open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albert Pla

**Albert Pla i Álvarez**  ye un cantautor español. Suel cantar tantu en catalán como en castellán. Dota los sos cantares d'una particular personalidá estremada, dacuando de ciertu conteníu polémico, y n'otres ocasiones con un toque infantil nes que refuga tou tipu de poder.

## Collaboraciones
Collaboró con Manolo Kabezabolo, Robe Iniesta (Extremoduro), Fermin Muguruza (Kortatu, Negu Gorriak), Quimi Portet (El Último de la Fila), Kase.O (Violadores del Verso), Estopa, Quico Pi de Serrar, Kiko Veneno, The Kagas, Pascal Comelade y Diego Cortes ente otros; amás d'homenaxar a Pau Riba y Jaume Sisa en más d'una ocasión. Tamién collabora con Estopa nel trabayu d'éstos, X Anniversarium.

Xunto con Rapacín Bombu Infiernu, El Canijo de Xerez (ex- Los Delinqüentes), Lichis (La Cabra Mecánica) y Tomasito graben l'álbum La Peada Voladora y faen xira de conciertos.

Collaboró en producciones cinematográfiques como *[[Airbag (película)|Airbag]]*, de Juanma Bajo Ulloa; *[[A los que aman]]*, d'Isabel Coixet; *[[Honor de cavallería]]*, d'Albert Serra y *[[Murieron por encima de sus posibilidades]]*, d'Isaki Lacuesta. Amás foi'l protagonista de la obra teatral *Caracuero* de Helmut Krausser con más de 150 representaciones. N'avientu de 2009 protagonizó la obra teatral "Llits" (Cames), onde actuaba como l'acróbata Lectus.

Amás, el so cantar "Sufre como yo" ye parte de la banda sonora de la película *[[Carne trémula]]* de Pedro Almodóvar.

## Polémicos
Cantares sos como "Dexar o nun la dexo" (na que se banciar# ente siguir cola so novia o delatala a la policía por cuenta de la pertenencia d'ésta a una banda terrorista) o "Carta al rei Melchor" amenaron polémica, tando a puntu de nun ser publicaes o tener que camuda-yos el nome, como ye'l casu de la segunda, que orixinalmente titulábase "Carta al rei".

N'ochobre de 2013, manifestó 'A mi siempres me dio ascu ser español' espresando'l so sofitu a la independencia de Cataluña. Tres eses declaraciones suspendió'l so conciertu planiáu en Xixón.

## Discografía
**[[Ho sento molt]]* (PDI 1989)
**[[Equí s'acaba'l que ye donava]]* (PDI 1990)
**[[Una MM... lligada amb un cordill]]* (2 CD - PDI 1991)
**[[Non yá de rumba vive l'home]]* (BMG Ariola 1992)
**[[Supón Fonollosa]]* (BMG Ariola 1995) 
**[[Veintegenarios en Alburquerque]]* (BMG Ariola 1997)
**[[¿Anem al llit?]]* (BMG Ariola 2002)
**[[Cançons d'amor i droga]]* (2 CD - BMG Ariola 2003)
**[[Vida y milagros]]* (CD + DVD en direutu - BMG Ariola 2006)
**[[La diferencia]]* (El Volcán Música 2008)
**[[Concert a París]]* (con Joan Miquel Oliver) (DISCMEDI 2010)
**[[Somiatruites]]* (con Pascal Comelade, 2011)

## Llibros
*

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web d'Albert Pla
* 1997 Biografía, lletres, entrevista
* + 1997
* Entrevista 1999
* Entrevista 2002
* 2006 El malu de la película
* Conciertu de presentación del so últimu discu
*
Washingtonia robusta

***Washingtonia robusta*** (**palmera d'abanicu mexicana**) ye una especie de planta perteneciente a la familia Arecaceae.
 
## Descripción
Ye una palmera de la familia de les Arecaceae, con tueru robezu, espodáu y simple d'hasta 35 metros d'altor, engrosáu na base, revistíu polos restos de les fueyes yá seques que formen un carauterísticu aditamento, anque sume col tiempu. 

Presenta fueyes n'abanicu, con filos blancos y llongures na mocedá que sumen cola edá, estremaes casi hasta la metá, con segmentos pendientes, con pecíolos llargos de cantos espinosos. Inflorescencia na base de les fueyes inferiores, ramificada y pendiente. Frutos esféricos, numberosos, de color negru de 0.5 cm de diámetru. 

Ye una especie bien variable por cuenta de que posiblemente s'hibrida cola palma de California (*[[Washingtonia filifera]]*) dando llugar a exemplares de carauterístiques entemedies.

## Distribución
Ye una palmera orixinaria del sur de la península de Baxa California, Méxicu, onde crez a esgaya en cañaes y cañones con agua corriente, anque de manera esporádica atópase tamién na metá de la mesma península y dellos sitios de Sonora.

### Cultivu y usos
Ente que *[[Washingtonia filifera]]* aguanta meyor les xelaes y afaise meyor a los climes del interior d'Estaos Xuníos, *Washingtonia robusta* afaise meyor a suelos magrizos y húmedos, pero cultivóse nel suroeste d'Estaos Xuníos, California, Arizona, sur de Nevada, y sur de Nuevu Méxicu. Tamién a lo llargo de la mariña del golfu de Méxicu dende Texas y Louisiana hasta Florida.

## Taxonomía
*Washingtonia robusta* foi descrita por (Lindl.) H.Wendl. y publicáu en *[[Botanische Zeitung (Berlin)]]* 37(5): 68. 1879. 

;Etimoloxía:
***Washingtonia***: nome xenéricu que lleva'l nome de George Washington.
***robusta***: epítetu llatín que significa "robusta".

;Sinonimia:
**Neowashingtonia robusta* (H.Wendl.) A.Heller
**Washingtonia sonorae* S.Watson
**Brahea robusta* Voss 
**Neowashingtonia robusta* (H.Wendl.) A.Heller 
**Neowashingtonia sonorae* (S.Watson) Rose 
**Pritchardia robusta* (H.Wendl.) Schröt.
**Washingtonia filifera var. gracilis* (Parish) L.D.Benson 
**Washingtonia filifera var. robusta* (H.Wendl.) Parish 
**Washingtonia filifera var. sonorae* (S.Watson) M.E.Jones 
**Washingtonia gracilis* Parish 
**Washingtonia robusta var. gracilis* (Parish) Parish ex Becc. 
**Washingtonia sonorae* S.Watson

## Ver tamién
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Descripción de les arecáceas

### Galería

Ficheru:Robustaflowers.JPG|Inflorescencia Ficheru:Washingtoniainfructescence.JPG|Infrutescencia

Ficheru:Adaxialhastula.jpg|Hastula o ligula
Ficheru:Washingtonia robusta group.JPG|Grupu de palmeres Barcelona
Ficheru:Palmera de dos brazos en San Juan, Argentina.jpg|Palmera de dos brazos en San Juan (Arxentina).


