open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tofu

El **tofu** ye una comida oriental, preparada con granes de soya, agua y solidificante o coagulante. Ye un componente común na cocina oriental. Preparar por aciu el cuayamientu de la llamada “lleche de soya” y la so prensado posterior pa dixebrar la parte líquida de la sólida, de manera similar a como se preparar el quesu a partir de la lleche. Tien una testura firme paecida a la del quesu, color blancu crema y suel presentase en forma de cubos.

El tofu aniciar en China. La lleenda china atribúi la so invención al príncipe Liu An (劉安, 179 e.C. - 122 a .C.). El tofu y la so téunica de producción foi introducíu a Corea y Xapón mientres el periodu Nara. Tamién s'espublizó a otres partes del Este Asiáticu. Ye bien probable que'l so espardimientu coincidiera cola espansión del budismu, yá que ye una importante fonte de proteínes na dieta vexetariana del budismu asiáticu. Li Shizhen, de la dinastía Ming, describe un métodu de faer tofu nel *[[Bencao Gangmu]]*.

El tofu ye baxu en caloríes, con cantidaes relativamente grandes de proteína y bien poca grasa. Ye ricu en fierro y dependiendo del coagulante usáu mientres la so manufactura, puede tamién tener altos conteníos de calciu y/o magnesiu.

El tofu ye bien emplegáu na cocina xaponesa, que-y dio fama n'Occidente, pero'l so usu ta tamién bien estendíu en China y na cocina asiática polo xeneral.

Si cocinar con dalguna especie el tofu toma'l sabor de la mesma, lo que fai d'él un bon ingrediente pa guisos y sopes especiales. Nengún productu animal intervién na so ellaboración, siendo por ello llargamente usáu como sustitutu parcial de la carne polos vexetarianos.

## Etimoloxía
El vocablu “tofu”, al igual que nel inglés, provién de *tōfu* (豆腐) en xaponés (pronunciación xaponesa: ) que de la mesma deriva del chinu "tou-fu", compuestu polos calteres de frijol  y “cuayáu” o “lleldáu” .

## Producción

El tofu llógrase coagulando la lleche de soya y prensando el cuayo llográu. 
### Coagulantes básicos

Estos coagulantes usar de forma industrial, y consisten na adición d'un sal non tóxico a la lleche de soya:

* Sulfatu de calciu (yelsu): Ye'l sistema tradicional y el más estendíu pa llograr tofu al estilu chinu. Produz un tofu tienru pero de testura llixeramente argayadiza. Nun dexa rastru de sabor perceptible nel productu final. El tofu llográu fai que'l productu sía tamién ricu en calciu

* Cloruru de magnesiu y cloruru de calciu: Dambos sales tienen un altu grau de solubilidá na agua y afecten a la proteína de soya de la mesma. Producen un tofu con una testura tienro y uniforme.

### Coagulantes acedos
* Glucono delta-lactona (GDL, aditivu Y-575): Ácidu orgánico usáu nes recetes chines de Tofu, que produz un tofu de fina testura, casi cola apariencia de la gelatina. Esti coagulante usar de forma específica pa los tofus más nidios, y apurre un toque de sabor acedo al productu rematáu.

## Ver tamién
* Lleche de soya
* Miso
* Seitán
* Tempeh

## Referencies

## Enllaces esternos
* Recetes con tofu.

*
Carne de pitu

La **carne de pitu** (denominar a los texíos procedentes del pitu), ye bien frecuente atopala en munchos platos y preparaciones de la culinaria de tol mundu. El so carne considérase un alimentu básico y ye por esta razón pola que s'inclúi nel índiz de precios al consumu. 

## Carauterístiques del pitu.

Del pitu peracábense distintos partes del so buche siendo **bien apreciaos les pates ("manes de pitu"), la [[cresta (carúncula)|cresta]] (sirvíes dacuando como [[tapa (alimentu)|tapes]]), les ales (unu de los platos más conocíos son los ''[[buffalo wings]]'' [[Gastronomía d'Estaos Xuníos|estauxunidenses]]), les piernes (zanques de pitu), la pechuga y les menudencias ([[fégadu (gastronomía)|fégadu]], corazón, monizuela o pana y buche o contre).** Les partes de les coraes suelen xeneralmente ser refugaes y nun s'inclúin na alimentación humana, anque na cocina Xaponesa emplégase dacuando nel yakitori. Los güesos son aprovechaos por regla xeneral (no que se denomina carcasa o "carapacho" en Venezuela, al igual que'l pescuezu o *pescuezo*) pa la ellaboración, xunto con diverses verdures de lo que se denomina caldu de pitu. Suelse preparar al calor, la carne nun s'inxer cruda yá que puede tener salmonella.

Les ales y zanques son los cortes más apreciaos, yá que son los que tienen más sabor. Pela so parte, les pates son altamente riques en coláxenu, lo cual ye bien beneficiosu especialmente pa les persones enfermes.

## Usos del pitu.

Suelse emplegar nuna gran variedá de preparaciones que van dende l'asáu a la parrilla (barbacoa), al fornu, fritu, guisáu hasta la participación de la so carne na ellaboración de sopes o caldos. Puede vese la so carne picada n'ensalaes, sandwiches y hamburgueses (principalmente la corte llamáu *pechuga*, yá que por sigo sola tien pocu sabor). Una de les variedaes más frecuentes ye'l pitu asáu que puede vese nes distintes ciudaes del mundu. Dalgunos de los sos componentes acomuñar a la ellaboración de fast food y delles cadenes como Kentucky Fried Chicken especializáronse en sirvir raciones d'esta carne nos sos platos.

Cola piel del pitu ye posible tamién ellaborar chicharrones.

## Nutrición del pitu

La carne de pitu suel ser más llixera y de meyor digestibilidad al respective de les carnes coloraes. Amás, tien menor conteníu de purines; les cualos son responsables de l'apaición de hiperuricemia. Ye por esta razón que ye encamentada por médicu y nutricionistas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carne de xata

La **carne de xata** ye la carne de vaques o gües que se criaron a lo menos seis meses d'edá hasta'l momentu del sacrificiu. Estos reses pesen 135 kg de permediu. La industria cárnica ye la encargada de procesar los subproductos de la carne de xata. 

## Carauterístiques
Suelse considerase dacuando como carne colorao por cuenta del so color acoloratáu y pola cantidá de sangre nella.

## Ver tamién
* Carne colorao

## Referencies

## Enllaces esternos
Mantega de gochu

La **mantega de gochu** ye la parte grasa del carne de gochu gochu emplegada na ellaboración de ciertos platos. En delles ocasiones ye emplegada como ingrediente. En ciertes cocines ye emplegada como elementu grasu na fritura de ciertos alimentos, anque nos medios rurales emplegóse tamién como ingrediente grasu na ellaboración de xabones. 

