Burca

El **burka** o ***burqa*** (del árabe, **برقع burqa`**, urdú, **بُرقع**) puede referise a dos formes de ropa tradicional usaes por muyeres en dellos países de relixón islámica, principalmente Afganistán, onde ye la vistimienta impuesta a les muyeres afganistanes paxtes fuera de casa.

# La primera y más conocida por esti nome ye una prenda que cubre'l cuerpu y la cara por completu, de cutiu llamada *burka completu* o *burka afganistanu* y que n'ocasiones ye confundida col chador (چادر), prinda tradicional iranín, que cubre tol cuerpu a esceición de la cara.
# La segunda, non puramente un burka, ye un tipu de velu que s'arreyar a la cabeza, sobre un cobertor de cabeza y que cubre la cara sacante una apertura nos güeyos por que la muyer pueda ver al traviés d'ella, meyor conocida como niqab.

Dambes clases de burka son utilizaos por delles muyeres musulmanes como una interpretación del códigu de vistíu del hiyab.

## Nos testos islámicos
El Corán nun tien nengún requisitu de que les muyeres cubren el cara con un velu, o cubren los sos cuerpos col burka de cuerpu completu o chador. Munchos musulmanes creen que les tradiciones recoyíes de la vida de Mahoma, o hadiz, riquen tantu los homes como les muyeres a vistise y portase modestamente en públicu. Sicasí, esti requisitu foi interpretáu de munches maneres distintes polos eruditos islámicos (ulemas) y les comunidaes musulmanes (ver Les muyeres y l'Islam). Delles interpretaciones dicen que'l velu nun ye obligatoriu, o que nun ye obligatoria frente a los ciegos, homes asexuados, o los homes homosexuales.

El Corán foi traducíu como diciendo: 

Otru versículu nel Corán traduzse como: 

Una fetua, escrita por Muhammed Salih Al-Munajjid nel sitiu web de Arabia Saudita *IslamQA.com*, declara:

La fetua tamién afirma que ta prohibíu llevar el velu:

### Namus
Nel mundu musulmán, torguen a les muyeres de ser vistu polos homes ta estrechamente rellacionada col conceutu de Namus.

Namus ye una categoría ética, una virtú, de calter patriarcal musulmán mediu oriente. Ye una categoría de les rellaciones dientro d'una familia que se describen en términos de honor, l'atención, el respetu/respetabilidad, y modestia fuertemente específicos de xéneru. El términu traduzse de cutiu como "honor".

## Carauterístiques
Esti tipu de prenda atopa'l so orixe nos desiertos muncho primero de la llegada del Islam. Tenía dos funciones principales: primero actuaba como proteición contra los vientos fuertes. Homes y muyeres llevar naquellos tiempos y entá lo faen, y la so segunda función ta amestada a la proteición de les muyeres, una y bones l'usu de la mázcara completa utilizar por muyeres namái cuando un grupu yera asaltáu por otru. Estos asaltos arreyaben el raptu de muyeres n'edá de procrear. El protexese detrás d'esta tela amenorgaba considerablemente la probabilidá de ser raptaes por nun ser estremaes fácilmente de moces o de vieyes na balasma del asaltu.

Munchos musulmanes creen que'l Corán, el llibru sagráu del Islam, y les tradiciones arrexuntaes sobre la vida de Mahoma imponen a los homes y muyeres vistise y portase de forma humilde en públicu. Sicasí, esta imposición (hijab) foi interpretada en munches formes distintes polos teólogos islámicos y les comunidaes musulmanes, una y bones l'usu del burka nun ye mentáu específicamente nel Corán.

El burka completu foi fechu obligatoriu n'Afganistán sol mandatu de los talibán, imponiéndose d'esta forma un tipu de prenda, yá que cubre los güeyos con un 'velu tupiu' que torga que quien la usa pueda ver de normal, yá que el ´enmallado´ que la compón llenda la visión llateral faciendo perder l'allugamientu espacial.
El burka afganistanu exerz una fuerte presión (pesu) sobre la cabeza. La estensión permediu d'esta prenda ye hasta l'altor de los pies.

