Protea caffra

***Protea caffra*** ye un pequeñu árbol o arbustu el cuál crez en praderíes arbolaes usualmente en crestes predreses. Les sos fueyes son coriacees y ensin vellos. La cabeza floral ye solitaria o s'atopa en recímanos de 3 o 4 coles bráctees involucrales d'un color coloráu maciu, rosa o crema. El frutu ye una nuez densamente vellosa. La especie ye bien variable y tien delles subespecies.

## Descripción
Arbustu o árbol pequeñu rectu de 3 - 8m d'altor con un tarmu definitivu principal d'hasta 400mm de diámetru, la copa ye irregular, estendida y arrondada. La corteza ye negra a café con resquiebros en forma de rede cuando madura. Les fueyes son linear-elíptiques a linear falcaes, estreches a llargamente elípticas, estreches a llargamente invertíes llanceolaes, dacuando falcaes; de 70 - 250mm de llargor, 4 - 45mm d'anchu, puntes arrondaes a acuminadas; llises, coriacees a delgaes y asemeyaes a la consistencia del papel, de verde claru a verde glauco, tienen l'enclín a arrexuntase na crecedera de cada añu. Les flores estender nel estremu de les ramines frondosas de 4 - 12mm de diámetru, usualmente solitaries pero hasta 4 cabeces pueden tar arrexuntaes na punta; dende globoses a forma de güevu, amplies y superficiales cuando s'abrir dafechu, de 45 - 80mm de diámetru, base ancha convexa a plana, de 20 - 30mm de diámetru. bráctees involucrales en series de 6 - 8; series esteriores anches ovales a deltoides, de 10 - 20mm d'anchu, 5 - 7mm de llargu, usualmente con piel sedoso platiada de variable grosez nos estremos distales, tien plaques bien cercanes y trupes; les series interiores son elongaes a elongaes espatulaes polo xeneral,de 30 - 50mm de llargu, 10 - 20mm d'anchu, puntes arrondaes a casi acuminaes, llixeramente cóncaves, llises, variando de color dende la crema pálidu al güeyu lladriyu; bien variables.

### Hábitat
*Protea caffra* ta llargamente distribuyíu a lo llargo de les estensiones orientales de Sudáfrica, con un enclave separáu bien al norte nel distritu Inyanga de Zimbabue, estendiéndose hasta Mozambique. Prefier suelos probes, cuarcíticos, ácidos, pero ye nun ye esixente n'árees doméstiques nuna amplia variedá de suelos bien drenaos y nunca s'atopó en suelos dolomíticus alcalinos. Crez dende'l nivel del mar hasta los 2100m, siempres nes fasteres del sur onde'l terrén ye rotu y predresu, o montascosos. Usualmente forma montes abiertos nos cuálos ye l'únicu árbol o arbustu; éstos montes pueden cubrir grandes árees.

*P. caffra* ye una especie escepcionalmente variable, y paez tar compuesta d'un mosaicu de races qu'exhiben pequeñes diferencies, usualmente nel tamañu, color , testura y forma de les fueyes. Onde los iviernos son fríos y secos la planta tien fueyes ríxides, grueses y verde pálides, mientres la distribución mover escontra l'oeste les fueyes faesse más grandes, nidies y más flexibles. Les flores son xeneralmente coloraes-rosácees a carmín con verde na base, y prodúcense mientres un periodu claramente definíu de 6 - 8 selmanes; esti periodu puede empezar tan ceo como ochobre nes rexones costeres, y tan tarde como avientu nes rexones elevaes. Les cabeces florales producen un golor duce, llixeramente sulfurosu qu'atrai a los inseutos escarabeidos en grandes númberos. La corteza trupo y sedao aprove a los árboles con una gran midida de resistencia al fueu.
## Ecoloxía
Les gates de les caparines *[[Capys penningtoni]]* y *[[Capis disjunctus]]* comen d'esta planta. El so bayurosu néctar atrai páxaros y inseutos que polinicen les sos flores.

### Cultivu
Ye bien común nos xardinos botánicos. Ye un arbustu perenne resistente al fríu que sobrevive temperatures d'a lo menos -5 graos Celsius. Les granes granen nel branu 22 díes dempués de llantase, y les plantes nueves algamen un altor de 10cm nel so primer añu. Poro, la crecedera puede ser variable con detenciones y empiezos. Puede empezar a floriar dende'l sestu añu, cuando les cañes inferiores pueden ser podaes p'aguiyar los biltos florecientes.

## Taxonomía
Per primer vegada descubierta en Natal, Sudáfrica n'avientu xineru de 1839/40 por Ferdinand Krauss, esta protea nunca hai llamada enforma l'atención de los horticultores. Inducióse-y a floriar en Kew en mayu de 1893, pero falló n'espertar un interés posterior na especie. El so principal pretención a la fama ye que foi ilustrada al aviesu de la moneda de trés peniques - o 'tickey' – por casi 30 años. La corteza puede ser usada medicinalmente.

*Protea caffra* foi descritu por Carl Meissner y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 14: 237. 1856.
;Etimoloxía: 
***Protea***: nome xenéricu que foi creáu en 1735 por *[[Carlos Linneo]]* n'honor al dios de la mitoloxía griega *[[Protéu]]* que podía camudar de forma a voluntá, yá que les proteas tienen munches formes distintes. 

El epítetu específicu *caffra* derivar de 'Caffraria', el nome xeográficu del sieglu XVII pa les rexones nororientales de Sudáfrica, de la mesma una llatinización del árabe islámicu 'Kafir' - infiel.
;Sinonimia:

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
## Referencies

## Bibliografía
*van Wyk, B. and van Wyk, P. 1997. *Field Guide to trees of South Africa*. Struik, Cape Town
*Pooley, Y. 2005. *A Field Guide to Wild Flowers of Kwazulu-Natal and the Eastern Region*. National Floral Publications Trust, Durban
*Rourke, J. P. 1980. *The Proteas of Southern Africa* Tafelberg, Cape Town
*Roussouw, F. 1970. *The Proteaceae of South Africa* Purnell, Cape Town
*AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
* Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
## Enllaces esternos

*http://www.plantzafrica.com/plantnop/proteacaffra.htm