Wolverine

**Wolverine**, de nacencia **James Howlett** (tamién conocíu como **James Logan** o a cencielles **Logan**) ye un personaxe ficticiu, superhéroe de Marvel Comics, miembru de los X-Men. Él ye unu de los personaxes más conocíos del universu Marvel. El nome orixinal ye pol mustélidu Gulo gulo.

La so primer apaición foi nes páxines del cómic númberu 180 de *[[Hulk|The Incredible Hulk]]*, datáu n'ochobre de 1974, anque la presentación formal foi nel númberu siguiente (númberu 181, payares de 1974).

Wolverine foi un miembru activu de los X-Men, The Avengers y otros grupos de superhéroes y antihéroes. Amás, davezu fai apaiciones como convidáu n'otros cómics de Marvel. Nes décades de 1980 y 1990 convirtióse nel Home-X más afamáu.

## Trayeutoria editorial
Wolverine foi creáu por Len Wein, Herb Trimpe y John Romita Sr.

Xunióse a los X-Men en 1975, formando parte d'un nuevu grupu de mutantes introducíu nel númberu 1 de *Giant-Size X-Men*, por Len Wein y Dave Cockrum. El personaxe desendolcáronlu más p'alantre l'escritor Chris Claremont y el dibuxante John Byrne en *The Uncanny X-Men*, dando-y les carauterístiques poles que güei ye más reconocible.

Claremont, xunto al escritor y dibuxante Frank Miller, establecieron importantes matices nunes series llindaes de Wolverine, que dieron llugar al eslogan «*Soi'l meyor no que faigo, pero lo que faigo nun ye bien prestosu*».

***[[Wolverine (cómic)|Wolverine]]*** ye'l títulu de delles series de cómics que'l mutante protagonizó:
* *Wolverine* (miniserie) (1982, 5 númberos)
* *Kitty Pryde & Wolverine* (miniserie) (1994, 6 númberos)
* *Wolverine Vol. 2* (1988-2003)
* *Origin* (miniserie) (2001-2002, 6 númberos)
* *Wolverine Vol. 3* (2003-2009)
* *Wolverine Vol. 4* (2010-2012)
* *Wolverine Vol. 5* (2013-2014)
* *Origin II* (2013-2014)
* *Wolverine & The X-Men* (2014)
* *Wolverine Vol. 6* (2014)
* *Wolverine Vol. 7* (2020-)
Amás, Wolverine apaeció y apaez regularmente en varies publicaciones.

## Biografía ficticia
### Orixe
James Howlett ye un mutante nacíu n'Alberta, Canadá, nel sieglu XIX, y segundu fíu de Elizabeth Hudson y John Howlett (el primeru, John, aparentemente morrió). James nació enfermu y débil. So ma atopábase ayén y guardando les distancies, tres la muerte del mayorazu so circunstancies desconocíes. De pequeñu, James siempres foi un neñu enfermizu y amás carecía asma, polo que taba sol cuidu d'una moza llamada Rose Hopkins, contratada polos Howlett específicamente pa que lu curiara y caltuviera contentu.

Rose y James pasaben el tiempu xugando con otru mozu, nomatáu *Dog*, fíu del cruel Thomas Logan, guardián de los terrenos de la casona de los Howlett. Pero les coses entamen d'enguedeyase cuando John Howlett despide a Thomas de la so casa tres un incidente. Entós Thomas y el fíu aprucen na casa de los Howlett. Nesi momentu, Thomas Logan amaga que tenía un amoríu con Elizabeth (esto, sumáu al Alicante asemeyu que depués se-y daría James, treslluz que Thomas Logan ye, en realidá, el verdaderu pá de James) y, llueu, asesina a John. El pequeñu James, enllenu de roxura, manifiesta per primer vegada les garres de güesu, mata a Thomas y fier de gravedá a Dog na cara. Al ver el grotescu desenllaz, Elizabeth suicídase d'un disparu d'escopeta.

James decide fuxir del so llar xunto a Rose. El güelu de James apúrre-y un montonáu de perres a Rose en cuenta de que colen pa siempres de la propiedá. James y Rose terminen viviendo nun campamentu de mineros na rexón del Yukón, en Canadá. Ellí, James crez namoráu de Rose, anque sabe qu'ella namái lo ve como'l so hermanu. Esta acaba casándose col capataz de la mina, quien yera bien respetáu por James.
 
Mentanto'l güelu de James fála-y a una perdona misteriosa, pidiéndo-y qu'alcuentre al so nietu y a Rose, pos ta penáu de lo que-yos fixo y antes de morrer quier pidi-yos perdón. Esta persona resulta ser *Dog*, el neñu que solía xugar con Rose y James, pero nel que-y surdió, colos años, una gran redruña escontra ellos. Al atopalos ataca a James, quien yá nun lu recuerda, pos dempués de la nueche en que fuxeron escaeció'l so pasáu. Mientres tan engarriaos, Rose apaez corriendo pa intentar aselalos, pero zarapica y James termina corándola coles garres de güesu, acabante redescubriles.

