open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Circus aeruginosus

El  ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae que se distribúi per bona parte del Vieyu Mundu. Como'l so nome común indica suel atopara en zones de güelgues.

## Subespecies
Reconócense dos subespecies de *Circus aeruginosus*:

* *[[Circus aeruginosus aeruginosus]]* - Paleárticu occidental y central; invernante nel sureste asiáticu y islles de la Sonda.
* *[[Circus aeruginosus harterti]]* - de Marruecos a Tunicia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Circus buffoni

El **aguilucho grande** (***Circus buffoni***), tamién conocíu como **aguilucho de Azara**, **gavilán planiador**, **gavilán alilargo**, **aguilucho negru** o **vari huevetero** ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae mesma de Suramérica, que s'atopa dende Colombia hasta les Malvines y dende Chile a la islla Trinidá. Nun se conocen subespecies.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Datos ya imáxenes del Circus buffoni
Circus assimilis

El **aguilucho motudu** (***Circus assimilis***) ye una especie d'ave de presa de la familia Accipitridae. Habita en llanures, sabanes y montes abiertos d'Australia, Tasmania, Célebes y otres islles como Sumba y Timor. 

Aliméntase principalmente de mamíferos terrestres como bandicuts, bettongs y royedores, lo mesmo que de pequeñes aves y reptiles, y dacuando de grandes inseutos. Enantes la especie yera bien dependiente de los coneyos, sicasí, el rápidu espardimientu de la enfermedá calicivirus nel coneyu condució a un amenorgamientu significativu nel númberu de coneyos en zones grebes y semiáridas.

## Referencies

## Enllaces esternos
Circus melanoleucos

***Circus melanoleucos***  ye una especie d'ave de presa de la familia Accipitridae. Ye una ave migratoria, reproduzse dende'l valle del Amu al este de Rusia y nordeste de China a Corea del Norte y migra mientres l'iviernu al sureste d'Asia, dende Paquistán a Filipines. La población calculase n'aprosimao 10&nbsp;000 individuos, con un moderáu descensu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Circus spilonotus

El **aguilucho lagunero oriental**  (***Circus spilonotus***) ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae, qu'habita camperes, güelgues y tierres de cultivu d'Asia Oriental, al sur de Siberia, norte de Mongolia y nordeste de China, moviéndose escontra'l sur nel iviernu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Clamator coromandus

***Clamator coromandus***, tamién conocíu como **cucu oriental**, ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae nativa del Sureste Asiáticu y partes del sur d'Asia.

## Descripción
La especie mide alredor de 47 centímetros de llargor. Tien ales de color castañu, un pileu negru brillante y una cola recta (les plumes encurtiar en forma gradual dende'l centru pa escontra fora) que los sos cantos terminales son de color blancu y pocu visibles a diferencia de les puntes blanques del críalo blanquinegru (*[[Clamator jacobinus]]*) que s'atopa en delles partes de la so distribución. El pileu negru na cabeza estremar na parte posterior por una franxa blanca que s'estiende dambos llaos del pescuezu. Les partes inferiores tórnense color ante a gris escuru hasta la cloaca. Les aves nueves son escures y con una apariencia escamosa nes plumes de les ales.

## Taxonomía
El nome binomial de la especie foi dau per primer vegada por de Linneo en 1766. La so descripción de lo qu'él llamó *Cuculus coromandus* basar nes notes de Brisson que describíen a l'ave como *Le coucou hupé de Coromandel* («El cuquiellu con cresta de Coromandel») que se recoyó na mariña de Coromandel de la India (probablemente cerca de Pondicherry que yera una colonia francesa nesi momentu). Buffon dio cuenta de la estrecha rellación col críalo blanquinegru y llamar *Le xacobín huppé de Coromande* («El xacobín crestado de Coromandel»). Darréu la especie foi asitiada sol xéneru *Coccystes* y *Oxylophus* pa terminar en *Clamator*.

## Distribución
Atopar dende'l Himalaya occidental hasta la parte oriental del cordal y estiéndese pel Sureste Asiáticu. Reparóse dende la India Nepal, China, Indonesia, Laos, Bután, Bangladex, Camboya, Tailandia, Myanmar, Malasia, Vietnam, Sri Lanka y Filipines. Delles poblaciones pueden ser non migratorias.

Mientres la so migración pola India, movilizar a lo llargo de los Ghats orientales hasta'l sur con individuos escosos que frecuentemente s'atopen nes proximidaes de viviendes. A mediaos d'ochobre, atópense bandaes en Point Calimere, posiblemente dirixéndose a Sri Lanka. Dalgunos pasen l'iviernu nos Ghats occidentales.

## Comportamientu
N'ocasiones xunir a bandaes mistes d'especies p'alimentase y polo xeneral reparar solo. La temporada de reproducción ye pel branu y dizse que pon los sos güevos, nel nial d'especies como los del xéneru *[[Garrulax]]*, especialmente *[[Garrulax monileger|G. monileger]]* y *[[Garrulax pectoralis|G. pectoralis]]*. Los güevos son esféricos. Los llamaos inclúin notes dobles notes aflautadas y repitíes n'intervalos curtios.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha de la UICN .
* 
* Videos, semeyes y grabaciones sonores n'Internet Bird Collection .
* '''' (Linnaeus, 1766)  en Catalogue of Life .
* Ficha n'Animal Diversity Web .
* Ficha del Proyeutu Web del Árbol de la vida .
* Peterson, Alan P. «'''' nos Cuculiformes» .
* '''' (Linnaeus, 1766) en xeno-canto.
----
Circus cyaneus

El  ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae, llargamente espublizada en Eurasia y América.

## Carauterístiques
Les femes algamen los 50 cm de llargor, ente que los machos apenes superen los 40, llegando a algamar los 700 y 400 g de pesu respeutivamente; el valumbu de les sos ales ye d'unos 125 cm. 

## Historia natural
Caza buscando nel suelu con un vuelu d'entamo rápidu y baxu. Suel caltener les ales en forma de V obtusa, colo que puede sorprender a aves pequeñes o incapacitadas, pequeños royedores ya inclusive inseutos grandes. Habita en paraxes abiertes como pandoriales, banzaos, praderíes esteparias o dunes de sable.

Pon hasta 9 güevos, de color blancu-azuláu, nun nial realizáu nel suelu; puede vése-yos folgando en grupos d'hasta 10 exemplares. 

