Nyctereutes procyonoides

El  ye una especie de mamíferu carnívoru de la familia Canidae d'aspeutu asemeyáu al mapache y orixinariu de China oriental y de Xapón.

## Distribución
Son orixinarios de China y Xapón. Sicasí, dende la década del cuarenta, y por causa de la so piel, foi introducíu n'El Cáucasu, Ucraína y Bielorrusia, de cuenta qu'anguaño forma parte de la fauna permanente de les rexones occidentales de la ex U.R.S.S., dende les que s'estendió a la península Escandinava, Rumanía, Polonia, República Checa, Alemaña , Suiza y Francia.

## Historia natural
Ye la especie de cánidu más arcaica qu'esiste anguaño, sobreviviendo gracies a la so fortaleza, el calter retraído y lo remoto de la so zona d'orixe.

En Eurasia, la so espansión sigue per zones húmedes de clima templáu a fríu, onde se naturalizaron exemplares al escapase de granxes de peletería, sobremanera de Polonia, Checoslovaquia y Rusia. Con vezos similares a los del melandru y el foín, la so presencia representa un peligru pa la fauna autóctona de los llugares onde se naturalizó, pos destrúi pequeños mamíferos, aves, anfibius, reptiles, peces, moluscos y invertebraos. Aliméntase tamién de carroña, basura y sustancies vexetales como cogordes, frutos o raigaños.

N'Asia habita paraxes pantanoses y pocu arbolaos y zones fluviales cubiertes con árboles caducifolios.

La so manera de vida nes rexones onde apocayá se naturalizó nun ye entá bien conocíu. Suelen ser animales gregarios que viven en grupos pequeños, pero tamién pueden ser individuos solitarios. Vive preferentemente nos montes húmedos, ente la vexetación y los cañaverales y ye activu nel tapecer y mientres la nueche. Escava él mesmu'l so lluriga o bien ocupa la d'otros mamíferos. Pel hibiernu la so actividá baxa de forma notable, siendo l'únicu cánidu qu'envierna pero ensin descensu de la temperatura corporal. Esti animal ye confundíu de cutiu col mapache por cuenta de la so apariencia asemeyada.

## Subespecies

Reconócense cinco subespecies de *Nyctereutes procyonoides*:
* *[[Nyctereutes procyonoides procyonoides]]*
* *[[Nyctereutes procyonoides koreensis]]*
* *[[Nyctereutes procyonoides orestes]]*
* *[[Nyctereutes procyonoides ussuriensis]]*
* *[[Nyctereutes procyonoides viverrinus]]*

## Especie invasora
Por cuenta del so potencial colonizador y constituyir una amenaza grave pa les especies autóctones, los hábitats o los ecosistemes, esta especie foi incluyida nel Catálogu Español d'Especies exótiques Invasores, aprobáu por Real Decretu 630/2013, de 2 d'agostu, tando prohibida n'España la so introducción nel mediu natural, posesión, tresporte, tráficu y comerciu.

## Carauterístiques culturales
### Nome xaponés
Magar los tanuquis son prominentes nel folclor y refranes xaponeses, non siempres fueron estremaos d'otros animales. En dialeutos locales, “tanuki” y “mujina” pueden referise tantu a perros mapaches como a melandros. Un animal conocíu como “tanuki” nuna rexón puede conocese como “mujina” n'otra. Nel dialeutu modernu estándar de Tokiu, “tanuki” referir a perros mapaches y “anaguma” a los melandros. Los platos rexonales conocíos como  (“sopa de tanuki”) pueden contener o bien perros mapaches o bien melandros, anque'l sabor de los postreros ye xeneralmente'l predilectu.

Orixinalmente, el calter chinu pa tanuqui, usar pa referise a otros mamíferos de tamañu medianu, particularmente gatos selvaxes. Yá que estos viven solo en determinaes rexones de Xapón (p. ex., Iriomote, Okinawa), créese que les lletres empezaron a usase pa referise sicasí a los tanuquis alredor de la era feudal xaponesa. Esti cambéu en significáu, xunto cola rareza del perru mapache fora de Xapón, puede contribuyir al tracamundiu alrodiu de la traducción fayadiza de la pallabra tanuki a otros idiomes.