## Referencies

*''Scanpalm - Washingtonia robusta''

## Enllaces esternos
Jordi Coll

**Jordi Coll Serra**  ye un actor, cantante y baillarín español.

## Carrera y estudios
Estudió comedia musical y danza. Tamién estudió teatru na Col·legi del Teatre, cursos y talleres nel Institut del Teatre con direutores como Boris Rotenstein o Roger Julià. Cantó tamién na escuela Aules y cursos de danza con Aixa Guerra. 

La so primer esperiencia en televisión foi na serie *[[Infidels (serie de televisión)|Infidels]]* de TV3 

Dende agostu de 2012 hasta xineru de 2015 trabayó na telenovela d'Antena 3 *[[El secreto de Puente Viejo]]* na nueva repartida como protagonista, interpretando al Padre Gonzalo Valbuena, un nuevu sacerdote en busca del so pasáu de Martín, el neñu al que raptaron na selva y tresformaron en Gonzalo.

Tamién se-y conoz pol so trabayu en musicales como *[[Hair (musical)|Hair]]*, *[[Fama (musical)|Fama]]* y *[[Grease (musical)|Grease]]* (2011), y ta rodando una película empobinada por Rubén Do Santos titulada *[[Pasión criminal]]*.

En 2015 participó na serie *[[El Ministerio del Tiempo]]* interpretando'l personaxe del cineasta Luis Buñuel de mozu.

En teatru participó en producciones como: *[[Grease|Grease. El Musical]]* (2011) que protagonizó nel papel de *Danny Zuko*, *[[Hair (musical)|Hair Love & Rock Musical]]*, *[[Fame (musical)|Fama. El Musical]]*, *Un cau de mil secrets* y *Merda d'artista*. Participó dende 2016 hasta 2018 na telenovela diaria TVE 1 *[[Acacies 38]]* faciendo'l papel protagonista de Simón Gayarre.

## Vida personal
El 30 de xunetu de 2011 casóse cola tamién actriz, baillarina y coreógrafa Marta Tomasa Worner.El 15 de xunetu de 2015 nació la so fía Jael Coll. El 3 de xunetu de 2017 naz el so segundu fíu frutu de la rellación con Marta Tomasa Worner.

## Televisión

## Programes de televisión

## Cine

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Grease el musical 
* Entrevista a Jordi Coll
*
Campeonatu Mundial de Ximnasia Artística de 2018

El **XLVIII [[Campeonatu Mundial de Ximnasia Artística]]** celebrar en Doḥa (Qatar) ente'l 25 d'ochobre y el 3 de payares de 2018 so la organización de la Federación Internacional de Ximnasia (FIG) y la Federación Qatarina de Ximnasia.

Les competiciones realizar nel Aspire Dome de la ciudá qatarina.

## Programa

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páx. del eventu  .
WTA Finals 2018

Les **Finales de la WTA de 2018** Ye un tornéu femenín de tenis que s'apostara en Singapur. Ye la 48ª edición de la competición n'individuales y de la 43ª edición de la competición en dobles. El tornéu celebrar nel Estadiu Cubiertu de Singapur y participaren los ocho meyores xugadores de la temporada nel cuadru d'individuales y los ocho meyores pareyes nel cuadru de dobles. Ye'l mayor de los dos campeonatos de fin de temporada de la WTA Tour 2018.

## Tornéu

Les Finales de la WTA 2018 van tener llugar nel Singapore Indoor Stadium, y ye la 48ª edición del eventu. El tornéu llevar a cabu poles Asociación de Tenis de Muyeres (WTA), como parte de la WTA Tour 2018.

### Formatu
L'eventu cuntó colos ocho meyores xugadores n'individuales l'eventu consiste nun toos contra toos, estremaos en dos grupos de cuatro. Mientres los primeros cuatro díes de competición, cada xugadora enfrentar coles otres trés xugadores nel so grupu, les dos primeres de cada grupu avancen a les semifinales. La xugadora que se clasificara la primera nel so grupu enfrentar cola xugadora que se clasifique de segunda nel otru grupu, y viceversa. Los ganadores de cada semifinal enfrentar na final pol campeonatu.

#### Desempate nel round-robin
Les posiciones finales en cada grupu, dende la primera hasta la postrera, van quedar establecíes sobre la base de la siguiente xerarquía de regles:
# Mayor númberu de victories.
# Mayor númberu de partíos xugaos.
# Si 2 xugadores tán empataes, va quedar per delantre la vencedora del alcuentru apostáu ente dambes.
# Si 3 xugadores tán empataes:
::a) Mayor númberu de partíos xugaos.
::b) Mayor porcentaxe de sets ganaos.
::c) Mayor porcentaxe de xuegos ganaos.

Si n'aplicación d'unu d'esos 3 criterios (a, b, c) una de los xugadores desempatase, volveríase al puntu 3 pa desfaer l'empate ente les 2 restantes.

## Carrera al campeonatu Individuales

**Ranking actualizáu al *'22 d'ochobre del 2018**.''
*Aquel xugadores n'oru tán clasificaes. 
*Aquel xugadores en marrón arrenunciaron a xugar esti tornéu.
</small>
<center>

</center>

=== Dobles ===
<small>
''Ranking actualizáu al **22 d'ochobre del 2018**.''
*Aquelles pareyes n'azul atópense apostando'l tornéu de *Aquelles 
pareyes n'oru tán clasificaos. 

</small>


== Resume del tornéu a diariu ==
===Día 1 (21 d'ochobre)===
<center>

</center>

===Día 2 (22 d'ochobre)===

<center>

</center>

===Día 3 (23 d'ochobre)===

<center>

</center>

===Día 4 (24 d'ochobre)===

<center>

</center>

===Día 5 (25 d'ochobre)===

<center>

</center>

===Día 6 (26 d'ochobre)===

<center>

</center>

== Finales ==
=== Individuales ===


} ||<center>**0-0'''||  |  
|align=center| 
|}

### Dobles

}&nbsp;
|align=center| 
|}

## Ver tamién
* Torneos WTA en 2018
* WTA Elite Trophy 2018
* ATP World Tour Finals 2018
* US Open Series 2018

## Referencies

## Enllaces esternos
* Perfil WTA
* Páxina oficial
Santiago Pérez Obregón

**Santiago Pérez Obregón**  foi un políticu y xurista español, maxistráu del Tribunal Cimeru de Xusticia de Cantabria (1998- 2011).

## Biografía
En llicenciándose en Derechu, na Universidá de Salamanca, exerció l'abogacía mientres más de trenta años, actuando en casos de cierta relevancia mediática, como'l de José Antonio Rodríguez Vega, conocíu como *el mataviejas*, y como lletráu de l'acusación particular n'unu de los xuicios contra Juan Hormaechea, ex-presidente rexonal de Cantabria.

