Yamagata Aritomo

El  foi un mariscal de campu del Exércitu Imperial Xaponés y dos veces primer ministru de Xapón (3º y 9º). Ye consideráu unu de los arquiteutos de les fundaciones polítiques y militares de Xapón na Dómina Meiji.

## Primeros años
Yamagata nació nuna familia samurái de baxa categoría na ciudá de Hagi, capital del dominiu feudal de Chōshū (actual prefeutura de Yamaguchi). Asistió al *[[Shokasonjuku]]*, una escuela privada alministrada por Yoshida Shōin, y onde fortaleció'l so fanatismu pol movimientu de derrocamientu del Shogunato Tokugawa. Foi un comandante del * [[Kiheitai]]*, una organización paramilitar creada con un estilu parcialmente occidental qu'esistió en Chōshū y que mientres la Guerra Boshin foi asignáu oficial del estáu mayor.

Cola llegada de la Restauración Meiji, foi escoyíu xunto con Saigō Tsugumichi pa visitar Europa en 1869 so les órdenes del gobiernu pa investigar los sistemes militares europeos. Yamagata foi influyíu fuertemente coles idees polítiques y militares de Prusia, que favorecieron cola espansión militar y el gobiernu autoritariu en Xapón. Convertir en Ministru de Guerra en 1873 y modernizó de manera enérxica l'Exércitu Imperial Xaponés, según el modelu del exércitu prusianu y estableció el sistema de conscripción.

## Carrera militar
Como ministru de Guerra, estableció'l Conseyu Supremu de Guerra, y foi la fonte principal del poder políticu de Yamagata y de los oficiales militares hasta'l fin de la Segunda Guerra Mundial. Foi comandante del Conseyu ente 1874 y 1876, ente 1878 y 1882, y finalmente ente 1884 y 1885.

Foi'l xefe del nuevu Exércitu Imperial Xaponés que s'enfrentó a la Rebelión de Satsuma, dirixíu por Saigō Takamori en 1877.

Escribió-y al emperador Meiji el Rescripto Imperial a los Soldaos y Marineros en 1882. Esti documentu foi consideráu la base moral del Exércitu y Marina xaponeses hasta'l so fin en 1945.

Demostró'l so lideralgu militar como ministru de Guerra en funciones y comandante xeneral mientres la primer guerra sino-xaponesa (1894-1895) y comandante supremu del Primer Exércitu na guerra ruso-xaponesa (1904-1905) como oficial en xefe de la Oficina del Estáu Mayor en Tokiu.

Ye consideráu'l precursor ideolóxicu militar y políticu del Grupu Golpe Norte y trazó les primeres llinies d'una estratexa defensiva nacional contra Rusia dempués de la guerra ruso-xaponesa.

## Carrera política
Tamién llogró numberosos puestos gubernamentales importantes. En 1882, foi presidente de la Xunta de Llexislación (*Sanjiin*) y como ministru del Interior (1883-1887) trabayó puxantemente pa suprimir los partíos políticos y reprimió los movimientos obreru y agrariu. Entamó un sistema d'alministración llocal basáu nuna estructura de prefeutura-condáu-ciudá, similar al que s'usa na actualidá. En 1883 foi nomáu canciller, el puestu burocráticu de mayor rangu nel sistema gubernamental antes de la promulgación de la Constitución Meiji en 1889.

Foi primer primer ministru de Xapón dende l'apertura de la Dieta Imperial so la Constitución Meiji, dende'l 24 d'avientu de 1889 hasta'l 6 de mayu de 1891. Mientres esti primer mandatu, promulgóse'l Rescripto Imperial na Educación.

Yamagata volvió exercer la Presidencia del Gobiernu dende'l 8 de payares de 1898 hasta'l 19 d'ochobre de 1900. En 1900, entá como primer ministru, desempeñó tamién los cargos de ministru de Guerra y de Marina, con que lo qu'aseguró'l dominiu militar sobre cualquier gabinete futuru. Promulgó lleis que prohibíen a los miembros de partíos políticos ocupar puestos claves nel Gobiernu.

En 1891 recibió'l títulu honoríficu de genrō y foi presidente del Conseyu Priváu dende 1893 a 1894 y de 1905 hasta 1922. En 1896 encabezó una misión diplomática a Moscú, onde s'estableció'l Alcuerdu Yamagata-Lobanov que confirmaba los derechos rusu y xaponés sobre Corea. Tamién foi alzáu a la nobleza (*[[kazoku]]*) recibiendo'l títulu de *kōshaku* (príncipe) en 1907.

Dende 1900 hasta 1909, oponer a Itō Hirobumi, dirixente del partíu civil, y exerció una influencia al traviés del so protexíu Katsura Tarō. Cola muerte de Itō en 1909, Yamagata convertir nel políticu más poderosu en Xapón y siguió siéndolo hasta la so muerte en 1922, magar que retiróse de la política activa dempués de la guerra ruso-xaponesa. Sicasí, en calidá de presidente del Conseyu Priváu, Yamagata caltuvo'l poder ente bambalinas y dictó la seleición de los primeros ministros hasta la so muerte.

## Reconocencia
Foi conocíu por ser un diseñador de xardinos, y güei día los sos xardinos son consideraos obres maestres de los d'estilu xaponés. Unu d'estos xardinos atópase na villa Murin-an de Kioto.

En 1906, recibió la Orde del Méritu pol rei Eduardu VII d'Inglaterra. Ente les condecoraciones xaponeses que recibió cúntense la Orde del Bilanu Doráu (1ª clase), la Orde del Sol Naciente (1ª clase con Paulonia Floreciente, Gran Gordón) y la Orde del Crisantemu.

## Bibliografía
* 
*
*
*
*
* Rurouni Kenshin (1996) Serie Anime

## Referencies

## Enllaces esternos
* Yamagata Aritomo en Biografía y Vides 
*  (n'inglés)