Torrepadre

**Torrepadre**, ye la denominación d'una villa y de un conceyu (códigu INE-389), nel partíu xudicial de Lerma, contorna d'Arlanza, provincia de Burgos, Castiella la Vieya, güei comunidá autónoma de Castiella y Llión, España.

## Nucleos de población
Torrepadre ye la capital del conceyu, que cunta amás col llugar de Hontoria de Río Franco y la granxa de Retortillo.

## Carauterístiques xenerales
Llocalidá asitiada na zona vinícola Ribera de Arlanza, provincia de Burgos, asitiada a 54&nbsp;km de la capital provincial. La superficie del so términu municipal ye de 28,56&nbsp;km².

Coordenaes: 42°2'38"N 3°56'16"W Wikimapia

El nome de la llocalidá, Torrepadre, significa *"torre de Paternu"*.

Miguel Delibes defini Torrepadre asina: *"ye burgu chicu, qu'entemez adobe, piedra y lladriyu nel so caserío"* (Castiella fala).

## Xeografía
Torrepadre llinda al oeste con Cobos de Cerrato (Palencia) y Peral de Arlanza, al sur con Royuela de Río Franco, y al norte con Villahoz y Santa María del Campo. Pel este llinda tamién con Villahoz. 

La Ribera de Arlanza tien el so centru comarcal en Lerma. 

Torrepadre ta asitiada a 801 metros sobre'l nivel del mar. 

Trevesada pela carretera provincial Burgos–Roa, cuenta con pistes a Cobos de Cerrato y Villahoz. 

Les llocalidaes de Hontoria y Retortillo tán asitiaes nel valle del ríu Franco por onde escurre la caretera BU-143.

Atopar a 50 quilómetros de la capital de la provincia, Burgos.

## Fiestes
* Procesión del Alcuentru (Domingu de Resurreición)
* San Isidro (15 de mayu)
* San Esteban (3 d'agostu)

## Historia

### Llocalidá
Torrepadre ta asitiada a veres del ríu Arlanza nel so cursu inferior y ye una villa de probada antigüedá, que la so fundador, Don Padre, nome usáu na Alta Edá Media, apaez roblando como testigu nun documentu fecháu'l 1 de mayu del añu 950. Nesa fecha, don Alfonso Sendínez, fíu del fundador de Torresandino, dona a los monxos de San Pedro de Cardeña, xunto a Burgos, la ilesia de San Pedro que tien en Tobilla, un llugar despobláu güei cercanu a la villa mentada. Ente los testigos robla don Padre qu'aquel día yá fundara la so villa y torre a la que dio'l so nome: Torrepadre. 

La presencia de don Padre ente l'Arlanza y l'Esgueva encaxa perfectamente cola realidá del Condáu de Castiella a principios del sieglu X. Fundada la ciudá de Burgos nel añu 884, el siguiente pasu foi averase al ríu Arlanza y fortifica-y por qu'en la so retaguardia pudieren establecese los repobladores coles sos llabrances y ganaos, ilesies, monesterios, molinos y poblaos. Veníen del Norte en grupos que s'asitiaben en llugares escoyíos. El Arlanza foi fortificáu dende la so nacencia hasta Palenzuela con una cadena de torres qu'aguantaron l'inevitable ataque de los musulmanes. 

Cada pueblu esixía una torre de vixilancia y los xefes solíen dar el so nome al pobláu como'l casu d'esta llocalidá: don Padre dio'l so nome a Torrepadre. 

Torrepadre fundir na primer década del sieglu X quedando adscritu al alfoz d'Escuderos y depués a la Merindad del Cerrato. 

Esta llocalidá foi villa de behetría con derechu a escoyer y camudar de benefactor o de proteutor que solía ser de la casa de Aza. Na villa teníen divises los Lara, López de Haro y los de Villamayor. Torrepadre pagaba per San Martín (11 de payares) l'impuestu de la martiniega, 89 maravedises pola villa y 42 por Violeta, llocalidá amiesta yá despoblada. Tamién pagaben al rei monedes y servicio pero non yantar nin fonsadera (serviciu militar). Los diviseros recibíen per San Juan seis maravedises y cuando pasaben pela villa'l señor de Lara exercía'l derechu de que-y pagaren la comida (yantar).

## Edificios d'interés
Ilesia mudéxar de Santa María de Retortillo, y ermita.

## Gastronomía

La gastronomía del valle del mediu Arlanza ye conocida pol lechazo rustíu según por productos derivaos de la matanza del gochu tales como, la morciella y el chorizu. Tou bien regáu con un gran vinu del Arlanza.

## Intereses
L'escritor Miguel Delibes visitó la llocalidá y cotu de la llocalidá.

## Pedaníes
Hontoria de Riofranco y Retortillo.

## Personalidaes
* Eloy Rodríguez Gutiérrez (1899-1936), mártir y relixosu marista 
* Eduardo Velez "Edu", ex- futbolista del Real Burgos S.A.D

## Bibliografía
* Álvarez Antón, Simeón; Aparicio Gutiérrez, Clemente. *Torrepadre*. Burgos: S. Álvarez, 1999 (Burgos: Artecolor)

## Referencies

## Enllaces esternos