Teatros del West End

**Teatros del West End** ye un términu popular que se refier al teatru profesional representáu en grandes escenarios del "Theatreland", del barriu West End, asitiáu nel centru de Londres, Inglaterra. Xunto con Broadway en Nueva York, suel considerase que'l teatru del West End representa'l máximu nivel del teatru comercial nel mundu de fala inglesa. Coles mesmes, los espectáculos de West End son una actividá turística común en Londres.

En 2002, l'asistencia total a los teatros del West End superó per primer vegada los 12 millones; y, en xunu de 2005, *[[The Times]]* informó qu'esti récor podría ser superáu en 2005. En 2007, la cantidá total de boletos vendíos superó los 13 millones, colo cual establecióse una nueva marca pa West End. Ente los factores qu'espliquen les grandes ventes na primer metá de 2005 inclúyense l'estrenu de nuevos musicales esitosos, tales como *[[Billy Elliot (musical)|Billy Elliot]]*, *[[The Producers (musical)|The Producers]]* y *[[Mary Poppins (musical)|Mary Poppins]]*, según la gran cantidá d'estrelles de cine qu'actuaron nellos. Dende fines de los años 1990, hubo una medría nel númberu d'actores de cine d'Estaos Xuníoss nos escenarios londinenses. Asina, en 2005, incluyó la presencia de Brooke Shields, Val Kilmer, Rob Lowe, David Schwimmer y Kevin Spacey.

## Historia
El primer teatru públicu de Londres, conocíu a cencielles como The Theatre, foi construyíu en 1576 nel área anguaño conocida como Shoreditch. El primer teatru de West End, conocíu como'l Teatru Real na cai Bridges, foi diseñáu por Thomas Killigrew y construyíu nel allugamientu del actual Theatre Royal, Drury Lane. Foi inauguráu'l 7 de mayu de 1663 y foi destruyíu por una quema nueve años dempués. Foi reemplazáu por un nuevu edificiu diseñáu por Christopher Wren y renomáu Theatre Royal in Drury Lane.

El Sadler's Wells Theatre orixinal abrió les sos puertes en Islington el 3 de xunu de 1683. Tomando'l so nome del fundador Richard Sadler, operó primero como una ópera. El Teatru Haymarket foi inauguráu'l 29 d'avientu de 1720 nun sitiu un pocu más al norte del so allugamientu actual, ente que la Royal Opera House abrió les sos puertes en Covent Garden el 7 d'avientu de 1732.

El distritu de teatros del West End siguió espandió les sos llendes cola inauguración del Adelphi en The Strand el 17 de payares de 1806 y el Old Vic, allugáu al sur del ríu Támesis en Waterloo Road, el 11 de mayu de 1818. Depués, el 16 d'abril de 1870, abrió'l Vaudeville. El Criterion Theatre abrió en Piccadilly Circus el 21 de marzu de 1874, ente qu'en 1881 inauguráronse dos teatros nuevos: el teatru Savoy en The Strand, construyíu por Richard D'Oyly Carte específicamente pa representar óperes risibles de Gilbert y Sullivan, abrió'l 10 d'ochobre; y cinco díes dempués, el Comedy Theatre inauguróse como'l Royal Comedy Theatre na cai Panton en Leicester Square. Tres años dempués, embrivió'l so nome.

Nos años iniciales de los teatros del West End, empezaron les sos carreres notables homes de teatru, tales como Robert William Elliston, John Liston, Nell Gwynne, Henry Irving, John Lawrence Toole, Louie Pounds, Seymour Hicks, Ellaline Terriss y Marie Brema.

## Llista de teatros del West End
* Si nenguna obra ta siendo presentada, se llista'l siguiente espectáculu planiáu (feches marcaes con un *).
* Si'l siguiente espectáculu planiáu nun ta anunciáu, les columnes son dexaes en blancu.

### Próximes producciones
Les siguientes obres fueron anunciaes como futures producciones nel West End. Los teatros nos que van ser representaos podríen entá nun ser conocíos o tán anguaño ocupaos por otra obra.

#### Musicales

* *Young Frankenstein*, Garrick Theatre.

#### Pantomima

* *Dick Whittington*, London Palladium.

#### Teatru

* *[[Cat on a Hot Tin Roof]]*, Apollo Theatre.
* *[[Hamlet]]*, Apollo Theatre.
* *Judy!*, Arts Theatre.
* *The Kite Runner*, Playhouse Theatre.
* *Lady Day at Emerson's Chigre and Grill*, Wyndham's Theatre.
* *Oslo*, Harold Pinter Theatre
* *Queen Anne*, Theatre Royal, Haymarket.
* *Rotterdam*, Arts Theatre.
* *The Ferryman*, Gielgud Theatre.

#### Especiales

* *Tape Face*, Garrick Theatre.

## Premios
Esisten dellos premios añales pa llogros escepcionales nel teatru londinense:
* Premios Laurence Olivier
* Premios Evening Standard
* Premios del círculu de críticos de teatru de Londres
* Premios West End Cares

## Ver tamién
* Teatru musical
* Broadway

## Referencies

## Enllaces esternos
* What's On in Theatre  – Noticies diaries sobre'l West End de Londres
* Society of London Theatre – gremiu de la industria de teatru en Londres
* Historia de los teatros del West End de Londres
* West End Whingers, reseñes satíriques de les producciones de teatru del West End
* Guía del Teatru del West End