Provincia d'Ardebil

**Ardebil** (en persa: اردبیل) ye una de les 31 provincies d'Irán. Alcontrada al noroeste del país, fronteriza cola República d'Azerbaixán y coles provincies iranines d'Azerbaixán Oriental, Zanyán y Guilán. La so capital, de la que toma'l nome, ye Ardebil. Enantes yera parte d'Azerbaixán Oriental pero dixebrar d'ésta en 1993, anexonando amás la parte septentrional de Guilán. Partir nordeste de la provincia ye parte del territoriu de los talysh meridionales (iraninos).

## Clima y xeografía
Munchos turistes vienen a la rexón pol so clima frescu (máx 35º) nos templaos meses veraniegos. Los iviernos son bien fríos, con una temperatura que puede baxar hasta los -25&nbsp;°C.

La so zona más famosa son los montes de Sabalán. La población de la provincia de Ardebil ta compuesta mayoritariamente por talysh, tats, azerbaixanos y perses. La provincia ta considerada la más fría d'Irán. Grandes partes son verdes y montiegues.

La capital queda a 70 quilómetros del mar Caspiu y tien una superficie de 18011 km². Al tar cerca del Caspiu y de la República d'Azerbaixán, la ciudá tien gran significáu políticu y económicu.

Los manantiales minerales de Ardebil son Bile-Darré, Sareyn, Sardabé y Bushlú, que tienen sonadía por tou Irán poles sos cualidaes melecinales. Tien tamién llagos, de los cualos los más grandes son Ne'or, Shurabil, ShurGel, NouShahr y Aluché, habitaos por aves acuátiques. El llagu Neor atopar nuna rexón montascosa 48 km al sureste de la ciudá de Ardebil. Tien una superficie de 2.1 km² y una fondura media de 3 metros. Alimentar manantiales nel llechu del llagu. El llagu Shurabil atopar nuna zona con llombes al sur de la ciudá de Ardebil y cubre un área de 640.000 m². La superficie del llagu ta cubierta por una fina capa blanca de minerales, que ye útil pa curar les enfermedaes de la piel y el reumatismu.

## Historia
Les traces naturales de la provincia de Ardebil tán mentaos nel Avesta, según el cual Zoroastru nació xunto al ríu Ares y escribió'l so llibru nos montes Sabalan. Mientres la conquista islámica d'Irán, Ardebil foi la ciudá más grande d'Azerbaixán y asina siguió hasta'l periodu d'invasión mongola.

El sah Ismail I empezó la so campaña de nacionalizar el gobiernu d'Irán y la tierra a partir d'equí, pero consecuentemente anunció que Tabriz sería la capital nel añu 1500. Aun así, Ardebil siguió siendo una ciudá importante, tanto política como económicamente, hasta los tiempos modernos.

## Cultura

Ardebil ye la sede del santuariu y tumba del xeque Safioddín, epónimu de la dinastía safaví.
Tien munchos balnearios y bellos paisaxes naturales qu'atraen el turismu, especialmente los sos manantiales y llagos. Cerca del llagu Shoorabil ta'l complexu d'ociu de Shoorabil.

La ciudá más próxima a los montes Sabalán ye la de Meshkín Shahr, a 839 quilómetros de Teḥrán; nel pasáu tuvo otros nomes («Jiav», «Oramí» y «Varaví»). Los llugares de visita famosos del distritu de Meshkin Shahr son:
- Los manantiales de Moiel, Ilandó y Qaynarchá allugaos nel subirbio de la ciudá.
- Veres del ríu Qara El so.
- El manantial de Qotur Suí, allugáu a 42 km de Meshkín Shahr.
- L'antiguu castiellu de Meshkín Shahr.
- El castiellu de Qahqahé, allugáu a 80 km de Meshkín Shahr.
- El castiellu de Div, allugáu en Kavich.
- El petrografo de Shapur Sasaní en Meshkín Shahr.
- L'antiguu campusantu en Unar.
- La tumba del xeque Haydar en Meshkín Shahr.
- Imamzadé Seyyed Soleymán.

Hai otros monumentos históricos significativos: el mausoléu del xeque Yebraíl, a 2 km al norte de Ardebil, l'antiguu bazar, el *babadavud anbarán*, la mezquita del vienres, y unes pontes antigües. 

### Colexos y universidaes
*# Universidá de Ciencies Médiques de Ardebil 
*# Universidá de Mohaghegh Ardabili
*# Universidá Azad islámica de Ardebil 
*# Universidá Payam Noor de Ardebil 
*# Universidá Soureh de Ardebil
*# Universidá Azad islámida de Jaljal

## Persones famoses
Atletes famosos como Ali Daei y Hossein Reza Zadeh vienen de Ardebil.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Encyclopedia of Orient About Ardabil
* Ardabil-Iran Carvan Tourism
* Ardabil  entries in the Encyclopædia Iranica
* Sitio de Meshkin Shahr
* Sitio de Ardebil