Bollu preñáu

El **bollu preñáu** o **pan preñáu** ye una pieza de pan rellena de chorizu o Panceta (d'ehí l'axetivu *[[Embaranzu|preñáu]]*). Suel ser de pequeñes dimensiones (aproximao 20 cm de llonxitú) y apaez nes diverses festividaes primaverales y braniegues al aire llibre celebraes en Cantabria y Asturies.

## Carauterístiques
Pa la so preparación tradicional suelen tomase unos chorizos y dexense cocer en sidra hasta que se pongan llixeramente blandios, suel emplegase el chorizu asturianu que tien un tastu fuerte a pimentón. Tres la coción prepárase una masa de fariña de trigu (los más tradicionales emplguen fariña de trigu d'escanda o tamién *Triticum monococum* que ye una variedá muy típica n'Asturies) ya inclúyise dientro'l chorizu y la panceta too ello y enróllase sobre la masa, caún de los bollos ponse nuna bandexa de fornu y sobre ella un papel sulfurizáu sobre'l que reposen crudos, too ello métese nel fornu y déxase cocer a temperatura media-alta (190-200ºC) demientres cerca d'un cuartu d'hora, o bien hasta que tomen un color doráu carauterísticu. Tres esta operación sáquense del fornu, y ye mui probable que dellos bollos tean remoyaos cola grasa del chorizu mostrando un color roxuzu a pimentón per un de los sos llaos.

El bollu preñáu suel distinguise del bollu con chorizu normal pol chorizu emplegáu na so ellaboración (xeneralmente un chorizu fuerte de sabor y golor, curáu al fumu, que dexa nel pan tola grasa colorada carauterística) y la panceta que lu cubre (y da-y un sabor más suave), a veces el chorizu va envueltu na panceta. Pa distinguilos a simple vista, los panaderos suelen dexa-y al bollu especial un "cuernu" (como si d'un ombligu se tratase) sobresaliendo del "banduyu" de pan, dándo-yos esa forma carauterística que tienen. El tamañu de los bollos preñaos non suel superar el d'un puñu y suel tar zarráu de tal forma que nun se-y ve l'interior. Dacuando, suel cocese'l pan con unes fueyes de berza alredor (*emberzáu*) pa que caltenga la humedá, pero yá nun suel vese esta costume de coción. Anguaño añádese yema de güevu pa que dore la masa y pueda zarrar los poros. La preparación del bollu preñáu ye asemeyáu en cuanto a la téunica a la del tradicional *[[boroña|boronchu preñáu]]* cola salvedá de qu'esti últimu suel ser más grande de tamañu y na ellaboración de la so masa emplégase fariña de maíz en llugar de trigu, lo que-y da un color amarillentu a la parte de dientro.

Suel alcontrase en fiestes xunto con una peñera llena d'ellos pa ser ofrecíos al públicu, suel comese tanto fríu como caliente. Ye consideráu en cualquier casu como una merienda o bien un aperitivu festivu tradicional. Puede alcontrase fácilmente en cualquiera de los obradores de pan (panaderíes) d'Asturies. Ye mui fecuente ver el "*bollu preñáu*" nes romeríes y diverses fiestes asturianes. Non se puede entender una espicha ensin la existencia de *sidra* y un *bollu preñáu*.

## Costumes y variantes
El bollu preñáu consúmese especialmente en comides campestres, albentestate, fiestes llocales y n'especial na fiesta del Martes de Campu, n'Uviéu, que suel tomase acompañáu xunto con un culín de sidra (la sidra natural acompaña por regla xeneral a estes fiestes) y/o vinu blancu (menos tradicional) nos llugares de reunión: xeneralmente nos distintos parques de la ciudad. Otres fiestes nes qu'apaez tradicionalmente'l *bollu preñáu* son les fiestes de *Les Comadres* que se celebren na Pola Siero, o la *Fiesta del bollu* d'Avilés que se celebra el llunes de Pascua y la *Fiesta del Bollu* de Les Arriondes que se celebra cada últimu domingu de xunetu, les cuales tienen como protagonista cimeru a esti símbolu de la gastronomía astur.

Por regla xeneral pue decise que ye un productu típicu del norte de la Península Ibérica y que se espardió con llixeres variantes dende'l Asturies y Cantabria a ciertos pueblos de Castiella y Lleón. D'esta forma puede encontrase tamién en Les Arribes de Salamanca, asina como en delles llocalidaes de la Provincia de Zamora que lu denominen *bolla*, en Burgos denomínenlu *Torta* o *Torto*.

## Ver tamién
* Boroña - tratase d'otru productu de la cocina asturiana con fuerte tradicción que suel tar ellaboráu al fornu con fariña de maíz y pue tar "*preñáu*" con diferentes embutios.
* Choripán - tratase d'un bocadillu de chorizu ente dos rebanaes de pan algo paecíu que apaez na cocina arxentina.
* Empanada
* Kalakukko - Pan con pescao dientro, mui tradicional de la cocina finlandesa
* Pigs in a blanket

## Referencies

## Enllaces esternos