Tanxugueiras

**Tanxugueiras** ye un tríu de pandereteres gallegues formáu por Aida Tarrío y les hermanes ximielgues Olaia y Sabela Maneiro. El grupu trabaya col repertoriu de la música gallega tradicional, tratando de da-y una sonoridá más moderna, que lu avera a la música trap o a la electrónica. Nes sos pieces rescamplen temes como l'entendimientu ente pueblos, la defensa de la llingua y de la cultura gallega y l'emporderamientu de la muyer.

El nome del grupu procede de la toponimia, trátase del nome d'una vega de la parroquia Fumaces, nel conceyu de Riós. Ye un zoónimu que fai referencia a un llugar onde son frecuentes los melandros.

## Trayeutoria

### Comienzu
Les hermanes Sabela y Olaia comenzaron na música tradicional a los cuatro años, nuna asociación cultural de Teo. Aida comenzó a tocar la pandereta en Ribeira, la so villa natal, con diez años d'edá. Nel añu 2016 Aida treslladóse a Santiago pa estudiar pente l'ingresu na asociación na que tocaben Sabela y Olaia, l'A.C. *A Mámoa de Luou*. Al comenzar a tocar xuntes nes verbenes y nes folixes de la zona, decidieron formar el grupu. El so primer conciertu foi en Bandeira, na XXVIII edición del festival Esmorga Folk.

Llograron la fama per primer vegada, fuera de los círculos de la música tradicional, a lo primero del 2017, al facese viral nes redes sociales un videu nel qu'apaecíen cantando unes *panadeiras* enantes d'un conciertu cola Banda das Crechas en Glasgow. Nesi mesmu añu collaboraron nel tema «Pepa», incluyíu nel primer discu del grupu A banda da loba.

### 2018: ''Tanxugueiras''
Na primavera de 2018 editaron el so primer discu col mesmu nome que'l grupu, *Tanxugueiras*. Ésti ganó'l Premio MIN de discu en gallegu 2018. El cenciellu de presentación foi «Que non me neguen», nel que cuntaron cola collaboración de Guadi Galego. Nesti mesmu añu, espublizaron un cenciellu de rock llamáu «Cultura crítica» nel que collaboren con NAO y col grupu de rap SonDaRúa. D'esta manera, collaboraron col grupu de folk escocés Shooglenifty na canción «East West». Demientres la so xira visitaron escenarios de llugares estremaos como Cuba, India, Suíza y Glasgow.

### 2019: ''Contrapunto''
Metanes del 2019 gallardoniáronles col Premio Martín Códax da Música na categoría de Música tradicional gallega y folk. En payares espublizóse'l segundu discu, *Contrapunto*, espublizáu col sellu discográficu madrilanu Calaverita Records y producíu poles propies Tanxugueiras cola collaboración d'Isaac Palacín, quien tamién toca la batería. La representación del grupu pasa a tar xestionada pola axencia de Bueu , Playplan Cultural. 

Nel trabayu, xunto con pieces más próximes a la música tradicional, como «Perfidia» o «Miña Nai», otres músiques, como «Malquerenza» o «Desposorio» tienen sonoridaes que recuerden al pop y a la música electrónica. D'esta forma, el discu sigue vindicando la figura de la muyer na música traducional y na sociedá, un aspeutu que s'ilustra nos videos de presentación del discu, que correspuenden a les canciones «Desposorio» y «Perfidia». Con esti álbum comezó la so collaboración cola productora audiovisual marinense Trece Amarillo, cola que ficieron hasta'l momentu los sos videoclips.

En 2020 recibieron el premiu a la Meyor Adautación d'una Pieza Tradicional nos XIX Premios La Opinión de Música de Raíz. D'esta manera, Contrapunto foi reconocíu como unu de los dos meyores discos del World Music Charts Europe.

### 2020: Evolución de cara a la música electrónica.
Dempués del álbum *Contrapunto*, comezó la so collaboración col músicu santiagués Iago Pico, apreciándose una evolución nel so estilu cara a canciones electróniques próximes al trap. 

En xunu de 2020, con motivu del día de la música, llanzaron el cenciellu "Telo". En febreru del 2021 espublizaron el single "Midas", cola collaboración nel videoclip del baillador y músicu Xisco Feijoo. La canción foi un gran ésitu, consiguiendo en 15 díes 175000 reproduciones y más de 100000 visualizaciones en YouTube. En xunetu, pa festexar el Día Internacional del Reggae, apaeció'l single "Coda" y tamién "Figa", un cenciellu que s'escoyó nuna votación non vinculante ente aficionaos como tema favoritu pa participar na edición del añu 2022 del festival de Eurovisión.

