Premios Darwin

Un **Premiu Darwin** ye un premiu irónicu que toma'l so nome del creador de la teoría de la evolución Charles Darwin. Basar nel supuestu de que la humanidá ameyora xenéticamente cuando ciertes persones sufren accidentes, muertes o esterilizaciones por un error absurdu o un descuidu. Refúguense los bulos, les lleendes urbanes o hestories inventaes pa recibir el premiu, namái s'almiten hestories qu'asocedieren realmente.

Los Premios Darwin concédense, xeneralmente de forma póstuma, al individuu o individuos que s'esanicia del mancomún xenéticu de la manera más espectacular. Sicasí, hai una esceición al respective de la condición de que tienen de morrese pa recibir el premiu. Si un individuu nun muerre, pero queda incapaz de tener fíos tendría la posibilidá de recibir el "premiu honoríficu" mientres entá tea vivu. 

Esti interesáu premiu motivó la publicación de dellos llibros y una película empobinada por Finn Taylor titulada *[[The Darwin Awards]]* (2006).

## Historia
Los Premios Darwin circularon n'Estaos Xuníos dende 1985 al traviés d'e-mail y en discutinios d'un grupu en Usenet; nel archivu de Google Usenet tán rexistraes les primeres concesiones de los Darwin. El 7 d'agostu de 1985 apaeció un artículu sobre una absurda muerte rellacionada con una máquina espendedora (*Vending Machine Tipover*) y el 7 d'avientu de 1990 otra alrodiu de un coche al que se-y añader el motor d'un cohete (*JATO Rocket Car*). Esta última hestoria espublizóse al traviés de corréu electrónicu ente 1995 y 1997.

Espublizáronse per corréu electrónicu llistes colos ganadores añales de los premios dende 1991. Hai delles páxines web que recueyen información sobre los premios, una d'elles ye *darwinawards.com*, que foi creada en 1994. La so actualización ta al cargu de Wendy Northcutt, la so diseñadora, que tamién escribió dellos llibros sobre esta tema.

## Requisitos pa ganar el premiu
Northcutt estableció 5 requisitos: 

### "Imposibilidá de reproducción"
* "El candidatu tien de tar muertu o haber quedáu estéril"
:Dacuando esto pue ser motivu de disputa. Los candidatos pueden ser refugaos por cuenta de la edá o por reproducise antes de la so muerte. Pa evitar alderiques alrodiu de la fecundación in vitro, inseminación artificial, o clonación, el llibru orixinal de los Premios Darwin aplica'l criteriu de la "isla erma" a los sos candidatos: Si la persona ye incapaz de reproducise nuna isla erma con un miembru fértil del sexu opuesto, él o ella va ser consideráu estéril. Polo xeneral, los ganadores del premiu suelen tar muertos, quedando los sos órganos sexuales inútiles.

### "Excelencia"
* "Estelante falta de sensatez."
:La imprudencia del candidatu tien de ser única y sensacional porque'l premiu pretende ser graciosu. Un gran númberu d'imprudencies pero de la mesma d'actividaes comunes, como fumar na cama, tán escluyíes de ser apreciaes. A pesar d'ello, una muerte causada por fumar dempués de recibir una untaza Puntu d'inflamación inflamable nun hospital cuando s'especificara que nun fumara pue ser motivu de nominación. Una 'Mención Honorable' (un home qu'intentó suicidase tragando píldores de nitroglicerina, y depués intentó faelos españar topetándose contra una paré) suel tar nesta categoría, a pesar d'actuar intencionadamente, lo que de normal descalificaría al candidatu.

### "Autoselección"
* Causar la "Imposibilidá de reproducción" - el puntu númberu unu - a si mesmu. 
:Matar a un amigu con una granada de mano nun sería escoyíu, pero matase unu mesmu fabricando un dispositivu caseru que llanzara una granada pa llimpiar la chimenea, podría ser escoyíu. El premiu nun se concede a daquién que mate a otra persona o faiga qu'esta quede manera, sacantes que'l responsable tea direutamente implicáu.

### "Maduror"
* La persona tien de tar nel so sanu xuiciu.
:El candidatu tien de tener la edá llegal pa conducir y nun carecer retrasu mental.

### "Veracidá"
* L'acontecimientu tien de ser verificáu.
:La hestoria tien de tar documentada por fontes fiables como artículos de periódicos serios, reportaxes en televisión o testigos oculares. Si afayar qu'una hestoria ye falsa va ser descalificada. Delles hestories bastante interesaes pasaron a los añales como meres lleendes urbanes.

## Exemplos
Ente los ganadores de los Darwin Awards atópense:
* Malabarismu con granada de mano granaes de mano (Croacia, 2001),
* Dexar un pitu encendíu nun almacén llenu d'esplosivos (Filipines, 1999)
* Saltar d'un avión pa grabar a paracaidistes ensin ponese'l paracaíes (Estaos Xuníos, 1987), 
* Intentar llograr suficiente lluz pa mirar pol cañón d'una pistola cargada utilizando un mecheru (Estaos Xuníos, 1996),
* Allumar un depósitu de combustible usando un mecheru pa comprobar si contién dalgún elementu inflamable (Brasil, 2003),
* Intentar xugar a la ruleta rusa con una pistola semiautomática que carga automáticamente el siguiente cartuchu na recámara,
** o xugar a la ruleta rusa con una mina terrestre.
* Topetar contra una ventana y cayer intentando demostrar que'l cristal de la mesma yera irrompible.

La páxina de los Darwin Awards apurre una "Mención Honorífica" a aquelles persones que sobreviven a les sos aventures cola so capacidá reproductiva intacta, por suerte o azar. Un exemplu ye Larry Walters, qu'arreyó globos inflaos con heliu a una sielles y tuvo volando sobre Long Beach (California) en xunetu de 1982. Algamó un altor de más de 5.000 metros, y foi multáu darréu por travesar l'espaciu aereu ensin autorización. Otra mención honorífica foi concedida a dos homes qu'intentaron robar na casa del futbolista Duncan Ferguson (que fuera xulgáu 4 vegaes por agresiones y tuviera seis meses na cárcel Barlinnie de Glasgow) en 2001, unu de los rateros tuvo que tar 3 díes hospitalizáu tres el violentu enfrentamientu col xugador.

### Ganadores especiales
Cada añu, un ganador ye escoyíu como'l más "honoríficu" de toos, y ye premiáu como'l "Premiu Darwin del Añu". En 2007, el ganador foi "The Enema Within", según la cual un home morrió por intoxicación etílica dempués d'introducise dos botelles de 1.5 llitros de xerez per vía añal.

## Referencies

## Ver tamién
* Inventores que finaron usando los sos inventos
* Darvinismu social
* Euxenesia

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de los Premios Darwin (n'inglés)
* Páxina oficial de la película ''Darwin Awards: muertes de risa'' (n'inglés)
* Delles hestories que ganaron los Premios Darwin