Schefflera morototoni

***Schefflera morototoni***, llamáu comúnmente **cacheta, yagrumo machu**, **amba'y guazú** o **anolillo**, ye un árbol de la familia de les araliacees, bien abondosa en delles rexones tropicales d'América del Sur y América Central.

## Descripción
Ye un árbol de tamañu medianu, algamando los 30 m d'altor, con un fuste cilíndricu y llixeramente trabancosu d'hasta 1 m de diámetru. La copa tien forma de sombriella, ramificándose pocu y namái cerca del visu . Los repulgos marquen la corteza de color ablancazáu, llisa y de tactu nidio. 

Les fueyes son llargues, d'hasta 40 cm, compuestes, digitaes y alternes, al cabu de llargos pecíolos con estípules bien marcaes, que s'enserten diagonalmente nel tarmu. Tienen 10 o 11 foliolos elípticos y acuminaos, de márxenes tropezosos, llixeramente coriáceos, col fexe verde y el viesu brillosu, acoloratáu ya intensamente pubescente.

Floria a lo llargo del añu, produciendo ramilletes en forma de umbelas paniculaes llaterales, de 20 a 60 cm de llargor. Los floros son numberosos, allugaos al cabu de talluelos florales, pardogrisáceos y pentámeros, con un diminutu hipantio nel que s'agospia l'ovariu inferior; son pentámeras, de pétalos blancos, d'un par de milímetros de llargu, con cinco estámenes y dos estilos. El frutu ye una baga carnosa, de color abuxáu, d'unos 5 a 10 mm de llargu y un pocu más d'anchu, que contién dos granes planes y oblongues, de dispersión zoocórica.

En Venezuela y otros países dáse-y el nome de yagrumo a la *[[Cecropia|Cecropia peltata]]* que, anque d'aspeutu similar, constitúi una especie distinta.

## Cultivu
Frecuente na vexetación secundaria de la selva, apaez tamién nos márxenes de les llanures y en montes d'altitú escontra los Andes; anque soporta daqué de solombra cuando xuvenil, ye fuertemente heliófita, y los plantíos tienen de faese espaciaes y a plenu sol, creciendo meyor en grupos qu'en llinies. Prefier suelos llixeros, magrizos o arenosos, fondos y bien drenaos, semihúmedos a húmedos.

## Uso
La madera, de color pardu claro llixeramente arrosada, emplégase para carpintería y ebanistería; ye pocu pesada, de testura media, superficie llisa y trabajable con facilidá. Utilizar pa obra civil, guarniciones, tables de resistencia media, como sustitutu de la madera balsa de más pesu o para fósforos y otros productos similares. La de meyor calidá emplegar en preseos musicales y laminaos decorativos. La magaya ye escelente pa la ellaboración de papel.

Les fueyes utilizar en fervinchu y emplastos como melecinales

## Taxonomía
*Schefflera morototoni* describióse por (Aubl.) Maguire, Steyerm. & Frodin y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 652. 1753.  
;Etimoloxía:
***Schefflera*** nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán del sieglu XIX Jacob Christian Scheffler, qu'escribió sobre'l xéneru *[[Asarum]]*.

***morototoni***: epítetu 
;Sinonimia:
* *Didymopanax morototoni* (Aubl.) Maguire, Steyerm. & Frodin
* *Didymopanax morototoni* var. *angustipetalum* Marchal
* *Panax morototoni* Aubl.
* *Sciadophyllum paniculatum* Britton
* *Oreopanax morototoni* (Aubl.) Pittier 
* *Panax speciosum* Eggers 
* *Panax undalata* Aubl. 
* *Panax undulatus* Kunth 
;*var. morototoni
* *Aralia micans* Willd. ex Schult. 
* *Didymopanax calophyllus* Decne. & Planch. 
* *Didymopanax chrysophyllus* (Vahl) Decne. & Planch. 
* *Didymopanax micans* (Willd. ex Schult.) Krug & Urb. 
* *Didymopanax morototoni var. poeppigii* Marchal 
* *Didymopanax poeppigii* Decne. & Planch. 
* *Didymopanax speciosus* (Willd.) Decne. & Planch. 
* *Didymopanax splendens* (Kunth) Decne. & Planch. ex Seem. 
* *Didymopanax splendidus* Planch. ex Linden 
* *Didymopanax undulatus* C.Wright 
* *Panax chrysophyllus* Vahl 
* *Panax speciosus* Willd. 
* *Panax spinosus* Poir. 
* *Panax splendens* Kunth 
* *Schefflera splendens'' (Kunth) Frodin ex Lindeman

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les araliacees
## Referencies

## Bibliografía
# 

## Enllaces esternos