## Subespecies
Reconócense dos subespecies de *Circus cyaneus*, una en Eurasia y otra n'América:

* *[[Circus cyaneus cyaneus]]* - Eurasia
* *[[Circus cyaneus hudsonius]]* - América del Norte; invernante nel norte de Suramérica.

## Otros nomes comunes
Tamién se-y conoz como buzacu, bruzacu, bucecu, burdiyu, gazapu, calcamontones, bilanu, milatu, vilán y pardón.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha de la especie (PDF), por Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
Circus approximans

El **aguilucho lagunero del Pacíficu**  (***Circus approximans***) ye una especie d'ave acipitriforme que pertenez a la familia Accipitridae. Ye nativu d'Australasia. Nun tien subespecies reconocíes

## Distribución y hábitat
El so área de distribución inclúi Australia, Fixi, Polinesia Francesa, Indonesia, Nueva Caledonia, Nueva Zelanda, Papúa Nueva Guinea, Tonga, Vanuatu y Wallis y Futuna. El so hábitat natural compónse de carbes, pacionales, güelgues (barraqueres, banzaos, turberas, llagos) y zones intermareales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Clamator jacobinus

El **críalo blanquinegru** (***Clamator jacobinus***) ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae llargamente distribuyida peles zones tropicales del Vieyu Mundu. Alcuéntrase-y dende África hasta'l subcontinente indiu y Myanmar.

## Subespecies
Conócense trés subespecies de *Clamator jacobinus *:

* *[[Clamator jacobinus pica]]* - África subsaḥariana; del noroeste de la India a Nepal y Myanmar.
* *[[Clamator jacobinus serratus]]* - Sudáfrica.
* *[[Clamator jacobinus jacobinus]]* - sur de la India y Sri Lanka.

## Referencies

## Enllaces esternos
Clamator levaillantii

***Clamator levaillantii*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae nativa del sur de Sáḥara.

Alcuéntrase en hábitats arbustivos. Ye un parásitu de puesta, yá que utiliza niales de bulbules y timalíidos. Foi nomáu n'honor al esplorador, coleicionista y ornitólogu francés François Levaillant.

## Descripción

La especie tien 37.5&nbsp;cm de llargor, con una cola más llarga que la del críalo blanquinegru (*[[Clamator jacobinus]]*), y un gargüelu con más franxes. Hai dos clases de coloración. La variedá clara ye negru percima, con llixeros tonos azulaos o verdosos. Les franxes del gargüelu pueden estendese a los llaos. Les plumes primaries y retrices son blanques. La variedá escura ye negra sacante por un parche blancu principal y manches blanques nes plumes esternes de la cola (estos tán ausentes nel críalo blanquinegru escuru). Los mozos son marrones penriba, ablondu nes coberteras de les ales y estremos de les rectrices, con una frente, cara y partes inferiores bufes, y el gargüelu más rayáu. El llamáu ye un runfíu grave «*kuwu-weer, kuwu-weer...*» y un emocionante «*ku-wi-wi-wi*».

## Comportamientu

Ye un parásitu de puesta y la fema pon los sos güevos nel nial d'otra especie d'ave, polo xeneral el turdoide bicolor (*[[Turdoides bicolor]]*), el turdoide caricalvo (*[[Turdoides gymnogenys]]*), el turdoide de Hartlaub (*[[Turdoides hartlaubii]]*) o'l turdoide de Jardine (*[[Turdoides jardineii]]*). Tanto'l machu como fema vuelen con movimientos acrobáticos alredor del nial pa distrayer a los páxaros depredados. El machu sigue la distracción mientres la fema pon los güevos. A diferencia de munches otres especies de críalo, el pitucu recién eclosionado nun s'impon sobre los otros güevos y pichones del nial. Dexa'l nial dempués d'unos diez díes ya independízase en cuatro a seis selmanes.

## Referencies

### Bibliografía
*

## Enllaces esternos

* '''' y la so distribución en Avibase.
* Ficha de la UICN .
* '''' (Swainson, 1829) del orde Cuculiformes  pol Congresu Ornitolóxicu Internacional .
* Ficha del Proyeutu Web del Árbol de la vida .
* Testu especial en The Atlas of Southern African Birds .
* '''' (Sharpe, 1870) en xeno-canto.
Clanga pomarina

***Clanga pomarina*** ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae, distribuyida por trés continentes. Nidifica n'Anatolia, el Cáucasu y Europa oriental y enviernen nel África oriental y austral. Nun se conocen subespecies, anque enantes considerábase a *[[Clanga hastata]]* como subespecie so.

## Referencies

## Enllaces esternos
Claravis mondetoura

La **tortolita pechimorada**  (***Claravis mondetoura***) ye una especie d'ave columbiforme de la familia Columbidae. Ye nativu d'América Central y América del Sur, incluyendo Bolivia, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Panamá, Perú y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical y carbes.

## Subespecies
Estrémense les siguientes subespecies: 
* *[[Claravis mondetoura inca]]* Van Rossem, 1934
* *Claravis mondetoura mondetoura* (Bonaparte, 1856)
* *[[Claravis mondetoura ochoterena]]* Van Rossem, 1934
* *[[Claravis mondetoura pulchra]]* Griscom, 1930
* *[[Claravis mondetoura salvini]]* Griscom, 1930
* *[[Claravis mondetoura umbrina]]* Griscom, 1930

## Referencies

## Enllaces esternos
Clytoceyx rex

El **martín cazador picopala** (***Clytoceyx rex***) ye una especie d'ave coraciforme de la familia Halcyonidae endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru ***Clytoceyx***.

## Descripción
El martín cazador picopala mide alredor de 33&nbsp;cm de llargu. Tien un picu curtiu y gruesu con una forma única ente los miembros de la so familia. La so cabeza, ales y llombu son de color pardu escuru. Ente que les sos partes inferiores pescuezu y llista postocular son de color castañu acoloratáu. El so gargüelu ye blanca y la so obispillo ye de color azul iridiscente. Los sos güeyos son pardos y el so picu de color pardu coritu. Dambos sexos tienen una apariencia similar, pero estrémense fácilmente pol color de la cola, que ye azul nos machos y ablonda nes femes. El plumaxe de los xuveniles paecer al de les femes anque con un patrón escamado.