## Carauterístiques
La mantega del gochu forma parte de les grases animales. Suel proceder del banduyu del gochu (*Sus scrofa domestica*) o del peritonéu (denomináu tamién *mantu del gochu*). Suel ser d'aspeutu sólidu a temperatura ambiente. De color ente ablancazáu y llechientu. Los ácidos grasos más habituales na mantega son: acedu oleico, acedu esteárico, acedu palmítico. Esti tipu de grasa suel ponese rancia si nun se manipolia de forma fayadiza.

## Usos
Emplégase la mantega en diverses cocines de tol mundu. Ente los mayores consumidores alcuéntrase la cocina china, en dellos países d'Europa (ente los que s'atopa la cocina española) y apocayá la cocina d'Estaos Xuníos (Emplegada na fritura de les pataques frites y na repostería).

### Culinarios
La mantega de gochu tien diversos usos, principalmente en preparaciones culinaries diverses. Una de les más habituales ye por aciu elementu grasu nes frituras de dellos elementos bien sían verdures como carnes o pexes.

Emplegáu como untáu na cocina andaluza ye emplegáu nos almuerzos: mantega colorá o zurrapa de llombu.

Na ellaboración d'embutíos (tres la matanza del gochu) suel emplegase como rellenu de los mesmos en conxunción col magro. Ye unu de los ingredientes de la morciella de Burgos. 

Ye frecuente'l so usu entemecida con farina como parte de la ellaboración de mases diverses. En cocina española emplégase de cutiu como conservante, en delles zones rellénense vasíes de folla con mantega orces con chacinería diversa (xeneralmente chorizos).

### Non culinarios
Emplegar nos medios rurales na ellaboración de xabón. Forma parte (xunto cola sosa cáustica) d'unu de los ingredientes principales na so ellaboración. Yera habitual emplegar la mantega de gochu que pasara yá dalgún tiempu, con llixeros toques rancios.

## Puntu de vista nutricional
Por ser un lípidu d'orixe animal tien una cantidá considerable d'ácidos grasos enchíos y colesterol, polo cual contribúi al desenvolvimientu y funcionamientu hormonal del ser humanu y polo xeneral de mamíferos. El colesterol ye precursor bioquímicu d'hormones como DHEA, testosterona, progesterona, estróxenos, prolactina, cortisol, colecalciferol (vitamina D3), etc.

## Ver tamién
* Aceite de mantega de gochu
* White pudding

## Referencies

## Enllaces esternos
Carne de corderu

La **carne de corderu** ye la carne procedente del corderu (machu o fema) con destín a l'alimentación humana, suel corresponder a animales con menos de 300 díes de vida y suel pesar ente 5.5 y los 30 quilos (dependiendo de la edá), pasáu esti tiempu denominar carne d'oveya carneru. 

**Carauterístiques del sellu I.G.P nel corderu español**: 
Trátase d'un distintivu que verifica que los productos col sellu d'Indicación xeográfica atópense dientro de la llista de productos agroalimentarios d'orixe, cualidá y calidá certificada, protexíos poles normes de la Xunión Europea.

Cada vez más, los consumidores reclamen una mayor tresparencia sobre los productos qu'adquieren o peracaben, d'ende la necesidá de cuntar con figures de proteición que reconozan y certifiquen la so procedencia, calidá, según otros aspeutos relativos al control, el tresformamientu y la seguridá alimentaria.

Nel casu de la I.G.P del corderu español lleva implícitu un estrictu programa de control que consiste nel siguimientu que se fai a los corderos dende la so nacencia hasta la circulación de la carne nel puntu de venta. Amás, contrólase l'orixe, la raza, la producción, l'alimentación, la sanidá, el tresporte, el sacrificiu y la distribución a los establecimientos pa la venta al públicu. Nesti sentíu, los corderos tienen de sacrificase antes de los 35 díes de vida nel casu del llechal y ente 60 y 90 díes nel casu del corderu recental. El pesu de la canal en fríu tien de bazcuyar ente los 10 y los 15 kilogramos pal Recental y los 4,5 kilogramos a los 7 kilogramos el Llechal, dempués del periodu de oreo. Coles mesmes, la so presentación tien de ser completa ensin anomalíes conxénites o otres deformaciones, ensin tintes ictéricos (mariellos) y con un sangráu correutu.

## Interovic

La Interprofesional del Ovín y Caprino de Carne (INTEROVIC) ye una Organización Interprofesional reconocida pol Ministeriu d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente que representa los intereses de productores, industria, comercializadores y curtidores del sector cárnico ovín y caprino.

## Gastronomíes del mundu

Los platos con carne de corderu suelen atopase en delles cocines del Magreb: onde son famosos los tayín de corderu. Nes cocines mediterránees ye un ingrediente cárnico bien habitual, según na cocina india y en ciertes partes de China. El corderu rustíu al palu ye unu de los manxares más tradicionales de la Patagonia arxentina y chilena.
En Méxicu'l corderu consúmese llargamente en tol territoriu, principalmente en barbacoa y/o birria. platillos a base de carne cocío al fornu acompañada d'una gran variedá de mueyos y especies.

## Ver tamién
* Indicación xeográfica
* Ternasco 
* Corderu manchegu
* Corderu asáu
* Carne d'oveya

## Referencies

## Enllaces esternos
* Interovic
Sesos

**Sesos** ye'l términu usáu pa referise a un celebru d'animal xeneralmente nun contestu culinariu, yá que, como la mayoría d'órganos internos y demás casquería, pueden emplegase como alimentu. Ente los usaos con esti fin tán los de gochos, ganáu vacuno, pollos, cabres, caballos, esguiles y monos. En munches cultures, diversos tipos de sesos considérense una delicia.

## Consumu

Los sesos preparar con frecuencia revueltos con güevu. Nel sur d'Estaos Xuníos pueden atopase sesos de gochu enlatados en *[[gravy]]*, que de cutiu se preparar con güevos revueltos pa llograr *eggs n' brains*. En dicha rexón tamién se lleguen a consumir inclusive sesos d'esguil.

Tamién apaecen na cocina francesa, en platos como'l *[[cervelle de veau]]* y la *[[tête de veau]]*, y na mexicana, onde s'empleguen pa ellaborar tacos y quesadillas, fechos con sesos de xata.

La tribu camerunesa Anyang tenía'l costume tradicional de que'l nuevu xefe de la tribu xefe comiera los sesos d'un gorila cazáu, mientres otru vieyu de la tribu consumía'l corazón.

