open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arkys

***Arkys*** ye un xéneru d'arañes araneomorfes de la familia Araneidae. 

## Distribución
Alcuéntrase n'Indonesia y Oceanía.

## Llista d'especies
Según "The World Spider Catalog 12.0": 
* *[[Arkys alatus]]* Keyserling, 1890
* *[[Arkys alticephala]]* (Urquhart, 1891)
* *[[Arkys brevipalpus]]* Karsch, 1878
* *[[Arkys bulburinensis]]* Heimer, 1984
* *[[Arkys cicatricosus]]* (Rainbow, 1920)
* *[[Arkys cornutus]]* L. Koch, 1872
* *[[Arkys coronatus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys curtulus]]* (Simon, 1903)
* *[[Arkys dilatatus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys furcatus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys gracilis]]* Heimer, 1984
* *[[Arkys grandis]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys hickmani]]* Heimer, 1984
* *[[Arkys kaszabi]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys lancearius]]* Walckenaer, 1837
* *[[Arkys latissimus]]* (Balogh, 1982)
* *[[Arkys montanus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys multituberculatus]]* (Balogh, 1982)
* *[[Arkys nimdol]]* Chrysanthus, 1971
* *[[Arkys occidentalis]]* (Reimoser, 1936)
* *[[Arkys roosdorpi]]* (Chrysanthus, 1971)
* *[[Arkys semicirculatus]]* (Balogh, 1982)
* *[[Arkys sibil]]* (Chrysanthus, 1971)
* *[[Arkys soosi]]* (Balogh, 1982)
* *[[Arkys speechleyi]]* (Mascord, 1968)
* *[[Arkys toxopeusi]]* (Reimoser, 1936)
* *[[Arkys transversus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys tuberculatus]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys varians]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys vicarius]]* (Balogh, 1978)
* *[[Arkys walckenaeri]]* Simon, 1879

## Referencies

*  2008. The World Spider Catalog, version 9.0. American Museum of Natural History. http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ARANEIDAE.html 

## Sinonimia
* *Aerea* Urquhart, 1891
* *Archemorus* Simon, 1893
* *Neoarchemorus* Mascord, 1968 

## Bibliografía
* Walckenaer, 1837: Histoire naturelle des insectes. Aptères. Paris, vol.1, p.1-682. 

## Enllaces esternos

* En ION
Orthonops

## Distribución
Alcuéntrase n'Estaos Xuníos y Méxicu.

## Llista d'especies
Según "The World Spider Catalog 12.0": 
* *[[Orthonops gertschi]]* (Chamberlin, 1928)
* *[[Orthonops giulianii]]* (Platnick, 1995)
* *[[Orthonops icenoglei]]* (Platnick, 1995)
* *[[Orthonops iviei]]* (Platnick, 1995)
* *[[Orthonops johnsoni]]* (Platnick, 1995)
* *[[Orthonops lapanus]]* (Gertsch & Mulaik, 1940)
* *[[Orthonops ovalis]]* (Banks, 1898)
* *[[Orthonops overtus]]* (Chamberlin, 1924)
* *[[Orthonops zebra]]* (Platnick, 1995)

## Referencies

*Chamberlin, 1924: *The spider fauna of the shores and islands of the Gulf of California.* Proceedings of the California Academy of Sciences, ser. 4, vol.12, p.561-694.

## Bibliografía
* Chamberlin, 1924: *The spider fauna of the shores and islands of the Gulf of California.* Proceedings of the California Academy of Sciences, ser. 4, vol.12, p.561-694. 

## Enllaces esternos

* En ION
Canal (inxeniería)

Una **[[canal (inxeniería)|canal]] de navegación** ye una vía d'agua, de cutiu d'orixe artificial, que de normal coneuta llagos, ríos o océanos. Utilízase pal tresporte, de cutiu derrotos por barcaces nes canales fluviales y por barcos nes canales que conecten océanus.

Les canales interiores precedieron el desenvolvimientu del ferrocarril mientres la Revolución Industrial y dalgunos d'ellos fueron darréu ensugaos y utilizaos como pasos llibres pa construyir víes ferriales.

L'estudiu del usu de les canales desenvolvióse a lo llargo de los sieglos por Leonardo da Vinci y munchos xenios dedicáu muncha enerxía pa la so meyora. Ente otres coses apurrió delles idees pal desenvolvimientu de les canales qu'arredolen Milán, (los llamaos “Navigli”) totalmente artificiales, estos conecten la ciudá colos ríos Tesino, y Adda. Al traviés d'estos postreros, indireutamente podía llegase per víes fluviales hasta'l llagu Mayor escontra'l norte, utilizando'l ríu Po, hasta'l mar Adriáticu al este. Utilizando estes víes fluviales, relativamente pequeñes y pocu fondes, el tresporte de mercaderías facer por mediu de barcaces de fondu cuasi planu, per esti mediu tresportar en gran midida los materiales de construcción que s'utilizaron pa la construcción de la ciudá.

Ente los exemplos de grandes canales que camudaron en gran midida la economía d'enteros continentes tán verdaderamente la canal de Suez y la canal de Panamá. Cola apertura d'estes grandes obres d'inxeniería, los tiempos de tresporte intercontinentales amenorgar drásticamente y marcaron una crecedera esponencial del comerciu d'occidente col Estremu Oriente.