James pasa por un periodu de crisis dempués de la muerte de Rose. El trance face-y escaecer tol pasáu, incluyendo'l so nome. L'únicu nome que recuerda ye'l de "Logan", que dende entós empecipia a utilizar pensando que ye'l de so. James va vivir un tiempu nel desiertu, ente llobos, na zona del Yukón.

### Primeres aventures

So les combalechadures del villanu Romulus, James faise mercenariu en Madripoor, una pequeña isla-principáu del sureste d'Asia, y contrátenlu unos misteriosos empresarios conocíos como Landau, Luckman & Lake. Nesos, tuvo un amoríu con Seraph, una diminuta pero espantible muyer, tamién emplegada de Romulus.

Dempués James finca en Xapón, onde atopa per primer vegada un home misteriosu conocíu solo como Creed (otru esperimentu de Romulus), que fora contratáu pol clan ninja La Mano p'asesinalu.
James torna a la so patria y vive un tiempu nuna comunidá minera cercana al territoriu de los indios pies negros. Nesa dómina, vuélvese amante d'una curiosa nativa llamada Silver Fox (Raposa Platiada). Por desgracia la so felicidá faise trices cuando Creed, que lu escorriera dende Xapón, asesina a Silver Fox. Esto asocedió'l día del aniversariu de Logan. Ésti y Creed conviértense dende entós n'enemigos mortales, xurando axuntase pa lluchar cada aniversariu de James. Col pasu de los años, Creed convirtióse nun asesín gafu conocíu como Sabretooth. 

James entró nel exércitu canadianu na Primer Guerra Mundial, y depués percorrió'l mundu dellos años. En Shanghai, China, conoció al samurái y místicu llamáu Ogun, quien y deprendió-y diverses artes marciales. Tamién tuvo en Méxicu, u conoció a la cambiaformes mutante Mystique.
En 1932 James tornó a Madripoor, u retomó'l oficiu de mercenariu y se fixo llamar *Patch*. Tuvo presente na Guerra Civil Española, y na Segunda Guerra Mundial, trabayó con Seraph como axente, amás de collaborar con superhéroes como Captain America y Black Widow.

Depués, James fincó de nuevu en Xapón, onde conoció una muyer llamada Itsu, casóse con ella y tuvieron un fíu, en 1946. Por desgracia, a Itsu asesinóla Winter Soldier. James creyó que so fíu tamién morriera, pero en realidá el neñu sobrevivió. Romulus apurriólu a una pareya llocal, que lu bautizó como Akihiro.

### Arma X
Alredor de 1961, James toma'l nome en códigu de Wolverine, y introduzse nel proyeutu de superhomes conocíu como *Arma X*, del gobiernu canadiense. Utilizando diversos métodos, Wolverine ye sometíu a un programa de "memories enllantaes", qu'alterien entá más les sos alcordances confuses. Nesa dómina, realcontróse con Sabretooth y Silver Fox, quien sobrevivió so circunstancies misterioses. Tamién taben presentes otros axentes como Maverick y Mastodont. Por cuenta de los constantes "llavaos de celebru" nesti tiempu, nin Wolverine nin Sabretooth recordábense l'unu al otru. Wolverine forma l*'Equipu-X* xunto a Sabretooth y Maverick, y son los responsables de boicotiar el "Proyeutu Omega Red", del supersoldáu de l'antigua Xunión Soviética. Pero, so la influyencia de Romulus, Sabretooth traiciona a los sos collacios y l'Equipu desintégrase.

So órdenes de Romulus, el Proyeutu Arma-X somete a Wolverine al procesu de fundición de la cadarma humana con adamantium, un tipu de metal práuticamente indestruyible, desenvueltu polos científicos Cornelius y Oyama. Wolverine yera'l candidatu ideal p'aguantar el doliosu y mortal procesu, gracies a los sos poderes curatibles. Pero los científicos nun foron a controlar a Wolverine, que, revertíu a un estáu xabaz, esterminó a tolos del Proyeutu enantes de fuxir saltando per una catarata. Sicasí, Cornelius y Oyama llogren sobrevivir anque, tiempu dempués, a Oyama asesinólu la so moza.

Wolverine tuvo analayando pel monte per delles selmanes, fasta que lu atopó'l matrimoniu conformáu por James y Heather Hudson. Los Hudson rescataron a Wolverine y ayudáronlu a recuperar la humanidá y el xacíu. Eventualmente convídenlu a xunise al Departamentu H, un grupu secretu de supersoldaos de Canadá. Por cuenta de los manipuliamientos mentales del Proyeutu Arma-X, Wolverine solo podía recordar delles coses del so pasáu, ente elles a Seraph. Wolverine tornó a Madripoor p'ayudar a entrenar a la nueva discípula de Seraph, Ophelia Sarkissian, la muyer conocida como Viper. Pero Sabretooth atacó a Seraph y aparentemente asesinóla. Enntes de morrer, Seraph fíxo-y xurar a Wolverine que, dalgún día, se casaría con Viper. L'heroísmu de Seraph influyó en Wolverine, poro, aceptó la ufierta de James Hudson de xunise al equipu de superhéroes canadienses conocíu como Alpha Flight. Eventualmente, controláu por Romulus, Wolverine atacó a Hulk y a un Wendigo, enantes d'abandonar el Departamentu H de Canadá.