## Riesgos pa la salú

### Grasa y colesterol

Los sesos contienen un 60% de grasa, por cuenta de la gran cantidá de mielina (que de la mesma consiste nun 70% de grasa) qu'aislla los axones de les neurones. Como exemplu, una llata de 140&nbsp;g de sesos de gochu en *gravy* de lleche, una ración individual, contién 3500&nbsp;mg de colesterol, un 1170% del CRA.

### Priones

El consumu de sesos puede provocar encefalopatías esponxiformes transmisibles mortales, como la enfermedá de Creutzfeldt-Jakob y otres producíes por priones n'humanos y la encefalopatía esponxiforme bovina nel ganáu. Otra enfermedá por priones llamada kuru foi rellacionada con un ritu funerariu de los fore de Papúa Nueva Guinea, nel que los cercanos a un difuntu comíen el so celebru pa crear una sensación d'inmortalidá.

### Animales selvaxes

Los cazadores saben que los sesos de munchos animales selvaxes nun tienen de consumir se, debíu al riesgu d'enfermedá debilitante crónica. Los sesos siguen resultando útiles pa otros fines, como'l curtido de les sos pieles.

## Ver tamién

* Revueltu de sesos

## Notes
Fégadu (gastronomía)

El **fégadu** de mamíferos, aves de corral y pexes utilícense como comida en diverses gastronomíes de tol mundu. Los fégados de gochu, güe, corderu, tenral, pollu y gansu atopar con facilidá en carniceríes y supermercaos.

El fégadu puede enfornase, cocese, rustise, tostase, saltearse o comese crudu (en *[[sashimi]]*). En munches recetes entemecen cachos de fégadu con cachos de carne o reñones, como na parrillada mista o *meurav yerushalmi*. De cutiu tamién se preparar untables con él, como nel casu del paté de fégadu, el *[[foie gras]]*, el fégadu picáu, y el *[[leverpostej]]*. Tamién son apreciaes les salchiches de fégadu, como'l *[[braunschweiger]]* y el *[[leberwurst]]*, que tamién pueden untase.

Los fégados son ricos en fierro y vitamina A, y l'aceite de fégadu de bacaláu úsase de cutiu como suplementu dietéticu. Tradicionalmente valoróse'l fégadu de dellos pexes, especialmente'l de la raya llátigu común, que s'emplegaba pa preparar recetes como'l *poached skate liver on toast* (‘fégadu de raya látigo escalfado en tostada’) n'Inglaterra o los *beignets de foie de raie* y el *foie de raie en croute* en Francia.

## Envelenamientu

Les dosis bien altes de vitamina A pueden ser potencialmente tóxiques y provocar hipervitaminosis A, una enfermedá grave. El marineru rusu Alexander Konrad, qu'acompañó al esplorador Valerian Albanov nuna tráxica espedición al Árticu en 1912, escribió sobre los tarrecibles efeutos de consumir fégadu d'osu polar.

L'envelenamientu ye más improbable col consumu de productos de vitamina A a base d'aceites y fégadu que de preparaciones aguacientes o sólides.

Los esquimales nun peracaben el fégadu de los osos polares (yá que contién tanta vitamina A que resulta venenosu pa los humanos) nin de les foques.

El fégadu del pexe globu, que se consume na cocina xaponesa como *[[fugu]]*, contién una alta concentración de neurotoxinas, polo que davezu non se consume, tando de fechu prohibíu pola llexislación de Xapón.

## Ver tamién
* Aceite de fégadu de bacaláu
* Arnavut ciğeri
* Casquería
* Foie gras
* Fégadu encebollado
* Fégadu picáu

## Referencies

## Enllaces esternos
Salchicha

Les **salchiches** son embutíos a base de carne picao. Pa la ellaboración suélense aprovechar les partes del animal, como la grasa, les coraes o la sangre. Esta carne introduzse xustamente nuna envoltura que ye tradicionalmente la piel del intestín del animal.

Los perros calientes o perrinos calientes (del inglés *hot dog*), tamién llamaos **jochos** en Méxicu, **dogos** nel norte de Méxicu, **panchos** n'Arxentina, Paraguái y Uruguái, **completos** en Chile y ***shucos*** en Guatemala, son una especie de sándwiches de salchicha fechos con un pan allargao del mesmu llargor que la salchicha y a los que s'añader de cutiu crema, chiles en vinagre, ají, kétchup, mostaza y mayonesa. Tamién en dellos países ye común añader aguacate (palta), chucrut (sauerkraut), chile (pimientu), tomate picáu, tocín, güevos revueltos, llechuga, quesu dilío, pepinillos y salmón crudu.

## Tipos de salchiches

Esisten nel mundu numberosos tipos de salchiches, según el tipu de carne emplegada, según los demás ingredientes (como especies). Estos son dellos tipos de salchicha:
* Bologna
* Butifarra
* Cabanossi
* Chistorra
* Chorizu
* Farinato
* Fuet
* Haggis
* Llonganiza
* Llonganiza de Chillán
* Morciella
* Morciella vasca-Mondeju
* Mortadela
* Salami
* Salchichón
* Salchiches de Zaratán
* Salchicha huachana
* Salchicha de Copetín
* Salchicha de Toulouse
* Salchicha de Viena
* Salchicha do barcu de valdeorras
* Salchicha grand
* Salchicha Oaxaqueña
* Salchicha Parrillera
* Salchichita de Dan
* Salchicha de Frankfurt
* Salchicha d'Huacho

## Salchiches alemanes
Na cocina alemana esisten diverses categoríes de salchiches:
* Bratwurst salchicha ellaborada con carne de gochu y de vaca destinada pa rustir. 
* Brühwurst o salchicha escaldiada que la mayoría de les vegaes emplégase cocida: Weisswurst, Salchicha Frankfurt.

## Efeutos sobre la salú y nutrición

Según la Organización Mundial de la Salú, el consumu de salchiches (según otres formes de carne procesada como les hamburgueses y embutíos), aumenta'l riesgu de sufrir cáncer. N'efeutu, la OMS considera qu'esti tipu d'alimentu ye “carcinóxenu pa los humanos”.

## Ellaboración
Xeneralmente, la salchicha ta ellaborada de carne de puercu, pollu o pavu, lo mesmo que de ingredientes adicionales.

Sicasí, la so composición base constituyir de retacería de los animales mentaos enantes, amás d'un 80% de grasa de puercu, na so mayoría, y muelse hasta realizar una pasta que se va esleiendo con un amiestu d'agua y conservadores, según sabores y colores artificiales con una cantidá especifica d'aditivos.