Otru tipu de canal bien carauterísticu ye'l que permite la navegación al interior de les ciudaes. Un exemplu de canales navegables internos a la ciudá pueden ser les canales de Taranto, onde les canales dexen l'accesu de los buques de guerra hasta l'Arsenal Militar Marítimu, na ciudá. Pero'l meyor exemplu ye naturalmente'l de Venecia: magar qu'otres ciudaes (por casu Ámsterdam) tienen dellos quilómetros de víes navegables nel so interior, Venecia ye l'únicu exemplu nel mundu d'una ciudá na cual la única manera de movese, amás del piatonal, ye al traviés de la so entrevesgada rede de canales.

## Delles canales conocíes mundialmente

* Gran Canal d'Alsacia
* Canal de Corinto
* Canal de Kiel, comunica'l mar del Norte col mar Bálticu n'Alemaña 
* Canal de Panamá, comunica'l océanu Atlánticu y l'océanu Pacíficu en Panamá
* Canal Rin-Meno-Danubiu
* Canal de la Mancha, comunica Francia con Inglaterra
* Canal Beagle, comunica Arxentina con Chile
* Canal de Suez, comunica'l mar Mediterraneu col mar Roxu
* Canal Volga-Don

## N'España
* Canal de Castiella
* Canal del Duero
* Canal de Sabela II
* Canal Imperial d'Aragón

## Usos distintes de les canales
* Canales de riego: víes construyíes pa conducir agua escontra les zones que riquen complementar l'agua precipitao naturalmente sobre'l terrén.
* Canales de drenaxe

## Ver tamién
* Navegación interior
* Canal (inxeniería)

## Referencies

## Enllaces esternos
Nuez (frutu)

En botánica, el términu **nuez** (o **núcula**) aplicar a un frutu secu indehiscente, monospermo y con un pericarpiu duru que deriva d'un ovariu ínfero que la so paré ta endurecida.

Atópense nueces en xéneros del orde de les Fagales, por casu:
* Castañes
* Abiyotes
* Ablanes

Contrariamente a lo que pueda paecer, el frutu de la nozal —la 'nuez' común del comerciu— nun ye botánicamente una nuez, sinón una "drupa arreyada" o trima porque tien un pericarpiu carnosu deriváu del arreyo y non de la paré del ovariu como les verdaderes nueces.

Ye tamién el casu de la nuez de Macadamia que nun ye una nuez, nel so sentíu botánicu, sinón un "folículo", que ye un frutu secu monocarpelar y polispermo dehiscente pela zona ventral de dichu frutu.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Frutu
* Piñón

## Referencies
Bulletin de correspondance hellénique

El **Boletín de correspondencia helénica**  ye una revista científica de filoloxía, hestoria y arqueoloxía, publicada pola Escuela Francesa d'Atenes (École française d'Athènes) dende 1877. Davezu, el nome d'esti boletín apaez col acrónimu *BCH*.

El *Boletín de correspondencia helénica* ye'l socesor del *Bulletin de l'école française d'Athènes* (*Boletín de la escuela francesa d'Atenes*), publicáu de 1866 a 1871. Orixinariamente, foi editáu por Albert Dumont pa publicar los documentos presentaos al *Institut de correspondance hellénique d'Athènes* (*Institutu de correspondencia helénica d'Atenes*).

La publicación ye semestral. La revista trata los periodu históricos entendíos ente'l Neolíticu y el bizantín y ta destinada, con prioridá, a la publicación de trabayos de los miembros de la Escuela Francesa d'Atenes. Nel segundu númberu de cada añu, publicar una crónica de les escavaciones arqueolóxiques en Grecia y Xipre, acompañada d'un informe sobre les actividaes de la Escuela Francesa d'Atenes.

Amás de la publicación añal del *BCH*, apaecen regularmente los *Suppléments au BCH* (*Suplementos al BCH*), que constitúin volúmenes temáticos que pueden ser tantu publicaciones de coloquios como de tesis.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  
*
Bulletin de l'Institut Français d'Études Andines

***Bulletin de l'Institut Français d'Études Andines*** ye una revista científica arbitrada, publicada trimestralmente dende 1972 pol Institutu Francés d'Estudios Andinos que foi fundáu pol xeógrafu francés Olivier Dollfus en Lima, Perú. 

*Bulletin de l'Institut Français d'Études Andines* centrar nes árees d'investigación de les ciencies sociales y humanes, sobremanera Antropoloxía, Arqueoloxía, Xeografía, Historia, Socioloxía, Llingüística, con un efoque espacial nos países de los Andes tropicales, sobremanera Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia. 

## Indexación
Anguaño, *Bulletin de l'Institut Français d'Études Andines* ta incluyíu na base de datos SCOPUS, EBSCOhost y en Google Scholar.

