open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferreras

Col nome de **Ferreras** podemos referinos a:

*Ferreras, una casería de la parroquia de Campumanes, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.
*Ferreras, una aldea de la parroquia de San Román, nel conceyu asturianu de Candamu.

## Referencies
Faéu

Col nome de **Faéu** podemos referinos a:

*Faéu, una parroquia del conceyu asturianu de Cuideiru.
**Faéu, un llugar de la parroquia anterior.
*Faéu, una casería de la parroquia de Ventosa, nel conceyu asturianu de Candamu.
*Faéu, una casería de la parroquia de Trones, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*Faéu, una casería de la parroquia d'Illas, nel conceyu asturianu d'Illas.
*Faéu, una casería de la parroquia de Brañaḷḷonga, nel conceyu asturianu de Tinéu.
*Faéu, un llugar de la parroquia de Ḷḷaviu, nel conceyu asturianu de Salas.
*Faéu (Ayones), nel conceyu de Valdés.

## Ver tamién
* 

## Referencies
Claude Gay

**Claude Gay Mouret**  foi un naturalista ya historiador francés nacionalizáu chilenu que fizo los primeros estudios amplios de la flora, fauna, xeoloxía y xeografía de Chile.

La cordillera Claudio Gay na rexón d'Atacama de Chile lleva'l so nome. Fundó'l Museu Nacional de Historia Natural de Chile, y el so primer direutor foi otru francés, Jean-François Dauxion-Lavaysse. 

## Investigación y viaxes
Gay viaxó primeramente a París pa estudiar medicina, pero abandonó rápido esa idea pa dedicase a la investigación en historia natural. En 1828, viaxó a Chile pa dar clases de física ya historia natural nun colexu de Santiagu. En 1829, aceptó un cargu como investigador al serviciu del gobiernu chilenu pa realizar un estudiu científicu del país.

Volvió a Francia en 1832 y donó les sos coleiciones al Muséu Nacioanl d'Historia Natural de París. Los sos exemplares botánicos pueden atopase anguaño en museos y yerbarios de tol mundu, incluyendo'l Yerbariu Nacional de Victoria (MEL), nos Xardinos Botánicos Reales de Victoria.

Volvió a Chile en 1834 y esploró de nuevu'l país per cuatro años. Dempués de visitar Perú en 1839, establecióse en Santiagu, onde escribió la so obra en múltiples volúmenes titulada . En 1841, Chile concedió-y la nacionalidá chilena, y la so obra más destacada foi publicada pol gobiernu chilenu ente 1844 y 1871.

Gay tornó a Francia en 1843, y en mayu de 1856 foi escoyíu miembru de l'Academia de Ciencies de Francia. Viaxó per Rusia y Tartaria ente 1856 y 1858. A finales de 1858, l'Academia de Ciencies de Francia unviólu a estudiar el sistema mineru de los Estaos Xuníos. Tornó a Francia en 1860, y en 1863 viaxó a Chile por última vegada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llanteiro

Col nome de **Llanteiro** podemos referinos a:

* Llanteiro, una casería de la parroquia de Serandías, nel conceyu asturianu de Bual.
* Llanteiro, una aldea de la parroquia de Buyaso, nel conceyu asturianu d'Eilao.
* Llanteiro, una casería de la parroquia de Ponticella, nel conceyu asturianu de Villayón.

## Referencies
COVID-19

La **enfermedá del coronavirus 2019** (**COVID-19**), tamién conocida como enfermedá respiratoria aguda nCoV 2019, ye una enfermedá infeiciosa causada por SARS-CoV-2 (enantes conocida como coronavirus nuevu 2019 o virus de Wuhan), un virus estrechamente rellacionáu col SARS Co-V. La enfermedá descubrióse cola epidemia de neumonía por coronavirus de Wuhan de 2019-2020.

El mou principal d'infeición n'humanos ye la tresmisión de persona a persona, que se produz davezu al traviés de gotes que surden de les víes respiratories d'individuos infeutaos que tusen, estornuden o exhalen. Tien un periodu d'incubación d'ente 2 y 14 díes. La tresmisió pue amenorgase llimpiando bien les manes con una bona hixene en xeneral.

Nun primer momentu, la enfermedá pue presentase asintomática o con pocos síntomes, o pue apaecer fiebre, tos, dificultá respiratoria, dolor nos músculos y cansanciu. Cuando ta más desenvuelta apaez una neumonía, síndrome de dificultá respiratoria aguda y muerte. Nun hai vacunes nin tratamientos efectivos y los esfuercios céntrense normalmente na xestión de los síntomes y midíes d'apoyu.

La Organización Mundial de la Salú (OMS) y los Centros pal Control y Prevención d'Enfermedaes (CDC) recomienden que les persones que sospechen ser portadores del virus lleven una mázcara facial quirúrxica y que pidan asesoramientu llamando al médicu en cuenta de visitar direutamente una clínica. La OMS tien declarao que'l brote de coronavirus 2019-2020 ye una emerxencia sanitaria de preocupación internacional (PHEIC).

## Ver tamién
*Pandemia de coronavirus de 2020 n'Asturies

## Referencies
Orthocoronavirinae

*'coronaviNews Editor  CIDRAP News |idioma=en|obra=CIDRAP|fechaaccesu=25 de xineru de 2020}}</ref> Llámense asina poles sos puntes en forma de corona na superficie del virus. Dellos coronavirus namái afeuten a los animales, pero otros tamién pueden afeutar a los humanos. La mayoría de les persones inféutense con estos virus en dalgún momentu de la so vida.

Dependiendo de la especie, los coronavirus pueden causar diverses afeiciones, dende'l [[resfriáu común]] hasta enfermedaes más graves, como [[bronquitis]], [[bronquiolitis]], [[neumonía]], el síndrome respiratoriu d'Oriente Mediu (MERS-CoV), [[síndrome respiratoriu agudu grave]] (SARS-CoV), ente otros.

Hasta la fecha rexistráronse trenta y nueve [[Especie|especies]] de coronavirus. Delles especies son d'investigación recién por cuenta de que delles cepes particulares nun fueren identificaes primeramente n'humanos. Esiste poca información sobro la tresmisión, gravedá ya impactu clínicu y nun esisten tratamientos aprobaos hasta la fecha, sicasí pueden tratase dellos de los síntomes, les opciones terapéutiques dependen del estáu clínicu de cada paciente.