Cabo mentar qu'esisten distintos tipos de salchicha que s'estremen pol tamañu, consistencia, sabor y color dependiendo de los estándares axustaos per cada industria alimentaria.

## Referencies

*

## Enllaces esternos
Alliñu

Un **condimentu** o **arreglu** ye un ingrediente o amiestu añadíu a la comida pa da-y un sabor especial o complementala. De cutiu fuertes de sabor y por tanto incluyíos en pequeñes cantidaes, son condimentos populares (n'Occidente) la sal, la pimienta, el kétchup, la mostaza, la mayonesa, l'aceite d'oliva, el vinagre y el azucre.

## Carauterístiques
Según una direutiva de la Xunión Europea, considérense condimentos: el sal destináu al consumu humanu, la mostaza, les especies y les sos estractos arumosos, les yerbes arumoses y los sos estractos.

Munches vegaes aplicaos pol comensal, los condimentos tienen de cutiu la consistencia d'un líquidu trupo (mueyu o pasta y sírvense d'una botella, tarru o concu. Tamién pueden ser secos, como ye'l casu de los amiestos d'especies o'l quesu parmesano arralláu. Dellos condimentos, como la mostaza, el kétchup o la mayonesa, tán disponibles envasaos en sobrecitos individuales, especialmente cuando se sirven n'establecimientos de comida pa llevar o comida rápida.

Los condimentos amiéstense dacuando enantes de sirvir el platu, como por casu los sándwiches que lleven kétchup o mostaza. Dellos condimentos puen usase mientres la preparación p'añader sabor o testura al platu, como ye'l casu del mueyu barbacoa, la *[[teriyaki]]* y el de soya, emplegaes p'ameyorar el sabor de diverses carnes y verdures.

## Ver tamién
* Aceite
* Chile
* *[[Chutney]]*
* Especie
* Guarnición
* *[[Relish]]*
* Saleru y Pimenteru
* Mueyu
* Mueyu pa moyar (*dip*)
* Mueyu picante
* Vinagre

## Referencies

## Enllaces esternos
Chutney

Na cocina india el ***chutney*** o **chatni** (del hindi *chatni*) ye una variedá d'especies duces y picantes, orixinaria del oeste de la India. Trátase d'un acompañamientu bien popular na cocina india, sobremanera pa los panipuris o buñuelos, y suel tar acompañada d'otros mueyos de sabores similares como los encurtidos, papáis o raites.

Nel idioma hindi, la pallabra equivalente a ‘faer chatni’ emplégase comúnmente como ‘entartallar’. Esto debe a que nel procesu d'ellaboración del *chutney* ye necesariu entartallar diversos ingredientes.

N'Europa y Estaos Xuníos el *chutney* ye más familiar como productu envasado. Pa esti propósitu añader aceite vexetal, vinagre o zusmiu de llimón, pa potenciar les propiedaes conservantes.

## Tipos de ''chutney''
Amás de les distintes variedaes, les especies comunes emplegaes suelen ser l'asafétida (llamada *hing* n'hindi), el comín, el cilantro y el fenogreco.

* *Chutney* d'ayu
* *Chutney* de chabacano
* *Chutney* de cilantro
* *Chutney* de cocu: cocu arralláu acompañáu de chiles verdes y jengibre. Tou xuntu caliente n'aceite del sartén a la que s'amiesta les granes de mostaza y les fueyes de curry (árbol de curry).
* *Chutney* de llima
* *Chutney* de mangu
* *Chutney* de mazana
* *Chutney* de menta
* *Chutney* de naranxa
* *Chutney* de tamarindu
* *Chutney* de tomate

## Bibliografía
*Weaver, William Woys: «Chutney» (páx. 417-418, nel volume&nbsp;1 de la *Encyclopedia of Food and Culture*, de Solomon H. Katz (ed.), de 3 volúmenes. Nueva York: Charles Scribner’s Sons, 2003.

## Referencies

## Enllaces esternos
Relish

**Relish** ye un condimentu que'l so principal oxetivu ye'l de reforzar sabores de dalgún alimentu, l'ingrediente principal suel ser un encurtido de frutes o verdures cocinaes y finamente picaes. Ye condimento habitual de barbacoes. 

## Usos
Suel emplegase bien de cutiu nes cocines anglosaxones como condimento de sándwiches y hamburgueses. Según en barbacoes. Na cocina inglesa ye frecuente ver esti acompañamientu aplicáu sobre pan o quesu. Emplégase dacuando indistintamente la pallabra *condimento* y *relish* equivocadamente, una y bones el condimento suelse aplicar a los alimentos en pequeñes proporciones (por casu la mostaza), ente que'l relish ye más abondosu na so aplicación a los platos.

## Tipos de relish

## Referencies

## Ver tamién
* Gentleman's Relish
Pastinaca sativa

***Pastinaca sativa***, la **chirivía**, ye una raigañu que s'emplega como hortoliza, bien rellacionada cola cenahoria, anque más pálida y con un sabor bien distinto. Ye una planta biañal. El so cultivu remontar a tiempos antiguos en Eurasia: antes de la importación de la pataca tres el descubrimientu d'América, la chirivía ocupaba'l so llugar.

## Descripción
Ye una especie biañal, similar a la cenahoria. Los sos raigaños tienen un raigañu principal pivotante, carnosa y gruesa, ablancazada a amarellentada (d'un color marfil cremosu), y raigaños secundarios fines. El sistema caulinar, nel primer añu, componer d'un tarmu curtiu d'onde salen les fueyes formando una roseta. Fueyes grandes, de 40&nbsp;cm, con llargos pecíolos na base, de llámina imparipinnada, con foliolos dentaos o lobulaos, verdosos escuros. Nel segundu añu, emite ramificaciones y llega a 80 cm d'altor. Nos ápices de les cañes broten les umbeles con flores pequeñes, blanques-verdoses y inconspicuas. De la polinización entomófila fructifica en esquizocarpos alaos nos sos márxenes, castañales, con una grana en cada mericarpio.

## Nutrición consúmese la raigañu primariu y parte del [[hipocótilo]] cocida, en guisos y sopes (da sabor anisado.)

Tien más vitamines y minerales que la cenahoria.
 
## Cultivares
*Pastinaca* ye nativa d'Eurasia, y esisten trés cultivares:

* Panais Redonda Precoz
* Panais Mediu Llarga
* Llarga de Guernesey

## Cultivu
Nun crecer en clima templáu, precisa xelaes pa desenvolver el so sabor. Ye especial pa rexones con curties temporaes de crecedera. Gusta de los terrenes arenosos, y/o limosos; los magrizos, y cascayosos nun son bonos pa los sos raigaños, produciendo deformaciones y tamañu curtiu.