## Ver tamién
* Revista científica
* Xeografía rexonal

## Referencies

## Enllaces esternos
American Journal of Philology

***American Journal of Philology*** o **AJP** ye una revista fundada pol espertu en arte y cultura clásica Basil Lanneau Gildersleeve en 1880 y publicada pola Johns Hopkins University Press. Publicar de forma trimestral y cubre el campu de la filoloxía y árees rellacionaes de la lliteratura clásica, la llingüística, la historia, la filosofía y los estudios culturales, presentando artículos d'investigación y reseñes de llibros. En 2003, la revista recibió'l premiu «Best Single Issue of a Journal» de la división editorial profesional y académica de l'Association of American Publishers. L'actual redactor xefe ye David H. J. Larmour de la Universidá Texas Tech.. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Hor Yezh

**Hor Yezh** ye una revista de llingüística consagrada al bretón, fundada por Arzel Even en 1954. El so direutor foi darréu Per Denez y anguaño ye Herve ar Bihan. Ye miembru de l'asociación *Kuzul ar Brezhoneg*.

La revista edita igualmente llibros, pero ye independiente de Mouladurioù Hor Yezh.



## Referencies

## Enllaces esternos

* Site sur Hor Yezh 
* liste de los artículos espublizaos por *Hor Yezh*.
Hápax (revista)

***Hápax*** ye'l títulu d'una revista española con  destinada a tratar temes rellacionaes col campu de la Lliteratura y la Llingüística. Ye una publicación añal de calter gratuitu y descargable en formatu PDF.

Foi fundada por miembros de la *Sociedá d'Estudios de Llingua y Lliteratura* (SELL) nel añu 2008. El 25 d'abril del mesmu añu foi presentada na Aula Minor de la Facultá de Filoloxía de la Universidá de Salamanca, magar el so primer númberu vio la lluz un día dempués, el 26 d'abril, coincidiendo cola festividá de San Isidoro de Sevilla, patrón de Filosofía y Lletres.

La revista publicar en distintes llingües, nun condicionando d'esta miente a los distintos collaboradores. Los editoriales, sicasí, atópense redactaos en
castellán o español, que ye la llingua d'usu nes comunicaciones de la SELL.

Dende 2011 edita un anexu, Anexos de Hápax (), destináu a monografíes.

## Númberos publicaos de ''Hápax''
* Númberu 1 (añu 2008)
* Númberu 2 (añu 2009)
* Númberu 3 (añu 2010)
* Númberu 4 (Añu 2011)
* Númberu 5 (Añu 2012)
* Númberu 6 (Añu 2013)
* Númberu 7 (Añu 2014)
* Númberu 8 (añu 2015)
* Númberu 9 (añu 2016)

## Númberos publicaos de ''Anexos de Hápax''
* Númberu 1 (añu 2011): Bibliografia dantesca ragionata (200-2010)
* Númberu 2 (añu 2014): Tou mortal: Estudios en redol a la figura de Bécquer

## Referencies

## Enllaces esternos
* Reseña de la revista ''Hápax'' per parte de la web de Grau en Romániques de la Universidá de Salamanca.
* 
* Ficha de la revista ''Hápax'' y de l'asociación SELL nel Institutu Cervantes.
International Journal of American Linguistics

***International Journal of American Linguistics*** ye una revista científica d'Estaos Xuníos dedicada al estudiu de les llingües indíxenes americanes, fundada en 1917.

## Historia
Foi fundada en 1917 por Franz Boes y Pliny Earle Goddard. Dedicada al estudiu de les llingües indíxenes americanes. collaboraron nos entamos de la publicación autores como William Thalbitzer, Christianus Cornelius Uhlenbeck, Paul Rivet, Edward Sapir y Leonard Bloomfield, ente otros. Tuvo gran importancia nel so ámbitu, según Alfred Louis Kroeber. En xineru de 1974, la revista, qu'hasta dicha fecha venía siendo editada pola Universidá d'Indiana, pasó a selo por [The [University of Chicago Press]].

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 
*
Revista de Filología Española

La ***Revista de Filología Española*** ye una revista de filoloxía, dialeutoloxía y llingüística d'España, que'l so primer tomu foi publicáu'l 1914 so la direición de Ramón Menéndez Pidal.

## Ver tamién
* Alfabetu fonéticu de la RFE

## Referencies

## Enllaces esternos
Theodore Roosevelt, Jr.

**Theodore Roosevelt, Jr.**, o **Theodore Roosevelt II**  foi un políticu y militar d'Estaos Xuníos condecoráu cola Medaya d'honor, que lluchó na I Guerra Mundial y II Guerra Mundial. Yera'l fíu mayor del presidente Theodore Roosevelt.

Roosevelt sirvió como asistente del secretariu de la Marina, gobernador de Puertu Ricu (1929-1932), gobernador Xeneral de Filipines (1932-1933), miembru del conseyu de la compañía American Express, y vicepresidente de Doubleday Books. Col grau de xeneral de brigada, tuvo presente na batalla de Normandia, onde morrió por cuenta de un infartu nel intre d'esti conflictu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Theodore Roosevelt Association's bio on Ted, Jr.
*Ted's Boyhood Recollections of his Father
*Medal of Honor Recipients on Film
Sukhumi

**Sukhumi** (, *Sokhumi* ,  *Aqua*,  *Sukhum(i)*) ye la capital y principal ciudá d'Abkhasia, estáu *[[de facto]]* independiente, reconocíu por Rusia y reclamáu como república autónoma perteneciente a Xeorxa. Según el censu (1989), tenía una población de 121.406 habitantes, pero tres la Guerra d'Abkhasia, la so población amenorgóse notablemente llegando a 43.716 en 2003 según l'últimu censu.

