Uber

**Uber Technologies Inc.** ye una empresa internacional qu'apurre a los sos veceros vehículos de tresporte con conductor (VTC), al traviés del so *software* d'aplicación móvil (*app*), que coneuta los pasaxeros colos conductores de vehículos rexistraos nel so serviciu, que ufierten un serviciu de tresporte a particulares. La empresa entama recoyíes en cientos de ciudaes de tol mundu y tien la so sede en San Francisco (California).

Uber opera tamién con coches autónomos nes ciudaes de Pittsburgh y San Francisco dende finales de 2016. El 19 de marzu de 2018, la empresa anunció la suspensión del so programa de vehículos autónomos en tol territoriu norteamericanu, depués de qu'una muyer finara en siendo pillada por un autu autónomu de Uber en Tempe, Arizona. 

N'agostu de 2017, Uber foi multáu pola Comisión Federal de Comerciu onde aceptaron que mienten al dicir que monitorizan exhaustivamente l'accesu internu a la información personal de los sos usuarios y que nun caltienen una razonable seguridá de los datos de los sos usuarios. Coles mesmes, el 21 d'avientu d'esi mesmu añu, el Tribunal de Xusticia de la Unión Europea falló en contra la posición defendida por Uber declarándola empresa de tresporte, y non plataforma dixital d'intermediación ente viaxeros.

## Historia

Primeramente, los conductores teníen autos Uber qu'aprobaba la empresa. Dempués de 2012, Uber añade una selección más amplia de coches nel mercáu, los llamaos UberX. Los coches acutar por aciu l'usu de l'aplicación móvil. Usando l'aplicación, los veceros pueden rastrexar l'allugamientu del so coche reserváu. 

Sicasí, esta iniciativa de Silicon Valley sumó problemes en delles partes del mundu. Dende la so nacencia, Uber recibió la declaración de guerra d'agrupaciones de taxistes en delles ciudaes y reguladores intentaron normar y regular les sos operaciones. 
A partir de 2012, Uber espandió les sos operaciones pa incluyir compartición de viaxes que nun son en taxi.

El so actual direutor executivu ye Dara Khosrowshahi. El cofundador Travis Kalanick tuvo que dimitir del so puestu executivu dempués de presiones per parte de los inversores dempués d'acusaciones de discriminación de xéneru na empresa. El 85% de los puestos teunolóxicos dientro de la empresa taben ocupaos por homes. Dara Khosrowshahi ye CEO de Uber dende agostu de 2017. 

Pa la primer metá del añu 2016, la empresa Bloomberg informaba que les perdes de la empresa Uber sumaben 1.270 millones de dólares mientres esi añu. La compañía defendió que solo puede ser rentable si emplega coches autónomos, prescindiendo de tolos los conductores. Amás, Uber mercó n'agostu de 2016 una empresa de conducción autonóma de camiones, Otto, por 680 millones de dólares.

Según Wall Street Journal, la última ronda de financiamientu de Uber catapultó el so valor de mercáu hasta 68.000 millones de dólares. Uber tuvo en total 9 rondes de financiamientu. Ye la startup más pervalible del mundu, bien per delantre del so competidor chinu Didi Chuxing, con una valoración de 50.000 millones de dólares. El so actual CEO Dara Khosrowshahi afirmó que la empresa podría empezar a cotizar na Bolsa en 2019.

### Competidores
Uber anguaño tien competidores en práuticamente tolos países onde opera. Cabify n'España, Lyft n'EE.XX., Fola Cabs n'India, Grab nel Sureste Asiáticu y Didi Chuxing en China. Didi Chuxing foi un competidor tan fuerte en China que Uber decidió fundir Uber China con Didi Chuxing n'agostu de 2016 en cuenta de un 20% de Didi Chuxing, poniendo fin a la competencia en China.

### Elusión d'impuestos
Una de les principales crítiques que faen los taxistes a Uber ye'l so usu de téuniques d'inxeniería fiscal y elusión d'impuestos. Tien una complexa estructura llegal y fiscal con sede en Países Baxos, onde los impuestos son muncho más baxos, so la empresa Uber BV. De la mesma, tamién usa una filial en Bermudes, Uber International CV.

### Salarios de los conductores
Una de les ventayes qu'ufierta Uber a los sos conductores ye que pueden trabayar cuando quieran, ensin tener horarios fixos. Esto foi allabáu y criticáu a partes iguales. Ente les desventaxes de ser conductor pa Uber ye que los conductores tán en réxime d'autónomos y tienen que cotizar a la Seguridá Social pola so cuenta. El fechu de que sían autónomos foi bien criticáu inclusive polos tribunales. El Tribunal d'Apelación Llaboral de Londres considera que los conductores de Uber tendríen de ser trataos como asalariaos y non como autónomos.

### Bolivia
En payares de 2016, Uber empieza les sos actividaes en Bolivia en Santa Cruz de la Sierra primeramente. En xineru de 2017, Uber espande'l so serviciu a la ciudá de La Paz (sede de gobiernu del país). Tiense previstu que Uber espanda tamién los sos servicios a la ciudá de Cochabamba. 
### Perú

N'abril de 2014, Uber empecipió les sos actividaes en Lima, n'ochobre de 2016 n'Arequipa y en mayu de 2017 en Cusco.

### Uruguái

En payares de 2015, Uber empecipió les sos actividaes n'Uruguái. N'agostu de 2016 la empresa de pagos PayPal anunció un alcuerdu con Uber pol cual podrá utilizase esa plataforma pal pagu de los servicios.

### Ecuador

En xunetu de 2017, Uber empecipio les sos actividaes n'Ecuador.

### República Dominicana
En payares de 2016, empecípiense les actividaes de Uber, pero nun ye hasta principios de 2017 cuando los servicios d'esta empresa son más reconocíos, espandiéndose asina a la mayoría de les provincies constituyentes, siendo más usáu nes principales provincies turístiques como Santu Domingu, Santiago, La Romana, Puerto Plata, Samaná, ente otres.

### Vehículos autónomos
En Marzu de 2018, un coche autónomu de Uber protagonizó'l primer atropellu mortal con un vehículu d'esti tipu.

## Servicios
* Uber X: Ye la opción más común y económica de Uber, inclúi vehículos modelu 2006 d'equí p'arriba «anque esto depende de les polítiques de Uber pa cada ciudá», acepta cuatro pasaxeros a lo más y dexa opcionalmente estremar la tarifa ente los usuarios pasaxeros.

* Uber XL: Ye la edición de Uber que consta de carrocetes como tresporte con capacidá estendida d'hasta seis, siete o ocho pasaxeros.

* Uber Black: Ye la versión más esclusiva de Uber, consta d'autos escuros últimu modelu con capacidá de cuatro pasaxeros, ye utilizáu de cutiu poles organizaciones y empreses pal tresporte del personal.

* Uber SUV: Alternativa más costosa que UberXL a diferencia que les sos carrocetes son d'un modelu más recién.

* Uber Pool: Ye una edición de UberX compartíu, dando oportunidá qu'hasta 3 usuarios de distintos allugamientos soliciten un viaxe a un destín que sía común atópese cercanu pa tolos usuarios que compartan el viaxe, por ello aforra una cantidá considerable comparándolo al solicitar un serviciu de UberX.

* Uber Select: Serviciu asemeyáu a Uber BLACK a diferencia que los autos nun son puramente escuros, y tien un costu menor qu'este.

* Uber VIP: Ye una opción dientro de la app que ta disponible pa ciertes llocalidaes, una vegada que l'usuariu cumpla los sos 100 viaxes realizaos na aplicación de Uber va desbloquiase esti nuevu serviciu que consiste en solicitar conductores con una valoración que tien como permediu mayor o igual a 4.8 estrelles.
* UberAIR (Uber Elevate): Ye un serviciu planiáu pa 2020, que podría estrenase en Los Angeles (California), Dallas-Fort Worth (Texas) y Dubái. Consistiría en coches voladores, paecíos a helicópteros anque coles sos diferencies, que cubriríen distancies medies amenorgando descomanadamente la duración de los trayectos.
* UberEATS (serviciu d'entrega a casa de comida).

## Conflictu xudicial

### Méxicu
N'abril de 2015, Uber pudo espandise en Guadalajara, Jal, fixéronse negociaciones esitoses col Club Deportivo Guadalajara, que consistieron n'emplegar a Uber como mediu de tresporte p'aficionaos del equipu, aldu al estadiu Omnilife.

Na Ciudá de Méxicu, les autoridaes decidieron realizar un alderique públicu sobre'l serviciu que brindaba Uber y Cabify nel que participaron los gremios y asociaciones de taxis (tresporte públicu de pasaxeros concesionado). Como resultancia, hai una llexislación dende 2015 qu'obliga a dambes empreses a pagar un rexistru ante la Secretaría de Movilidá de la Ciudá de Méxicu.

En 2016, Uber operaba na Ciudá de Méxicu, Estáu de Méxicu, Guadalajara, Mexicali, Tijuana, Tecate, Rosarito, Ensenada, Monterrey, Puebla, Querétaro, León, Toluca, Campeche, Mérida, Aguascalientes, Cuernavaca, Hermosillo, San Luis Potosí, Chihuahua, Ciudad Juárez, Saltillo, Torrexón, Villahermosa, Cancún según nel estáu de Zacatecas y en delles zones de Sinaloa.

