Chistén

**Chistén**, n'aragonés, **Gistaín**, n'español, y oficialmente **Gistaín/Chistén**, ye un conceyu d'España na provincia de Uesca, Comunidá Autónoma d'Aragón. Tien un área de 75,90&nbsp;km² con una población de 137 habitantes (INE 2016) y una densidá de población de 1,81&nbsp;hab/km².

Parte del so términu municipal ta ocupáu pol Parque natural Posets-Maladeta.

* Gistaín: llocalidá del Pirinéu aragonés asitiada nel Valle del mesmu nome:
Gistaín. Les poblaciones que conformen esti valle son: Badaín, San Marcial, Salinas d'Ensin, Saravillo, Ensin, Señes, Serveto, Plan, San Juan de Plan, Gistaín (o Gistau). (Gistaín en llingua francesa soníu = Gistén), pronunciada la lletra G, na aguada española como CH (Chistén). Nel valle de Benasque denominóse d'antiguu al valle y a la llocalidá como: Gistau (en llingua francesa soníu = Gistó), que pola mesma regla anterior, la G, n'otros idiomes peninsulares tomar por CH = Chistau. El ríu Cinqueta naz nos montes del términu municipal de Gistaín, que'l so caudal que xunto coles agües que se-y amiesten pela so vera izquierda procedente de los montes de San Juan de Plan, va formar más del 90%

Topar ente los valles de Bielsa y Benasque o Benás, tamién nel Pirinéu aragonés.

El ríu Cinqueta percuerre'l Valle de Chistau dende la so nacencia n'El Pez hasta incorporase al ríu Cinca en Salina d'Ensin a la entrada del Valle. Chistén, nun tien ríu, anque'l ribayu de Foricón que pasa xunto al pueblu desagua nel ríu Cinqueta nel términu de Plan.

La carretera transpirenaica que xubiendo escontra'l túnel de Bielsa dexa a la derecha la esviadura del valle de Chistau onde s'atopa la llocalidá de Chistén / Gistaín.

Dientro del so abigarrada arquiteutura destaquen dos torres defensives: La Torre de Casa Tardán y la Torre de Casa Rins. Y la torre de la Ilesia de San Vicente Mártir.

## Política llocal
### Últimos alcaldes de Gistaín

### Resultaos eleutorales

## Personaxes pernomaos
* Amado Laguna de Rins
* José María Mur

## Fiestes y cultura popular
Ente les fiestes destaca l'antroxu que caltién los elementos propios del antroxu pirenaicu aragonés, la fiesta de los trucos de san Antón y la romería de San Fabián. Na fiesta d'antroxu constrúi un moñecu llamáu "muyén" que se monta nun pollín y na so compañía los mozos colos músicos, percuerren les cases del pueblu recoyendo comida cola que van realizar meriendes mientres el restu del iviernu y la primavera. El moñecu ye acusáu de tolos desastres de la fiesta, xulgáu y quemáu el domingu de Piñata. La fiesta d'ye trucos (Cencerrada)celebrar en Xineru, los habitantes del valle, percuerren tolos pueblos del valle mientres la nueche, portando grande llueques que faen sonar pa estornar los espíritus del inframundu. En cada llocalidá prepara un convidada pa tolos asistentes, el incicio de la cencerrada o fiesta d'ye trucos de San Antón empieza en Gistaín / Chistén y acaba de madrugada en Saravillo onde se realizada una costellada popular. La romería de San Fabián tien llugar nel mes d'agostu na ermita'l Santu del mesmu nome, onde s'interpreten los Gozos de San Fabián y báillense les dances tradicionales chistavinas.

Gistaín / Chistén, cuenta con una asociación cultural que dinamiza la vida cultural del pueblu (asociación cultural Les Fuens de Chistén) la cual edita una revista escrita íntegramente en aragonés chistavín (revista l'alcaugüé). Ye una de les llocalidaes onde meyor caltiénse vivu l'aragonés na so variedá chistavín, cuenta con escritores como Quino Villa Bruned, ya investigadores qu'afondaron na llingua falada como Brian Mott y Fernando Romanos Hernando.

## Referencies

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Uesca
* Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües
## Enllaces esternos