### 2021: Terra y el Benidorm Fest
El 10 d'avientu Televisión Española confirmó la so presencia ente los catorce artistes preseleicionaos pa competir nel Benidorm Fest por una plaza nel festival européu Eurovisión. Según la normativa del concursu, que se celebró nos díes 26, 27 y 29 de xineru de 2022, presentaron pa la so participación un tema inéditu tituláu *Terra*. La canción tuvo una acoyida escelente, superando'l primer día, el mediu millon de reproducciones en plataformes como YouTube, Spotify o Apple Music.

Llegaron al certame como unes de les favorites y el mesmu artista portugués Salvador Sobral, convidáu y ganador del Festival de Eurovisión 2017, llegó a pidir el votu pa elles. Na semifinal recibieron per parte del xuráu una puntuación que les dexaba fuera de la final, lo que provocó que'l públicu urriara y glayara «tongu»; mentanto, el votu demoscópicu y el televotu otorgó-yos un un 2ᵘ y 1ᵉʳ puestu que-yos permitió clasificase. Na final ganaron tanto'l votu demoscópicu como'l popular, onde consiguieron más del 70% del votu telefónicu; sicasí, una puntuación perbaxa dada de nueves pol xuráu dexóles ensin posibilidá de victoria. L'interés pola participación de les Tanxugueiras na final foi máxima en Galicia, con una cuota de pantalla d'hasta'l 52,9%. La decisión del xuráu (formáu por un xuráu español y otru internacional) foi bien cuestionada y espardiéronse peles redes sociales acusaciones d'amañu. Contribuyó a aumentar la especulación de manipulación el fechu de que se supiere que'l xuráu internacional apoyaba a Tanxugueiras. Tamién s'espublizaron les rellaciones de dalgún miembru del xuráu español cola ganadora del festival, Chanel Terrero. Énte l'escándalu, Galicia en Común, BNG y PP rexistraron nel Congresu y Senáu españoles delles cuestiones sobre la polémica. Per otra parte, la seición del sindicatu CC. OO. dientro de RTVE denunció irregularidaes y solicitó a la canal qu'invalidase la eleición de la ganadora. La controversia xenerada fixo que RTVE espublizase'l detalle de los votos del xuráu, comprobándose qu'un dellos llegó a dar mayor puntuación a un videoclip, el del cantante Gonzalo Hermida, ausente por enfermedá, qu'a l'actuación en direuto de Tanxugueiras. La polémica tamén foi noticia en Portugal, onde afectaos del concursu solicitaron la participación de Tanxugueiras nel Festival da Canção, el certame nel que s'escueye al representante portugués pal festival eurovisivu.

### 2022: Singles nuevos
Pela mesma época na que concursaben nel Benidorm Fest participaron nel discu «*10 años de Flores, Viento y Fuego*» del cantante Muerdo col tema *Cambia todo*. Tamién espublizaron un adelantu del so discu nuevu d'estudiu, el cenciellu *Averno* nel que collabora l'artista Rayden, participante cuando elles del Benidorm Fest de 2022.

Nesti mesmu añu participaron nel llibru-discu Acorda, editáu pola Diputación de Pontevedra baxo'l documental del mesmu nome, grabando un videuclip pal so tema *Autocracia* qu'apaez nel discu *Tanxugueiras*.

El 13 de mayu de 2022 espublizaron, en delles plataformes dixitales, un cenciellu nuevu del so tercer trabayu tituláu *Pano corado*, el 24 de xunu del mesmu añu espublizaron *Seghadoras*, y el 29 de xunetu *Fame de odio*.

Xunto a esti últimu cenciellu llanzaron el so discu Diluvio, nel que s'inclúin les pieces yá espublizaes demientres el 2022.

## Discografía

### Álbumes




### Collaboraciones




## Premios y reconocimientu

* Premios MIN de la Música Independiente 2018 (Meyor álbum gallegu).
* Certame aRi(t)mar Galicia y Portugal 2019 (Meyor Música de Galicia 2019).
* Premios Mestre Mateo del Audiovisual Galego 2019 (Finalistes Meyor videuclip por *Perfidia*)
* Scots Trad Music Awards 2019 (Finalistes na categoría de Meyor videu con Shooglenifty)
* Premios MIN de la Música Independiente 2019 (Finalistes Meyor álbum gallegu).
* Premios Martín Códax da Música 2019 (Meyor grupu de Música tradicional y folk).
* XIX Premios La Opinión de Música de Raíz 2020 (Meyor adautación d'una pieza tradicional).
* World Music Charts Europe 2020 (20 meyores discos de World Music en mayu de 2020).
* Nel 2021, la pallabra "Tanxugueiras" reconocióse como la pallabra del añu en Galicia. Ésta inscribióse nuna llábana de granitu no chan da rúa Menorca da cidade de Lugo.
* En 2022, el conceyu de Teo otorgó'l so nome a l'área recreativa de Luou.
* En 2022, recibieron el Premiu Mestre Mateo al meyor videuclip por «Figa» na 20ª edición de los premios.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Entrevista de Montse Dopico en Praza Pública.