Les granes llántense de primeres de la primavera. Colléchase a la fin del branu, dempués de la primer xelada, y sigue mientres la seronda, hasta la conxelación del suelu.

Más que n'otres especies de vexetales, la viabilidá de les sos granes deteriórase si almacenar enforma tiempu. Cada añu precisa grana fresca.

En EE. XX., munchos estaos tener na llista de maleces.

La pastinaca ye alimentu de bárabos de delles especies de lepidópteros.

## Peligru per tracamundiu
Cuando se recoyer del campu, ye bono de confundir cola cicuta con resultancies fatales.

## Taxonomía
*Pastinaca sativa* foi descrita por Carlos Linneo y publicáu en *[[Species Plantarum]]* 1: 261. 1753.
;Sinonimia:
* *Anethum pastinaca* Wibel 
* *Elaphoboscum sativum* (L.) Rupr.
* *Peucedanum pastinaca* (Wibel) Baill.
* *Peucedanum pastinaca* (L.) Benth. & Hook. f. 
* *Peucedanum sativum* (L.) Benth. & Hook. f. 
* *Selinum pastinaca* (L.) Crantz
## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apiáceas

## Referencies
 
### Bibliografía
* Dr D.G.Hessayon. 2003. "Espertu en vexetales & yerbes". Expert Books. ISBN 0-903505-46-0

## Enllaces esternos

* Perfil de la ''Pastinaca sativa'' Departamentu d'Agricultura d'EE.XX.: USDA, http://plants.usda.gov/ Database
* ''Pastinaca sativa'' en http://www.missouriplants.com missouriplants.com 
* Recetes con Pastinaca
Fideos chinos

Na cocina china inclúyense distintos tipos de fidéos, denominaos *miàn* (麪/麵 面); de cutiu transliterados como "mien" o "mein". "*Miàn*" (麪) referir a los fideos ellaboraos con farina de trigu ente que "*fěn*" () o "fun" referir a los fideos ellaboraos con arroz (*[[fidéu d'arroz]]*).

## Carauterístiques
Bien distinta de munches pastes y tallarines occidentales, los fideos chinos ellaborar con pasta llixeramente salada, por esta razón nun riquir añader más sal cuando se ponen a ferver n'agua. Amás los fideos chinos suelen cocinase más rápidu, xeneralmente riquen menos de 5 minutos pa llegar al estáu al dente. De fechu dellos fideos algamen esti estáu en menos d'un minutu, tando llistos pa sirvir.

## Nomenclatura
La nomenclatura de los fideos chinos ye bien difícil de categorizar por cuenta de la gran cantidá de dialeutos del idioma chinu emplegaos na denominación de los mesmos y de caúna de les variedaes. Cada fidéu pue ser denomináu en pinyin pa Mandarín, pero en Ḥong Kong y nes llocalidaes vecines ye conocíu como Guangdong debíu la so pronunciación cantonesa, ente qu'en Taiwán, Malasia, Singapur y otres rexones y comunidaes más allá de China según nel sureste Asiáticu usen sicasí'l Hokkien.

## Llista de los tipos de fideos

## Llista de Platos Chinos con Fideos
*Ban mian
*Char kway teow
*Fried sauce noodles
*Lo mein
*Re gan mian

## Referencies

## Enllaces esternos
Samosa

La **samosa** ye una empanadilla de forma triangular, típica de la cocina del sur d'Asia (India, Paquistán y Tíbet). Por regla xeneral sírvese acabante ellaborar y cola masa crujiente. En dellos casos sirvir con diversos aliños. 

## Carauterístiques
Ta constituyida por una envoltura esterior de masa de farina de trigu bien fina y crujiente (similar a la pastia filu) tradicionalmente ellaborada de farina de maida, rellena de pataca y arbeyus o otros vexetales cocíos y arreglaos con curry que se tuesta n'aceite o ghee antes de sirvila.
Nun se refuga que se sirva rellena tamién de carne de pollu o carne de corderu corderu. En Portugal y Goa conócense como *chamuças*, llevaes polos marineros portugueses. Darréu cada país tendría les propiedaes específiques de la so cultura colos sos ingredientes más utilizaos.

## Sirvir
Les samosas sírvense xeneralmente con galletines chaat (y col mueyu chaat masala) según yogur (especie de lleche cuayada), mueyu picante chatni, cebolles finamente picaes y cilantro. Sírvense calientes y cola masa esterior crujiente.

## Ver tamién
* Börek

## Referencies

## Enllaces esternos
Estofáu

Un **estofáu** ye un procesu culinariu de cocción d'un alimentu (primeramente crudu) que ye sometíu a poco fueu nun recipiente zarráu. El guisu realizáu por aciu esta téunica culinaria evita l'evaporamientu calteniendo gran parte de los zusmios iniciales y reteniendo d'esta forma los sabores y arumes de los alimentos cocinaos. Trátase d'una forma ideal de cocinar cuando l'oxetu final ye'l de llograr una sopa o bien un caldu. El volume de líquidu inicial nos estofaos ye enforma menor que nos cocíos (cocinaos en recipiente abiertu). Esti métodu suel confundise col braseáu y tien diferencies fundamentales. El braseado precisa d'una preparación previa (por casu: un *[[marináu]]*, o un *marcáu*) antes de ser estofáu.

## Etimoloxía
Pa entender la téunica del estofáu sirve amosar la etimoloxía de la pallabra que provién del francés: *étouffée*, y que provién *étouffer* (afogar): *cuire à l'étouffé*. Ye por esta razón pola que'l estofáu faise zarráu, olles con tapa.

## Carauterístiques
La carauterística principal d'esta téunica culinaria ye cocinar un alimentu nuna redolada zarrada al envís d'evitar la perda de líquidos por evaporamientu. Esta téunica fai que'l mediu vaporosu faiga un refluxu de tala forma que tresmítanse los sabores por aciu l'espardimientu del mesmu. Tradicionalmente el estofáu realizóse colos ingredientes puestos primeramente en crudu. El braseado realízase cuando en dellos casos sométese-yos a los ingredientes a una cocción previa. N'otros casos la carne suelse dorar antes por aciu fritura por que les pieces queden *sellaes*. Esta operación previa amonta'l sabor (por cuenta de la reacción de Maillard). L'arte del estofáu consiste na eleición fayadiza de los ingredientes qu'acompañen a la pieza principal, según del tiempu que va llevar el procesu. En delles ocasiones pa ralentizar lo más posible la cocción empléguense olles de cocción lenta.

