Persones pernomaes
* Miquel Pont (1678-1755), pintor formáu en Roma.
* Salvador Galmés i Sanxo (Sant Llorenç des Cardassar, 9 de marzu de 1876 - id., 25 d'abril de 1951) foi un narrador y eruditu de Baleares, España.
* Margarita Fullana, ciclista ganadora d'una medaya de bronce nos Xuegos Olímpicos de Sydney 2000.

## Ver tamién
*Basílica de Son Peretó
*Xacimientu arqueolóxicu de s'Illot ye un pobláu talayótico

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Páxina del Conceyu
Santa Maria del Camí

**Santa Maria del Camí** ye un conceyu de la comunidá autónoma de les Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Mallorca. Llenda con Consell, Santoxenia, Palma, Marratxí, Bunyola y Alaró.

## Xeografía
* Altitú: 132 metros.
* Llatitú: 41° 39″ N
* Llonxitú: 001° 28′ E

## Conceyu




## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del conceyu **(catalán)**
* Portal non gubernamental de Santa Maria del Camí.  **(catalán y español)**
Fornalutx

**Fornalutx** ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Mallorca en plena Sierra de Tramontana y que llenda colos conceyos de Sóller y Escorca. Asítiase nel valle de Sóller, ente esti nucleu urbanu y el macizu del Puig Mayor. Tien una salida al mar, a la desaguada del riega de Na Mora.

## Historia
La historia de la villa tuvo siempres amestada a la de la vecina ciudá de Sóller una y bones los dos formaron un únicu términu municipal hasta l'añu 1812 una primer vegada, l'añu 1820 la segunda. L'añu 1837 foi la tercera y definitiva. Reconociéronse los sos derechos constitucionales como conceyu independiente. El primer alcalde de Fornalutx foi Antoni Mayol Arbona (*Xoroi*) del llinaxe de los *Mayol de Bàlitx*, proclamáu'l 1 de payares de 1812 asocedíu por Lluc Bisbal l'añu siguiente. L'actual alcalde ye Joan Alberti Sastre, del Partíu Popular y foi escoyíu la primer vegada nel añu 2003 siendo reelixíu en 2007 y 2011. Anguaño (2012) ocupa Joan Alberti Sastre la presidencia del FELIB (Federación d'Entidaes Llocales de les Islles Baleares; "Federació Entitats Locals Illes Balears" en catalán)

El 1983 galardonóse-y cola Placa de Plata pol Fomentu de Turismu de Mallorca pola Defensa y Caltenimientu de la Villa" y de la Secretaría Xeneral de Turismu llogró esi mesmu añu'l “II Premiu Nacional de Pueblos Enguapecíos y Calteníos d'España"; el 1995 dedicóse-y el “Premi Alzina” (Premiu Alcina) pol llabor en favor de la Naturaleza, premiu qu'añalmente concede'l Grup Balear d'Ornitologia i Defensa de la Naturalesa (*Grupu Balear d'Ornitoloxía y Defensa de la Naturaleza* en castellán).

## Demografía
El conceyu tien una población de .

## Xeografía
* Altitú: 139 metros.
* Llatitú: 39º 46' 59" N
* Llargor: 002º 43' 59" E

## Referencies

## Enllaces esternos
Vilafranca de Bonany

**Vilafranca de Bonany** ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na comunidá autónoma d'Islles Baleares. Perteneciente a la comarca del Pla de Mallorca na islla de Mallorca que colinda con Felanitx, Porreres, Sant Joan, Petra y Manacor. Esti conceyu ye famosu pola so producción de melones.

Nel momentu de la conquista cristiana, les tierres de Vilafranca pertenecíen al distritu musulmán de *Yiynau-Bitra*.

La villa crear en 1620 cuando se instituyó el nucleu pa establecer nun mesmu sitiu a tolos trabayadores de la baronía de San Martín.

Segregóse de Petra en 1813, constituyéndose en conceyu independiente.

La so patrona ye Santa Bárbara.