## Etimoloxía
N'Abkhasia, la ciudá ye conocida como Аҟəа (AQWA) que según la tradición nativa significa "agua".

En Xeorxa, la ciudá ye conocida como *სოხუმი (Sokhumi)* y en rusu como *Сухум (Sukhum)* o *Сухуми (Sukhumi)*. La etimoloxía d'estes formes discútese. La ciudá yera conocida enantes en turcu como *Suhum-Kale*, que puede traducise como "Fortaleza de sable de mar".

## Descripción

Ta alcontrada nuna amplia badea del mar Negru, na desaguada del ríu Vasla, y sirve como puertu, estación ferroviaria y llugar de descansu. Conocer poles sos sableres, sanatorios, balnearios d'agua mineral y clima semitropical. Tien un importante aeropuertu, l'Aeropuertu Sukhumi Dranda. Contién una gran cantidá d'hoteles. Tien xardinos botánicos históricos, establecíos en 1840. Hasta 1992 yera una ciudá multicultural, onde se falaben hasta nueve llingües distintes.

Na actualidá, la ciudá ta compuesta por un 56% d'abkhasianos, un 17% de rusos y un 13% d'armenios, según el censu de 2003.

## Ver tamién
* Xardín Botánicu de Sukhumi
* Castiellu de Bagrat
* Dioscuríade

## Referencies

## Enllaces esternos
Ḥamilton (Bermudes)

**Ḥamilton** ye la capital del territoriu d'ultramar de Les Bermudes. Ye una ciudá portuaria, centru comercial, alministrativu y d'ociu de la islla Main, principal de les Bermudes. La ciudá llámase asina por Sir Henry Hamilton, gobernador de les Bermudes de 1778 a 1794. 

## Historia
La historia de Hamilton entamó en 1790 cuando'l gobiernu de Les Bermudes ocupó 58,7 hectárees pa la so futura sede, oficializándose la toma de posesión en 1793 por aciu acta del Parllamentu. La capital de la colonia camudó de Saint George a Hamilton en 1815. 

La ciudá foi'l centru políticu y militar de Les Bermudes mientres los dos últimos sieglos. Amás de sede del Parllamentu, la casa de gobiernu allúgase al norte, la ex casa del almirantalgu de la Marina Real al oeste, y los cuarteles de l'armada en Prospect Camp al este.

La llocalidá convitiose en ciudá cola construcción de la catedral de la Santísima Trinidá, de la Ilesia anglicana en 1897. Darréu construyóse una catedral católica.

## Demografía
Según el censu de población tien .

## Referencies

## Enllaces esternos
Buxumbura

**Buxumbura** (, /buʒumbuʁa/) ye la ciudá principal de Burundi y hasta 2019 la capital d'esti país hasta que foi treslladada a Gitega. La ciudá, que tien una población cercana a los 500 mil habitantes, ta alcontrada na vera nororiental del llagu Tanganica, y constitúi el nucleu urbanos más grande de Burundi, según el so centru alministrativu, económicu y de comunicaciones. Ente les actividaes industriales destaquen la producción de cementu, xabón y el sector testil. Ye'l principal puertu del país, por onde salen cuasi toles esportaciones, ente les que destaquen el café, l'algodón, les pieles y el latón.

Buxumbura pasó de ser una pequeña población a un puestu militar del África Oriental Alemana en 1889. Tres la Primer Guerra Mundial convertir nel centru alministrativu del territoriu de Ruanda-Urundi, alministráu por Bélxica por mandatu de la Sociedá de Naciones. El nome de Buxumbura sustituyó al anterior, *Usumbura*, cuando Burundi convertir nun Estáu independiente en 1962. Tres la independencia, Buxumbura foi l'escenariu de frecuentes lluches ente los dos principales grupos étnicos del país, con milicies hutu enfrentándose al Exércitu, apoderáu polos tutsi.

El centru de la ciudá ye una población colonial con un gran mercáu, l'Estadiu Nacional, una gran mezquita y una catedral. Hai dellos museos. Ente les atraiciones cercanes ta'l Parque nacional de Rusizi y una roca en Mugere que ye'l llugar nel que se cree que pudieron habese atopáu David Livingstone y Henry Stanley (magar ye más probable qu'en realidá lo fixeren en Ujiji) nes fontes del afluente más meridional del Nilu.

Hai barcos que faen el trayeutu ente Buxumbura y Kigoma (en Tanzania), pero la ciudá dispón tamién d'aeropuertu. Ye la sede de la Universidá de Buxumbura.

## Sitios d'interés
Buxumbura tien famoses sableres a lo llargo de la mariña del llagu Tanganica, que'l so nome oficial ye la *Sablera de los Cocos*. La sablera foi esquiñonada y privatizada lo cual resultó en que cada dueñu bautizara'l so sector de la sablera con un nome distintu. Sobresalen la Sablera Saga y la Sablera Karera pola popularidá del so hoteles y vida nocherniega.

## Ver tamién
* Llocalidaes de Burundi
* Piedra de Livingstone y Stanley

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Oeste

**Islla Oeste** () ye la capital del territoriu esternu australianu de les Islles Cocos (Keeling). La población ye d'aproximao 120 habitantes. Ye amás la menos poblada de les dos islles habitaes d'esi archipiélagu (la otra ye Isla Home). Formó parte de les posesiones de la familia Clunies-Ross, y mientres la Segunda Guerra Mundial un aeropuertu militar funcionó equí. Amás d'edificios gubernamentales, un comerciu de ramos xenerales y un pequeñu aeropuertu, cuenta con instalaciones turístiques.