El xéneru *Alphacoronavirus* —enantes conocíu como coronavirus grupu 1 (CoV-1)— inclúi los subgrupos 1a y 1b, que los sos integrantes más representativos son los coronavirus humanos 229Y (HCoV-229Y) y NL63 (HCoV-NL63), asina como la especie nueva *alfacoronavirus 1* —incluyendo virus de la gastroenteritis transmisible porcina (TGEV)—, respeutivamente. El xéneru *Betacoronavirus* —enantes coronavirus grupu 2 (Cov-2)— inclúi dellos subgrupos. Los más prominentes (subgrupos 2a y 2b) tienen como especies tipu les especies de coronavirus murín —incluyíu'l virus de la hepatitis de mur (MHV)– y el SARS-CoV, respeutivamente. Los xéneros *Alphacoronavirus* y *Betacoronavirus* provienen del *pool* xenéticu que tien a esperteyos como güéspede. El xéneru *Gammacoronavirus'' inclúi tolos coronavirus aviares identificaos hasta l'añu 2009.

## Referencies

## Enllaces esternos
Samiguel (Santianes de Molenes)

**Samiguel** ye un llugar de la parroquia de Santianes de Molenes, nel conceyu asturianu de Grau. 

Alcuéntrase a 14 km de la capital del conceyu, a una altitú media de 326 msnm y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Carbayeda

Col nome de **La Carbayeda** podemos referinos a:

*La Carbayeda, una aldea de la parroquia de Sograndio, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
*La Carbayeda, un llugar de la parroquia de Santa María Grau, nel conceyu asturianu de Grau.

## Referencies
La Mortera (Praúa)

**La Mortera** ye un llugar de la parroquia de Praúa, nel conceyu asturianu de Candamu. 

Alcuéntrase a 6 km de Grullos, la capital del conceyu, a una altitú media de 316 msnm. Tien una población de .

## Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Güeñu

**Güeñu** ye un llugar de la parroquia asturiana de Ferreros, nel conceyu de La Ribera. Nel añu 2012 recibió'l Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies otorgáu pola Fundación Príncipe d'Asturies.

## Toponimia
El topónimu oficial del llugar ye billingüe Güeñu/Bueño, n'asturianu y castellán, respectivamente. Tanto Xosé Lluis García Arias na so obra *Toponimina asturiana* como'l nomenclátor de l'Academia de la Llingua Asturiana, recueyen tamién como topónimu n'asturianu *Bueñu*. Según García Arias, la etimoloxía del topónimu podría ser llatina, como axetivación d'un antropónimu (BONIUS), anque nun refuga un orixe prerromanu a partir de les voces ONNO (corriente d'agua) o ONNA (ríu) pola so proximidá al ríu Nalón y la variante *Güeñu*.

## Xeografía
Atópase asitiáu na vega del ríu Nalón, na so ribera derecha, a una altitú de 120 m y a 3 km de Soto Ribera, capital del conceyu.

## Demografía
Tien una población de .

### Evolución demográfica
La **evolución demográfica** del padrón dende l'añu 2000 hasta l'añu 2014 ye la siguiente:





## Pueblu exemplar d'Asturies
Nel añu 2012, el pueblu foi gallardoniáu col Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies otorgáu pola Fundación Príncipe d'Asturies. Según l'acta del xuráu, el premiu foi concedíu por haber «sabíu sobreponer la so condición rural y la so cultura tradicional a la presión d'una redolada industrial y urbano gracies al esfuerciu compartíu, l'esfotu y la iniciativa de tolos sos vecinos.»

## Patrimoniu cultural
Según les normes subsidiarias d'urbanismu pal conceyu aprobaes en 1997, forma parte del catálogu d'edificios y construcciones de protección integral, en Güeñu, la capiya de san Xuan de Mata. Y dientro del catálogu de protección de xacimientos arqueolóxicos una serie de cueves y covachas del Paleolíticu: la cueva de Bueño y les
cueves d'El Mantellar, qu'inclúin la cueva de Bueño III o El Mantellar; la covacha del Ñeru o cueva El Gatu; y la covacha del Raitán. Darréu fueron incluyíes nel inventariu arqueolóxicu del conceyu.

; Capiya de San Xuan de Mata

Es de pequeño tamaño, planta rectangular y estilo popular. Según la inscripción presente en su fachada principal, fue construida en el año 1725:

### Horros
Nel pueblu y na so redoma hai 47 horros y paneres, que se parten en 36 horreos y 10 paneres nel pueblu y unu más nel área recreativa d'El Llosalín. Esti númberu fai que sía una de les mayores concentración d'estes construcciones agraries del centru d'Asturies. Na redoma d'El Llosalín atópase'l Centru d'Interpretación del Horru, una instalación museística.

### Otres construcciones
Tamién destaca la Escuela de Neños Graciano Sela, incluyida nel Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies. Ye un conxuntu formáu por un aula y una vivienda pal maestru dientro del mesmu edificiu, de planta rectangular. Construyida en 1918, ye na actualidá la Casa de Cultura de Güeñu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sandamías

Col nome de **Sandamías** podemos referinos a:

*San Damías, una parroquia del conceyu asturianu de Pravia.
*San Damías, un llugar de la parroquia homónima, nel conceyu asturianu de Pravia.
*Sandamías, una casería de la parroquia d'Abanceña, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.

## Referencies
Corao

**Corao** ye un llugar de la parroquia d'Abamia, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.

Alcuéntrase a 5 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Fiesta del Pastor

La ***Fiesta del Pastor*** celebrase tolos años, el día 25 de xunetu na Vega d'Enol, al llau de los llagos de Cuadonga, Picos d'Europa, nel Principáu d'Asturies.

El primer añu nel que se celebró la fiesta foi en 1939.
Foi declarada Fiesta d'Interés Turísticu en 1965, a día de güei son declaraes d'Interés Turísticu d'Asturies.
En 1994 el galardón de Premiu Príncipe d'Asturies al Pueblu Exemplar foi concedíu a la comunidá de pastores de los picos d'Europa.

## Actos
Dende Cangues d'Onís, a les ocho de la mañana en puntu salen los romeros escontra la vega del llagu Enol, siendo la única nueche del añu na que ta dexada l'acampada.

La fiesta empieza cola tradicional misa na Capiya del Bon Pastor a les diez de la mañana. Una vegada acabada la misa axuntase'l Conseyu Abiertu la Corporación y el Conseyu de Pastores. Una vegada aconceyáu efectúase la repartida equitativo de camperes, escoyese al alministrador de les camperes que s'encarga d'aplicar la llei y a la pastora más guapa.

Mientres el día efectúense xuegos rurales, carrera de caballos a pelo, concurso-exposición d'artesanía tradicional, actuación de grupos folclóricos y l'esguilada a la Porra del Enol.
Harley Quinn

**Harley Quinn** ye un personaxe ficticiu de DC Cómics, de mano moza y aliada de Joker, dempués antiheroína.

Na década de 1990 apaeció Harley Quinn, un personaxe femenín creáu como una simpática ayudante del Joker en **. El so aspeutu yera'l d'una arlequín y, a midida que trascurrieron los capítulos, pasó a amosar un fuerte interés románticu pol Joker. Esti personaxe volvióse tan popular que lu incluyeron nos cómics en 1994, na historia Mad Love, del escritor Paul Dini y el dibuxante Bruce Timm. Nesta, rellaten l'orixe de la rellación ente Harley y Joker: Harley yera la siquiatra encargada de curalu, pero terminó namorándose d'él y ayudándolu a fuxir.

