Rhus aromatica

***Rhus aromatica***, ye una especie de **zumaque** perteneciente a la familia de les anacardiacees. Ye orixinaria d'América del Norte.

## Carauterístiques
Conocíu popularmente como *zumaque goliosu*, ye un arbustu que suel crecer percima de 2 m d'altor. Les sos fueyes son trifoliaes, con peciolos curtios d'unos 2 cm de llargor; los trés foliolos son sésiles y tán cubiertos d'un vellu aterciopeláu cuando son nuevos. El foliolu terminal ye considerablemente mayor que los otros dos. Les flores son pequeñes, de color verde amarellentáu; brotando primero qu'apaezan les fueyes, les flores arrexuntar n'espigues laxas. Los frutos son pequeñes drupes de color coloráu y tán cubiertes de pelillos blancos, tieneen el tamañu d'un arbeyu.

## Distribución y hábitat
Ye un arbustu goliosu orixinariu de les rexones orientales d'América del Norte.

## Historia
Hai noticies del *zumaque* publicada por autores antiguos, anque nun se refieren a la especie americana, sinón a especies del sur d'Europa, como *[[Rhus cotinus]]*, denomináu'l *zumaque venecianu*, o a la especie *[[Rhus coriaria]]*, nativu de la rexón mediterránea y vendida en dómines antigües polos comerciantes d'Alepo.

## Propiedaes
### Virtúes melecinales
Ye astrinxente y diuréticu. La so actividá deriva del so altu conteníu de taníns, anque ye pocu usáu en fitoterapia. Puede ser útil nel tratamientu de la foria y de la menstruación escasa, según nel tratamientu de la diabetes ya inflamaciones del reñón y vexiga urinaria. Encamentóse pa dalo a neños que se mean na cama, asiciándolo con plantes sedantes y anti neuríticas como'l hipérico.

Tien pocu usu pos la so manipulación puede provocar dermatosis en suxetos sensibles.

### Principios activos
Contién una abondosa cantidá de taníns gálicos (27%), flavonoles, un 0'07% d'aceite esencial, gomes, resines, oxalatos y ceres.

### Preparación
* Extracto fluyíu: 10-20 gotes, trés o cuatro veces al día.
* Tintura: 1 gramu delles vegaes al día.
* Tintura madre: 25 gotes, tres veces al día.

## Taxonomía
*Rhus aromatica* describióse por William Aiton y espublizóse en *[[Hortus Kewensis]]*; or, a catalogue . . . 1: 367. 1789.
;Etimoloxía:
***Rhus***: nome xenéricu que deriva de la pallabra griega pa "coloráu", una alusión a los llamativos colores de seronda de delles especies.

***aromatica***: epítetu llatín que significa "arumosa".
;Variedaes:
* *[[Rhus aromatica var. arenaria]]* (Greene) Fernald
* *[[Rhus aromatica var. aromatica]]* Aiton
* *[[Rhus aromatica var. serotina]]* (Greene) Rehder

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les anacardiacees

## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO, 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. Cap. nat. Méxicu 1.
# Correll, D. S. & M. C. Johnston 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i-xv, 1–1881.
# Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i-lxiv, 1-1632.
# Gleason, H. A. & A. Cronquist 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i-lxxv, 1-910.
# Great Plains Flora Association 1986. Fl. Great Plains i-vii, 1-1392.
# Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i-lxi, 1–1183.
# Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). Fl. Canada 3: 547–1115.
# Voss, E. G. 1985. Michigan Flora. Part II Dicots (Saururaceae-Cornaceae). Bull. Cranbrook Inst. Sci. 59. xix + 724.
# Wunderlin, R. P. 1998. Guide Vasc. Pl. Florida i–x + 1–806.

## Enllaces esternos