W. E. B. Du Bois

**William Edward Burghardt Du Bois**  foi un sociólogu, historiador, activista polos derechos civiles, panafricanista, autor y editor afroamericanu estauxunidense.

Nacíu en Massachusetts, Du Bois creció nuna comunidá tolerante y respetuosa pero aun así esperimenta'l racismu durante la so infancia. Dempués de graduase en Harvard, onde ye'l primer negru en llograr un doctoráu en filosofía, convertir en profesor d'historia, socioloxía y economía na Universidá de Atlanta. Du Bois tamién ye unu de los cofundadores de l'Asociación Universal Pal Progresu de los Negros (UNIA).

Algama prominencia nacional cuando ye designáu líder del Movimientu del Niágara, un grupu d'activistes afroestauxunidenses que buscaben la igualdá de derechos pa los negros. Du Bois y los sos partidarios oponer al compromisu de Atlanta de Booker T. Washington, un alcuerdu nel que los negros del sur trabayaríen sumisamente y someteríense a la dominación política blanca, ente que los blancos del sur garantizaren que los negros recibieren oportunidaes educatives y económiques básiques. Du Bois aportunó nos derechos civiles y nel aumentu de la representación política, qu'al so xuiciu tenía de ser impulsada pola élite intelectual afroestauxunidense a la que denominó *[[El Décimu Talentosu]]*. Du Bois nun foi un home relixosu, describiéndose a sigo mesmu como un llibrepensador o agnósticu, y tenía poca paciencia coles ilesies afroestauxunidenses o'l cleru, porque sentía que retrasaben el camín del progresu.

El racismu y la discriminación yeren los oxetivos frecuentes de los discutinios de Du Bois, y protestó ruidosamente contra los linchamientos, les lleis Jim Crow y la discriminación na educación. Du Bois fixo dellos viaxes a Europa, África y Asia. Dempués de la Primer Guerra Mundial, encuestó a soldaos negros en Francia y documentó la intolerancia xeneralizada nel exércitu de los Estaos Xuníos. La so causa incluyía a persones de color de toes partes, particularmente a los asiáticos y africanos na so llucha contra'l colonialismu y el imperialismu. Foi un defensor del panafricanismu y ayudó a entamar dellos congresos panafricanos pa lliberar a les colonies africanes de les potencies europees. Du Bois tamién foi un feminista que sofitó'l movimientu sufraxista femenín nos Estaos Xuníos.

Du Bois foi un autor prolíficu, que produció noveles, ensayos, editoriales, autobiografíes, obres de non ficción y estudios académicos. Nel so papel como editor del diariu de la NAACP *[[The Crisis]]*, publicó munches columnes editoriales importantes. El so llibru de 1903 *[[The Souls of Black Folk]]* foi un trabayu fundamental pa la lliteratura afroestauxunidense, y la so obra maestra de 1935 *[[Black Reconstruction|Black Reconstruction in America]]* desafió la ortodoxa predominante de que los negros nun contribuyeron con nada de valor na dómina de la Reconstrucción. Escribió tres autobiografíes, caúna elles con ensayos alvertíos sobre la socioloxía, la política y la hestoria. Du Bois consideraba que'l capitalismu yera la principal causa de racismu, y xeneralmente foi favorable a causes socialistes a lo llargo de la so vida. Foi un fervosu pacifista y abogó pol desarme nuclear. La Llei de Derechos Civiles, qu'incorporó munches de les reformes poles cualos Du Bois fixo campaña mientres tola so vida, foi promulgada un añu dempués de la so muerte.

## Primeros años
William Edward Burghardt Du Bois nació'l 23 de febreru de 1868, en Great Barrington, Massachusetts, fíu de Alfred Du Bois y Mary Silvina Burghardt Du Bois. Crióse en Great Barrington, una ciudá predominantemente blanca.

La familia de María Silvina Burghardt formaba parte de la pequeña población negra llibre de Great Barrington, teniendo munches propiedaes de tierres nel estáu. La familia de Burghardt baxaba d'ancestros africanos y holandeses. El bisagüelu maternu de Du Bois foi Tom Burghardt, un esclavu nacíu n'África occidental alredor de 1730, que foi propiedá del holandés estauxunidense Conraed Burghardt. Tom llogró la so llibertá en 1780 pola so serviciu como soldáu rasu mientres la Revolución estauxunidense na compañía del capitán John Spoor. El fíu de Tom Jack Burghardt foi'l padre de Othello Burghardt, quien foi'l padre de Mary Silvina Burghardt.

El bisagüelu paternu de William Du Bois foi un francoestauxunidense blancu llamáu James Du Bois de Poughkeepsie (Nueva York), que tuvo dellos fíos con amantes esclaves. Unu de los fíos de raza mista de James foi Alexander. Tres la muerte de James, Alexander foi refugáu pola familia Du Bois y forzáu a arrenunciar a la educación pal trabayu.

Alexander convirtióse en comerciante en New Haven y casóse con Sarah Marsh Lewis. Alexander Du Bois viaxó a Haití y alredor de 1833 tuvo un fíu, Alfred, con una amante d'ellí. Pero Alexander volvió a Connecticut, dexando a Alfred n'Haití cola so madre. Nun se sabe cuando Alfred treslladar dende Haití a los Estaos Xuníos, pero apaeció nel censu de Nueva York en 1860 como Alfred Du Bois. Alfred Du Bois y Mary Silvina Burghardt casáronse'l 5 de febreru de 1867, n'Housatonic, Massachusetts, y William nació al añu siguiente. Alfred abandonó a Mary cuando'l so fíu William tenía dos años. W. E. B. Du Bois identificó a sigo mesmu como "mulatu" o "alredor de la metá o más negru".

Cuando William yera nuevu, la so madre sufrió un accidente cerebrovascular que la dexó incapacitada pa trabayar. Na so mocedá, Du Bois asistió a la Primer Ilesia Congregacional de Great Barrington. Foi tratáu bien pola comunidá de Great Barrington y esperimentó poca discriminación. Asistió a la escuela pública local y xugó colos sos compañeros blancos y los profesores afalaron los sos intereses intelectuales. La so esperiencia colos estudios académicos llevar a pensar que podría utilizar les sos conocencies pa potenciar a los afroestauxunidenses. Los pobladores locales donaron dineru pa qu'asistiera a la Universidá de Fisk, una universidá históricamente negra.

### Formación universitaria

Gracies al dineru donáu polos vecinos, Du Bois asistió a la Universidá de Fisk en Nashville, Tennessee, ente 1885 y 1888. Foi la primer esperiencia de Du Bois con racismu del sur, incluyendo les lleis Jim Crow, los linchamientos y el fanatismu. Dempués de recibir un títulu de Fisk, asistió a la Universidá de Harvard dende 1888 hasta 1890, llogrando un segundu títulu de grau, *[[cum laude]]* n'hestoria. Pagó los sos estudios universitarios col dineru de los trabayos de branu, un heriedu, beques y préstamos d'amigos. Mientres tuvo en Harvard, foi fuertemente influyíu pol profesor William James. En 1891, Du Bois recibió una beca p'asistir al colexu de posgráu de socioloxía en Harvard. 

En 1892, Du Bois recibió una beca del Fondu pa la Educación de Liberto John F. Slater p'asistir a la Universidá Humboldt de Berlín pa los sos estudios de posgráu. Mientres estudiaba en Berlín, viaxó per toa Europa. Volvióse un intelectual maduru na capital alemana, mientres estudiaba con dalgunos de los científicos sociales más destacaos d'esa nación, incluyendo a Gustav von Schmoller, Adolph Wagner y Heinrich von Treitschke. Dempués de tornar d'Europa, Du Bois completó los sos estudios de posgráu y en 1895 convertir nel primer afroestauxunidense en llograr un doctoráu de la Universidá de Harvard.

### Universidá de Wilberforce y de Pennsilvania

Nel branu de 1894, Du Bois recibió delles ufiertes d'emplegu, incluyendo una del prestixosu Institutu Tuskegee; escoyó un trabayu como profesor na Universidá de Wilberforce en Ohio. En Wilberforce, Du Bois conoció a Alexander Crummell y foi fondamente influyíu pola so tesis de que les idees y principios son ferramientes necesaries pa llograr un cambéu social. En 1897, Du Bois presentó'l documentu *The Conservation of Races* na Negru Academy, nel que refugó'l pidimientu de Frederick Douglass d'integrar a los estauxunidenses negros dientro de la sociedá blanca, escribiendo "... somos negros, miembros d'una vasta raza histórica que dende los alboreceres de la creación durmió, pero en parte vien espertando nos montes escuros de la so patria africana".

Nel branu de 1896, la Universidá de Pennsylvania ufiertó-y a Du Bois un trabayu d'investigación d'un añu como «asistente en socioloxía». Realizó investigaciones de campu sociolóxicu nos barrios negros de Filadelfia, que formaron la base pal so estudiu *[[The Philadelphia Negru]]*, publicáu dos años más tarde, cuando taba na Universidá de Atlanta. Na edición d'agostu de 1897 del *[[The Atlantic Monthly|Atlantic Monthly]]*, Du Bois publicó *Strivings of the Negro People*, la so primer obra empobinada al públicu polo xeneral, na qu'amplió la so tesis de que los afroestauxunidenses tienen d'abrazar el so heriedu africanu.