## Ver tamién
* Organización territorial d'Australia
* Xeografía d'Australia

## Referencies

## Enllaces esternos
* [Mapa de Llocalización](https://web.archive.org/web/20120128175401/http://www.mapit.com.au/WA/west_island_cocos_(keeling)_islands_map.htm)
Avarua

**Avarua** ye una llocalidá asitiada na islla Rarotonga, y la capital de les Islles Cook (Nueva Zelanda). Avarua ye la ciudá principal y estiéndese al este del aeropuertu. La superficie d'Avarua ye de 67.2 quilómetros cuadraos. La ciudá ye por demás pequeña. Tien dellos supermercaos, dos bancos, dellos restoranes y demás tiendes especializaes na venta de perlles negres y otres artesaníes. En 2001, la población de Avarua yera de 10.350 habitantes

## Relixón
Tuvo influyencies europees. La xente foi fondamente marcada poles relixones cristianes, inclusive tienen la so propia relixón llamada Cook Island Christian Church (CICC) (Ilesia Cristiana de les Islles Cook), que ye siguía pol 70% de los habitantes. La Ilesia Católica tien a la mayoría del 30 % restante, pero hai dellos Adventistes del Séptimu Día, Mormones, Testigos de Xehová y otres denominaciones na ciudá y les islles.

## Economía
El turismu apurre cuasi la metá del PIB nes Islles Cook que fueron anfitriones de 7 turistes por cada isleñu en 1998. Esto fai que les Islles Cook sían el sestu país con más influyencia turística nel mundu con un Índiz de Saturación Turística de 3,36. Poro, hai cerca de 40 hoteles preartíos por tola islla. Tamién ye importante en Avarua la venta de perlles y el so cultivu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Libreville

**Libreville** ye la capital de Gabón y de la provincia d'Estuaire. Con una población de  (362.400 en 1993) acueye'l 40% de la población del país, representando los europeos 1/6 de la so población. Ciudá portuaria sobre'l ríu Gabón, cerca del golfu de Guinea, y centru de comerciu de la rexón de Timber. Foi fundada en 1843 como puntu d'intercambiu. Esclavos lliberaos de los Estaos Xuníos asentáronse nesta ciudá en 1848 bautizando'l sitiu como Libreville (*Ciudá llibre* en francés). Foi'l puertu principal de les colonies franceses d'África Ecuatorial Francesa ente 1934 y 1946.

En Libreville atópense la Escuela d'Alministración y la Escuela de Lleis de Gabón. Ye sede de la Universidá Omar Bongó, que cunta con un Departamentu d'Español, encargáu d'espublizar la llingua española y les cultures hispanoamericana y hispanoafricana.

L'Aeropuertu Internacional de Libreville sirve de base principal de la llinia aérea Air Gabon.

## Clima
Con una temperatura media de 25.9°C, les lluvies son bien comunes a lo llargo de tol añu, y los meses más secos son xunu, xunetu y agostu.

## Referencies

## Enllaces esternos
 
*
Kutaisi

**Kutaisi** ( ) ye la segunda ciudá más grande de Xeorxa, na provincia Imereti de Xeorxa occidental, a 221 quilómetros al oeste de Tblisi, con una población de .

Kutaisi foi la capital del antiguu reinu de la Cólquida. Ente'l 975 y 1122 Kutaisi foi capital del Reinu de Xeorxa, ente'l sieglu XV y 1810 foi capital del Reinu de Imericia. En 1810 dichu reinu foi ocupáu pol Imperiu Rusu.

Antes de la independencia de Xeorxa en 1991 y del colapsu económicu del país, Kutaisi yera la ciudá más industrializada. Güei, munchos habitantes de la ciudá tuvieron qu'abandonala y trabayar fora pa poder subsistir. El comerciu a pequeña escala ta prevaleciendo ente'l restu de la población. El clima ye húmedu. El branu ye calorosu. L'iviernu ye fríu y con frecuentes agües y nevaes. En primavera, cuando la nieve se derrite nos montes cercanos, la corriente del ríu Rioni que flúi per mediu de la ciudá aumenta. Llueve en toles estaciones del añu. Por cuenta de ello, esisten numberosos xardinos nel centru de la ciudá, según alamees arbolaes. Esto confier-y un calter verde en primavera y colloráu-amarellentáu na seronda.

En 2012 el Parllamentu de Xeorxa instalar nesta ciudá, nun edificiu d'estilu modernu construyíu por arquiteutos españoles.

## Xeografía
Kutaisi atopar ente los dos orielles del ríu Rioni. La ciudá tien una elevación de 125-300 metros sobre'l nivel del mar. Al este y al nordeste, Kutaisi ta arrodiada peles llombes nortices de Imereti, al norte pola Sierra de Samgurali, y al oeste y al sur pola Llanura de Colchis.

### Paisaxe
Kutaisi alcuéntrase arrodiada por montes al nordeste y al noroeste. Les veres de la ciudá tienen un paisaxe principalmente llabrador. El centru de la ciudá tien munchos xardinos y les sos ciudaes tienen árboles altos. Mientres la primavera, cuando la nieve empieza a dilise nos montes cercanos, puede escuchase al ríu Rioni entá lloñe de les sos veres.

