Clive Cussler

**Clive Eric Cussler**  foi un escritor de noveles d'aventura y un arqueólogu marín aficionáu d'Estaos Xuníos.

## Biografía
Clive Cussler creció n'Alhambra, California. Asistió al Colexu de la ciudá de Pasadena, California, mientres dos años y depués apuntóse na Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos mientres la Guerra de Corea. Mientres el so serviciu na Fuercia Aérea xubió a sarxentu y trabayó como mecánicu ya inxenieru de vuelu pal Serviciu de Tresporte Militar Aereu.

Clive Cussler tuvo casáu con Barbara Knight dende 1955, hasta la muerte d'ella nel 2003. Xuntos tuvieron trés fíos; Teri, Dirk y Dana, quien-y dieron cuatro nietos.

En llicenciándose de les fuercies armaes, Cussler trabayó na industria de publicidá, primero como redactor de material publicitario y depués como direutor creativu pa dos de les axencies de publicidá más importantes de los Estaos Xuníos. Como parte de la so xera Cussler produció comerciales para radio y televisión, munchos de los cualos llograron premios internacionales, incluyendo un premiu nel Cannes Film Festival, el Festival de Cine Publicitariu de Cannes.

Arriendes de la publicación en 1996 de la so primer obra de non ficción *Los Cazadores del Mar*, Cussler recibió'l títulu de *Doctor en Lletres* en 1997, dau pol Conseyu de la State University of New York Maritime College, qu'aceptó'l so llibru en sustitución d'una tesis doctoral doctoráu. Foi la primer vegada nos 123 años d'historia de la facultá que se concedió un doctoráu d'esta manera.

Cussler ye collaborador del Explorers Club de Nueva York, de la *[[Royal Geographical Society]]* en Londres y de la *[[American Society of Oceanographers]*].

### Trayeutoria lliteraria
Clive Cussler empezó a escribir en 1965, cuando la so muyer tomó un trabayu nocherniegu nel departamentu de policía local onde vivíen, en California. Según les sos propies pallabres, en preparando la cena pa los sos fíos y llevalos a la cama, nun tenía naide a quien fala-y nin nada que faer, asina que decidió empezar a escribir.

El so más famosa creación ye l'inxenieru marín, axente del gobiernu y aventureru Dirk Pitt. Les noveles de Dirk Pitt con frecuencia tomen una perspeutiva histórica alternativa, plantegándose cuestiones tales como "¿Yera real l'Atlántida?", o "¿Y si Abraham Lincoln nun foi asesináu, sinón secuestráu?".

Les dos primeres noveles de Pitt, *The Mediterranean Caper* (Peligru nel Mediterraneu) y *Iceberg*, fueron hasta ciertu puntu *[[Thriller (xéneru)|thrillers]]* marítimos convencionales. La tercera, *Raise the Titanic!* (¡Rescaten el Titanic!), creó la reputación de Cussler y estableció el patrón que les noveles de Pitt siguiríen con posterioridá: un amiestu de gran aventura y alta teunoloxía, xeneralmente implicando a villanos megalómanos, barcos perdíos, muyeres formoses, y ayalgues fundíes.

Les noveles de Cussler, como les de Michael Crichton, son exemplos de tecno-thrillers que nun utilicen argumentos nin contestos militares. Onde Crichton esforciar por realismu escrupulosu, de dalguna manera, Cussler prefier espectáculos fantásticos y dispositivos teunolóxicos como argumentu. Les noveles de Pittsobremanera, tienen la calidá *déjà-vu* de les películes de James Bond o Indiana Jones, y dacuando tamién dalgún préstamu de les noveles d'Apuntar MacLean.

Más de 17 títulos consecutivos de Clive Cussler algamaron les llistes de Best-Seller del *[[New York Times]]*.

Apréciense signos de la evolución social mientres les cuasi cuatro décades que Cussler lleva dando vida al aventureru Dirk Pitt; nes primeres noveles, les escenes d'aición yeren con frecuencia abiertamente violentes. L'héroe de la National Underwater and Marine Agency nun tenía reparos n'acabar cola vida de los sos adversarios. Conforme la saga, la llinia temporal y el personaxe fueron evolucionando, el popular personaxe va menguando'l conteníu violento nes sos engarradielles, pa dar pasu a una resolución de los problemes más reflexiva y lóxica. Asímismo, Cussler consiguió dotar al personaxe de más sentíu del humor conforme la serie foi avanzando, dando más protagonismu a la rellación que'l protagonista de les sos noveles caltién con Al Giordino, según a distintes anécdotes reiterativas nes distintes noveles protagonizaes por estos personaxes, tales como'l supuestu robu de los puros del almirante Sandecker per parte de Giordino.

