Elettaria cardamomum

El **cardamomo** o **grana del paraísu**, ***Elettaria cardamomum***, ye una especie fanerógama perteneciente a la familia de les zingiberacees.

## Distribución y hábitat
Planta natural del sureste d'Asia onde crez de manera natural a la India, na islla de Sri Lanka, Malasia ya Indonesia. Crez en selves húmedes y lluvioses en llugares con claridá, pero nunca con lluz direuto.

Siempres y cuando haya bona ventilación nun tien problemes pa soportar temperatures altes, sicasí, ye conveniente evitar temperatures inferiores a 15 º C.

El cardamomo precisa ser regáu cada 2 díes pel branu y cada 10-12 al iviernu. Ye una planta bien sensible al escesu d'agua, cuando les fueyes podrecer na base ye'l primer síntoma d'escesu d'agua.

## Descripción
Ye una planta yerbácea perenne y arumosa qu'algama los 2-4 metros d'altor. Les fueyes son alternes y llanceolaes de 40-60 cm. qu'envolubren el tarmu. Les flores son blanques al violeta-pálidu. La fruta ye una vaina de color mariellu verdosu de 1-2 cm. de llongura que contién granes negres.

## Propiedaes
* Tien un aceite esencial que ye aperitivo, estimulante y carminativo.
* Pol so intensu arume ye utilizáu pa correxir sabores.
* Forma parte de la composición del curry.
* Utilizáu p'arumar el té.

:Grana arumosa usada dende la antiguedad, conocida como la Reina de les Especies. Mientres enforma tiempu'l principal productor foi la India y el Sri Lanca. Apocayá Guatemala convirtióse nun gran productor del tipu Malabar, siendo anguaño (1996) el mayor esportador del mundu.
:La decocción de les granes utilizar pa tratar afecciones dixestives (foria, disentería, flatulencias, estriñimientu), respiratories (asma, bronquitis, amigdalitis, tos), nervioses y renales, dolor d'oyíu y sarcepteosis.
:La tintura usar contra flatulencia; les granes como masticatorio pa la indixestión, estomagaes, halitosis.
: Tópicamente se lla fervinchu y el polvu na preparación de cataplasmes, emplastos y enemas pa tratar induraciones, inflamaciones, tumores y cáncer.
:Atribúyense-y propiedaes antiemética, arumosa, carminativa, estomáquica, llaxante, masticatoria, refrescante y tónica.
## Toxicidá

Nun alministrar, nin aplicar tópicamente a neños menores de seis años nin a persones con alerxes respiratories o con hipersensibilidad conocida a otros aceites esenciales. Tampoco s'encamienta a pacientes con úlceras gastroduodenales, síndrome del intestín irritable, colitis ulcerosa, enfermedá de Crohn, hepatopatías, epilepsia, Parkinson o otres enfermedaes neurolóxiques. Encamienta abstener de prescribir aceites esenciales per vía interna mientres l'embaranzu y la lactancia.

## Observaciones

El cardamomo ye unu de los ingredientes principales de dalgunos currys y p'arumar duces como la zlabia y bebíes refrescantes a base de lleche, ye bien utilizáu na cocina china y oriental polo xeneral. Nel Oriente Próximu entemezse'l café con cardamomo. Como munches otres especies atribuyíense-y propiedaes afrodisiacos. Dempués del azafrán y la vainilla ye la tercer especie más cara. La India ye'l so mayor productor. De normal les granes viéndense dientro del frutu yá que'l so sabor piérdese rápido. 
## Taxonomía
*Elettaria cardamomum* describióse por (Linneo) Maton y espublizóse en *[[Transactions of the Linnean Society of London]] 10: 254–255*, nel añu 1811. 
;Sinonimia:

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
## Referencies

## Bibliografía
# Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
## Enllaces esternos

* https://books.google.es/books?id=fefaqvwHHoYC&pg=PA111&lpg=PA111&dq=toxicidá+cardamomo&source=web&ots=Mtgb_YHDwS&sig=ScaAMDzC-stvhKEZGAN1PNR6S5Q&hl=es#PPA109,M1
* http://www.infojardin.com
* 
* http://lonicera-etrusca.blogspot.com/2007_06_01_archive.html