Lahiguera

**Lahiguera** ye un conceyu español de la provincia de Xaén, Andalucía, con 1.771 habitantes (fonte: INE 2016), asitiada al este de la contorna d'El Campu perteneciente a la contorna de Andújar. El nucleu urbanu asitiar nel visu d'una llomba dende onde s'acolumbra'l ríu Guadalquivir, al norte, y les sierres de Xaén, al sur. Mientres un tiempu esta llocalidá foi denomada Figal de Arjona. El puntu más altu de la ciudá ye la Talaya, nel cual atópense asitiaos los depósitos que suministren l'agua al pueblu.

## Economía
Ye un conceyu eminentemente agrícola col 100% del so territoriu cultiváu, ocupando la olivar el 80% y los cultivos yerbáceos el 20% restante, alcontraos principalmente nes riberes del Saláu de Arjona. L'actividá económica de Lahiguera xira en redol a la olivicultura, la industria oleícola y el mueble de cocina . Nel conceyu esiste una biblioteca, pabellón deportivu municipal, plaza principal, parque de San Xuan Evanxelista y otros curiosos, como la ponte romana de La Bobadilla, sobre'l regueru del Saláu, a unos 3 km del cascu urbanu.

## Demografía
A 1 de xineru de 2010 la población del conceyu xubía a 1878 habitantes, 932 homes y 946 muyeres.

## Patrimoniu
* Ilesia d'El nuesu Señor de La Capiya: Ente les sos xoyes arquiteutóniques destaca l'antigua Ilesia d'El nuesu Señor de La Capiya, que foi construyida a finales del sieglu XV y principios del XVI, ta cubierta por un artesonado mudéxar y tien una portada clasicista.
* Nueva Ilesia de La nuesa Señora María de la Consolación. Foi construyida a mediaos del sieglu XX y presenta una gran cencellez arquitectónica.
* Torrexón de la Tercia. Del sieglu XIII. Foi declaráu bien d'interés cultural.
* Ponte Romana sobre'l regueru Saladillo, xunto al cortixu Bobadilla. A unos trés km del cascu urbanu. 
* Silu de cebera de mediaos del sieglu XX.

### Ilesia Antigua de La nuesa Señora María de la Consolación

Templu del sieglu XV d'una sola nave y planta de cruz llatina, esta postrera creada a partir de dos cuerpos añadíos na cabecera. A los pies tien un coru sofitáu sobre una toscana apocayá sustituyida y alzada sobre la basa orixinal. 

Los murios queden decoraos na actualidá por elevaos arcos apuntaos de fábrica de lladriyu, güei cegaos y que podríen responder a una planta previa con capiyes llaterales o de tres naves. Na fachada principal son cegaos por mampostería regular y coronaos de la mesma de lladriyu. Na fachada posterior supónse tapial enfoscáu sobre un zócalo de mampostería irregular. 

Destaca'l artesonado mudéxar que constitúi l'armadura so la cubierta. Desmontáu, delles pieces fueron camudaes de llugar y otres sustituyíes, como los canes qu'ufierten sofitu a les tirantas, que nun queden embutíes nos murios. El desmonte pudo producise tres el derrumbe de la cubierta y parte del alzáu, evidente dende l'esterior pola diferencia na fábrica d'esta zona cimera. 

Tien una única portada de senciellu estilu clásicu. N'exa de simetría, sobre ella abre l'únicu vanu enrexáu del conxuntu. Nel atriu descubiertu de la fachada principal destaca'l empedrado del suelu, a base de cuadriculáu de lladriyu, y qu'estrema con otru diseñu l'accesu a la portada. 

L'altar mayor ta decoráu por un retablu d'escayola d'estilu neoclásicu. D'execución recién (h. 1949), ye sicasí una pieza de notable interés. Nel muriu septentrional encáxase una pequeña fornica vacía y ente que los sos desconchones paecen aldovinase los restos d'una pintura al frescu.

#### Historia
Según Ignacio Afumada, el templu data del sieglu XV, fechando'l coru nel sieglu XVII. L'actual torre campanariu, de factura popular, foi alzada ente 1956 y 1957 tres el derrumbe de l'anterior. 

Nel so interior, sobresalen les talles d'El nuesu Señor de la Capiya (1949) y de Xesús Nazarenu, esta última parte esencial de los d'actos de la denomada "Carrera de los Santos" que se produz mientres la Selmana de Pasión. Mientres el nazarenu ye procesionado escontra El Cerrillo al traviés del "cuartu pregón" (onde va permanecer a la espera de la Virxe de los Dolores y San Xuan Bautista, que son treslladaos en carrera), otra parte de la población permanez nel templu orando a El nuesu Señor de la Capiya. Los trés "pregonos" previos son cantaos por aciu versos octosílabos (primeru y segundu) y endecasílabos (terceru).

### Edificiu del conceyu

Edificiu d'estilu rexonalista decoráu con elementos modernistes, estos postreros concentraos en ciertos detalles de la forxa (coronación de la cristalera del balcón principal), nel usu de pieces de mármol rotu na escalera d'entrada y nes vidreres de colores y forma ovalada que s'ufierten a callar Jacinto Benavente.

Nos murios de les fachaes esteriores destaca l'usu del lladriyu como principal elementu sustentante y decorativu: zócalo inferior, remate d'esquines y vanos, división de plantes, cornisa ya imitación de canes sofitándola, y recrecimiento de la cubierta por aciu balconada pa formar una falsa terraza. El restu del muriu anubrir d'aseláu de mármol asemeyando unos sillares perfectamente alcordaos.

Sobre los balcones de planta primera asítiase un frisu enmarcáu igualmente de lladriyu y que contién una azulejería de decoración vexetal centrada por un espeyu con cabeza de lleón flanqueado por dos esfinxes rampantes.

Dos pilastres coronaos por un decorativu arcu de mediu puntu de forxa, abren la rexa que zarra'l patiu previu de la casa. Tres una senciella verja aportar a la escalera enantes mentada. Sobre la puerta principal, la inscripción "*JC 1914*".

Nel techu del zaguán tien unes pintures al frescu.

#### Historia
Vivienda de gran propietariu, la parcela orixinal ocupaba hasta les traseres de la mazana, onde taba asitiáu un molín d'aceite. En 1973 l'inmueble ye adquiríu pol consistoriu pal allugamientu del nuevu edificiu pa conceyu.

## Deportes
Equipu de fútbol: *Higuerense Atlético*.

## Ciudaes hermaniaes
*  **[[Castellar del Vallès]]**, Cataluña

## Ver tamién
* Bienes d'interés cultural de la provincia de Xaén

## Referencies

## Enllaces esternos

* Lahiguera na rede
* Patrimoniu cultural de Lahiguera na Guía Dixital del Patrimoniu Cultural d'Andalucía. Institutu Andaluz del Patrimoniu Históricu