### Influencia marina
Como esplorador marítimu, Cussler afayó más de 60 pecios y escribió llibros cuntando hestories non ficticies alrodiu de los sos afayos. Unu de los casos ye'l del "cíclope", narrando'l fundimientu del SS Leopoldville.
Fundó la National Underwater and Marine Agency (NUMA), una organización ensin ánimu d'arriquecimientu col mesmu nome que l'axencia gubernamental ficticia qu'emplega a Dirk Pitt. Cussler tien una importante coleición d'automóviles clásicos, y munchos d'ellos (conducíos por Pitt) apaecen nos sos noveles.

El sitiu web de Cussler reivindica que la NUMA afayó, ente otros pecios, el del minisubmarino confederáu "Hunley". Esti estremu poner en cuestión Y. Lee Spence nel so sitiu web, quien asegura que foi'l so equipu quien lu afayó primero. Dambos paecen tener dalgún elementu de verdá. A pesar de que Spence afirmó atopar el "Hunley" con un magnetómetru a mediaos de la década de 1970, la primer espedición en consiguir pruebes concluyentes foi la que Cussler financió parcialmente en 1995. La espedición de 1995 paez basase, hasta ciertu puntu, nel trabayu anterior de Spence.

El trabayu de Cussler na esploración marítima de cutiu causó discutinios. El so entusiasmu y la so falta de tactu diplomático supunxéron-y dalgún alcontrón qu'otru col mundín académicu, con autoridaes llocales y nacionales ya inclusive, como puede apreciase nel so primer trabayu non ficticiu, *Sía Hunters*, col Serviciu Secretu Británicu, el Mossad y la CIA. El llabor de Cussler y de la NUMA y dalgunos de los sos afayos dieron llugar a discutinios, anque Cussler foi'l primeru en confirmar con pruebes concluyentes la llocalización de munchos naufraxos.

## Adautaciones cinematográfiques
* El primer intentu de llevar al cine una novela de Cussler, *Raise The Titanic!* (1980), foi un fracasu de crítica y públicu. Esti fiascu foi atribuyíu a un débil guión y a la eleición del actor Richard Jordan pal papel de Pitt.
* Paramount Pictures realizó *[[Sahara (película de 2005)|Sahara]]* el 8 d'abril del 2005, cola actuación de Matthew McConaughey como Dirk Pitt, Steve Zahn como Al Giordino, William H. Macy como'l Almirante Sandecker, y Penélope Cruz como Eva Rojas.

## Bibliografía

### Noveles d'aventura de Dirk Pitt
*1973, *[[Peligru nel Mediterraneu]]*
*1975, *[[Iceberg (novela)|Iceberg]]* 
*1976, *¡Rescaten el Titanic!*
*1978, *[[Vixen 03]]*
*1981, *[[Incursión nocherniega]]* 
*1983, *[[El triángulu del Pacíficu]]*
*1984, *[[Llerza na Casa Blanca]]*
*1986, *[[Ciclope (novela)|Ciclope]]*
*1985, *[[L'ayalga d'Alexandría (novela)|L'ayalga d'Alexandría]]*
*1990, *[[Dragon (novela)| Dragon]]*
*1992, *[[Sahara (novela)| Sahara]]* 
*1994, *[[L'oru de los Inques]]*
*1996, *[[Amenaza sol mar]]*
*1997, *[[L'imperiu de l'agua]]*
*1999, *[[El secretu de la Atlántida]]*
*2001, *[[La cueva de los viquingos]]* 
*2003, *[[La odisea de Troya]]* 
*2004, *[[Vientu letal]]* 
*2006, *[[L'ayalga del Khan]]* 
*2010, *[[Nube nel árticu]]* 
*2011, *[[La intriga de la media lluna]]* 
*2014, *[[La flecha de Poseidón]]* 
*2017, *[[Nube na Habana]]*
Esiste tamién un llibru de referencia de Dirk Pitt:
* *[[Clive Cussler and Dirk Pitt Revealed]]* (Clive Cussler y Dirk Pitt revelaos)(1998)

### Noveles incluyendo los fíos de Pitt, Dirk y Summer
(corealizadas con Dirk Cussler)
*2004, *Black Wind* 
*2006, *The Treasure of Khan* 
*2010, *Nube nel Árticu* 
* 2011, *La intriga de la media lluna*
*2017, *[[Nube na Habana]]*

### Noveles d'Aventura de Numa Files (Archivos Numa)
(coescritas con Paul Kemprecos -hasta 2010- y Graham Brown, a partir de 2011)
Esta serie de llibros basar en Kurt Austin, xefe de la división de Proyeutos Especiales de Numa, y nes sos aventures. Nellos apaecen dellos personaxes de les noveles de Pitt, tales como Sandecker, Rudi Gunn, Hiram Yager y St. Julien Perlmutter. Pitt fai curties apaiciones nos llibros "Serpent", "White Death" y "Polar Shift".

