Busot

**Busot** ye una llocalidá de la Comunidá Valenciana (España) asitiada na provincia d'Alicante, 19 km al norte de la ciudá d'Alicante, na comarca del Campu d'Alicante. Cuenta con 3.075 habitantes (INE 2015).

## Xeografía
El cascu urbanu atópase sobre una llomba asitiada na aguada sur de la sierra del Cabezón d'Oru. Falta siete quilómetros de la mariña (El Campello).

## Historia
El so orixe ye musulmán, a que la so cultura débe-y la construcción d'un castiellu dende onde s'empecipió l'antigua industria tradicional y llocal del vidriu, anguaño sumida. Procedente de los sos fornos caltuviéronse delles residuos de pieces de vidriu árabe. La población tuvo venceyada con Alicante desque, nel añu 1252, el rei Alfonsu X el Sabiu incluyir nel so términu, cuando dicha ciudá pertenecía al Reinu de Castiella. Darréu, en 1298 pasa a formar parte del Reinu de Valencia y, mientres el reináu de los Reis Católicos, pasó a ser propiedá d'Alfonso Martínez de Vera, llugarteniente del Baille Xeneral d'Alicante, tando'l pueblu en manes de los sos descendientes mientres el restu de la Edá Moderna. Busot independizóse definitivamente de la ciudá d'Alicante en 1773.

## Llugares d'interés
Nes contornes de la población atopen los restos del antiguu castiellu árabe (que'l so orixe envalorar nel sieglu XII), anguaño dafechu arruináu; el monumentu de la ermita de San José; y tamién les Cueves de Canelobre, principal curiosu turísticu de la llocalidá. El picu del Cabezón d'Oru ye una de los grandes altores de la orografía alicantina cola so 1.205 m., dispón de dellos senderos que xuben al so visu dende la cual vense llocalidaes alloñaes como Benidorm y la Manga del mar Menor. Otros senderos son los que trascurren por antigües mines, torques y pozos artesianos o zones de microreservas de flora con orquídees bien especiales ente otres especies.

## Demografía

L'éxodu rural a lo llargo del sieglu XX provocó que, de 1.275 busoteros qu'había nel añu 1900, la población fuera tan solo de 652 habitantes nel añu 1981. Sicasí, la población creció a gran velocidá dende principios de los años 1990, algamando los 1.717 habitantes en 1996 y los 3.021 nel 2008; el principal motor d'esta rápida crecedera foi l'asentamientu de ciudadanos de diversos países d'Europa Occidental, esvalixaos por urbanizaciones a lo llargo del términu, nes que tamién s'instalaron un bon númberu d'alicantinos. El 42% de la población censada nel añu 2005 yera de nacionalidá estranxera, el 94% d'ellos provenientes d'otros países de la Xunión Europea, principalmente del conceyu d'El Campello.

## Fiestes de Moros y Critianos
Magar la primer noticia cierta del orixe de les fiestes moru-cristianes en Busot atopar nel añu 1923 –nel Conceyu caltienen el programa de fiestes y delles fotografíes d'aquelles fiestes– esisten dellos nicios de que la Fiestes yá se celebraben con anterioridá, imáxenes dataes aproximao a finales del sieglu XIX y principios del XX asina lo demuestren, como tamién l'acta parroquial de la Vía Crucis del añu 1901.

Dempués d'aquel 1923, les fiestes dexaron de celebrase mientres cuatro décades, pa resurdir con nueves enerxíes en 1963. Les dificultaes de faer renacer práuticamente dende la nada unes fiestes de tanta complexidá organizativa, xunto cola difícil situación social, económica y política que Busot vivió en delles etapes de la so historia torgaron dar continuidá añal a les fiestes, que se volveríen a celebrar trés años más tarde, en 1966. Y tres un nuevu parón de 10 años, algamóse la definitiva recuperación de les fiestes de moros y cristianos nel añu 1976, a partir del cual los busoteros allegaron siempres con puntualidá a la so cita festera añal hasta'l día de güei.

Les fiestes de moros y cristianos de Busot realícense siguiendo la festividá de San Vicente Ferrer. En tierres valencianes dase la particularidá que dicha festividá celébrase siempres el llunes siguiente al de Pascua, polo que les feches varien d'un añu a otru, pero siempres centraes nel mes d'abril. Anque ye San Vicente'l que pon fecha a les fiestes, éstes tamién se faen n'honor al Patriarca San José. 

Na actualidá les fiestes de Busot componer de seis comparses: trés cristianes –Contrabandistes, Pirates y Maseros– y trés mores –Nómades, Blancucos y Marrocs–, pel camín quedáronse les antigües comparses de Gastadores, Romanos o Negros. Busot ye un pueblu pequeñu y como tal tamién les sos fiestes afacer a les modestes dimensiones del escenariu. Alredor de 200 persones participen de forma activa nes fiestes, pero son munches más les que tenemos de cuntar: músicos, organizadores, alcaldes de fiesta y visitantes. 

Les fiestes de moros y cristianos entamar en tres díes, si descontamos la viéspora, los soparets previos y la celebración del *Mig Any*, común en tantes otres poblaciones. El primer día ye'l de les entraes”, la entrada de bandes pela mañana, que se cierra cola interpretación del *Himne de Festes* al cargu de la banda del pueblu, xunir Musical de Busot; y la entrada de moros y cristianos pela tarde. Ensin dulda l'actu de referencia de les nueses fiestes, y que constitúi tou un acontecimientu de singular transcendencia na apacible vida cotidiana de Busot.

El domingu ye'l día d'aición de gracies al Patriarca San José –o *sant Josep de l'Oli*, como se-y denomina popularmente–, de lo cual da bona cuenta la Ufrienda de Flores que los festeros dedíquen-y n'el so ermita y la misa que nel so honor celebra esti día; la xornada –qu'empezó cola Diana– completar cola Embaxada Contrabandista y la Embaxada Mora, precedida ésta última de la guerrilla d'arcabucería que ye símbolu de la batalla. Y pa rematar tan intensu día, namái queda la Retreta nocherniega, na que se dexa espaciu pa la burlla y el bon humor.

El llunes, tercer y última día de fiestes dedicáu a San Vicente Ferrer–, sigue un desenvolvimientu simétricu al del domingu, pero con delles salvedaes. Asina, dempués de la Diana, tien llugar el “Combregat”, procesión matutina na que los festeros acompañen al santísimu pa dar la comunión a los impidíos. Les embaxaes son agora la de los Maseros –única escrita en valencianu y que s'alterna cola Pirata cada añu– y la Cristiana, na que los cristianos, tres otra nueva batalla protagonizada polos arcabuces vuelven apoderar el castiellu y la villa de Busot. Cierren les fiestes la procesión a los nuesos santos patronos. En concencia, les fiestes complementar con pequeños desfiles o “baixaetes”, y unes bones dosis d'hermandá, compañerismu y diversión.

Dende'l puntu de vista organizativo, les fiestes moru-cristianes de Busot tán coordinaes y empobinaes pola Comisión de Fiestes, un órganu de representantes de toles comparses, amás de la Xunta Directiva, y actúa en representación de tolos festeros, xuníos na *Associació de Festes de Moros i Cristians de Busot*. Pero más allá de los cargos directivos tán los cargos festeros, auténticos protagonistes de les fiestes, les capitaníes: formaes por un capitán, una capitana y unu o dellos abanderaos per cada bandu.

## Política






## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial 
* Índiz estadísticu municipal de Busot. Unidá de Documentación de la Diputación d'Alicante 
* PR.V-2: Ruta pol Cabezón d'Oru Ruralicante.com