La Puebla de Arganzón

**La Puebla de Arganzón** (**Argantzun** n'euskera) ye una llocalidá y un conceyu español, asitiáu nel enclave de Treviño, contorna del Ebro, partíu xudicial de Miranda de Ebro, perteneciente a la provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

## Símbolos

L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente la . L'escudu se blasona de la siguiente manera:

La descripción testual de la bandera ye la siguiente:

## Datos Xenerales
Xunto col conceyu de Condáu de Treviño, conforma'l enclave de Treviño, territoriu burgalés que llinda dafechu cola provincia d'Álava.

Tien un área de 18,87&nbsp;km² con una población de 529 habitantes (INE 2009) y una densidá de 35,67&nbsp;hab/km².

El conceyu de La Puebla de Arganzón ta formáu por dos nucleos de población: el de La Puebla de Arganzón ye'l más importante d'ellos; l'otru ye Villanueva de la Oca, un pequeñu nucleu de calter rural.

La Puebla de Arganzón surde como refundación del antiguu nucleu de Arganzón, qu'apaez citáu yá nel añu 871, un tal Arroncio diz baxar d'unos pobladores veníos de la zona de Lleón, y que sumió a mediaos del sieglu XVIII.

La Puebla de Arganzón fundir a finales del sieglu XII nel contestu de les lluches fronterices ente Castiella y Navarra, llogrando fueru de población nel añu 1191. Según José Joaquín de Landázuri, foi dau pol rei de Navarra Sancho'l Sabiu, non por Alfonsu VIII de Castiella, como indiquen toles demás fontes.

Gran parte del so trazáu medieval, en forma de barcu que s'espurre de norte a sur, pervive entá anguaño, magar nueves urbanizaciones fixeron crecer el so tamañu y población nos últimos años.

La Puebla de Arganzón pertenez na actualidá al partíu xudicial de Miranda de Ebro. La villa de Miranda foi fundadora de la Hermandá d'Álava en 1463, pocos años dempués del primer intentu de constituyila, cuando entonce participó Treviño. Miranda solicitó'l so reincorporación n'Álava en 1646 y 1742 de manera infructuosa. En 1822, mientres la primer división d'España por provincies, Miranda foi englobada nun primer momentu na provincia d'Álava.

## Demografía
A 1 de xineru de 2010 la población del conceyu xubía a 514 habitantes, 283 homes y 231 muyeres.

### Población por nucleu

## Patrimoniu Tou la villa foi declarada [[Bien d'Interés Cultural (España)|Bien d'Interés Cultural]] na categoría de ''Conxuntu Históricu'' el 8 de marzu de 2007.

### Muralla La Puebla de Arganzón foi una villa cercada y la so caserío sigue tando güei día práuticamente inscritu dientro de l'antigua cerca.
El so planu afacer a les muralles y non al aviesu.

Tien un trazáu bien regular, que se adecua a una gran exa llonxitudinal con puertes a los sos llaos. Paraleles a esta exa principal, escurren otros dos calles, que s'atayen por dos víes tresversales. Sigue calteniendo nel Noroeste una antigua Torre redonda, asitiada sobre una base más amplia que'l perímetru de la Torre.

D'antiguo tuvo cuatro puertes. Una al norte y otra al sur, qu'entá se caltienen. Una tercera, la más importante, controlaba la ponte sobre'l ríu Zadorra, el llugar más fácil de defender, que sirvía d'abellugu en casu d'ataque. Nel llau opuestu de la cai de la Ponte, abríase l'Arcu de Santa María, denomináu asina por atopase cerca de la parroquia. Esti postreru foi destruyíu va dellos años pa enanchar la salida del pueblu. Les muralles y les puertes aseguraron el cobru del portalgu, que'l so ingresu destinar, ente otres coses, a ameyorar el caltenimientu de les pontes sobre'l Zadorra.

### Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción
Foi declarada Bien d'Interés Cultural na categoría de Monumentu el 13 de xunu de 1991.

### Ponte románica
Asitiáu nel centru históricu. Esta ponte ta construyíu igual que'l de Roma construyíu por Lucio.

### Castiellu
El castiellu de Arganzón ta asitiáu a 4 km de la villa, protexendo'l pasu de les Conches de Arganzón. Tuvo habitáu dende'l sieglu IX al sieglu XIV. Na actualidá solo ye visible una torre, los restos del barcal y el foso.

Una escavación arqueolóxica realizaos pola UPV/EHU nel branu de 2011 demostró la esistencia d'una segunda torre y de un pobláu.

## La Puebla de Arganzón na lliteratura
El personaxe creáu por Benito Pérez Galdós, que protagoniza *[[L'equipaxe del rei José]]* de la segunda serie de los *[[Episodios Nacionales]]*, Salvador Monsalud, yera natural de Pipaón pero taba namoráu d'una rapazu de La Puebla de Arganzón, llugar onde trascurre gran parte del rellatu nos díes anteriores a la Batalla de Vitoria.

## Política
Dende 2007 l'alcalde de La Puebla de Arganzón ye Roberto Ortiz Urbina, perteneciente a l'Agrupación Independiente Nueva Puebla (AINP), partíu que llogró 3 de los 7 conceyales posibles y que sofita la integración del conceyu na provincia d'Álava. L'anterior alcalde, Alfredo Oraa, ya igualmente partidariu de la integración n'Álava, que gobernó esti conceyu les últimes cuatro llexislatures llogró dos conceyales. Un conceyal llogró'l PP, defensor de la pertenencia a Burgos y EAE-ANV, tamién partidariu de la integración n'Álava cunta con una conceyal na actual corporación.

Nes eleiciones municipales de 2007 les conceyalíes fueron partíes ente la AINP, la AIPA, Aición Nacionalista Vasca (EAE-ANV) y el PP.

Nes eleiciones municipales de 2011 los resultaos fueron de 6 conceyales pa la AINP y un conceyal pal PP, polo qu'Ortiz Urbina repite na alcaldía con mayoría absoluta.

## Ver tamién
* Enclave de Treviño
* Bienes d'interés cultural de la provincia de Burgos
* Conceyos de la provincia de Burgos
* Provincia de Burgos

## Notes

## Bibliografía
* **''Vergara**, Atanasio, De La Puebla a Villanueva pasando por Arganzón'', Obra cultural de la Caxa d'Aforros Municipal, Burgos, 1.977 ISBN 84-500-2081-6.

## Enllaces esternos
* La Puebla de Arganzón