### X-Men

Wolverine conoció al Profesor Charles Xavier, fundador y cabezaleru del grupu de superhéroes mutantes conocíos como los X-Men, cuando esti realizaba un viaxe a Canadá. Xavier amosó interés por Wolverine y convidólu a xunise al so equipu. Foi Xavier quién afayó la presencia de Romulus na mente de Wolverine y rompió'l llazu mental que xunía a Wolverine col villanu. Wolverine debutó con una nueva xeneración de X-Men rescatando a los orixinales d'un monstruu conocida como Krakoa, la Isla Viviente. La primer nueche que pasó na Escuela Xavier, Wolverine aldericó cola muyer-x Jean Grey, sintiendo dambos a partir d'esi momentu una fuerte atraición mutua, reprimida por Jean gracies al romance col home-x Cyclops (Cíclope). Colos X-Men, Wolverine atopó la familia que nunca tuvo.

Poco dempués, Wolverine viaxó a Xapón. Ellí conoció a la fía de Lord Xinguen Ḥarada, cabezaleru del poderosu Clan Yashida de la Yakuza xaponesa, Mariko Yaxida. Wolverine terminó namorándose d'ella, y ella correspondió-y. Cuando la moza foi forzada pol pá a un matrimoniu iguáu, Wolverine intervieno y venció a Lord Shingen, quien-y ufrió la mano de so fía. 

La supuesta muerte de Jean Grey depués del so tráxicu alcuentru cola entidá cósmica conocida como la Fuercia Fénix provocó tamién un fuerte impautu en Wolverine, qu'en señal de llutu camudó'l so traxe mariellu y azul por uno mariellu y marrón. Nel so alcuentru colos esbirros del Hellfire Club (Club Fueu Infernal), Wolverine firió gravemente a dellos d'ellos, quienes, sofitaos pol *cyborg* Donald Pierce, convertiríense más tarde nos asesinos cibernéticos conocíos como Reavers (Segadores).

Más tarde, la so boda con Mariko Yaxida foi pertorgada pola intervención del mutante ilusionista Mente Maestra. De toes formes, la pareya siguió la so rellación, y inclusive, adoptaron una neña güérfana llamada Amiko Kobayaxi. Wolverine tamién tuvo que s'enfrentar al so anterior mentor, Ogun, cuando esti perdió'l xacíu y manipolió a la nueva Kitty Pryde, compañera de Wolverine nos X-Men. Wolverine, col sofitu de Kitty, combatió a Ogun, viéndose forciáu a matalu.
Wolverine atopóse con Yuriko Oyama, "Lady Deathstrike", la fía del Profesor Oyama (Darkwind) ún de los científicos del Proyeutu Arma X. Deathstrike odiábalu, afirmando que yera l'asesín de so pá (Yuriko sufriera amnesia y nun recordaba les verdaderes causes de la muerte de so pá). No fondero, Deathstrike tamién siente una fuerte atraición escontra Wolverine.

Cuando los Marauders (Acechadores), un grupu d'asesinos al serviciu del villanu Mr. Siniestru, masacraron la comunidá de paries mutantes de les alcantarielles conocíos como los Morlocks, Wolverine realcuéntrase col so antagonista Sabretooth, quien participara na matancia. Poco dempués, Wolverine y los X-Men morrieron en Dallas sacrificando la vida al combatir econtra'l demoniu Adversary, pero fueron resucitaos por Roma, guardiana del Omniversu, y mudaron a Australia. Ellí, Wolverine atópase colos cyborgs Reavers, quienes lu vieron como'l so mayor enemigu dientro los X-Men pol dañu que-yos causara en pasáu. Lady Deathstrike yera entós la cabezalera de los villanos.

Tando n'Australia, Wolverine visitaba dacuando Madripoor. Ellí, ayudó a la moza Jessan Hoan, *Tyger Tiger*, a convertise na nueva xefa del crime de la isla.
Cuando los X-Men sumieron en cruciando'l portal místicu australianu *Siege Perilous*, Wolverine tuvo a piques de morrer a manes de los *Reavers*, pero foi rescatáu por una neña mutante llamada Jubilee (Aniversariu). Wolverine y Jubilee volviéronse grandes amigos, y Wolverine empezó a asumir el papel de pá. Wolverine y Allegría buscaron a los X-Men sumíos. Cuando l'equipu s'xuntó, Wolverine allistóse nel Equipu Azul de Cyclops. Ellí tamién axuntóse con Jean Grey, quién volviera de la muerte.

