Lubián

**Lubián** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.

## Xeografía
Asítiase al noroeste de la provincia de Zamora, xunto a la provincia gallega d'Orense, estremera a la contorna de Viana, y próximu a la frontera con Portugal, al altor de la rexón histórica de Trás-os-Montes. Pertenez a la denomada Alta Sanabria, una subcomarca de la contorna histórico y tradicional de Sanabria. Nel so términu municipal atópense les llocalidaes d'Aciberos, Chanos, Las Hedradas, Hedroso, Lubián y Padornelo.

El so allugamientu xeográficu, allegante a Galicia y próxima a Portugal, favoreció que sía unu de los pocos conceyos billingües de la provincia de Zamora, yá que los sos habitantes utilicen davezu'l idioma español y el gallegu.

El so cascu urbanu atópase trevesáu pela antigua carretera N-525, na actualidá llamada ZA-106. Tamién circunvalan el conceyu una nueva variante de la N-525 y l'A-52 o autovía de les Ríes Baxes. Cuenta con una estación de ferrocarril convencional, la estación de Lubián. Na actualidá ta construyéndose la futura Llinia Ferroviaria d'Alta Velocidá ente Madrid y Galicia, que va pasar pol conceyu, anque en principiu nun ta prevista la construcción de nenguna estación o apeaderu.

### El Camín Mozárabe-Sanabrés

Lubián ye l'últimu conceyu del Camino Mozárabe-Sanabrés al so pasu pola provincia de Zamora. Nesta población el pelegrín atopa la primera de les más d'un centenar de “piedres”, toes distintes, realizaes pol escultor ourensán Carballo y dispuestes a lo llargo del trazáu pola provincia d'Ourense.

## Historia

Na Edá Media, cola meyora de la Reconquista, Lubián quedó integráu nel Reinu de Llión, adscripción que caltuvo darréu, fechu pol cual, mientres la Edá Moderna, la documentación recueye explícitamente la pertenencia de Lubián al Adelantamientu del Reinu de Llión.

Esiste la teoría, sobre la base de la tradición oral llocal, de que Lubián pudo pertenecer a la Orde del Temple mientres dómina medieval, magar la falta de documentos nun dexa faer nenguna afirmación concluyente al respeutu.

Yá na Edá Contemporánea, al crease en 1833 les actuales provincies, Lubián quedó integráu na provincia de Zamora, dientro ésta de la Rexón Lleonesa.

## Monumentos

* **[[Santuariu de la Tuiza|Santuariu de la Virxe de la Tuiza]]**. Declaráu Bien d'Interés Cultural, conserva nel so interior la Virxe de les Nieves, patrona de l'Alta Sanabria.
* **[[Castro d'As Muradellas]]**. Trátase d'un antiguu castru ástur que data del sieglu III e.&nbsp;C. Ta declaráu Bien d'Interés Cultural.
* **Ilesia de San Mamés**. Construyida n'estilu barrocu tardíu.
* **Arquiteutura tradicional**. Les sos viviendes suélense entamar siguiendo l'esquema de corte (corte) en planta baxa y vivienda na cimera, a la que s'apuerta por aciu una escalera esterior que desagua nun corredor de madera, elementos destacaos de l'arquiteutura sanabresa. Los murios construyir con mampuesto de granitu, ente que la estructura de forxaos y cubierta realizar con madera de carbayu. L'interior de la vivienda suel llindase a dellos cuartos y una cocina alredor de la cual entámase la vida.
* **[[Cortello dos Llobos]]**. Ye un antiguu y peculiar cortil realizada con arquiteutura tradicional como trampa pa la caza de llobos.

## Fiestes

Ente les principales fiestes d'esta llocalidá, destaquen:
* Virxe de la Tuiza, el 5 d'agostu.
* Fiesta llocal, los díes 8 y 9 de setiembre.
* Romería de la Tuiza, l'últimu fin de selmana de setiembre.

En Lubián tamién s'entamen otros actos como'l de folk-rock Nas Portelas y el de bandes de música tradicional.

## Demografía

El conceyu de Lubián, como la mayor de los conceyos de Sanabria, atopar nuna situación de decrecimiento vexetativu. La situación actual tien el so orixe en delles folaes d'emigración, principalmente'l éxodu rural de los años 1950 y 1960 con destín a Madrid, Barcelona o Bilbao. Magar esti foi'l movimientu migratoriu más intensu, tamién tuvieron llugar otros con anterioridá y con posterioridá a les décades indicaes, como los que mientres la primer metá del sieglu XX centráronse primero en Iberoamérica -principalmente Arxentina y Cuba - y darréu n'Europa -Francia, Suiza y Alemaña-. La continua emigración afectó negativamente al datu más visible, el de la densidá de población de Lubián, con una evolución negativa que ye consecuencia direuta del cada vez menor númberu de vecinos. Pero tamién afectaron a otros aspeutos menos visibles a güeyu como son los rellacionaos cola composición de la so masa de población. Nesti sentíu, producióse una notable crecedera del índiz d'avieyamientu y l'índiz de natalidá ye sensiblemente inferior al de mortalidá.

### Nucleos de población
El conceyu estremar en seis nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2017 según l'INE.

## Conceyu

L'alcaldía lleva delles llexislatures en manes del PSOE, siendo clave pa ello la figura de Felipe Lubián, alcalde del conceyu dende 1979.

## Ver tamién

## Referencies