Mercáu de trabayu

Nómase **mercáu de trabayu** al conxuntu de rellaciones de mercáu ente emplegadores y persones que gueten emplegu remuneráu por cuenta ayena. El mercáu de trabayu tien particularidaes que lu estremen d'otres clases de mercaos (financieru, inmobiliariu, de materies primes, etc.) yá que rellaciónase cola llibertá de los trabayadores y la necesidá de da-y garantíes a la mesma. Nesti sentíu, el mercáu de trabayu ta davezu influyíu y reguláu pol Estáu per aciu del Drechu del Trabayu y per una modalidá especial de contratu, el conveniu coleutivu de trabayu.

Los **emplegadores** y los **emplegaos** precisen les sos aiciones y reaiciones a respeutive de delles midíes qu'afeuten la so utilidá como axentes económicos. Estes midíes que repárense concretamente nel mercáu del trabayu rellaciónense direutamente con múltiples factores como'l salariu, el preciu, el beneficiu y les condiciones rellacionaes col emplegu. Ye importante dicir qu'en virtú de lo enantes espresáu conflúin dos posiciones diametralmente opuestes o diverxentes, puesto que d'un llau alcuéntranse los emplegadores, que tienten d'estender el so beneficiu, y d'otru llau los trabayadores, que lóxicamente tienen como oxetivu encumar la so remuneración que-yos permita algamar la mayor satisfaición a les son necesidaes.

Destamiente, l'antagonismu qu'esiste ente emplegadores y emplegaos ye reguláo pol Drechu del Trabayu, a traviés de delles normes xurídiques qu'equilibren lo que s'estrema una rellación ente 'l'económicamente poderosu' (l'emplegador) y el débil xurídicu (l'emplegáu).

## Definición
El mercáu de trabayu ye una redolada económica na qu'alleguen la ufierta, formada pol númberu d'hores que quier trabayar la población n'actividaes remuneraes y la demanda, constituyía poles oportunidaes d'emplegu. Magar qu'intuitivamente el términu "ufierta de trabayu" pueda llevar a confusión, ha entendese como "ufierta de trabayadores" o "ufierta de la fuercia de trabayu". Nesti mercáu quien ufre ye quien gueta trabayu y poro "ufiértase". El demandante sería'l que gueta trabayadores. Del gráu d'equilibriu ente estes dos variables derívense delles consecuencies que tomen el determín de les carauterístiques del mercáu nesi momentu y el so posible desendolcu. L'estudiu del mercáu del trabayu ye l'instrumentu que contribúi a la conocencia d'eses consecuencies.

## Indicadores del Mercáu de Trabayu
Col envís de facer l'analís d'un puntu de vista econcómicu del mercáu de trabayu, epléguense dellos indicadores que permiten conocer la so realidá ya apaecen darréu:

* **Población Económicamente Activa:** Constitúinla toles persones que puen clasificase como persones con emplegu o desemplegaes, qu'aporten trabayu. Si el periodu de referencia ye curtiu, d'un día o un aselmana, por exemplu, úsense davezu los términos "fuercia de trabayu" o "población anguaño activa". Si'l periodu ye llargu, d'un añu por exemplu, pue usase'l términu "población davezu activa".
* **Desemplegu:** Pesones qu'integren la población económicamente activa y que nun atopen emplegu..
* **Subemplegu:** Nómase asina cuando l'emplegu d'una persona nun ye afayadizu a respeutive determinaes normes, como les que refiérense a la xornada de trabayu llegalmente establecida o a otra ocupadión posible, teniendo en cuenta la cualificación profesional (formacion y esperiencia profesionales)..
* **Índiz de Salariu Real:** ellabórase col envís de midir la evolución del poder de compra'l salariu.
* **Emplegu informal:** Refierse a les persones que poseyen emplegos qu'escarecen dalgunos elementos de bese: proteición per parte l'ordenamientu xurídicu, seguridá social, estabilidá y rellación llaboral, ente otros.
* **Índiz de Precios al Consumidor(IPC):** Ye un indicador social y económicu de coxuntura, construyíu para midir los cámbeos esperimentaos a lo llargo'l tiempu en rellación col nivel xeneral de precios de los bienes y servicios de consumu que los llares paguen, adquieren o utilicen para ser consumíos.Asina lo recueye la Resolución sobro índices de los precios al consumidor adoptada pola decimoséptima Conferencia Internacional d'Estadísticos del Trabayu (CIET), realizada na ciudá de Xinebra nel añu 2003.

Los índices de precios al consumidor utilícense con delles fines como:
Negociación, indización o dambes por gobiernu (especialmente d'impuestos, contribuciones y beneficios de la seguridá social, remuneraciones y pensiones de los funcionarios, tases, multes, de la deuda pública y los sos intereses), nos contratos privaos(sueldos, primes de seguru y servicios) y en decisiones xudiciales (pensiones alimenticies)..

## El drechu del trabayu
En virtú de la desigualdá económica ente l'emplegador y el trabayador rique un mecanismu que dexe regular la situación procurando un equilibriu ente les partes. Ye asina como ñaz el Drechu del trabayu y les sos normes son irrefugables ya imprescribibles.

L'oxetu d'estudiu d'esta rama'l Drechu, como señala'l profesor Rafael Alfonso Guzmán nel so llibru Nueva Didáutica del Drechu del trabayu, son les rellaciones xurídiques causaes pol trabayu por cuenta ayena col envís de da-y garantía a quien lu executa el so plenu desendolcu como persona y a la comunidá la efeutiva integración del individuu nel cuerpu social y la signladura de los colflictos ente los suxetos d'eses rellaciones..

Anguaño los sindicatos per aciu de la aición sindical, estremada como los medios qu'utilicen pa algamar los sos oxtetivos socio-económicos y políticu-institucionales, y per aciu tamién de la negociación coleutiva, tienen algamaos dellos ameyoramientos del sueldu y les condiciones de trabayu.

Destamiente, el Drechu del trabayu faise cargu de les obligaciones que surden del contratu individual, como del conveniu coleutivu de trabayu. Les normes d'esti últimu aplíquense siempre que seyan beneficioses pal trabayador en virtú de la aplicación del principiu xurídicu In dubio pro operario.

## Referencies

## Enllaces esternos