Wolverine empecipió a tener nicios sobro'l so pasáu col remanecimientu de Maverick y Omega Rede. Por desgracia, la so busca de nicios foi torgada cuando'l clan *ninja* La Mano entró en conflictu col Clan Yashida, siendo Mariko la cabezalera tres la muerte de so pá. El líder de La Mano, Matsuo Tsurayaba, aliáu con Silver Fox, acometieron escontra Mariko, asesinándola con venenu de pez globu. La muerte de Mariko foi un golpe bien duru pa Wolverine, quien se vengó de los sos asesinos y xuró nun volver nunca más a Xapón.

### Crisis físiques y mentales
Tiempu dempués, Wolverine y los X-Men combatieron al malváu mutante Magnetu na so base espacial, Avalon. Na batalla, Magnetu utilizó los sos poderes magnéticos y desaposió a Wolverine de tol adamantium del so cuerpu. Wolverine tuvo a puntu de morrer, y sintiéndose desvalíu, abandonó temporalmente a los X-Men. Wolverine tornó colos X-Men pocu dempués, n'afayando que Sabretooth recibiera posada na Casona. Wolverine combatió a Sabretooth y tuvo a un pasu de matalo. La intuición de Wolverine foi verdadera, pos Sabretooth traicionó a los X-Men pocu dempués.

Wolverine foi víctima del ataque del villanu Xénesis, qu'en realidá yera Tyler Dayspring, fíu del guerreru conocíu como Cable. Xénesis quixo tornar el adamantium a la cadarma de Wolverine pa convertilo n'unu de los sos nuevos Caballeros, pero lo único que consiguió foi revertilo al so estáu más selvaxe, física y mentalmente.

Conforme diba recuperando la so humanidá, Wolverine viose forzáu a tornar a Madripoor, onde l'antigua discípulu de Seraph, Viper, llogró tomar el control de la isla. Pa evitar una guerra nel principáu, Wolverine tuvo que cumplir la promesa fecha a Seraph y casóse con Viper.

Poco dempués, nuna misión nel espaciu, Wolverine foi secuestráu polos alienígenas Skrull, quien lo llevaron ante'l so aliáu, el mutante Apocalipsis. Apocalipsis forzó a Wolverine a combatir a Sabretooth (quien agora tenía cadarma de adamantium). En venciendo a Sabretooth, Wolverine foi escoyíu por Apocalipsis pa ser el so nuevu Caballeru de la Muerte, y de siguío, desaposió a Sabretooth del adamantium de la so cadarma, y anubrió con él el cuerpu de Wolverine. Sol control d'Apocalipsis, Wolverine enfrentó a Hulk, Cable y los X-Men, hasta que finalmente pudo salvase del control del villanu gracies a les sos amigues, Allegría, Kitty Pryde y la telepatía de Psylocke.

Cuando Madripoor foi atacáu pol espíritu de Ogun, Viper clamó l'ayuda de Wolverine. En salvando al principáu, Viper concediólu a Wolverine el divorciu.

Wolverine con ayuda de Cíclope, Maverick y Fantomex, afaya'l verdaderu orixe del Proyeutu Arma X y se infiltra nel Proyeutu pa desmantelalo dende'l raigañu. Poco dempués, los X-Men son traicionaos por Xorn, unu de los profesores del Institutu, quien faciéndose pasar por Magnetu, realiza un brutal ataque sobre la ciudá de Nueva York. Wolverine y Jean Grey, cayen nuna trampa y son unviaos nuna nave con destín al sol. Pa evita-y a Jean una muerte doliosa, Wolverine apuñalar coles sos garres, más lo que consigue ye que Jean manifieste nel so cuerpu, nuevamente'l poder del Fénix. Jean y Wolverine tornen a la Tierra a combatir a Xorn, pero na batalla, Xorn asesina a Jean. En vengación, Wolverine degollar.

### Nuevos Vengadores y X-Force
Cuando la prisión d'alta seguridá conocida como The Raft, sufre un motín, Wolverine alíase con Iron Man, Spider-Man, Luke Cage, Spider-Woman, Captain America y Sentinel pa formar los New Avengers. Poco dempués, Wolverine ye manipoliáu pola axencia criminal conocida como HYDRA pa sirvir como axente secretu, pero llogra recuperase col sofitu de los X-Men.

Wolverine afaya la esistencia de Laura Kinney, alies X-23, una nueva guerrera creada artificialmente utilizando ADN de Wolverine. Wolverine ayuda a X-23 y otorga-y asilu colos X-Men, convirtiándose amás nel so tutor llegal.
Eventualmente, tres el llamáu "Día-M", cuando la raza mutante ye diezmada por obra d'un conxuru de Scarlet Witch, Wolverine recupera tola memoria. Con ayuda de la so compañera X-Men Emma Frost, Wolverine tamién afaya la esistencia de so fíu Akihiro, qu'agora foi contratáu por Romulus como'l so asesín, y faise llamar Daken. 

Cuando españa la llamada *[[Civil War (cómic)|Civil War]]* ente superhéroes, Wolverine toma partíu y dedícase a la captura de Nitro, el villanu que causó tol desastre.De primeres intenta consiguir el sofitu de los X-Men, pero ye desaprobado por Cíclope. Wolverine llogra rastrexar y vencer a Nitro. Amás, declára-y la guerra a l'axencia Damage Control por utilizar a Nitro pa causar el desastre. 

