Franz Ferdinand

**Franz Ferdinand** ye una banda d'indie rock, formada en Glasgow, Escocia, en 2001 llamada asina n'honor al Archiduque Francisco Fernando d'Austria (n'alemán *Franz Ferdinand*). La banda ta compuesta por Alex Kapranos como voz principal, guitarra solista y teclaos, Bob Hardy nel baxu, Nick McCarthy na guitarra rítmica, teclaos y coros y Paul Thomson na batería, percusión, guitarra y coros.

Tres el pocu ésitu del so primer senciellu, *[[Darts of Pleasure]]*, el grupu algamó bonos puestos dempués de que'l so segundu senciellu, *[[Take Me Out]]* (publicáu'l 12 de xineru de 2004), llegó al nᵘ 3 nos *rankings* del Reinu Xuníu siguíu del so álbum debú *[[Franz Ferdinand (álbum)|Franz Ferdinand]]* (publicáu'l 9 de febreru de 2004), que debutó nel Reinu Uníu nel puestu númberu 3. La banda ganó'l Premiu Mercury 2004 y dos Premios Brit nel añu 2005 por meyor grupu británicu y meyor actuación de rock británicu. NME nomó a *Franz Ferdinand* como álbum del añu. D'esti álbum, cuatro *singles* fueron *top ten*: el más esitosu y aclamáu pola crítica *[[Take Me Out]]*, siguíu de *[[The Dark of the Matinée]]*, *[[This Fire]]* y *[[Michael (cantar)|Michael]]* (que llegó a n.° 17). El primer álbum de la banda llogró vender cinco millones de copies nel mundu.

El segundu discu de la banda, *[[You Could Have It So Much Better]]*, foi n.° 1 nel Reinu Uníu, al vender 101&nbsp;884 copies na so primer selmana, del que s'estrayen los cantares *[[Do You Want To]]*, *Walk Away* y *The Fallen*.

El tercer álbum de la banda, **', anunciar a finales de 2008 y foi publicáu en xineru de 2009. Nel álbum destácase'l cambéu d'estilu musical, una y bones la banda camudó'l so soníu post-punk característicu de los sos dos primeros álbumes, por un soníu más bailladeru. L'álbum ganó una aceptación comercial positiva según reseñes positives, pero nun foi tan aclamáu como los sos dos primeros álbumes. Un álbum de remezclas de Tonight, tituláu Blood, foi llanzáu en Julio de 2009.
 
Cuatro años dempués del llanzamientu de ''Tonight'', en 2013, la banda llanzó'l so cuartu álbum d'estudiu tituláu, ''[[Right Thoughts, Right Words, Right Action]]'', producíu pola mesma banda.
 
En 2015, anuncióse que Franz Ferdinand y la banda americana de rock, ''[[Sparks]]'', xuniérense pa formar un supergrupu llamáu ''[[FFS (banda)|FFS]]''. Esti supergrupu llanzó un álbum tituláu ''[[FFS (álbum)|FFS]]'' en xunu de 2015.
 
En Julio de 2016, anuncióse que [[Nick McCarthy]] tomaríase un descansu de la banda y nun formaría parte d'ella, siquier pa la grabación y la xira del quintu álbum de Franz Ferdinand, yá que se va dedicar a asuntos familiares y a otros proyeutos musicales, pero nun se refuga un regresu a la banda nun futuru.

A lo llargo de 2016, la banda y los sos integrantes fueron colgando nes sos cuentes de Instagram fotografíes nel estudiu de grabación, según la tema ''Demagogue'', enmarcáu dientro de la campaña [[30 Days, 30 Songs]], lo que munchos interpretaron como l'embrión d'un nuevu discu de cara a 2017. 2017 va ser l'añu del regresu de la banda tamién a los escenarios españoles, tres la so confirmación nel [[Low Festival]] de Benidorm.

== Historia ==

=== Formación Toes los miembros de Franz Ferdinand tuvieron enantes en distintes bandes independientes na década de los '90 como [[The Karelia]], [[Yummy Fur]], [[10p Invaders]], [[Pulguishona]] y [[Embryo]]. Alex Kapranos y Paul Thomson tocaben xuntos en Yummy Fur y darréu xuniéronse pa escribir cantares. Alredor de la mesma dómina Kapranos enseñó al so amigu, Bob Hardy, cómo tocar el baxu. Kapranos axuntar con Nick McCarthy nel añu 2001 que tornaba a Escocia dempués d'estudiar jazz n'Alemaña.

En mayu de 2003, la banda robló col sellu discográficu independiente, [[Domino Records]]. La banda grabara un EP ''Darts of Pleasure'', el que pretendíen llanzar ellos mesmos, pero foi llanzáu por Domino a finales de 2003. La cubierta del discu foi diseñada por Thomson. Llegó al nᵘ43 na llista del Reinu Uníu . La banda ganó'l [[Premiu Philip Hall Radar]], na [[ENM]] de los Premios de 2004, anunciáu a finales de 2003.

=== Álbum debú y l'ésitu ===
La banda treslladar a Gula Studios en [[Malmö]], [[Suecia]] con Tore Johansson, productor de [[The Cardigans]] pa grabar el so discu de debú. En xineru de 2004, el senciellu ''Take Me Out'' algamó'l tercer puestu nes llistes de ventes del Reinu Uníu. L'álbum ''[[Franz Ferdinand (álbum)|Franz Ferdinand]]'', llanzar a principios de 2004, debutando na tercer posición de discos nel Reinu Uníu en febreru de 2004 y nel decimosegundu n'Australia, n'abril de 2004. L'álbum namái algamó los niveles más baxos de la llista Billboard 200 Album nos EE.XX., pero algamó'l top 5 de la tabla de indie rock. Dempués d'un par de viaxes a América del Norte y la gran rotación del videu "Take Me Out" en [[MTV]], l'álbum algamó'l nᵘ 32 en Billboard 200 dempués, en 2004, y vendió más d'un millón de copies nos [[Estaos Xuníos]].

Franz Ferdinand polo xeneral recibió una respuesta positiva de los críticos. ENM diz que la banda foi'l más recién que sigue la llinia del arte de grupos de rock como [[Duran Duran]], [[The Beatles]], [[The Rolling Stones]], [[The Who]], [[Roxy Music]], [[Sex Pistols]], [[Wire]], [[Travis (banda)|Travis]] y [[Blur]].

Na revisión del álbum na [[British Broadcasting Corporation|BBC]], diz: "En namái 38 minutos de duración ''"Franz Ferdinand"'' nun podía ser un álbum llargu, pero ye una obra maestra de funky, punky, nidiu frescu del primer cantar a la postrera. All Music Guide clasificaron l'álbum con cuatro de cinco estrelles y dixo: "Franz Ferdinand termina siendo gratificante de manera distinta al anterior trabayu banda, pero rescampla qu'entá son unu de los grupos más escitantes de fora del garage-rock / post-punk revival".

El 7 de setiembre de 2004, l'álbum de 2004 foi gallardoniáu col Premiu Mercury Music. En [[Australia]], "Take Me Out" ganó'l Triple J Hottest 100 del añu 2004. Franz Ferdinand dio en ganar un [[Premiu Ivor Novello]] en 2004 y dos [[Brit Awards]] en 2005. El vanguardista videu de "Take Me Out" ganó na categoría "Videu Revelación" na entrega de los [[MTV Video Music Awards 2004#Videu Revelación|MTV Video Music Awards del 2004]]. La ENM llamó a "Franz Ferdinand" el meyor álbum de 2004, y tamién lo punxo 38º na Llista de los 100 Meyores Álbumes. La banda presentar nos [[Grammy]] de 2005, interpretando "Take Me Out", nun "Medley" en direuto con [[Los Lonely Boys]], [[Maroon 5]], [[Black Eyed Peas]] y [[Gwen Stefani]].

=== "You Could Have It So Much Better" ===
La banda pasó la mayor parte de 2005 nel estudiu n'Escocia trabayando na grabación del so álbum, [[You Could Have It So Much Better]], que foi llanzáu'l 3 d'ochobre de 2005. La intención de la banda, primeramente, yera de titular el discu igual que'l so debú, pero camudaron a ''You Could Have It So Much Better... With Franz Ferdinand'' antes d'escoyer definitivamente'l títulu. El diseñu de la cubierta del álbum foi la semeya de Lilya Brik de Alexander Rodchenko de 1924. La banda trató d'ampliar el so abanicu musical nel álbum. Dempués de l'aclamación de la crítica del so álbum debú, dellos comentarios escontra'l nuevu álbum fíxose más polarizáu, con delles quexes de que la grabación foi d'urxencia. Sicasí, foi polo xeneral bien recibíu na prensa y vistu como un álbum igual o meyor que'l primeru pola mayoría de los críticos, incluyíos los ENM. Nel Reinu Uníu, l'álbum foi númberu 1 y númberu 8 nos EE.XX.

Sobre la xira que siguió al llanzamientu del álbum, Franz Ferdinand rompió'l récor de la presentación más llarga nel [[Alexandra Palace]], al norte de [[Londres]], tocando 4 nueches con toles llocalidaes vendíes mientres payares-avientu de 2005. Pa sofitar l'álbum, cuatro singles fueron llanzaos. Incluyendo nesi set un senciellu [[Llau A y llau B|doble llau A]] que contién un videoclip (el llau AA "L. Wells" y el videu-clip "Jeremy Fraser" que nun fueron incluyíos nel álbum grabaos a empiezos de 2006 mientres el tour de la banda n'Australia en sofitu al álbum). Tamién inclúi otru videoclip llamáu "Wine In the Afternoon" que ye un llau-B de ''Eleanor Put Your Boots On'' y que nun foi incluyíu nel álbum pero grabáu nel tour por [[Michigan]], [[Estaos Xuníos]]. "''Do You Want To''" llegó al númberu 4, mientres "''Walk Away''" y "''The Fallen''" entraron al númberu 15 de la llista [[UK Singles Chart]]. El 4 y postreru senciellu del álbum, "''Eleanor Put Your Boots On''" algamó'l númberu 30.

=== Tonight: Franz Ferdinand ===
La banda empezó nueves sesiones de grabación en xineru de 2006, coincidiendo con delles feches en direuto n'Australia y Nueva Zelanda. A principios de setiembre de 2006, l'agrupación manifestó que se diben a tomar un descansu dempués del [[Carling Weekend]] y de tocar en dos espectáculos en Brasil. Amás de telonear en febreru a [[U2]] per Suramérica, lo cual llevar per Arxentina, Brasil y Chile, esti postreru nel cual tamién presentar nel [[XLVII Festival Internacional del Cantar de Viña del Mar]].

El 8 de marzu de 2007, la banda empezó'l procesu de grabación del so tercer álbum, del cual empezó a publicar información el 6 de xunu de 2008, cuando s'anovó'l sitiu oficial del la banda n'Internet.

El 8 d'ochobre d'esi mesmu añu, Alex Kapranos cuntó nun conciertu de Brooklyn que'l procesu de grabación del nuevu álbum terminara, poniéndo-y finalmente'l nome de "Tonight: Franz Ferdinand". Tamién indicó que'l discu va ser más bailladeru que los dos discos anteriores, amás de tener influencies africanes. A finales de dichu añu, Franz Ferdinand presentó'l so nuevu senciellu "Ulysses", adelantu del nuevu discu, que salió a la venta'l 26 de xineru de 2009.

La publicación d'esti nuevu material discográfico llevar a una estensa xira na que volvieron incluyir Suramérica, visitando países onde enxamás imaxinaron que teníen repercusión como banda.

En marzu y n'abril de 2010 Franz Ferdinand visitó países como Colombia, Venezuela, Perú, Chile, Arxentina, Brasil, Paraguay y Méxicu onde l'interés de los integrantes por conocer les cultures latino-americanes facer absorber lo más posible de cada país mientres los pocos díes que se quedaben en cada unu. Ello ye que por casu en Paraguay, Alex Kapranos hasta aprendió a falar unes pallabres en [[idioma guaraní|guaraní]] (una llingua autóctona) faciendo delirar a los 8.000 paraguayos presentes. Nick, pela so parte, percorrió un mercáu [[Asunción (Paraguay)|asunceno]] y mercó un discu pirata d'ellos mesmos pol preciu d'un dólar.

Col so tercer discu, la banda llogró nuevamente la reconocencia qu'esperaba alredor del mundu, lo que los animó a anunciar un cuartu discu.

=== Right Thoughts, Right Words, Right Action ===
En febreru de 2010, la banda anunció qu'empezara a trabayar nun nuevu álbum. Kapranos dixo que la banda s'autu-prometió que nun se concentraríen na divulgación y publicidá sobre'l so progresu al ser daqué de lo que se penaba d'álbumes anteriores.

En mayu de 2012 mientres el so conciertu en [[Limerick]] la banda ufiertó cuatro nueves cantares que podríen tar incluyíes nel so nuevu trabayu.

En marzu del 2013, Franz Ferdinand siguió de xira y estrenando nuevos cantares. A principios de marzu estrenaron "Evil Eye" y "Love Illumination", ente que a finales del mes estrenaron "Goodbye Lovers & Friends".

El 16 de mayu de 2013, Franz Ferdinand anunció oficialmente'l so cuartu álbum, tituláu Right Thoughts, Right Words, Right Action, xunto al arte de la portada, el llistáu de los cantares, y dando a conocer la fecha de salida, 26 d'agostu de 2013.

A fines de xunu, Franz Ferdinand desveló l'audiu oficial de dos de los sos cantares nuevos 'Love Illumination' y 'Right Action'

=== Always Ascending ===
En xunetu de 2016, la banda comunicó a les sos fans que Nick McCarthy tomaríase un descansu de la banda pa enfocase na so familia y los sos proyeutos personales (más concretamente'l de la so pareya, Manuela)

En mayu de 2017, Julian Corrie y Dino Bardot fueron presentaos como nuevos miembros de la banda.

N'ochobre de 2017, Franz Ferdinand anunció'l llanzamientu del so nuevu discu Always Ascending, que se llanzó'l 9 de febreru de 2018.

== Nome ==


El nome de la banda foi inspiráu nun caballu de carreres llamáu ''L'archiduque''. Dempués de ver correr el caballu na televisión, la banda empezó a aldericar si ''"Archduke Franz Ferdinand"'' ([[Archiduque Francisco Fernando]]) sería un bon nome pa la banda, poles consecuencies de la muerte del archiduque (el so asesinatu foi'l más importante de los munchos factores que conducieron a la [[Primer Guerra Mundial]]).

Amás, esti nome ye tamién el del postreru comandante del [[campu de concentración d'Auschwitz]], [[Rudolf Höß|Rudolf Franz Ferdinand Höß]], d'orixe alemán, darréu aforcáu dempués del so xuiciu, a manes de los aliaos.

== Arte ==
La banda destacar pol usu d'imáxenes vanguardistas ruses nes cubiertes de los álbumes y los singles. Los exemplos inclúin ''"You Could Have It So Much Better"'', que fai referencia a una semeya de 1924 de Lilya Brik por [[Alexander Rodchenko]], "Take Me Out", que fai referencia a ''Una sesta parte del mundu'', tamién por Rodchenko.
Tamién en "Outsiders" la lletra ye una referencia a los artistes [[Auguste Rodin]], [[Man Ray]] y [[Salvador Dalí]].

=== Videos ===
Munchos de los videos pa promover los singles de la banda de singles fueron inspiraos na vanguardia rusa al
igual que les tapes de les sos CD.

El vanguardista videu de Take Me Out, dirixíu por Jonas Odell, inspirar en dadaísmu, coreografíes Busby Berkeley y diseñu constructivista rusu. Alex Kapranos esplica les numberoses y variaes influencies detrás de la promoción del estilu del segundu singles 'Take Me Out': ''"Ye de tipu bidimensional nun estilu tridimensional que si tien sentíu. Trátase d'un montaxe d'imáxenes, (nós mesmos), y coses tomaes d'otros llugares y poneles xuntes de manera astracta. Eso ye lo que-y da al videu un estilu estrañu"''.

== Influencies ==
Al igual que [[Bloc Party]] y otres nueves bandes dende l'añu 2000, Franz Ferdinand echa los sos raigaños a partir de la música de los [[Talking Heads]], [[Gang of Four (música)|Gang of Four]], [[Duran Duran]], [[Kraftwerk]] o inclusive [[Wire]]. De la mesma paez que la banda aprendiera la lleición de los veteranos: calteniendo lo meyor ensin cayer na caricatura y creando práuticamente un nuevu xéneru. El xuegu escénicu de [[The Who]] (veanse los saltos nel escenariu d'[[Alex Kapranos]]) xunto col talentu de composición, la desenvoltura y la clase de [[The Beatles]] (de lo que son muestra cantares como “Eleanor Put Your Boots On” o “Jacqueline”), una rítmica potente a la Kinks (a imaxe de les potentes “The Dark of The Matinée”, “This Fire”,…) podríen carauterizar delles actitúes y soníos del grupu. Sicasí Franz Ferdinand atopó un estilu fresco y dinámico que-y ye propiu.

== Discografía ==

* ''[[Franz Ferdinand (álbum)|Franz Ferdinand]]'' (2004)
* ''[[You Could Have It So Much Better]]'' (2005)
* **' (2009)
* *[[Right Thoughts, Right Words, Right Action]]* (2013)
* *[[Always Ascending]]* (2018)
* *[[The Human Fear]]* (2025)

;En colaboracion
* *[[FFS (álbum)|FFS]]*, xunto a la banda estauxunidense Sparks (2015)

## Premios

## Integrantes

### Formación actual
* Alex Kapranos: voz principal, guitarra solista y teclaos.
* Bob Hardy: baxu.
* Dino Bardot: Guitarra.
* Julian Corrie: Guitarra, coros y teclaos.
* Paul Thomson: batería, percusiones, coros y dacuando guitarra.

### Antiguos miembros
* Nick McCarthy: guitarra rítmica, teclaos y voz de respaldu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial.
* 
* 
* Franz Ferdinand en Allmusic