## Distribución y hábitat
Ye una especie endémica de la islla de Nueva Guinea. Alcuéntrase principalmente nos montes de monte, anque se rexistró dende'l nivel del mar hasta los 2400&nbsp;m d'altitú. Busca'l so alimentu na folla o'l suelu húmedu. La so dieta compónse principalmente de merucos, cascoxos, escarabayos, llagarteses ya inseutos. 

Ye una especie pocu llamativa y malo de ver, probablemente tien vezos parcialmente crepusculares.

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Species Factsheet
* Semeyes y descripción del primer nial conocíu  (n'inglés) Consultáu'l 21 de xineru de 2013.
Clytolaema rubricauda

***Clytolaema rubricauda***
 ye una especie d'ave trochiliforme de la familia Trochilidae endémica de la viesca atlántica de Brasil. Ye monotípica dientro del xéneru ***Clytolaema***. Ye común dientro del so área de distribución y una de les especies reparaes regularmente nos comederos pa páxaros.

## Descripción
Ye un colibrí relativamente grande. El machu ye de color verde col llombu y obispillo cobrizos, la cola ye d'un colloráu cobrizu y el gargüelu ye rubín iridiscente que puede paecer negra dende dellos ángulos. Les femes son de color verde nes partes cimeres y canela nes inferiores. Dambos sexos tienen una mancha ocular blanca y el picu negru y rectu.

## Referencies

### Bibliografía
* Sick, H. (1993). *Birds in Brazil: A Natural History.* Princeton University Press. ISBN 0-691-08569-2

## Enllaces esternos
Coccycua cinerea

***Coccycua cinerea***,  tamién denomináu **cuquiellu chicu**, **cuquiellu gris**, **cuquiellu güeyu coloráu** y **cucu cenizo**, ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Atópase nos montes, sabanes y arbolees d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Paraguái, Perú y Uruguái.

## Descripción
Mide aproximao 21&nbsp;cm de llargor. La so cola tien un leve ápiz blancu. El so picu ye curtiu y curvu. Tien el pechu pardu arrosáu que se va esclariando hasta convertise en color blancuciu nel banduyu. L'iris del so güeyu ye coloráu (nel mozu ye pardu).

## Taxonomía
Nel pasáu asitiábase-y nos xéneros *[[Coccyzus]]* y *Micrococcyx*. Tres los estudios que demostraben que pertenecía a un llinaxe próximu al cucu esguil menor, se-y recolocó nel xéneru *Coccycua*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccycua minuta

***Coccycua minuta*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia *[[Cuculidae]]*, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobagu y Venezuela. Enantes clasificábase nel xéneru *[[Piaya]]* pero foi reagrupáu nel nuevu xéneru *Coccycua*, xunto con dos especies que taben arrexuntaes en *[[Coccyzus]]* y en *Micrococcyx*.

## Descripción
El cuquiellu esguil menor mide en permediu 27&nbsp;cm de llargor y pesa 40&nbsp;g. El plumaxe del adultu ye principalmente de color castañu, cola parte inferior del banduyu gris, la cola marrón y puntes blanques nes plumes de la cola. El picu ye curtiu, mariellu y curvos y l'iris ye coloráu. Neñón ye de color marrón escuru con picu negru y ensin les puntes blanques na cola. Ye más pequeñu y el gargüelu ye más escura que la del cuquiellu esguil.

Los sos llamaos asemeyen *chek* y *kak*.

## Hábitat
Vive en manglares, carbes y nel monte cerca de l'agua, per debaxo de los 1900&nbsp;m d'altitú.

## Alimentación
Aliméntase nes cañes baxes d'inseutos y otros artrópodos.

## Reproducción
Constrúi un nial en forma de taza fonda, nun árbol o un bambú. La fema pon dos güevos blancos y los guara ella mesma.

## Referencies

## Referencies
* ffrench, Richard; O'Neill, John Patton & Eckelberry, Don R. (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. 
* Freile, Juan F. & Chaves, Jaime A. (2004) PDF Interesting distributional records and notes on the biology of bird species from a cloud forest acute in north-west Ecuador; *Bulletin of the British Ornithologists' Club* **124**(1): 6-16.
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. 

## Enllaces esternos

*Semeyes, videos y soníos del cuquiellu esguil menor en *Internet Bird Collection*
*Galería de semeyes  en *VIREO*.
*Semeya d'alta resolución.
*Semeya d'alta resolución.
Coccycua pumila

***Coccycua pumila***  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae qu'habita nel norte de Suramérica. 

## Sinonimia
* Coccyzus pumilus, Strickland, 1852
* Micrococcyx pumilus, (Strickland, 1852)

## Taxonomía
Enantes taba allugada nos xéneros *[[Coccyzus]]* o *[[Micrococcyx]]*. N'afayando'l so parentescu con *[[Coccycua minuta]]*, integrándose en *[[Coccycua]]*. 

## Distribución
Alcuéntrase en Colombia, Venezuela y l'estremu noroccidental de Brasil.  Los sos hábitats naturales son les selves tropicales. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus americanus

***Coccyzus americanus***  ye un especie d'ave cuculiforme perteneciente a la familia de los cucúlidos que vive n'América.

## Distribución
El Cuquiellu piquigualdo ta llargamente distribuyíu per América, cría en Norteamérica, les Antilles Mayores y la península de Yucatán y migra pel iviernu a Suramérica.

## Comportamientu
A diferencies d'otres especies de cucos, ésta non parasita los niales d'otres aves yá que se constrúi'l so propiu nial.

## Referencies

## Bibliografía
* John K. Terres (1980), *Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*, Knopf, ISBN 0-394-46651-9
* David Gaines Review of the Status of the Yellow-Billed Cuckoo in California: Sacramento Valley Populations The Condor, Vol. 76, Non. 2 (Summer, 1974), páxs. 204-209
* Laymon, S.A., and M.D. Halterman. 1987. Can the western subspecies of Yellow-billed Cuckoo be saved from extinction? Western Birds 18:19-25.