Los alimentos estofaos suelen llevar dalgún elementu por que'l caldu tenga *trezu*. Por regla xeneral tratar d'alimentos con fécula, como pueden ser les pataques, l'arroz y/o delles llegumes. En dellos casos verdures especiales como la ocra. Ye'l casu de los gumbos. El mueyu suel dar una testura especial. Los alimentos estofaos son mayoritariamente carnes de vacunu condimentadas con aceite y arreglaes con vinu (o vinagre en dellos casos) y hortolices varies, ente les que destaquen pataques, ayos, cebolles y delles especies; puestu tou en crudu nuna olla *tapada* por que se cocinen a poco fueu ensin que pierda vapor nin arume de tolos ingredientes. La inclusión d'ingredientes con alcohol acelera'l procesu de dispersión de sabores dientro de los estofaos. El conteníu principal del estofáu ye carne, vaca o güe. Suélense estofar tamién les llegumes.

## Ver tamién
* Braseáu - Téunica asemeyada de cocináu en recipientes zarraos.

## Referencies
Llimonada

La **llimonada** ye una bébora d'ellaboración usualmente casera, a base de llimón, agua y azucre, que puede tener o non conteníu alcohólicu. En dellos idiomes, como'l alemán, llámase tamién llimonada a cualquier bébora refrescante non alcohólica, como les gaseoses.

## Composición
Una receta d'Estaos Xuníos y Canadá (dos de los mayores consumidores d'esta bébora) menten que se debe entemecer la mesma cantidá en volume de llimón que d'azucre y débese añader agua cuatro veces el volume de llimón o d'azucre arramáu. Lo cierto ye que nun hai midíes absolutes y les proporciones queden en manes de los cocineros o comensales.

Esisten recetes qu'añaden a estos ingredientes básicos frutes como plátanos o naranxes, frutes seques, tales como figos o pases y añaden especies como canela o clavu dexando reposar l'amiestu dellos díes. Esisten ingredientes alcohólicos tales como ciertos vinos , como la llimonada, pero nesti casu la llimonada pierde'l so calter y conviértese más en Sangría, si entemecer con ron averar al mojito cubanu.

Pa caltener el calter de la llimonada al añader dalguna bébora alcohólico, ye preferible entemecela con vodca o xinebra (magar esta postrera da-y un aspeutu más arumáu).

Otra receta ye preparar la llimonada usando agua mineral en cuenta de usar agua ordinario.

## Variantes
Esisten llimonaes bien famoses pol so conteníu alcohólicu, el Limoncello, bebida a base d'alcohol y zusmiu de llimón, la sangría que se trata d'un amiestu de vinu con distintes frutes, dalgunes d'elles con fuerte calter cítricu, como'l llimón y la naranxa. Esisten amiestos con calter más melecinal y que son emplegaes como purgantes na composición d'estes llimonaes *purgantes* en llugar de llimones emplégase citrato de magnesia que s'esllee n'agua con azucre.

Tamién pueden emplegase edulcorantes artificiales o naturales tales como aspartame, sucralosa o stevia rebaudiana en llugar d'azucre p'amenorgar les caloríes o pa rexímenes dietéticos. Delles persones añader un chorrín d'agua carbonatao (soda) pa da-y un toque burbujeante, que aseguren que ye más refrescante. Inclusive hai quien la beben solamente con agua mineral. 

Tamién se denomina llimonada, a una bébora realizada con vinu rebaxáu con agua (dependiendo de la receta), llimón, azucre y canela. Ye tradicional sirvila mientres la Selmana Santa en provincies como Llión, Ávila, Segovia o Soria. En Llión utilízase la espresión "matar xudíos" que significa tomase llimonaes. 

En Colombia esiste una variente que consiste n'amestar Panela a la bébora, denomada como Agua de Panela Fría o Agua de Panela con Llimón.

En Venezuela esiste una variante d'esta bébora ellaborada con papelón o panela que se suel llamar *Papelón con Llimón*, daqué similar a la variantr colombiana.

Na India ye común el Nimbu Pani, una variedá que contién agua de roses

## Ver tamién
* Llimonada alcalina
* Llimonada de vinu
* Sangría
* Llimonada, grupu musical uruguayu.
* Zusmiu de llimón

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Café turco

El **café turco** o **café a la turca,** confirmáu pola Unesco como Patrimoniu cultural inmaterial de la Humanidá, ye una manera de preparar y sirvir el café propiu de los turcos. Prepárase xeneralmente col tipu de café llamao café arábigo molíu al puntu de tener consistencia de farina. La bébora ye bien concentrada y sírvese en taces pequeñes ensin asa, con o ensin azucre. Esta bébora ye común al traviés del Oriente Mediu y los países balcánicos. Ye una bébora tradicional en restoranes turcos, armenios y balcánicos en tol mundu. 

Francis Bacon, na so obra Sylva Sylvarum, publicada póstumamente nel añu de 1627, dio una descripción de los locales nos que los turcos sentar a beber café, comparándolos coles tabiernes.

## Nome

En Turquía, d'antiguo la bébora yera conocida a cencielles como «café» (*kahve* en idioma turcu) hasta que'l café instantáneo foi introducíu nos años ochenta. Anguaño les xeneraciones más nueves referir a ella como «café turco» (*Türk kahvesi*). Coles mesmes esisten otros países y pueblos onde se preparar d'igual forma y atribúyense tamién l'orixe d'esta preparación.
En Grecia tamién tomen esti café pero camudáron-y el nome a café griego por cuenta de la invasión que tuvo Turquia na llamada invasión Turca, ye por ello que-y camudaron el nome pero la bébora ye esautamente la mesma.

## La preparación y serviciu

Les ferramientes necesaries pa preparar el café turco consisten nun pote pa ferver, pequeñu y estrechu, llamáu *cezve* (el cezve facer de cobre y tien una asa de madera), una cuyarina y un aparatu pa calecer. Los ingredientes son café molíu finamente, agua frío y (si deseyar) azucre. Xusto nel momentu d'empezar a ferver retirar del fueu y sírvese ensin dilación. 

Sírvese'l café en taces (*fincan* en turcu) tan pequeñes como les del espresso italianu o sake xaponés. Delles taces modernes tienen ases, pero les tradicionales nun les teníen. Nesti casu, el café yera bebíu coyendo la taza cola estremidá de los deos, o más de cutiu asitiándola nun envase de metal con una asa, llamáu *zarf* n'idioma turcu. 

