Conchi León

**Concepción León Mora**  más conocida como **Conchi León**, ye una dramaturga, actriz, direutora y docente teatral mexicana.

Foi gallardoniada polos sos testos dramáticos y puestes n'escena na que destaca'l so calter documental y testimonial, amás de la fuerte presencia de los raigaños, la tradición, les costumes, según la vida de la muyer y la cultura maya.

Ye miembru del Sistema Nacional de Creadores, fundadora del grupu teatral Sa´as Tún y collaboradora del periódicu Mileniu Yucatán cola columna "Onde mora'l lleón", dedicada a la crítica teatral.

Publicó n'importantes revistes d'investigación y divulgación teatral como Pasu de Gatu y Tierra Adientro, el Centru Dramáticu Nacional (Madrid, España), según pal Institutu Nacional de Teatru (Arxentina) y la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu.

## Biografía
Nacida en Mérida, Yucatán, Méxicu'l 11 d'avientu de 1973.

Estudió nel Institutu Benjamin Franklin la carrera de Teacher Training, según el Diplomáu en Direición de Teatru Pa Neños (CONACULTA-INBA/ Grupu 55). Dientro de la so formación destaca'l Diplomáu en Lliteratura, Protocolu y Periodismu Cultural (I.C.Y.H. Conceyu de Mérida / Centru Yucateco d'Escritores) y el so Diploma en Dramaturxa (CONACULTA-INBA/PASO DE GATU).

Foi beneficiada del PECDA pa Creadores con Trayeutoria y al traviés de les Residencies Artístiques del FONCA pa trabayar en Nueva York, mientres el 2012.

En 2011 el gobiernu del estáu de Yucatán dio-y un reconocencia poles quinientes representaciones de la so obra teatral *“Mestiza Power”*. Amás, foi escoyida pola Royal Court de Londres como participante del *II Seminariu de dramaturxa* que se realizó na ciudá de Méxicu. Tamién en 2011, dirixó'l IX Ciclu del Programa Nacional de Teatru Escolar en Yucatán y la Ciudá de Méxicu cola so obra *“Piedra d'agua”* mesma que participó nel *XXXVIII Festival Internacional de Títeres “Mireya Cueto”.*

Foi convidada a participar nel Ciclu *“Una mirada al mundu”* nel Centru Dramáticu Nacional de Madrid, onde se llee la so obra *“Tou lo qu'atopé na agua”*. Participó na *VII ya IX Muestra Nacional de la Nueva Dramaturxa, na IX y XI Selmana Internacional de la Dramaturxa Contemporánea, nel IX y XI Festival Internacional de Cabaré y nel Primer Ciclu de Teatru de los Estaos en ell teatru “El Milagru”. Ye escoyida pa participar nel Seminariu de dramaturxa qu'imparte "Panorama Sur" en Buenos Aires.

Participó en diverses Muestres Nacionales de Teatru (Méxicu) como actriz y direutora.

Dientro del so llabor como docente, destaca la so formación y desenvolvimientu de proyeutos teatrales enfocaos en neños con capacidaes distintes, en situación de cai, menores infractores y teatru como mediu de readaptación social.

Sobre la so producción dramatúrgica y escénica,

== *Mestiza Power* ==
Mestiza Power ye una de les sos obres más reconocíes y espublizaes, asitiándola como una de les autores más representatives del teatru mexicanu actual. Presentóse n'importantes festivales n'Estaos Xuníos, España, Perú y Méxicu. Foi traducida al inglés y publicóse en diverses compilaciones del teatru mexicanu contemporaneu más representativu.

En dicha obra, Conchi León reflexa la complexidá de la idiosincrasia femenina dientro de la cultura maya actual.



== *Del manantial del corazón* ==
La so obra más recién faise acreedora d'una reconocencia al "Meyor Teatru del Mundu". Presentar n'importantes festivales n'Arxentina, España y Estaos Xuníos.



== Reconocimientos ==
* Teatro del mundu (2016), Centru Cultural Rector Ricardo Rojas de la UBA (Universidá de Buenos Aires, Arxentina).

== Publicaciones ==
* “Les Creyentes”. Muñoz Castillo Fernando (compilador). Nuevos Dramaturgos de Yucatán. Méxicu: Tierra Adientro; CONACULTA, 2004. 
* Mestiza Power. García, Óscar Armando (coord. y ed.) 
* Antoloxía didáctica del teatru mexicanu. 1964-2005. Tomu II. Méxicu: UNAM. 499-554. 
* León Mora Concepción “Mestiza power”. Dramaturgos de Tierra Adientro. Ricardo Pérez Quitt (comp.). Méxicu: Tierra Adientro; CONACULTA, n. 316, 2006. 
* “Tou lo qu'atopé na Agua”, Revista Tramoya, n. 98, 2009.
* Triloxía Rexonal: Rituales de la infancia.
* Tou lo qu'atopé na agua. Pasu de Gatu.

== Obres teatrales ==
* *Cachorru de León. Cuasi tou sobre'l mio padre.* 
* *Ensayos d'estermín* 
* *El reinu de les sacaveres* 
* Inda...Siempres 
* Memories de dos fíos Caracol 
* Piedra d'agua 
* De neños, peces y otres bisarmes allunaes 
* Hestories de Henequén 
* El llau escuru de la fuercia 
* Tolok Paradise 
* La ropa puerco llávase en casa 
* Del amor d'ayeri 
* En mediu del mar saláu 
* *Tou lo qu'atopé na agua* 
* *Mestiza Power,* estrenada'l 28 de mayu de 2005, Mérida Yucatán, Méxicu. 
* *Crónica d'una Figuración*, estrenada'l 11 de xineru de 2007, Mérida Yucatán, Méxicu. 
* *L'amor perfecto de dos paragües disfuncionales*, estrenada en marzu de 2008, Buenos Aires, Arxentina. 
* *Santificarás les Fiestes*, estrenada'l 20 d'ochobre de 2008, Buenos Aires, Arxentina. 
* *Puch d'Amor*, estrenada'l 11 de payares de 2008, Mérida Yucatán, Méxicu. 
* *Confesiones de siete muyeres pecando soles*, estrenada'l 3 de xunu de 2009, Valencia, España. 
* *La ropa puerco llávase en casa*, estrenada'l 11 d'agostu de 2009, Mérida Yucatán, Méxicu. 
* *Metamorfosis antes de l'Agua,* estrenada'l 9 d'ochobre de 2009, Ciudá de Méxicu. 
* *Les Huiras de la Sierra Papakal*, estrenada n'ochobre del 2009, Mérida Yucatán, Méxicu. 
* *La otra crueldá. Trípticu d'amores y escayos.* 2010 
* *Del manantial del corazón,* estrenada'l 25 de xunu de 2016, Mérida Yucatán, Méxicu.
* *De Coraza*. Hestories de muyeres en prisión
* *La espera*
* *Mil estrelles menudes*
* *Fale con él*
* *Un corazón ensin suañu*
* *Santiago bailla*
* *Les Puruxonas de Dzemul*
* *Dempués del eclís''

## Referencies

## Enllaces esternos