Poco dempués, Sabretooth, manipoliáu por Romulus, vuelve aliase colos X-Men. Esto deriva nun irremediable conflictu ente dambos. Sabretooth ye rescatáu por Wild Child (Guaḥe Xabaz), un axente de Romulus, y lleváu a Canadá. Wolverine ye contautáu polos superhéroes Sasquatch, Wolfsbane y les hermanes Feral y Thornn, quienes-yos revelen que, al igual qu'ellos, Wolverine forma parte de la sub-raza de los Lupinos (lo que depués se descubriría como otru bilordiu de Romulus). Wolverine viaxa con ellos a Canadá, onde s'enfrenten a un Sabretooth más incontrolable que nunca, quien asesina a sangre frío a Feral. Como'l so aniversariu avérase, siendo la xunta añal de Wolverine con Sabretooth, espéralu na cabaña onde s'engarriaron la primer vegada, armáu cola espada de Muramasa. Cuando Sabretooth apaez, Logan combate y finalmente mátalu, esgargolándolu cola espada de Muramasa, y xura que va siguir la pista de Romulus.

Poco dempués, y tres l'apaición de Hope Summers, la llamada "mesíes mutante", Cyclops pide a Wolverine, encabezar una nueva encarnación de X-Force (X-Force), compuesta por X-23, Warpath (Sienda de Guerra) y Wolfsbane. Esti nueva "X-Force" tien como oxetivu esmantelar al equipu anti-mutante conocíu como los Purificadores.

Wolverine con ayuda del Profesor Xavier, intenta lliberar al so fíu Daken del control de Romulus. La situación facilítase cuando Daken ye contratáu como asesín por Sebastian Shaw y el Hellfire Club (Club Fueu Infernal). Cuando Shaw ye derrotáu, Wolverine y Daken alcuerden aliase pa esterminar a Romulus, mas la so alianza ruémpese cuando Daken usurpa'l nome de Wolverine pa xunise a los Dark Avengers y los Dark X-Men de Norman Osborn.

### Infiernu y Rexénesis
La Rede Right Hand, un grupu de persones que foron perxudicaos por Wolverine, atráyenlo a ellos utilizando como golisma la so nueva moza Melita Garner (la cambiaformes Mystique amarutada) y depués atrapalu nun círculu místicu que lu unvia direutamente al infiernu. Mientres ta nel infiernu, un grupu de demongrios tienen el so cuerpu. Wolverine llora fuxir del infiernu cola ayuda de Melita, Daimon Hellstrom y Ghost Rider. Sicasí, el so cuerpu inda tiénenlu los demonios. Wolverine sigue'l niciu de la Rede Right Hand y mata al so equipu d'asesinos, los Mestizos. Pero los miembros de la Rede Right Hand suicídense y revelen a Wolverine nun mensaxe secretu que los Mestizos yeren los sos fíos illexítimos. Ablayáu, Wolverine échase al monte y viaxa con una menada de llobos. Melita convéncelu de tornar a la civilización.

Al tornar a Utopía, el nuevu llar de los X-Men, estos vense metanes un caos aniciáu pol alumnu Quentin Quire, alies Kid Omega, que provocó llerza nacional. A esto súmase un brutal ataque del nuevu Infernal Fire Club a Utopía. Wolverine y Cyclops empiecen a manifestar diverses opiniones alrodiu de como emponer a la nueva xeneración de mutantes al so cargu. La tensión remata nun enfrentamientu físicu ente dambos. Cuando l'amenaza mayor ye superada, Wolverine y Cíclope deciden que los sos distintos ideales yá nun pueden coesistir. Wolverine convence a la metá del equipu de X-Men de volver col a la vieya Escuela de Xavier en Nueva York y restaurala. Asina, al cabu de poco tiempu, Wolverine inaugura la "Escuela Jean Grey pa Mozos Dotaos", na cual empieza una nueva y mala etapa como direutor. Coles mesmes, Wolverine caltiénse como integrante de los Nuevos Vengadores y de X-Force. Esta postrera ye anovada con una nueva encarnación más letal integrada por Fantomex, Deadpool y Psylocke.

Cuando la Fuercia Fénix tornó a la Tierra, Wolverine ponse de llau de los Vengadores pa prindar a la rapaza Hope Summers, refugando los intentos de Cíclope de convencelo de lluchar del llau de los X-Men.

Mientres la batalla ente los X-Men y los Avengers nel Área azul de la Lluna, la Fuercia Fénix tien a Cyclops y otros cuatro X-Men.
Más tarde, el Profesor X ye asesináu por un Cyclops teníu pol Fénix.

### Muerte de Wolverine
Más tarde, Wolverine pierde'l so factor de rexeneración n'enfrentando un virus, y xúnese a un grupu de mercenarios como espía de S.H.I.E.L.D., investigando los pasos de Sabretooth, quién misteriosamente resucitó. 

