Plumeria alba

El **alhelí blanco** (***Plumeria alba***) ye un árbol pequeñu de la familia Apocynaceae. Pertenez al xéneru Plumeria. 

## Descripción
Árbol pequeñu que llama l'atención pola bifurcación regular de les sos cañes, siempreverde. Tien unes cañes bien grueses, llises na punta de color verde, de les que emana en casu de mancada un latex abondosu. Fueyes estreches, llinial-llanceolaes, brillantes nel fai, apuntaes, de 20-50 cm de llargu, numberoses, atarraquitaes a la fin de les cañes que cayen cuando aumenta la seca, dexando nes cañes unes grandes repulgos y el frutu ye una vaina angosta de color marrón, que contién numberoses granes planes y alaes. Produz recímanos de flores blanques grandes, arumoses, en forma de rueda de molín, apaecen en primavera y tienen una coloración mariella na base. Floria y fructifica mientres tol añu. Como toles apocinacees, presenta una base de ls yemes típicamente retorcigañada. De la flor fecundada surden dos folículos grandes, vistosos, estrechos d'hasta 25 cm de llargu, que se topen xuníos ente sigo pola base.

## Distribución y hábitat
Distribuyir dende'l sur de Méxicu hasta les Antilles Mayores y Menores, abondosu en terrenes secos y en montes de suelos caliares hasta les medianes altitúes nel Caribe, en pacionales costeros y selva baxa caducifolia.

## Importancia económica y cultural

### Usos
La madera úsase como combustible. Cuando se corta esti árbol, sangra fondamente un latex blancu.
;Ornamental:
Esta especie tien gran valor ornamental, polo que tendría de ser más cultivada.En Ceilán, India y sureste asiáticu apaez plantáu cerca de los templos y campusantos. Una especie allegada ye'l frangipani de flores acolorataes (*[[Plumeria rubra]]*), procedente d'América central, que s'estrema poles sos fueyes trasovaes, hasta 45 cm d'anchor, menos cardoxes n'en el viesu. L'alhelí conocíu col nome de marchante *Plumeria rubra var acutifolia* que tien les flores blanques xeneralmente col centru amarellentáu, delles vegaes rosáu, dacuando confundióse con *Plumeria alba*.
;Farmacolóxicu:
El latex que segreguen estes plantes usóse al esterior nes afecciones cutanees, empeines, sarna, úlceres y n'otres infeiciones de la piel, por cuenta de la so actividá antimicrobiana. Sicasí'l contautu cola piel puede producir una aición irritante y rubefaciente. Podría usase nel so empiezu esleíu en partes iguales de primeres. El zusmiu llechiento y mafoso emplegóse pa extirpar verrugues. Al interior ye purgativo en cantidá de 3 gotes, en mayores ye tóxicu, produciendo fories profusa ya irritación gastrointestinal

## Taxonomía
*Plumeria alba* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 210. 1753.
;Etimoloxía:
***Plumeria***: nome xenéricu qu'honra al botánicu francés Charles Plumier, que viaxó pol Caribe nel sieglu XVII.

***alba***: epítetu llatín que significa "de color blancu".
;Sinonimia:
* *Plumeria revolutifolia* Stokes

## Nomes comunes
Alhelí blanco, alhelí cimarrón, tabaiba, tabeiba, frangipani, alelí.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les apocynacees

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
# Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
# Woodson, R. Y. 1938 [1937]. Studies in the Apocynaceae–VII. An evaluation of the genera Plumeria and Himatanthus Willd. Ann. Missouri Bot. Gard. 25: 189–224. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library

## Enllaces esternos