Fariza

**Fariza** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

El conceyu constituyir les llocalidaes de Badilla, Cozcurrita, Fariza, Mámoles, Palazuelo de Sayago, Tudera y Safara, toes elles pertenecientes a la histórica y tradicional contorna de Sayago. Cuenta con una superficie de 90,45&nbsp;km² y, según datos del padrón municipal  del INE, cuenta con una población de  habitantes.

El territoriu d'esti conceyu cunta cola proteición derivada de ser parque natural, formando parte del denomináu parque natural d'Arribes del Duero, un espaciu natural protexíu pa la preservación de los sos valores naturales, de gran valor paisaxísticu y faunísticu que, na última década, adquirió un notable curiosu turísticu. Amás, la marxe española del ríu Duero foi incluyida, cola denominación d'Arribes del Duero, ente los espacios protexíos de la Rede Natura 2000, dada la presencia d'especies d'ave como'l utre leonado, la cigüeña negra, el ferre pelegrín, l'alimoche, la chova piquirroja, l'uxu real, l'águila real y l'águila perdicera. Amás, la zona inclúi tamién la esistencia de delles colonies importantes d'esperteyos.

## Xeografía física
### Allugamientu
 

El conceyu de Fariza asítiase nel suroeste zamoranu, dixebráu de Portugal pel ríu Duero. Engloba les llocalidaes de Badilla, Cozcurrita, Fariza, Mámoles, Palazuelo de Sayago, Tudera y Safara, toes elles pertenecientes a la histórica y tradicional contorna de Sayago.

La capital municipal, Fariza, asítiase nel centru del conceyu, a una distancia que bazcuya ente los pocu más de 3 km que la dixebren de Cozcurrita o Palazuelo de Sayago y los 7 km de Tudera. Amás, asitiar a unos 15 km de Bermillo de Sayago, 20 km de Fermoselle, 22 km de Miranda de l Douro y 52 km de la ciudá de Zamora, la capital provincial.




### Orografía
El términu municipal cuenta con un relieve onduláu propiu de la penillanura sayaguesa, polo que nun esisten alliniaciones montascoses relevantes, asitiándose l'altitú media de les zones más elevaes nos 750 m. La zona de penillanura conclúi al oeste col fondu encaxonamientu que produció'l ríu Duero nel so tramu internacional, y que nesta zona algama desniveles qu'algamen los 275 m per debaxo de la penillanura.

### Hidrografía
El Duero ye'l principal calce del conceyu, amás de frontera natural ente España y Portugal. Al so pasu por esti conceyu puede apreciase que'l so calce atópase fondamente encaxáu formando lo que los naturales de la zona denominen apuertes o apuertes que tán parcialmente ocultos pola embalsiadura del ríu. El restu de calces son d'escasa entidá, formáu por regueros y regatos de calter estacional.

## Historia
Esisten evidencies de la presencia humana nel términu de Fariza dende la dómina prerromano y romano, como atestigüen terraces aluviales terciaries y cuaternaries a lo llargo del Duero, los restos arqueolóxicos próximos a Fariza como un hachu o les cazoletas prehistóriques, o un cercu romanu adosada al muriu de la ilesia. Coles mesmes, la ponte Grande, sobre'l ríu Pisón, sería d'orixe romanu anque de manufactura medieval.

De dómina prerromana sería l'antiguu castru vetón de la Virxe del Castiellu, sobre'l que darréu s'edificó la ermita qu'anguaño se caltién en dichu tesu, que se llevanta sobre un espolón y puexu escaváu al norte pola Rivera de Fariza-Cozcurrita que s'encaxó fondamente en pequeñes cascaes, y que pel oeste traducir nun cantil escontra'l Duero inaccesible. N'el so base topen la Falla del Figuereo y los Castrilluzos, un asentamientu anterior del tipu Cogotas I.

Na Edá Media, Fariza quedó integráu nel Reinu de Lleón, siendo repobláu polos sos monarques nel contestu de les repoblaciones llevaes a cabu en Sayago. Asina, la primer referencia documental caltenida de Fariza data del reináu d'Alfonsu IX de Lleón, nel añu 1221.

Darréu, na Edá Moderna, Fariza tuvo integráu nel partíu de Sayago de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en *Mapa de la Provincia de Zamora*. Asina, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá caltener na provincia zamorana, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel partíu xudicial de Bermillo de Sayago, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.

## Patrimoniu
* Cruceru de piedra: El conceyu cunta con dellos cruceros como la pequeña cruz del camín de Palazuelo, con brazos cortaos nos estremos con ángulos reentrantes, lo que-y confier un orixinal curiosu, poques vegaes repitíu. D'especial interés ye tamién el cruceru cincelado allá pol 1771 y asitiáu frente a la puerta de la Ilesia, formada por una base cúbica sobre la que s'asitia una alta y delgada columna, que suxeta enriba una fina cruz. Esta cruz tien los brazos terminaos nuna especie de florones de cuatro grueses fueyes.
* Ermita de la Virxe del Castiellu: Santuariu asitiáu sobre un castru colgáu percima del fondu calce del ríu Duero.
* Pontes, molinos y fontes: La ponte Grande, sobre'l ríu Pisón, ye d'orixe romanu y de manufactura medieval. Amás d'ésti, la ponte de la Poza, los molinos y les fontes del Pozu de los Pollinos y de la Rodía tienen gran interés etnográficu.

## Cultura
### Fiestes

La festividá principal ye la romería de los Viriatos o de Los Pendones, tradicionalmente realizada'l primer fin de selmana de xunu. Nella tamién alleguen los vecinos de los pueblos d'Argañín, Badilla, Cozcurrita, Mámoles, Palazuelo de Sayago, Tudera y Safara que colos sos pendones, "pendones" y les cruces procesionales de cada parroquia, salen a procesionar xuntos escontra la ermita de La nuesa Señora del Castiellu.

El pendón crear con un fuerte tueru de negrucu o llamera, del que ondean al vientu les teles níveas de los pendones colos bordaos carauterísticos de caúna de les ilesies. Ondes de lluz y color nun marcu irrepetible. Na copa lluz un ramillete de nidies formes arrondaes d'una planta llamada “rusco” o “carrasco del diañu”, de color verde intensu. Paez como si formoses llances apuntaren al azul del cielu, mientres, los nuesos pasos cansaos caminen envueltos n'arumes d'espliegu, tomillu, espín albar, candela... Un home robezu porta'l pendón, ayudáu de trés cordeleros y por fuertes corriones de cueru que se cinxen sobre'l so llombu. La virxe ye portada y acompañada con rezos d'un inmensu ensame que se dirixe a la ermita.

## Demografía

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Conceyu de Fariza 
*