## Personaxes famosos
* Francesc Mayol Oliver (1871-1936), beatu mártir.
* Tomeu Penya (1949), cantautor.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Conceyu de Villafranca de Bonany 
* Información del Institutu d'Estadística de les Islles Baleares
Valldemossa

**Valldemossa** (en catalán, *Valldemossa*) ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte occidental de la islla de Mallorca, na comunidá autónoma d'Islles Baleares. Cuenta con 2.027 habitantes (INE 2012).

Les alqueríes, pallabra d'orixe árabe, yeren pequeñes comunidaes rurales. Créese que l'orixe del pueblu yera una d'estes alquerías fundaes nel valle por un noble árabe denomináu Mussa o Muça, colos años ValldeMussa convertir nel actual nome del pueblu.

Ufierten un encantu especial les sos cais empináu y estrechu. Caltener nel pueblu la casa natal de Santa Catalina Tomás. Destaca tamién la ilesia del sieglu XIII, bien reformada nel XVIII.

La so atraición principal ye la Cartuxa de Valldemossa y l'alcordanza que nella dexó nel iviernu de 1838-39 la estancia de la pareya romántica integrada por Chopin y George Sand. Chopin compunxo ellí los sos *[[Preludios (Chopin)|Preludios Op. 28]]* y Sand escribió *[[Un iviernu en Mallorca]]*. 

Amás de los pernomaos güéspedes que fueron Chopin y George Sand, na Cartuxa pasaron temporaes personaxes de la talla de Rubén Darío, Jorge Luis Borges, Xovellanos, Santiago Rusiñol y otros munchos.

Güei moren en Valldemossa pintores de sonadía.

A 5 km de dicha llocalidá ta Miramar, antigua residencia del Archiduque Luis Salvador d'Austria. Miramar ye famosu porque ellí instaló Nicolás Calafat la primer imprenta qu'hubo na isla. Tamién Ramón Llull creó'l primer colexu de llingües orientales.

Interesantes son tamién la Ermita y el Puertu.

## Hermanancies
*  Campdevánol, Cataluña, España

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Conceyu de Valldemossa 
* Páxina del Muséu Chopin en Valldemossa Inglés, polacu, alemán, castellán, francés
* Testu en francés de George Sand's ''Un iviernu en Mallorca'' ("Un hiver à Majorque") gratuitu gracies al Proyeutu Gutenberg 
*  Dur. 2:39 min.
* 
* Historia de Valldemossa
Albanchez

**Albanchez** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía, asitiáu nel Valle del Almanzora y a 80 km de la capital provincia, Almería. La población d'Albanchez ye de . La so estensión superficial ye de 35 km² y tien una densidá de  hab/km².

Cuenta con un centru d'educación infantil, unu d'educación primaria y unu d'enseñanza secundaria obligatoria, según l'Institutu d'Estadística y Cartografía (2015).

## Patrimoniu artísticu y monumental
### Patrimoniu Históricu Andaluz
* Ver catálogu

### Otros monumentos
* Los Arcos
* Ilesia parroquial renacentista del sieglu XVI
* Monumentu al llabrador

## Gastronomía

### Platos típicos
Gazpachu, migues, arroz con coneyu, coneyu al ajillo, tortiella d'ayos, patata con ayu, carne en mueyu, perrico .

## Fiesta
San Roque y San Juan.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Notes y referencies

## Enllaces esternos

* Albanchez - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía 
* Albanchez - Diputación Provincial d'Almería
* Conceyu d'Albanchez 
* Albanchelera de Producciones - Páxina web oficial d'Albanchelera de Producciones, Organización y Movimientu Cultural de les mocedaes d'Albanchez.
* Patrimoniu cultural d'Albanchez na Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. Guía ellaborada pol Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu
Alhabia

**Alhabia** ye un conceyu español de la provincia d'Almería (Andalucía) Tien una población de . La so estensión superficial ye de 16 km² y tien una densidá de 43,3 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 36º 59' N, 2º 35' O. Asítiase a una altitú de 295 metros y a 27 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

El grupu británicu Orchestral Manoeuvres in The Dark (OMD) grabó nesti conceyu'l videoclip de "So In Love", nel añu 1985.

