Geraldine Fitzgerald

**Geraldine Fitzgerald**  foi una actriz teatral, cinematográfica y televisiva d'orixe irlandés nacionalizada d'Estaos Xuníos, y miembru del Salón de la Fama del Teatru Americanu.

## Primeros años
Nacida en Greystones, Irlanda, al sur de Dublín, los sos padres yeren Edith y Edward Fitzgerald, un abogáu. El so padre yera de relixón católica, y la so madre protestante convertida al catolicismu. Fitzgerald estudió pintura na *Dublin School of Art* y, inspirada pola so tía, l'actriz y direutora Shelah Richards, empecipió la so carrera interpretativa en 1932. Nun principiu foi actriz teatral en Dublín enantes de treslladase a Londres, onde estudió pintura na Polytechnic School of Art, y onde entró nos Estudios Twickenham pa faer un pequeñu papel nun filme británicu de 1934. Tres ello, rápido aportó a considerada como una de les más prometedores actrices cinematográfiques britániques, siendo la so película de mayor ésitu d'esi periodu *The Mill on the Floss* (1937).

## Carrera

El so ésitu llevar a Estaos Xuníos, onde trabayó como actriz teatral nel circuitu de Broadway en 1938. Mientres actuaba con Orson Welles nuna producción de la compañía Mercury Theatre de la obra *[[Heartbreak House]]*, foi afayada pol productor cinematográficu Hal B. Wallis, que-y ufiertó un contratu de siete años. Gracies a ello, en 1939 tuvo dos importantes actuaciones, una en *[[Wuthering Heights (película de 1939)|Wuthering Heights]]*, col papel de Isabella Linton, que-y valió la nominación al Óscar a la meyor actriz de repartu, y otra en *[[Dark Victory]]*, consiguiendo dambes cintes una gran resultancia en taquilla.

Darréu actuó en *[[Shining Victory]]* (1941) y *[[Watch on the Rhine]]* (1943), dambes de Warner Bros., y *[[Wilson (película)|Wilson]]* (1944), para 20th Century Fox. Sicasí, la so carrera viose atrabancada polos sos frecuentes conflictos cola direición del estudiu, que remataben cola suspensión de rodaxes. Asina, perdió'l papel de 'Brigid O'Shaughnessy', la malvada de *[[The Maltese Falcon (película de 1941)|The Maltese Falcon]]* por causa del so enfrentamientu con Jack Warner. Anque siguió trabayando con regularidá na década de 1940, la calidá de los sos papeles menguó y la so carrera empezó a perder impulsu.

Mientres los años de la Segunda Guerra Mundial se nacionalizó d'Estaos Xuníos en señal de solidaridá col so país adoptivu. En 1946, pocu dempués de completar *[[Three Strangers]]*, dexó Hollywood pa volver a la ciudá de Nueva York, onde se casó col so segundu home, Stuart Scheftel, nietu d'Isidor Straus. En 1948 viaxó al Reinu Xuníu p'actuar en *[[So Evil My Love]]*, consiguiendo crítiques positives pol so papel d'alcohólica adúltera, y en 1951 trabayó en *[[The Late Edwina Black]]* enantes de viaxar de nuevu a Estaos Xuníos.

La década de 1950 nun foi pa Fitzgerald pródiga n'oportunidaes cinematográfiques, pero nos años sesenta confirmóse como actriz de calter, esfrutando la so carrera d'un resurdir. Ente los sos filmes d'ésitu d'esi periodu figuren *[[Ten North Frederick]]* (1958), *[[The Pawnbroker]]* (1964) y *[[Raquel, Raquel]]* (1968). Ente les sos otres películes inclúyense *[[The Mango Tree]]* (1977, pola cual recibió la nominación a la meyor actriz per parte del Institutu de Cine Australianu), *[[Arthur (película de 1981)|Arthur]]* (1981), *[[Poltergeist II: The Other Side]]* (1986) y *[[Arthur 2: On the Rocks]]* (1988).