## Referencies

## Enllaces esternos
A Cova

Col nome d**'A Cova** podemos referinos a:

*A Cova, un llugar de la parroquia de Piantón, nel conceyu asturianu d'A Veiga.
*A Cova, un llugar de la parroquia de Samartín, nel conceyu asturianu d'Allande.
*A Cova, un llugar de la parroquia de Trabada, nel conceyu asturianu de Grandas de Salime.
*A Cova, una parroquia del conceyu de Carballedo, na provincia de Lugo, Galicia.

## Referencies
Carrales

**Carrales** ye una casería de la parroquia de Caravia La Baxa, nel conceyu asturianu de Caravia.

Alcuéntrase a 1,3km de Caravia l'Alta, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Robléu (Anayo)

**Robléu** ye una aldea de la parroquia d'Anayo, nel conceyu asturianu de Piloña.

Alcuéntrase a 9,10 km de L'Infiestu, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Arnáu

**Arnáu** ye un llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra, nel conceyu asturianu de Castrillón.

Alcuéntrase a 2 km de Piedrasblancas, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Ver tamién
* Real Compañía Asturiana de Mines

## Referencies

## Enllaces esternos
Caunéu (Gúa)

**Caunéu** ye un llugar de la parroquia de Gúa, nel conceyu asturianu de Somiedo.

Alcuéntrase a 4,7 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Edificiu de la Caxa d'Aforros d'Asturies

L**'edificiu de la Caxa d'Aforros d'Asturies** ye una construcción asitiada na plaza de la Escandalera d'Uviéu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tepui

El tepuy o **tepui** ye una clase de pandu abruptu, con parés verticales y visos relativamente planos (anque non en tolos casos) son una carauterística del escudu guayanés, principalmente na zona de la Gran Sabana venezolana. 
Trátase de los restos d'una cobertoria sedimentaria de cuarzu que dalguna vegada cubrió el complexu graníticu allugáu ente'l cantu norte de la cuenca del ríu Amazones y el ríu Orinoco, y ente la mariña del Atlánticu y el ríu Negro (Amazones). Xeneralmente ta compuestu de cuarcites y arenisques con llechos delgaos de cayuela. Igualmente ye posible atopar estes singulares formaciones geolóxiques en menores cantidaes y tamaños na llende colos países vecinos como Guyana y Brasil. 

Anguaño los tepuyes tán protexíos poles lleis venezolanes so la figura de Monumentos Naturales y solo a dalgunos d'ellos ta dexáu l'ascensu.

Sobro los visos d'estos tepuyes nacen ríos y xigantescos tabayones, siendo la más conocida'l Saltu Ángel, la cascada más alta del mundu.

## Toponimia
La pallabra *tepuy* provién d'una voz del idioma indíxena pemón, que significa *monte*. Otres fontes tradúcenla como "*morada de los dioses"*.

## Xeneralidaes

Trátase de los restos de una cobertura sedimentaria de cuarzu que alguna vez cubrió el complejo granítico ubicado entre el borde norte de la cuenca del ríu Amazonas, el ríu Orinoco, y entre la mariña del Océanu Atlánticu y el Río Negro (Amazonas). 

## Referencies

## Enllaces esternos
El Porto

**El Porto** ye una llocalidá asturiana dixebrada ente les parroquies d'A Caridá y Valdepares.

* El Porto (A Caridá)
* El Porto (Valdepares)

## Ver tamién
*
La Nueva

**La Nueva** ye un llugar de la parroquia de Ciañu, nel conceyu asturianu de Llangréu.

Alcuéntrase a 4 km de Llangréu, la capital del conceyu, y tien una población de .

Yera la sede del C.D. San Luis.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ḷḷamas del Mouru

**Ḷḷamas del Mouru** ye un llugar de la parroquia de Samartín de Sierra, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.

Alcuéntrase a 22,00 km de Cangas del Narcea, la capital del conceyu, a una altitú media de 730 msnm, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Castropol (periódicu)

***Castropol*** foi una publicación espublizada en Castropol (Asturies) ente 1904 e 1925.

## Trayeutoria
Subtituláu *Periódico decenal. Defensor de los intereses morales y materiales del partido judicial*, foi asoleyáu por primer vegada en 1904. Publicábase los díes 10, 20 y 30 de cada mes. Taba dirixíu por Claudio Luanco y el so alministrador yera Perfecto Álvarez. Dexó d'espublizase en 1925.

## Bibliografía
* *[[Gran Enciclopedia Asturiana]]*. Silverio Cañada Editor, Xixón, 1982.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha y exemplares na BVPH.
Lluerces

**Lluerces** ye una aldea de la parroquia de Courias, nel conceyu asturianu de Pravia.

Alcuéntrase a 9 km de Pravia, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Sitios
* El Curión
* El Fabeiru [de Lluerces]
* El Polléu
* El Tesu
* La Peña

## Referencies

## Enllaces esternos
Les Llanes

Col nome de **Les Llanes** podemos referinos a:

* Les Llanes, una casería de la parroquia de La Pola Llaviana, nel conceyu asturianu de Llaviana.
* Les Llanes, una casería del conceyu de Villaviciosa.

## Ver tamién
* 

## Referencies
Les Llanes (La Pola Llaviana)

**Les Llanes** ye una casería de la parroquia de La Pola Llaviana, nel conceyu asturianu de Llaviana.

Alcuéntrase a 1,5 km de La Pola Llaviana, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Mazucu

**El Mazucu** ye un llugar de la parroquia de Caldueñu, nel conceyu asturianu de Llanes.

Alcuéntrase a 16 km de Llanes, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Persones destacaes
*Xuacu Amieva

## Ver tamién
* Batalla d'El Mazucu

## Referencies

## Enllaces esternos
Ortigueira (Mouguías)

**Ortigueira** ye un llugar de la parroquia de Mouguías, nel conceyu asturianu de Cuaña.

Alcuéntrase a 6,5 km de Cuaña, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Ver tamién

* Faru de San Agustín

## Referencies

## Enllaces esternos
Ortigueira (A Coruña)

**Ortigueira** ye un conceyu de la provincia d'A Coruña (Galicia, España). Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Azucrera de Pravia

L**'Azucrera de Pravia** ye una antigua fábrica d'azucre asitiada nel conceyu asturianu de Pravia. Ye un elementu de patrimoniu industrial rellacionáu cola llegada de la industria azucrera a Asturies tres la perda de les colonies en 1898.

