Abaigar

**Abaigar** (*Abáigar* en castellán) ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na merindad de Estella, na contorna d'Estella Oriental y a 58 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población ye de  (INE).

Fronteriza al N con Murieta; al E, con Igúzquiza y Villamayor de Monjardín; al S, con Olejua; y al O, con Oco.

## Toponimia
El nome d'esta llocalidá tien como significáu etimolóxicu más probable la espresión n'eusquera *(h)abe igar*, que significaría *árbol secu*. La pallabra *habe* ta documentada nel dialeutu vizcaín antiguu, pero paez plausible que tuviera un espardimientu mayor, siendo utilizada tamién n'otros dialeutos.

Según la Real Academia de la Llingua Vasca el topónimu en llingua vasca de la llocalidá ye *Abaigar*, equivalente al topónimu castellanu pero ensin tilde. Primeramente adscrita a la zona non vascófona pola Llei Foral 18/1986, en xunu de 2017 el Parllamentu navarru aprobó'l pasu de Abáigar a la Zona mista de Navarra. Abáigar forma anguaño parte de la zona mista de Navarra, falándose d'antiguo l'eusquera nesta zona (siquier hasta'l sieglu XVI).

El xentiliciu de los habitantes d'esti conceyu ye abaigarense.

## Naturaleza
El conceyu de Abaigar, allugar nuna zona montuosa onde predominen montes de carbayos, d'encinas; y zones de camperes.

### Xeografía
Allugar nes fasteres del picu Monjardín; que tien un altor de 894 metros, ye al empar, unu de los diapiros o montes de sal que puede atopase pola cubeta de Estella; onde s'atopa dichu conceyu. La cubeta de Estella tratar d'una gran depresión; formáu a partir de movimientos tectónicos violentos; qu'al empar, formóse los diapiros qu'anden distribuyíos pola rexón. Por cuenta de que tuvo sufiertu munchos movimientos; el ríu Ega, tuvo dafechu camudando de posición, onde s'atopa materiales aluviales nes sos riberes. Los cuetos que s'atopa en Abáigar: San Miguel, La Carbayeda, Lizaico... ; son tamién diapiros.

El suelu esta compuestu de roques de tipu caliar aniciáu d'estos montes de sal y de yelsu, na zona S. La zona N ye dafechu cuasi grebu.

### Hidrografía
Ye bordiáu pel ríu Ega, que fai de frontera col conceyu de Murieta. Nesti llugar, desagua los regueros de los Montecicos y Reajos; esti postreru, afluente del Montecicos. Estos regueros traviesa'l conceyu pela zona O, hasta desaguar nel Ega. Los dos regueros nacen nel conceyu de Olejua.

### Clima
El clima ye daqué que comparte col restu del conceyu, dientro de la cubeta. Son iviernos bastantes fríos; y branos bastante prestosos. Les agües son abondo abondoses; y la mayoría de les vegaes; los vientos soplen de N a O pol llugar; por cuenta de los Pirineos.

## Economía
Debíu al suelu que tien; solo puede cultivar la cebada, el trigu, el maíz, la vide y forraxes; y en delles ocasiones, el tábaco.

## Historia
Perteneció al fueru de Estella, nel añu 1281; que pertenecieron a un conde llamáu Juan Sánchez; a la que cuando morrió, dio-y estes tierres al so fíu, Juanot. Antigua pedanía del antiguu conceyu del Valle de Ega; estes tierres pertenecíen a la cofradería de San Bartolomé, y más tarde, polos mesmos reis dende esa dómina. Mientres un tiempu, la xente del pueblu yera los que dirixíen los procesos xudiciales.

## Demografía

## Política y alministración

### Alministración municipal

#### Eleiciones municipales
L'únicu grupu políticu con representación municipal tres les eleiciones municipales d'España de 2011 ye l'Agrupación Independiente de Abáigar, que llogró los cinco conceyales que formen el plenu. La llista independiente llogró nes eleiciones municipales de 2011 un total de 39 votos.

De siguío detállense los resultaos de les dos últimes cites eleutorales.




#### Alcaldes
Estos son los últimos alcaldes de Abaigar:

## Fiestes
Les fiestes de San Vicente son n'agostu y duren cuatro díes.

## Persones célebres nacíes nesta llocalidá
* Lidia Sobrado Gastón (1939): relixosa de la orde de les Misioneres de Cristo Jesús. Ostentó los cargos de superiora de la orde nel Congo y España.

## Ver tamién
* Navarra
* Llista de conceyos de Navarra

## Referencies

## Enllaces esternos