Plebiscitu sobre l'estatus políticu de Puertu Ricu de 1998

Un **referendu o plebiscitu sobre Estatus Políticu** foi sosteníu en Puertu Ricu'l domingu 13 d'avientu de 1998. Los votantes fueron provistos de delles eleiciones ente les cualos topábense Estadidad, Independencia, Asociación Llibre, Estáu Llibre Acomuñáu modificáu y Nenguna de les Anteriores. Los votantes favorecieron la Nenguna de les Anteriores con un 50.5%. La participación foi d'un 71.3%. La estadidad foi la opción numberada con mayor votación con un 46.5% (Opción 3), la mayor na hestoria de los plebiscitos, sicasí, "nenguna de les anteriores" sumó la mayoría absoluta de los votos.

## Testu del pidimientu

*"*'Pidimientu al Gobiernu de los Estaos Xuníos:**''

''"Nós, el Pueblu, pola presente y nel exerciciu del nuesu derechu al amparu de la primer enmienda a la Constitución de los Estaos Xuníos, firmemente solicitamos al Congresu de los Estaos Xuníos, que con toa rapidez apostada y tres cien años de subordinación política, definir de manera concluyente la condición política del Pueblu de Puertu Ricu y l'algame de la soberanía de los Estaos Xuníos d'América, a los fines de resolver l'actual problema territorial de la islla so la siguiente opción:"''

**Opción 1 (Commonwealth):**

''"L'aplicación sobre Puertu Ricu de la soberanía del Congresu, que por virtú de la Llei Federal 600 de 3 de xunetu de 1950, delega a la Isla la conducción d'un gobiernu llindáu a asuntos d'estrictu orde local so una Constitución propia. Dichu gobiernu llocal va tar suxetu a l'autoridá del Congresu, la Constitución, les lleis y trataos de los Estaos Xuníos. Por virtú del Tratáu de París y la Clausa territorial de la Constitución federal, el Congresu puede tratar a Puertu Ricu en forma distinta a los estaos, mientres haya una base racional. La ciudadanía americana de los puertorriqueños va ser estatutaria. L'inglés va siguir siendo l'idioma oficial de les axencies y tribunales del Gobiernu Federal qu'operen en Puertu Ricu."''

**Opción 2 (Llibre Asociación):**

''"Un Tratáu que reconoza la soberanía plena de Puertu Ricu pa desenvolver la so rellación colos Estaos Xuníos n'asociación non colonial, non territorial. Estaos Xuníos va arrenunciar a tolos sos poderes sobre Puertu Ricu, entrando al Tratáu nel mesmu actu. Puertu Ricu va retener tolos poderes que non se deleguen espresamente a los Estaos Xuníos. Puertu Ricu va disponer sobre la ciudadanía portorricana. Los ciudadanos actuales de los Estaos Xuníos en Puertu Ricu van retener la ciudadanía americana, si asina lu deseyen, y van poder tresmitila a los sos descendientes, suxetu a lo que dispongan les lleis de los Estaos Xuníos o'l Tratáu. Tien De entendese que, a partir de la vixencia del Tratáu, el solu fechu de nacer en Puertu Ricu nun va conceder derechu a ser ciudadanu americanu. El Tratáu a axustase va disponer sobre asuntos de mercáu, defensa, l'usu del dólar, asistencia económica y la proteición de derechos personales adquiríos. El Tratáu tamién va reconocer la capacidá soberana de Puertu Ricu p'alcordar convenios y otros trataos internacionales."''

**Opción 3 (Estadidad):**

''"L'ingresu de Puertu Ricu a la Unión de los Estaos Xuníos d'América como un estáu soberanu, en completa igualdá de derechos, responsabilidaes y beneficios colos demás estaos. Reteniendo, amás, la soberanía de Puertu Ricu naquellos asuntos non delegaos pola Constitución de los Estaos Xuníos al Gobiernu Federal. El derechu al votu presidencial y la representación igual nel Senáu y proporcional na Cámara de Representantes, ensin acabamientu de la representación de los demás estaos. Calteniendo tamién la presente Constitución de Puertu Ricu y les mesmes lleis estatales; y con ciudadanía americana permanente garantizada pola Constitución de los Estaos Xuníos d'América. Les disposiciones de la llei federal sobre l'usu del idioma inglés nes axencies y tribunales del gobiernu federal nos cincuenta estaos de la Unión van aplicar igualmente nel Estáu de Puertu Ricu, como asocede na actualidá."'

**Opción 4 (Independencia):**

''"La reconocencia de que Puertu Ricu ye una república soberana con autoridá plena sobre'l so territoriu y nes sos rellaciones internacionales con una Constitución que va ser la Llei Suprema qu'aprova pa un sistema de gobiernu republicanu y la proteición de los derechos humanos. Los residentes de Puertu Ricu van deber llealtá a, y van tener la ciudadanía y nacionalidá de la república de Puertu Ricu. El nacer en Puertu Ricu o tener parientes cola ciudadanía americana estatutaria por nacencia nel anterior territoriu, van dexar de ser fundamentu pa la ciudadanía americana; sacante que les persones que teníen la ciudadanía americana van tener el derechu estatuariu de caltener esa ciudadanía pa tola vida, por derechu o decisión, según provistu poles lleis del Congresu federal. Los beneficios de los individuos en Puertu Ricu, adquiríos por servicios o por contribuciones feches a los Estaos Xuníos, van ser honraos polos Estaos Xuníos. Puertu Ricu y los Estaos Xuníos van desenvolver trataos de cooperación, incluyendo asistencia económica y programatica por un periodu razonable, llibre comerciu y tránsitu y el status de les fuercies militares."''

**Nenguna de les Anteriores'''.

## Resultaos

#### Resume

Les siguientes estadístiques respuenden a los resultaos oficiales publicaos pola Comisión Estatal d'Eleiciones (CEE) de Puertu Ricu:

#### Conceyos

#### Resultaos por Conceyos

## Ver tamién
* Plebiscitu sobre'l estatus políticu de Puertu Ricu (1967)
* Plebiscitu sobre'l estatus políticu de Puertu Ricu (1993)
* Plebiscitu sobre'l estatus políticu de Puertu Ricu (2012)
* Estatus políticu de Puertu Ricu
* Estáu 51

## Referencies