Realizó la so primer incursión na política, como conseyeru de Trabayu, Sanidá y Bienestar Social del primer Gobiernu de Cantabria, presidíu por José Antonio Rodríguez Martínez (1982-1983), pasando darréu al Conceyu de Santander, como conceyal del PSC-PSOE.

El 25 de setiembre de 1998 tomó posesión como maxistráu del Tribunal Cimeru de Xusticia de Cantabria, onde permaneció hasta abril de 2011.

Dende 2011, fecha de la so xubilación, participó como contertuliu en dellos programes de la Cadena SER, ente ellos en *La Ventana de Cantabria*.

Gran aficionáu al teatru, formó parte del xuráu del Premiu Mayte de Teatru.

## Referencies
Wah Wah Watson

**Melvin Ragin**  más conocíu pol so nome artísticu **Wah-Wah Watson**, foi un guitarrista y músicu de sesión de *[[soul]]*, *[[jazz]]*, *[[funk]]* y discu, especialmente conocíu pol so usu del pedal de wah-wah. 

Ragin foi miembru de la llexendaria banda de músicos del estudiu Motown Records, The Funk Brothers, que grabaron munchos de los grandes ésitos d'artistes como The Temptations, The Jackson 5, Marvin Gaye, The Four Tops, Gladys Knight & The Pips y The Supremes. 

Coles mesmes, grabó con Herbie Hancock y apaez en grabaciones de Pharoah Sanders, Donald Byrd, Michael Jackson, Blondie y Stevie Wonder.

## Discografía
* Marvin Gaye, *[[Let's Get It On]]* (1973)
* Martha Reeves, *Martha Reeves* (1974)
* Quincy Jones, *[[Body Heat]]* (1974)
* Bobbi Humphrey, *[[Satin Doll]]* (1974) 
* Pointer Sisters, *[[Steppin']]* (1975)
* Herbie Hancock, *[[Man-Child]]* (1975)
* Herbie Hancock, *[[Secrets (álbum)|Secrets]]* (1976)
* Labelle, *Chameleon* (1976)
* Rose Royce, "Car Wash" (1976)
* Michael Jackson, *[[Off The Wall]]* (1979)
* Herbie Hancock, *[[Feets, Don't Fail Me Now]]* (1979)
* Herbie Hancock, *[[Mr. Hands]]* (1980)
* Herbie Hancock, *[[Monster (álbum)|Monster]]* (1980)
* Blondie, "Live It Up" (1980)
* Vanessa L. Williams *[[The Comfort Zone]]* (1991)
* Brian McKnight, *[[Brian McKnight (álbum)|Brian McKnight]]* (1992)
* Me'Shell NdegéOcello, *[[Plantation Lullabies]]* (1993)
* Maxwell, *[[Maxwell's Urban Hang Suite]]* (1994)
* Herbie Hancock, *[[Dis Is Da Drum]]* (1994)
* Stevie Wonder, *[[Conversation Peace]]* (1995)
* Brian McKnight, *[[I Remember You]]* (1995)
* Maxwell, *[[Now (álbum)|Now]]* (2001)

## Referencies

## Enllaces esternos
* Wah Wah Watson Official site
* Wah Wah Watson at Discogs
*
Nikolai Karachentsov

**Nikolái Petróvich Karáchentsov** (; ) foi un actor soviéticu y rusu de teatru y de cine, gallardoniáu como Artista del pueblu de la URSS en artes escéniques en 1989 y con un Premiu Estatal de la Federación de Rusia en 2003.

## Biografía
Mientres cuarenta años desenvolvió la so carrera en munches películes soviétiques onde de cutiu xugaba un rol central. Amás foi actor de teatru y pasó enforma tiempu nel teatru rusu Lenkom en Moscú. El 28 de febreru de 2005, sufrió un grave accidente automovilísticu en Moscú y resultó gravemente mancáu.

Tamién fixo carrera na música, onde interpretó más de 200 cantares, nos cualos atópense ésitos populares.

## Premios
* Artista del pueblu de la URSS n'artes escéniques (1989)
* Premiu Estatal de la Federación de Rusia (2003)

## Ver tamién
* 6683 Karáchentsov - asteroide nomáu nel so honor.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Nikolái Karáchentsov en Animator.ru
Duino-Aurisina

**Duino-Aurisina** (n'eslovenu ***Devin-Nabrežina***, n'alemán *Thübein-Nabreschin*) ye un conceyu italianu con 8.698 habitantes de l'antigua provincia de Trieste na rexón de Friuli-Venezia Giulia.

## Evolución demográfica

## Referencies

## Enllaces esternos

*Castiellu de Duino.
*Información turística sobre Duino-Aurisina .
Eladio Benítez

**Eladio Benítez Amuedo**  foi un futbolista uruguayu.

Desempeñar na posición de mediocampista y el so primer club foi Racing de Montevideo. Tuvo un destacáu pasu pol fútbol chileno, xugando polos clubes Deportes Temuco, Green Cross, Unión La Calera y Rangers, club onde terminó la so carrera como xugador.

Foi internacional cola Seleición Uruguaya, siendo actor fundamental de la Copa América 1959, que s'apostó n'Ecuador, onde los «charrúas» consagráronse campeones.
(Montevidéu, Uruguái, 24 de febreru de 1939 – 23 d'ochobre de 2018)

## Trayeutoria
Benítez xugaba de mediocampista. Empecipiar nel club Racing de Montevideo, nel que xugó ente 1957 y 1963. Depués emigró a Chile, onde tuvo un escelente pasu. Primero xugando por Deportes Temuco ente 1964 y 1965, dempués pasó a xugar al Green Cross, onde tuvo ente 1966 y 1967, depués fichó por Unión La Calera, onde xugó solamente nel añu 1968 y finalmente, fichó por Rangers, onde xugó ente los años 1969 y 1970, siendo'l cuartu equipu chilenu en que xugó y foi precisamente nel equipu talquino, onde terminó la so carrera como xugador.

## Seleición nacional
Vistiendo la camiseta de la seleición uruguaya ganó la Copa América 1959, tornéu nel cual apostó tolos partíos.

### Participaciones en Copa América

## Clubes

## Palmarés

### Campeonatos internacionales

## Referencies

## Enllaces esternos
Parroquia de West Carroll

La **parroquia de West Carroll** (n'inglés: **West Carroll Parish**), fundada en 1877, ye una de les 64 parroquies del estáu norteamericanu de Louisiana. Nel añu 2000 tenía una población de 12.314 habitantes con una densidá poblacional de 13 persones per km². La sede de la parroquia ye Oak Grove.

## Xeografía
Según la Oficina del Censu, la parroquia tien un área total de 933 km², de la cual 931 km² son tierra y 2 km² (0.23%) ye agua.