## Enllaces esternos
* Natchez Naturalist
* Center for Biological Diversity
* ebird.org/
* USGS 
* PRBO Western Race
Claravis pretiosa

La **tortolita azulada**  o *Claravis pretiosa* ye una especie d'ave columbiforme de la familia Columbidae. Ye nativu d'América Central y América del Sur.  El so hábitat consiste de montes y sabanes.  Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus erythropthalmus

***Coccyzus erythropthalmus***  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que cría n'América del Norte y emigra a Suramérica. Ye por demás raru reparar dalgún exemplar n'Europa occidental. Nun se conocen subespecies. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus euleri

***Coccyzus euleri*** ye una especie d'ave de la familia Cuculidae, que s'atopa n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Surinam y Venezuela.

## Hábitat
Vive nel cantu del monte húmedu, monte de galería, Cerrado o sabanes y árees semiabiertas arbolíos, ente 300 y 700 m d'altitú. Migra escontra'l norte mientres l'iviernu del hemisferiu sur.

## Descripción
Mide 25 a 28&nbsp;cm de llargor y pesa 53&nbsp;g.El plumaxe de les partes cimeres ye color marrón, les partes inferiores son color perlau y la cola ye corita con llinies curves blanques. Tien iris castañu y aniellu ocular abuxáu. El picu ye anaranxáu debaxo y negru enriba.

## Alimentación
Aliméntase principalmente d'inseutos y amás de pequeños vertebraos, frutos y granes.

## Referencies
Coccyzus lansbergi

***Coccyzus lansbergi*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive en Suramérica y el sur d'América Central y dalgunes Antilles Menores. 

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves d'Aruba, Colombia, Ecuador, Antilles Holandeses, Panamá, Perú y Venezuela.

## Referencies
Coccyzus longirostris

***Coccyzus lonxirostris*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que s'atopa n'Haití y la República Dominicana.

## Hábitat
Vive en montes y árees arbolaes, inclusive xardinos y plantíos, xeneralmente a menos de 1.700 m d'altitú, pero dacuando hasta los 2.200 msnm.

## Descripción
Mide ente 41 y 46 cm de llargor y pesa en permediu 110 g. El plumaxe de les partes cimeres ye gris; el gargüelu ye blancucia col mentón anaranxáu; el pechu ye gris claru y el banduyu anaranxáu. Presenta un parche acoloratáu ablondu sobre caúna de les ales. La cola ye llarga, gris cayuela con puntes blanques. El picu ye curvado na punta.

## Alimentación
Aliméntase de llagarteses ya inseutos grandes que prinda nos tueros de los árboles.

## Reproducción
Reproduzse ente marzu y xunu. El so nial ye una estructura tosca de ramines que constrúi nun sitiu bien ocultu. La fema pon 2 a 4 güevos blancos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Hispaniolan Lizard Cuckoo videos, images and sounds; *Internet Bird Collection*.
Coccyzus melacoryphus

***Coccyzus melacoryphus*** ye una especie d'ave na familia *[[Cuculidae]]*.

## Descripción
Mide en permediu 28,3 cm de llargor. Presenta pileu y lores coritos; envés pardu buxu; partes inferiores blancucies enllordiaes d'ante a canela o anaranxáu; cola blanca y negra.

## Distribución
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobagu, Uruguái y Venezuela. Tamién puede pasar pel norte de Chile, les Islles Malvines y Granada.

## Hábitat
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales, montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes y montes antiguos bien degradaos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Dark-billed Cuckoo videos on the Internet Bird Collection
* Dark-billed Cuckoo photo gallery  VIREO Photo-High Res 
* ; Article geometer&ndash;"Brazil Birds"
Coccyzus minor

***Coccyzus minor***  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae nativu del Neotrópicu.

## Descripción
Tien una llarga cola, coles partes cimeres de color marrón y llistáu en negru y blancu per debaxo. Tien un picu negru llevemente curvado, de color mariellu nel quexal inferior. La cabeza y la parte cimera son de color marrón. Tien un aniellu periocular mariellu. 

## Distribución y hábitat
Como indica'l so nome'l cuquiellu de manglar habita principalmente los banzaos de manglares. La especie ye nativa del sur de Florida, Les Bahames, el Caribe, dambes mariñes de Méxicu y América Central, según la mariña atlántica de Suramérica hasta la embocadura del ríu Amazones.

## Comportamientu
Aliméntase d'inseutos, favoreciendo les gates y saltamontes, pero tamién come otros inseutos, arañes, cascoxos, llagarteses y frutes.

Polo xeneral, constrúi'l so nial a 2-3 metros percima de l'agua nun árbol de mangle o otru árbol. El nial ye una plataforma relativamente plana de cañes y fueyes. La fema pon 2-4 güevos colos dos adultos compartiendo l'alimentación de les críes.

## Referencies

## Bibliografía
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North* *America* ISBN 0-7922-6877-6
* *Handbook of the Birds of the World Vol 4*, Josep del Hoyo editor, ISBN 84-87334-22-9
* David Allen Sibley, *The Sibley Guide to Birds*, National Audubon Society. ISBN 0-679-45122-6

## Enllaces esternos

* Audubon, Guía de Aves de America del Norte,
Coccyzus pluvialis

***Coccyzus pluvialis*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de Xamaica.

## Hábitat
Vive en carbes de llombes y montes, y en montes, per debaxo de los 1.500 m d'altitú.

## Descripción
Mide 48 a 56 cm de llargor. Les partes cimeres son de color gris oliváceo a parduzu, con un gris más nítido y escuru nel pileu; el gargüelu, el pescuezu y parte cimera de pescuezu ye blancucia; la parte inferior del pechu, el banduyu y el crísum son de color acoloratáu; la cola ye llarga gris escuru polencu con matices purpúreos, con puntes blanques. El picu ye curvado coritu y les pates gises.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos grandes.

## Reproducción
La fema pon 2 a 4 güevos blancos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus vetula

***Coccyzus vetula***  ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de Xamaica.

## Referencies

## Bibliografía
* Raffaele, Herbert; James Wiley, Orlando Garrido, Allan Keith & Janis Raffaele (2003) *Birds of the West Indies*, Christopher Helm, Londres.

## Ver tamién
Cochlearius cochlearius

***Cochlearius cochlearius*** ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Ardeidae; antes clasificar nuna familia monotípica, denomada Cochlearidae, que güei ye considerada como una subfamilia de los ardeidos. Ye mesma d'América.