Ante los efeutos de la perdida del so poder, Wolverine exíliade nuna isla. Sicasí, cuérre'l rumor de que perdió'l factor curatible y vuélvese blancu de cazarrecompenses. Nel so camín atopar con dellos rivales: Lady Deathstrike, Viper y Shadow King. Esti postreru revéla-y que la persona qu'en verdá ta buscándolu ye'l Doctor Cornelius, que lu busca pa estraye-y el factor curatible y inxertar adamantium en cuerpos d'humanos comunes, y asina crear nuevos guerreros ensin que muerran pel métodu d'insertamientu del metal. Wolverine llogra matar a Cornelius, pero muerre na batalla cuando un contenedor d'adamantium líquidu arrámase sobre él.

### Post-Mortem y Manda
Sharp, Skel, Neuro, Endo, Junk, y los "wolverines" (un equipu formáu a partir de les consecuencies de la muerte de Wolverine y integráu por Daken, Lady Deathstrike, Mystique, Sabretooth y X-23) traten d'atopar el cadabre de Logan, que s'alcuentra en poder de Mr. Sinister. El grupu introduzse na fortaleza de Mr. Sinister pa recuperar el cadabre, que finalmente lu garren los X-Men dempués d'una batalla. 
Como ún de los sos últimos pidimientos, Wolverine dispunxo que Spider-Man fora un profesor de la "Escuela Jean Grey pa nuevos talentos" qu'él fundó. 

Más tarde, Black Widow afaya un cuchiellu cubiertu del sangre de Wolverine en posesión de l'axencia terrorista A.I.M., nun centru d'investigación en Moscú. Captain America y Deadpool foron recuperalu col fin de prevenir que AIM utilice l'ADN de Wolverine. Deadpool adquiriera apocayá una incubadora que podía crear nuevos cuerpos usando una muestra d'ADN. Sicasí, Deadpool aplazó la decisión de trayer de vuelta a la vida a Wolverine, fasta que tuviera más tiempu pa pensar alrodiu de si ye lo qu'él deseyaría. Pela so parte, X-23 estrena una variación del traxe de Wolverine y toma'l so nome en clave. 

Una versión alternativa de Wolverine, orixinaria de la Tierra-807128, ye convidada a xunise a los X-Men. Esta versión faise llamar Old Man Logan (*El Vieyu Logan*)

## Poderes
Nel universu ficticiu de Marvel, Wolverine tien poderes rexenerativos que puen curar cualquier mancadura, por mortal qu'ésta seya, amás esi mesmu poder fai que sía inmune a cualquier enfermedá esistente na Tierra y delles estraterrestres. La so fuercia tamién ta aumentada, permitiendo-y llevantar unos ciento ochenta quilos. Amás, los sos poderes rexenerativos llogren que se caltenga "mozu", avieyando d'una manera perllenta, polo que paez un home de trenta años, a pesar de tener más de cien. Tien los reflexos y tolos sentíos bien agudos (ye quién a reconocer y rastrexar xente pol so golor), y tres garres retráctiles en cada mano. Una desventaxa d'estos poderes rexenerativos ye que tamién protexen la so mente. Asina, cada vez que-y asocedía un eventu traumáticu, los sos poderes bloquiábenlo faciendo que lo escaeciera y que, polo tanto, el so pasáu fora un misteriu. A esto súmase'l gran númberu de vegaes que la so mente foi "reprogramada" poles distintes organizaciones qu'usaben a Wolverine, casi siempres so la escura mano de "Romulus", ún de los mutantes más antiguos y misteriosos del universu Marvel, dándose la so esistencia cuasi dende la edá de piedra y de los primeres "lupus sapiens" (raza a la que supuestamente pertenecen Wolverine, Dientes de sable y Wild Child, ente otros).

A lo último, un efeutu colateral del factor curatible ye la cuasi inmortalidá: la razón pola que los seres humanos avieyen deber a que col pasu de los años el cuerpu nun puede reparar dafechu los daños y el deterioru constantes que sufren los órganos, célules y texíos. Estos daños atrópense y la consecuencia resulta en que favorecen l'apaición de cáncer nos órganos, deterioros nel celebru, etc. Yá que Wolverine tien el so factor de rexeneración, estos daños nun s'atropen y l'individuu aparenta tener siempres edá adulta, ensin avieyar nunca.

Amás de los sos poderes mutantes que se deben a una mutación nos sos xenes, a Logan foi-y enllantáu sobre la cadarma una cobertoria d'adamantium. Estos esperimentos foron realizaos por un grupu de científicos so la influencia de Romulus.

Ye un maestru de combate en distintes artes, sobremanera n'engarradielles cuerpo a cuerpu, nes que nunca dulda n'usar la so fuercia d'un mou fatal. Yá que recibió entrenamientu militar, d'espía y de samurái, ente otres, pasando décades por distintes afiliaciones y innumberables campos militares, ye un espertu na llucha, con y ensin armes, amás d'un gran estratega bien peligrosu no que fai.

Wolverine forxó'l so temple en batalla, cola conocencia samurái. Entrenó la mente y el cuerpu fasta la llende humana. Les sos habilidaes físiques, la so resistencia y la so capacidá d'encaxar golpes fáen-y un bien bon lluchador.