## Universidá de Atlanta

En xunetu de 1897, Du Bois tomó posesión d'una cátedra d'historia y economía na Universidá de Atlanta. El so primer llogru académicu importante foi la publicación de *[[The Philadelphia Negru]]* en 1899, un detalláu y completu estudiu sociolóxicu del pueblu afroestauxunidense de Filadelfia, basáu nel trabayu de campu que realizó en 1896–7. La obra foi una gran meyora na erudición, porque yera'l primer estudiu sociolóxicu científicu nos Estaos Xuníos y el primer estudiu científicu de los afroestauxunidenses. Nel estudiu, Du Bois acuñó la frase'l «décimu somorguiáu» pa describir la clase marxinada negra, antemanando'l «décimu talentosu», términu que popularizaría en 1903 pa describir la clase élite de la sociedá negra. La terminoloxía de Du Bois reflexaba la so opinión de que la élite d'una nación, blanca y negra, yera la parte crítica de la sociedá que yera responsable de la cultura y el progresu. Los escritos de Du Bois d'esta dómina yeren de cutiu desdeñosos cola clase marxinada, emplegando carauterizaciones como «perezosu» o «pocu fiables», pero, en contraste con otros estudiosos, atribuyó munchos problemes sociales a los estragos de la esclavitú.

La salida de du Bois de la Universidá de Atlanta foi prodixosa, a pesar d'un presupuestu llindáu; produció numberosos trabayos de ciencies sociales y entamó añalmente la Conferencia de Atlanta de los Problemes de los Negros. Foi consideráu como un brillosu profesor, pero distante y estrictu. Du Bois recibió subvenciones del gobiernu d'Estaos Xuníos pa preparar informes sobre la mano d'obra afroestauxunidense y la cultura.

### Booker T. Washington y el compromisu de Atlanta

Na primer década del sieglu XX, Du Bois foi un voceru reconocíu pola so raza, namái superáu por Booker T. Washington. Washington yera'l direutor del Institutu Tuskegee y exercía una gran influencia dientro de la comunidá afroestauxunidense. Washington foi l'arquiteutu del compromisu de Atlanta, un alcuerdu alcanzáu en 1895 con líderes blancos del sur, quien asumieren el gobiernu tres el fracasu de la Reconstrucción. L'alcuerdu plantegaba que los negros del sur someter a la discriminación, segregación, falta de derechos de votu y a emplegos non sindicalizados; que los blancos del sur dexaríen que los negros recibieren una educación básica, delles oportunidaes económiques, y la xusticia dientro del sistema xurídicu; y que los blancos del norte invertiríen nes empreses del sur y financiaríen la caridá educativa negra. 

Munchos afroestauxunidenses refugaron el plan de Washington, ente ellos Du Bois, Archibald H. Grimké, Paul Laurence Dunbar, Kelly Miller y James Weldon Johnson – representantes de la clase de negros eruditos a la que Du Bois llamaría más tarde "El Décimu Talentosu". Du Bois sintió que los afroestauxunidenses teníen de lluchar pola igualdá de derechos, en llugar de sometese pasivamente a la segregación y a la discriminación del compromisu de Atlanta de Washington.

Du Bois foi inspiráu a un mayor activismu depués del linchamiento de Sam Hose que se produció cerca de Atlanta, en 1899. Hose foi torturáu, quemáu y colgáu por un ensame de dos mil blancos. Du Bois taba caminando al traviés de Atlanta p'aldericar el linchamiento con un editor d'un periódicu, cuando s'atopó colos nudiellos quemaos de Hose na fachada d'una tienda. L'episodiu paralizó a Du Bois, y resolvió que "nun puede sese un científicu sele, fríu ya indiferente mientres los negros son linchaos, asesinaos y muertos de fame." Du Bois diose cuenta de que "la cura nun yera a cencielles dici-y a la xente la verdá, sinón inducilos a actuar sobre la verdá".

En 1901, Du Bois escribió una revisión crítica del llibru de Washington *Up from Slavery*, y más tarde amplió la revisión y espublizar pa un públicu más ampliu como l'ensayu "Of Mr. Booker T. Washington and Others" en *[[The Souls of Black Folk]]* en 1903. En 1904, Du Bois publicó un *credo* de nueve párrafu qu'esbozaba les sos creencies. Unu de los mayores contrastes ente los dos líderes fueron los sos enfoques pa la educación: Washington consideraba qu'escueles afroestauxunidenses teníen de llindase a temes d'educación industrial como les téuniques agrícoles y mecániques. Sicasí, Du Bois consideraba que les escueles negres tamién teníen d'ufiertar un plan d'estudios d'artes lliberales (incluyendo les artes clásiques y humanidaes), porque les artes lliberales son necesaries pa desenvolver una élite de lideralgu.

### Movimientu del Niágara

En 1905, Du Bois y dellos otros activistes polos derechos civiles afroestauxunidenses – ente ellos Fredrick L. McGhee, Jesse Max Barber y William Monroe Trotter – axuntar en Canadá, cerca de les Tabayones del Niágara. Escribieron una declaración de principios ya incorporáronse como'l Movimientu de Niágara en 1906. Du Bois y los otros "Niagarites" queríen dar a conocer los ideales del décimu talentosu a los demás afroestauxunidenses, pero la mayoría de los periódicos negros yeren propiedá d'editores simpatizantes de Washington, polo que Du Bois mercó una imprenta y empezó a publicar *Moon Illustrated Weekly* n'avientu de 1905. Foi'l primer selmanariu ilustráu empobináu al públicu afroestauxunidense y Du Bois utilizar p'atacar les posiciones de Washington, pero la revista duró namái unos ocho meses. Du Bois llueu fundó y editó otru vehículu pa espresar los sos discutinios, *[[The Horizon: A Journal of the Color Line]]*, que s'estrenó en 1907.

Los Niagarites celebraron una segunda conferencia n'agostu de 1906, mientres el centenariu de la nacencia de John Brown, nel sitiu de la so incursión n'Harpers Ferry. Reverdy Cassius Ransom faló y encetó el fechu de que'l principal oxetivu de Washington yera apurrir emplegu a los negros: "Güei, dos clases de negros,... tán paraos na separación de los caminos. El qu'aconseya la sumisión paciente a les nueses humildaciones presentes y degradaciones; ...La otra clase cree que nun tendríen de someter se a ser humildaos, degradaos y unviaos a un llugar inferior ... nun cree nel trueque de la so homía pol bien de la ganancia."

### The Souls of Black Folk

Nun esfuerciu por retratar el xeniu y la humanidá de la raza negra, Du Bois publicó *[[The Souls of Black Folk]]*, una coleición de 14 ensayos, en 1903. El llibru yera un manifiestu inspirador que foi tan trascendental na hestoria afroestauxunidense como *[[La cabaña del tíu Tom]]*. La introducción contién la proclamación de que "... el problema del Sieglu XX ye'l problema de la llinia de color." Cada capítulu empieza con dos epígrafes: unu d'un poeta blancu y otru d'un negru espiritual – pa demostrar la paridá intelectual y cultural ente les cultures blanca y negra. Una tema importante de la obra foi la doble concencia a la que s'enfrentaben los afroestauxunidenses: ser estauxunidenses y negros al empar , una identidá que, según el biógrafu David Lewis, fuera una torga nel pasáu, pero podría ser una fuercia nel futuru: "d'ellí d'equí p'arriba, el destín de la raza nun podría ser concebíu escontra la conducción nin de l'asimilación nin del separatismu pero escontra l'arguyu perdurable."

### Violencia racial

Dos calamidaes na seronda de 1906 sorprendieron a los afroestauxunidenses y ayudaron a llucha de Du Bois por que los derechos civiles prevalecieren sobre'l acomodacionismo de Booker T. Washington. De primeres, el presidente Theodore Roosevelt dio de baxa de forma deshonrosa a 167 soldaos negros porque fueren acusaos de crímenes pol asuntu de Brownsville. Munchos de los soldaos daos de baxa sirvieren mientres venti años y taben cerca del retiru. De segundes, en setiembre, españaron disturbios en Atlanta, bastiaos por acusaciones infundaes de qu'homes negros afrellaren a muyeres blanques, lo qu'agravó les tensiones interraciales creaes pola escasez de trabayu y polos emplegadores qu'asitiaben a los trabayadores negros en contra de los trabayadores blancos. Diez mil blancos azotaron al traviés de Atlanta, cutiendo a cada persona de raza negra que pudieron atopar, resultando en más de 25 muertes. Du Bois escribió l'ensayu "A Litany at Atlanta" nel qu'afirmaba que'l motín demostró que'l compromisu de Atlanta fuera un fracasu porque, a pesar de caltener la so parte del tratu, los negros nun pudieren recibir xusticia llegal. El compromisu yá nun yera eficaz porque, según l'historiador David Lewis, los propietarios aristócrates blancos de plantíos que nun principiu aceptaron el compromisu fueren reemplazaos por empresarios agresivos que taben dispuestos a enfrentar a los negros que s'opunxeren a los blancos. Estos dos calamidaes solmenaron los eventos pa la comunidá afroestauxunidense y marcaron la cayida del compromisu de Atlanta de Washington y l'ascensu de la visión de Du Bois pola igualdá de derechos.

Arriendes de la violencia de 1906, Du Bois encamentó a los negros a retirar el so sofitu del Partíu Republicanu, una y bones los republicanos Theodore Roosevelt y William Howard Taft nun sofitaben a los negros. La mayoría de los afroestauxunidenses fueren lleales al Partíu Republicanu dende la dómina d'Abraham Lincoln.