## Referencies
Robriguero

**Robriguero** ye un llugar de la parroquia de Tobes, nel conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera.

Alcuéntrase a 4,5 km de Panes, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Rusecu

Col nome de **Rusecu** podemos referinos a:

*Rusecu, un llugar de la parroquia d'Oviñana, nel conceyu asturianu de Sobrescobiu.
*Rusecu, un llugar de la parroquia de Vibañu, nel conceyu asturianu de Llanes.

## Referencies
Castropol (capital)

**Castropol** ye una villa, capital de la parroquia y del conceyu del mesmu nome.

Tien una población de  y alcuéntrase a 135 km d'Uviéu, la capital d'Asturies. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Hospital Universitariu San Agustín

L**'Hospital Universitariu San Agustín** ye un centru sanitariu públicu asitiáu n'Avilés, (Asturies). Pertenez al Área Sanitaria III del Principáu d'Asturies y ta xestionáu pol SESPA L'hospital ufre los siguientes servicios a los habitantes del Área Sanitaria III:

Per aciu d'un conveniu cola Universidá d'Uviéu nesti hospital faense les práutiques de dalgunos de los MIR n'acabando la carrera de medicina.

## Referencies

## Enllaces esternos
SARS-CoV-2

El **coronavirus-2 del síndrome respiratoriu agudu grave** (**SARS-CoV-2**) ye un coronavirus causante de la enfermedá por coronavirus (COVID-19). Primeramente, el virus foi llamáu **2019-nCoV** (del inglés *2019-novel coronavirus*). Foi descubiertu y aislláu per primer vegada en Wuhan, China, tres provocar la epidemia de COVID-19.

El xenoma del virus ta formáu por una sola cadena d'ARN, polo que se clasifica como ARN monocatenariu positivu. La so secuencia xenética aisllóse dende una muestra d'un paciente afectáu por neumonía na ciudá china de Wuhan. Foi detectáu per primer vegada n'avientu de 2019. Nun se conoz el mecanismu exautu de tresmisión, pero se cree que pue producise'l contaxu d'una persona a otra per aciu de les gotes de saliva espulsaes al traviés de la tos y l'estorníu. Pue provocar enfermedá respiratoria aguda y neumonía grave n'humanos.

Anguaño, nun hai nengún tratamientu específicu aprobáu oficialmente, pero pueden utilizase los antivirales esistentes. Como midíes preventives encamentóse llavase frecuentemente les manes y evitar el contactu cercanu con persones afectaes.

El 30 de xineru de 2020, el Comité d'Emerxencies del Reglamentu Sanitariu Internacional de la Organización Mundial de la Salú (OMS) declaró una emerxencia de salú internacional por SARS-CoV-2.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Wuhan Coronavirus (2019-nCoV) Global Cases (by Johns Hopkins CSSE) Siguimientu en tiempu real de la evolución del Coronavirus de Wuhan al traviés d'un mapa interactivu.
Espinosa

**Espinosa** pue referise a dellos artículos:

## Xeografía
* Espinosa, una aldea de la parroquia de Fenoeda, nel conceyu de Candamu.

### Otros llugares
* Espinosa de los Caballeros, un conceyu d'Ávila.
* Espinosa de Cervera, un conceyu de Burgos.
* Espinosa del Camino, un conceyu de Burgos.
* Espinosa de Villagonzalo, un conceyu de Palencia.

## Persones
* Jerónimo Jacinto Espinosa, pintor valencianu davezu conocíu como **Espinosa**.
Espinosa (Fenoeda)

**Espinosa** ye una aldea de la parroquia de Fenoeda, nel conceyu asturianu de Candamu.

Alcuéntrase a 5,5 km de Grullos, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
El Fabeiru

**El Fabeiru** o **Al Fabeiru** (n'español, *Fabero*) ye un conceyu na comarca d'El Bierzu, provincia de Llión. Ye ún de los conceyos llioneses onde se caltienen la llingua llionesa y la llingua gallega. 

## Llocalidaes
El conceyu d'El Fabeiru ta conformáu poles siguientes llocalidaes:

* Bárcena de la Abadía
* **El Fabeiru** (*Fabero*)
* Fontoria (Fontoira en gallegu)
* Lillo del Bierzo
* Otero de Naraguantes
* San Pedro de Paradela

## Referencies

## Enllaces esternos
Perlá

**Perlá** ye una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.

Alcuéntrase a 4,2 km de Sotrondio, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Frexulfe

**Frexulfe** ye una aldea de la parroquia de Piñeira, nel conceyu asturianu de Navia.

Alcuéntrase a 4,5 km de Navia, la capital del conceyu, y tien una población de .

Na so contorna alcuéntrase la sablera de Frexulfe, declarada Monumentu Natural.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Pasera

**La Pasera** ye un llugar de la parroquia de Santa Marina, nel conceyu asturianu de Noreña.

Alcuéntrase a 8 km de Noreña, la capital del conceyu, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Serrapicón (Noreña)

**Serrapicón** ye una casería de la parroquia de Ceis, nel conceyu asturianu de Noreña.

Alcuéntrase a 3 km de Noreña, la capital del conceyu. Nun tien población censada polo menos de magar l'añu 2000.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
John Howard Northrop

**John Howard Northrop** , foi un bioquímicu d'Estaos Xuníos. 

Mientres la Primer Guerra Mundial, Northrop realizó investigaciones pal Serviciu de Guerra Química de los Estaos Xuníos. Una de les sos investigaciones foi sobro la producción d'acetona y etanol por aciu la fermentadura.

En 1946 foi-y otorgáu'l premiu Nobel de Química, compartíu con Wendell Meredith Stanley y James Batcheller Sumner, pola preparación d'enzimes y proteínes víriques de forma pura.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía na páxina de la fundación Nobel
Delia Losa

**Delia Losa Carballido** , ye una abogada y política socialista asturiana, delegada del Gobiernu español n'Asturies dende xunu de 2018.