En xaponés coloquial,  (cara de tanuqui) puede referise a una cara qu'asemeya'l del animal, o a una espresión facial d'ignorancia asonsañada.

### Folclor
El llexendariu tanuqui tien fama de ser pícaru y traviesu, un maestru p'amarutase y camudar de forma, pero daqué inocente y distrayíu. Estatues de tanuquis pueden topase fora de munchos templos y restoranes xaponeses, particularmente restoranes de fideos. Estes estatues con frecuencia lleven grandes cascos de tortúa por sombreros y carguen botelles de sake nuna mano y una lletra de cambéu o un bolsu vacíu na otra. Les estatues de tanuquis siempres tienen grandes estómagos. Tamién ye avezáu que tengan testículos cómicamente grandes, xeneralmente colgando hasta'l suelu, anque esta traza ye omitíu dacuando na escultura contemporánea. 

Créese que la imaxe risible del tanuqui desenvolver mientres la era *Kamakura*. El tanuqui montés real tien testículos desproporcionadamente grandes, una traza qu'inspiró la desaxeración humorosa nos trabayos artísticos. Los tanuki pueden ser amosaos colos testículos colgaos al llombu como mochiles, o usándolos como tambores. Yá que tamién se-yos amuesa típicamente con grandes estómagos, ye común amosalos tocando los sos banduyos como tambores, en cuenta de los sos testículos particularmente nel arte contemporáneo.

Mientres los periodos *[[Periodu Kamakura|Kamakura]]* y *[[Periodu Muromachi|Muromachi]],* delles hestories empezaron a incluyir tanuquis más siniestros. El cuentu *otogizōshi* de *[[Kachi-kachi Yama]]* inclúi un tanuki que mata a palos a una vieya y sirvir al maríu ignorante como “sopa de vieya,” un xiru irónicu deriváu de la receta típica conocida como “sopa de tanuki”. Otres hestories describen a los tanuquis como miembros inofensivos y granibles de la sociedá. Munchos templos en Xapón guarden hestories d'antiguos sacerdotes que yeren tanuquis amarutaos. N'ocasiones, considérase que los tanuquis que pueden camudar de forma son un tipu de , un tresformamientu de les almes de bienes caseros que fueron usaos por 100 años o más. 

Un cuentu popular conocíu como *Bunbuku Chagama* trata d'un tanuqui qu'engañó a un monxu tresformándose nuna tetera. Otru trata d'un tanuki qu'engañó a un cazador amarutando los sos brazos como cañes, hasta qu'abrió los dos brazos al empar y cayó del árbol. Dicir de los tanuki qu'estafen a los comerciantes con fueyes qu'amaruten máxicamente como billetes. Delles hestories describen a los tanuquis usando fueyes como parte de la maxa pola que camuden de forma.

El tanuqui tien ocho rasgo especiales que traen bona fortuna, posiblemente creaos por que coincidieren col símbolu  (que significa ocho), que s'atopa con frecuencia nes botelles de sake que sostienen les estatues. Los ocho traces son: un sombreru pa protexelos rápido de los problemes o'l mal clima; güeyos grandes pa percibir l'ambiente y ayudar a tomar decisiones; una botella de sake que representa virtú; una cola llarga que brinda seguridá y fuercia hasta que s'algamar l'ésitu; testículos enormes que simbolicen la suerte económica; una lletra de cambéu que representa l'enfotu; un estómagu grande que simboliza les decisiones coraxoses y n'aselu; y una sorrisa amistosa. 

Un cantar típicu nes escueles xaponeses (que foi afecha pa la película del Studio Ghibli “PomPoko”) fai referencia esplícita a l'anatomía del tanuqui:

Traducida burdamente, el cantar diz “Testículos de Tan-tan-tanuki, nin siquier hai vientu pero se mecen-mecen.” 
Sigue por dellos versos, con munches variaciones dependiendo de la rexón. Cantar cola melodía d'un himnu bautista llamáu “Shall we gather at the River?”.

En metalurxa, les pieles de tanuki yeren usaes con frecuencia pa refinar l'oru. Como resultancia, los tanuki empezaron a ser acomuñaos colos metales preciosos y la metalurxa. Pequeñes estatues de tanuki vendíense como decoración pa les entraes y como amuletos de bona suerte p'atraer la prosperidá. Por esta mesma razón dizse que los tanuquis tienen grandes  lliteralmente “boles d'oru”, qu'en xaponés casual significa testículos.