Según la hestoria de Wolverine, dempués d'una batalla con Magneto na qu'ésti llogró saca-y tola cubierta d'adamantium de la cadarma, demostróse qu'esti metal actuaba como un venenu pa Logan, polo que tres esti sucesu, la so capacidá rexenerativa y otres habilidaes aumentaron a niveles astronómicos (yá que taben concentraes en lluchar contra'l "venenu"), convirtiéndose nun mutante de Clase Omega, por cuenta de la so indestruyibilidá y rexeneración agora inmediata, tantu de la so mente como del so cuerpu otru de los poderes qu'adquirió al asesinar a Magnetu foi la capacidá de dar reblincones ensin sufrir daños.

## Versiones alternatives

### Days of Future Past
Na saga *Díes del Pasáu Futuru*, Wolverine ye ún de los pocos mutantes sobrevivientes nun futuru en que son escorríos y esterminaos.

### Age of Apocalypse
Na Yera d'Apocalipsis, Wolverine toma'l nome d'Arma X, y ye parte de los X-Men, encabezaos por Magneto. Ta casáu con Jean Grey, y perdió una mano nun combate escontra'l so antagonista, Cyclops, que nesti mundu ye lleal a Apocalypse.

### Earth X
La Tierra X preséntanos un Wolverine gruesu, y con un matrimoniu bien ruinizu con Jean Grey.

### Ultimate Wolverine
Nesti mundu, Wolverine caltién munches carauterístiques de la continuidá orixinal, pero modernizaes. Revélase que'l so verdaderu poder nun ye'l del sanar, sinón el de sobrevivir, lo que se da conocer cuando la so cabeza suelta apaez viva sobre una mesa nun llaboratoriu.
Tien un fíu con poderes paecíos que más tarde viaxa a la Tierra-616.

### House of M
Nel mundu de la Casa de M, Wolverine apaez como ún de los cabezaleros de SHIELD, y tien un amoríu con Mystique.

### Marvel Zombies
En Marvel Zombies, Wolverine ye un muertu viviegu en busca de carne fresco. Col superolfatu rastrexa a Magneto, y con otros superzombis come a Galactus, garrando parte de los sos poderes. Dempués d'atacar dellos mundos paralelos, asesínalu un Wolverine d'otra dimensión. Por aciu de la so "zombificación", esti Wolverine yá nun refai la so carne, y por ello asesinólu fácilmente'l so doblu.

### Amalgam Comics
Wolverine fúndese con Batman de DC Comics pa conformar a Dark Claw, un superhéroe de New Gotham City que s'atapa tres la identidá de Logan Wayne, artista millonariu. El so mayor enemigu ye Hyena, una fusión de Sabretooth y Hyena.

### Age of Ultron
Wolverine foi'l mayor causante de la distorsión de les dimensiones al matar a Hank Pym pa qu'asina nun puea crear a Ultron.

### Old Man Logan
Nesti universu Wolverine ye unu de los pocos superhéroes que siguen vivos depués de que los villanos tomen el poder va cincuenta años. Vese más vieyu y tien una familia que vive en California, territoriu d'un avieyáu Bruce Banner, agora malváu. Dempués de la cayida de los superhéroes, Estaos Xuníos dixebró n'estaos gobernaos polos villanos mas fuertes,ensin escaecer a Red Skull, que ye'l presidente del país.

## Apaiciones n'otros medios
### Televisión
* Wolverine apaeció nun capítulu de *[[Spider-Man and His Amazing Friends]]*, cola voz de Neil Ross.
* Wolverine foi unu de los protagonistes en *[[X-Men: Pryde of the X-Men]]* l'episodiu piloto d'una serie que finalmente nun produxeron.
* Wolverine foi unu de los protagonistes principales de la serie animada *[[X-Men (serie de televisión)|X-Men]]* de los años noventa, cola voz de Cathal J. Dodd.
* Wolverine tamién participa nel escuadrón de superhéroes de "The Super Hero Squad Show".
* Wolverine apaez nun rol estelar na serie animada del 2000 *[[X-Men: Evolution]]*, ye un home col pasáu envolubráu nel misteriu y deprende-y a los X-Men rapazos l'entrenamientu en batalla. A diferencia de la mayoría les versiones, Wolverine nun llevaba llargues les patiellas. Scott McNeil foi l'actor qu'interpretó la so voz na versión n'inglés.
* Wolverine ye'l cabezaleru de los X-Men na serie animada *[[Wolverine y los X-Men]]*, cola voz de Steven Blum. Wolverine tien la xera de liderar a los X-Men y llevar a cabu les órdenes del Profesor Xavier (que ta n'estáu de coma nel presente, pero se comunica al traviés del so cuerpu dende'l futuru).
* Apaez en The Avengers: Earth's Mightiest Heroes, de nuevu cola voz de Steven Blum. Logan llucha xunto a Captain America y otros héroes como los Howling Commandos na Segunda Guerra Mundial. Wolverine tamién apaez en "New Avengers", (segunda temporada) como parte de los New Avengers, un equipu creáu por Tony Stark por di un acasu los principales Aveners nun foren quién a lluchar. Wolverine ye convocáu y xúnese con Spider-Man, Luke Cage, Iron Fist, War Machine y The Thing pa lluchar contra Kang the Conquerer. Él y los demás qpaecen de nuevu na final de la serie, "Avengers Assemble".
* Apaez nos capítulos d'Ultimate Spider-Man:
** Na primer temporada, episodiu 10: Él y Spider-Man detienen a Mesmero, ésti intercambia-yos les mentes, teniendo problemes nel cuerpu del otru, cuando s'enfrenten a Sabretooth.
** Na segunda temporada, episodiu 20: Apaez pa faer equipu con Spider-Man y Captain America, al detener a Arcade, qu'entama llanzar misiles nucleares pa causar la Tercer Guerra Mundial.
** Na tercer temporada, episodiu 7: Va con Spider-Man a Savage Land a buscar a Ka-Zar, depués d'enfrentase al Taskmaster y Kraven the Hunter, quienes prindaron a Zabu.
* Apaez nun capítulu de Hulk and the Agents of S.M.A.S.H. de la primer temporada, episodiu 4, como unu de los héroes secuestraos por The Collector, y sale nuna apaición completa nel episodiu 10, cuando s'acomuña con Hulk pa cazar al Wendigo.