## Ciudaes hermaniaes
Kutaisi caltién una hermanancia de ciudaes con:

## Ver tamién
* Cólquida
* Reinu de Imericia
* Reinu de Xeorxa
* Historia de Xeorxa
* Cultura de Xeorxa

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial de la ciudá de Kutaisi
San Xurde (Granada)

**San Xurde** () ye la capital de Granada. Tien una población de , con un nucleu de población de 33&nbsp;000 persones. Les sos esportaciones principales son el cacáu, la nuez moscada y el macis.

San Xurde foi capital de l'antigua colonia británica de les Islles de Barloventu.
Ye una de les más guapes ciudaes caribeñes d'estilu francés colonial, cais empedriaes, ilesies, fortaleces. El Muséu Nacional ta nos que fueren los cuarteles del exércitu francés. La ciudá ta arrodiada per una fastera del cráter d'un antiguu volcán y ta nuna forma de puertu de ferradura. La ciudá ye'l llar d'Universidá de San Xurde. Les principales exportación son el cacáu y la nuez moscada.

En 2004, San Xurde y el restu de Granada fueron severamente afeutaes pol furacán Iván. El furacán dexó significativa destrucción en tola islla y paralizó gran parte de la infraestructura de la islla. Envalórase qu'alredor del 90% de los llares de les islles sufrió daños y los árboles de nuez moscada, que son fundamentales pa la economía de Granada fueron afaraos. Un añu más tarde, cola ayuda de donantes internacionales en (Canadá, Estaos Xuníos, y la Xunión Europea), Granada esperimentó un importante xiru nos esfuercios de reconstrucción. Pal añu 2007 como taba previstu Granada participó na celebración de la Copa Mundial de Cricket 2007.

## Historia
San Xurde foi construyíu polos franceses en 1650. Esto fai evidente poles munches cases con techu coloráu na ciudá. La ciudá camudó d'allugamientu nel añu 1705.En 1885 convirtióse na capital de la colonia británica de les Islles de Barloventu y caltúvose asina hasta l'añu 1958. Tres la independencia de Granada en 1974 convirtióse na capital del país.

## Patrimoniu
* Catedral católica construyida en 1818.
* Ilesia anglicana construyida en 1825.
* Wharf Road
* Fuerte George, construyíu polos franceses en 1705.
* Mercáu de productos frescos de St. Georges.
* Famosa sablera de Grande Anse, centros comerciales, hoteles.
* Aeropuertu Internacional Maurice Bishop.
* Muséu Nacional de Granada.
* Edificiu del Parllamentu, tamién conocíu como Casa de York, cases de la Cámara de Representantes, el Senáu y la Corte Suprema. 
* Gobernador xeneral de la residencia, les oficines gubernamentales.
* Complexu Fort Frederick Fort
*Estadiu Atléticu Kirani James

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Imáxenes de Saint George
Conacri

**Conacri** (tamién **Conakry** o **Konakry**, n'alinké *Kɔnakiri*) ye la capital de Guinea. La ciudá ye un puertu sobre l'océanu Atlánticu y tien una población de .

## Historia
Conacri desenvolvióse sobre la islla Balto nel estremu de la península de Kaloum, a la que s'atopa xunida na actualidá por un ismu. Conacri foi fundada dempués de que los británicos dexaren la islla a Francia nel añu de 1887. Convirtióse en capital de la Guinea Francesa alredor del añu 1904 y espolletó como puertu pola esportación sobremanera cuando entró en funcionamientu la vía ferrial -güei día clausurada- que la xunía a Kankan.

## Organización
Güei la ciudá estendióse a lo llargo de la península, formando cinco distritos principales. Partiendo de la punta de la península estos son:
* Kaloum (el centru de la ciudá)
* Dixinn qu'agospia a la Universidá de Conakri tamién conocida como Institutu Politéunicu de Conacri, y munches embaxaes)
* Ratoma que destaca pola so vida nocherniega
* Matam
* Matoto, onde s'atopa'l Aeropuertu Gbessia.

## Turismu

Ente les atraiciones de la ciudá atopen el Muséu Nacional de Guinea, diversos mercaos, el *[[Palais du Peuple]]*, la Gran Mezquita de Conacri, y la vida nocherniega de les islles de Los y los sos xardinos botánicos.

El sistema de numberación de les cais de Conakri etiqueta toles cais con KA, siguíu d'un númberu de trés cifres: impar pa les cais empobinaes en direición norte-sur, par pa les que tienen direición este oeste (por casu KA002).

## Economía
Conacri ye la ciudá más grande de Guinea y el so centru alministrativu, económicu y de comunicaciones. La economía de la ciudá xira redolada al puertu, dotáu de modernes estructures pal tráficu de mercancíes y almacenes, al traviés del cual espórtase, sobremanera aluminiu y bananes. La industria prevalente ye la alimentaria y l'automovilística.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Cayena

**Cayena** (en francés: *Cayenne*) ye una ciudá francesa n'América, capital del departamentu d'ultramar de Guyana Francesa y del distritu del mesmu nome. Ta asitiada na mariña del océanu Atlánticu, nel llugar que d'antiguu yera una islla na desaguada del ríu Cayena.

