Ramón Maximiliano Valdés

**Ramón Maximiliano Valdes**, *séptimu presidente* de la República de Panamá, nació'l 13 d'ochobre de 1867 en Penonomé, provincia de Coclé, y muerre el 3 de xunu de 1918 na ciudá de Panamá a la edá de 50 años. Morrió cuando entá obstentaba el cargu de Presidente de Panamá.

## Biografía

Foi un home de maneres nidies y cultivada intelixencia. Yera un escritor talentosu. Pocos conocen que fizo dellos versos ente ellos los conocíos colos nomes **RONDEL, ESTRAGAL** y otros. Tamién yera aficionáu a la música y compunxo delles pieces bailladeres como valses y pasiellos, que tocaba en xuntes íntimes acompañáu d'una guitarra, el tiple o'l pianu. 

Al parolar yera bonable, pero midía curioso les sos pallabres. Vivía frente a la Catedral, y gustába-y baxar al parque a parolar. Caminaba tolos díes a la Presidencia. Falaba y escribía en francés, l'inglés y l'italianu, amás del español.

## Vida Pre-presidencial
 
Dende bien ceo se dedicó a escribir y publicó *L'Estímulu y la Pallabra*. Foi miembru de l'Asamblea Departamental de Panamá, Alcalde de Colón y secretariu del xeneral conservador Carlos Albán mientres la Guerra de los Mil Díes. Post independencia, foi secretariu de Gobiernu en 1908 y depués representó al país en distintes dómines en Washington y Londres. Tamién foi representante na Corte d'Arbitraxe de la Faya.

## Cómo foi escoyíu Presidente

Foi sofitáu por un sector del Partíu Lliberal encabezáu pol presidente Porras, en cuantes que la Convención Lliberal postuló a Rodolfo Chiari, que cuntaba col respaldu de Carlos A. Mendoza. EL control de la maquinaria eleutoral llevó a los lliberales chiaristas a solicitar la supervisión eleutoral d'Estaos Xuníos. Pero'l presidente Porras refugó la intervención, y comprometióse a que les eleiciones seríen honestes. Valdés resultó electu presidente, dempués de que Chiari decidió nun presentase na guerra tres dellos choques armaos serios. Foi Presidente Constitucional de la República de Panamá dende'l 1º d'ochobre de 1916 al 3 de xunu de 1918.

## Perfil de la so xestión

Aprobóse, por orde d'Estaos Xuníos, el primer axente fiscal que controlara los gastos del Gobiernu panamiegu. En 1920 llegó'l primeru, qu'adoptó una serie de midíes que pa 1923 llograron estabilizar la economía y producir un superávit.
Tamién mientres el gobiernu de Valdés produció la entrada de Panamá na Primer Guerra Mundial xunto con Estaos Xuníos. Sofitando a los americanos, arrestar a ciudadanos alemanes y reclúyose-yos na isla de Taboga, dende onde fueron treslladaos a Estaos Xuníos.
N'el so gobiernu fundóse la Cruz Roja Nacional (1917). Valdés tamién s'opunxo a reformar l'artículu 70 de la constitución pa dexar que los panameños por adopción (esto ye, aquellos non nacíos en Panamá) pudieren ser presidentes, en perxuiciu direutu de Eusabio A. Morales. casi nengunu de los sos más importantes proyeutos fueron aprobaos, como la declaración de Panamá y Colón como puertos llibres, l'apertura de la primer Escuela de Medicina, y la fundación d'una Universidá Panamericana.

## Intereses

Escribió *Xeografía de Panamá* (1898), primer ensayu formal y documentáu sobre la materia escritu por un panamiegu. Escribió otres obres, ente elles *La independencia del Ismu de Panamá* (que tamién se publicar n'inglés y francés), y *Los partíos políticos en Panamá*.

* Foi escoyíu por votación popular indireuta.

* Morrió mientres exercía'l cargu.

* Nació'l 13 d'ochobre de 1867 en Penonomé, Coclé. Tenía 48 años al asumir la presidencia.

* Estudió la primaria en Penonomé y secundar na Escuela Normal de Intitutores. Llogró'l títulu de doctor en derechu y ciencies polítiques en Cartagena, Colombia. 

* Casóse con Diana Dutary Pérez (1900). tuvieron trés fíos: Elena, Diana y Carmen Carmen Raquel.

* Muerre'l 3 de xunu de 1918, cuando tenía menos de dos años de mandatu presidencial. Cuntaba con 50 años d'edá.

## Fontes Bibliográfiques
* Ministeriu de la Presidencia. Los presidentes de Panamá.Estudiu Cronolóxicu y analís estadísticu.
* Castillero, Ernesto J. Galería de Presidentes de Panamá. Panamá, 1935
* Caxa d'Aforros. Forxadores de La nuesa Nación.1999
* Plasmu Lara, J.A.Galería de Gobernantes de Panamá(1821-1971) Imprenta Litho Garzo S.A. Payares de 1971.
* Zentner,Federico Jr.Nomes y apellíos de forxadores de la patria. Panamá, 1984.

## Referencies

## Enllaces esternos