Gorrumba

Denominar **gorrumba** o **xiba** a una rexón corporal que presenten delles especies de mamíferos artiodáctilos de zones desértico-templaes. Los animales de les especies que les presenten suelen ser llamaos comúnmente “gorrumbos”. 

Ye una carauterística natural ya intrínseca de diches especies, polo que nun tien de ser confundíu cola “corcova”, una anormalidá que se presenta en dellos individuos (animales o humanos) na que los mesmos amuesen un arqueamiento o corvadura del so columna vertebral (dacuando tamién se retrucar nel pechu) causáu por una malformación de dicha estructura osteofibrocartilaginosa articulada, o la hipercifosis, coloquialmente llamada gorrumba, una esaxerada cifosis que ye habitual en persones mayores, siendo secundaria a la osteoporosis.

## Carauterístiques y utilidá

L'animal d'una especie gorrumba” carauterizar por exhibir unu o dos bultos na so rexón dorsal, los que pueden camudar de tamañu y forma según l'estáu fisiolóxicu del exemplar. Nel casu de les especies que tienen dos, pueden ser del mesmu tamañu, o más frecuentemente de distintu volume, presentándose dende bien altes ya inflaes (formando nos sos llaos frontero y trasero ángulos daqué cimeros y hasta menores a 90º), a flácidas, cayíes escontra un llau del cuerpu.

Magar la tradición popular afirma que nelles los animales almacenen direutamente agua, cual cisterna, demostróse que nun ye asina. Magar les gorrumbes sí son depósitos, nun cumplen la función d'atropar agua sinón en realidá texíu adiposo. Lo qu'asocede ye que la grasa tien la cualidá de ser un eficaz aislante térmicu, calteniendo d'esta miente a los órganos corporales con abonda temperatura al retener el so calor (evitando qu'esti estenar a l'atmósfera), protexéndolos d'esta miente de les baxes temperatures del esterior. Esta propiedá, que ye una útil ventaya nes zones de climes fríos, como contrapartida representa una desventaxa nos climes templaos. Como nun ambiente desértico ye necesariu atropar enerxía en forma de grasa, si esta partiérase equilibradamente pola totalidá del cuerpu (como asocede de normal), los grandes animales qu'ellí habiten careceríen d'una incidencia de calor extra a la que yá tienen de soportar nel clima adversu nel que viven. D'ellí qu'atropar la grasa nun únicu llugar caltién al restu del cuerpu frescu, dexando que llibere'l calor a l'atmósfera, alloñando asina del peligru d'un aforfugamientu.

Cuando se metaboliza el texíu graso que s'atropa na giba, produzse más d'un gramu d'agua per cada gramu de grasa tresformada. Mientres se lliberar la enerxía, esta metabolización de la grasa fai que l'agua se evapore polos pulmones mientres la respiración, pos l'osíxenu ye necesariu pal procesu metabólicu. Polo xeneral, hai un amenorgamientu netu de l'agua corporal.

Adicionalmente tamién se presenten n'especies de rexones templaes o fríes, como les que llucen los integrantes del xéneru de los bisontes, pero nestos les gibas tomen otru tipu de forma, teniendo aspeutu de lomadas nidios, formando ángulos enforma mayores que los qu'exhiben les gorrumbes d'especies de rexones desértico-templaes.

## Especies que presenten gorrumba

; Una giba
* *[[Camelus dromedarius]]*, ye'l dromedariu, que tien una sola gorrumba. Especie doméstica de la cual nun sobrevivieron poblaciones monteses.
* *[[Bos primigenius indicus]]*, ye'l cebú, una subespecie de bovín domésticu orixinaria d'Asia.
* *[[Bison bison]]*, ye'l bisonte americanu, una especie de bovín xavaz orixinaria d'América del Norte.
* *[[Bison bonasus]]*, ye'l bisonte européu, una especie de bovín xavaz orixinaria d'Eurasia.

; Dos gibas
* *[[Camelus bactrianus]]*, ye'l camellu bactriano domésticu; especie de la cual nun sobrevivieron poblaciones monteses.
* *[[Camelus ferus]]*, ye'l camellu selvaxe o camellu bactriano selvaxe, l'únicu que nunca foi adomáu. 

## Ver tamién
* Termorregulación de los mamíferos
*Andres Pineda Caceres

## Referencies