La introducción d'esta prenda producir n'Afganistán a principios del sieglu XX, mientres el mandatu de Habibullah (1901-1919), quien impunxo'l so usu a les muyeres que compóníen el so numberosu harén pa evitar que la guapura de la cara d'éstes tentara a otros homes. Con éses el burka convertir nuna vistimienta utilizada pola clase alta, que d'esta miente se "aisllaba" del pueblu llanu, evitando asina la so mirada. Na década de los 50 el so usu xeneralizar na mayoría de la población, magar siguía siendo una prenda de les clases acomodaes. Como yá se dixo, estender ente toles capes sociales nun actu d'imitación de la clase alta, yá que se consideraba un símbolu positivu de estatus social.

### Consecuencies pa la salú
Les prendes esteriores envolventes, como'l burka, pueden causar o empeorar les condiciones médiques en dellos individuos, por cuenta de la falta de lluz solar. En particular, contribúin a la predisposición pa la hipovitaminosis D (defectu de vitamina D), que conduz tanto al raquitismu como a la osteoporosis aumentáu'l riesgu de convulsiones nos lactantes nacíos de madres afeutaes.

## Discutiniu n'Europa

El burka atopar nel alderique públicu y ye denunciáu como un "símbolu de la opresión de la muyer" per parte del Islam, al igual qu'una serie de práutiques, tales como la mutilación xenital femenina, los asesinatos d'honor y los matrimonios forzaos.

Magar ye una tema cultural non proveniente de les enseñances islámiques, les cares cubiertes de les muyeres tán venceyaos a los siguidores del Islam. La prenda de vistir que cubre la cara convirtióse nuna tema política revesosu na Europa Occidental, onde munchos intelectuales y grupos políticos abogen pola so prohibición por diverses razones.

### Italia
Na llucha contra'l terrorismu, la llexislación italiana, que data de 1970, prohibe l'usu de les prendes que cubren la cara. L'alcalde de Drezzo, una pequeña ciudá del norte d'Italia, prohibió l'usu del burka nes cais de la so ciudá, basándose, ente otres coses, nun decretu real de 1931. El partíu políticu italianu Lliga Norte propunxo sancionar con multes de 2.000 euros y penes de dos años de cárcel a les muyeres que vistan burka o niqab.

En setiembre de 2009, l'alcalde de Montegrotto Terme, Luca Claudio, prohibió con una ordenanza l'usu del burka peles cais de dicha llocalidá del norte d'Italia.

El 27 de xineru de 2010, la Ministra d'Igualdá d'Oportunidaes, Mara Carfagna, anunció que va presentar una llei que va torgar cubrir la cara dafechu n'Italia, xuniéndose asina a Francia na prohibición del usu del burka, señalando que *"El velu integral nun ye una llibre decisión de les muyeres, sinón un signu de clara opresión"*, añadiendo que *"vetar el burka ye una manera d'ayudar a les moces inmigrantes a salir del guetu nel que quieren confinarlas"*.

### Reinu Xuníu
Magar el so usu nun ta prohibíu, esti tipu de vistimienta que cubre la cara de les muyeres ta causando discutiniu nel Reinu Xuníu. El Ministru Jack Straw consultó a les muyeres musulmanes alrodiu de la eliminación de los velos que cubríen les sos cares nun "*de frente*" con él. Esplicó a los medios de comunicación que se trataba d'un pidimientu, non una demanda, y que s'aseguró de qu'un miembru del personal femenín permaneciera na sala mientres la xunta. Dellos grupos musulmanes entendieron les sos esmoliciones, en cuantes qu'otros refugar.

### Francia
En Francia, l'usu del burka en llugares públicos ta prohibíu. Dende 2004 l'usu del burka prohibióse nes escueles públiques franceses, como resultáu d'una llei que prohibe a los estudiantes usar los símbolos relixosos visibles. Nun discursu nel Congresu de Versalles, el 22 de xunu de 2009, el presidente de Francia, Nicolas Sarkozy, afirmó que'l burka "nun ye bienveníu nel territoriu de la República Francesa", amestando que «"Nel nuesu país, nun podemos aceptar que les muyeres tean preses detrás d'una pantalla, aisllaes de toa vida social, quitaes de toa identidá"». Amestando "Nun ye un signu relixosu. Ye un signu de sometimientu de les muyeres. Por eso, nun ye bienveníu nel territoriu de la República".

