Legio VI Victrix

La **Legio VI ''Victrix*** (Sesta lexón «victoriosa») foi una [[lexón romana]], fundada por [[César Augusto]] nel [[41 e.C.|41&nbsp;e.&nbsp;C.]] Foi ximielga de la [[Legio VI Ferrata|VI *Ferrata*]] y probablemente surtióse de los sos veteranos, que caltuvieron les tradiciones cesarianas.

La so primer operación tuvo llugar en [[Perugia]] en [[41 e.C.|41&nbsp;e.&nbsp;C.]] Tamién sirvió contra [[Sestu Pompeyo]], quien ocupara [[Sicilia]] y amenaciaba con atayar la unviada de granu a [[Roma]].

Nel [[31 e.C.|31&nbsp;e.&nbsp;C.]] lluchó na [[batalla de Actium]] contra [[Marcu Antoniu]].

== La VI *Victrix* y Hispania ==

Nel añu [[29 e.C.|29&nbsp;e.&nbsp;C.]] foi treslladada a la [[Hispania Tarraconensis]], onde ayudó na importante [[Guerres cántabres|guerra]] de [[César Augusto]] contra los [[cántabros]] ente'l [[25 e.C.|25&nbsp;e.&nbsp;C.]] y el [[13 e.C.|13&nbsp;e.&nbsp;C.]].


La lexón permaneció n'España mientres casi un sieglu, asitiada nel *castrum* de *Legio*, l'actual [[Lleón (España)]], recibiendo l'apellativu de *Hispaniensis*. Soldaos d'esta unidá, de la [[Legio X Gemina|X *Gemina*]] y de la [[Legio IV Macedonica|IV *Macedonica*]] fueron de los primeres en colonizar la *Colonia Caesar Augusta*, l'actual ciudá de [[Zaragoza]]. Coles mesmes, xunto colos dos lexones mentaes, construyeron la vía del Cinco Villes ente *Pompaelo* ([[Pamplona]]) y Zaragoza, la ponte de [[Martorell]] ([[Barcelona]]), sobre la *Vía Augusta*, y el puertu fluvial de Zaragoza sobre'l ríu [[Ebro]].

La misión fundamental de la unidá foi caltener l'orde, y asina a empiezos del imperiu de [[Nerón]] entartalló con facilidá una sulevación de los ástures. Amás, apurrió escoltes y personal especializáu a los gobernadores y procuradores de les provincies [[Lusitania]] y [[Tarraconensis]].

La impopularidá de Nerón determinó que'l gobernador de *Hispania Tarraconensis*, [[Servio Sulpicio Galba]], sublevárase y proclamárase emperador na ciudá de *Clunia* ([[Coruña del Conde]], [[provincia de Burgos|Burgos]]), siendo sofitáu por esta lexón. Pa completar a la *VI Victrix*, Galba creó la *Legio VII Galbiana*, primer nome que recibió n'honor al so fundador, depués llamada* Legio VII Gemina* y coló a Roma, onde Nerón se suicidó.

== La Legio VI *Victrix* en Germania ==

La *VI Victrix* permaneció en *Hispania* y namái foi treslladada a *Germania Inferior* por orde de [[Vespasiano]] nel añu [[70]], pa integrase nel exércitu de *Petilius Cerial* pa la represión de la sulevación de los *bátavos*.

La lexón ayudó a recomponer el *limes* del baxu [[Rhin]], y a reconstruyir los asentamientos bátavos, collaborando na esplotación de les canteres d'arenisca de Brhöl (Alemaña).



En [[89]], la Lexón permaneció lleal a Domiciano cuando'l gobernador de *Germania Cimeru*, [[Lucio Antonio Saturnino]] sublevóse, collaborando na represión de la revuelta, polo que l'emperador dio-y los títulos de *Pia Fidelis Domitiana*, que, a la muerte de Domiciano y la so *damnatio memoriae* pol [[Senáu]], fueron amenorgaos a *Pia Fidelis*.

En [[98]], sofitó la designación de [[Traxano]] como emperador per parte de [[Nerva]].

Permaneció nesta provincia hasta la dómina d'[[Adriano]].

== VI Victrix en Britania ==

En [[119]], Adriano treslladó la lexón al norte de [[Britannia]], pa sofitar a les lexones ellí destacaes encalorando la resistencia. Victrix foi clave na consecución de la victoria y eventualmente reemplazaría a la [[Legio IX Hispana]]. En [[122]] la lexón trabayó nes construcción del [[Muriu d'Adriano]] que contribuyiría a la paz mientres dos décades.


Venti años más tarde, ayudaron a construyir el [[Muriu de Antonino]], pero ésti foi en gran parte abandonáu alredor de [[164]].

En [[185]], les tres lexones de Britania remontáronse y propunxeron como comandante a [[Prisco]], como sustitutu del impopular emperador [[Cómodu]], pero Prisco tornó la ufierta. El motín foi encaloráu por [[Pertinax]], quien, en [[192]], yá en Roma proclamóse emperador tres l'asesinatu de Cómodu.

