Tordera

**Tordera** ye un conceyu perteneciente a la provincia de Barcelona. Allugar al norte del Maresme, contorna allugada al este de Cataluña, magar ye ciertu que s'atopa partiendo con de La Selva, contorna de la provincia de Girona, situación que dexa a esta villa a unos 35 km de Girona y a unos 66 km de la Ciudá Condal, Barcelona.

Trátase del conceyu más grande n'estensión de la contorna en cuestión (más grande entá que la mesma capital, Mataró) y compónse d'un nucleu históricu que naz xusto al llau del so ríu, el ríu Tordera, que desagua nel mar Mediterraneu, ente Malgrat de Mar y Blanes. Dispón d'un cúmulu de barrios, lo mesmo que de munches urbanizaciones esperdigaes por tol so territoriu: St. Daniel, Niàgara Park, Àgora Park, St. Pere de Riu, Hortsavinyà, Mas Mora, Mas Reixach, Roca Rossa, Terra Brava o Tordera Park son exemplos d'ello.

Anguaño Tordera atópase en plena puxanza demográfica y económicu. Exemplu d'esta situación ye la recién construcción de la sede social de Massimo Dutti d'España y la so considerable crecedera en población nos últimos años. Tordera tien la so propia radio local, según numberoses entidaes sociales y locales, y ta representáu polos sos equipos de ḥoquei, que xuega na máxima categoría española (Ok lliga), tamién tien equipos de fútbol y baloncestu tanto masculinos como femeninos; tamién tien una seición de patinaxe artísticu dientro del C.P. Tordera.

No qu'a eventos se refier, Tordera ye conocíu pol so mercáu selmanal que tien llugar cada domingu y al qu'alleguen millares de persones de distintes llocalidaes, ya inclusive turistes, especialmente nos meses de branu. Otros eventos locales son la so fiesta mayor o la ***Fira Mercat del Ram***.

L'escritor modernista Prudenci Bertrana, del cual salieron obres de sonadía como *Josafat*, ye torderense pernomáu.

## Xeografía
Tordera ye un conceyu de vastes estensiones. Atópase arrodiáu de llanures, campos y praos, señes d'identidá del pueblu. El mar atopar a pocu menos de 9 km del pueblu.

La vexetación qu'arrodia a Tordera dota al conceyu d'unes carauterístiques non demasiáu comunes na so contorna y, a pesar d'ello, atopar a apenes 10 km del mar Mediterraneu.

El so ríu, La Tordera, naz nel Macizu del Montseny y trátase d'un ríu soterrañu que desagua ente Malgrat de Mar y Blanes. Esti mesmu ríu fai que'l pueblu presente zones independientes, islles formaes pol percorríu mesmu del ríu. Nestes mesmes zones, anque non yá nestes, dispón de parques naturales y zones de paséu pol mesmu meandro del ríu.

## Toponimia
El topónimu de Tordera deriva del llatín *Turdaria*, "llugar o tierra del malvís común", y ta documentáu nel Sieglu X como *Tordaria*, que col tiempu pasaría a ser Tordera.

El ríu La Tordera, que trescurre por tol conceyu, tamién recibe'l mesmu nome.

Ello ye que mientres la Edá Media, al ríu llamar *Tordaria*, lo que fai pensar que podía faer referencia a "tierra de tordos" (más conocíu como malvís común), amás de tener en cuenta qu'estos páxaros yeren bien abondosos pol conceyu. Inclusive nel escudu heráldicu de Tordera, figura un mierlu (en catalán *tord*).

## Comunicaciones
Tordera ta perbién comunicada ente'l so propiu territoriu como col restu de conceyos y otres contornes.

Dispón de delles víes poles qu'entrar y salir del pueblu. Exemplu d'ello ye la BV-5122 o la GI-512 en direición Hostalric y Maçanet de la Selva, respeutivamente. Amás d'estes carreteres, la N-II y la C-32 (antigua Via Augusta, sieglu VI e.C.), Tordera disponde tamién de l'A-7 al altor de Hostalric.

No qu'a rede ferroviaria concierne, Tordera tien una estación de cernacías qu'entró a valir en 1859 y pola que pasa, con frecuencia d'una hora, la llinia 1 de Rodalies de Catalunya de Barcelona y, apocayá, la llinia RG1 con frecuencia de dos hores que percuerre'l trayeutu Figueres-Hospitalet de Llobregat y qu'agora dexa al pasaxeru nun tener que faer nengún tresbordu en Maçanet de la Selva pa dir en direición Girona.

Coles mesmes:

* Hai una llinia d'autobuses que va escontra Barcelona.
* Dispón d'otra llinia d'autobuses con paraes en Tordera pueblu, Palafolls, Blanes, Malgrat de Mar, Santa Susana, Pineda de Mar, Calella y Girona.
* Dispón d'autobús municipal, el *TorderaXTots*.

## Economía
Tordera yá nun se basa namái na agricultura y el corchu como antaño. Los recursos hidráulicos del ríu favorecieron la implantación del sector testil nesti pueblu, como la fábrica d'acabaos y tintes, Fibracolor, cerrada en xunetu del 2008, y el sector de la construcción.

Na llocalidá destácase'l polígonu industrial de *Can Verdalet*, llugar onde s'alluga la mayoría de naves industriales y empresariales del pueblu.

La presencia del grupu Inditex, que tien diverses fábriques y centru loxísticos nel conceyu (Massimo Dutti, por casu), ye tamién un factor económicu a tener en cuenta.