### Parroquies y condaos axacentes
* Condáu de Chicot (Arkansas) - norte
* Parroquia de East Carroll - este
* Parroquia de Richland - sur
* Parroquia de Morehouse - oeste

## Carreteres
*  Carretera Estatal de Luisiana 2
*  Carretera Estatal de Luisiana 17

## Demografía
Nel 2000 la renta per cápita promedia de la parroquia yera de $24,637, y l'ingresu permediu pa una familia yera de $31,806. En 2000 los homes teníen un ingresu per cápita de $28,211 versus $18,477 pa les muyeres. L'ingresu per cápita pa la parroquia yera de $12,302. Alredor del 23.40% de la población taba sol estragal de probeza nacional.

## Ciudaes y pueblos

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Rudolf Gelbard

**Rudolf Gelbard**  foi un políticu austriacu, sobreviviente del Holocaustu.

## Vida
Rudolf Gelbard foi deportáu colos sos padres en 1942 al campu de concentración de Theresienstadt. Dende 1945 realizó diversos trabayos educativos sobre los crímenes nazis, como miembru de los Sozialdemokratische Freiheitskämpfer (militantes socialdemócrates pola llibertá). Gelbard foi l'encargáu d'asuntos culturales de la Israelitische Kultusgemeinde Wien (comunidá relixosa israelita de Viena). Pol so trabayu alrodiu de la conmemoración del Holocaustu, la República austriaca dio-y el títulu de "Professor".

Dende 2008 el "Republikanischer Club – Neues Österreich" (Club republicanu - Nueva Austria) da un premiu llamáu "Rudolf Gelbard Preis für Aufklärung gegen Faschismus und Antisemitismus" (Premiu Rudolf Gelbard por divulgaciones contra'l fascismu y l'antisemitismu). El primer gallardoniáu con esi premiu foi Rudolf Gelbard.

## Condecoraciones
* "Joseph-Samuel-Bloch-Medaille"
* "Rudolf Gelbard Preis für Aufklärung gegen Faschismus und Antisemitismus"
* "Goldenes Verdienstzeichen des Landes Wien"

## Película documental
*Der Mann auf dem Balkon. Rudolf Gelbard. KZ-Überlebender - Zeitzeuge - Homo Politicus*. Película documental de Kurt Brazda (2008; ORF/3sat)

## Lliteratura
* Walter Kohl: *Die dunklen Seiten des Planeten: Rudi Gelbard, der Kämpfer.* Buchverlag Franz Steinmaßl, Grünbach 2008, ISBN 978-3-902427-56-4.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Israelitische Kultusgemeinde Wien (alemán, inglés)
Temporada de furacanes nel Atlánticu de 1492-1524

Ente los años 1492 y 1524 presentóse la **Temporada de furacanes nel Atlánticu de 1492-1524**. Anque nun se tener la información de cada nube qu'asocedió nesti periodu, delles zones costeñas taben abondo poblaes como p'aprovir datos de los escurrimientos de los furacanes. Cada temporada yera parte del ciclu añal de formación de ciclones tropicales nel Atlánticu. La mayor parte d'estos ciclones asocede ente'l 1 de xunu y el 30 de payares.

La información sobre les nubes socedíes antes de 1492 nun s'atopa disponible, esto debe a que nun se conocen rexistros referentes a estos fenómenos na dómina precolombina, y cualquier rexistru esistente de dicha dómina perdióse. Sicasí, estudios de los depósitos de sedimentos en Florida revelaron qu'un gran númberu de furacanes d'alta fuercia cutieron la rexón fai miles d'años. Inclusive la información disponible de los primeros años de la dómina precolombina ye incompleta ya inexacta, porque nun foi sinón hasta'l Renacimientu cuando s'estableció la diferencia ente furacán y sistema extratropical, por científicos y navegantes yá que la esploración y colonización de les rexones afeutaes por furacanes nun empezar sinón hasta mediaos del sieglu XVI.

## Nubes




## Ver tamién
* Llista de ciclones tropicales notables nel Atlánticu
* Llista de temporaes de furacanes del Atlánticu

## Referencies

## Enllaces esternos
* Los Ciclones Tropicales más Mortales ente 1492-1996 (n'inglés)
* Caribbean Genealogy Research: Hurricane Time Line (n'inglés)
* Historia de Furacanes en Virginia (n'inglés)
Terremotu d'Hondures de 2018

El **terremotu d'Hondures de 2018** producióse'l martes 9 de xineru de 2018, con una magnitú Mw de 7.6 (escala de magnitú pel momento). El so epicentru alcontrar a 201 quilómetros al norte-nordeste de Barra Patuca y a 247 quilómetros al norte de Puerto Lempira, y a solu 10 km de fondura. El seísmu apenes se sintió n'Hondures, Méxicu y Belize.

Tres el seísmu, decretóse un avisu de tsunami en Puertu Ricu y nes Islles Vírxenes de los Estaos Xuníos. L'Alministración Nacional Oceánica y Atmosférica (NOAA) de EE.&nbsp;UU. tamién alvirtió sobre l'amenaza de foles d'hasta un metru d'altor nes mariñes de Cuba, Hondures, Méxicu, Xamaica, Islles Caimán (Reinu Uníu) y Belice. Sicasí, l'avisu foi llevantáu pocu dempués.

El seísmu nun dexó daños materiales nin víctimes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llenes en Venezuela de 2018

Les **hinchentes en Venezuela** empezaron n'agostu de 2018 por cuenta de la crecida histórica tantu del ríu Orinoco como del ríu Caroní, afectando a los estaos Bolívar, Amazones y Apure. Más de 10&nbsp;000 persones resultaron afeutaes y siquier dos finaron.

## Referencies

## Enllaces esternos
Colapsu de la presa en Laos de 2018

El **colapsu de la presa de Attapeu** ye un desastre qu'asocedió'l 23 de xunetu de 2018, na provincia d'Attapeu de Laos, qu'arreya a la presa Attapeu en construcción, que falló mientres la so construcción. Atopar a pocos quilómetros de la frontera con Camboya. Les agües destruyeron seis aldees. Les noticies del 28 de xunetu indiquen que siquier 29 persones morrieron, con siquier 1100 sumíos y alredor de 6,600 persones ensin llar. Ceo nel día, l'alcalde de la ciudá fixo una solicitú d'evacuación que sabía que la represa anexada taba a puntu de vencer, lliberando 5.000.000 de tonelaes d'agua, pero la población nun tengo tiempu pa reaccionar.

## Colapso
El colapsu de la presa asocedió alredor de les 8p.m. el llunes 23 de xunetu, y provocó llenes inmediatos nes aldegues de Yai Thae, Hinlad, Ban Mai, Thasengchan, Tha Hin y Samong, toes nel distritu de Sanamxay.Cases, caminos y pontes fueron barríos. Informóse que la parte de la presa que se derrumbar yera una presa, conocida como "Saddle D", o "una estructura auxiliar utilizada pa retener agua más allá de lo que sostién la presa principal".El CEO d'una de les compañíes arreyaes declaró que "[se] quebró y l'agua penerar al área agües abaxo y hasta'l ríu Xe-Pian, que ta a unos cinco quilómetros de la presa". El 23 de xunetu, Lee Kang Yeol, Xefe de la Oficina de Reasentamiento de la Xe-Pian Xe-Namnoy Power Company, unvió una carta d'alvertencia a les oficines provinciales de reasentamiento nes provincies de Champasak y Attapeu indicando que los niveles d'agua na represa alto y que la falla de la presa yera inminente. La carta tamién encamentaba a que tolos residentes nel valle del ríu Xe Pian sían sacupaos a un terrén más eleváu darréu.

