Harper Lee

**Nelle Harper Lee**  foi una escritora d'Estaos Xuníos conocida pola so novela *[[Matar un ruiseñor]]* (*To Kill a Mockingbird*, 1960), obra ganadora del Premiu Pulitzer, y que foi la so única obra publicada mientres 55 años hasta la publicación en 2015 de *[[Ve y pon una centinela]]* (*Go, Set a Watchman*), pero que foi escrita con anterioridá pola autora (a mediaos de los años cincuenta) y que ye en realidá'l primer borrador de la so primer novela.

La so novela *[[Matar un ruiseñor]]* foi llevada al cine col títulu homónimu en 1962 por Robert Mulligan y protagonizada por Gregory Peck nel papel d'Atticus Finch y Mary Badham como Jean Louise "Scout" Finch, siendo candidata a ocho Premiu Óscar (ente ellos meyor película y meyor direutor) y gallardoniada con trés: actor protagonista (Gregory Peck), guión adautáu (Horton Foote) y direición artística en blancu y negru (Henry Bumstead, Alexander Golitzen y Oliver Emert).

## Biografía
Harper Lee nació'l 28 d'abril de 1926 en Monroeville (Alabama), un pequeñu pueblu del sur d'Estaos Xuníos de solu 6500 habitantes y yera emplegada del departamentu de reserves d'una aereollinia hasta la so llegada al mundu de la lliteratura.

Al igual que l'escritor J. D. Salinger, Harper Lee nun concedía entevistes y vivió retirada na so llocalidá natal en publicando una única novela, anque'l 5 de payares de 2007 (a los 81 años) viaxó a Washington pa recibir de manes del presidente de EE.&nbsp;UU. George W. Bush na Casa Blanca la "Medaya Presidencial de la Llibertá".

En febreru de 2015 la editorial de Llei, Harper Collins, anunció la publicación de la secuela de *Matar un ruiseñor*, titulada *[[Ve y pon una centinela]]* (*Go, Set a Watchman*), que se publicar el 14 de xunetu de 2015.

L'autora finó mientres dormía'l 19 de febreru de 2016 a los 89 años nuna residencia de vieyos llamada "The Meadows" de la so ciudá natal, Monroeville (Alabama), según informó'l so sobrín. Harper Lee nunca se casó nin tuvo fíos.

## Amistá con Truman Capote
Truman Capote basó'l personaxe de Idabel del so llibru *Otres voces, otros ámbitos* na so vecina de Monroeville y meyor amiga, Harper Lee. Capote una vegada reconoció y dixo: «El señor y la señora Lee, la madre y el padre de Harper Lee, vivíen mui cerca de la mio casa, y ella yera la mio meyor amiga. ¿Lleísti'l so llibru *Matar a un ruiseñor* que tien llugar nel mesmu pequeñu pueblu d'Alabama onde vivíamos? Soi un personaxe d'esi llibru. El so padre yera abogáu y ella y yo solíamos dir a los xuicios xuntos tol tiempu cuando yéramos neños. Díbamos a los xuicios en cuenta de dir al cine, como lo faíen otros neños».

## Noveles
* *[[Matar un ruiseñor]]* (*To Kill a Mockingbird*, 1960)
* *[[Ve y pon una centinela]]* (*Go, Set a Watchman*, 2015)

Amás de los sos dos noveles Harper Lee ye autora d'unos cuantos artículos publicaos na prensa d'Estaos Xuníos ente 1961 y 2006.

### Argumentu de los sos dos obres
***[[Matar un ruiseñor]]*** (*To Kill a Mockingbird*, 1960) ye un alegatu pola igualdá, la xusticia y contra el racismu; narra la vida nel pueblu de la escritora mientres los años de la Gran Depresión y, en concretu, un episodiu asocedíu nel cual Atticus Finch, un respetáu home na so comunidá y modelu de derechura, defende a un home afroamericanu acusáu falsamente de la violación d'una muyer blanca, nel marcu d'un Sur bien racista, onde los prexuicios pol color de la piel supónen-y la condena. La defensa d'esti home va acarretar a Atticus munches dificultaes colos sos vecinos racistes. Hai otres trames paraleles, como les travesuras de los sos dos fíos güérfanos de madre y otru sobre un home que vive zarráu na so casa y del que nun se sabe nada dende va años.
Plantega distintos conflictos que pueden surdir na convivencia de les xentes d'una ciudá sureña, Maycomb, que se manifiesten nel enfrentamientu ente ricos y probes, blancos y negros... Como contrapuntu a tolos conflictos alza la integridá d'un home, l'abogáu Atticus Finch, que defende lo que cree xusto, y que la so derechura ye puesta a prueba.

Amás de estos trascendentales temes, danse otros de fondu que tienen como protagonistes a los neños, los sos xuegos infantiles, los sos mieos los sos conflictos y la so visión de la vida, que dacuando s'enfrenta a la de los adultos.

La obra tien traces autobiográfiques; el personaxe de Scout taría inspiráu na mesma Harper Lee y el de Atticus Finch nel so padre. Finch, a éstes ye l'apellíu de soltera de la madre de Lee. El tercer neñu, un visitante, ta inspiráu nes hestories que Truman Capote cuntábalu a Lee sobre sí mesmu na so infancia.

***[[Ve y pon una centinela]]*** (*Go, Set a Watchman*, 2015) foi escrita a mediaos de los años cincuenta, antes de redactar *Matar un ruiseñor*. El títulu alude a una cita del *[[Llibru d'Isaías]]*, capítulu 21, versículu 6: "Porque'l Señor díxome asina: Ve, pon centinela que faiga saber lo que vea" (versión Reina-Valera, 1960). Siendo una secuela de la so primer novela, "la hestoria asítiase unos 20 años dempués, cuando Scout torna a Maycomb dende Nueva York pa visitar al so padre, Atticus Finch". El manuscritu tuvo perdíu per munchos años, hasta que foi atopáu por Tonja Carter, l'abogada de Llei, na seronda de 2014. La novela va ser publicada tal como quedó escrita y ensin revisiones, y consta de 304 páxines. La so primer edición va tener un tiraje de 2 millones d'exemplares. Por cuenta de la so edá, los editores nun creen que l'autora pueda faer promoción del so nuevu llibru.

## Referencies

## Bibliografía
* Riccardo F. Esposito, *Il buio oltre la siepe. Il libro, il film*, Le Mani-Microart's, Recco (Italia), 2009, ISBN 978-88-8012-486-3

## Enllaces esternos

*