Pietermaritzburg

**Pietermaritzburg** ye la capital y segunda ciudá más grande la Provincia de KwaZulu-Natal en Sudáfrica. Foi fundada en 1838. Popularmente llamada **Maritzburg**, y embrivida cola sigla **PMB**, ye sede del campus de la Universidá de KwaZulu-Natal, tamién produz aluminiu según madera y productos lácteos. La so población ye 228.549 habitantes (en 1991) y un total envaloráu de población nel conceyu llocal de Msunduzi ye d'unes 600.000 persones (25% d'asiáticos y blancos).

## Historia
La ciudá foi orixinariamente fundada por Voortrekkers, dempués de la derrota de Dingane na Batalla del Ríu Sangrientu, y foi la capital de la República Natalia bóer de curtia duración. Los británicos tomaron el control de Pietermaritzburg en 1843 y convirtióse en sede de l'alministración de la Colonia de Natal cuando s'asitió'l so primera teniente gobernador Martin West. Fort Napier, llamada asina pol gobernador de la Colonia del Cabu, Sir George Thomas Napier, foi construyíu p'agospiar una guarnición. En 1893 Natal recibió la responsabilidá del so autogobiernu, siendo construyíu l'edificiu de l'asamblea xunto col del conceyu. En 1910, cuando se formó la Unión Sudafricana, Natal convertir nuna Provincia de la Unión y Pietermaritzburg siguió siendo la so capital.

## Orixe del nome
Esisten dos versiones avera del orixe del so nome. Una d'elles ye que foi llamada asina por Piet Retief y Gert Maritz, dos famosos líderes *Voortrekker*. La otra, ye que foi llamada asina solo por Piet Retief, cuidao que'l so nome completu yera Pieter Maritz Retief. Retief foi matáu por Dingane, socesor de Shaka, rei de los zulús. Maritz en realidá morrió en batalla colos zulús en Bloukranz, unos cientos de quilómetros más al norte, polo que nunca llegó al área de Pietermaritzburg.

Al tiempu del encumbramiento del Imperiu zulú, el sitiu que se convertiría en Pietermaritzburg foi llamáu Umgungundlovu, traducíu popularmente del zulú como "el Llugar del Elefante", anque tamién pudiera traducise como "l'elefante gana". Piénsase que Umgungundlovu ye asina'l llugar de la victoria de dalgún rei zulú, yá que "l'Elefante" (Indlovu) ye un nome tradicionalmente tomáu pol monarca zulú. La lleenda cunta que Shaka faía que los sos guerreros cazaren elefantes ellí, pa vender el marfil a los comerciantes ingleses de Durban, entós llamáu Puertu Natal. Güei inda la ciudá ye llamada pol so nome Voortrekker, anque la municipalidá amestar al nome zulú (Pietermaritzburg Msunduzi Muncipality).

## La Universidá
La Universidá de Natal foi fundada en 1910 como'l Colexu Universitariu de Natal y estendióse a Durban en 1922. Los dos campus fueron incorporaos a la Universidá de Natal en marzu de 1949. Convertir nuna voz importante na llucha contra l'apartheid y foi una de les primeres universidaes nel país n'apurrir educación a estudiantes negros. El campus se jacta de cuntar con notables académicos de nivel mundial y cuenta con famosos egresados distribuyíos alredor del mundu. Convertir na Universidá de KwaZulu-Natal el 1º de xineru de 2004.

## Mahatma Gandhi
Pietermaritzburg ye tamién famosa por un incidente de los primeros años de la vida de Mahatma Gandhi, onde lo llanzaron d'un tren por viaxar nun vagón de primer clase (siendo indiu). Esti incidente inspiró a Gandhi a empecipiar la so carrera protestando contra les lleis discriminatories contra indios en Sudáfrica. Anguaño, una estatua de bronce de Gandhi alzar na cai Church nel centru de la ciudá.

