Quiz Show

***Quiz Show*** ye una película dramática d'Estaos Xuníos de 1994 dirixida por Robert Redford, y escrita por Paul Attanasio, basándose nes memories de Richard N. Goodwin, *Remembering America: A Voice From the Sixties*. El filme foi protagonizáu por John Turturro, Rob Morrow y Ralph Fiennes, con participaciones secundaries de Paul Scofield, David Paymer, Hank Azaria y Christopher McDonald.

La película narra los escándalos rellacionaos al programa de concursos *Twenty One* na década de 1950, l'ascensu y la cayida del popular concursante Charles Van Doren dempués de la derrota iguada de Herb Stempel y les investigaciones posteriores de Richard Goodwin. Anque la cinta foi una decepción a nivel comercial, recibió crítiques positives na so mayoría y foi nomada a dellos premios, incluyendo'l Óscar a la meyor película y dellos Premios Globu d'Oru. Llevóse'l premiu del Círculu de Críticos de Cine de Nueva York a la meyor película y el premiu BAFTA al meyor guión adautáu.

## Argumentu
Dende la cámara acorazada d'un bancu, les respuestes a "Ventiún", un concursu de televisión de máxima audiencia, unviar a un estudiu de televisión mientres los productores Dan Enright y Albert Freedman ver dende la cabina de control. L'atraición principal de la nueche ye'l residente de Queens, Herbet Stempel, el campeón reinante, que respuende entruga tres entruga. Sicasí, tantu la cadena como'l patrocinador del programa, un tónicu suplementariu llamada Geritol, pescuden que los índices d'audiencia de Stempel tán empezáu a baxar, dando a entender que'l programa beneficiar d'un nuevu talentu.

Enright y Freedman atopen a un nuevu concursante nel profesor de la Universidá de Columbia, Charles Van Doren, fíu del renomáu poeta ya intelectual Mark Van Doren y la novelista Dorothy Van Doren. Los productores ufiérten-y sutilmente iguar el programa pa él, pero Van Doren refugar. Enright llueu convida a Stempel a cenar nun restorán, onde-y revela la noticia de que Stempel tien de perder pa recuperar los índices d'audiencia. Stempel acepta, namái a condición de que permanezan na televisión, amenaciando con revelar la verdadera razón del so ésitu: dáben-y les respuestes.

Stempel y Van Doren enfrentar en "Ventiún", onde'l concursu llega a una entruga predeterminada en rellación a Marty, la película ganadora de 1955 de los Premios de l'Academia como Meyor Película. A pesar de la saber la película correuta, Stempel da una respuesta equivocada, dexando a Van Doren contestar una entruga que primeramente preparara mientres taba nes oficines de Enright; Van Doren da la respuesta ganadora. 

Nes siguientes selmanes, l'ésitu ganador de Van Doren conviérte-y nuna celebridá nacional. Acorviáu pola nuevu presión, empieza a dexar que los productores déanlu direutamente les respuestes, en llugar de buscales él mesmu. Mentanto, Stempel, perdiendo les sos ganancies nel concursu al dá-yles a un corredor d'apuestes, empieza a amenaciar con tomar aiciones llegales contra la cadena NBC dempués de que pasen selmanes ensin la so prometida vuelta a la televisión.

Dick Goodwin, un nuevu abogáu del Congresu procedente de la Universidá de Harvard, viaxa a Nueva York pa investigar los rumores de los concursos amañaos. Dempués de visitar a dellos concursantes, incluyendo a Stempel y Van Doren, empieza a abarruntar que'l concursu "Ventiún" ye en realidá un montaxe. Sicasí, Stempel ye una persona inestable y naide paez acotar que'l programa tea amañáu. Goodwin pasa un tiempu con Van Doren, y ésti convída-y a xuntes sociales, y dulda de qu'un home col bagaxe y l'intelectu de Van Doren pudiera tar arreyáu nel escándalu.

Stempel, desesperáu confiesa qu'él mesmu ta nel ayu, y sigue aportunando en qu'él consiguía les respuestes de mano y que Van Doren tamién. Con estes evidencies, Van Doren deliberadamente pierde, pero ye compensáu con un contratu nada despreciable de la NBC p'apaecer como convidáu especial nel programa "Today".

Mentanto, Goodwin presenta una denuncia ante'l Comité Llexislativu de Vistes, con estenses pruebes sobre la corrupción del programa. Goodwin encarecidamente aconseya a Van Doren qu'evite faer cualquier declaración pública sofitando'l concursu. Si él acepta'l conseyu, Goodwin promete nun llamar a Van Doren ante'l Comité del Congresu. Sicasí, ante'l xefe de la cadena NBC, Van Doren robla una declaración reafitando'l so enfotu sobre la honradez del concursu.
 
Stempel testifica ante'l Congresu y, mientres fai esto, implica a Van Doren, forzando a Goodwin a llama-y como testigu. Van Doren comparez ante'l Congresu y públicamente almite'l so papel na combalechadura. Dempués d'esto, ye informáu polos periodistes del so despidu de Today, al igual que de la decisión de la universidá de despidilo.