Ye fía de Gustavo Losa Martínez, alcalde de Mieres ente 1991 y 1995.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Delegación del Gobiernu nel Principáu d'Asturies
* Portal de transparencia
María I

**María I** puede referise a:

* María I Estuardo: Reina d'Escocia.
* La reina María I de Bergancia, también conocida como *Maria I de [[Portugal]]*.
* María I d'Inglaterra
Pablo Fernández Muñiz

**Pablo Ignacio Fernández Muñiz**  ye un médicu y políticu asturianu, actual conseyeru de sanidá d'Asturies.

## Biografía
Estudió la llicenciatura de medicina na Universidá d'Uviéu, especializándose en ciruxía. Les sos primeres ocupaciones fueron como médicu d'accidentes na mina de Tormaleo y nel serviciu d'Urxencies d'Atención Primaria d'Avilés. En cursando'l MIR na especialidá de Ciruxía xeneral y del aparatu dixestivu, incorporóse al Hospital Universitariu Central d'Asturies, onde trabayó dende 1992 hasta 1996 y onde llogró una beca de l'Asociación Española de Ciruxanos pa formación específica en Ciruxía hepato-bilio-pancreática. Tamién exerció como ciruxanu nel Hospital Valle del Nalón (1997-2010) y nel Hospital San Agustín hasta 2016.

Ocupó tamién el cargu de direutor dela Área IV del Serviciu de Salú del Principáu d'Asturies (SESPA), qu'inclúi la xestión del Hospital Monte Naranco y l'Hospital Universitariu Central d'Asturies (HUCA). Ye miembru del Comité de Bioética d'España y del Comité Científicu de la Sociedá Internacional de Bioética (SIBI) y Máster d'Especialización en patoloxía mamaria de la Universidá Autónoma de Madrid. Ye espertu en ciruxía oncoplástica y reconstructiva de la mama, especialista n'ecografía mamaria, máster en Bioética poles Universidaes del País Vascu, Zaragoza, La Laguna, Les Palmes de Gran Canaria y Rovira i Virgili, máster en Direición y Alministración d'Empreses pola Universidá Camilo José Cela, y máster en Direición y Alministración d'Empreses (MBA) y especialidá en Xestión Sanitaria por IMF Business School.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Pumar

Col nome d**'El Pumar** podemos referinos a:

*El Pumar, una aldea de la parroquia de San Sebastián, nel conceyu asturianu de Morcín.
*El Pumar, una casería de la parroquia de Santu Medero, nel conceyu asturianu de Bimenes.
*El Pumar, una aldea de la parroquia de Las Montañas, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*El Pumar, un llugar de la parroquia de Maeza, nel conceyu asturianu de Salas.

## Referencies
Leonardo López Luján

**Leonardo Náuhmitl López Luján**  ye un arqueólogu mexicanu. Ye llicenciáu pola Escuela Nacional d'Antropoloxía ya Historia.

## Obres
; Llibru

* *La recuperación mexica del pasado teotihuacano*, 1989.
* *Nómadas y sedentarios: el pasado prehispánico de Zacatecas*, 1989.
* *Las ofrendas del Templo Mayor de Tenochtitlan*, 1993, 1994, 2005.
* *Xochicalco y Tula*, con Robert H. Cobean y Guadalupe Mastache, 1995, 1996.
* *El pasado indígena*, con Alfredo López Austin, 1996, 1998, 2001, 2012, 2014.
* *Mito y realidad de Zuyuá*, con Alfredo López Austin, 1999, 2017.
* *Viaje al mercado de México*, 2000, 2013.
* *Aztèques. La collection de sculptures du Musée du quai Branly*, con Marie-France Fauvet-Berthelot, 2005.
* *La Casa de las Águilas*, 2 vols., 2006.
* *Tenochtitlan*, con Judy Levin, 2006.
* *Breaking Through Mexico's Past*, con Davíd Carrasco y Eduardo Matos Moctezuma, 2007, 2007.
* *Escultura monumental mexica*, con Eduardo Matos Moctezuma, 2009, 2012, 2019.
* *Monte Sagrado/Templo Mayor: el cerro y la pirámide en la tradición religiosa mesoamericana*, con Alfredo López Austin, 2009, 2012.
* *Tlaltecuhtli*, 2010.
* *El capitán Guillermo Dupaix y su álbum arqueológico de 1794*, 2015.
* *Arqueología de la arqueología: ensayos sobre los orígenes de la disciplina en México*, 2017, 2019.
* *Pretérito pluscuamperfecto: visiones mesoamericanes de los vestigios arqueológicos*, lección inaugural en el El Colegio Nacional, 2019.
* *Los primeros pasos de un largo trayecto: la ilustración de tema arqueológico en la Nueva España del siglo XVIII*, discurso de ingreso a la AMH, 2019.

; Llibru coleutivu

* *Atlas histórico de Mesoamérica*, con Linda Manzanilla, 1989.
* *Historia antigua de México*, 4 vols., con Linda Manzanilla, 1994-1995, 2000-2001, 2014.
* *Camino al Mictlan*, con Vida Mercado, 1997.
* *La Casa de las Águilas: reconstrucción de un pasado*, con Luis Barba, 2000.
* *Gli Aztechi tra passato e presente*, con Alessandro Lupo y Luisa Migliorati, 2006.
* *Sacrificios de consagración en la Pirámide de la Luna*, con Saburo Sugiyama, 2006.
* *Arqueología e historia del Centro de México. Homenaje a Eduardo Matos Moctezuma*, con Davíd Carrasco y Lourdes Cué, 2006.
* *Moctezuma: Aztec Ruler*, con Colin McEwan, 2009, 2010.
* *The Art of Urbanism: How Mesoamerican Kingdoms Represented Themselves in Architecture and Imagery*, con William L. Fash, 2009, 2012.
* *El sacrificio humano en la tradición religiosa mesoamericana*, con Guilhem Olivier, 2010.
* *Humo aromático para los dioses: una ofrenda de sahumadores al pie del Templo Mayor de Tenochtitlan*, 2012, 2014.
* *El oro en Mesoamérica*, número temático de *Arqueología Mexicana*, 2017.
* *Nuestra sangre, nuestro color: la escultura polícroma de Tenochtitlan*, 2017.
* *Al pie del Templo Mayor de Tenochtitlan: estudios en honor de Eduardo Matos Moctezuma*, con Ximena Chávez Balderas, 2 vols., 2019.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Leonardo López Luján, Curriculum vitae
* Leonardo López Luján, Mesoweb
San Tisu (Candamu)

**San Tisu** ye un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Candamu. 

Alcuéntrase a 7,50 km de Grullos, la capital del conceyu, a una altitú media de 102 msnm. Tien una población de .

## Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
San Tisu

Col nome de **San Tisu** podemos referinos a:

*San Tisu, una parroquia del conceyu asturianu de Candamu.
*San Tisu, una llocalidá de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Candamu.
*San Tisu, un llugar de la parroquia de Cangas del Narcea, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

## Referencies
Carlos Navarro Suárez

**Carlos Navarro Suárez**  ye un cineasta asturianu. En 2019 asoleyó'l so primer llargumetraxe *[[Cuca (retrato de una mujer)]]*, nomada a siete candidatures de los Premios Goya de 2020.