L'Axencia de Noticies Lao informó que s'habíen perdíu "delles vides humanes" y que, como resultancia, alredor de 6.000 persones podríen quedar ensin llar de resultes. Nun hubo cifres precises con al respective de les baxes nes primeres 24 hores, anque The Guardian informó que "centenares sumíos" y "dellos" confirmaron la muerte a primer hora de la mañana siguiente. Siquier seis aldees resultaron severamente afeutaes -alredor de 1.300 llares-con munchos sobrevivientes varaos nos sos teyaos y nos árboles. Pal 25 de xunetu, cuasi 3.000 persones fueren rescataes. El pueblu de Ban Mai solo tenía 50 habitantes que se sabía taben sumíos. Los esfuercios de rescate complicar pol fechu de que l'área ta densamente arbolada ensin cobertoria de teléfonos móviles, lo que tamién puede contribuyir a la incertidume tocantes a les tases de víctimes. Los caminos qu'esistíen primeramente fueron abasnaos polos llenes, y les aldegues afeutaes solo fueron encetaes por helicópteros o barcos de fondu planu.Al 23 de setiembre, confirmárase la muerte de 40 persones, siquier 98 más sumieren y otres 6 600 fueren movíes.

## Referencies
Xerundiu

El **xerundiu**, nel contestu de la gramática, ye una forma verbal definida como una conxugación del verbu que demuestra una aición; pero nun ta definida nin pol tiempu, nin la manera, nin el númberu nin la persona. N'asturianu deriva del gerundium llatín que, primeramente, yera'l casu ablativu del *gerundivum* (participiu de futuru pasivu). 

Xunto col participiu, l'infinitivu, y otres, el xerundiu ye una de les formes non personales del verbu o verboides.

Los xerundios márquense col sufixu *-ndo* nes aiciones verbales; por exemplu: *facer → faciendo, falar → falando*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Infinitivu

En gramática, l**'Infinitivu** ye una forma verbal non finita qu'exhibe carauterístiques propies d'un sustantivu y escarez de dalgunos de les traces típiques d'un verbu (como la espresión de categoríes, por casu: la persona, la manera, etc.).
Por convención lexicográfica, l'infinitivu ye en munches llingües (como en castellán) la forma usada pa enunciar un verbu, y por tanto la qu'apaez como entrada o lema del diccionariu. Exemplos d'infinitivu n'español son:

* **Querer** ye **poder**
* El **comer** y el **tascar** tou ye **empezar**.
* **Ver** pa **creer**

Sicasí, non siempres l'infinitivu presenta toes estes carauterístiques nun idioma en particular. Hai idiomes ensin un infinitivu estrictu, como'l griegu modernu, qu'usen diverses estratexes pa asitiar un verbu nuna oración sustantiva.

## Carauterístiques xenerales
Nes llingües flexives, les formes non finitas del verbu (tamién llamaes verboides) son les que nun tán determinaes por delles de les categoríes morfolóxiques carauterístiques de los verbos que puen formar una oración principal, como son principalmente les de persona, númberu, manera, tiempu y aspeutu. L'infinitivu ye la forma finita que presenta más traces comparables a los d'un sustantivu, ente qu'otres formes finitas aseméyense más a un axetivu (los participios) o a un alverbiu. Poro, la descripción precisa de les traces sintácticu y morfolóxicu d'un infinitivu varia de llingua a llingua. En castellán, por casu, l'infinitivu escarez de morfemes de persona, tiempu, manera , persona o númberu. En portugués y en gallegu, otra manera, pue conxugase con persona y númberu. 
Como sustantivu verbal que ye, l'infinitivu ye una forma apta pa espresar la idea d'una aición como noción xeneral, ensin especificar les circunstancies de la so realización particular (cómo, cuándo, qué o quién), lo qu'esplica que lo atopemos en munches tradiciones lexicográfiques (por casu en castellán, francés o italianu) como entrada (*lema*) nel diccionariu arrexuntando toles sos formes conxugaes (otres llingües usen otres formes: por casu en griegu antiguu suelse usar la primer persona singuler del presente d'indicativu). Por esta razón tamién se suel atopar nes frases onde se diz daqué xeneral sobro dicha aición.
Sintácticamente l'infinitivu presenta traces carauterístiques del verbu (almite complementos como un verbu en forma personal) y de un sustantivu (pue apaecer nes posiciones carauterístiques d'un sustantivu, principalmente como suxetu, oxetu direutu y atributu. En llingües con artículu suel almitir la determinación con él. De normal un infinitivu nun pue ser el nucleu d'una oración principal.

* Como suxetu: **Nacer** probe nun tendría de determinar el tipu d'educación que recibimos.
* Como oxetu direutu: Quiero **terminar** de pintar la paré esta mesma tarde.
* Como suxetu y atributu: **crecer** ye **faese** responsable

L'infinitivu úsase frecuentemente en llocuciones verbales.

## Referencies
Iviernu norteamericanu 2017-18

L**'iviernu norteamericanu de 2017-18** presentó patrones climáticos bien activos, erráticos y enllargaos en toa América del Norte, especialmente escontra el final de la temporada, lo que resultó en nieve y fríu xeneralizaos en tol continente mientres l'iviernu. Los eventos significativos incluyeron nevaes poco frecuentes nel sur, un biltu de temperatures xelaes qu'afectó a Estaos Xuníos la última selmana de 2017 y les primeres selmanes de xineru, y una serie de fuertes nubes del nordeste qu'afectaron al nordeste d'Estaos Xuníos nel mes de marzu. Amás, tamién se producieron hinchentes el mes de febreru nel centru d'Estaos Xuníos. Finalmente, l'iviernu concluyó con un poderosu sistema de nubes que causó un biltu de tornaos y una ventisca a mediaos d'abril. Sicasí, l'eventu más intensu foi una ventisca ciclónica desaxeradamente poderosa qu'afectó al nordeste d'Estaos Xuníos na primer selmana de 2018. Al igual que nel iviernu anterior, esperábase que La Neña influyera nel clima ivernizu n'América del Norte.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tornáu de Puerto Montt 2018

El **tornáu de Puerto Montt de 2018** foi un fenómenu meteorolóxicu asocedíu mientres el día xueves 22 de Marzu de 2018. Causó daños siquier a 35 cases, un galpón, un xardín infantil y una escuela. El fenómenu producióse alredor de les 13:30 hora llocal nel sector Alerce, comuña de Puerto Montt, Provincia de Llanquihue. Provocó voladures de techos, cayida de arboles y corte d'enerxía llétrica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Abrigu de Santo Adriano

L**'Abrigu de Santo Adriano** ye un pequeñu covacho predresu que s'atopa próximu a la llocalidá de Tuñón, nel conceyu de Santo Adriano (Asturies, España).