### Trabayu académicu
Amás d'escribir editoriales, Du Bois siguió produciendo trabayu académicu na Universidá de Atlanta. En 1909, tres cinco años d'esfuercios, escribió una biografía de John Brown. Esta contenía munches idees, pero tamién dellos errores fácticos. La obra foi fuertemente criticada pol periódicu *[[The Nation (Estaos Xuníos)|The Nation]]*, que yera propiedá d'Oswald Villard, un autor que tuvo otra biografía de John Brown. El trabayu de du Bois foi ignoráu polos eruditos blancos. Dempués de que publicara un artículu na revista *[[Collier's Weekly]]* sollertando sobre'l fin de la "supremacía blanca", tuvo dificultaes pa llograr pieces aceptaes nos principales periódicos. Sicasí, Du Bois siguió publicando columnes regularmente na revista *The Horizon*.

Du Bois foi'l primer afroestauxunidense en ser convidáu pola American Historical Association (AHA) pa presentar un llibru na so conferencia añal. Lleó'l so artículu, *Reconstruction and Its Benefits* a un públicu ablucáu na conferencia de la AHA d'avientu de 1909. L'artículu diba en contra de la visión histórica dominante de que la Reconstrucción foi un desastre, provocáu pola ineptitú y galbana de los negros. Du Bois afirmó que, otra manera, el curtiu periodu de lideralgu afroestauxunidense nel sur llogró trés oxetivos importantes: democracia, escueles públiques llibres y una nueva llexislación social. L'artículu de Du Bois alegó que foi fracasu del Gobiernu federal na alministración de la Oficina de Llibertos, pa distribuyir tierres y establecer un sistema educativu, que condergó les posibilidaes afroestauxunidenses nel sur. Cuando Du Bois presentó l'artículu pa la so publicación unos meses más tarde na *[[American Historical Review]]*, pidió que la pallabra Negru fuera escrita con mayúscula. L'editor, J. Franklin Jameson, negar a faelo y publicó'l llibru ensin l'usu de mayúscules na pallabra. L'artículu foi ignoráu darréu polos historiadores blancos y evolucionaría darréu nel so llibru innovador de 1935 *[[Black Reconstruction]]*. La AHA nun convidaría a otru orador afroestauxunidense nuevamente hasta 1940.

## Dómina de la NAACP
En mayu de 1909, Du Bois asistió a la National Negru Conference en Nueva York. La xunta dio llugar a la creación del National Negru Committee el 1 de xunu, basáu nuna plataforma de derechos civiles, igualdá de derechos de votu ya igualdá d'oportunidaes educatives. Oswald Villard foi'l direutor. Mientres la primavera siguiente, en 1910, na segunda National Negru Conference, los asistentes crearon l'Asociación Nacional pal Progresu de les Persones de Color (NAACP). A suxerencia de Du Bois, utilizóse la pallabra "de color", en llugar de "negra", pa incluyir a les "persones de piel escuro de toes partes". Docenes de partidarios de los derechos civiles, blancos y negros, participaron na fundación, pero la mayoría de los cargos executivos fueron ocupaos por blancos, incluyendo a Mary Ovington, Charles Edward Russell, William English Walling y el so primer presidente Moorfield Storey.

### ''The Crisis''

Los líderes de la NAACP ufiertáron-y a Du Bois la posición de Direutor de publicidá ya investigación. Aceptó'l trabayu nel branu de 1910 y treslladóse a Nueva York dempués de presentar el so arrenunciu na Universidá de Atlanta. El so primer deber yera la edición de la revista mensual de la NAACP, a la que llamó *[[The Crisis]]*. El primer númberu apaeció en payares de 1910, y Du Bois declaró que'l so oxetivu yera esponer "los fechos y argumentos que demuestren el peligru de los prexuicios racialessobremanera, de la forma en que se manifiesten anguaño escontra la xente de color." El diariu foi fenomenalmente esitosu, y la so circulación llegaría a 100.000 exemplares en 1920. Los artículos típicos de les primeres ediciones incluyeron ataques contra la deshonestidá y el parroquialismu de les ilesies negres y otros qu'aldericaben los oríxenes de afroestauxunidenses de la civilización exipcia.

Una importante editorial de Du Bois de 1911 ayudó a empecipiar un esfuerciu a nivel nacional pa inducir al Gobiernu Federal a prohibir los linchamientos. Du Bois, emplegando'l sarcasmu qu'utilizaba con frecuencia, comentó un linchamiento en Pennsylvania: "El puntu ye que yera negru. La negritud tien de ser castigada. La negritud ye'l crime de los crímenes.... Por ello ye necesariu, como lo sabe cada canalla blancu na nación, nun dexar escapar nenguna oportunidá de castigar a esti crime de los crímenes. De xacíu si ye posible, la sida tien de ser grande y apolmonante – un impresionante y bederre crime, fechu entá más horrible pola imaxinación de los reporteros. En casu contrariu, pueden cometer un simple asesinatu, quema, quema de tenaes o atrevencia".

*The Crisis* publicó editoriales de Du Bois que sofitaben los ideales del trabayu sindicalizado, pero vilipendia el racismu demostráu polos sos líderes, que sistemáticamente escluyíen a miembros negros. Du Bois tamién sofitó los principios del Partíu Socialista (foi de volao miembru del partíu ente 1910–1912), pero denunció'l racismu demostráu por dellos dirixentes socialistes. Atayáu pol fracasu del presidente republicanu Taft al encetar los linchamientos xeneralizaos, Du Bois sofitó al candidatu demócrata Woodrow Wilson na campaña presidencial de 1912, en cuenta de la promesa de Wilson de sofitar les causes de los negros.

A lo llargo de los sos escritos, Du Bois sofitó los derechos de les muyeres, pero fíxose-y difícil sofitar públicamente al movimientu sufraxista femenín porque los líderes del movimientu negar a sofitar la so llucha contra la inxusticia racial. Una editorial de *The Crisis* de 1913 encetó la tema tabú del matrimoniu interracial: anque Du Bois xeneralmente esperaba que les persones casárense dientro de la so raza, vía'l problema como una cuestión de derechos de la muyer, porque les lleis prohibíen el matrimoniu ente homes blancos y muyeres negres. Du Bois escribió que "les lleis [de anti-mestizaje] dexaren a les moces de color absolutamente indefenses ante la lluxuria del home blancu. Amenorguen a les muyeres de color dende los güeyos de la llei a la posición de los perros. Tan baxu como la moza blanca cai, puede obligar al so engañador a casase con ella.... Nós tenemos d'esaniciales [a les lleis de anti-mestizaje] non porque teamos ansiosos por casanos coles hermanes del home blancu, sinón porque tamos decidíos a que los homes blancos dexen a les nueses hermanes en paz".

Mientres los años 1915 y 1916, dellos líderes de la NAACP, alteriaos poles perdes financieres de *The Crisis* y esmolecíos pola retórica incendiaria de dalgunos de los sos ensayos, intentaron espulsar a Du Bois de la so posición editorial. Du Bois y los sos partidarios prevalecieron, y siguió nel so papel d'editor.

### Historiador y autor

La década de 1910 foi un periodu granible pa Du Bois. En 1911 participó nel Primer Congresu Universal de Races en Londres y publicó la so primer novela, *The Quest of the Silver Fleece*. Dos años más tarde, escribió, produció y dirixó un espectáculu pal teatru, *[[The Star of Ethiopia]]*. En 1915, Du Bois publicó *[[The Negro]]*, una hestoria xeneral de los negros africanos y el primeru d'esti tipu n'inglés. El llibru refutó los allegamientos de la inferioridá africana y sirviría como la base pa muncha historiografía afrocéntrica nel sieglu XX. *The Negro* predixo la unidá y solidaridá de les persones de color de tol mundu, ya influyó a munchos que sofitaron al movimientu panafricanu.

En 1915, el *Atlantic Monthly* publicó un ensayu de Du Bois, "The African Roots of the War", que consolidó les idees de Du Bois sobre'l capitalismu y la raza. Nél, argumentó que la llucha per África yera'l raigañu de la Primer Guerra Mundial. Tamién antemanó la doctrina comunista posterior, suxiriendo que los capitalistes ricos habíen pacificado a los trabayadores blancos, dándo-yos namái la riqueza abonda pa evitar una revuelta, y amenaciándolos cola competencia a menor costu llaboral de los trabayadores de color.

### Llucha contra'l racismu

Cuando s'estrenó la película muda *[[The Birth of a Nation]]* en 1915, Du Bois y la NAACP conducieron la llucha pa prohibir la película, por cuenta de la so semeya racista de los negros como brutales y luxuriosos. La llucha nun foi esitosa y posiblemente contribuyó a la fama de la película, pero la publicidá atraxo a munchos partidarios nuevos a la NAACP. So la presidencia de Wilson, la situación de los afroestauxunidenses nos puestos gubernamentales viose afeutada: munches axencies federales adoptaron les práutiques d'emplegu namái pa blancos, l'exércitu escluyó a los negros de los rangos d'oficial, y el serviciu d'inmigración prohibió la inmigración de persones d'ascendencia africana. Du Bois escribió un editorial en 1914 deplorando la destitución de los negros de los puestos federales y sofitó a William Monroe Trotter cuando esti confrontó sópito a Wilson pola traición de la promesa de campaña de Wilson de la xusticia pa los negros.