### Na cultura popular
Los tanuquis apaecieron en numberosos medios:
* Tanto los animales como'l tanuki míticu xueguen un papel prominente na novela Villa Incógnito de Tom Robbins.
* Tom Nook, el dueñu del almacén nel videoxuegu “Animal Crossing” ye un tanuki (anque ye traducíu como mapache) y los muebles y otros oxetos que merca y viende tresformar en fueyes cuando son almacenaos nel inventariu del xugador. Los sobrinos de Tom Nook, Tendo y Nendo, tamién son tanuki.
* En Super Mario Bros. 3, Mario puede ganar oreyes y cola de Tanuki lo que-y dexa volar, llexar y cutir oxetos con dicha cola consiguiendo la "super fueya". Llogrando'l bonu Tanuki, consigue un traxe completu del animal y amás de los poderes de la super fueya puede tresformase nuna estatua faciéndose invisible a los enemigos.
* En New Súper Mario Bros. 2 Mario y Luigi pueden convertise en Tanukis Gracies a la Súper Fueya y a La Súper Fueya Dorada. 
* En Mario Tennis Open pa 3DS, los Miis al ganar ciertes estrelles en ciertu númberu de personaxes ganaren un traxe Tanuki amás tamién hai una raqueta Tanuki.
*En Rurouni Kenshin el personaxe de Kaoru Kamiya ye comparáu con un tanuki por Hajime Saito.
* En Mega Man 6, esiste un enemigu llamáu *Shigaraky* que ye un tanuki.
* En Sexy Parodius, el xefe de la escena 4-B ye un tanuki capaz de xenerar telekinesis, que pierde'l control si dispárase-y nos sos testículos. 
* En Super Mario 3D Land Mario puede convertise en tanuki gracies al oxetu súperhoja.
* En Mario Kart 7 los personaxes pueden usar la cola tanuki pa cutir a los otros corredores.
* Nel videoxuegu de Pocky & Rocky, esti postreru ye un tanuki.
* Nel videoxuegu Shadow Tactics: Blades of the Shogun, el francotirador Takuma tien un tanuki llamáu Kuma como mascota y señuelo viviente.
* Na manga/anime Shaman King, apaez un tanuki llamáu *Ponchi* acompañando a Tamao Tamamura.
* Na manga/anime Inuyasha, apaez un tanuki llamáu *Hachiemon* que dacuando tresporta a los protagonistes.
* Na manga/anime Naruto, el demoniu d'una cola del que ye portador Gaara, llamáu *Shukaku,* ye un tanuki.
* Nel MMORPG Ragnarok Online hai bisarmes llamaes *Smokie* que son inspiraos nos tanuki, y que pueden tresformara en fueyes o sumir con ayuda d'una fueya.
* Na película animada Pompoko, los protagonistes son dellos tanuki que quieren salvar el so monte d'homes que quieren construyir ellí una zona residencial. 
* Na serie d'anime Dragon Ball GT, Goku ye atrapáu nel xuegu de *Suguru,* un personaxe que puede camudar de forma y que ye bien similar n'apariencia a los tanuki.
* Na manga/anime One Piece, unu de los protagonistes, Chopper ye de cutiu confundíu con un tanuki.
* Nel MMORPG Dofus, los Tanuki San, tán inspiraos nestos personaxes.
* Nel 13° xuegu de Touhou Project apaez una Tanuki de nome *Futatsuiwa Mamizou,* quien tien una personalidá travieso pero amigable. La so habilidá especial ye tresformase n'oxetos o en persones.
* Na Manga Ga-Rei hai un personaxe que ye una bestia espiritual Tanuki cola habilidá de convertise nun muriu.
* En Inu × Boku SS, Watanuki ye un tanuki.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 

* Definición de "tanuki" nel Obakemono Project
* Hyakumonogatari.com Cuentos de tanuki traducíos al inglés en Hyakumonogatari.com
* Tanuki en The Portal of Transformation 
* Definición de tanuki nel A-Z Dictionary of Japanese Buddhist Statuary
* "How the Wicked Tanuki was Punished" una historia tradicional arrexuntada por Andrew Lang.