### Cine

Hugh Jackman interpretó a Wolverine nes películes. Anque yá apaeciera nes trés partes de la saga cinematográfica de los X-Men (*[[X-Men (película)|X-Men]]*, *[[X-Men 2]]* y *[[X-Men: The Last Stand]]*), en 2009 Wolverine protagonizó una película propia, *[[X-Men Origins: Wolverine]]*, na que se cunta'l so orixe, cómo consiguió la cadarma d'adamantium, y la so rellación con otros mutantes enantes de ser un X-Men, polo qu'apaecen otros mutantes famosos como Deadpool, Gambit, Charles Xavier, Sabretooth, Cyclops y Emma Frost, amás d'otros personaxes reconocibles polos aficionaos a los cómics del personaxe.

*[[The Wolverine]]* ye la segunda parte. La hestoria d'esta entama a partir de la escena qu'apaez a la fin de los creitos de la primer entrega, que muestra un Logan confusu y enferronáu a recordar el so pasáu nun chigre de Xapón. Seed Productions y los estudios Fox desendolcaron una trama dientro'l mundu de los samuráis y les llocalizaciones son en Xapón. Esta película ta centrada na rellación ente Wolverine y Mariko, la fía del xefe del crime organizáu xaponés. Amás adauta la hestoria que se desendolxaba na miniserie de los años 80 con guión de Chris Claremont y dibuxu de Frank Miller. *[[Logan (película)|Logan]]* ye la tercer película de Wolverine como protagonista, so la direición de James Mangold, y ye la postrer vegada que Jackman interpreta esti personaxe.

Na precuela de la saga de *[[X-Men: First Class]]* nárrase la hestoria Charles Xavier y Magneto na mocedá, y Wolverine (Hugh Jackman) apaez nuna curtia escena. Amás ye co-protagonista en *[[X-Men: Days of Future Past]]* y apaez nuna escena de *[[X-Men: Apocalypse]]*, al ser lliberáu por Cyclops, Jean Grey y Nightcrawler na base de Stryker.

### Videoxuegos
Wolverine apaeció nos siguientes videoxuegos:

* *Marvel: Avengers Alliance*
* *Wolverine: Adamantium Rage*
* *Spider-Man and The X-men*
* *X-Men: Mutant Apocalypse*
* *X-Men: Children of the Atom*
* *Marvel Super Heroes*
* *X-Men vs. Street Fighter*
* *Marvel Super Heroes vs. Street Fighter*
* *Marvel vs Capcom: Clash of Super Heroes|Marvel vs capcom*
* *Marvel vs Capcom 2: New Age of Heroes*
* *Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds*
* *Ultimate Marvel vs Capcom 3*
* *Marvel vs Capcom Origins*
* *X-Men: Mutant Academy*
* *X-Men: Mutant Academy 2*
* *Marvel Nemesis: Rise of the Imperfects*
* *X-Men Legends*
* *X-Men Legends II: Rise of Apocalypse*
* *X-Men: Next Dimension*
* *X-Men 2: Wolverine's revenge*
* *Marvel: Ultimate Alliance*
* *Marvel: Ultimate Alliance 2*
* *Spiderman: Web of Shadows*
* *Marvel Lego Super Heroes*
* *Ultimate Spider-Man*
* *X-Men Origins: Wolverine*
* * X-men 2:Wolverine's Revenge *
* *Tony Hawk's Pro Skater 3* (apaez como Skater desbloquiable xunto con Darth Maul)
* *Deadpool* (personaxe secundariu)
* *Marvel Heroes 2016*

## Ver tamién
* Triloxía de Wolverine

## Referencies

## Enllaces esternos
*