Na edición d'ochobre de 1916 de *The Crisis*, Du Bois escribió un editorial sofitando a la Gran Migración de los negros del sur de los Estaos Xuníos escontra'l nordés, mediu oeste y l'oeste, porque consideró qu'ayudaría a los negros a escapar del racismu del sur, al buscar oportunidaes económiques y l'asimilación na sociedá estauxunidense.

*The Crisis* siguió entamando una campaña en contra del linchamiento. En 1915 publicó un artículu con una tabulación añal de 2.732 linchamientos dende 1884 hasta 1914. La edición d'abril de 1916 cubrió'l linchamiento d'un grupu de seis afroestauxunidenses en Lee County, Georgia. Darréu nesi mesmu añu, l'artículu "The Waco Horror" cubrió'l linchamiento de Jesse Washington, un afroestauxunidense de 17 años d'edá con discapacidá mental. L'artículu abrió nuevos caminos al utilizar informes tapaos pa esponer la conducta de los blancos en Waco.

### Primer Guerra Mundial
Según los Estaos Xuníos preparar pa entrar na primer guerra mundial en 1917, el colega de Du Bois de la NAACP, Joel Spingarn, estableció un campamentu pa entrenar a los afroestauxunidenses por que sirvieren como oficiales nel exércitu de los Estaos Xuníos. El campamentu foi polémicu, una y bones dellos blancos sintieron que los negros nun taben calificaos pa ser oficiales, y dellos negros sintieron que los afroestauxunidenses nun teníen d'actuar como carne de cañón para lo que yera una guerra del home blancu. Du Bois sofitó'l campamentu d'entrenamientu de Spingarn, pero decepcionóse cuando l'exércitu forzó'l retiru de Charles Young, unu de los sos pocos oficiales negros cola sida de la mala salú. L'exércitu alcordó en crear 1.000 puestos d'oficial pa los negros, pero aportunó en que 250 provinieren d'homes alistaos, condicionaos a recibir órdenes de los blancos, en llugar de negros con mentalidá independiente que vinieren dende'l campamentu. Du Bois tamién acometió contra les condiciones racistes qu'enfrentaben los reclutes negros (más de 700.000 negros fueron reclutados nel primer día del proyeutu).

Cuando se producieron los disturbios de East St. Louis nel branu de 1917, Du Bois viaxó a St. Louis pa faer un informe de los disturbios. Ente 40 y 250 afroestauxunidenses fueron masacrados polos blancos, principalmente debíu a la rensía que provocaron los negros cuando fueron contrataos pola industria de St. Louis en reemplazu de los güelguistes blancos. Los informes de Du Bois resultaron nel artículu "The Massacre of East St. Louis", na edición de setiembre de *The Crisis*, que contenía fotografíes y entrevistes que describíen la violencia. Du Bois aburuyó dalgunos de los fechos col fin d'aumentar el valor de la propaganda del artículu. Pa demostrar públicamente la indignación de la comunidá negra polos disturbios de St. Louis, Du Bois entamó'l desfile silenciosu, una marcha d'alredor de 9.000 afroestauxunidenses al traviés de la Quinta Avenida de Nueva York, el primer desfile del so tipu en Nueva York y la segunda instancia na que los negros manifestáronse públicamente polos derechos civiles.

El disturbiu de Houston de 1917 alterió a Du Bois y foi un importante retrocesu nos esfuercios pa dexar que los afroestauxunidenses fueren oficiales del exércitu. Los disturbios empezaron dempués de que la policía de Houston detuvo y cutió a dos soldaos negros: en respuesta, más de 100 soldaos negros tomaron les cais de Houston y mataron a 16 blancos. Llevar a cabu un tribunal militar marcial, 19 de los soldaos fueron colgaos, y los otros 67 fueron encarcelaos. A pesar de los disturbios de Houston, Du Bois y otros primieron con ésitu al exércitu por qu'aceptara a los oficiales formaos nel campamentu de Spingarn, resultando na adhesión de más de 600 oficiales negros al exércitu n'ochobre de 1917.

En 1918, Du Bois predixo que la Primer Guerra Mundial conduciría a la lliberación de les persones de color en tol mundu: en China, India y especialmente nos Estaos Xuníos. Les autoridaes federales, esmolecíes polos puntos de vista antibélicos espresaos polos líderes de la NAACP, amenaciaron a la NAACP con investigaciones. Ufiertóse-y a Du Bois una comisión d'oficiales nel exércitu, tando supeditáu a escribir un editorial refugando la so postura antibélica. Du Bois aceptó esta ufierta y escribió la editorial "Close Ranks" a favor de la guerra en xunu de 1918 y pocu dempués recibió una comisión nel exércitu. Munchos líderes negros, que queríen aprovechar a la guerra pa llograr los derechos civiles pa los afroestauxunidenses, criticaron a Du Bois pola so reversión repentina. Los oficiales del sur na unidá de Du Bois oponer a la so presencia y la so comisión foi retirada.

### Dempués de la guerra
Cuando la guerra terminó, Du Bois viaxó a Europa en 1919 p'asistir al primera Congresu Panafricanu y entrevistar a soldaos afroestauxunidenses pa un llibru planiáu sobre la base de les esperiencies d'estos na Primer Guerra Mundial. Foi siguíu por axentes estauxunidenses que buscaben evidencies d'actividaes de traición. Du Bois afayó que la inmensa mayoría de los soldaos negros estauxunidenses fueren apostraos a trabayos serviles como estibadores y peones. Delles unidaes taben armaes, y una en particular, la División 92ª (los soldaos de Buffalo), participaron en combates. Du Bois afayara la intolerancia y el racismu xeneralizáu nel exércitu y concluyó que'l comandu del exércitu desanimara a los afroestauxunidenses de xunise al mesmu, qu'había desacreditado los llogros de los soldaos negros y qu'había promovíu el fanatismu.

Dempués de tornar d'Europa, Du Bois tuvo más decidíu que nunca a ganar la igualdá de derechos pa los afroestauxunidenses. Los soldaos negros que tornaben d'ultramar sintieron una nueva sensación de poder y valor que los fixo representativos d'una nueva actitú conocida como'l Nuevu Negru. Nel editorial "Returning Soldiers" escribió: "Pero, pol Dios del cielu, somos cobardes y burros si, agora que la guerra terminó, nun entamamos cada gramu del nuesu celebru y músculos pa lluchar una batalla más severa, más llarga, más inflexible contra les fuercies del infiernu en nuesa mesma tierra." Munchos negros treslladar a les ciudaes del norte en busca de trabayu, y dellos trabayadores blancos del norte quedaron resentíos pola competencia. Esti conflictu llaboral foi una de les causes del branu coloráu de 1919, una tarrecible serie de disturbios raciales en tou los Estaos Xuníos, nos que más de 300 afroestauxunidenses morrieron en más de 30 ciudaes. Du Bois documentó les otomíes cometíes nes páxines de *The Crisis*, que remataron na publicación n'avientu d'una horripilante fotografía d'un linchamientu que se produció mientres los disturbios raciales de Omaha, Nebraska.

L'episodiu más bederre mientres el branu coloráu foi un feroz ataque contra los negros d'Elaine, Arkansas, nel que fueron asesinaos casi 200 negros. Los informes que proveníen del sur culparon a los negros, alegando qu'ellos taben conspirando p'asumir el Gobiernu. Enfurecido con aburuyar, Du Bois publicó una carta nel *New York World*, alegando que l'únicu delitu que cometieren los comuñeros negros foi atrevese a desafiar a los sos patrones blancos por aciu la contratación d'un abogáu pa investigar irregularidaes contractuales. Más de sesenta de los negros sobrevivientes fueron arrestaos y xulgaos per combalechadura, nel casu conocíu como Moore v. Dempsey. Du Bois axuntó a negros al traviés de los Estaos Xuníos buscando recaldar fondos pa la defensa llegal, que, seis años más tarde, resultó nuna victoria de la Corte Suprema ellaborada por Oliver Wendell Holmes. Anque la victoria tuvo poco impautu inmediatu sobre la xusticia pa los negros nel sur, marcó la primer vegada en que'l Gobiernu Federal utilizó la garantía de la Decimocuarta Enmienda del debíu procesu pa torgar que los estaos protexeren la violencia caleyera.

### Autobiografía

En 1920, Du Bois publicó **', la primera de les trés autobiografíes qu'escribiría. El "velo" (''the veil'') yera lo que cubría a les persones de color de tol mundu. Col llibru, esperaba llevantar el velu y amosa-y a los llectores blancos cómo yera la vida detrás del velu, y cómo esti aburuyaba'l puntu de vista d'aquellos que miraben al traviés d'él – en dambes direiciones. El llibru contenía l'ensayu feminista de Du Bois "The Damnation of Women" que foi un tributu a la dignidá y al valor de les muyeres, especialmente les muyeres negres.

Esmolecíu por que los llibros de testu utilizaos polos neños afroestauxunidenses inoraben la hestoria y la cultura negra, Du Bois creó la revista mensual pa neños, ''The Brownies' Book''. Publicada primeramente en 1920, taba dirixida a los neños negros, a los que Du Bois llamaba "los fíos del sol".

