Torrejón de la Calzada

**Torrejón de la Calzada** ye un conceyu español de la provincia y Comunidá de Madrid. Tien 7666 habitantes (INE 2012), una superficie de 8,98 km², y una densidá de población de 853,67 hab./km². Pertenez al partíu xudicial de Valdemoro.

## Símbolos

L'escudu heráldicu de Torrejón de la Calzada ye unu de los sos símbolos y foi aprobáu por decretu de  pola Comunidá de Madrid, cola siguiente descripción: 

Tanta faxa como burela, son espresiones heráldiques que faen referencia a una representación gráfica por aciu franxes horizontales de distinta grosez. Dellos documentos del Conceyu exhiben sicasí una representación paisaxística del primer cuartel.

La descripción testual de la bandera ye la que sigue:

## Xeografía
Llenda colos conceyos de Parla, Cubes de la Sagra, Torrejón de Velasco, Griñón y Illescas. Asitiáu na cuenca alta del Tajo -en plena depresión terciaria de Castiella la Nueva- participa de les carauterístiques xeolóxiques y fisiográficas del cantu occidental de la fuesa del Tajo. La llocalidá ta asitiada a una altitú de 629&nbsp;msnm.





## Historia
La configuración del so términu municipal imaxinamos sería escontra finales del sieglu XI, tres la conquista de Toledo por Alfonsu VI, conquista que s'efectúa nel añu 1085 y qu'implica la del territoriu de Madrid del que formaría parte Torrejón de la Calzada. El so topónimu procede del llatín turris (torre) y taría acomuñáu a la esistencia d'una torre de vixilancia dientro del sistema defensivu del territoriu y del control de la calzada que pondría en comunicación la ciudá de Toledo con Madrid y con Alcalá de Henares y Guadalaxara, nesos momentos en que'l territoriu ye zona llende ente los reinos cristianos y musulmanes. 

Nel so actual términu municipal esisten evidencia d'asentamientos visigodos de los sieglos VI y VII y musulmanes de la dómina califal. 

Torrejón de la Calzada apaez en documentación medieval, en finsamientos de términos, como aldega de la tierra de Madrid, y so la so xurisdicción, nel Reinu de Toledo, pero ensin faer referencia a la so doblamiento o despoblamientu. Lo que sí ye seguro ye qu'a finales del sieglu XV, el so términu ta despobláu. Suponemos que'l so despoblación nos últimos sieglos de la Edá Media tien que ver, ente otres posibles causes, cola debilidá de la monarquía que fortalez a los Señores y por tanto a les villes de Señoríu. Los llugares de realengu, y sobremanera los de curtiu vecinderu, sufren constantes vexames que condicionen l'abandonu de los llugares polos sos vecinos, que s'instalen, bien n'otros llugares de realengu de mayor vecinderu o nes villes de señoríu, onde s'atopen más protexíos. Asina asocede non yá en Torrejón de la Calzada, sinón en Humanemos, Loranca, Fragacedos, Alba y otres munches pequeñes aldegues de la zona que se despueblan na segunda metá del sieglu XIV y empiezos del XV. Torrejón de la Calzada y Humanemos, amás tán arrodiaos per tierres de Señoríu: Parla, Humanes, Pinto, Torrejón de Velasco, lo que fai imposible la vida nesi territoriu de realengu cuando la monarquía nun tien fuercia pa defender los sos llugares. 
A finales del sieglu XV y empiezos del XVI, hai un esfuerciu pol conceyu de Madrid pa poblar los llugares despoblaos del so territoriu, unos espolleten y otros van fracasar. Favorez esi momentu l'afirmación de la monarquía se los Reis Católicos, que va controlar a la nobleza y va imponer la so autoridá. Asina Fregacedo va tener una curtia esistencia ente 1.480 y 1.520 aproximao; Humanejos va empecipiar un momentu de doblamiento a partir de 1.480 que va durar hasta 1.650 y Torrejón de la Calzada va empecipiar tamién la so doblamiento nel primer terciu del sieglu XVI con más suerte que los otros yá que va siguir la so vida hasta l'actualidá, magar con una población exigua de dalguna manera condicionada pola llimitación territorial. Pero a pesar d'esa afirmación de l'autoridá real, Torrejón de la Calzada va tener dificultaes a la d'intentar la so nueva fundación, una y bones quien lo intenten son vecinos de Torrejón de Velasco, que ye villa de Don Juan Arias Dávila, y dir a faer l'añu 1.531, esto ye, diez años dempués de la revuelta de les Comunidaes nes que Don Juan Arias destacóse na defensa de los intereses del Rei Carlos I, y foi nomáu por ello, nel añu 1.523, Conde de Puñoenrostro. 

De toes formes, lo cierto ye que'l 3 d'agostu de 1531, el Conseyu manda dende Ávila una carta al Conceyu de Madrid notificando que recibió otra quexa del conde de Puñoenrostro pol intentu de puebla del llugar de “Torrejoncillo de la Calzada”, despobláu so la xurisdicción de dichu Conceyu, per parte de los vecinos de Torrejón de Velasco, ente los que tán Francisco de Pero Abá y Bartolomé de Harija, que van ser los fundadores y a partir d'entós a los habitantes denominóse-yos "torrejoncilleros" en respuesta a la negativa del conde de Puñoenrostro a que'l llugar fuera habitáu.

