Luca Guadagnino

**Luca Guadagnino**  ye un direutor de cine italianu. Llueu ganó reconocencia cola so película *[[Melissa P.|Melissa P]]* (2005). Collaboró en dellos proyeutos con Tilda Swinton: les películes *[[The Protagonists]]* (1999), *[[Io sono l'amore|Soi l'amor]]* (2010), *[[A Bigger Splash]]* (2015) y *[[Suspiria (2017)|Suspiria]]* (2018). Por dirixir y producir *[[Call Me by Your Name]]* (2017), recibió nominaciones: Óscar a la Meyor Película y BAFTA al Meyor Direutor, pa esi añu.

## Biografía
Nacíu en Palermo (Italia), en 1971, ye fíu de padre italianu y madre arxelina. Guadagnino pasó la so infancia n'Etiopía, onde'l so padre enseñaba Hestoria. Estudió Lliteratura primero na Universidá de Palermo y graduóse dempués pola Universidá La Sapienza de Roma, na facultá d'Historia y Críticos de Cine, con una tesis sobre'l direutor de cine d'Estaos Xuníos Jonathan Demme.

## Carrera
Guadagnino debutó col llargumetraxe *The Protagonists* (1999), que foi proyeutáu nel Festival de cine de Venecia de 2000. En 2002, dirixó'l documental *Mundu Civilizáu*, presentáu de la mesma nel Festival de cine de Locarno en 2003. En 2004 presentó'l so nuevu documental, *Cuoco Contadino*, nel Festival Internacional de Cine de Venecia, y en 2005 estrenó'l llargumetraxe *[[Melissa P.]]*, que tuvo una gran acoyida pol públicu y la crítica.

En 2009 escribió, dirixó y produció la película *[[Io sono l'amore]]* ("Soi l'Amor"), presentada nos festivales de cine de Venecia, Berlín, Busan (Corea del Sur) y Sundance (Estaos Xuníos). La película tuvo un ésitu inmediatu. En 2010, la cinta de Guadagnino foi candidata a los premiu Óscar al meyor Diseñu, el Globu d'Oru y el BAFTA nomamientos pa meyor película en llingua estranxera.

Guadagnino siguió la so actividá en 2011 col documental *Inconscio italianu*, presentada nel Festival de cine de Locarno. El so trabayu nel documental *Bertolucci on Bertolucci* (2013), que foi proyeutáu nel Festival de cine de Venecia, nel Festival de cine de Londres y nel París Cinematheque, amás d'en otros 50 festivales a lo llargo del mundu ente 2013 y 2014. Codirixíu con Walter Fasano, el documental foi fechu dafechu con materiales d'archivu.

En 2015, Guadagnino dirixó un estrañu thriller de carga erótica, *A Bigger Splash*, con Tilda Swinton, Matthias Schoenaerts, Ralph Fiennes y Dakota Johnson. La película presentar nel Festival de cine de Venecia de 2015, onde concursó na competición oficial.

### Producciones
Como productor, trabayó en 2007 con Asia Argento na so película *Delfinasia*. En 2010 produció'l curtiumetraxe *Diarchy*, dirixíu por Ferdinando Cito Filomarino, que ganó'l premiu Pianifica nel Festival de cine de Locarno y recibió una mención especial nel Festival de Cine de Sundance en 2011. Amás, foi nomáu al meyor Curtiumetraxe nos Premios de Cine europeos y ganó'l premiu al meyor Direutor nel Nastri d'Argento. 

En 2012, Guadagnino produció a Edoardo Gabbriellini el llargumetraxe *Padroni di casa*, presentáu nel Festival de cine de Locarno. Tamién en collaboración con Gabbriellini, produció en 2015 *Antonia*, el primer llargumetraxe del direutor italianu, ganador d'un premiu nel festival de Sundance.

En 2013 prudujo la cinta *Adele's Dream*, dirixida por Marco Molinelli y Gianni Troilo y en 2014, la película *A Rose Reborn*, dirixida por Ermenegildo Zegna. En setiembre de 2015, Guadagnino anunció nel Festival Internacional de Cine de Venecia de 2015 los sos planes pa dirixir un *remake* d'un filme de Dario Argento, *[[Suspiria]]*, colos cuatro actores principales de *A Bigger Splash.*

### Otres actividaes
Guadagnino participó en dos causes nel xuráu del Torino Film Festival, en 2003 pa la seición de Curtiumetraxe y en 2006 nel Xuráu Oficial. En 2010, foi miembru del xuráu del Festival de cine de Venecia y en 2011, presidente del Festival de cine de Beirut y miembru deel xuráu del Festival de cine de Locarno. 

Fora del cine, Guadagnino collaboró cola casa de moda italiana Fendi en 2005. En 2012 creó *Frenesy*, una axencia creativa y de producción pa marques de luxu. En 2014 participó como miembru del xuráu na primer edición del Festival de cine de Moda de Milán, presidíu por Franca Sozzani, redactora xefe de *[[Vogue Italia]]*.

N'avientu de 2011, Guadagnino fixo'l so debú como direutor d'ópera con *[[Falstaff (Verdi)|Falstaff]]*, de Giuseppe Verdi, nel Teatru Filarmónicu de Verona, Italia.

## Filmografía

### Direutor

#### Llargumetraxes
* *The Protagonists* (1999)
* *Melissa P.* (2005)
* *Io sono l'amore* (2009)
* *A Bigger Splash* (2015)
* *Call me by your name* (2017)
* *Suspiria* (2018)

#### Documentales
* *Algerie* (1996)
* *Tilda Swinton: The Love Factory* (2002)
* *Lotus* (2003)
* *Mundu civilizáu* (2003)
* *Artu Lindsay Perdoa a Beleza (The Love Factory Series)* (2004)
* *Cuoco contadino* (2004)
* *The Love Factory #3 Pippo Delbono - Bisogna morire* (2008)
* *Inconscio italianu* (2011)
* *Bertolucci on Bertolucci* (2012)

#### Curtiumetraxes
* *Qui* (1997)
* *L'uomo risacca* (2000)
* *Part Deux* (2007)
* *Chronology* (2010)
* *Here* (2012)
* *One Plus One* (2012)
* *Destinée* (2012)
* *Walking Stories* (2013)

#### Videoclips
* *Asile's World* (2000)
* *Vamos baillar (esta vida nueva)* (2000)
* *Lluz (Tramonti a nord est)* (2001)
* *Sconvolto così* (2001)
* *Broken* (2003)
* *Swan* (2005)

### Productor
* *Delfinasia*, dirixida por Asia Argento (2007)
* *Diarchy*, dirixida por Ferdinando Cito Filomarino (2010)
**Padroni di casa*, dirixida por Edoardo Gabbriellini (2012)
* *Adele's Dream*, dirixida por Marco Molinelli y Gianni Troilo (2013)
* *Belluscone - una storia siciliana*, dirixida por Franco Maresco (2013)
* *A Rose Reborn*, dirixida por Ermenegildo Zegna (2014)
* *Antonia*, dirixida por Ferdinando Cito Filomarino (2015)

## Referencies

## Enllaces esternos
*