## Carauterístiques
El llargor total ye d'aproximao 54 centímetros. L'adultu tien una corona negra, cresta llarga y cara de negra. La parte cimera, gargüelu y pechu son blancos, y les partes inferiores son coloraes colos lladrales negros. Les ales son gris maciu. El picu macizu, anchu, con forma de cuyarón da-y el nome a la especie ye principalmente negru. Los páxaros inmaduros tienen la partes cimeres principalmente castañes y les inferiores ablancazaes tiñíes de castañales, ente que tamién-yos falta la cresta.

## Historia natural
Vive nos banzaos de mangle de Méxicu, hasta'l Perú y Arxentina. Ye una ave nocherniega, y reproduzse colonialmente nos árboles de mangle, pon 2 a 4 güevos blancos azuláu nun nial de ramines.

## Subespecies
Conócense cinco subespecies de *Cochlearius cochlearius*:

* *[[Cochlearius cochlearius cochlearius]]* (Linnaeus, 1766) 
* *[[Cochlearius cochlearius panamensis]]* Griscom, 1926
* *[[Cochlearius cochlearius phillipsi]]* Dickerman 1973
* *[[Cochlearius cochlearius ridgwayi]]* Dickerman 1973
* *[[Cochlearius cochlearius zeledoni]]* (Ridgway, 1885)

## Bibliografía
* Peterson R.T. y E. L. Chalif. 1989. *"Aves de México: Guía de campo"*, ed. Diana, Méxicu D.F., 474pp.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena bonapartei

El **inca ventridorado**, llamáu tamién **colibrí prieto**, **inca buchidorado**, o **colibrí inca ventridorado** (***Coeligena bonapartei***) ye una especie d'ave na familia Trochilidae.
El so nome científicu fai referencia a Charles Lucien Bonaparte.

## Descripción
Mide unos 11.4 cm de llargu, a lo que s'amiesta'l so llargu picu que mide 3,3 cm, pesa 6.5 gr. La corona del machu adultu ye corita con una mancha verde brillosu sobre'l so picu. El so llombu ye verde-dorada con grupes verde-cobrizu. Una mancha ante-ablondo sobre les sos plumes terciaries ye conspicua mientres el vuelu. El pechu ye verde brillante, lo mesmo que'l gargüelu sacante por una pequeña mancha violeta nel centru. El so banduyu de tonu cobrizu a colloráu doráu ye bien brillosu. La so cola ye verde-bronce y llevemente ahorquillada.

La fema adulta ye similar anque de colores más apagaos; la mancha verde sobre'l picu ye mate, el gargüelu ye ante, y el pechu ye ante con numberosos puntos verdes. La fema non poee el mancha nes plumes terciaries.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Colombia y un pequeñu sector de Venezuela.
El so hábitat natural son los montes montanos húmedos subtropicales o tropicales. Polo xeneral percuerre un camín habitual que pasa por plantes en flor tales como *[[Bomarea]]*, *[[Cavendishia]]*, *[[Fuchsia]]*, *[[Macleonia]]*, *[[Mutisia]]*, y *[[Palicouria]]*, de que'l so néctar alimentar. Tamién atrapa inseutos en vuelu y los caza sobre les fueyes. Polo xeneral el so comportamientu ye similar al del Coeligena bonapartei eos, que puede ser una subespecie d'esta especie.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus merlini

***Coccyzus merlini*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae, que s'atopa en Les Bahames y Cuba.

## Descripción
Mide hasta 54&nbsp;cm de llargor y pesa en permediu 155 g. El plumaxe de les partes cimeres ye castañu oliváceo que se fai ablondu nel llombu y la nuca; el gargüelu y el pechu son blancucios; el banduyu y el crísum son de color ocre; la cola per debaxo presenta barres blanques y negres cola punta marrón claru. Presenta piel colorao al rededor de cada güeyu.

## Hábitat
Vive en montes, carbes y plantíos, per debaxo de los 1.200 m d'altitú.

## Alimentación
Aliméntase principalmente de llagarteses y tamién otros reptiles pequeños, royedores menores, inseutos grandes, canesbes y arañes.

## Reproducción
Constrúi con ramines un nial en forma de platillo. La fema pon 2 o 3 güevos blancos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coccyzus vieilloti

***Coccyzus vieilloti*** ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de la islla de Puertu Ricu.

## Taxonomía y etimoloxía

Foi descritu científicamente pol zoólogu francés Charles Lucien Bonaparte en 1850. El so nome cientítico fai honor al ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot. Primeramente se emplazaba nel xéneru *Saurothera* (del griegu comedor de llagartos») al que pertenecíen les cuatro especies de cuquiellos llagarteros de les islles del Caribe, pero posterioremente toes elles treslladáronse al xéneru *Coccyzus* (AOU 2006). Nun se reconocen subespecies.

## Descripción

Mide de 40 a 48&nbsp;cm de llargu y pesa una media de 80&nbsp;gramos. El plumaxe de les sos partes cimeros ye pardu buxu, la so cabeza ye gris y el so gargüelu y pescuezu ablancazaos, ente que'l so banduyu ye canela amarellentáu. Carauterízase pola so llarga cola que les sos rémixes llaterales tienen les puntes blanques, lo que-y apurren un aspeutu de llistáu na parte inferior de la cola. El so picu ye llargu y estrechu, cola punta ligéramente curvada escontra baxo, qu'amuesa la parte cimera escura y l'inferior amarellentada. Presenten aniellos perioculares colloraos.

## Distribución y hábitat

El cuquiellu llagarteru portorriqueño atopar nos montes de Puertu Ricu (ye común en montes estatales de Guánica, Guajataca y Vega y nel monte nacional La Incla) y los plantíos de café de tola isla.

## Comportamientu
Puede reparase a esta especie na soviesca en busca de llagarteses, que son el principal componente de la so dieta (aproximao'l 75%). Amás consume grandes inseutos, guxanos y arañes. Muévense adulces pol monte en busca de preses. Estos cuquiellos nun volar faciendo círculos nin se llancen en picáu sinón que de normal se volar en llinia recta.

Nun practiquen el parasitismu de puesta como otros cuquiellos. Constrúin un nial de ramines a lo cimero d'un árbol nel que suelen poner una media de 3 güevos.

## Referencies

## Bibliografía

*Raffaele, Herbert W., 1989; A Guide to the Birds of Puertu Ricu and the Virgin Islands, Princeton University Press, Princeton, New Jersey, USA * 

## Enllaces esternos
Coeligena coeligena

***Coeligena coeligena***, tamién conocíu como **colibrí pardu moráu** o **colibrí inca morenura**, ye una especie d'ave apodiforme de la familia Trochilidae nativa d'América del Sur.