Esti abrigu alluga un importante conxuntu de grabaos del Paleolíticu Cimeru compuestu por figures zoomorfes (principalmente bisontes, venaes y cabres) qu'en total suman unes 30 figures distribuyíes nes parés este y oeste. Tamién contién dellos signos aspaos 

Foi afayáu oficialmente'l 13 de payares de 1994 por J. M. Quintanal Palaciu, anque en recibiendo les indicaciones d'un vecín de la Barzaniella (Paco), en Tuñón, quien de primeres reparara na esistencia de los grabaos.

Santo Adriano pertenez a un conxuntu de llugares con arte parietal denominaos "santuarios esteriores" pol so allugamientu nos antepares de les cueves o n'abrigos onde llega la lluz solar (Fortea, 1994). Atribúyense cronológicamente al periodu artísticu denomináu "Horizonte II" del Nalón Mediu, que se correspuende colos periodos Gravetiense y entamos del Solutrense (Fortea, 1994). Auqnue otros autores abogen por una mayor antigüedá d'estes manifestaciones llevándoles hasta los entamos del Paleolíticu cimeru, nel periodu Auriñaciense(González Sainz, 2000). Otros xacimientos importantes del Nalón Mediu son les cueves y abrigos de Los Torneiros y La Cueva Pequeña (dambos en Santo Adriano), Esperteyos, Godulfo, Entrefoces y Lluera I y II.

## Referencies

GONZÁLEZ SAINZ, C. "Representaciones arcaiques de bisonte na rexón Cantábrica". Revista de Prehistoria y Arqueoloxía, nᵘ 9 (2000), p. 257-277.

FORTEA, J. & QUINTANAL, J. M., ''Santo Adriano''. Escavaciones Arqueolóxiques n'Asturies 1991-94, 3. Uviéu (1995), p. 275-276.

FORTEA, J. "Los santuarios esteriores nel Paleolíticu cantábricu". Complutum nᵘ 5 (1994), p. 203-220.

FORTEA, J. Los grabaos esteriores de Santo Adriano (Tuñón. Sto. Adriano. Asturies). Munibe 57, Tomu III (2005), p. 23-52.
Abrigu de la Viña

L**'Abrigu de la Viña** ye un xacimientu arqueolóxicu asitiáu n'España nel que s'afayaron distintos restos dataos dende la dómina Auriñaciense al Magdaleniense. El xacimientu ta alcontráu nel Principáu d'Asturies, nel términu de Santolaya.

Destaca la paré principal con unes dimensiones de 30 metros y na que tán representaos venaos, bóvidos, caballos y vulves. La téunica principal emplegada en La Viña ye la téunica de llabráu de piedra con buril.

Foi declaráu Bien d'Interés Cultural n'aplicación del artículu 40.2 de la Llei 16/1985, de 16 de xunu, de Patrimoniu Históricu Español.
La so delimitación describióse nel *Decretu 47/2009, de 1 de xunetu*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* .
Aceralia

**Aceralia Corporación Siderúrxica** ye un grupu siderúrxicu español integráu na multinacional ArcelorMittal y que'l so orixe remontar a la Empresa Nacional Siderúrxica (Ensidesa).

## Historia

En 1902 naz la empresa Altos Fornos de Vizcaya en Bilbao, resultáu de la fusión d'otros trés empreses: Altos Fornos de Bilbao, La Vizcaya y La Iberia. 

Darréu, en 1950, constituyir n'Avilés la Empresa Nacional Siderúrxica Sociedá Anónima (Ensidesa), constituyida al envís de reforzar el desarrollu económicu d'España na década de los 60. El 24 de setiembre de 1957 inaugúrase'l primer fornu altu de Ensidesa, llamáu "Carmen", n'honor a Carmen Polo, quien lo inauguró. Esto produció la construcción de nueves llocalidaes cercanes a la ría d'Avilés y el desarrollu de dicha ciudá. Ensidesa pasa a ser una perimportante siderurxa n'absorbiendo en 1973 a Uninsa onde taben la Fábrica de Veriña, Fábrica de Mieres y la Fábrica de La Felguera (de la empresa Duro Felguera). 

N'avientu de 1994, de resultes de la execución del *Plan de Competitividá Conxuntu AHV - Ensidesa*, constitúyese'l grupu Corporación Siderúrxica Integral (CSI), por aciu la valorización de los activos rentables, que les sos actividaes empecipiar en 1995. La reorganización de CSI da llugar en 1997 a la creación de *Aceralia Corporación Siderúrxica*. 

Siendo naquel momentu un grupu de capital públicu, empecípiase'l procesu de privatización de Aceralia, que cunta con importantes finxos:
*Alianza estratéxica col Grupu Arbed, una de les empreses siderúrxiques más importantes del mundu, *Alquisición 
del Grupu Aristraín, primer fabricante español de perfiles metálicos.
*Compra del Grupu Ucín, primer fabricante de redondu corrugado y tren de alambrón. 

Tres esti procesu **Aceralia** convertir nel mayor fabricante d'aceru n'España, con una producción de cuasi 10 millones de tonelaes.
Darréu xúnese a los grupos siderúrxicos Arbed y Usinor pa dar llugar a la nacencia d'Arcelor, unu de los más importantes grupos siderúrxicos del mundu. El proyeutu d'integración materializó'l 18 de febreru de 2002 cola cotización en Bolsa del nuevu grupu.

Anguaño atópase fundida col conglomeráu siderúrxicu Mittal Steel qu'a partir d'entós pasó a denominase ArcelorMittal

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu web d'Arcelor
*Cuadros de la Aceralia
*Rellación d'artículos dedicaos a Ensidesa
Acesol Tucán

L**'Acesol Tucan** foi un equipu de fútbol sala de Mieres (Asturies) fundáu en 1992. Na temporada 2007/2008 xugó na división de plata de la LNFS. Desapaeció en 2009.

## Plantía [[2007]]/[[2008]]

Entrenador:  Ramiro Lopez – **RAMIRO LOPEZ**

## Ver tamién
* Lliga Nacional de Fútbol Sala

## Referencies

## Enllaces esternos
Agrupación Asturiana de Cosecheros de Pumar de Sidra

**Agruapación Asturiana de Cosecheros de Pumar de Sidra** (**AACOMASI**) ye una cooperativa que xune a cosecheros de pumar de sidra del Principáu d'Asturies.