* *[[Serpent (Culiebra)]]* (1999)
* *[[Blue Gold (Oru azul)]]* (2000)
* *[[Fire Ice (Xelu enceso)]]* (2002)
* *[[White Death (Muerte blanca)]]* (2003)
* *[[Lost City (La ciudá perdida)]]* (2004)
* *[[Polar Shift (Crisis polar)]]* (2005)
* *[[The Navigator (El navegante)]]* (2007)
* *[[Aguamala (Aguamala)]]* (2010)
* *[[Devil's Gate (El xoril del diañu)]]* (2011)
* *[[The Storm (La Nube)]]* (2012)
* *[[Zero Hour (Hora cero)]]* (2013)
* *[[Ghost Ship (El buque pantasma)]]* (2014)
* *[[The Pharaoh's Secret (L'enigma del Faraón)]]* (2015)

### Archivos Oregon
Coescritos con Craig Dirgo los dos primeros, y con Jack DuBrul los siguientes.
Archivos Oregon (*The Oregon Files*) basar en "*The Oregon*", qu'apaez en "Flood Tide". Aparenta ser un cargueru decrépito, pero ye en realidá un barcu d'alta teunoloxía usáu por La Corporación, sol lideralgu de Juan Cabrillo. El barcu funciona como un negociu, cola so tripulación d'accionistes, aceptando encargos de la CIA y otres axencies pa evitar el terrorismu y otros crímenes. La tripulación ye esperta n'amarutes, combate, piratio informáticu y demás pa cumplir les sos misiones. Dambos, Kurt Austin y Dirk Pitt faen un cameo nel so cuartu llibru, "Skeleton Coast".

*2003, *[[El buda d'oru]]* 
*2004, *[[La piedra sagrada]]* 
*2005, *[[Alerta nocherniego]]* 
*2006, *[[La mariña de los diamantes]]*
*2008, *[[Secta Letal]]* 
*2010, *[[Corsariu (llibru)|Corsariu]]* 
*2010, *[[El mar del Silenciu]]* 
*2012, *[[La Selva (llibru)|La Selva]]* 
*2014, *[[El barcu pantasma]]*

### Les Aventures de Fargo
(Clive Cussler con Grant Blackwood)
*2009, *[[L'oru de Esparta]]* 
*2010, *[[Imperiu perdíu]]*
*2011, *[[El Reinu]]* 
*2012, *[[Les Tumbes]]*
*2013, *[[The Mayan Secrets]]*
*2014, *[[The Eye of Heaven]]*
*2015, *[[The Solomon Curse]]*

### Non Ficticios
* *The Sea Hunters: True Adventures With Famous Shipwrecks* (Esploradores del Mar: Les Aventures Con Famosos Naufraxos) (1996).
* *The Sea Hunters II: Diving the World's Seas for Famous Shipwrecks* (Esploradores del Mar: Saleando los Mares del Mundu en busca de Famosos Naufraxos) (2002).
* *Clive Cussler and Dirk Pitt Revealed* (Clive Cussler y Dirk Pitt Revelaos) (1998).

### Noveles d'aventura de Isaac Bell
#2007, *[[La caza]]* 
#2009, *[[Sabotaxe]]* 
#2010, *[[L'espía]]* 
#2011, *The Race #[[2012]],
*El lladrón*
#[[2013]], *L'aprendiz*
#[[2014]], *El contrabandista*
#[[2015]], *L'asesín*
#[[2016]], *El gangster*

=== Llibros Infantiles ===
* *The Adventures of Vin Fiz* ([[2006]]).

== Intereses ==
* El mesmu Cussler ye un personaxe recurrente nes sos noveles. La so primer apaición foi en *Dragon*, onde'l cameo ye bien pocu apreciable; dempués d'eso apaeció en cuasi toes los sos demás obres, siempres como un [[deus ex machina]] que s'introduz na hestoria nel momentu fayadizu y nel llugar fayadizu. Irónicamente, depués los personaxes nun paecen recordar el so nome, anque almiten siempres que yá lo vieron en dalgún llugar.
* Un nome recurrente nes sos noveles ye Leigh Hunt (sacante en *Pacifix Vortex*, onde un personaxe ye llamáu Leigh Hunter en cuenta de Hunt). Cussler declaró que Leigh Hunt ye un homenaxe a un amigu so del mesmu nome fináu en 2007.
* El nome completu de Pitt, Dirk Eric Pitt, ta basáu nel nome del fíu de Clive y coautor de delles de les sos noveles, [[Dirk Cussler]], y nel segundu nome de Clive, Eric.
* El barcu Oregon ta basáu nel buque d'entrenamientu de [[State University of New York Maritime College]], el [[TS Empire State VI]], que'l so nome orixinal foi SS Oregon.
* El 9 d'agostu de 2001, una espedición encabezada por *'Clive Cussler*' (representante de NUMA) y el productor canadiense [[John Davis (productor)|John Davis]] anunció l'afayu de los restos d'un navío na [[isla de la Gonâve]], Haití. L'arqueólogu James P. Delgado identificó los restos como los del *Mary Celeste''.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía de Cussler en numa.net
* Páxina oficial del NUMA
* Les Aventures de Dirk Pitt por Clive Cussler en Los espeyos de la Rueda
*