Eulychnia acida

***Eulychnia acida *** Phil., ye una especie fanerógama perteneciente a la familia de les Cactaceae. 

## Distribución
Ye endémica de Chile. Crez dende la Rexón d'Atacama (Copiapó) hasta la Rexón de Coquimbo (Illapel), en cuetos costeros ya interiores d'exposición norte, n'ambientes grebos. Ye unu de los elementos más carauterísticos de la carba nel so área de distribución. La especie alcuéntrase nel Parque Nacional Fray Jorge y Reserva Nacional Las Chinchillas.

## Descripción
Cactus arborescente, de formación principalmente columnar que se va ramificando na so crecedera, un solu tueru basemental, llegando a tener una copa profusa d'hasta tres metros de diámetru, con altores variaos, según zona y microclima, de 1,5 a 6 m d'altor, bien ramificáu. Presenta costielles 10 a 16, anches y baxes. Presenta llargos escayos flexibles y dociles, dacuando robustes, 10-16 nel marxe de les areoles, 1 o 2 centrales de 10-20 cm de llargu. 
Pueden confundise colos quiscos (Yllave), yá que tán frecuentemente acomuñaos nos mesmos hábitat. Les flores son de tamañu medianu, pétalos curtios y de color rosáu a blancu. Un COPAO puede tener cientos d'años de vida y el so aporte al ecosistema ye bien importante nel norte mediu chilenu, ente'l Huasco y el Aconcagua. 

## Ecoloxía
Una diversidá d'organismos acomuñaos al copao xeneren un sistema de subsistencia qu'evolucionó dende les remotes glaciaciones y hasta l'apaición del desiertu, onde s'afixeron de manera sobresaliente. Vencéyense al copao los inseutos polinizadores, arácnidos, fungos y mofos, liquen y delles plantes parásites como'l *[[quintral]]* de cactus. Ye bien común atopar dientro del frutu maduru canesbes d'inseutos, como'l viérbene azul (gata de caparina). 
Mientres miles d'años esta planta permaneció ensin alteraciones nel so hábitat, pero nes últimes décades foi esterminada nes zones periurbanes, por aición antrópica, yá seya pa cultivos o pa estrayer la so madera (normata) pa ellaborar "palos d'agua", artefautu que s'esporta a munchos países. El mayor desastre pa los *copaos* llegó cola espansión de les viñes y cultivos de frutales nes fasteres, con riegu teunificáu, yá que foron desaniciaos y sustituyíos por especies exótiques, como citricos, paltos, viñes y otros cultivos intensivos baxo riegu. 

## Usos
A partir del añu 2005 empecipiáronse estudios científicos que determinaron que la fruta del COPAO puede ser fonte de pervalibles aportes alimenticios a la humanidá, polos sos conteníos de minerales y vitamines. 

Dellos innovadores punxeron en valor la fruta del copao, con diversidá de productos como néctar, mermelaes, zusmiu fresco al pasu de turistes, cóctel de copao, tamién como lociones pal pelo, xampú, xabones y copao-miel. Destaca'l nuevu productu que xune'l famosu *pisco* col néctar de la fruta del copao, marca rexistrada "PISKOPAO" que se produz nos valles de Elqui y Limarí. 

A partir del añu 2010 dellos llabradores empezaron a llantar güertos de copao pa llograr fruta de manera controlada, con escoyeta d'especies más destacaes (sabor, tamañu, color).

## Taxonomía
El xéneru foi descritu por Rodolfo Amando Philippi y espublizóse en *[[Linnaea (revista)|Linnaea]]?? 33: 80. 1864. 

;[[Etimoloxía]]
***Eulychnia***: nome xenéricu que remanez de les pallabres [[idioma griegu|griegues]]: "εὖ" (eu) = "guapa" y "λύχνος" (lychnos) = "llámpara", aludiendo a que ye como una "formosa antorcha".

***acida***: [[epítetu]] [[llatín]] que significa "aceda".
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]
* *Cereus longispinus*
* *Eulychnia longispina*
* *Eulychnia procumbens*
* *Eulychnia aricensis*
* *Eulychnia saint-pieana*
* *Eulychnia barquitensis*
* *Cereus acidus'' (Phil.) K.Schum.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les cactacees

## Referencies

## Bibliografía
# Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.

## Enllaces esternos

* http://cactiguide.com/cactus/?genus=Eulychnia&species=breviflora