La ciudá tien 57.229 habitantes según el censu de 2011. La ciudá cuenta colos servicios del Aeropuertu de Cayena-Rochambeau, asitiáu na comuña vecina de Matoury, que puede considerase un suburbiu de Cayena, sicasí ésta nun taba incluyida nel área urbana de Cayena según el INSEE de 1999. Incluyendo Matoury, la conurbación ye de 100.323 habitantes en 2006. 

## Historia

La rexón foi inorada polos esploradores españoles por cuenta de qu'éstos alcontrábanla demasiáu templada pa ser colonizada, polo que la zona nun foi ocupada por europeos hasta 1604 cuando Francia fundó un asentamientu, *La Ravardière*. Sicasí, l'asentamientu foi destruyíu polos portugueses en virtú de los alcuerdos del Tratáu de Tordesillas. Los franceses volvieron en 1643 cuando fundaron la ciudá de Cayena, qu'abandonaron tres los ataques d'indíxenes, y foi ocupada polos Países Baxos ente 1654 y 1664. En 1664, Francia llogró finalmente establecer con ésitu un asentamientu permanente en Cayena, pero en 1667 volvió a manes de los holandeses. La ciudá camudó de manes de cutio ente los Países Baxos, Francia y el Reinu Xuníu hasta que yá nel sieglu XVIII pasaría definitivamente a manes franceses. Tres la emancipación de los esclavos, la ciudá foi escoyida como allugamientu pa una colonia penal na cercana islla del Diañu, que se caltuvo dende 1848 hasta 1946.

La población de la ciudá creció rápido, sobremanera por cuenta de los altos niveles d'emigración dende les Antilles y Brasil, xuníu a una alta natalidá.

## Economía
La so economía básase na producción de ron y el cultivu y procesáu de la caña d'azucre, según nes esportaciones llevaes a cabu nel so ámbitu portuariu de *Dégrad des Cannes*, principalmente oru, cueru, especies y madera. Tamién ye un importante centru na cría de camarones.

## Cultura
Cayena cuenta con una gran variedá étnica. Na ciudá conviven criollos, haitianos, brasilanos, peruanos, europeos, y diverses comunidaes asiátiques como los miao. La ciudá ye famosa pol so antroxu, que da empiezu cola llegada de *Vaval* (el rei del antroxu) el primer domingu dempués del Día d'Añu Nuevu, y continua tolos fines de selmana con bailles d'amarutes nocherniegos y desfiles los domingos pela tarde hasta'l día anterior al miércoles de ceniza o *Mardi Gras*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Imáxenes de Cayena 
* Sobre l'orixe del nome ''Cayenne''
Puertu San Pedru (Saint-Pierre-Port)

**Puertu San Pedru (Saint-Pierre-Port)** ye una llocalidá del Reinu Xuníu, capital de Guérnesei, según el puertu principal de la isla. El Dgèrnésiais ye históricamente la llingua oficial de Guernesey, polo que'l nome de la ciudá y de la so parroquia circundante tamién se conoz como **Puertu San Pedru (Saint-Pierre-Port)**. Carauterízase poles sos cais estrechu y empináu. Los sos habitantes reciben el llamátigu de "los villanos" o " cllichards " n'idioma local.

## Xeografía
Puertu San Pedru (Saint-Pierre-Port) ta allugada na mariña Este de Guérnesei. Parte coles parroquies de Saint Sampson al norte, Vale al noroeste, Saint Andrew nel este y Saint Martin al sur.

El terrén ye baxu nel norte y pela zona portuaria, pero nel sur, algámense cotes más altes. Saint Peter Port ta subdividíu en cuatro cantones: Norte o 1, Noroeste o 2, Suroeste o 3, y Sur o 4. Amás , les islles de Herm y Jethou tamién formen parte de la parroquia, pero non de nengún cantón.

## Sitios d'interés

* El Palaciu Real de Xusticia, sede del Parllamentu de Guérnesei.
* Casa Hauteville, casa del exiliu de Victor Hugo.
* Ilesia de la Ciudá, la ilesia parroquial nel centru de la ciudá.
* Puertu de la ciudá.
* Castillo Cornet, una histórica fortaleza que guardó la entrada a la cortil portuaria.
* Elizabeth College fundáu en 1563 por Sabela I d'Inglaterra. L'edificiu principal ye una de les postales carauterístiques de la ciudá .
* L'Acuariu de Guérnesei, asitiáu nos túneles fortificaos construyíos polos nazis mientres la ocupación alemana mientres la II Guerra Mundial.

## Referencies

## Enllaces esternos
Saint-Helier

**Saint Helier** ye la mayor ciudá y capital de Xerséi, una dependencia del Reinu Xuníu allugada nes Islles de la Canal, anque la casa del gobiernu alcuéntrase en Saint Saviour. Tien una población de . La parroquia cubre un área superficial de 10,6&nbsp;km², siendo'l 9% del área total de la islla. L'escudu de la parroquia son dos hachos d'oru cruciaos nun fondu azul, simbolizando'l martiriu de Helier y el mar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tarawa

**Tarawa** ye un atolón nel océanu Pacíficu central que foi la capital de l'antigua colonia británica de les Islles Gilbert y Ellice. Tarawa Sur, la parte del sur del atolón, salvu Betio, ye agora la islla capital de la República de Kiribati. La islla ye famosa por acoyer la batalla de Tarawa mientres la Segunda Guerra Mundial. 