Mientres esti periodu, la caballería romana del xeneral [[Lucio Artorio Castu]] sirvió cola VI Victrix, quien paez ser que se caltuvo lleal a Cómodu.

Nel sieglu III, la VI Victrix siguió en [[York]]. Sofitó a los [[Imperiu Galu|emperadores galos]] (260-274), según a los usurpadores [[Carausio]] y [[Alecto]] (286-297). Cuando la provincia volvió a control imperial, dirixó La Sexta'l príncipe [[Constancio I Cloru|Constancio]], más tarde emperador. A la so muerte, asocedida en York nel añu [[306]], los soldaos de La Sexta escoyeron emperador al so fíu [[Constantín el Grande|Constantín]]. A finales del sieglu IV la lexón siguía esistiendo y ye probable que colara de Britania nel añu [[402]].

==Inscripciones epigráficas==

- Dis Manibus ***Gai Iuli*** [[Galeria]] tribu ***Caleni*** Lugduno veterani ex *'legione VI Victrice** Pia Fideli heres a se memoriae fecit. [[Lincoln (Lincolnshire)|Lincoln]] (''Lindum''), G.B. RIB 252 = CIL VII 182.

- Dis Manibus sacrum Nig̣ṛiṇae vixit annos XXXX ***Aurelius Casitto*** **legionis VI Victricis** Piae Fidelis curavit. [[Great Chesters]] (''Aesica''), G.B. RIB 1746 = CIL VII 740.

- Dis Manibus ***Titi Flavi Flavini*** **legionis VI Victricis** Classicius Aprilis heres prius quam obiret
fieri iussit. [[York]] (''Eboracum''), G.B. RIB 675.

- Dis Manibus ***Lucius Bebius*** Augusta (tribu) ***Crescens*** Vindelicum miles **legionis VI Victricis** Piae Fidelis annorum XLIII stipendiorum XXIII heres amico faciendum curavit. York (''Eboracum''), G.B. RIB 671.

- Dis Manibus Flaviae Augustinae vixit annos XXXVIIII menses VII dies XI filius Saenius Augustinus vixit annum I dies III vixit annum I menses VIIII dies V ***Gaius Aeresius Saenus*** veteranus **legionis VI Victricis** coniugi carissimae et sibi faciendum curavit. York (''Eboracum''), G.B. RIB 685 = CIL VII 245. 

- Dis Manibus ***Gaius Iulius*** Gai filius colonia Flavia ***Ingenuus*** miles **legionis VI Victricis** Piae Fidelis. [[High Rochester]] (''Bremenium''), G.B. RIB 1292 = CIL VII 1057.

- Dis Manibus ***Flavius Agricola*** miles **legionis VI Victricis** vixit annos XLII dies X Albia Faustina coniugi inconparabili 
faciendum curavit. [[Londres]] (''Londinium''), G.B. CIL V 25.

-***Lucio Pompeio*** Luci filio / Quirina (tribu) ***Faventino*** / praefecto cohortis VI Asturum / tribunu militum **legionis VI Victricis** (...). [[Astorga]] (''Asturica''), España. CIL II 2637 = AE 1966, 187.

-***Lucius Valerius Silvanus*** / miles **legionis VI Victricis** / Deo Turiaco / votum solvit libens merito. [[Porto]] (''Portus''), Portugal. CIL II 2374 = AE 1959, 103. ·

-***Titus Pompeius*** Titi filius / Tromentina (tribu) / ***Albinus***' domo Vienna / IIvir tribunus militum **legionis VI Victricis**. [[Mérida (España)|Mérida]] (''Emerita Augusta''), España. AE 2002, 929.

- ***Marcus Tavonius*** / Marci filius / Romilia (tribu) / ***Firmus*** domo Atieste / miles **legionis VI Victricis** (...). Mérida, España. Muséu Nacional d'Arte Romano - Mérida.

- Dis Manibus sacrum / ***Gaius Iulius Severus*** / veteranus **legionis VI Victricis** / annorum LXI / Iulia Danae lliberta ex testamentu (...). Mérida, España. CIL II 490.

- Dis Manibus sacrum / ***Lucius Maelonius Aper*** / veteranus **legionis VI Victricis** Piae Fidelis annorum LXX / militavit beneficiarius (...). Mérida, España. CIL II 491.

- **Legio VI victrix**. Moers, Nordrhein-Westfalen. AE 2005, 1069b.

- ***Lucius Helvius*** Luci filius / Papiria tribu / ***Rebilus*** Augustanus / veteranus **legionis VI Victricis*'. Mérida, España. AE 2006, 616.

== Ver tamién ==
* [[Lexones romanes]]
* *Cohors I Galica Equitata civium romanorum*
* *Ala Parthorum''

## Bibliografía
* Emil Ritterling, "Legio VI Victrix", RE, vol. XII,2, Stuttgart, 1925,cols. 1598–1614.

## Referencies

## Enllaces esternos

*  en livios.org