## Películes
* 1999 - *[[La neña los mios güeyos]]* (curtiumetraxe)
* 2005 - *[[Último tren a Tahití]]* (curtiumetraxe)
* 2014 - *[[Gochos (curtiumetraxe)|Gochos]]* (curtiumetraxe)
* 2019 - *[[Cuca (retrato de una mujer)]]*
* 2023 - *[[La derrota]]* (documental)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Carlos Navarro Suárez nel catálogu ICAA
L'Outeiru

Col nome de **L'Outeiru** podemos referinos a:

*L'Outeiru, una aldea de la parroquia de San Tisu, nel conceyu asturianu de Candamu.
*L'Outeiru, un llugar de la parroquia de Ḷḷomes, nel conceyu asturianu d'Allande.
*L'Outeiru, un llugar de la parroquia de San Xulianu, nel conceyu asturianu de Cangas del Narcea.
*L'Outeiru, un llugar de la parroquia de Santiagu, nel conceyu asturianu de Valdés.

## Ver tamién
* 
* 

## Referencies
Picalgallu

**Picalgallu** ye una casería de la parroquia de La Mata, nel conceyu asturianu de Grau. 

Alcuéntrase a 1,70 km de la capital del conceyu, a una altitú media de 118 msnm y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
SARS-CoV

**SARS-CoV** (del inglés *severe acute respiratory syndrome coronavirus*, traducíu como *coronavirus del síndrome respiratoriu agudu grave*) ye una especie de coronavirus que causa'l síndrome respiratoriu agudu grave (SARS poles sos sigles n'inglés) que surdió en 2003 nos países del Sureste Asiáticu. Remaneció en payares de 2002 na provincia de Cantón, China. Dende'l so surdimientu n'agostu de 2003, el virus infestara 8422 persones nuna trentena de países causando 916 decesos.

## Referencies
 

## Enllaces esternos
Espediente de Regulación Temporal d'Emplegu

L**'Espediente de Regulación Temporal d'Emplegu (ERTE)** ye'l procedimientu pol qu'una empresa nuna situación esceicional busca llograr autorización pa despidir trabayadores, suspender contratos de trabayu o amenorgar xornaes de manera temporal, cuando presenten dificultaes téuniques, organizatives que pongan en riesgo la continuidá de la compañía.

## Especificaciones
N'España, ta reguláu pol artículu 47 del Estatutu de los Trabayadores.

La salida del trabayador de la empresa ta llendada nel tiempu, yá que tres un periodu, vuelve al so puestu de trabayu. Polo que, a diferencia del Espediente de regulación d'emplegu, nun implica'l despidu definitivu del emplegáu. L'ERTE puede aplicase ensin tener en cuenta'l númberu de trabayadores que tenga la compañía.

Los trabayadores peracaben la so prestación por desemplegu mientres s'aplica l'ERTE. El salariu nos primeros 180 díes pasa a ser el 70%, nel casu de perder el so trabayu, los díes consumíos pol ERTE se descuentan del periodu con derechu a cobru, y a lo último, ye habitual que les empreses axusten un complementu salarial, anque nun suel cubrir el 100% de los ingresos.

## Llexislación aplicable

* Estatutu de los Trabayadores.

## Ver tamién

* Espediente de regulación d'emplegu.
* Despidu llaboral.
* Condiciones de trabayu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ministeriu de Trabayu ya Inmigración del Gobiernu d'España.
Expansión

***Expansión*** ye un diariu económicu español fundáu'l 27 de mayu de 1986. El diariu ye líder n'España de la prensa económica con una tirada de 160.000 exemplares a finales de 2008. Pertenez al grupu Unidad Editorial tres la so alquisición en 2007 per parte de RCS MediaGroup (la editora d'El Mundo) del Grupo Recoletos.

El diariu tien ediciones rexonales en Cataluña, Andalucía, Galicia, Comunidad Valenciana y el País Vascu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Disnea

La **disnea** ye una dificultá respiratoria que se suel traducir en falta d'aire. Deriva nuna sensación suxetiva de malestar que frecuentemente s'anicia nuna respiración deficiente, englobando sensaciones cualitatives distintes variables n'intensidá. Esta esperiencia aníciase a partir d'interacciones nes qu'intervienen factores fisiolóxicos, psicolóxicos, sociales y ambientales múltiples que pueden de la mesma inducir, dende respuestes fisiolóxiques a comportamientos secundarios.

Puede estremase:

* **Disnea d'esfuerzu**: Apaez al realizar esfuerzos, cola apreciación axacente de si son grandes, medianos o pequeños. Nel cardiacu, la disnea d'esfuerzu ye progresiva.
* **Disnea de decúbito**, que se sollivia cola posición erecta (ortopnea). Puede algamar distintos graos d'intensidá, siendo progresiva hasta algamar el decúbito.
* **Disnea paroxística nocherniega**, que tamién se conoz poles sos sigles DPN. Caracterízase por apaecer mientres la nueche mientres el paciente atópase dormíu. Esto obligalu a espertase sópitamente, creando una situación de desesperación al nun poder recibir la cantidá necesaria d'aire.
* **Disnea de reposu**: apaez inclusive ensin realizar nengún tipu d'esfuerzu.

## Síntomes

Los síntomes, anque bien paecíos, dependen de la causa desencadenante de la dificultá respiratoria. Asina, xunto cola dificultá respiratoria y la posible coloración azulada que presente'l paciente, pueden reparase:

* Broncoespasmo.
** Xiblíu cimeru al alendar.
* Problemes sanguíneos:
** Presencia d'anemia.
* Cáncer:
** Dificultá creciente al alendar.
** Dolores al alendar.
** Tos crónica.
** Sangre na flema.
* Colapsu del pulmón:
** Neumotórax (acumuladura d'aire ente les membranes de la pleura).
** Dolor intensu.
* Enfisema (perda d'elasticidá de los sacos d'aire del pulmón):
** Dificultá para espulsar l'aire qu'entró nos pulmones, procesu qu'enzanca la entrada d'aire nuevo.
* Obstrucción del gorgoberu: Si un cachu de comida o cualesquier otru oxetu entra nel gorgoberu, puede producir afuegu, neumonía y hasta la muerte.
* Enfermedaes cardiaques: 
** Dolores nel pechu.
** Espertase pela nueche ensin aire puede ser un síntoma de insuficiencia cardiaca.

## Ver tamién
* Ortopnea
* Trepopnea
* Platipnea
* Hipopnea
* Taquipnea

## Referencies

## Enllaces esternos
Centros pal Control y Prevención d'Enfermedaes

Los **Centros pal Control y la Prevención d'Enfermedaes** (**CCPEEU**) (n'inglés **Centers for Disease Control and Prevention**, **CDC**) son una axencia del Departamentu de Salú y Servicios Humanos de los Estaos Xuníos que la so responsabilidá a nivel nacional anicia nel desenvolvimientu y l'aplicación de la prevención y control d'enfermedaes, salú ambiental y la realización d'actividaes d'educación y promoción de la salú. Tienen la so sede en Druid Hills, nun área non incorporada nel Condáu de DeKalb, Georgia. El so director tamién ye alministrador de l'Axencia de Sustancies Tóxiques y el Rexistru d'Enfermedaes (ATSDR).