Tradicionalmente, el café turco sírvese xunto con un vasu d'agua pa beber y munches vegaes acompañáu de dalguna pequeña porción de dulce, como una delicia turca o *lokum*.
Daqué bien importante ye la clase de granu de café col que se preparar el café turco, éstos son: Java, Mocha (Moca) y Turráu Vienés, son los mas utilizaes pa esti tipu de preparación ensin escaecer que la molienda d'ésti ten de ser molíu extrafino y el turráu ten de ser mediu, non pasaria nada si fuera turráu normal, la cosa ye que'l granu seya l'indicáu, toos éstos son café arabico-go pero esti tipu de granos tienen un sabor dulzuxo y son achocolatados y ye por ello que la bébora estremar de les demás.

## Ver tamién
* Té turco

## Referencies

## Bibliografía
* Malecka, A. , How Turks and Persians Drank Coffee: A Little-known Document of Social History by Father J. T. Krusiński, Turkish Historical Review, Vol. 6, Issue 2, páxs. 175 – 193.

## Enllaces esternos
Llicor

Un **llicor** ye una bébora alcohólico destilada duce (o seca), de cutiu con sabor a frutes, yerbes, o especies, y delles vegaes con sabor a crema. 

De manera más xenérica, n'ocasiones emplega la pallabra «licor» pa referise a les bébores alcohóliques destiladas polo xeneral.

Históricamente, los llicores deriven de les hierba medicinal, xeneralmente preparaes por monxos, como los benedictinos. Los llicores fueron fechos n'Italia dende'l sieglu XIII.

Dellos llicores son preparaos por fervinchu de ciertes maderes, frutes, o flores, n'agua o alcohol, aguardiente, alcohol etílico y añadiendo azucre, etc. Otres faen por destilación d'axentes arumosu. La distinción ente llicor y otres bébores alcohóliques nun ye simple, especialmente porque na actualidá munches bébores alcohóliques tán disponibles con sabores duces. Sicasí les bébores alcohóliques con sabor nun son preparaes por fervinchu. El conteníu d'alcohol nun ye una carauterística distintiva, la mayoría de los llicores tienen menos graos alcohólicos que bebíes alcohóliques como los aguardientes, pero dalgunos llicores pueden tener hasta 70 graos (como la *Centerba degli Abruzzi*).

Los llicores pueden tomase solos, mientres o dempués del postre, o pueden ser usaos en cócteles o na cocina.

## Ver tamién
* Bebida destilada
* Llicor adulteráu
* Llicores
* Grand Marnier
* Grappamiel

## Referencies

## Enllaces esternos
* HacerLicoresCaseros.com  (Recetes de llicores caseros; n'español).
* FoodSubs.com (estensa llista de llicores; n'inglés).
* Innatia.com (historia, propiedaes y recetes de llicores caseros; n'español).
* LiqueurWeb.com (cómo faer llicores; n'inglés).
* llicoreru.com (Historia Completa de los llicores nel mundu; n'español).
* ConVidaPropia.com (Cócteles, información de fabricantes)
Vascu

**Vascu** ye un términu con distintes acepciones:

* Los vecinos de les provincies d'Álava, Guipúzcoa y Vizcaya, que conformen la Comunidá Autónoma del País Vascu.
* El pueblu vascu, un grupu humanu preindoeuropéu asitiáu principalmente nel norte d'España y nel suroeste de Francia.
* Tamién dende l'ámbitu políticu-sociu-cultural denominar **vascos** a los habitantes o naturales d'Euskal Herria.
* L'idioma vascu o eusquera, llingua aisllada faladada n'Euskal Herria.
Gerard 't Hooft

**Gerardus (Gerard) 't Hooft** (en neerlandés: "ɣeːrɑrt ət ˈɦoːft")  ye un físicu y profesor universitariu holandés, gallardoniáu col premiu Nobel de Física de 1999, xunto con Martinus J. G. Veltman, pol esclariar la estructura cuántica de la interacción electrodébil en la física de particulas. Los sos trabayos más importantes céntrense na teoría de gauge, furacos negros, la gravedá cuántica y aspeutos fundamentales de la mecánica cuántica.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Gerard 't Hooft (homepage) .
Zhao Wei

**Zhao Wei** (趙薇), , ye una actriz República Popular China. 

## Filmografía

## Referencies

## Ver tamién
* Cine de China

## Enllaces esternos

* Zhao Wei Thailand fan site
Gloria Galeano Garcés

**Gloria A. Galeano Garcés**  foi una agrónoma y botánica colombiana. Graduóse como inxeniera agrónoma en 1983, na Universidá Nacional de Colombia, en Medellín. Dende ochobre de 1984 venceyar al Institutu de Ciencies Naturales de la Universidá. En 1996 llogró'l Primer Premiu en Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de la Fundación Alejandro Ángel Escobar.

Doctorar en Ciencies Biolóxiques na Universidá d'Aarhus, Dinamarca, en 1997.

Ente 2003 y 2006 desempeñóse como direutora del Institutu de Ciencies Naturales.

Enfocóse principalmente nel estudiu de la taxonomía de les plantes, con énfasis na familia de les palmes, en Colombia, especialmente n'Antioquia y l'Amazonia.

Investigó la flora y la vexetación de la rexón del Topetó, onde amás desarró investigaciones sobre etnobotánica.

Participó, ente otros, nel proyeutu de diccionariu de nomes comunes n'español de les plantes en Colombia y nel de Llibros Coloraos de Colombia de plantes en peligru d'estinción.

Finó'l 23 de Marzu del 2016.

## Delles publicaciones
* . 2010. *Palmes de Colombia: guía de campu*. Editor Univ. Nacional de Colombia, Facultá de Ciencies, Institutu de Ciencies Naturales, 688 pp. ISBN 9587195019 ISBN 9789587195019

## Referencies
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Mike Nichols

**Mike Nichols**, nacíu como **Michael Igor Peschkowsky**,  foi un direutor de cine y de teatru, actor y productor alemán d'orixe xudíu y nacionalizáu d'Estaos Xuníos. Na segunda metá de la década de los cincuenta fundó, xunto con Elaine May, Alan Arkin y Barbara Harris, la compañía *The Compass*, llamada dempués *[[The Second City]]*. En 1960, los sos duos con Elaine May fixéronse famosos nos cabarés de Nueva York. Dempués de trabayar como direutor d'escena en Broadway, treslladóse a Hollywood, onde en 1966 llevó al cine la obra d'Edward Albee *[[Who's Afraid of Virginia Woolf?]]*, protagonizada por Richard Burton y Elizabeth Taylor.