El 8 de xunetu de 2009, l'Asamblea Nacional de Francia nomó a 32 llexisladores y a los partíos políticos por qu'en un periodu de seis meses realicen una investigación con cuenta de buscar formes de llindar el so usu.

Tres seis meses d'alderique y más de doscientes audiciones, la comisión parllamentaria encargada d'esaminar la posibilidá de regular en Francia l'usu del velu integral, esencialmente'l niqab y el burka, apurrió les sos conclusiones el 26 de xineru de 2010. A falta d'un consensu pa dictar el so "prohibición total", qu'incluyiría los so usu na cai, los diputaos de la comisión encamentaron que la prenda nun se tolere nos servicios públicos, esencialmente les alministraciones, los hospitales, les escueles y el tresporte públicu.

El 2 de febreru de 2010, el Ministru d'Inmigración de Francia, Eric Besson, refrendó y tresmitió al gobiernu un decretu pol cual va negase la ciudadanía francesa a tou home qu'obligue a la so esposa francesa a llevar el burka. Señaló que *"torgar a una esposa que vaya cola cara al descubiertu sería l'equivalente a refugar los principios del secularismu y la igualdá ente homes y muyeres."*

Finalmente'l 13 de xunetu de 2010, l'Asamblea francesa aprueba la llei nel que se prohibe l'usu del burka y niqab en tolos espacios públicos. El 14 de setiembre del mesmu añu, el Senáu Francés aprueba la llei por 246 votos a favor y unu en contra. El testu aprobáu preve multes equivalentes a US$ 190 y clases de ciudadanía pa quien vistan priendas que cubran la cara en toles cais, llugares o servicios públicos del país y sanciones más severes (qu'inclúin hasta un añu de cárcel y multes equivalentes hasta US$ 38.600) pa los homes qu'obliguen a muyeres a cubrir la so cara.https://www.bbc.co.uk/mundo/internacional/2010/09/100914_francia_aprueba_vetu_burka_lf.shtml

### Bélxica
En 2010, Bélxica convertir nel primer país européu que prohibió l'usu del velu integral (burka y niqab) nos espacios públicos, anque'l so Tribunal Constitucional puntualizó qu'esta prohibición nun afectaba a los llugares de cultu abiertos al públicu pol riesgu de qu'esta midida pudiera violar la llibertá relixosa. Dada la inédita situación d'interinidá gubernativa que sufrió esti país ente 2010 y 2011 –ensin Gobiernu poles habituales crisis d'identidá na repartu de les cuotes de poder ente les comunidaes flamenco y valono– aquella llei tuvo que volver ser presentada ante'l Parllamentu belga n'abril de 2011 onde foi aprobada cuasi por unanimidá de tola Cámara sacante por un votu en contra y dos abstención. Mientres l'alderique, salvo les files ecoloxistes (consideraron que la prohibición yera desproporcionada), los demás partíos nun duldar en calificar el burka como *un símbolu de la subyugación de les muyeres* y de *la so deshumanización*.

### Luxemburgu
En Luxemburgu, al igual qu'en Bélxica, el reglamentu xeneral de la policía llocal, qu'entra na xurisdicción municipal, indica que la prohibición xeneral tien d'aplicase pal usu del burka o'l niqab, por casu: "Fora de la dómina d'antroxu ta prohibíu pa cualquier persona apaecer mazcaraos nes cais, places y llugares públicos, sacantes tea autorizáu pol alcalde".

### Países Baxos
El gobiernu neerlandés anunció'l 17 de payares de 2006 l'aprobación d'una llei que prohibe nos llugares públicos l'usu del burka y otres formes de velu islámicu qu'escuende les cares "por cuenta de problemes d'orde públicu, seguridá y proteición de les persones". Esti anunciu producir tres l'aprobación n'avientu de 2005 d'una propuesta de Geert Wilders, un políticu críticu col islam, pa prohibir l'usu del velu completu. Ente que la llexislación yá acuta n'Holanda llevar burka y otros velos escondiendo la cara entera nel tresporte públicu y les escueles nel país.

### España
A pesar de que n'España nun ye habitual ver burkas en llugares públicos, plantegóse un conflictu en setiembre de 2009, cuando una muyer d'orixe marroquín, llamada Fátima Hssisni, hermana de dos presuntos miembros d'Al-Qaeda, negar a quitar pa declarar como testigu ante l'Audiencia Nacional nun xuiciu que se celebraba contra nueve presuntos terroristes acusaos de formar una rede internacional yihadista venceyada a Al Qaeda. Nestos casos, pa valorar los testimonios y la so credibilidá ye imprescindible ver la cara de los declarantes. Finalmente aportó a afayase frente a los xueces si nun había públicu.

Amás de esti casu, los conflictos que se plantegaron n'España teníen que ver col pañuelu o hiyab, prinda menos conflictiva que dexa visible la cara de quien lo lleva.

Lleida foi'l primer conceyu en prohibir nes sos ordenances l'usu del burka o hiyab nos edificios públicos en mayu del 2010. A esta iniciativa sumáronse otros conceyos, como Barcelona y Tarragona en xunu de 2010. Sicasí, de resultes del recursu de casación de l'asociación Watani pa la Llibertá y la Xusticia, el Tribunal Supremu anuló en febreru de 2013 la ordenanza de Lleida, y por xurisprudencia les de los demás conceyos, al atopar a los conceyos incompetentes pa pronunciase sobre esta tema. Sicasí, l'altu tribunal nun se pronuncia sobre si cabo la posibilidá o non n'España de la prohibición o llimitación del usu del burka, sinón que los Conceyos nun tienen competencies pa regular *por sigo mesmu, llimitaciones al exerciciu d'un [[derechu fundamental]] nos espacios municipales*, pos la llibertá relixosa tien esa considerancia na constitución española. Namái una actuación del Parllamentu con rangu de Llei a nivel estatal podría prohibir el so usu, ensin perxuiciu de lo qu'estableciera'l Tribunal Constitucional o'l mesmu Tribunal Supremu en dilixencies posteriores. Amás, el Supremu destaca na so sentencia que la muyer tien n'España, *midíes fayadices por optar nos términos que quiera pola vistimienta que considere fayadiza a la so propia cultura, relixón y visión de la vida, y pa reaccionar contra imposiciones de les que, nel so casu, pretenda faése-y víctima llogrando la proteición del poder públicu*, polo que non cabo presuponer qu'una muyer pueda llevar cualquier tipu de prenda obligada.

## Usu n'África
En 2015 los líderes d'África Occidental alcordaron prohibir el velu integral islámicu burka nos sos respeutivos países. En Chad , yá se prohibiera'l velu integral na totalidá del so territoriu en xunu de 2015. Camerún y Níxer tomaron midíes similares en xunetu.

## Discutiniu n'otros países
### Australia
A principios de 2010, los senadores australianos, el lliberal Cory Bernardi y el Demócrata Cristianu Fred Nilo, pidieron que se prohibiera'l burka nel so país por razones de seguridá y sociales, calificándolo de "anti-australianu".

### Exiptu
En 2009, el mayor clérigu musulmán d'Exiptu, el xeque Muhammad Sayyid Tantawy, prohibió a les estudiantes usar el burka na Universidá Al Azhar, que ye considerada pola mayoría de los musulmanes sunníes como la escuela más prestixosa. Ye la universidá más antigua del mundu con funcionamientu ininterrumpíu.

### Siria
Per orde del Ministeriu d'Educación de Siria, a partir de xunetu de 2010, les estudiantes y los profesores tienen prohibíu asistir a les universidaes, tanto públiques como privaes, cola cara dafechu cubierta con burka.< El ministru d'Educación del país, Ghiyath Barakat, esplicó que'l burka *"va en contra de les tradiciones y los valores de les universidaes siries"*, según tamién la prohibición respuende a solicitú de munchos padres y alumnos.

## Ver tamién

## Enllaces esternos

## Referencies