Sam Wanamaker

**Samuel Wanamaker**  foi un actor y direutor de películes d'Estaos Xuníos, reconocíu como'l principal impulsor de la moderna recreación del teatru The Globe en Londres.

## Biografía
### Primeros años
Wanamaker nació en Chicago, fíu d'inmigrantes xudíos d'Ucraína, el xastre Morris Wanamaker (nome de nacencia *Manes Watmacher*) y Molly Bobele. Estudió nel Teatru Goodman de Chicago, y empezó a trabayar en compañíes de branu en Chicago y el norte de Wisconsin, onde ayudò a construyir l'escenariu del Teatru *Peninsula Players* en 1937.

### Carrera
Empezó la so carrera actoral en presentaciones itinerantes, y trabayó nel Teatru Broadway. En 1940 casóse con Charlotte Holland, una estrella de la radio canadiense, depués tamién actriz. 

### Afinidá política
En 1943, mientres la puesta de la obra *Contraataque* nel Teatru Nacional de Washington DC, Wanamaker sintióse apoderáu polos ideales del comunismu, y afilióse al *[[Partíu Comunista de los Estaos Xuníos]]*. Asistió a la Universidá Drake n'Iowa enantes de sirvir nel exércitu ente 1943 y 1946, mientres la Segunda Guerra Mundial. Al retornar a la vida civil en 1947 y camudase a Hollywood, dexó'l partíu comunista. 

En 1951 lleó un discursu celebrando la torna de dos de los diez de Hollywood. En 1952, nel cume del Macarthismo y el segundu *«[[Peligru Coloráu]]»*, a pesar de los sos servicios distinguíos nel exércitu norteamericanu mientres la guerra, Wanamaker enteróse que fuera incluyíu na llista negra de Hollywood, mientres filmaba la película *Mr. Denning Drives North* nel Reinu Xuníu. 

Wanamaker decidió quedase n'Inglaterra, siguiendo la so carrera ellí como actor, direutor y productor. 

El documental *Who Do You Think You Are?* de la BBC, emitíu'l 24 de febreru de 2009, y realizáu pola fía de Wanamaker, Zoë, reveló que'l FBI guardaba una investigación completa sobre Wanamaker, incluyendo declaraciones incriminatories de testigos. 

### Británicu y norteamericanu

En 1957 foi nomáu direutor del *New Shakespeare Theatre* de Liverpool, y en 1959 xunir a la compañía de teatru de Stratford-upon-Avon. Ente los años 1960 y 1970 produció y dirixó obres en Covent Garden y munchos otros sitios, incluyendo la celebración del aniversariu de Shakespeare en 1974. 

Trabayó como actor y direutor en películes y televisión, incluyendo filmes como *[[The Spiral Staircase]]* (1974), *[[Private Benjamin]]* (1980), *[[Superman IV: The Quest for Peace]]* (1987), y *[[Baby Boom]]* (1987). Tamién dirixó obres de teatru: en 1990 la ópera Aida de Giuseppe Verdi, con Luciano Pavarotti y la Ópera de San Francisco. 

## La reconstrucción del Globe
Wanamaker creó'l *Fondu Shakespeare Globe* pa reconstruyir el teatru The Globe en Londres, y jugò un rol central na realizaciòn del proyeutu, llogrando financiamientu por más de 10 millones de dólares. Acordies col *[[New York Times]]*, el proyeutu convertir na gran obsesión de Wanamaker , intentando una réplica exacta del primer teatru Globe de la dómina de Shakespeare.

Wanamaker finó de cáncer de próstata en Londres a la edá de 74 años, primero que'l so suañu pudiera tar termináu, y fuera inauguráu pola reina en xunu de 1997.

## Dalgunes de les sos obres Actor

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*