En dicha carta soliciten que Madrid nome un apoderáu por que trate dicha cuestión. El 7 de xunetu de 1532 hai otra Provisión del Conseyu na que s'esplica'l motivu de la disputa que nun yera otru que l'aprovechamientu de les camperes y bebederos de dichu llugar. Madrid fai constar que Torrejón de la Calzada foi siempres llugar pobláu y que tenía devesa y ejido y que s'había despobláu por una pestilencia y que ellí taba la so ilesia pa demostralo. Añade qu'esi momentu hai quince vecinos, polo cual solicita ampárese-y de los sos derechos y autorícese la continuidá de poblar. Nesi momentu podemos comprobar unu de los motivos importantes pal so despoblamientu: una pestilencia que va menguar la so población y va debilitar la so resistencia nun momentu de puxanza de les tierres del señoríu. 

Con fecha 17 de xunetu de 1532 únviase un segundu documentu empobináu a los rexidores de la villa de Madrid y a los vecinos de Torrejón de la Calzada, Francisco de Pero Abá y Bartolomé de Harija, qu'han de tomase, por tanto, como'l fundadores de dichu llugar. El documentu da noticia de les nueves cases que se tán construyendo y de los resfregones que sigue habiendo ente'l Conde de Puñoenrostro y los vecinos de Torrejón de Velasco. Mándase qu'hasta que nun se decida'l pleitu nun se construyan más cases, y déxese vía llibre por que los vecinos de Torrejón de Velasco esfruten de les camperes y praos qu'en Torrejón de la Calzada esistíen. 

La xusticia del Rei da la razón al Conceyu de Madrid por que siga colos avecindamientos y, anque nun se conoz hasta'l momentu'l documentu fundacional, Torrejón de la Calzada empecipia la so andadura como llugar de Madrid que va exercer el so señoríu xurisdiccional concediendo vecindaes, nomando xusticies (alcaldes) y entendiendo nos sos pleitos. Por tanto paez evidente que la refundación definitiva de Torrejón de la Calzada puede asitiase nel añu 1.531, siendo los sos fundadores Francisco de Pero Abá y Bartolomé de Harija. 

Va Ser nesti llugar de curtiu vecinderu, bazcuyando ente los venti y cuarenta y cinco vecinos (ente setenta y cientu sesenta persones), que se van dedicar en númberu importante, pa tan curtiu vecinderu, al oficiu de mesoneros. El so curtiu terrazgo, manifestáu nos distintos censos y catastros, va enzancar les actividaes agrícola y ganaderu, y l'allugamientu del pueblu nun camín importante, va condicionar la desusdicha actividá. En rellación colo enantes espuesto, ta l'informe dáu'l 6 de setiembre de 1626, pa una consulta sobre venta de llugares de la xurisdicción de Madrid, na que al referise a Torrejón de la Calzada, dizse que ye un llugar asitiáu a cuatro llegües de Madrid nel camín real a Toledo y que va tener venti vecinos, lo más mesoneros”. 

Yá vimos que la nueva fundación de Torrejón de la Calzada como llugar pobláu precisó d'un pleitu ente'l Conceyu de Madrid y el conde de Puñoenrostro. Hai otru momentu posterior d'enfrentamientu, a partir de 1.650, cola vecina villa de Parla, por aumentar el territoriu tres el despoblamientu definitivu del llugar de Humanemos. Los conflictos pa incorporase dichu territoriu van durar hasta la segunda metá del sieglu XVII y de tol sieglu XVIII, y a la fin va ser la villa de Parla quien lo incorpore. Ye posible que la mayor potencia demográfica de dicha villa actúe como elementu que determine esa incorporación: a más vecinos más necesidá de terrazgo y tamién, por qué non, más fuercia. De lo que sí queda constancia ye d'eses tensiones derivaes del usu de los comunes. Nel Archivu de la Villa de Madrid esisten documentos sobre pleitos calteníos y unu d'ellos, del añu 1.790, ye pol exerciciu indebíu de dicha xurisdicción per parte del conceyu de Parla, cuando-y correspondía al de Madrid. Concretamente les xusticies parleñas prinden ganaos a vecinos de Torrejón de la Calzada a los qu'amás-yos imponen una multa. Tres la incorporación del territoriu de Humanemos al de Parla, Torrejón de la Calzada va siguir colos sos nueve quilómetros cuadraos de superficie que va condicionar la so demografía hasta finales del sieglu XX.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 8,98&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².





## Economía
Mientres sieglos la ocupación predominante foi l'agricultura. Sicasí, dende va unos años vienen asitiándose industries de bien diversa índole: de la madera, del fierro, químiques, del mármol, de maquinaria pesada, d'horticultura, d'almacenaxe, del aluminiu, de cerrajería y calderería, de l'alimentación (pastelería industrial, xelaos), etc. El polígonu industrial ta viéndose amontáu cola ampliación del mesmu y la consiguiente construcción de nueves naves. Na actualidá vamos cuntar con unes 200 industries allugaes nél y en dalgún llugar tremáu. Güei solo dedíquense a l'agricultura unes diez families.

El cascu urbanu tamién se vio amontáu cola construcción de cientos de xalés y sigue espandiéndose.

## Cultura y tradiciones
Los díes festivos d'esti términu son:

1. El 20 de xineru celebra San Sebastián, el patrón del pueblu. Ye la fiesta más antigua de la llocalidá.

2. Fiesta celebrada'l tercer domingu del mes de mayu: Santísimu Cristu del Amparu.

3. El día 8 setiembre celebra La nuesa Señora de la Natividá.

## Seguridá
Ye sede de la *BESCAM* (Policía autonómica de la Comunidá de Madrid). Tien cercanu'l cuartel de la Guardia Civil na llocalidá vecina de Valdemoro.

## Educación

En Torrejón de la Calzada hai una guardería (pública), un colexu públicu d'educación infantil, un colexu públicu d'educación infantil y primaria y un institutu d'educación secundaria y bachilleratu (públicu). Tamién cunta col centru d'educación primaria y secundaria "Castiella" (Alcordáu)

## Referencies

## Enllaces esternos