Aplastamientu por elefante

L'aplastamientu por elefante foi un métodu d'execución común p'aquellos que yeren condergaos a muerte nel sur y sureste asiáticu, especialmente na India, mientres cuasi 4000 años. Los elefantes utilizaben nesti casu pa entartallar, desmembrar o torturar a los cautivos n'execuciones públiques. Esti usu de los elefantes de cutiu atraxo l'interés de los viaxeros europeos, que s'espantaben coles escenes, y recoyóse en numberosos diarios contemporáneos y rellatos de viaxes a Asia. La práutica foi finalmente suprimida polos imperios europeos que colonizaron la rexón nos sieglos XVIII y XIX.

Les primeres noticies que nos lleguen d'esti tipu d'execuciones vienen de l'antigüedá clásica. Sicasí, la práutica yá taba firmemente establecida daquella y siguió hasta'l sieglu XIX.

Los romanos y los cartaxineses tamién usaron esti métodu n'ocasiones, y na Biblia mentase (nel *[[Deuteronomiu]]*), na hestoria de José y nel *Llibru de los Macabeos* al falar alrodiu de los exipcios.

## Aspeutos culturales
L'usu de los elefantes como verdugos taba xuníu al so usu como símbolu del poder real. La intelixencia, domesticidá y versatilidad de los *[[elephantidae]]* dába-yos ventayes considerables al respective d'animales xabaces como lleones y osos, de cutiu utilizaos polos romanos como mediu d'execución. Los elefantes podíen entrenase pa executar a los prisioneros de bien variaes formes, enllargando l'agonía hasta una muerte lenta por aciu tortures o matando rápido a la víctima a cencielles entartallándo-y la cabeza. Lo más importante ye qu'amás taben sol control constante del so conductor (*mahout*), lo que dexaba otorgar un perdón d'últimu minutu nel casu de querer amosar piedá.

Tiense constancia de dellos d'esos episodios de perdón nel postreru segundu en dellos reinos asiáticos. Los reis de Siam al paecer entrenaben a los elefantes pa faer rodar al convicto pel suelu de forma lenta por que nun fuera mancáu de gravedá. Akbar, el sultán del Imperiu Mogol, cúntase que «usó a los elefantes pa castigar a los rebeldes y qu'a la fin a los prisioneros, presumiblemente bien castigaos, perdonábase-yos la vida». Tamién se diz que nuna ocasión Akbar llegó a llanzar a un home a los elefantes pa recibir esi tratamientu mientres cinco díes, antes de finalmente perdona-y. A lo último, estos animales tamién s'usaben n'ocasiones como una forma d'ordalía, según la que'l condergáu yera lliberáu si llograba escapar con vida del elefante.

L'usu de los elefantes d'esta forma tenía tamién un calter simbólicu. Al traviés del elefante representaba'l poder real, de forma que la execución per esta vía tamién yera una forma de faer llegar al pueblu que'l poder real encargased'espachar la vida y la muerte. Los elefantes yeren en munches de les cultures asiátiques un símbolu de l'autoridá real (y siguen siéndolo en dellos llugares, como Tailandia, onde los elefantes blancos inda son reverenciados). L'usu como preseos del poder del Estáu unviaba un mensaxe de que'l gobernante yera capaz de dirixir a les criatures más poderoses qu'esistíen, que lu obedecíen dafechu: yera'l gobernante quien caltenía'l dominiu espiritual y moral sobre les besties selvaxes, añadiendolu a la so autoridá y halo místicu frente a los sos súbditos.

La muerte provocada por elefantes inda ye común en delles partes d'África y el sur d'Asia onde los humanos y los elefantes coesisten. Namái en Sri Lanka muerren ente 50 y 100 persones al añu n'enfrentamientos ente humanos y elefantes.
Sicasí, esos casos son resultáu d'elefantes selvaxes atacando a humanos, en llugar d'elefantes amaestrados siendo utilizaos por humanos pa matar a otros humanos. Ser entartalláu por elefantes amaestrados tamién ye un riesgu pa los cuidadores d'elefantes nos zoolóxicos, y hai dellos casos al añu magar,
una vegada más, tratase d'accidentes.

Cuando trabayaba como oficial de policía nel gobiernu británicu colonial en Birmania en 1926, George Orwell viose obligáu a encargase d'un incidente nel qu'un elefante domésticu salió n'estampida y mató a un home triándo-y enriba. Orwell describe esti incidente nun famosu ensayu: *Disparando a un elefante*, nel que comentaba que «el resfregón del pie de la gran bestia arrincara la piel del so llombu tan limpiamente como s'arrinca la d'un coneyu».

## Ver tamién
* Elefante de guerra
* Pena capital

## Referencies