Castelnou

**Castelnou** ye un conceyu de la provincia de Teruel, na Comunidá Autónoma d'Aragón, España. Tien una población de 120 habitantes (INE 2010). 

El conceyu de Castelnou alcontrar na marxe derecha del ríu Martín. Como na mayoría de les poblaciones de la provincia de Teruel, Castelnou cuenta con una elevada media d'edá na so población, que les sos ocupaciones tán partíes equitativamente ente agricultura, industria y servicios.

## Política llocal

### Últimos alcaldes de Castelnou

### Resultaos eleutorales

## Llugares d'interés
El principal edificiu d'interés qu'alluga la llocalidá ye la ilesia de la Inmaculada Concepción, del sieglu XVIII. Consta de tres naves estremaes en cuatro tramos. Les naves llaterales son d'altor inferior a la central. La nave central cubrir con bóveda de mediu cañón con lunetos que se sofiten n'arcos fajones de mediu puntu soportaos por pilastres cruciformes. Les naves llaterales cubrir con bóveda d'arestes, sacante la segunda nave del llau del evanxeliu, que se cierra con una bóveda ovalada. La cabecera ye poligonal cubierta con bóveda de cuartu d'esfera, estremada por nervaduras. Nel últimu tramu, a los pies, álzase'l coru. L'accesu al templu de fai dende'l tercer tramu del llau de la epístola.

Pese al mala traza de caltenimientu, la totalidá de les cubiertes, y posiblemente de los murios, decorar con un esgrafiado en blancu y azul, bien típicu de la zona. Guirlandes de yeserías, enllacen les ventanes y afaten los capiteles. Orixinalmente taríen decoraes con pan d'oru. El retablu d'estilu clasicista, ye de recién factura.
La Ilesia Católica negóse permanentemente a efectuar cualquier arreglu nesti edificiu, que llegó a un estáu de ruina tal, que la misa tiense que celebrar nuna nave habilitada pol Conceyu de Castelnou n'otru llugar del pueblu. Esti Conceyu tien en proyeutu faese cargu de los gastos de rehabilitación del templu, a pesar de nun tener nenguna obligación pa ello.

## Restos arqueolóxicos
Siguiendo'l cursu del ríu Martín, a derecha y izquierda del ríu, asítiense'l Cabecico Baxeru y Peñafresca. En dambos cerretes atópense muertes de poblaos antiguos consistentes en restos de los sos sistemes defensivos y cimentaciones de cases. La mayor parte de la cerámica qu'apaez ye ibérica decorada con franxes horizontales y círculos concéntricos. En menor proporción apaecen materiales fechables na primera Edá del Fierro: cerámiques feches a mano, decoraos dellos exemplares con incisiones.

## Venta de Valimaña o Venta del Flaire

La Venta del Flaire, ye un conxuntu de dependencies monacales, asitiaes nel camín antiguu de los catalanes. El conxuntu componer d'un edificiu principal, una zona d'almacenes o posada y una zona más moderna de servicios. La zona principal, ye un estraordinariu edificiu de piedra sillar, que se compón de planta baxa, planta noble y planta so cubiertes. Dispón d'una bodega y de una capiya. La zona de venta, ye un edificiu rectangular adosáu en forma d'ángulu rectu al principal. Nél aprecien los espacios pa pernoctar de los viaxeros y por que guarden les sos mercancíes. La zona de servicios, ta enfrentada a l'anterior y d'esta miente ciérrase'l conxuntu. Nél aprecien estancies pa los emplegaos o los legos, según los restos d'un fornu de cocer pan. El so estáu ye ruinosu. Nel esterior, caltiénense los restos d'una nevera medieval y unes piscines escavaes nuna lastra de piedra llisa, que s'utilizaben p'almacenar l'agua d'agua y dar de beber al ganáu o caballeríes. L'estáu de caltenimientu bien malu.

## Central térmica
Nes proximidaes de Castelnou atópase la central térmica Castelnou Enerxía, una de les principales industries de la zona y qu'anguaño ye la principal fonte d'ingresos d'esta llocalidá, convirtiéndola na que dispón la quinta renta per cápita del país.

## Fiestes mayores
El día 29 de xineru en Castelnou celébrase la festividá del so patrón, ***San Valero***. Estes son unes fiestes d'iviernu, de les que podemos destacar la gran foguera que se fai metanes la plaza Mayor. 
Los díes de la Lleña, la Copa y l'encendíu d'esta gran foguera son los principales curiosos de les fiestes d'Iviernu, yá que atraen a un gran númberu de visitantes. La gran foguera ocupa cuasi la totalidá de la plaza Mayor de la llocalidá y ye coronada por un pinu, al que se denomina **"la Copa"**.

Tamién podemos destacar la procesión del Santu y los Panes Benditos peles cais de la llocalidá que siempres se realiza'l día del santu.
**"San Valero ventoleru"**, este ye'l más conocíu dichu popular, yá que asina suelen calificar a estes fiestes en Castelnou, pos cuasi siempres nestes feches suel soplar el conocíu cerciu d'Aragón.
Cunta la tradición, qu'a San Valero al so pasu por Castelnou intentáronlu 039;**'"dar gatu per coneyu"*** na posada onde paró a comer. Cunten qu'ésti, cuando la mesonera púnxo-y el platu de comida sobre la mesa paeció decatase del engañu, una y bones él pidiera coneyu, y dixo, ***"si yes gatu salta del platu y si yes coneyu éstate quietu"***. Paez ser que lu saltó a los güeyos de la mesonera.
¡Eh ende'l milagru!
Esto asocedía un 20 d'ochobre, por eso dende entós nesta fecha celebrar en Castelnou el pasu d'esti santu pola llocalidá. A esta fiesta conocer con del nome de ***"la Catria", o Cátedra de San Valero**''

## Fiestes de branu
La principal carauterística de les fiestes de branu en Castelnou, ye que non siempres coinciden nes mesmes feches. Tradicionalmente en Castelnou festexábase la festividá de San Roque, pero mientres dellos años dexar de celebrar. Nel añu 1995, l'Asociación Cultural la Valera recuperó estes fiestes, y dende entós siempres se celebren el segundu fin de selmana d'agostu. Hasta va unos años, estes fiestes yeren precedíes per una selmana cultural nos díes previos al fin de selmana de fiestes. Dende dellos años, el Conceyu de fixo cargu del costu d'estes fiestes, al ser eslleida l'Asociación Cultural La Valera por falta de voluntarios pa exercer les sos funciones.

## Referencies

## Ver tamién
* Llista de conceyos de la provincia de Teruel

## Enllaces esternos