En rellación a la educación obligatoria cuenta con 1 Centru d'Educación Infantil, 1 d'Educación Primaria y 1 d'Enseñanza Secundaria Obligatoria, según l'Institutu d'Estadística y Cartografía (2015).

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Patrimoniu artísticu y monumental

### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz na Alpujarra Almeriense#Alhabia|Ver catálogu]]**

## Referencies

## Enllaces esternos
Alcudia de Monteagud

**Alcudia de Monteagud** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 15 km² y tien una densidá de 10,5 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 14' N, 2º 16' O. Asítiase a una altitú de 1069 metros y a 66 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Patrimoniu artísticu y monumental
### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz en Los Filabres-Tabernas#Alcudia de Monteagud|Ver catálogu]]**
* **[[llugar onde vivio antonio marcos]]**

## Fiestes
* Fiestes de San Benitu Biscop, el 12 de xineru
* Fiestes de Horonio, el 20 d'ochobre
* Fiestes de San Hortolanu, 28 de payares
* Fiestes de la Virxe del Rocío, el 24 de mayu
* Veneracion de la nacencia, 7 de setiembre

## Gastronomía

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Conceyu d'Alcudia de Monteagud
* Alcudia de Monteagud - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía 
* Alcudia de Monteagud - Diputación Provincial d'Almería
* llevante.pdf Paisaxes culturales d'Andalucía: Tahal, Alcudia de Monteagud y Chercos. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu.
* L'oficiu de triar en Alcudia de Monteagud. Atles del Patrimoniu Inmaterial d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu

Llugar onde vivio antonio marcos
Alsodux

**Alsodux** ye un conceyu español de la provincia d'Almería na comunidá autónoma d'Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes (INE). El so términu municipal tienen una estensión superficial de 20 km² polo que la so densidá de población ye de  hab/km². El nucleu urbanu asítiase a una altitú de 310 msnm y a 21 km de la capital provincial, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Alsodux - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía 
* Alsodux - Diputación Provincial d'Almería
Bayárcal

**Bayárcal** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía, que llenda al norte, oeste y sur cola provincia de Granada. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 37 km² y tien una densidá de 7'5 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 02' N, 2º 59' O. Asítiase a una altitú de 1258 metros (ye'l conceyu más altu de la provincia) y a 76 quilómetros de la capital de provincia, Almería al traviés de l'A-348.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Patrimoniu artísticu y monumental

### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz na Alpujarra Almeriense#Baeárcal|Ver catálogu]]**

## Fiestes
Como en munches llocalidaes del este peninsular, la fiesta más importante ye la de Moros y cristianos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bédar

**Bédar** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 46 km² y tien una densidá de  hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 11' N, 1º 58' O. Asítiase a una altitú de 404 metros y a 88 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos años.

## Patrimoniu artísticu y monumental
### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz nel Llevante Almeriense#Bédar|Ver catálogu]]**
Bedar ye una de les poques poblaciones del llevante almeriense onde inda podemos obvservar les típiques construcciones morisques realizaes en termoarcilla. Esti material yera bien utilizáu pola antigua población pa construyir viviendes dau la so gran capacidá aislante y gran resistencia. Una prueba poder atópase nes cueves asitiaes n'El Marchal (cortijada asitiada al oeste de Bedar).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bédar - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía
* Bédar - Diputación Provincial d'Almería
Bentarique

**Bentarique** ye un conceyu español de la provincia d'Almería na comunidá autónoma d'Andalucía, asitiáu na Alpujarra Almeriense, nel Valle del Andarax y a 32 km de la capital provincial, Almería. La so población ye de .