## Oficines
Amás de les oficines de Druid Hills, los CCPEEU tien otres diez oficines a lo llargo d'Estaos Xuníos y en Puertu Ricu: Anchorage, Alaska; Cincinnati, Ohio; Fort Collins, Colorado; Hyattsville, Maryland; Morgantown, West Virginia; Pittsburgh, Pennsylvania; Research Triangle Park, North Carolina; San Xuan, Puertu Ricu; Spokane, Washington y Washington, D.C.

## Directores
El presidente de los Estaos Xuníos noma'l director del CDC y nun riquier l'aprobación del Senáu. El director del CDC puede ser despidíu pol presidente en cualquier momentu.

El CDC o les sos axencies anteriores tuvo 16 directores.

* Louis L. Williams, Jr., MD (1942–1943)
* Mark D. Hollis, ScD (1944–1946)
* Raymond A. Vonderlehr, MD (1947–1951)
* Justin M. Andrews, ScD (1952–1953)
* Theodore J. Bauer, MD (1953–1956)
* Robert J. Anderson, MD, MPH (1956–1960)
* Clarence A. Smith, MD, MPH (1960–1962)
* James L. Goddard, MD, MPH (1962–1966)
* David J. Sencer, MD, MPH (1966–1977)
* William H. Foege, MD, MPH (1977–1983)
* James O. Mason, MD, MPH (1983–1989)
* William L. Roper, MD, MPH (1990–1993)
* David Satcher, MD, PhD (1993–1998)
* Jeffrey P. Koplan, MD, MPH (1998–2002)
* Julie Gerberding, MD, MPH (2002–2008)
* Thomas R. Frieden, MD, MPH (2009–actualidá)

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Periodu d'incubación

El **periodu d'incubación** ye'l tiempu comprendíu ente la esposición a un organismu patóxenu, químicu o radiación, y l'apaición de signos y síntomes per primer vegada. El periodu puede ser tan curtiu como dellos minutos.

Anque llatencia o periodu de **llatencia** pueden ser sinónimos, dacuando estrémase ente estos términos y el de periodu d'incubación. Periodu d'incubación ye'l que comprende'l tiempu ente la infeición y l'entamu clínicu de la enfermedá— y **periodu llatente** —el tiempu dende la infeición hasta que se vuelve contaxosa—, que suel ser más curtiu.

Una persona puede ser portador d'un microorganismu, tal como un estreptococu nel gargüelu, ensin exhibir nengún síntoma. Dependiendo de la enfermedá, una persona puede o non, ser capaz de tresmitir la enfermedá a otros mientres el periodu d'incubación.

## Exemplos
Los periodos d'incubación varien y usualmente espresense en términos de rangu. Cuando ye posible, ye meyor espresar el permediu y el décimu y noventenu percentil, anque esta información nun tea siempres disponible. Los valores mentaos tán afechos n'orde ascendente por númberos de variantes díes, anque en dellos casos el permediu tien de ser inferíu.

Pa munches condiciones, los periodos d'incubación son más llargos nos adultos que nos neños.

## Ver tamién
* Cuarentena
* Historia natural de la enfermedá

## Referencies

## Enllaces esternos
Ástor García

**Ástor García Suárez**  ye un profesor y políticu comunista español. Ye'l secretariu xeneral del Partíu Comunista de los Trabayadores d'España dende marzu de 2019, cuando surde esti partíu.

## Biografía

### Entamos y PCPE
Llicencióse en Drechu pola Universidá d'Uviéu  y entamó la so militancia comunista a principios de los anos 2000, participando nes protestes d'estudiantes contra la LOU. Nes Eleiciones municipales d'España de 2007 formó parte de les llistes del Partíu Comunista de los Pueblos d'España a l'alcaldía d'Uviéu. Pocu dempués pasó a ser el responsable políticu del PCPE na Rioxa y miembru del Comité Central, y nes Eleiciones xenerales de 2008 foi cabezaleru al Congresu pola provincia de La Rioxa. Foi tamién el cabezaleru del PCPE nes eleiciones autonómiques al Parllamentu de La Rioxa de 2011 y 2015.

### Dixebra nel PCPE
En 2017 de produxo una dixebra nel sen del PCPE, que llevó a qu'una parte del partíu escoyere como nuevu secretario xeneral a Ástor García, en sustitución a Carmelo Suárez, secretariu xeneral dende 2002. García contó col sofitu de la práctica totalidá de los Coleutivos de la Mocedá Comunista y de parte de les organizaciones territoriales del partíu, pero non como del Comité Central, que sofitó mayoritariamente a Carmelo Suárez y denunció la eleición de García como un "acto fraccionario". 220 militantes del PCPE y CMC amosaron un documentu que sofitaba les decisiones llevaes pola direición liderada por García, subscribindo un alcuerdu de cinco puntos en defensa'l partíu, mientres que delles organizaciones territoriales emitieron declaraciones en defensa de la nueva direición, incluyendo les de País Vascu, d'Asturies, de Cantabria, de Galicia, de Madrid, de les Islles Baleares, de Canaries, de Castiella y Llión y parte de Cataluña.

### PCTE
Finalmente, el 3 de marzu de 2019 de resolvio'l problema pola vía llegal la duplicidá de sigles. El sector encabezáu por Ástor García adoptó un nuevu nome, el Partíu Comunista de los Trabayadores d'España (PCTE), según lo dispuesto nel so XI Congresu extraordinariu. Ye dende entós el so secretariu xeneral.

A mediaos de marzu de 2019, foi elixíu pol Comité Central del PCTE, por unanimidá, como candidatu presidencial pa les eleiciones xenerales d'esi añu y encabezó la llista al Congresu pola provincia de Madrid.

Nes Eleiciones al Parllamentu Européu de 2019, encabezó la llista del PCTE, llogrando 19.081 votos (un 0,09%).

## Referencies

## Enllaces esternos
Herbert Spencer Gasser

**Herbert Spencer Gasser**  foi un fisiólogu d'Estaos Xuníos.

Gasser asistió a la Escuela Normal de Platteville y darréu, en 1907, ingresó a la Universidá de Wisconsin, onde estudió zooloxía y titulóse en 2 años. Dempués, en 1909, empezó a estudiar la carrera de Medicina, teniendo como profesor de farmacoloxía a Arthur S. Loevenhart y como profesor de fisioloxía a Joseph Erlanger. En 1911, cuando entá yera estudiante, Gasser foi nomáu instructor en farmacoloxía.