## Otros acontecimientos históricos

* El primer periódicu en Natal, el *Natal Witness* (agora conocíu como *The Witness* -el testigu-), foi publicáu en 1846.
* Los Xardinos Botánicos de 46 hectárees fueron creaos en 1872 pola Sociedá Botánica de Natal.
* El conceyu, que ye l'edificiu de lladriyu coloráu más grande nel hemisferiu austral, foi destruyíu por una quema en 1895, pero foi reconstruyíu en 1901.
* Los británicos instalaron un campu de concentración equí mientres la Segunda Guerra Anglo-Bóer p'agospiar muyeres y neños bóers.
* En 1962, Nelson Mandela foi deteníu nel pueblu cercanu de Howick al norte de Pietermaritzburg. Esti arrestu marcó l'entamu de los 27 años de prisión de Nelson Mandela. Un pequeñu monumentu foi alzáu nel llugar de la so detención.

## L'estatus de Capital
Previu a la fin del apartheid en 1994, Pietermaritzburg foi la capital de la Provincia de Natal. Dempués de les primeres eleiciones post-apartheid en Sudáfrica, por cuenta de les cualos el Partíu de la Llibertá Inkatha (*Inkatha Freedom Party* -IFP-) ganó la mayoría nel gobiernu de la Provincia de KwaZulu-Natal, Pietermaritzburg compartió la so estatus de capital de l'acabante crear Provincia de KwaZulu Natal cola ciudá d'Ulundi. Pietermaritzburg convertir na capital llexislativa de la nueva provincia, ente que Ulundi convertir na capital alministrativa.

El IFP, siendo fuertemente nacionalista zulú, deseyó que Ulundi, la capital del Reinu zulú nel momentu del so cayida ante los británicos na Guerra anglo-zulú, fora la capital post-apartheid de la provincia.
Ulundi fuera amás la capital del bantustán de KwaZulu, qu'integra la moderna provincia de KwaZulu Natal. Sicasí, Ulundi escarecía de la infraestructura pa ser la sede efectiva de gobiernu, y el Congresu Nacional Africanu y el Partíu Democráticu (*Democratic Party* -DP-), los otros dos partíos políticos fuertes na provincia, ente otros, pidieron que solo Pietermaritzburg fuera la capital. L'alderique remató cuando'l ANC xubió al poder na provincia en 2004 y nomóse Pietermaritzburg la única capital de KwaZulu Natal, lo cual causó una rápida xubida de los valores inmobiliarios.

## Clima

## Deporte
* La ciudá tien el so propiu club na Lliga de primer división de fútbol: *Maritzburg United*.
* En xineru hai una competencia añal de canotaje, el Maratón de Dusi, de Pietermaritzburg a Durban. La ruta sigue'l ríu Msunduzi (o Dusi nel so nome anglicanizado), hasta la so desaguada nel ríu Mgeni o Mngeni (anglicanizado como Umgeni), al traviés del Valle de Mil Colina y la represa Inanda y hasta la desaguada del ríu Mgeni.
* El Maratón de Collacios tamién ente Pietermaritzburg y Durban realízase añalmente en xunu. Correr dende 1921 y atrai a miles de participantes. La llargada de la carrera alterna ente les dos ciudaes.
* La *Midmar Mile* ye unu de los acontecimientos de natación n'agües abiertes más grande nel mundu; realizar na represa Midmar al norte de Pietermaritzburg en febreru de cada añu, y atrai a más de 16.000 nadadores de tol mundu.
* Foi sede d'agospéu de la seleición de fútbol de Paraguái mientres la Copa Mundial de Fútbol que se realizó nel país a mediaos de 2010.

## Referencies

### Bibliografía
* Ingram, J Forsyth (1898). The story of an African city. Pietermaritzburg: C. Coester.
* Jenkins, G. 1971. A Century of History: the story of Potchefstroom. 2nd ed. AA Balkema. Cape Town. 120 p.

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de Pietermartizburg
* Conceyu de Pietermaritzburg
* Oficina de Turismu de Pietermaritzburg
* Comunidá y noticies de Pietermaritzburg
* Cámara de Comerciu de Pietermaritzburg