## Xeografía física
### Situación
La llocalidá de Bentarique ta asitiada na parte occidental de la provincia d'Almería, na cara norte de la Sierra de Gádor y nel cursu mediu del ríu Andarax y a una altitú de 324 msnm. El so términu municipal tien una superficie de 11 km² y llenda al norte colos conceyos de Santa Cruz de Marchena y Alsodux, al Este col de Terque, al sur col de Huécija y al oeste col d'Íllar.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de la provincia d'Almería
* Alpujarra Almeriense

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bentarique - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía
* Bentarique - Diputación Provincial d'Almería
* Patrimoniu cultural de Bentarique na Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu
Castro de Filabres

**Castro de Filabres** ye una llocalidá y conceyu español de la provincia d'Almería na comunidá autónoma d'Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes (INE). El so términu municipal tien una superficie de 29 km² lo qu'apurre una densidá poblacional de  hab/km². La llocalidá asítiase a una altitú de 960 msnm y a 48 km de la capital de provincia, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.





## Patrimoniu artísticu y monumental

### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz en Los Filabres-Tabernas#Castro de Filabres|Ver catálogu]]**

## Referencies

## Enllaces esternos

* Castro de Filabres - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía 
* Castro de Filabres - Diputación Provincial d'Almería
* Construcción en cayuela en Castro de Filabres. Atles del Patrimoniu Inmaterial d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu
Chirivel

**Chirivel** ye un conceyu español, perteneciente a la provincia d'Almería, n'Andalucía, asitiáu na contorna de Los Vélez y a 143 km de la capital provincia, Almería. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 197 km² y tien una densidá de  hab/km².

## Historia

El topónimu Chirivel tien orixe na pallabra llatina *Silvella*, que significa bosquecillo.
L'orixe del conceyu vien d'un conxuntu de cases de llabranza del señoríu de Los Vélez que consiguió la so independencia de Vélez Rubio nel añu 1895.
Sicasí, polos xacimientos arqueolóxicos atopaos, podemos falar d'asentamientos nel llugar dende la Prehistoria. Tamién esisten muertes d'orixe ibéricu y árabe, anque los más abondosos son d'orixe romanu. N'El Villar, llugar cercanu a la población, atopáronse pieces suntuoses d'orixe romanu, como columnes de mármol y capiteles doraos, pa dellos historiadores equí atopábase la casona del Itinerariu romanu Ad-Morum. Escurría tamién la calzada romana Via Augusta que xunía Cartaxena con Cádiz. Nes escavaciones llevaes a cabu nel añu 1985, nesta zona d'El Villar, atopóse un Dioniso, formosa escultura que data de mediaos del sieglu II d. C. Dalgunos falen inclusive que pudiera representar a Antinoo, favoritu del emperador Adriano. Esta escultura constituyóse en símbolu de Chirivel, al que se-y llama poles xentes del llugar "El Chirivello".

## Fiestes
Chirivel celebra les sos fiestes n'honor a San Isidoro. Aproximao tienen llugar na tercer selmana del mes d'agostu.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Educación
* C.E.I.P "Jerónima Reche"
* Escuela Infantil Chirivel.
* S.Y.P. "Chirivel"

## Chirivelenses pernomaos
* Julio Alfredo Exea: escritor.

## Patrimoniu artísticu y monumental
* Xacimientu arqueolóxicu El Villar

### [[Patrimoniu Históricu Andaluz]]
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz en Los Vélez#Chirivel|Ver catálogu]]**

## Referencies

## Enllaces esternos

* Chirivel - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía 
* Chirivel - Diputación Provincial d'Almería
* Monumentu Natural Sabina Albar nel conceyu de Chirivel
Fondón

**Fondón** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 92 km² y tien una densidá de 10,32 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 36º 59' N, 2º 51' O. Asítiase a una altitú de 846 metros y a 63 quilómetros de la capital de provincia, Almería. El conceyu ta integráu poles llocalidaes de Fondón, Benecid y Fuente Victoria, esta postrera constituyida como EATIM.

Acoyó'l XVI Festival de Música Tradicional de la Alpujarra, en 1997.