=== Panafricanismu y Marcus Garvey ===

Du Bois viaxó a Europa en 1921 p'asistir al segundu [[Congresu Panafricanu]]. Los líderes negros rexuntaos dende tol mundu emitieron les ''Resolvimientos de Londres'' y establecieron una sede pa l'Asociación Panafricana en París. So la orientación de Du Bois, los resolvimientos aportunaron na igualdá racial, y qu'África fuera gobernada ''por'' los africanos (non, como nel Congresu de 1919, col ''consentimientu'' de los africanos). Du Bois replantegó los resolvimientos del Congresu nel so ''Manifesto To the League of Nations'', nel que -y imploró a l'acabante formar [[Sociedá de Naciones]] qu'enfrentara los problemes llaborales y nomara a los africanos en puestos clave, pero la Sociedá tuvo poca aición en rellación a les solicitúes.


Du Bois viose envolubráu nuna disputa ideolóxica con [[Marcus Garvey]], el promotor del [[movimientu de vuelta a África]] y fundador de l'[[Asociación Universal de Desenvolvimientu Negru y la Lliga de Comunidaes Africanes|Asociación Universal de Desenvolvimientu Negru]] (UNIA). Garvey denunció los esfuercios de Du Bois pa llograr la igualdá al traviés de la integración, en llugar de sofitar el separatismu racial. Du Bois primeramente sofitó'l conceutu del [[Black Star Line]] de Garvey, una compañía naviera que pretendía facilitar el comerciu dientro de la diáspora africana. Sicasí, Du Bois empezó a esmolecese con que Garvey taba amenaciando a los esfuercios de la NAACP y atacó a Garvey clasificándolo como fraudulento y temerariu. Respondiendo a la conseña de Garvey "África pa los africanos", Du Bois dixo que sofitaba esi conceutu, pero denunció la intención de Garvey de qu'África fuera gobernadoa por afroestauxunidenses. Du Bois escribió una serie d'artículos en ''The Crisis'' a lo llargo de 1922, atacando al movimientu de Garvey. En 1924, Du Bois llamó a Garvey de "l'enemigu más peligrosu de la raza negra n'América y el mundu". Du Bois y Garvey nunca fixeron un intentu seriu de collaborar, y la so disputa basar nos fines de les sos respeutives organizaciones (NAACP y UNIA) pa prindar una mayor proporción de los fondos filantrópicos disponibles.

Cuando la Universidá de Harvard decidió prohibir a los negros nos sos cuartos en 1921, Du Bois criticó la midida como una instancia d'ampliu esfuerciu nos Estaos Xuníos p'anovar "el cultu anglosaxón; l'adoración de los tótems nórdicos, la privación de derechos a los negros, xudíos, irlandeses, italianos, húngaros, asiáticos y isleños del sur – el gobiernu mundial de blancos nórdicos al traviés de la fuercia bruto." Cuando Du Bois partió pa Europa en 1923 p'asistir al tercer Congresu Panafricanu, la circulación de ''The Crisis'' amenorgárase a 60.000 en comparanza a la so alta de 100.000 mientres la Primer Guerra Mundial, pero siguió siendo'l periódicu más importante del movimientu de derechos civiles. El Presidente [[Calvin Coolidge|Coolidge]] designó a Du Bois como un "unviáu estraordinariu" a Liberia y – dempués de que concluyó'l tercer Congresu – Du Bois tomó un cargueru alemán dende les [[Islles Canaries]] escontra África, visitando a [[Liberia]], [[Sierra Lleona]] y [[Senegal]].

=== Renacimientu de Harlem ===

Du Bois celebró con frecuencia la creatividá artística afroestauxunidense nos sos escritos. En xunu de 1925, Du Bois escribió "A Negru Art Renaissance", reconociendo que la llarga posa de los negros nes iniciatives creatives finalmente terminara. El so entusiasmu pol [[Renacimientu de Harlem]] esmorecióse cuando empezó a creer que los blancos visitaben Harlem por voyeurismo, y non pola apreciación real del arte negro. Du Bois aportunó en que los artistes reconocieren les sos responsabilidaes morales, escribiendo que "un artista negru ye primero de too un artista ''negru''". Tamién-y esmolecía que los artistes negros nun tuvieren usando'l so arte pa promover les causes de los negros, diciendo: "Nun m'importa un bledo cualesquier arte que nun s'utilice pa la propaganda." A finales de 1926, dexó d'emplegar ''The Crisis'' pa sofitar les artes.

=== Socialismo ===

Nueve años dempués de la [[Revolución rusa de 1917]], Du Bois estendió un viaxe a Europa pa incluyir una visita a la [[Xunión Soviética]]. Na URSS, Du Bois foi sorprendíu pola probeza y la desorganización, pero quedó impresionáu poles intenses llabores de los funcionarios y la reconocencia dada a los trabayadores. Anque Du Bois inda nun taba familiarizáu coles teoríes comunistes de [[Marx]] o [[Lenin]], concluyó que'l socialismu podía ser un meyor camín escontra la igualdá racial que'l capitalismu. 

En 1929, Du Bois sofitó al Demócrata [[Jimmy Walker (políticu)|Jimmy Walker y pansa David reis]] pa l'alcaldía de Nueva York, en llugar del socialista [[Norman Thomas]], creyendo que Walker podría faer más inmediatu'l bien pa los negros, a pesar de que la plataforma socialista yera más coherente col puntu de vista de Du Bois. A lo llargo de la década de 1920, Du Bois y la NAACP camudaron el so sofitu una y otra vez ente'l Partíu Republicanu y el Partíu Demócrata, inducíos poles promeses de los candidatos de lluchar contra los linchamientos, ameyorar les condiciones de trabayu o sofitar los derechos de votu nel sur; sicasí, invariablemente, los candidatos nun cumplíen coles sos promeses.

El [[Partíu Comunista de los Estaos Xuníos|Partíu Comunista]] respondió rápida y conducentemente pa sofitar a los [[mozos de Scottsboro]], nueve nuevos afroestauxunidenses arrestaos en Alabama en 1931 por violación. Du Bois y la NAACP consideraron que'l casu nun sería especialmente beneficiosu pa la so causa, polo que decidieron dexar que'l Partíu Comunista entamara los esfuercios de defensa. Du Bois quedó impresionáu cola gran cantidá de publicidá y los fondos que los comunistes destinaron a los esfuercios de defensa parcialmente esitosos, y llegó a abarruntar que los comunistes intentaben presentar el so partíu a los afroestauxunidenses como una solución meyor que la NAACP.

Du Bois escribió artículos condergando al Partíu Comunista, alegando qu'atacara inxustamente a la NAACP, y que nun tomó en considerancia plena'l racismu nos Estaos Xuníos. Los líderes comunistes, de la mesma, acusaron a Du Bois de ser un "enemigu de clase" y afirmaron que los dirixentes de la NAACP yeren una elite aisllada, desconectada de los obreros negros polos qu'aparentemente lluchaben. En 1932 el partíu escoyó a un afroestauxunidense como'l so vice candidatu presidencial.

== Torna a Atlanta ==

Du Bois nun tenía una bona rellación llaboral con [[Walter Francis White]], el presidente de la NAACP dende 1931. Esti conflictu, combináu coles tensiones financieres de la [[Gran Depresión]], bastiaron una llucha de poder sobre ''The Crisis''. Du Bois, esmolecíu porque la so posición como editor sería esaniciada, aceptó un trabayu na Universidá de Atlanta a empiezos de 1933. En llegando al so nuevu profesoráu, escribió una serie d'artículos que polo xeneral sofitaben al marxismu. Du Bois nun yera un fuerte defensor de los sindicatos o'l Partíu Comunista, pero sentía que la esplicación científica de Marx de la sociedá y la economía yeren útiles pa esplicar la situación de los afroestauxunidenses nos Estaos Xuníos. Du Bois tamién atopó afinidá col ateísmu de Marx, una y bones el mesmu Du Bois rutinariamente criticaba a les ilesies negres por embotar la sensibilidá de los negros al racismu. Nos sos escritos de 1933, Du Bois abrazó al socialismu, pero afirmó que "la mano d'obra de color nun tien puntos de mancomún cola mano d'obra blanca", una revesosa posición que taba enraigonada nel iñerizu de Du Bois de los sindicatos estauxunidenses, qu'escluyeren sistemáticamente a los negros mientres décades. Du Bois nun sofitó al Partíu Comunista n'Estaos Xuníos y nun votó pol so candidatu nes eleiciones presidenciales de 1932, a pesar de qu'había un afroestauxunidense na so llista.

En 1934, Du Bois revirtió la so posición sobre la segregación, declarando que la postura separáu pero igual yera un oxetivu aceptable pa los afroestauxunidenses. El lideralgu de la NAACP quedóse plasmáu y pidió-y a Du Bois que se retratara de la so declaración, pero él negóse, y la disputa condució al arrenunciu de Du Bois de la NAACP.

