Mar Negru

El **Mar Negru** (en búlgaru: *Черно море*, *Cherno more*; en rumanu: *Marea Neagră*; nomáu tamién polos griegos, na Antigüedá, *Ponto Euxino*) ye un mar interior del océanu Atlánticu asitiáu ente Europa oriental y Asia occidental. Llenda al oeste col estremu superior de los Balcanes, n'Europa suroccidental, al norte col sur de la Llanura Europea Oriental, al oeste con El Cáucasu y al sur cola costa norte d'Anatolia, nel Asia occidental. Recibe les agües de grandes ríos como'l Danubiu, el Dniéper y el Don, que llevan a elli les agües de les conques fluviales de munchos países que nun tienen costa con esti mar.

El mar Negru tien una superficie de 436.400 km² (nun s'incluin nella los correspondientes al mar d'Azov), una fondura másima de 2.212 m y un volume de 547.000 km³, que lu convierten na mayor masa d'agua interior del mundu. Na mayoría del so contornu la costa dexa pasu en pocu tiempu a superficies de gran altor: los montes Pónticos al sur, los montes d'El Cáucasu al este y los montes de Crimea na fastera central de la so costa septentrional. La so costa occidental, por embargu, ocúpenla vegues inundables asitiaes a la vera de cordeleres de menor altor: Istranca; el cabu Emine, que ye l'estremu más oriental de los montes Cárpatos; y, muncho más al norte, la meseta de Dobruja. Na so costa allúguense importantes ciudaes como Estambul, Odesa, Varna, Samsun, Sochi, Sebastopol, Constanza, Trabzon, Novorosíisk, Burgas o Batumi.

Hai seis países bañaos por esti mar: Bulgaria, Xeorxa, Rumanía, Rusia, Turquía y Ucraína. Esti mar tien un balance hídricu positivu: desagua añalmente 300 km³ d'agua al mar Exéu al traviés de los estrechos del Bósforu y los Dardanelos, los nomaos Estrechos Turcos. Magar que'l fluxu netu d'agua ye favoratible al mar Negru, l'agua flui de continuu en dambes direcciones al tiempu. L'agua más densa y salada del mar Exéu entra al mar Negru perbaxu de la capa d'agua fresca y más duce que va hacia l'Exéu. Estes corrientes creen una capa permanente d'agües profundes que nun se drenen nin amiesten y que son, poro anóxiques. Esta capa anóxica ye la responsable de la conservación de los restos d'antiguos naufraxos, abondantes nesti mar. 

El destín final de l'agua del mar Negru ye'l mar Mediterraneu, al que llega al traviés de los Estrechos Turcos y el mar Exéu. L'estrechu del Bósforu conecta esti mar col mar de Mármara, que conecta col Exéu al traviés del estrechu de los Dardanelos. Al norte el mar Negru ta conectáu con mar d'Azov al traviés del estrechu de Kerch.

El nivel d'agua tien variao enforma a lo llargo de la historia xeolóxica d'esti mar. De resultes d'estes variaciones, les conexones coles mases d'agua cercanes pueden esistir o non. Asina, la más activa d'estes conexones, la que lu xune col océanu mundial al traviés de los Estrechos Turcos, nun ye continua: nos momentos nos que nun esistía el mar Negru yera una conca endorreica, estremada del océanu mundial, semeyante a lo que ye anguaño'l mar Caspiu. Actualmente'l nivel d'agua del mar ye relativamente altu, y esto permite qu'intercambie les sos agües col Mediterraneu.

## Ríos y canales navegables

El mar Negru comunica col Mediterraneu al traviés del Bósforu y del mar de Mármara y col mar d'Azov pel estrechu de Kerch.

L'accesu a los ríos Don y Volga, al mar Caspiu, al mar Bálticu y al mar Blancu faise per canales. Al traviés del ríu Danubiu y de la canal Rhin-Main-Danubiu accédese al mar del Norte.

## Referencies