Goodwin cree que ta a les puertes d'una victoria contra Geritol y la cadena de televisión, pero en llugar d'eso da cuenta de que Enright y Freedman nun van implicar a los sos xefes y van asegurase los sos propios futuros na televisión; en silenciu, repara'l testimoniu de los productores, esculpando a los patrocinadores y a la cadena de cualquier responsabilidá.

## Repartu

## La comparanza histórica

Mientres la película promete retratar fechos reales, foi llargamente criticada de tomase llibertaes pa crear los sos propios héroes y villanos. La película presenta al investigador Goodwin, empecipiando la so persecución de Van Doren mientres la temporada del concursante en 1956-1957 en "Ventiún", cuando de fechu les investigación del Congresu, dirixida por Goodwin tuvo llugar nel branu de 1959. Otros hanse quexáu de qu'enche'l papel de Goodwin na investigación xeneral y embrive la investigación inicial, dirixida pol abogáu Joseph Stone de la oficina del Fiscal del Distritu del Condáu de Nueva York, Frank Hogan.
 
Namái dempués de que'l Xuez Mitchell Schweitzer cerrara les evidencies del Gran Xuráu de Nueva York na investigación del branu de 1959, el Congresu empecipió la so investigación. La película da per sentáu que la NBC encamentó a Enright los deseos del patrocinador de Ventiún, Geritol, de que Stempel tenía de ser reemplazáu, col presidente de la cadena, Bob Kintner (Allan Rich) diciendo a Enright "Yes un productor, Dan. Produz." Nin Kintnet nin la NBC tuvieron nunca implicaos nel escándalu y la NBC atayó'l programa cuando se supo del mesmu. Pero Enright afirmó antes de morrer, que les quexes de Geritol sobre la falta de drama y suspense nel primer episodiu obligaron a la compañía a amañar el programa.
 
La película amuesa que la victoria de Van Doren foi direuta por cuenta de la metedura de pata de Stempel; anque la entruga qu'apaez na película yera una que Stempel suponíase que fallaría (inclusive anque sabía la respuesta correuta), nun acabó col xuegu darréu, sinón que siguió con otru xuegu de desempate y terminó más tarde mientres el programa. L'episodiu nel que Stemple foi ganáu (que xubió les audiencies a un nuevu récor dempués de la victoria de Van Doren) foi emitíu'l 5 d'avientu de 1956, y foi'l décimu tercer episodiu de la serie.

La película amuesa al presentador Jack Barry rectificando llixeramente cuando un concursante, James Snodgrass, contesta correutamente en llugar de fallar nuna entruga na cual suponíase que diba fallar. Barry, el colega comercial y co-productor de Enright, nunca tuvo implicáu n'amañar el programa pero tapó a Enright una vegada afayar. Amás, Monty Hall reemplazara a Barry como presentador a principios de 1958 y taba inda presentando cuando surdió l'escándalu.

La película nun reconoz les práutiques engañoses d'otros programes de concursos de los años 50, siendo'l más destacáu "La Entruga de los 64.000 dólares", Dotto y el "3 en raya" del mesmu Barry Enright. L'ausencia de Dotto arruina tola película, yá que foi esti programa'l que dio llugar a les investigaciones...

El periodista Ken Auletta, nun artículu de 1994 nel periódicu The New Yorker, escribió que Redford almitió nuna previu de la película esi branu que se tomara una "llicencia dramática" na realización de Quiz Show, al igual que munches dramatizaciones basaes en fechos reales. Sicasí, Auletta tamién informó que Redford nun fixo nenguna sida poles llicencies tomaes, diciendo qu'él intentara "alzar daqué de tala forma que la xente pudiera velo.... si non, vieren un documental". Robert Redford apuntó qu'había yá un documental sobre l'escándalu, faciendo referencia al trabayu producíu por Julian Krainin pa una serie de la PBS de 1991, The American Experience. Krainin, al igual que Goodwin, foi un co-productor de la película *Quiz Show*.

Nuna edición del periódicu The New Yorker, de xunetu de 2008, Charles Van Doren escribió sobre los fechos amosaos na película, tando acordies con munchos de detallar pero amás dixo que tenía una novia formal mientres tuvo nel concursu "Ventiún", que nun ta presente na película. Van Doren tamién indicó qu'él siguió enseñando, al contrariu del epílogu de la película qu'afirmaba que nunca volvió faelo.

## Recibimiento

### Taquilla
La película tuvi un estrenu llindáu el 14 de setiembre de 1994 y recaldó un total de 24.822.619 dólares n'Estaos Xuníos.

### Crítica
*Quiz Show* algamó un 96% de crítiques positives en Rotten Tomatoes. El críticu de cine Roger Ebert puntuó al filme con un 3,5 sobre 4 y refirióse al guión como "intelixente, sutil y despiadáu". Otru críticu, James Berardinelli emponderó la "escelente actuación de Finnes" y comentó: "John Turturro ye escepcional como l'ensin carisma Herbie Stempel".

### Premios
;Oscar 1994

## Referencies

## Enllaces esternos
*