Thryorchilus browni

***Thryorchilus browni***, tamién denomináu **mura del cantu del monte** o **soterrey del bambú** (Costa Rica), ye una especie d'ave paseriforme, la única perteneciente al xéneru monotípicu ***Thryorchilus*** qu'integra la familia Troglodytidae. Ye nativu d'América Central.

## Descripción
Mide 10&nbsp;cm y pesa 14&nbsp;g. Ye relativamente pequeñu, de cola recortada, con ceyes anches y manches blanques sobre l'ala doblada. Los adultos son de color café leonado brillante percima, con un barreteado angostu y negru nes ales y la cola. Presenten de 5 a 6 primaries más esternes, con un cantu ampliu. Cunten con una ceya ancha y el aniellu ocular de color blancu. La llista postocular ye gruesa y café. Los llaos del pescuezu presenten un llistáu blancu y negru. Per debaxo son d'un blancu más o menos enllordiáu o un tisnáu fusco nos llaos; los lladrales son café anteado. La mexella ye gruesa, el quexal ye color carne y les pates son café claro. 
Nos especímenes xuveniles les ceyes, el gargüelu y el pechu presenten un tinte ante olivaceo; la nuca, los llaos del pescuezu y el pechu ostenten un llistáu fusco indistintu.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nel centru y sur de Costa Rica y oeste de Panamá.
Habita en carbes (especialmente de bambú) tropicales y subtropicales d'altitú y forestas montiegues húmedes ente los 2800&nbsp;y los 3600 &nbsp;msnm, sobremanera enriba de la llende cimera de la esistencia d'árboles.

## Comportamientu
Ye probable que formen pareyes mientres tol añu. Son activos y curiosos y frecuentemente llevanten y ximielguen la cola.

### Alimentación
Busca ente los nuedos de fueyes, mete'l picu ente fueyes endolcaes y hendiduras. Mover a lo llargo de les cañes; dacuando tamién brinca pel suelu. Acostuma esnalar p'atrapar la preses del viesu de les fueyes o les cañes. Aliméntase d'inseutos pequeños, guxanos o arañes.

### Reproducción
La so nial consiste nuna pelota bueca con entrada llateral, texida por completu de fueyes de bambú, con un forru escasu de fibres fines, a un altor de 1 a 3 m, allugáu sobre un arbustu o un bambú. Ponen 2 güevos blancos, chiscaos finamente con café pálido per toos llaos. Reproducir d'abril a xunu.

## Sistemática
### Descripción orixinal
La especie *T. browni* describióse per primer vegada pol ornitólogu estauxunidense Outram Bangs en 1902 sol nome científicu *Troglodytes browni*; llocalidá tipo «Volcán de Chiriquí, 3050 m, Chiriquí, Panamá».
### Taxonomía
Recuerda a los integrantes de *[[Henicorhina]]* en munchos aspeutos (cantar, plumaxe, nial), pero recién trabayos d'analises d'ADN suxeren que ye más próximu a *[[Troglodytes]]*; anguaño asitiáu nel so propiu xéneru pola mayoría de los autores, pendiente de más investigaciones. La validái de les subespecies ye apostada, y sería meyor considerada monotípica.
### Subespecies
Según la clasificación Clements Checklist 6.9, reconócense 3&nbsp;subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:

* *Thryorchilus browni ridgwayi* Bangs, 1906 - tierres altes del centru de Costa Rica (Volcán Turrialba, Volcán Irazú y árees axacentes). 
* *Thryorchilus browni basultoi* Ridgway, 1908 - Cordal de Dota, nel centru sur de Costa Rica. 
* *Thryorchilus browni browni* (Bangs, 1902) - oeste de Panamá (Volcán Barú, Volcán de Chiriquí, Cuetu Copete).

El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) considerar monotípica. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Thryorchilus browni''''' en The Internet Bird Collection.
* Soníos y mapa de distribución de '''''Thryorchilus browni''''' en xeno-canto.