Armes de destrucción masiva

Les **armes de destrucción masiva** (**ADM**) (n'inglés: WMD, *weapons of mass destruction*) son armes capaces d'esaniciar a un númberu bien alzáu de persones de manera indiscriminada y causar grandes daños económicos y medioambientales. Considérense armes de destrucción masiva les nucleares, biolóxiques y químiques. 

La espresión foi acuñada en 1937, referíase más bien al bombardéu aereu per parte de la Luftwaffe nazi en sofitu del exércitu subleváu na Guerra Civil Española, siendo'l casu más conocíu'l de Gernika y los bombardeos sobre Barcelona, que constitúin les primeres poblaciones bombardiaes nuna guerra por aciu esti tipu d'ataque. L'usu actual d'esta espresión como sinónimu d'armes nucleares, biolóxiques o químiques foi creáu na resolución 687 de Naciones Xuníes en 1991. Esta resolución referir a l'amenaza que toles armes de destrucción masiva suponen pa la paz y seguridá», y menta en particular les nucleares, biolóxiques y químiques, según los trés trataos relevantes:
* Tratáu de Non Proliferación Nuclear
* Convención sobre Armes Biolóxiques
* Convención sobre Armes Químiques

L'usu d'esta espresión ye motivu de discutiniu. Popularizóse sobremanera mientres la crisis de desarme iraquín en 2002. La supuesta posesión d'armamentu químicu per parte del réxime iraquín constituyó una de les principales razones y la más sopelexada causa pa xustificar la invasión d'Iraq de 2003 per parte de los Estaos Xuníos.

## Otres armes que podríen considerase de destrucción masiva
A pesar del consensu nos trés tipos d'armes antes citaos, esisten otru tipu d'armes llargamente condergaes pola comunidá internacional, capaces de causar víctimes colaterales en gran númberu. Ente esti tipu d'otres armes taríen:

* **[[Mina terrestre|Mines antipersona]]:** cumplir los dos premises básiques d'una arma de destrucción masiva: matu indiscriminadamente y en gran númberu, cola salvedá de que les muertes producir a lo llargo de munchos años.
* **[[Bombes de recímanu]]:** usaes en bombardeos sobre les ciudaes, pueden ser letales pa bien de persones yá que s'estremen en múltiples ojivas que cayen aleatoriamente destruyendo tou lo qu'hai nuna cierta área. Tamién tán prohibíes pola ONX.
* **[[Munición d'uraniu aprobetáu]]:** l'uraniu aprobetáu, usáu na fabricación de municiones pola so alta densidá y altu puntu de fusión. A pesar del so nivel baxu de radioactividá, al ser usáu cola abonda frecuencia sobre una zona de conflictu con abondosa población civil puede provocar a curtiu y mediu plazu una medría sustancial de los casos de cáncer y malformaciones conxénites . Hanse documentáu casos en Kosovu y Serbia, y sobremanera n'Iraq onde l'exércitu d'Estaos Xuníos usar intensamente. Los proyeutiles d'uraniu aprobetáu, al impautar, lliberen y pulvericen la so carga que puede contener traces de material radioactivo polo que-y los podría considerar como bombes puerques.

## Ver tamién
* Wunderwaffe
* Abellugu nuclear
* Abellugu antiaéreo
* Iraq y armes de destrucción masiva
:* Invasión d'Iraq
:* Guerra d'Iraq
:* Tríu de les Azores
:* Rexistros de la Guerra d'Iraq

## Referencies

## Enllaces esternos

* https://web.archive.org/web/20060827110612/http://www.stopusa.be/scripts/texte.php?section=CL&langue3&id=24471
* https://web.archive.org/web/20060527034732/http://www.monde-solidaire.org/spip/article.php3?id_article=2295
* Patrick Barriot y Chantal Bismuth: La clasificación d'armes nun tien sentíu (Monde Diplomatique)
*