## Demografía

Fuentes: INE 2010 (datos de 2009), Google Earth

## Patrimoniu artísticu y monumental
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz na Alpujarra Almeriense#Fondón|Ver catálogu]]**

## Hermanancies
* 

## Fondoneros pernomaos
*Beatu Juan Ibáñez, presbíteru nacíu y bautizáu na llocalidá, anque se crió en Gádor y estudió nos Seminarios de san Juan y de san Indalecio de la ciudá d'Almería. En siendo cimeru nel Seminariu de san Indalecio, foi depués coaxutor de la Parroquia de san Roque del puertu de la ciudá. Más tarde foi Cura del Marchal de Lubrín y párrocu de Santa Fe de Mondújar. Finalmente, foi Párrocu de la Concepción de la Llomba de san Francisco y Arcipreste d'Albox. Bien caritativu, fundó'l primer sindicatu pa los trabayadores del espartu. Tamién empecipió'l primer grupu de Scouts de la provincia del Almería, fundando en 1916 el Grupu de Scouts Centenarios 106 del Saliente. Terciariu franciscanu, foi conocíu pola so probeza y caridá heroica para colos demás. Foi martirizáu'l 13 de setiembre de 1936 y beatificáu pol Papa Francisco'l 25 de marzu de 2017.
*Josefina Samper (1927-2018), sindicalista y feminista, esposa de Marcelino Camacho.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de la provincia d'Almería
* Alpujarra Almeriense
* Provincia d'Almería

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía
* Diputación Provincial d'Almería
* Revista Dixital de Fondón
* Patrimoniu cultural de Fondón na Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. IAPH
Laroya

**Laroya** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 21 km² y tien una densidá de 6,0 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 18' N, 2º 20' O. Asítiase a una altitú de 860 metros y a 75 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Xeografía
Consta d'un nucleu urbanu más delles viviendes tremaes, conocíes como cortixos. Asítiase na Sierra de los Filabres, a unos 8 km de Macael, na Contorna del Mármol.

## Gastronomía

## Economía
La so economía básase principalmente nel turismu rural, según l'agricultura (especialmente la de secanu: almendra y oliva) y la ganadería (ganáu ovín y caprino).

## Personaxes
* Dolores Moreno Sobrino primer alcaldesa de la democracia 2007-
* Ramón Garrido Domene (1975-), Sacerdote fundador y primer Direutor de la Asociación Privada de Fieles Providentia .

## Patrimoniu artísticu y monumental

* Ilesia parroquial de San Ramón Nonato. Sieglu XVI.
* Almazahara del sieglu XVIII.
* Muséu Etnográficu El Molín de Laroya. Sieglu XVIII.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Laroya - Conceyu de Laroya
* Laroya - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía *
Laroya - Diputación Provincial d'Almería
La Mojonera

**La Mojonera** ye un conceyu español, perteneciente a la provincia d'Almería, n'Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. El conceyu ta integráu nel área metropolitana d'Almería-Poniente. La so estensión superficial ye de 23,87 km² y tien una densidá de 376,75 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 36º 46' N, 2º 48' O. Asítiase a una altitú de 40 metros y a 28 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Xeografía



## Demografía

El conceyu, que tien una superficie de 23,87&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

Ente 1981 y 1991, apaez esti conceyu porque se segrega del conceyu Félix.

### Población por nucleu
El conceyu estremar nos siguientes nucleos de población, según el nomenclátor de población publicáu pol INE (Institutu Nacional d'Estadística). Los datos de población pal añu  son:

A efeutos del Institutu Nacional d'Estadística d'España, les cifres de población de les unidaes poblacionales d'Urbanización Félix, San Nicolás Alto, San Nicolás Baxu y Venta del Cosario inclúyense dientro de la entidá singular Venta del Viso.

## Alministración
El gobiernu municipal ta formáu por 13 conceyales.
Resultaos de les eleiciones municipales de 2015.

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 627,71 €.

## Educación

## Referencies

## Enllaces esternos

* La Mojonera - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía
Olula de Castro

**Olula de Castro** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 34 km² y tien una densidá de 5,6 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 10' N, 2º 28' O. Asítiase a una altitú de 1010 metros y a 54 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Historia

### Prehistoria y Edá Antigua
D'igual forma que'l restu de les llocalidaes de la Sierra de los Filabres, los oríxenes d'Olula de Castro asitiar na dómina prehistórica. D'esta dómina caltienen dellos grabaos en roca del *Huerto del Moro* o de los Rodeos. Ente los sieglos VII y VIII, estableciéronse en redol a la Sierra de los Filabres un pueblu bereber llamáu *yarawás* al mandu de la reina La Kahima. Esti pueblu yera cristianu, taba bien romanizado y procedía del norte d'África.