El 11 de xunu de 2017, Uber anunció la so presencia en Tepic, Nuevu Vallarta, Puerto Vallarta y Ciudad Obregón.
Uber anunció que llegaría a la ciudá de Morelia n'ochobre de 2017.

N'ochobre de 2017 se anuncó la so llegada a La Paz (Baxa California Sur), Guasave y para San Luis Rio Coloriáu, Nozales, Navojoa y Guaymas nel estáu de Sonora siendo esti postreru l'estáu con más ciudaes con Uber en Méxicu.

### Arxentina
N'abril de 2016, Uber desembarcó en Buenos Aires. El 20 d'abril, los taxistes realizaron más de 25 cortes en cais d'esa ciudá, pidiendo esclusión de la plataforma. Cuestionen el llanzamientu del sistema pola amenaza que significa pa los sos puestos de trabayu.

El 13 d'abril de 2016, la Xusticia ordenó al gobiernu de la ciudá de Buenos Aires que «de manera inmediata», arbitre les midíes necesaries pa suspender cualquier actividá que desenvuelva la empresa Uber o cualquier sociedá so esi nome y tipu d'actividá. La empresa nun suspendió les sos operaciones, y sigue estable con más de 20.000 conductores, p'abril de 2016. Coles mesmes Uber opera nel Gran Buenos Aires, parte de la provincia de Buenos Aires, otra xurisdicción onde la xusticia porteña nun ye quien exerz la llei.

Dende'l 12 d'ochobre de 2016, tres la desestimación de delles denuncies penales contra la empresa, l'usu de l'aplicación Uber ye consideráu llegal en tol territoriu arxentín. Sicasí, a fines de xineru de 2017 la xusticia penal de la ciudá de Buenos Aires ordenó'l bloquéu de l'aplicación de Uber pa telefonía móvil, anque refugó unviar a prisión a los directivos de la empresa; el serviciu siguió funcionando. Nel mes d'abril, sicasí, un xulgáu de la mesma ciudá de Buenos Aires condergó a una pena de prisión en suspensu y inhabilitación pa conducir a un chofer de la empresa, por usu indebíu del espaciu públicu» y «exercer illexítimamente una actividá que infringe el Códigu Contravencional».

Nel mes de xineru un xulgáu de la Ciudá de Buenos Aires pidió al ENACOM que faiga efectivu'l bloquéu de la web de Uber na Arxentina. Sicasí, en xunu de 2018, el mesmu xulgáu dio marcha tras cola midida.Paralelamente, Mendoza aprobóse una regulación pa plataformes dixitales como Uber y Cabify, polo que l'actividá ta agora amparáu pola llei na capital mendocina. Nesi sentíu, la empresa atópase proyeutando la espansión a unes 30 ciudaes del interior del país.

### Bolivia
En Bolivia esiste un fuerte refugu a Uber per parte de los taxistes de Santa Cruz de la Sierra calificándolos como "avasalladores de trabayos" de los más de 60.000 taxistes d'esta ciudá. El serviciu de Uber na ciudá de La Paz ye dafechu normal. 

### Colombia
En Colombia llega'l serviciu oficialmente nel añu 2015, delles protestes realizáronse cuando esta aplicación entró en serviciu nel país. La mayoría d'estos protestantes son taxistas. 
En Bogotá, Uber empresta los servicios de uberX, uberPOOL, UberBLACK, UberVAN (hasta 8 pasaxeros), UberANGEL (un conductor diríxese al puntu onde se realizó la solicitú por que esti conduza'l vehículu del usuariu y llevar al destín solicitáu), UberBICI (empresta'l serviciu de vehículos forníos pal tresporte de bicicletes), y UberEATS (serviciu d'entrega a casa de comida).

### España
N'España, Uber anguaño ta somorguiáu nuna batalla llegal contra los taxistes. Sicasí, pel momento Uber ta ganando la batalla yá que el Tribunal Supremu ta concediendo nueves llicencies VTC (que son necesaries pa operar los vehículos Uber) d'esta manera amontando los vehículos en manes de Uber y Cabify. N'avientu de 2017 tán operando 6.500 llicencies VTC n'España, pero prevese que'l Tribunal Supremu conceda otres 10.000 llicencies más, habiendo 1 llicencia VTC por cada 4 taxis. La llende llegal ta en 1 llicencia VTC por cada 30 taxis. Esto fizo que los taxistes entamen numberoses fuelgues.

## Ver tamién
* Airbnb
* BlaBlaCar
* Sidecar
* Cabify

## Referencies

## Enllaces esternos