Hasta l'añu 2000 AACOMASI llindar a fomentar el asociacionismo agrariu y a exercer d'interlocutor de los productores de pumar de sidra asturianu, pero dende esi añu d'equí p'arriba aumentó les sos funciones:

:*Prestación de servicios de campu
:*Asesoramientu téunicu
:*Suministru de productos
:*Comercialización de les colleches
:*Atrias de pumares
:*Formación ya información
:*Implantación de nueves teunoloxíes
:*Defensa de los intereses de los socios y del sector
:*Sofitu a la investigación y planes I+D

## Referencies

## Enllaces esternos
*Información sobre AACOMASI  en Sidreríes.com
Agrupación de Sociedaes Asturianes de Trabayu Asociáu y d'Economía Social

L**'Agrupación de Sociedaes Asturianes de Trabayu Asociáu y d'Economía Social** (**ASATA**) ye una federación de cooperatives y sociedaes llaborales asturiana que los sos fines son la defensa de los intereses de les empreses de trabayu asociáu (como cooperatives de producción y sociedaes llaborales), según la prestación de servicios que sirvan pal desarrollu y afitamientu d'eses empreses carauterístiques de la economía social.

Los oxetivos de ASATA inclúin:

:* Representación y defensa de los intereses empresariales de les sociedaes llaborales, cooperatives de trabayu asociáu y demás empreses que la so organización y propiedá tea participada mayoritariamente polos trabayadores.
:* Informar, asesorar y sofitar a los sos asociaos nes necesidaes de xestión.
:* Entamar cursos y seminarios coles mires de potenciar la promoción empresarial y favorecer el desarrollu personal de los sos integrantes.
:* Espublizar, promover y collaborar con iniciatives y programes que contribuyan al desarrollu y afitamientu de les empreses de la economía social y la xeneración d'empléu.

ASATA ye miembru de la Confederación Española de Cooperatives de Trabayu Asociáu (COCETA) y de la Confederación Empresarial de Sociedaes Llaborales d'España (CONFESAL), y al traviés d'éstes de la Confederación Empresarial Española de la Economía Social (CEPES). CEPES y COCETA rellacionen a ASATA cola Alianza Cooperativa Internacional (ACI).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Agrupación de Sociedaes Asturianes de Trabayu Asociáu y d'Economía Social
Alejandro Mon y Menéndez

**Alejandro Mon y Menéndez**  foi un políticu y xurista asturianu, ministru de Facienda en delles ocasiones (1837-1838, 1844-1846, 1846-1847, 1848-1849 y 1857-1858) y Presidente del Conseyu de Ministros d'España en 1864. 

Ye célebre pola reforma tributaria qu'acometió en 1845 pa racionalizar y modernizar la Facienda española.

## Biografía
Yera unu de los trés fíos de Miguel Mon y Miranda y Francisca Menéndez de la Torre. Taba casáu con Rosa Martínez, de quien tuvo al so únicu fíu Alejandro Mon y Martínez.

## Ministru de Facienda

Cursó los estudios de Derechu na Universidá d'Uviéu. Inquietu pola actividá política, foi vicepresidente de les Cortes Xenerales y mientres la Rexencia de María Cristina foi nomáu Ministru de Facienda en 1837 hasta 1838 y de nuevu con Narváez en 1844 a 1846 mientres el cual encara la grave crisis económica de la facienda pública de resultes de la Primer Guerra Carlista. Por un curtiu ralu de tiempu dexa'l Ministeriu, hasta que vuelve ser nomáu por Francisco Javier de Istúriz hasta 1847 mientres la Década Moderada del reináu de Sabela II cuando ye nomáu Presidente del Congresu de los Diputaos. En 1849 y 1857 vuelve ser Ministru de Facienda por curtios periodos. 

El so pasu pol ministeriu de Facienda ye recordáu como'l más importante del sieglu XIX español. La simplificación y modernización que llevó a cabu nel sistema tributariu, llamada *Reforma Mon-Santillán* (por Ramón de Santillán), asitió a España ente los países de la so redolada nesa materia y la so solombra perduró hasta l'actualidá. Tamién se-y recuerda por promover la modernización de la economía española, apostando pol ferrocarril y les industries tresformadores.

## Presidente
Dempués va ser embaxador d'España en Roma y París y va refugar les ufiertes pa volver a la política activa hasta que'l 1 de marzu de 1864 ye nomáu Presidente del Conseyu de Ministros sustituyendo a Lorenzo Arrazola nel periodu de crisis de la Unión Lliberal y que namái va durar nueve meses, anque na so haber va atopase incorporar per vegada primera al gabinete a una de les figures más influyentes de la vida política española tres la restauración borbónica como foi Antonio Cánovas del Castillo.

Dempués la revolución de 1868 dixebrar de la vida política de manera definitiva anque foi nomáu senador vitaliciu en 1876.

## Vida intelectual
Alejandro Mon foi unu de los políticos españoles más respetaos del so tiempu, siendo miembru fundador de la Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Mon nel so sieglu , por Gonzalo Fernández de la Mora.
* La reforma tributaria d'Alejandro Mon de 1845 (.pdf)
Alfredo Truan Luard

**Alfredo Truan Luard**  foi un empresariu hispanu-suizu.

## Biografía
Los sos padres, Luis Truan Lugeon y Madalena Luard Alvarez, tornaren esi mesmu añu al país helvéticu tres la suspensión de l'actividá de la fábrica de vidriu coruñesa que Luis Truan dirixía hasta entós. Dos años dempués, volveríen a Galicia y darréu instalaríense en Xixón n'aceptando la ufierta de participar na fundación en 1844 d'una fábrica de vidriu a la que llamaríen “La Industria”.

La producción de dicha fábrica foi una de les más grandes del territoriu español, tantu en cantidá como en variedá de productos ufiertó naquel momentu. La calidá de los sos vidrios ye entá reconocida yá que, inclusive, dalgunos de los botes de cristal fabricaos por La Industria”, de gran calidá pol so baxu conteníu en plomu, siguen siendo utilizaos en centros como'l Muséu Nacional de Ciencies Naturales de Madrid onde alluguen una de les más importantes coleiciones de malacoloxía –estudiu de los moluscos– d'España.

Al marxe de lo que supondría la influyencia nel terrén social de “La Industria” nel Xixón de mediaos del sieglu XIX, Alfredo Truan tamién desenvuelvo un estensu llabor como investigador al esperimentar con nueves téuniques de reproducción d'imáxenes. L'empresariu convirtióse, asina, n'unu de los pioneros de la fotografía n'Asturies. 

Al so llabor como industrial vidreru hai qu'añader esa sorprendente faceta que lu xune a les Ciencies Naturales y en concretu a la hidrobioloxía. Alfredo Truan introdució la litografía n'Asturies y desenvolvió un importante llabor como fotógrafu, abriendo un taller dedicáu a dambes actividaes en Xixón en 1858. A los 46 años, foi nomáu miembru de la Sociedá Española d'Historia Natural apaeciendo como especialista en fotomicrografía de les diatomees, algues microscópiques unicelulares que pueblen n'eleváu númberu los ríos y los mares. 

El so ensayu sobre estos microorganismos describía les 169 especies atopaes por él n'Asturies. Primero fotografiaes, depués dibuxaes pa darréu ser reproducíes en litografíes, les imáxenes d'estes algues, invisibles al güeyu humanu, al tar recubiertes de xil presenten unes almirables y bellísimas formes xeométriques. 

