Padre

El **padre** ye, nun contestu biolóxicu, aquel ser vivu de sexu masculín que tuvo descendencia direuta. El términu recíprocu ye «fíu». Nel casu de los mamíferos como'l ser humanu, el padre concibe al so fíu tres la cópula cola futura madre, resultando na reproducción sexual. 

Comúnmente'l padre cumple un rol bien importante dientro del desenvolvimientu de los neños, el títulu de padre tamién puede ser dau a aquel home que cumpla esti papel ensin tar emparentáu biolóxicamente col neñu o neña. Mayormente esto asocede con homes qu'adoptaron neños o con homes casaos con muyeres que primeramente niciaren descendencia. El términu tamién puede referise a una persona a la cual identifícase-y col estereotipu de padre. La determinación de los llugares atribuyíos a la paternidá fueron imposiciones sociales y culturales que fueron camudando col tiempu.
Añalmente celébrase'l Día del Padre en munches partes del mundu. Nos países católicos celébrase'l 19 de marzu, festividá de San Xosé, padre putativu de Xesús de Nazaré. N'otros países celebrar el 19 de xunu.

## Etimoloxía
El términu hebréu *ʼav*, el griegu πατήρ *pa‧tḗr*, y el llatín *pater*, usar con dellos sentíos: como proxenitor, cabeza d'una casa o familia ancestral, antepasáu, aniciador d'una nación, fundador d'una clase o oficiu, proteutor, aniciador de daqué y como espresión de respetu.

## Derechos de paternidá
Los derechos llegales d'un padre varien ente países y munches vegaes son un reflexu del nivel de participación y los papeles que la sociedá espere d'un padre. 

;Llicencia de paternidá La llicencia de paternidá
ye cuando un padre toma llicencia de paternidá dempués de la nacencia o adopción del so ñácaru pa curialo. La primer llicencia de paternidá paga asocedió en Suecia en 1976, y en 2016 pagar en más de la metá de los países de la Xunión Europea. Nos casos de pareyes varones del mesmu sexu munches vegaes la llei nin fai provisiones por qu'o unu o los dos padres tomen la llicencia de paternidá.

;Autoridá parental
Nel casu d'autoridá parental compartida ente dos padres separaos, munches vegaes la llei prefier que los fíos vivan cola madre y non col padre. Hasta 90% de neños nesta situación viven la mayoría del tiempu coles sos madres nel Reinu Xuníu. Los movimientu derechos de los padres, como Fathers 4 Justice, vean esta situación como inxusta. 

;Derechu d'alimentos
Derechu d'alimentos ye la facultá xurídica que tien una persona pa esixir d'otra lo necesario pa subsistir, en virtú del parentescu consanguíneu, de l'adopción, del matrimoniu o del divorciu, y de los sos proxenitores en determinaos casos.

;Fraude de paternidá Envalórase que 2%
de los padres británicos sufren de fraude de paternidá mientres un eventu de non paternidá, criando un neñu que equívocamente creen que ye'l so descendiente biolóxicu.

## Padres llexendarios y mitolóxicos

### Cristianismu
* Abraham, padre d'Isaac.
* Adán, padre de tolos homes, según la tradición xudía y cristiana y de Caín, Abel y Set.

### Mitoloxía clásica
* Engarro, padre d'Aquiles, polo cual Aquiles ye llamáu dacuando *Pelida*.
* Zeus, «padre de los dioses y los homes», que gobernaba a los dioses del Olimpo como un padre a una familia, de forma qu'inclusive los que nun yeren los sos fíos naturales dirixir a él como tal.

## Padres de personaxes históricos
* Filipu II de Macedonia, padre d'Alexandru Magnu.
* Gneu Domiciu Enobarbu, padre de Nerón.
* Carlo Buonaparte, padre de Napoleón Bonaparte.
* Juan Vicente Bolívar y Ponte, padre de Simón Bolívar.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos