Hoh Xil

**Hoh Xil** ("Monte azul" n'asturianu, o tamién **Aqênganggyai**, "Señor de los diez mil montes"), tamién conocíu en chinu como **Kěkěxīlǐ** (可可西里), ye una rexón aisllada asitiada na parte noroccidental de la pandu del Tíbet, na provincia de Qinghai, China. Ye la parte menos poblada de China, según la tercera parte menos poblada del mundu.

Dende 2017, esta zona ta inscrita na llista de Patrimonios de la Humanidá de la Unesco como "la pandu más grande y alta del mundu".

## Xeografía
La rexón tien una estensión de 83&nbsp;000&nbsp;km², con una altitú media de 4&nbsp;800&nbsp;m&nbsp;s.&nbsp;n.&nbsp;m. y estiéndese en direición meridional (esti oeste) ente les cadenes montascoses de Tanggula y Kunlun, nes zones fronterices de la Rexón Autónoma del Tíbet nel suroeste de China, la provincia china de Qinghai nel noroeste de China y la Rexón Autónoma de Xinjiang Uyghur en China. La parte sureste del Hoh Xil, drenada pel ríu Chumar, ye una de les principales fontes de cabecera del ríu Yangtze. El restu de la rexón ye endorreica, con drenaxes a numberosos llagos aisllaos. Esta área ye conocida polos hidrólogos como'l "distritu de los llagos Hoh Xil". En 1995, 45&nbsp;000&nbsp;km² de la rexón de Hoh Xil, con una altitú media de 4&nbsp;600&nbsp;m&nbsp;s.&nbsp;n.&nbsp;m., fueron declaraos reserves naturales nacionales. El Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco ta asitiáu na metá occidental del condáu de Zhidoi y na parte occidental del condáu de Qumarlêb, en Qinghai.

## Xeoloxía
El Hoh Xil ye una rexón volcánica. Na zona hai numberosos xacimientos volcánicos qu'alluguen dellos volcanes que se remonten al Cenozoicu Cimeru, según dalgunos de tipu ḥawaianu. Bamaoqiongzong cubre una superficie de 300&nbsp;km² y contién un edificiu perfectamente calteníu al nordeste del monte y un fluxu de llava que cubre los depósitos del llagu cuaternariu. L'área de Bamaoqiongzong contién roques peralcalinas fonolíticas y foidíticas. Yongbohu contién cinco respiraderos daciticos, trachyandesiticos y andesiticos. Qiangbaqian toma una amplia zona a lo llargo de la frontera meridional del cordal de Kunlun. Un conu de la caldera de Hoh Xil, pensóse una vegada que tuviera n'erupción por cuenta de una semeya satelital tomada en 1973, pero anguaño considérase que nun hai tao históricamente activu.

## Fauna montesa
A pesar del inclemente clima, Hoh Xil alluga más de 230 especies d'animales monteses, 20 de les cualos tán so la proteición del estáu chinu, incluyendo'l yac montés, pollín xavaz, venado llabiu blancu, osu pardu y l'amenaciáu antílope tibetanu o *chirú*. La gran cantidá de pika de llabios negros, un pequeñu royedor escavador, ye'l platu principal de la dieta de los osos pardos de la rexón; sicasí, los osos tamién s'alimenten de yac y antílopes. Hoh Xil, una rexón hasta agora desconocida, y l'antílope tibetanu, o chirú, convertir en nomes familiares en China tres l'estrenu de la película *Kekexili: Mountain Patrol* en 2004.

## Tresporte
El ferrocarril de Qingzang y la carretera nacional 109 escurren a lo llargo de les fronteres orientales de la reserva. Nesta zona construyó'l túnel Fenghuoshan, qu'anguaño ye'l túnel d'autopista más altu del mundu (1&nbsp;338 m de llargor, con entraes a 4&nbsp;905&nbsp;m&nbsp;s.&nbsp;n.&nbsp;m.).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Salvar al Chiru
* Kekexili en enorth.com 
* Un viaxe a Hoh Xil, diariu d'un voluntariu medioambiental(n'inglés)