### Edá Media
Mientres l'Alta Edá Media la mayor parte de la población yeren mozárabes y venceyóse a Alfonsu VII el Batallador mientres la Conquista d'Almería que tuvo llugar en 1145 y dexar so dominiu cristianu mientres 10 años. Darréu gran parte de la población emigró al apocayá conquistáu Valle del Ebro y el vacíu demográficu de la zona ye cubiertu con tribus bereberes islamizadas trayíes polos almohades.

## Fiestes populares
El segundu fin de selmana de payares celebren una de les más famoses fiestes d'esti conceyu: les fiestes patronales a la Virxe del Patrociniu nes que s'inclúin Les Rellaciones de Moros y Cristianos.
Trátase de les batalles ente moros y cristianos qu'asocedieron fai cientos d'años na Sierra de los Filabres. Los moros ganen a los cristianos y quédense el conceyu un tiempu, más tarde lleguen los cristianos de nuevu pa reconquistar el conceyu portando la imaxe de la Virxe del Patrociniu. Los cristianos acaben ganando y recuperen Olula de Castro y los moros acaben faciéndose cristianos por amor a la virxe.

## Gastronomía
La receta artesanal qu'utilizaron a lo llargo de xeneraciones, les families d'Olula de Castro pa la preparación y ellaboración del turrón ye la siguiente: Los ingredientes a utilizar son: miel, almendra, azucre, clara de güevu y piel de llimón rallada. Toos son ingredientes naturales a los cualos nun s'añader nengún tipu d'aditivu o sustancia. La ellaboración realizar al bañu maría, y el tiempu averáu de cocción, desque s'añader los productos al recipiente hasta que se retira la caldera del fueu, ye de 6 hores. Aproximao nel momentu nel cual el turrón algama'l so puntu óptimo de cocción, ye cuando se-y añader l'almendra turrada, y darréu envolúbrase con una pala de madera, hasta que l'almendra pártase uniformemente.

Ésti productu artesanal ye ellaboráu puramente nel conceyu d'Olula de Castro dende va delles décades. El turrón artesanal ye l'alimentu de más tradición nesti conceyu de la Sierra de los Filabres. Los habitantes d'Olula de Castro a lo llargo de xeneraciones vivieron d'una agricultura de subsistencia na cual siempres destacó'l cultivu de l'almendra y del miel, los dos ingredientes más importantes na ellaboración del turrón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Lubrín

**Lubrín** ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía. Nel añu  cuntaba con  habitantes. La so estensión superficial ye de 138 km² y tien una densidá de 12,1 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 13' N, 2º 04' O. Asítiase a una altitú de 510 metros y a 72 quilómetros de la capital de provincia, Almería.

## Xeografía
Ta asitiáu na contorna del Llevante Almeriense.

La población del conceyu distribúyese nos sos 21 nucleos de población; los principales son: Lubrín, La Rambla Barcal, El Marchal de Lubrín, La Pilastra de Lubrín, El Chive, El Pocico, La Alcarria de Lubrín, El Saetí.

## Demografía
Númberu d'habitantes nos últimos diez años.

## Patrimoniu artísticu y monumental
### Bienes inmuebles protexíos
* **[[Patrimoniu Históricu Andaluz nel Llevante Almeriense#Lubrín|Ver catálogu]]**

## Personaxes pernomaos
* Pepe Rubio, actor de teatru. (1931-2012)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Lubrín - Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía *
Lubrín - Diputación Provincial d'Almería
* Biblioteca Multimedia sobre Lubrín 
* Patrimoniu cultural de Lubrín. Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía ellaborada pol Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu
* L'oficiu de la espartería en Lubrín. Atles del Patrimoniu Inmaterial d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu