Roda de Isábena

**Roda de Isábena** ye una llocalidá que pertenez al conceyu d'Isábena, na comarca de Ribagorza, provincia de Uesca, Aragón, España.

## Xeografía
Asitiada mui cerca del ríu Isábena, nel antiguu condáu de Ribagorza, unu de los orixinarios na formación del Reinu d'Aragón.

## Historia
Nel sieglu X foi capital del condáu de Ribagorza y sede episcopal, polo que se llevantó, por dos vegaes, la catedral de Roda, d'estilu románicu, ente los sieglos X y XII. El primer templu foi consagráu nel añu 956. Nel añu 1006 el fíu d'Almanzor, Abd El Malik, escaló la villa destruyendo la primitiva catedral. En 1010, recuperada Roda de Isábena polos cristianos, empezó la construcción de la segunda catedral, que foi consagrada nel añu 1030.

La catedral de Roda exerció como tal hasta l'añu 1149, añu en que la so xurisdicción eclesiástica pasó a Lleida una vegada foi reconquistada polos cristianos.

## Urbanismu

La llocalidá de Roda álzase sobre un puexu qu'apodera l'accesu al valle del ríu Isábena, pos nel sieglu X yera un llugar fortificáu, qu'establecía una talaya de vixilancia ente los dominios de la Taifa de Zaragoza y el condáu referíu, que más tarde s'integraría nel Reinu d'Aragón. 
A mediaos del sieglu X esta pequeña llocalidá convertir en sede del obispu de Roda y capital política del condáu de Ribagorza. Pero'l treslláu de la sede episcopal a Lleida y depués a la diócesis de Barbastro-Monzón alloñó d'esta llocalidá la rellumanza pasada. La desamortización y un saquéu d'Erik el Belga desaposiar del so ricu patrimoniu.

Sicasí, Roda, col so Catedral de San Vicente mártir caltién inda muertes del so ricu pasáu. Güei, esti llugar presume de ser la población más pequeña d'España que cunta con un templu catedraliciu.

## Crónica Rotense

Na catedral de Roda caltúvose mientres sieglos la versión más antigua de la llamada Crónica d'Alfonso III denomada por esti motivu *[[Crónica Rotense]]*. Esta crónica foi escrita ente la segunda metá del sieglu X y el sieglu XI, al paecer nel monesteriu de San Millán de la Cogolla, y que dempués de tar en paradoriu desconocíu mientres enforma tiempu, remaneció nuna biblioteca privada en 1927.

## Rutes
Les siguientes rutes de senderismo pasen pola llocalidá:
* <span style="background-color:#FF0000;color:#ffffff"> '''&nbsp;GR-18.1&nbsp;'''</span>
* <span style="background-color:#ffff00;color:#000000"> '''&nbsp;PR-HU 48&nbsp;'''</span>: empecipia equí'l so trayeutu.

## Conxuntu Monumental
Conxuntu d'interés:
* Catedral de San Vicente de Roda de Isábena.
*La Plaza Mayor.
*Ermita de Estet.
*Ermita del Pilar (Roda de Isábena).
*Ermita de San Salvador (Roda de Isábena).
*Ermita de San Mames (Roda de Isábena) (ver galería imagen)  
*Ermita de San Martín del Bois
*Palaciu Abacial, s.XVI.
*Castiellu de la Llecina.
*Ponte de San Jaime.
*Molíno.
*Portal de Santa Ana, antigua entrada a Roda.
*Torre Grossa.
*Paséu de los canonigos.
*Cruz de Santa Catalina(A-1605)
*Pilaret de San Antonio.
*Pilaret de San Xuan Bautista.
*Muralla de Roda de Isábena

## Imáxenes de Roda


Imaxe:Roda d'Isàvena, Ermita del Pilar.jpg|Ermita de San Salvador
Imaxe:Roda-de-isabena-palacio.jpg|Palaciu Roda de Isabena
Imaxe::Roda-de-isabena-plaza-palacio.jpg|vista de la parte de lantre del palaciu de Roda de Isabena
Imaxe:Roda-de-isabena-claustro-1.jpg|claustru, Catedral, Roda de Isabena
Imaxe:Roda-de-isabena-claustro-2.jpg|claustru, Catedral, Roda de Isabena
Imaxe:Morrons-de-Guel-desde-roda.isabena.jpg|Morrons de Güel des de Roda de Isabena
Imaxe:Ermita-san-mames.jpg|Ermita San Mamés
Imaxe:Ermita-san-mames-interior.jpg|interior Ermita San Mamés


## Referencies

## Enllaces esternos