=== ''Black Reconstruction in America'' ===

Nel so regresu al mundu académicu, Du Bois pudo volver a entamar el so estudiu de la Reconstrucción, la tema del artículu que presentara ante la AHA en 1910. En 1935, publicó la so obra magna, ''[[Black Reconstruction in America]]''. El llibru presentó la tesis, en pallabres de David Lewis, que "les persones de raza negra, de sópitu almitieron la ciudadanía nun ambiente d'hostilidá selvaxe, demostraron una almirable voluntá ya intelixencia según la indolencia ya inorancia inherente a tres sieglos d'esclavitú." Du Bois documentó cómo los negros fueron figures centrales na [[Guerra de Secesión|Guerra Civil estauxunidense]] y na [[Reconstrucción (Estaos Xuníos)|Reconstrucción]] y tamién amosó cómo fixeron aliances colos políticos blancos. Dio pruebes de que los gobiernos de coalición establecieron la educación pública nel sur, según munchos programes de servicios sociales necesarios. Demostró la manera en qu'[[Proclamación d'Emancipación|emancipación negra]] – l'inquiz de la Reconstrucción – promovió una reestructuración radical de la sociedá de los Estaos Xuníos, según el por qué y cómo el país nun pudo siguir col sofitu a los [[derechos civiles]] de los negros nes remortines de la Reconstrucción. La tesis del llibru foi contraria a la interpretación ortodoxa de la Reconstrucción caltenida polos historiadores blancos, y el llibru foi práuticamente ignoráu polos historiadores hasta la década de 1960.

En 1932, Du Bois foi escoyíu por delles entidaes filantrópiques, incluyendo'l [[Fondu Phelps Stokes]], l'[[Institutu Carnegie]] y la [[Xunta Xeneral d'Educación]], pa ser el xefe de redaición d'una propuesta ''Encyclopedia of the Negro'', un trabayu que Du Bois tuviera contemplando mientres trenta años. Tres dellos años de planificación y organización, les entidaes filantrópiques atayaron el proyeutu en 1938, porque dellos miembros de la Xunta creíen que Du Bois yera demasiáu tendenciosu pa producir una enciclopedia oxetiva.

=== Viaxe alredor del mundu ===

Du Bois fixo un viaxe alredor del mundu en 1936 qu'incluyó visites a l'[[Alemaña nazi]], China y Xapón. Du Bois señaló que foi tratáu con calidez y respetu mientres tuvo n'Alemaña. Al so regresu a los Estaos Xuníos, manifestó la so ambivalencia sobre'l réxime nazi. Mientres almiró cómo los nazis ameyoraren la [[Economía de l'Alemaña nazi|economía alemana]], espantar pola so [[Lleis de Núremberg|tratamientu]] colos [[xudíu|xudíos]], al que describió como "un ataque a la civilización, comparable namái a los horrores de la Inquisición española y el comerciu d'esclavos africanos".

Quedó impresionáu pola creciente fuercia del [[Imperiu del Xapón]] dempués de la so victoria na [[guerra ruso-xaponesa]] de 1905. Vio a la victoria de Xapón sobre la [[Rusia zarista]] como un exemplu de los pueblos de color ganando a los pueblos blancos. Un representante de les "Operaciones de Propaganda Negra" de Xapón viaxó a los Estaos Xuníos mientres los años 20 y 30, axuntándose con Du Bois y dándo-y una impresión positiva de les polítiques raciales del Xapón Imperial. En 1936, l'embaxador de Xapón entamó un viaxe a Xapón pa Du Bois y un pequeñu grupu d'académicos.

=== Segunda Guerra Mundial ===

Du Bois oponer a la intervención de los Estaos Xuníos na [[Segunda Guerra Mundial]], especialmente nel Pacíficu, porque creía que China y Xapón recién taben saliendo de les garres de los imperialistes blancos, y sintió que la guerra contra Xapón foi una oportunidá qu'atoparon los blancos de restablecer la so influencia n'Asia. Du Bois desanimar al ver que'l plan del Gobiernu pa los afroestauxunidenses nel exércitu estauxunidense nun yera meyor que'l de la Primer Guerra Mundial: los negros fueron llindaos al 5.8 per cientu de la fuercia y nun hubo unidaes de combate afroestauxunidenses. Los negros amenaciaron con treslladar el so sofitu al oponente del [[Franklin D. Roosevelt|presidente Roosevelt]] nes eleiciones de 1940, asina que Roosevelt designó a dellos negros en puestos de lideralgu nel exércitu. 

Du Bois publicó la so segunda autobiografía, ''[[Dusk of Dawn]]'', en 1940. El títulu fai referencia a la esperanza que tenía Du Bois de que los afroestauxunidenses taben pasando de la escuridá del racismu escontra una era de mayor igualdá. El trabayu ye parte autobiografía, parte hestoria y parte de tratáu sociolóxicu. Du Bois describió al llibru como "l'autobiografía d'un conceutu de raza ... resueltu, magnificado y ensin dulda aburuyáu nos pensamientos y fechos que fueron mios.... Asina pa siempres la mio vida ye significativa pa tola vida de los homes." 

En 1943, a los 76 años d'edá, l'emplegu de Du Bois na Universidá de Atlanta foi cortáu abruptamente por presidente de la universidá Rufus Clement. Munchos eruditos espresaron la so indignación, faciendo que la Universidá de Atlanta apurriéra-y a Du Bois una pensión permanente y el títulu de profesor [[eméritu]]. [[Arthur Spingarn]] remarcó que Du Bois pasó'l so tiempu en Atlanta "maltratando la so vida contra la inorancia, fanatismu, intolerancia y la galbana, proyeutando idees que naide amás d'él entiende, y aumentando les esperances de cambéu que pueden ser entendíes en cien años". Refugando ufiertes d'emplegu de Fisk y [[Universidá Howard|Howard]], Du Bois reincorporar a la NAACP nel puestu de direutor del Departamentu d'Investigación Especial y sorprendiendo a munchos dirixentes de la NAACP, Du Bois llanzar al trabayu con enerxía y determinación. Mientres los diez años, nos que Du Bois tuvo lloñe de la NAACP, los ingresos de la institución cuadruplicárense y los sos miembros aumentaron a 325.000.

== Últimos años ==

=== Les Naciones Xuníes ===

Du Bois foi miembru de la delegación de trés persones de la NAACP qu'asistieron a la [[Conferencia de les Naciones Xuníes sobre Organización Internacional|Conferencia en San Francisco]] de 1945, na que se creó les [[Naciones Xuníes]]. La delegación de la NAACP quería que les Naciones Xuníes sofitara la igualdá racial y punxera fin al colonialismu. Pa convencer a les Naciones Xuníes nesi sentíu, Du Bois ellaboró una propuesta que sostenía que "el sistema colonial de gobiernu ... ye antidemocráticu, socialmente peligrosu y la principal causa de les guerres." La propuesta de la NAACP recibió'l sofitu de China, Xunión Soviética ya India, pero foi práuticamente inorada poles otres grandes potencies y nun fueron incluyíes nos estatutos de les Naciones Xuníes.

Dempués de la Conferencia de les Naciones Xuníes, Du Bois publicó ''Color and Democracy'', un llibru qu'atacó los imperios coloniales y, en pallabres d'un críticu, "contién la dinamita abonda pa faer españar a tol sistema viciosu nel que confortemos les nueses almes blancu y forrao los bolsos de les xeneraciones de los capitalistes saquiadores".

A finales de 1945, Du Bois asistió al quintu y el so postreru, Congresu Panafricanu, en Mánchester, Inglaterra. El Congresu foi'l más granible de los cinco congresos y ellí Du Bois conoció a [[Kwame Nkrumah]], el futuru primer presidente de [[Ghana]] que más tarde convidaría a Du Bois a África.

=== Guerra Fría ===

Cuando la [[Guerra Fría]] empezó a finales de la década de 1940, la NAACP tomó midíes p'alloñase de los comunistes, col fin de garantizar que'l financiamientu y reputación de la institución nun se vieren afeutaes. La NAACP dobló los sos esfuercios en 1947 dempués que la revista ''Life'' publicó una pieza d'[[Arthur Meier Schlesinger|Arthur Schlesinger Jr.]] alegando que la NAACP fuera influyida polos comunistes. Du Bois nun s'afaía al deséu de la NAACP d'evitar asociaciones comunistes. Él había confraternizado con simpatizantes comunistes, como [[Paul Robeson]], [[Howard Fast]] y [[Shirley Graham Du Bois|Shirley Graham]] (la so futura segunda esposa). Du Bois escribió: "Nun soi un comunista.... Per otru llau, yo... creo... que Karl Marx... punxo'l deu direutamente sobre les nueses dificultaes... ". En 1946, Du Bois escribió artículos dando la so evaluación de la [[Xunión Soviética]]: nun abrazó al comunismu y criticó la so dictadura. Sicasí, creía que'l capitalismu yera'l responsable de la probeza y el racismu y consideró que'l socialismu yera una alternativa que podría desaniciar esos problemes. Los soviéticos refugaren explícitamente les distinciones raciales y de clase, llevando a Du Bois a concluyir que la URSS yera'l "país más esperanzador na tierra". L'asociación de Du Bois con prominentes comunistes facer un riesgu pa la NAACP, especialmente desque'l FBI había empezar a investigar agresivamente a simpatizantes comunistes, asina que por mutuu alcuerdu, arrenunció a la NAACP a n finales de 1948. Dempués de salir de la NAACP en 1948, Du Bois empezó a escribir regularmente pal periódicu izquierdista ''[[Guardian (Estaos Xuníos)|National Guardian]]'', una rellación que duraría hasta 1961.