En 1968 dirixó la película *[[The Graduate]]*, pola cual ganó'l Premiu Óscar al meyor direutor. Tres los fracasos de *[[The Day of the Dolphin]]* (*El día del delfín*) y de *[[The Fortune]]*, reorientar escontra la producción pa televisión y al teatru, pa volver a la producción cinematográfica na década de 1980, dirixendo, ente otres películes, *[[Silkwood]]* (1983), *[[Heartburn]]* (1986), *[[Biloxi Blues (película)|Biloxi Blues]]* (1988), *[[Working Girl|Working Girl Secretaria executiva]]* (1988), *[[The Birdcage]]* (1996), *[[Closer (película)|Closer]]* (2004) y *[[La guerra de Charlie Wilson]]* (2007).

Nichols finó'l 19 de payares de 2014, a los 83 años.

## Premios

### [[Premios Óscar|Óscar]]

## Referencies

## Ver tamién
* Películes del direutor

## Enllaces esternos
* - American Film Institute; .
*The Evolution of Mike Nichols, articulo de *[[New York (revista)|New York]]*; .
*
*
Arfa Karim

**Arfa Karim Randhawa** (; ) foi una estudiante y neña maravía paquistanina.

## Biografía
En 2004, a la edá de nueve años, convirtióse nel Microsoft Certified Professional (MCP) más moza del mundu, un títulu que caltuvo hasta 2008. 

Bill Gates convidóla a visitar la sede de Microsoft en Seattle, Estaos Xuníos.

El 22 d'avientu de 2011 sufrió un paru cardiorrespiratorio, que la dexó en coma.
Finó venti díes dempués, el 14 de xineru de 2012.

Un parque teunolóxicu en Lahore denomóse «Parque de Teunoloxía de Software «Arfa» nel so honor.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Honor to Arfa Karim Randhawa, artículu n'inglés publicáu nel sitiu web Paquistán Telecom.
Walter Rudolf Hess

**Walter Rudolf Hess**  foi un fisiólogo suizu que ganó'l Premiu Nobel de Fisioloxía o Medicina en 1949 por determinar les árees del celebru rellacionaes col control de los órganos internos. Compartió'l Premiu con Egas Moniz.

Hess nació en Frauenfeld. Recibió'l so títulu de médicu de la Universidá de Zúrich en 1906 y convirtióse en ciruxanu y oftalmólogu. En 1912, dexó la codalosa práutica privada de la oftalmoloxía y dedicóse a la investigación. Los sos principales intereses yera la regulación sanguínea y la respiración. Como un abandonu d'estes primeres investigaciones, empezó a mapear les partes del diencéfalu que controla los órganos internos. Dende 1917 hasta 1951, sirvió como profesor y direutor del Departamentu del Institutu de Fisioloxía de la Universidá de Zúrich. Hess morrió en Locarno, Suiza.

## Delles publicaciones
* *Das Zwischenhirn und die Regulation von Kreislauf und Atmung*. Leipzig: Thieme, 1932.

* *Die funktionelle Organisation des vegetativen Nervensystems*. Basel: Schwabe, 1948.

* *Das Zwischenhirn. Syndrome, Lokalisationen, Funktionen*. Basel: Schwabe, 1949; 2. erweiterte Auflage 1954.

* *Hypothalamus und Thalamus. Esperimental-Dokumente*. Stuttgart: Thieme, 1956.

* *Psychologie in biologischer Sicht*. Stuttgart: Thieme, 1968.

## Honores
* Marcel Benoist Prize 1932
* Doctor honoris causa poles Universidá de Berna, Universidá de Xinebra, McGill University, Universidá de Friburgu
* Premiu Nobel en Fisioloxía y Medicina 1949

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografíes de Premiu Nobel
Diplothele

***Diplothele*** ye un xéneru d'arañes migalomorfas de la familia Barychelidae. 

## Distribución
Alcuéntrase n'India y Sri Lanka.

## Llista d'especies
Según "The World Spider Catalog 11.5": 
**[[Diplothele gravelyi]]* Siliwal, Molur & Raven, 2009
**[[Diplothele halyi]]* Simon, 1892
**[[Diplothele tenebrosus]]* Siliwal, Molur & Raven, 2009
**[[Diplothele walshi]]* O. Pickard-Cambridge, 1890

## Referencies

## Bibliografía
* O. Pickard-Cambridge, 1890: *On some new species and two new genera of Araneida.* Proceedings of the Zoological Society of London, vol.1890, p.620-629. 

## Enllaces esternos

* En ION
Kapogea

***Kapogea*** ye un xéneru d'arañes araneomorfes de la familia Araneidae. 

## Distribución
Alcuéntrase n'América.

## Llista d'especies
Según "The World Spider Catalogo 12.0": 
* *[[Kapogea alayoi]]* (Archer, 1958)
* *[[Kapogea cyrtophoroides]]* (F. O. Pickard-Cambridge, 1904)
* *[[Kapogea sellata]]* (Simon, 1895)
* *[[Kapogea sexnotata]]* (Simon, 1895)

## Referencies

## Bibliografía
* Levi, 1997: The American orb weavers of the genera Mecynogea, Manogea, Kapogea and Cyrtophora (Araneae: Araneidae). Bulletin of the Museum of Comparative Zoology, vol.155, n. 5, p.215-255 (testu integru).

## Enllaces esternos

* En ION
Ephebopus

**Ephebopus**, ye un xéneru d'arañes migalomorfas de la familia Theraphosidae. 

## Distribución
Ye orixinariu de Sudamérica.

## Xéneros
Según The World Spider Catalog 11.0:
* *Ephebopus cyanognathus* West & Marshall, 2000
* *Ephebopus foliatus* West, Marshall, Sayuri Fukushima & Bertani, 2008 
* *Ephebopus murinus* (Walckenaer, 1837) 
* *Ephebopus rufescens* West & Marshall, 2000
* *Ephebopus uatuman* Lucas, Silva & Bertani, 1992

## Referencies

*  2008. The World Spider Catalog, version 9.0. American Museum of Natural History. http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/THERAPHOSIDAE.html 

## Bibliografía
* Simon, 1892: Histoire naturelle des araignées. Paris, vol. 1, p. 1-256. 

## Enllaces esternos

* ''Ephebopus'' en Catalogue of life
Silerini

***Silerini***, ye una tribu d'arañes araneomorfes, pertenecientes a la familia Salticidae. 

## Distribución
Entiende un solu xéneru que se distribúin pel este d'Asia: en China, Corea, Xapón, Filipines, Vietnam,Sri Lanka y Xapón.

## Xéneros
* *Siler* Simon, 1889 (8 especies)

## Referencies

## Enllaces esternos