Destaca un importante mercáu al campu que se celebra tolos domingos y que convoca l'asistencia de miles de persones de los pueblos cercanos tanto autóctonos como (pel branu) turistes procedentes de les potentes árees hoteleres de la bien cercana Costa Brava y Alt Maresme. Turitas que pel branu tamién acaben, la mayoría, por visitar el *castiellu medieval* de Tordera, onde se lleva a cabu funciones d'entretenimientu, como cenes y espectáculos.

La *Fira Mercat del Ram*, celebrada a finales de marzu, ye un curiosu cultural, gastronómicu y tradicional del pueblu, onde alleguen miles de persones de distintes llocalidaes.

## Demografía
Tordera tien un total de 16.363 habitantes, de los cualos 8.344 son homes y 7.974 muyeres según datos del INE 2013. En 2005 tenía 12.597 habitantes.





* **Gráficu demográficu de Tordera 1717 y 2006**

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,1)

ImageSize = width:600 height:400
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period= from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:2500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1717 text:1717
 bar:1787 text:1787
 bar:1857 text:1857
 bar:1887 text:1887
 bar:1920 text:1920
 bar:1950 text:1950
 bar:1981 text:1981
 bar:1992 text:1992
 bar:2000 text:2000
 bar:2006 text:2006

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1717 from:0 till: 1252
 bar:1787 from:0 till: 2044
 bar:1857 from:0 till: 3869
 bar:1887 from:0 till: 3252
 bar:1920 from:0 till: 3312
 bar:1950 from:0 till: 3593
 bar:1981 from:0 till: 7546
 bar:1992 from:0 till: 8476
 bar:2000 from:0 till: 9798
 bar:2006 from:0 till: 13420

PlotData=

 bar:1717 at: 1252 fontsize:s text: 1.252 shift:(-10,5)
 bar:1787 at: 2044 fontsize:s text: 2.044 shift:(-10,5)
 bar:1857 at: 3869 fontsize:s text: 3.869 shift:(-10,5)
 bar:1887 at: 3252 fontsize:s text: 3.252 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 3312 fontsize:s text: 3.312 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 3593 fontsize:s text: 3.593 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 7546 fontsize:s text: 7.546 shift:(-10,5)
 bar:1992 at: 8476 fontsize:s text: 8.476 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 9798 fontsize:s text: 9.798 shift:(-10,5)
 bar:2006 at: 13420 fontsize:s text: 13.420 shift:(-10,5)



## Alministración

## Conceyu
{| width="100%"
|

## Llugares d'interés
Nel centru atopa la ilesia parroquial de San Esteban, d'orixe románicu-góticu-clásicu (caltiénse parte del altar) y foi reconstruyida nos sieglos XVI y XVIII. Sobremanera hai que destacar la so guapura del paisaxe, polos sos grandes montes y praderíes. Como tamién se destacar toles ermites que dispón el pueblu (Arola, San Andrés) la Canónica de Santa María de Roca-rossa fundada a mediaos del sieglu XII, y d'últimes destacar el parque Prudenci Bertrana que s'asitia na islla que forma'l ríu pol pasu pol conceyu. Nel susodichu parque atopamos el llagu artificial onde se concentra una gran diversidá d'especies animales, y aves migratories que pasen nes dómines de migración. Al pie d'esti llagu artificial, nel conceyu de Tordera tamién se destacar otros sitios a nivel ambiental. Destacamos el parque natural del Montnegre-Corredor, onde podemos visitar Orsavinya, tamién se destacar brazu esquierdu del ríu Tordera y tolos sos estanques, yá que son de gran guapura natural.
Unu de los emblemes del pueblu entá pueden ser visitaos, una y bones la ponte de fierro foi reconstruyíu nel 2006 nun momentu d'euforia eleutoral y como chisgo retro a la tercer edá . Esta ponte fai recordar a los señardosos la ponte qu'hubo enantes na llocalidá y que foi afaráu pel ríu Tordera (turderada).
Otros sitios que visitar ye la plaza de la tirda, nel mesmu conceyu nel barriu de la fibra.

## Fiestes y feries
* **Fira Mercáu del Ramu**. Feria de gran importancia agrícola y ganadera que se celebra'l domingu de ramos, con empreses d'ámbitu nacional ya internacional.
* **San Poncio mártir**. El 11 de mayu, celébrase la festividá de San Poncio mártir, onde tola población mover hasta la ermita que lleva'l so nome pa venerar al santu y pasar un día nel campu.
* **Correfoc de Tordera**. El 23 d'agostu, entamada pola Colla de Diables de Tordera.
* **Festa Major (San Bartolomé)**. Celebrada'l 24 d'agostu.
* **Fiesta de San Xuan**. Celebrada'l día de San Xuan, el 24 de xunu.
* **Fiesta de San Pedro**
* **Fiesta de San Daniel**. Celebrada'l primer domingu d'agostu.
* **Fiesta de Fibracolor**. Celebrada nel mes de xunetu.
* **Mercáu Municipal de Tordera**. Celebrada cada domingu nes cais de Tordera. Ye unu de los mercaos más importantes de Cataluña.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web del Conceyu de Tordera
* Guía urbana de Tordera (en catalán)
* Planiamientu urbanísticu de Tordera (en catalán)
* Información de la Xeneralidá de Cataluña (en catalán)
* Información del Institutu d'Estadística de Cataluña (en catalán)