=== Activismu pola paz ===

Du Bois foi un permanente activista antibélico, pero los sos esfuercios fixéronse más pronunciaos dempués de la Segunda Guerra Mundial. En 1949, Du Bois faló na [[Conseyu Mundial de la Paz|Conferencia Cultural y Científica pa la Paz Mundial]] en Nueva York: "¡Te digo, pueblu d'América, el mundu escuru ta avazando! Quier y va tener la llibertá, l'autonomía y la igualdá. Nun se van entretener con esos derechos fundamentales pola división dialéutica de los pelos políticos... Los blancos pueden, si quieren, armase pal suicidiu. ¡Pero la gran mayoría de los pueblos del mundu van colar percima d'ellos a la llibertá!"

Na primavera de 1949, faló ante'l [[Conseyu Mundial de la Paz|Congresu Mundial de Partidarios de la Paz]] en París, diciéndo-y al ensame: "liderando esti nuevu imperialismu colonial vien la mio tierra natal construyida pol trabayu duru y el sangre del mio padre, los Estaos Xuníos. Estaos Xuníos ye una gran nación; rica pola gracia de Dios y próspera pol duru trabayu de los sos más humildes ciudadanos...Embriagados de poder tamos llevando al mundu escontra l'infiernu nun nuevu colonialismu cola mesma vieya esclavitú humana qu'una vegada nos arruinó; y a una tercer guerra mundial que va arruinar al mundu". Du Bois afiliar a la organización izquierdista, el [[Conseyu Nacional d'Artes, Ciencies y Oficios]] (ASP), y, como representante de la ASP, viaxó a Moscú a finales de 1949 pa falar na Conferencia de Paz de tola Xunión Soviética.

=== Macartismo ===

Du Bois foi víctima de la campaña anticomunista del [[Macartismo]]. L'historiador [[Manning Marable]] caracteriza al tratamientu del gobiernu con Du Bois como una represión despiadada» y un asesinatu políticu». El [[FBI]] empezó a compilar un archivu sobre Du Bois en 1942, y el gobiernu siguió vixilándolo esporádicamente hasta la so muerte.

L'ataque más significativu del gobiernu contra Du Bois deber a la so oposición a les armes nucleares. En 1950, Du Bois convertir en presidente del acabante crear Centru d'Información de Paz (PIC), que trabayó pa dar a conocer l'[[Apelación de paz d'Estocolmu]] nos Estaos Xuníos. El propósitu principal de l'apelación fuera recoyer firmes pa un pidimientu a los gobiernos del mundu pa la prohibición de toles armes nucleares. El Departamentu de Xusticia de los Estaos Xuníos alegó que'l PIC taba actuando como axente d'un Estáu estranxeru y polo tanto solicitó-y al PIC que se rexistrara col gobiernu federal. Du Bois y otros líderes del PIC negáronse y fueron inculpaos por falta de rexistru. Dempués de l'acusación, dalgunos de los socios de Du Bois alloñar d'él y la NAACP negar a emitir una declaración de sofitu, pero munchos izquierdistes y figures llaborales, incluyendo a [[Langston Hughes]], sofitaron a Du Bois. Dempués d'un xuiciu en 1951, col abogáu de defensa [[Vito Marcantonio]] aldericando'l casu, este foi tornáu. A pesar de que Du Bois nun foi condergáu, el gobiernu confiscó el so pasaporte y retener mientres ocho años.

=== Comunismu ===

Du Bois quedó amargamente decepcionáu con que munchos de los sos compañeros de la so carrera inicial nun la hubieren sofitáu mientres el xuiciu de 1951 pol PIC, ente que los negros y los blancos de clase obrera sofitar con entusiasmu. Dempués del xuiciu, Du Bois vivió en Manhattan, escribiendo y falando y siguió acomuñáu principalmente con conocíos izquierdistes. La so tema principal yera la paz, y acometió en contra de les aiciones militares, tales como la [[Guerra de Corea]], a la que vía como esfuercios de los blancos imperialistes pa caltener a les persones de color nun Estáu de sumisión.

En 1950, a los 82 años d'edá, Du Bois postular pa Senador de Nueva York na llista del [[Partíu Llaboral Estauxunidense]] y recibió unos 200.000 votos, o'l 4% del total estatal. Du Bois siguió creyendo que'l capitalismu yera la principal causa responsable de la subyugación de les persones de color en tol mundu, y polo tanto – anque reconoció les falles de la [[Xunión Soviética]] – siguió defendiendo al comunismu como una posible solución a los problemes raciales. En pallabres del biógrafu David Lewis, Du Bois nun sofitó al comunismu pal so propiu bien, sinón que lo fixo porque "los enemigos de los sos enemigos yeren los sos amigos."

El Gobiernu de los Estaos Xuníos torgólu qu'asistiera a la [[Conferencia de Bandung]] de 1955 n'Indonesia. La conferencia foi la culminación de 40 años de suaños de Du Bois: una xunta de 29 naciones d'África y Asia, munches apocayá independientes, que representaben a la mayoría de los pueblos de color del mundu. La conferencia celebró les sos independencies, y les naciones empezaron a afirmar el so poder como países neutrales mientres la [[Guerra Fría]]. En 1958, Du Bois recuperó'l so pasaporte, y xunto a la so segunda esposa, [[Shirley Graham Du Bois]], viaxó alredor del mundu, visitando la Xunión Soviética y China. En dambos países foi homenaxáu y recibió tours empuestos de los meyores aspeutos del comunismu. Du Bois quedó ciegu ante los defectos de les sos naciones anfitrionas, a pesar de que realizó una xira por China mientres el [[Reblincón Alantre]]. Escribió con aprobación alrodiu de les condiciones de dambos países. Tenía 90 años d'edá.

Du Bois quedó indignáu en 1961, cuando la Corte Suprema de los Estaos Xuníos confirmó la Llei McCarran de 1950, una pieza clave de la llexislación macartista qu'obligaba a los comunistes a rexistrase col Gobiernu. P'amosar la so indignación, xunir al Partíu Comunista n'ochobre de 1961, a los 93 años d'edá.

=== Relixón ===

Anque Du Bois asistió a la [[Ilesia congregacional]] de Nueva Inglaterra mientres la so infancia, abandonó la relixón entamada mientres tuvo na Universidá de Fisk. Como un adultu, describir a sigo mesmu como un [[agnósticu]] o un [[llibrepensador]] y el biógrafu David Lewis llegó a la conclusión de que Du Bois nun creía en Dios. Cuando se-y preguntar pa dirixir oraciones públiques, Du Bois negar a faelo. Na so autobiografía, escribió: "Cuando fui xefe d'un departamentu en Atlanta, el trabayu foi atayáu porque nuevamente aguanté a dirixir la oración... Neguéme rotundamente a xunime de nuevu a cualquier ilesia o a roblar cualesquier credo d'una ilesia. ... Creo que'l regalu más grande que la Xunión Soviética dio-y a la civilización moderna foi'l destronamientu del cleru y la negativa a dexar que la relixón enseñar nes escueles públiques." Du Bois creía qu'ilesies nos Estaos Xuníos yeren les más discriminatories de toles instituciones. Du Bois dacuando reconoció al papel beneficiosu de la relixón na vida de los afroestauxunidenses, como'l "asuntu fundamental" que sirvió como una ancla pa les comunidaes afroestauxunidenses, pero polo xeneral faía de menos a les ilesies afroestauxunidenses y al cleru porque sentía que nun sofitaben los oxetivos de la igualdá racial, y atrabancaben los esfuercios de los activistes.

=== Muerte n'África ===

Du Bois foi convidáu a la celebración de la independencia de [[Ghana]] en 1957, pero nun pudo asistir por cuenta de que'l Gobiernu de los Estaos Xuníos había confiscado el so pasaporte en 1951. En 1960, Du Bois recuperara'l so pasaporte y pudo viaxar a Ghana pa celebrar la creación de la República de Ghana. Du Bois volvió a África a finales de 1960 p'asistir a la inauguración de [[Nnamdi Azikiwe]] como'l primer gobernador africanu de [[Nixeria]].

Mientres la so visita a Ghana en 1960, Du Bois faló col presidente alrodiu de la creación d'una nueva enciclopedia sobre la [[diáspora africana]], la ''Encyclopedia Africana''. A empiezos de 1961, Ghana notificó a Du Bois de que tenía fondos pa sofitar al proyeutu de la enciclopedia, y convidó a Du Bois pa dir a Ghana y alministrar el proyeutu ellí. N'ochobre de 1961, a la edá de 93 años, Du Bois y la so esposa viaxaron a Ghana pa establecer la so residencia y empezar a trabayar na enciclopedia. A empiezos de 1963, Estaos Xuníos negar a anova-y el so pasaporte, polo que fixo'l xestu simbólicu de convertise nun ciudadanu de Ghana. La so salú tornó mientres los dos años que tuvo en Ghana y morrió'l 17 d'agostu de 1963 na ciudá d'[[Accra]], a la edá de noventa y cinco años. Du Bois foi soterráu cerca de la so casa en Accra, onde agora ta'l Centru Memorial Du Bois. Una selmana dempués de la so muerte, mientres la [[Cola sobre Washington pol trabayu y la llibertá|Cola sobre Washington]], l'orador [[Roy Wilkins]] pidió a los cientos de miles de manifestantes honrar a Du Bois con un minutu de silenciu. La [[Llei de Derechos Civiles de 1964]], qu'incorporó munches de les reformes poles cualos Du Bois fixo campaña mientres tola so vida, foi promulgada un añu dempués de la so muerte.