A partir de la década de 1940 Fitzgerald amontó la so actividá teatral, y en 1971 ganóse'l favor de la crítica pol so trabayu en *[[Long Day's Journey Into Night]]*. Tamién tuvo ésitu como direutora teatral, siendo una de les primeres muyeres en ser nomaes al Premiu Tony a la meyor direición, nel so casu pol trabayu lleváu a cabu en 1982 en *[[Mass Appeal]]*.

Fitzgerald tamién trabayó con frecuencia na televisión, actuando en programes como *[[Alfred Hitchcock Presents]]*, *[[Robert Montgomery Presents]]*, *Naked City*, *[[St. Elsewhere]]* y *[[Cagney and Lacey]]*. En 1983 foi Rose Kennedy na miniserie *[[Kennedy (miniserie de TV)|Kennedy]]*. En 1986 Fitzgerald trabayó con Tuesday Weld y River Phoenix nel allabáu telefilme de la CBS *[[Circle of Violence: A Family Drama]]*, y en 1987 encarnó al personaxe del títulu en *Mabel and Max*, producción televisiva de Barbra Streisand. Amás, foi nomada a un premiu Emmy pol so papel d'Anna nun episodiu de *[[The Golden Girls]]* de 1988 y ganó un Daytime Emmy pola so actuación nel capítulu *Rodeo Red and the Runaways* de NBC Special Treat.

En 1976 empecipió un periodu como cantante de cabaré nel show *Streetsongs*, que representóse tres temporaes en Broadway y que foi oxetu d'un especial televisivu del Public Broadcasting Service.

Pol so trabayu televisivu, a Geraldine Fitzgerald concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 6353 de Hollywood Boulevard.

## Vida personal
Fitzgerald foi madre del direutor Michael Lindsay-Hogg (*[[Let It Be (película)|Let It Be]]* y *[[Torna a Brideshead (serie de televisión)|Torna a Brideshead]]*), frutu del so matrimoniu con Sir Edward Lindsay-Hogg. El so segundu home foi Stuart Scheftel, nietu del copropietariu de Macy's y víctima del fundimientu del *[[Titanic]]* Isidor Straus. La pareya tuvo una fía, Susan Scheftel.

La paecencia del so fíu con Orson Welles, con quien Fitzgerald trabayara y col que caltuviera una rellación sentimental nos últimos años trenta, llevó a rumorear que'l so verdaderu padre yera Welles. Na so autobiografía de 2011, Lindsay-Hogg afirmaba que Welles reconociera ser el so padre. Fitzgerald foi tía güela de l'actriz Tara FitzGerald y prima del novelista británicu Nevil Shute.

Geraldine Fitzgerald finó en 2005 en Nueva York por causa d'una enfermedá d'Alzheimer. Tenía 91 años d'edá. Foi soterrada nel Campusantu Woodlawn, nel Bronx, Nueva York.

## Seleición de la so filmografía
* *[[Blind Justice]]* (1934)
* *[[Open All Night]]* (1934)
* *[[Department Store]]* (1935)
* *[[The Ace of Spades]]* (1935)
* *[[Debt of Honour]]* (1936)
* *The Mill on the Floss* (1937)
* *[[Wuthering Heights (película de 1939)|Wuthering Heights]]* (1939)
* *[[Dark Victory]]* (1939)
* *[['Til We Meet Again]]* (1940)
* *[[The Gay Sisters]]* (1942)
* *[[Watch on the Rhine]]* (1943)
* *[[The Strange Affair of Uncle Harry]]* (1945)
* *[[Nobody Lives Forever]]* (1946)
* *[[Arthur (película)|Arthur]]* (1981)
* *[[Easy Money]]* (1983)
* *[[Kennedy (miniserie de TV)|Kennedy]]* (1983, miniserie televisiva)
* *[[Poltergeist II: The Other Side]]* (1986)
* *[[Arthur 2: On the Rocks]]* (1988)

## Referencies

## Enllaces esternos