Xunto con esta xera, Alfredo Truan aplicó direutamente la fotografía pa reproducir con mayor fidelidá les diatomees al traviés d'a un procedimientu d'ampliación y sustitución de plaques. Les reproducciones llograes fueron dalgunes de les primeres del mundu nel so xéneru y formen parte anguaño de la coleición del Muséu d'Historia Natural de Londres. Esta actividá científica y observadora d'Alfredo Truan caltener hasta'l so fallecimientu en 1890.

Anguaño la Fundación Solventia http://www.fundacionsolventia.org, en collaboración col Muséu Nacional de Ciencies Naturales de Madrid, promueve un concursu de fotografía pa neños y nuevos dedicáu a esti científicu.

## Referencies

*
Alimerka

**Alimerka** ye una compañía asturiana de distribución con sede en Llugo, na zona central d'Asturies.

## Historia
La empresa foi fundada pol empresariu ayerán, Luis Noé Fernández. Trés meses dempués de la so fundación, Alimerka abría'l so primer supermercáu na cai Sargento Provisional d'Uviéu, cuntando con tan solo 14 trabayadores. Tres trenta años en furrulamientu'l grupu tien 173 supermercaos distribuyíos ente les comunidaes autónomes d'Asturies, Castiella y Llión, Galicia y Cantabria y da emplegu a unes 5.900 persones, siendo asina, la empresa privada que más emplegu crea n'Asturies y la séptima con mayor facturación. La empresa cunta amás con dos filiales propies pa impulsar el trabayu na zona y asegurar la calidá de los sos productos. Una ye *[[Codefrut S.A.]]* fundada en 1993 y encargada del sector hortofrutícola, la otra, *[[Masas Congeladas S.A.]],* fundada en 1997 pa llevar el sector de la panadería y la bollería. De la mesma tien una flota de camiones propios ente los cualos 20 camiones tán propulsados por Gas natural llicuáu (GNL) lo qu'ayuda a amenorgar la emisión de gases contaminantes nun 30%. 

Alimerka, S.A. atópase na posición 18° del ranking del sector Comerciu al por menor n'establecimientos ensin especializar, con predominiu en productos alimenticios, bebíes y tabacu, con una facturación de 580.387.000 € nel añu 2015. En cuanto al ranking d'empreses epañoles asítiase nel puestu 271.

## Datos

## Referencies

## Enllaces esternos
Faba verdín

La **faba verdina** (denominaes tamién como **fabines verdines**) son una variedá de faba (*Vicia faba*). Ye de pequeñu tamañu y tien un color verde esmeralda cuando se collecha correutamente. Suelse apreciar en platos de mariscu y pexe n'Asturies y Galicia (La Mariña). El maridaje típicu colos platos de mariscu fai que se denomine en dellos llugares como **Faba do marisco** (Pontevedra y Ponteceso (A Coruña)). N'Asturies emplegar nes fabaes de mariscu o pexe.

## Plantíu
Suélense llantar en ciertos llugares del norte d'España, xeneralmente n'Asturies y Galicia. La producción ye de pequeñu tamañu, cubriendo escasamente la demanda de la zona. Suel faese en pequeñes árees cultivaes, semar nel mes de mayu, en zones de riegos, coles granes bien xuntes pos les plantes madures son de pequeñes dimensiones. La recoyida ye especial y realízase cuando tán madures, pero les vainas entá son verdes. Si déxense ensugar al sol les fabes quédense blanques, y pierden por completu'l sabor a verde tan particular que tienen. Dacuando recuéyense les plantes enteru y pasar dellos díes déxense ensugar llixeramente. El color tresferir a verde por cuenta de la abondosa cazumbre qu'entá contién la planta.

## Ver tamién
* Llenteya verdina

## Referencies
Ana Castaño

**Ana María Castaño Rey**  ye una política asturiana.

## Biografía
Nació nel conceyu asturianu de Pezós en 1961 y ye llicenciada n'Historia, amás de diplomada en Xestión y Alministración Pública. Ente 2007 y 2011 foi direutora de Servicios Sociales del Conceyu d'Avilés y ye téunica en excedencia de la Fundación Municipal de Cultura, Educación y Universidá Popular del Conceyu de Xixón. Nes eleiciones municipales de 2015 foi nes llistes d'Izquierda Xunida pa l'alcaldía de Xixón, conceyu nel que mora, y foi escoyida conceyal. El 16 de xunu de 2015 foi nomada diputada del Congresu de los Diputaos pola circunscripción eleutoral d'Asturies, en sustitución de Gaspar Llamazares. Nes eleiciones xenerales d'avientu de 2015 nun foi nes llistes d'Unidá Popular, polo que nun revalidó'l so escañu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Andevotu

**Andevotu**  foi un líder militar de probable orixe bárbaru al mandu d'un exércitu priváu qu'actuaría n'Hispania baxo'l mandáu de la poderosa aristocracia terrateniente hispanorromana de la Bética. Nel añu 437 participa una batalla nos márxenes del ríu Genil, onde s'enfrentó al rei suevu Requila. Esti vence, faciéndose con un gran botín n'oru y plata.

Según San Isidoro, Andevotu yera'l líder militar de los exércitos romanos afincaos n'Hispania. Sicasí, el sevillanu nun ye la fonte más fiable pa los acontecimientos acaecíos n'Hispania nel sieglu V. D'esta forma, otra opción más plausible ye que, Andevotu, fuera una especie de *[[condotiero]]* qu'actuara n'Hispania con un exércitu propiu contratáu pola poderosa nobleza hispanorromana.

## Referencies
Anila

**Anila**, en testos antiguos equivocadamente escritu como **Avila** o **Auila**, foi un relixosu suevu na antigua Gallaecia hispanorromana, primer obispu históricamente bien documentáu de la diócesis de Tui a que'l so cargu tuvo aproximao ente'l 568 y el 576.

Enrique Flórez asitiar alredor de 572, como asistente al II Concilo de Braga, onde nel orde de rexistru del mesmu atopábase dempués del obispu de Lugo, probablemente porque esta see yera utilizada como metrópolis pa realizar los sínodos, magar robla como más antiguu que los obispos d'Astorga y Britonia. Tui foi una diócesis histórica de Hispania, por tanto Anila tuvo predecesores; ello ye que ta documentada la presencia de los cuatro obispos de Galicia nel I Conceyu de Braga de 561, pero los nomes nun lleven la so titulación. Cola llegada de los suevos a la península ibérica, les diócesis gallegues fueron reformaes, y creáronse nueves, como la de Lugo. Bien probablemente l'antigua demarcación de la Tui hispana quedó modificada, al tener un territoriu demasiáu estensu como pa llevar el so gobiernu dende un únicu puntu, especialmente nun momentu en que se creaben nueves parroquies.

## Referencies