Por cuenta de que la Universidá de Winsconsin solo brindaba la enseñanza de la medicina preclínica, en 1913, Gasser tresferir a la Universidá Johns Hopkins, onde mas tarde, en 1915, recibió'l so títulu de médicu. Darréu tresfirióse a la Universidá de Washington como instructor de farmacoloxía y en 1916 ingresó al departamentu de fisioloxía d'esa Universidá.

Por cuenta de que Estaos Xuníos participó na Primer Guerra Mundial y l'exércitu empezó a emplegar la guerra química, Gasser foi afaláu a contribuyir cola so conocencia de la fisioloxía humana. Arriendes d'ello, nel branu de 1918, incorporar al Serviciu de Guerra Química en Washington D. C.. Dempués del Armisticiu del 11 de payares de 1918, Gasser tornó a la Universidá de Washington, onde foi nomáu profesor de farmacoloxía en 1921.

En 1944, Gasser, xunto con Joseph Erlanger, fueron gallardoniaos col Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina polos sos descubrimientos sobro les funciones altamente estremaes de les fibres nervioses.

El 11 de mayu de 1963, Gasser morrió a los 74 años d'edá en Nueva York.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rafael Biempica

**Rafael Biempica Álvarez**  foi un futbolista asturianu que xugaba como delanteru.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos

* HistoriasDeFútbol. Episodio 0 "Biempica, uno de los nuestros"
Póvoa de Varzim

**Póvoa de Varzim** (AFI ) ye un conceyu portugués del distritu d'Oporto, Rexón estadística del Norte (NUTS II) y comunidá intermunicipal del Gran Área Metropolitana d'Oporto (NUTS III). 

## Freguesíes

## Referencies

## Enllaces esternos

*Portal de la Câmara Municipal de Póvoa de Varzim,
Conseyeru de Sanidá d'Asturies

El **Conseyeru de Sanidá d'Asturies** ye'l cargu que tien como responsabilidaes la direición de la Conseyería de Sanidá del Gobiernu del Principáu d'Asturies. Ye escoyíu pol Presidente. 

## Llista de conseyeros

## Ver tamién
*Gobiernu del Principáu d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Masashi Nakayama

**Masashi Nakayama** (; ) ye un futbolista xaponés.

## Clubes

## Estadístiques

## Referencies

## Enllaces esternos
Akira Narahashi

**Akira Narahashi** (; ) ye un ex-futbolista xaponés.

## Clubes

## Estadístiques

## Referencies

## Enllaces esternos
Neumonía vírica

La **neumonía vírica** ye una neumonía causada por un virus. Los virus son la causa más usual de neumonía nos neños.

## Característiques
Los síntomes de la neumonía vírica inclúin fiebre, tos non productiva, rinitis y síntomes sistèmicos (como miàlxia, o dolor de cabeza). Diferentes virus pueden causar diferentes síntomes.

## Fisiopatologia
Los virus invaden célules pa reproducise. Típicamente, un virus llega a los pulmones cuando va en gotes espectoraes tresmitíes pel aire y ye esneldáu pela boca y la ñariz. Una vegada dientro de los pulmones, el virus invade les célules que cubren les víes respiratories y los alveolos. Esta invasión suel conducir a la muerte celular, o bien cuando'l virus mata direutamente les célules, o bien por mediu d'un tipu de autodestrucción celular controlada denomáu apoptosis. Cuando'l sistema inmunolóxicu respuende a la infeición vírica inda se producen más daños a los pulmones. Los glóbulos blancos, más que nada linfocitos, activen determinaes citocinas químiques que dexen que'l fluyíu enfuse a los alveolos. Esta combinación de destrucción de célules y la entrada de fluyíu a los alveolos ataya'l tresporte normal d'osíxenu al fluxu sanguíneo.

Amás d'estropiar los pulmones, munchos virus afecten otros órganos, afectando asina munches funciones corporales. Los virus tamién pueden faer el cuerpu más vulnerable a infeiciones bacterianes; por eso, la neumonía bacteriana suel complicar la neumonía vírica.

## Etiologia
Los virus que causen neumonía polo regular Inclúin:

* *[[Influenzavirus]]* A i B
* Virus respiratori sincitial (VRS)
* *[[Adenovirus]]* (en reclutes militares)
* *[[Metapneumovirus]]*
* Virus de la parainfluença humà (en neños)
*Virus de la síndrome respiratòria aguda grave (*SARS coronavirus*)

Los virus que causen davezu otres enfermedaes pero que a vegades causen neumonía Inclúin:

* Virus de l'herpes simple (VHS), principalment nos neonatos
* Virus de la varicel·la zòster (VVZ)
* Citomegalovirus (CMV), principalment en los pacientes immunodeficientes

## Tratamientu
Nos casos de neumonía vírica nos que se cree que un influenzavirus A o B ye l'axente causante, los pacientes que son observaos nes 48 hores siguientes de comenzar los sintomes pueden beneficiase con un tratamiento d'oseltamivir o zanamivir. El virus respiratori sincitial (VRS) puede tratase con ribavirina. Les infeiciones pol virus de l'herpes simple y pol virus de la varicela zòster suelen tratase con aciclovir, mientres que s'utiliza ganciclovir pa tratar les infeiciones por citomegalovirus. Nun se conoz tratamientu eficaz pa la neumonía causada polos SARS coronavirus, adenovirus, hantavirus, el virus de la parainfluença o el virus H1N1; el tratamientu ye mayoritariamente de soporte.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alessandro Santos

**Alessandro Santos** (, d'antiguo **Alessandro dos Santos**; ), conocíu davezu como **Alex**, ye un ex-futbolista xaponés nacíu en Brasil qu'algamó la nacionalidá xaponesa y xugó 82 vegaes pa la .

## Clubes

## Estadístiques

## Referencies

## Enllaces esternos
Ombretta Colli

**Ombretta Comelli** , más conocida como **Ombretta Colli**, ye una cantante, actriz y política italiana. Foi presidenta de la provincia de Milán de 1999 a 2004.

## Discografía
* 1971 - *[[Viva l'ammore!]]*
* 1975 - *[[Una donna due donne un certo numero di donne]]*
* 1982 - *[[A Marilyn]]*
* 1984 - *[[Una donna tutta sbagliata]]*
* 1985 - *[[Aiuto!]]*
* 1989 - *[[A che servono gli uomini?]]*

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Kakuichi Mimura

**Kakuichi Mimura** (, ) foi un xugador y entrenador de fútbol xaponés.

## Clubes

## Estadístiques

## Referencies

## Enllaces esternos