## Descripción

Mide unos 12&nbsp;cm de llargu. El color principal del plumaxe ye púrpura iridiscente. Les partes cimeres varien d'un ricu violeta a un colloráu brillosu, ente que les partes inferiores tán bañaes con un tinte abuxáu. El gargüelu y el pechu son de color gris nidiu. La cola ye amplia y ta trescalada col mesmu tinte púrpura de la parte posterior.

## Distribución y hábitat
Habita nos montes montanos de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
* *Coeligena coeligena boliviana* , andar del centru o sureste de Bolivia;
* *Coeligena coeligena coeligena* , montes costeros del norte de Venezuela (Lara a Miranda);
* *Coeligena coeligena columbiana* , este y centru de los Andes de Colombia y el noroeste de Venezuela;
* *Coeligena coeligena ferruginea* , Colombia;
* *Coeligena coeligena fosca* , andar del estremu sur de Colombia, Ecuador y Perú;
* *Coeligena coeligena zuliana* , sierra de Perijá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena eos

El **inca alirrufo** o **colibrí inca alirrufo** (***Coeligena eos***), ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*. 
Tradicionalmente considerar una subespecie del inca ventridorado (*Coeligena bonapartei*),pero les diferencies morfolóxiques ente dambes (sobremanera en cuanto el plumaxe) fixeron que-y les considere especies estremaes.

## Distribución y hábitat
Ye un endemismu de Venezuela, onde ye llocalmente común nos montes húmedos de monte y llindes montiegues de les estribaciones de la cordal de los Andes, nel interior de Venezuela, onde-y la puede topar n'altitúes ente los 1&nbsp;400 y los 3&nbsp;200&nbsp;m. Mientres la dómina d'agües (de mayu a xunu) realicen un movimientu migratoriu escontra los territorios nortizos.

## Descripción
Ye bastane similar al inca ventridorado (*Coeligena bonapartei*), anque llixeramente más grande y pesáu y con un picu más curtiu. El so plumaxe ye de color bronce doráu, con una cola de color acoloratáu, al igual que les sos plumes alares secundaries.

## Comportamientu
Ye una especie hiperactiva, que vuela de cutio d'una flor a otra, siguiendo una ruta fixa y exerciendo d'esa manera un llabor de patrulla del so área de forrajeo. Dacuando aliméntase d'inseutos voladores, de cutiu entemeciéndose y formando bandos con otres especies d'aves insectívores. De la mesma suel xunise a bandos d'aves pa collaborar nel acoso a pequeñes aves de presa nocherniegues (unu de los sos principales depredadores).

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena helianthea

El **inca ventrivioleta**, tamién llamáu **colibrí de banduyu violeta**, **inca buchirrosado**, **colibrí ventrivioleta** o **colibrí inca ventrivioleta** (***Coeligena helianthea***), ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución
Puede atopáse-y en Colombia y Venezuela, en montes húmedos tropicales y subtropicales, según en montes de montaña y en montes arbustivos a gran altitú.

## Descripción
Mide 13&nbsp;cm de llargor y pesa unos 7&nbsp;gr.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena inca

El **inca de Gould** (***Coeligena inca***) ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.
Recibe'l so nome del ornitólogu británicu John Gould.

## Distribución y hábitat
Vive nos montes húmedos de la cordal de los Andes, nel sureste de Perú y Bolivia. 

## Descripción
Ye bien similar al inca encollaráu, *[[Coeligena torquata]]*), motivu pol que diversos autores considérenlu una subespecie d'aquel, pero les diferencies morfolóxiques ente dambos (el so parche pectoral ye acoloratáu y non blancu, como'l del inca encollaráu), fixeron que na actualidá catalogárase como una especie estremada.
Mide unos 14&nbsp;cm de llargor y pesa alredor de 7&nbsp;gr.

## Referencies

* Züchner, T. (1999). Coeligena inca (Gould's Inca). Pp.&nbsp;628 in: del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J. eds. (1999). *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-25-3

## Enllaces esternos
Coeligena iris

El **inca arcoiris**o **colibrí d'ales castañes** (***Coeligena iris***), ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución y hábitat
Puede atopáse-y n'Ecuador y Perú, en montes húmedos tropicales y subtropicales, según en montes arbustivos a gran altitú y en montes primitivos bien degradaos, xeneralmente n'altitúes ente 1&nbsp;500 y 3&nbsp;000&nbsp;m.

## Descripción
Mide unos 13.14&nbsp;cm de llargor y pesa alredor de 8&nbsp;gr. El so picu ye rectu y llargu (3&nbsp;cm) y tantu el machu como la fema tienen un plumaxe bien similar, estremándose polos tonos más apagaos na fema. El banduyu, ales, cola y lladrales son d'un color pardu acoloratáu bien carauterísticu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena lutetiae

El **inca alihabano**
, llamáu tamién **colibrí de pescuezu negru**, **inca galoneado**, **inca soldáu** o **inca d'ala anteada** (***Coeligena lutetiae***), ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución y hábitat
Puede atopáse-y en Colombia, Ecuador y Perú, en montes húmedos tropicales y subtropicales, según en montes de monte.

## Descripción
Mide 14&nbsp;cm de lontitud y pesa alredor de 7&nbsp;gr. Tien un llargu picu, de color negru y llixeramente curvado escontra riba. El so plumaxe ye verde, les ales son de color marrón escuru con un parche blancu na base de les plumes primaries. El pechu y banduyu son de color verde intensu con una gorguera de color púrpura nos machos y verde pálidu entemecíu con gris nes femes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena phalerata

***Coeligena phalerata***, ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, orde *[[Apodiformes]]*.

## Distribución y hábitat
Ye una especie endémica de Colombia, onde habita nos viesques de monte tropicales y subtropicales de Sierra Nevada de Santa Marta, nel departamentu de Madalena, al norte del país.

## Descripción
Mide unos 14&nbsp;cm de llargor. El plumaxe de los machos tien una carauterística y distintiva cola, llarga y de color blancu, ales negres y cuerpu verde metálicu con un parche azuláu na cabeza y pescuezu. Les femes tienen la cola de color bronce, partes inferiores pardu acolorataes y, les cimeres, de color verde.

