Rei d'España

El **rei d'España** ye'l xefe d'Estáu del país, símbolu de la so unidá y permanencia, al que-y correspuende arbitrar y moderar el funcionamientu regular de les instituciones y representar al Reinu d'España, amás d'exercer les funciones que-y atribuyan espresamente la Constitución y les lleis. Ye tamién comandante en xefe de les Fuercies Armaes, y como tal, capitán xeneral de los Exércitos, y ostenta l'altu patronalgu de les Reales Academies.

La Constitución española trata la institución de la Corona, la persona del rei y les sos funciones nel so «Títulu II», qu'abarca los artículos 56 a 65. L'actual rei d'España ye Felipe de Borbón y Grecia, que reina col nome de Felipe VI.

## La persona del rei d'España
El títulu de rei d'España vien avaláu pola Constitución, que recupera ya incorpora a al so testu toles normes espreses y tácites que tradicionalmente rixeron la monarquía n'España. La Constitución amás reconoz al rei'l derechu d'usar tolos demás títulos que-y correspuendan a la Corona.

Los títulos históricos que correspuende a *La So Maxestá'l rei d'España* son los siguientes, magar que cuando se trate d'Estaos de los qu'anguaño nun ye soberanu úsense baxo la fórmula de: non præjudicando:

* Rei de Castiella, d'Aragón, de Llión, de Navarra, de Granada, de Xerusalén, de Toledo, de les Dos Sicilies, de Valencia, de Galicia, de Mallorca, de Menorca, de Sevilla, de Córdoba, de Murcia, de Xaén, de Los Algarves, d'Alxecires, de Xibraltar, de les Islles Canaries, de les Indies Oriental y Occidental, de les Islles y Tierra Firme del Mar Océanu.
* Archiduque d'Austria, Duque de Borgoña, de Brabante, de Milán, d'Atenes y de Neopatria.
* Conde d'Habsburgu, de Flandes, del Tirol, del Rosellón y de Barcelona.
* Señor de Vizcaya y de Molina.
* Etcétera.
El postreru titular de la Corona del Imperiu Bizantín, Andrés Paleólogo, vendió'l so títulu imperial a Fernandu II d'Aragón ya Isabel I de Castiella enantes de la so muerte en 1502. Sicasí, nun se tien constancia de que nengún monarca español usara los títulos imperiales bizantinos, que convierten al rei d'España en llexítimu emperador de Roma.

Ye, coles mesmes, Soberanu Gran Maestre de la Insigne Orde del Toisón d'Oru, lo mesmo que de la Real y Distinguida Orde de Carlos III, de la Real Orde d'Isabel la Católica y de la Orde de les Dames Nobles de la Reina María Luisa.

Tamién pue usar el títulu de Rei Católicu y, amás, ye canónigu honoríficu y hereditariu de la Ilesia Catedral de Llión y de la basílica de Santa María la Mayor en Roma.

La Constitución reconoz a la persona del rei **inviolabilidá absoluta** y proscribe toa responsabilidá pela so parte, seya política o xurídica; sicasí y a manera de compensación, la Constitución establez la invalidez de tolos actos del Titular de la Corona qu'escarezan del refrendo reguláu nella, que correspuende al presidente del Gobiernu, a los ministros o al presidente del Congresu de los Diputaos, según los casos.

### Salariu

El salariu asignáu al monarca, conseñáu nel presupuestu de la Casa del Rei, en 2015 xubía a un total de 234 204 € brutos (previos al pagu d'impuestos). Tamién recibe salariu la *reina consorte*, y el padre y madre del rei. Esta cantidá foi l'afitada dempués de que Felipe VI decidiera rebaxase'l sueldu establecíu pol so padre Xuan Carlos, que yera de 292 752 €, nun 20 %.

## La Corona
La Corona ye la institución constitucional na que se configura n'España la xefatura del Estáu, con unes carauterístiques propies de la Monarquía Española, que son:
* La socesión hereditaria del so titular al traviés de les socesives xeneraciones de la Familia Real.
* La inviolabilidá absoluta del so titular.
* L'ausencia d'iniciativa política y de poder efeutivu (*[[potestas]]*).
* L'esfrute d'un grau eleváu d'autoridá (*[[auctoritas]]*).
* La realización pol so titular d'una serie d'actos debíos (tasaos) n'orde al regular funcionamientu del Estáu.

## Referencies