Universidá Gallaudet

la **Universidá Gallaudet** (*Gallaudet University* n'inglés) ye la única universidá del mundu que los sos programes tán diseñaos pa persones sordas. Ta allugada en Washington D. C., la capital de los Estaos Xuníos. Ye una institución privada, que cunta col sofitu direutu del Congresu d'esi país. La primer llingua oficial de Gallaudet ye la *[[llingua de señes americana|American Sign Language]]* (ASL), la llingua de señes de los Estaos Xuníos (l'inglés ye la segunda). Nesa llingua comunicar ente sigo emplegaos, estudiantes y profesores, y díctense la mayoría de los cursos. Entá cuando se concede prioridá a los estudiantes sordos, la universidá almite tamién un pequeñu númberu de persones oyentes cada semestre. A estes esíxese-yos el dominiu de la ASL como requisitu pa permanecer na institución.

## Oríxenes de la Universidá Gallaudet

El campus principal de la universidá, allugáu mui cerca del centru alministrativu de la ciudá, foi donáu nel añu 1856 por Amos Kendall, un políticu adineráu que quería fundar ellí un internáu pa neños sordos y ciegos. La institución, que s'abrir en 1857, foi llamada *Columbia Institution for the Instruction of the Deaf and Dumb and Blind*. Pa dirixila escoyer a Edward Miner Gallaudet, el fíu menor de Thomas Hopkins Gallaudet, quien fundara y dirixera munchos años la primer escuela de sordos de los Estaos Xuníos. 

Siete años más tarde, en 1864, el congresu del país autorizó a la escuela a conferir títulos universitarios. La matrícula d'estudiantes nesi programa yera entós de 8 persones. En 1954, otra decisión del congresu camudó'l nome de la institución pol de *Gallaudet College*, pa honrar la memoria del fundador de la educación de sordos nesi país, Thomas Hopkins Gallaudet. Y en 1986 reconocióse'l progresu académicu alcanzáu pola institución al declarala *Gallaudet University*. La matrícula actual de la universidá ronda los 2000 estudiantes (de los cualos cerca de 25% cursen programes de posgráu). 
 
La Universidá Gallaudet ufierta güei educación pa sordos en tolos niveles (dende la escuela primaria hasta'l doctoráu). Hai cerca de 40 carreres distintes, en práuticamente toles árees de la conocencia. En dellos campos d'investigación, tales como llingüística y enseñanza de les llingües de señes, esta universidá tien un reconocíu lideralgu mundial.

## L'accesu a la direición en Gallaudet per parte de les persones sordes

La institución que güei conocemos como Universidá Gallaudet tuvo rexida, dende los sos oríxenes, por persones oyentes. Namái en 1988 tuvieron los sordos oportunidá de ver escoyíu a unu d'ellos na rectoría de la institución. Foi la resultancia d'una vistosa serie de protestes caleyeres de tola comunidá universitaria, conocíes como *[[Deaf President Now]]* (DPN) (Rector sordu yá!).Como resultáu d'esi movimientu foi electa una persona Sorda pal cargu de rector (el Dr. I. King Jordan), y empecipióse un procesu de reforma alministrativa por que siquier el 51% de los cargos direutivos de la universidá tuvieren ocupaos por sordos.

Poco dempués de los sucesos del DPN la Universidá Gallaudet entamó un congresu mundial de sordos, llamáu'l *[[Deaf Way]]* (l'estilu Sordu), que rexuntó a dellos miles de persones sordes del mundu enteru, y que simboliza l'entamu d'una conciencia alrodiu de la esistencia de les llingües de señes y la cultura sorda, y del llamáu d'estes a entamase pa reclamar los sos derechos esenciales. Nel añu 2002 celebróse ellí mesmu'l segundu *Deaf Way*, que rexuntó a más de 10.000 participantes de 120 países distintos. 

La Universidá Gallaudet ye pa los Sordos de tol mundu un símbolu nes sos lluches por que les sos llingües y les sos cultures sían reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Universidá Gallaudet
* Cultura Sorda