## Referencies

## Enllaces esternos

:Categoría:Trochilidae
Coeligena torquata

El **inca encollaráu**  (***Coeligena torquata***) (conocíu n'inglés como *collared inca*) ye un colibrí natural d'América del Sur, en concretu, de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Suel midir unos 15 cm de llargor, trés de los cualos correspuenden al picu.

## Galería

Archivu:Stuffed Coeligena torquata.jpg
Archivu:Coeligena torquata.jpg|Espécime suspendíu nel aire.
Archivu:Coeligena torquata (female) -NBII Image Gallery-a00189.jpg|Fema 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Inca acollarado - Coeligena torquata, .
* Distribución de Coeligena torquata .
Coeligena violifer

El **inca gorgimorado**, tamién llamáu **colibrí verde castañal** o **inca de gargüelu violeta** (***Coeligena violifer***) ye una especie d'ave na familia Trochilidae.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia y Perú.
El so hábitat natural son los montes montanos húmedos subtropicales o tropicales.

## Sinonimia
* *Helianthea violifera*
* *Helianthea dichroura*(*Coeligena violifer dichroura*)
* *Helianthea osculans*(*Coeligena violifer osculans*)

## Referencies

## Enllaces esternos
Coeligena wilsoni

***Coeligena wilsoni*** ye una especie d'ave de la familia *[[Trochilidae]]*, que s'atopa en Colombia y Ecuador.

## Sinonimia
**Trochilus wilsoni*

## Hábitat
Vive nel monte de borrina, el monte húmedu, carbes trupes de cantos del monte y el piedemonte, n'elevaciones ente 800 y 2.000 m d'altitú.

## Descripción
Mide 10 a 11 cm de llargor. El picu ye llargu y rectu. El plumaxe ye pardu escuru, pero más brillosu nes partes cimeres, cola grupa bañada de verde, el banduyu con un parche gutural moráu iridiscente y una mancha blanca a cada llau del pechu. Cola amorenada pocu encruciada.

## Alimentación
Aliméntase del néctar de yerbes y epifites del interior y los cantos de monte y flores tubulares de la soviesca. Caza arañes ya inseutos de la xamasca y dacuando atrapalos en vuelu.

## Reproducción
Constrúi un nial en forma de taza llixeramente allargada, con mofu y una cobertoria trupa de granes de balsa pembaxo, decoráu per fora con un tapiz de mofu sueltu. Allugar a aproximao 2 m d'altor del suelu, nuna forqueta vertical de dalgún árbol nuevu del monte maduru. La fema pon dos güevos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Colaptes atricollis

***Colaptes atricollis***, Carpinteru peruanu,  ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae endémica de Perú.

## Distribución
La especie estendese pola mayor parte de les rexones costeres de Perú.

## Referencies

## Enllaces esternos
Colaptes auratus

***Colaptes auratus***, ye una especie d'ave qu'habita la mayor parte d'América del Norte, América Central, Cuba y Gran Caimán. Pertenez a la familia Picidae del orde Piciformes.

## Nomes
En griegu *[[Colaptes]]* ye “cincel”, *auratus* en llatín ye “doráu” pol color so les ales y *chrysocaulosus* “de cola endolcada”. En Cuba llámase-y **carpinteru escapulariu** por tener una mancha negra a manera de escapulariu nel pechu. Otru nome en castellán ye carpinteru de pechera. N'Hispanoamérica los picidae son llamaos “carpinteros” y n'España llámense “picos”. N'inglés a esta especie se la llapada *northern flicker*. En francés llámase *pic flamboyant*.

## Descripción morfolóxica
Miden unos 33 cm de llargu. La coroniella ye gris siguida d'una mancha colorada en V na nuca. El restu del envés ye de color pardu abuxáu barrado con negru. La cara, alredor de los güeyos y el gargüelu son pardes clares, nos machos con una mancha negra lobulada que parte de la base del quexal inferior a manera de bigote. Nel pechu tienen una mancha negra en media lluna a manera de escapulariu o baberu. El restu del pechu y el banduyu son blancos con manches negres grueses esperdigaes. So les ales y la cola son de color mariellu brillante. El picu ye coritu. El neñón nun tien les manches na cabeza y ye más claru. Comen inseutos y frutes cuasi siempres de los árboles, pero tamién nel suelu. 

## Reproducción
Añeren de xineru a agostu en buecos que faen n'árboles muertos o vivos. Pon de cuatro a seis güevos blancos que miden 3 por 1,9 cm. 

## Dristribución en Cuba
*Colaptes auratus* en Cuba namái ta presente na Islla de Cuba, onde ye común en tol territoriu, y nos grandes cayos del norte de Ciegu d'Ávila y Camagüey. Prefier los montes y raramente ver en llugares pocu arbolaos. 

## Subespecies
* *C. a. auratus* (Linnaeus, 1758)
* *C. a. cafer* (Gmelin, 1788)
* *C. a. chrysocaulosus* Gundlach, 1858 de la Islla de Cuba.
* *C. a. collaris* Vigors, 1829
* *C. a. gundlachi* Cory, 1886
* *C. a. luteus* Bangs, 1898
* *C. a. mexicanoides*  Lafresnaye, 1844
* *C. a. mexicanus* Swainson, 1827
* *C. a. nanus* Griscom, 1934
* *C. a. rufipileus*  Ridgway, 1876

## Ver tamién
* Aves en Cuba

## Referencies

* García, F. (1987). Les Aves de Cuba. Especies reinales. Subespecies reinales. Tomos I y II. Editorial Xente Nuevo, L'Habana. 207 pp.
* Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londres. 253 pp.

## Enllaces esternos
Colaptes auricularis

***Colaptes auricularis***,  tamién conocíu como **carpinterito de corona gris**, **carpinteru corona gris** o **carpinteru occidental**, ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae. Enantes yera asitiáu nel xéneru *[[Piculus]]* (Benz *et al.*, 2006).

Ye endémica de Méxicu. Habita nos montes montanos.

## Referencies

## Bibliografía
* Benz, Brett W.; Robbins, Mark B. & Peterson, A. Townsend (2006): Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): Placing key taxa on the phylogenetic tree. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **40**: 389–399. 