== Familia ==

Du Bois casóse dos veces, primero con Nina Gomer Du Bois (1896-1950) con quien tuvo dos fíos, Burghardt (que morrió siendo ñácaru) y Yolande, quien se casó con [[Countee Cullen]]. El so segundu matrimoniu foi cola escritora, dramaturga, compositora y activista [[Shirley Graham Du Bois]] (1951-1963). El fiyascu de Du Bois, David Graham Du Bois, fíu de Shirley Graham Du Bois, siguió los pasos del so padrastru y comprometióse coles causes de los afroestauxunidenses. L'historiador [[David Levering Lewis]] escribió que Du Bois tuvo arreyáu en delles rellaciones extramaritales, pero l'historiador Raymond Wolters punxo en dulda esto, sobre la base de la falta de preste de les supuestes amantes de Du Bois.

== Personalidá ==
Du Bois yera entamáu y disciplináu: el so réxime de vida yera llevantase a les 7:15, trabayar hasta les 5, cenar y lleer el periódicu hasta les 7, y depués lleer un llibru o socializar hasta la hora de chase, invariablemente antes de les 10. Foi un planificador meticuloso, y con frecuencia asignaba los sos horarios y metes en grandes cachos de papel milimetrado. Du Bois foi una especie de [[dandi]]: vistía traxes diseñaos a la midida, llevaba un cayáu y caminaba con un aire de dignidá. Yera relativamente so – 166 cm – y siempres caltuvo un bigote y pería bien curiaos. Yera un bon cantante y esfrutaba de xugar al tenis. Munchos conocíos considerar como daquién alloñáu y distante, y aportunaba en ser tratáu como "Dr. Du Bois". Anque nun yera sociable, formó una estrecha amistá con dellos asociaos tales como [[Charles Young (Exércitu de los Estaos Xuníos)|Charles Young]], [[Paul Laurence Dunbar]], [[John Hope (educador)|John Hope]] y [[Mary White Ovington|Mary Ovington]]. El so meyor amigu foi [[Joel Elias Spingarn|Joel Spingarn]] —un home blancu—, pero Du Bois nunca aceptó la ufierta de Spingarn de tratase pol so nome de pila.

== Honores ==

* Recibió la [[medaya Spingarn]] en 1920.
* Recibió'l [[Premiu Lenin de la Paz]] pola URSS en 1959.
* El sitiu de la casa onde Du Bois creció en [[Great Barrington (condáu de Berkshire, Massachusetts)|Great Barrington, Massachusetts]], foi designáu [[Fitu Históricu Nacional]] en 1976.
* En 1992, el [[Serviciu Postal de los Estaos Xuníos]] honró a Du Bois cola so semeya nun sellu.
* El 5 D'ochobre de 1994, la biblioteca principal na [[Universidá de Massachusetts Amherst]] foi nomada col nome de Du Bois.
* El centru Du Bois na [[Universidá Nortiza del Arizona]] lleva'l nome nel so honor.
* Un cuartu foi nomáu col so nome na [[Universidá de Pennsylvania]], onde dirixera la investigación de campu pal so estudiu sociolóxicu ''[[The Philadelphia Negru]]''.
* ''[[Encyclopedia Africana|Africana: The Encyclopedia of the African and African-American Experience]]'' foi inspirada y dedicada a W. E. B. Du Bois polos sos editores [[Kwame Anthony Appiah]] y [[Henry Louis Gates Jr.]]
* La [[Universidá Humboldt de Berlín]] ufierta una serie de conferencies, nomaes n'honor a Du Bois.
* En 2002, l'eruditu [[Molefi Kete Asante]] asitió a Du Bois na so llista titulada ''100 Greatest African Americans'' ('Los 100 afroestauxunidenses más importantes').
* En 2005, foi honráu con un medallón nel memorial a los voluntarios estauxunidenses importantes de Washington DC, [[The Extra Mile]].
* Du Bois ye honráu con un [[santoral|día de festividá]] nel calendariu [[llitúrxicu]] de la [[Ilesia episcopal nos Estaos Xuníos d'América|Ilesia Episcopal de los Estaos Xuníos]] el 3 d'agostu.

== Tributu ==
W.E.B. Du Bois foi coronáu col ''Grand prix de la mémoire'' (Gran premiu de la memoria) na edición 2017 de los [[Grandes Premios de les Asociaciones Lliteraries]] (GPAL).

== Obres escoyíes ==

;Llibros de non ficción
* ''[[The Study of the Negro Problems]]'' (1898)
* ''[[The Philadelphia Negru]]'' (1899)
* ''The Negro in Business'' (1899)
* ''[[The Souls of Black Folk]]'' (1903) 
* ''[[The Talented Tenth]],'' segundu capítulu de ''The Negro Problem'', una coleición d'artículos escritos por afroestauxunidenses. (setiembre de 1903).
* ''Voice of the Negro II'' (setiembre de 1905)
* ''[[John Brown: A Biography]]'' (1909)
* ''Efforts for Social Betterment among Negru Americans'' (1909)
* ''Atlanta University's Studies of the Negro Problem'' (1897–1910)
* ''[http://www.holyebooks.org/african/the_negro/index.html The Negro]'' (1915)
* ''The Gift of Black Folk'' (1924)
* ''Africa, Its Geography, People and Products'' (1930)
* ''Africa: Its Place in Modern History'' (1930)
* ''[[Black Reconstruction in America]]'' (1935)
* ''What the Negro Has Done for the United States and Texas'' (1936)
* ''Black Folk, Then and Now'' (1939)
* ''Color and Democracy: Colonies and Peace'' (1945)
* ''The Encyclopedia of the Negro'' (1946)
* ''The World and Africa, an Inquiry into the Part Which Africa Has Played in World History'' (1947)
* ''The World and Africa'' (1946)
* ''Peace Is Dangerous'' (1951)
* ''I Take My Stand for Peace'' (1951)
* ''In Battle for Peace'' (1952)
* ''Africa in Battle Against Colonialism, Racialism, Imperialism'' (1960)

;Autobiografíes
* **' (1920)
* ''Dusk of Dawn: An Essay Toward an Autobiography of a Race Concept'' (1940)
* *The Autobiography of W. E. Burghardt Du Bois*, (1968)

;Noveles
* *The Quest of the Silver Fleece* (1911)
* *[[Dark Princess|Dark Princess: A Romance]]* (1928)
* The Black Flame Trilogy:
** *The Ordeal of Mansart* (1957)
** *Mansart Builds a School* (1959)
** *Worlds of Color* (1961)

;Archivos de *The Crisis*
:*Du Bois editó [[The Crisis]] dende 1910 hasta 1933, y acá tán munches de los sos discutinios importantes.*
* University of Tulsa: Modernist Journals Collection
* Brown University
* Google Books

;Grabaciones
* Socialism and the American Negru (1960) 
* W.E.B. DuBois A Recorded Autobiography, Interview with Moses Asch (1961) 

;Tesis doctorales
* *[http://www.gutenberg.org/ebooks/17700 The Suppression of the African Slave Trade to the United States of America: 1638–1870]*, (Tesis doctoral), Harvard Historical Studies, Longmans, Green, and Co. (1896)

## Ver tamién
* Lliteratura afroestauxunidense
* Booker T. Washington

## Referencies

## Bibliografía
* Gabbidon, Shaun (2007), *W.E.B. Du Bois on Crime and Justice: Laying the Foundations of Sociological Criminology*, Ashgate Publishing, Ltd., ISBN 978-0-7546-4956-4.
* Horne, Gerald (2010), *[https://books.google.com/books?id=vXgOAQAAMAAJ W.E.B. Du Bois: A Biography]*, Greenwood Press, ISBN 978-0-313-34979-9.
* Johnson, Brian (2008), *[https://books.google.com/books?id=zLbl4JnKASwC W.E.B. Du Bois: Toward Agnosticism, 1868-1934]*, Rowman & Littlefield, 2008, ISBN 978-0-7425-6449-7.
* Lewis, David Levering (2009), *[https://books.google.com/books?id=BU4vH95YySgC W.E.B. Du Bois: A Biography]*, Edición de volume único y actualizada, de los sos trabayos de 1994 y 2001. ISBN 978-0-8050-8769-7.
* Lomoty, Kofi (2009), *[https://books.google.com/books?id=dURVOtUlPKYC Encyclopedia of African American education, Volume 1]*, SAGE, ISBN 978-1-4129-4050-4.
* Marable, Manning (2005), *[https://books.google.com/books?id=NvwMAQAAMAAJ W.E.B. Du Bois: Black Radical Democrat]*, Paradigm Publishers, ISBN 978-1-59451-018-2.
* Rabaka, Reiland (2009), *[https://books.google.com/books?id=FeZY2JUov5UC Du Bois's Dialectics: Black Radical Politics and the Reconstruction of Critical Social Theory]*, Lexington Books, ISBN 978-0-7391-1958-7.
* Wolters, Raymond (2003), *[https://books.google.com/books?id=C3lAOPjXC9IC Du Bois and His Rivals]*, University of Missouri Press, ISBN 978-0-8262-1519-2.
* Young, Mary, and Horne, Gerald (Eds.) (2001), *W.E.B. Du Bois: An Encyclopedia*, Greenwood Publishing Group, ISBN 978-0-313-29665-9.
* Zuckerman, Phil (2000), *[https://books.google.com/books?id=xsMszzLoPccC Du Bois on Religion]*, Rowman & Littlefield. Una coleición d'escritos de Du Bois sobre la relixón, ISBN 978-0-7425-0421-9.

## Enllaces esternos