## Enllaces esternos
Colaptes campestris

***Colaptes campestris*** ye un carpinteru grande qu'habita en sabanes tropicales y semitropicales del centru de Suramérica, especialmente de la ecorrexón del Cerrado. 

## Xeneralidaes
Mide unos 32&nbsp;cm de llargu, con llombu y ales marrones llistaes de blancu, y el pechu mariellu. 

Habita zones de sabanes y carba. Distribúyese en Surinam, nel centru y nordeste del Brasil, nel centru y este de Bolivia, en gran parte del Paraguái y nel nordeste de l'Arxentina, nel estremu norte de la provincia de Misiones, na rexón mesopotámica de dichu país. 

Escontra'l sur ye reemplazáu por *[[Colaptes campestroides]]*, con quien forma una superespecie.

## Referencies

## Enllaces esternos
Colaptes chrysoides

***Colaptes chrysoides*** ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae que vive nes rexones desérticas del suroeste d'América del Norte.

## Descripción

El carpinteru de California mide unos 29&nbsp;cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente gris, con veteado negru en llombu, ales y cola. El so pileu ye de color ocre. Los sos partes inferiores son blanques o ablancazaes con llixos negros. Presenta na parte cimera del so pechu una mancha negra en forma de media lluna baltada. En vuelu puede reparase que la parte inferior de les sos ales ye mariella. Dambos sexos tienen un aspeutu similar, anque s'estremen en que los machos presenten bigoteras coloraes. Estrémase del carpinteru escapulariu, que s'atopen na mesma rexón, porque esti tien la parte inferior de les ales coloraes.

## Distribución y hábitat

acópase nel suroeste d'Estaos Xuníos y el noroeste de Méxicu, distribuyíu polos desiertos de Sonora, Yuma, l'este del desiertu del Coloráu y de la península de California sacante la so rexón noroccidental.

El carpinteru de California añera frecuentemente en buecos furaos na parte cimera de grandes cactus saguaro. El cactus defender de la desecación pol buecu del nial segregando una cazumbre que s'endurecer aniciando una estructura ríxida ya impermeable denomada bota de saguaro. Sicasí los carpinteros escapulariu suelen añerar nos árboles de ribera y escasamente nos saguaros. Dambes especies dacuando hibriden nes estreches rexones onde asolapen les sos árees de distribución.

## Referencies

## Bibliografía
* Corman, T. Y., Wise-Gervais, C. *Arizona Breeding Bird Atles*. Albuquerque: University of New Mexico Press. (2005) ISBN 0-8263-3379-6.
* *National Geographic Society Field Guide to the Birds of North America, Third Edition*. Washington, D.C.: National Geographic Society. (1999) ISBN 0-7922-7451-2.

## Enllaces esternos
*Galería de semeyes  en VIREO, Colaptes chrysoides.
Colaptes cinereicapillus

***Colaptes cinereicapillus*** ye una especies (o subespecie) d'ave qu'integra'l xéneru *[[Colaptes]]*. Esti carpinteru habita en rexones montascoses del noroeste de Suramérica. 

## Carauterístiques

Los sos pates son grandes, lo que ye una adautación pa treslladase pol pisu. El picu ye fuerte, llargu, termináu en punta y de color negru. L'iris ye mariellu. 

El patrón cromáticu dosal del so plumaxe ye un dominante pardu, más o menos negru o acoloratáu escuru, xaspiáu de blancu o crema. Na corona amuesa una boina de color gris, delimitada na metá anterior por un sector acaneláu que dende la base del picu crucia los güeyos y pasa a ser ancha banda qu'algama'l pescuezu y cubre tou lo ventral. Nel pechu amuesa marques o llunares escuros variables ente individuos. 

El color del plumaxe ventral ye'l calter diagnósticu pa estremar fácilmente a esti taxón del so taxón hermanu, *[[Colaptes rupicola|C. rupicola]]* (a quien-y lo suel adosar como subespecie), siendo nesti postreru de tonu blancu buxu pálidu a blancu ocráceo amarellentáu, ente que *C. cinereicapillus* exhibe un color xeneral acoloratáu ocráceo. Amás el nortizu ye más escuru, más grande, col pechu más marcáu, y el mancha malar de los machos (que nes femes ye toa corita) ye nesti mayormente negra, con mínimu coloráu nel so estremu posterior.

## Distribución

Esti taxón habita nel sur del Ecuador (sureste de Loja) y nel norte de Perú, en Piura, Amazones, Cajamarca, Loreto y Libertad.

Un exemplar machu, catalogáu como MACN 8633 nes coleiciones del Muséu Arxentín de Ciencies Naturales Bernardino Rivadavia de Buenos Aires (MACN), llográu'l 4 d'agostu de 1914 por Juan Mogensen en Volcán, Jujuy, noroeste de l'Arxentina, foi atribuyíu a esti taxón, sicasí paez más lóxicu consideralo un individuu de *Colaptes rupicola* (especie frecuente na zona) con aberración cromática nel plumaxe.

## Costumes y hábitat

Vive ente roques y pacionales altoandinos, n'altitúes d'ente 2000 y 5000 msnm.

En casu de cuntar con árboles cultivaos o les escases especies natives, puede utilizar como percha o llugar de descansu. 
Aliméntase d'inseutos qu'atopa caminando pel suelu, en grupos. Pa construyir el so nial utiliza buecos en fuécares de ríu o ente les roques en fasteres empinaes. Los sos güevos son de color blancu, y los pichones nacen pelaos y ciegos.

## Taxonomía
 
Esti taxón foi descritu orixinalmente nel añu 1854 pol zoólogu, naturalista y botánicu alemán Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach, basándose n'exemplares colectados na paraxa Guayabamba, Perú.

En 1930, l'ornitólogu estauxunidense John Todd Zimmer propunxo considerar a *C. cinereicapillus* como una subespecie de *[[Colaptes rupicola|C. rupicola]]*, lo cual foi siguíu pola mayoría de los especialistes. Nel añu 2014 foi rehabilitáu como bona especie, so un conceutu más ampliu que'l de la especie biolóxica, tal como ye'l d'especie filoxenética. 

## Hábitats y estáu de caltenimientu

Na Llista Colorada ellaborada pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (UICN) esti taxón ye categorizado como “so esmolición menor”. N'Ecuador foi calificáu como 'poco común y local'.

## Referencies
 

## Enllaces esternos