## Xeografía
Tarawa ta formada por un mínimu de 24 castros, de los cualos 8 tán habitaes. La ciudá más grande (Bikenibeu), l'aeropuertu internacional de Tarawa y l'aeropuertu de Bonriki atopar nel Tarawa Sur (Bairiki).

### Castros

* Abanuea (somorguiáu dende 1999 por cambéu de corrientes oceániques y aumentu del nivel del mar)
* Abaokoro
* Abatao
* Bairiki (Tarawa Sur)
* Betio
* Bikeman (somorguiáu por cambéu de corrientes oceániques)
* Biketawa
* Bonriki
* Buariki
* Buota
* Kainaba
* Marenanuka
* Na'a
* Nabeina
* Notoua
* Nuatabu
* Tabiang
* Tabiteuea
* Tabonibara
* Taratai
* Tearinibai
* Tebua Tarawa (somorguiáu dende 1999 por cambéu de corrientes oceániques y aumentu del nivel del mar)
* Temaiku
* ...

### Pueblos y aldegues
Abatao - Bairiki (Tarawa Sur) - Bikenibeu - Bonriki - Buariki - Buota - Eita - Marenanuka - Taborio - Teaoraereke

## Alministración
Esti atolón tien tres subdivisiones alministratives:
* **Teinainano Urban Council** (or TUC, n'inglés), de Bairiki a Bonriki, y conocíu n'inglés como South Tarawa, ye la capital de la república;
* **Betio Town Council** (or BTC), nel castru de Betio;
* **North Tarawa** o **Tarawa Ieta** (tolos castros de la parte norte).

El principal centru alministrativu de la República de Kiribati atópase na islla de Bairiki, unu de los castros nel sur de Tarawa. Pero'l Parllamentu alcuéntrase asitiáu nel castru d'Amboy; parte de l'alministración ta en Betio o en Bikenibeu ya inclusive una en Kiritimati.

## Historia

Mientres la Segunda Guerra Mundial Tarawa foi ocupada poles tropes xaponeses y el 20 de payares de 1943 empezó una sangrienta batalla (la Batalla de Tarawa) cuando les tropes americanes amiyaron nos atolones de Tarawa y Makin baxu fuerte fueu xaponés.

## Economía
Nel castru de Betio alcuéntrase'l principal puertu, al traviés del cual espórtase la copra y les perlles, constituyendo estes los principales productos d'esportación de la islla.

## Demografía
La población en 1990 yera de 28.802 persones. La población ye principalmente d'orixe micronesiu.

El llibru *[[The Sex Lives of Cannibals]]* por J. Maarten Troost ye una narración risible de los dos años que pasó l'autor na islla de Tarawa.

## Referencies
Putrajaya

**Putrajaya** ye la capital alministrativa de Malasia. Asitiada a 36 quilómetros al sur de Kuala Lumpur, foi fundada'l 19 d'ochobre de 1995 y con Ciberjaya forma un centru del proyeutu "Superpasillo Multimedia", impulsáu pol ex primer ministru Mahathir Mohamad.

Dende febreru del 2001 ye'l tercer territoriu federal del país xunto a Kuala Lumpur y Labuan.

Un tren d'alta velocidá coneutar con Kuala Lumpur y la so Aeropuertu Internacional.

El plan d'urbanismu de Putrajaya básase nel conceutu de ciudá-xardín alredor d'un llagu, que les sos veres arrondaes alluguen distintes entidaes alministratives del gobiernu malayu. Esta moderna y teunolóxica urbe incorpora elementos tradicionales de l'arquiteutura mogol, lo mesmo que de la ornamentación islámica. Destaquen l'edificiu de la Gran Mezquita y la residencia del primer ministru de teyáu azuláu. N'el so cercanía llevanta'l parque oval de Putra Perdana colos sos montes xeométricos, según la plaza Putra Place. 

## Galería


Archivu:Putrajaya January 2007.jpg|Exa principal de Putrajaya.
Archivu:Perdana Putra Putrajaya Dec 2006 003.jpg|Despachu del Primer Ministru.
Archivu:Perbadanan Putrajaya Dec 2006.jpg|Complexu gubernamental.
Archivu:Putrajaya mosque at dusk.jpg|Mezquita Putra.
Archivu:MOF Putrajaya closeup.jpg|Ministeriu de Facienda.
Archivu:Jambatan Seri Wawasan Putrajaya Dec 2006 002.jpg|Ponte Seri Wawasan.
Archivu:Interior Sri Wawasan Bridge.jpg|Ponte Seri Wawasan.
Archivu:Palace of Justice Putrajaya Dec 2006 003.jpg|Palaciu de Xusticia.
Archivu:Istana Melawati Putrajaya Dec 2006 005.jpg|Residencia Real.


## Hermanancia
*  Dubái, Emiratos Árabes Xuníos

## Referencies

## Enllaces esternos

* Portal oficial: contién imáxenes interactivas y planos.
Malé

**Malé** (dhivehi: މާލެ), ye la capital de la República de les Maldives. La ciudá alcuéntrase na islla de Malé, nel cantu sur del atolón de Malé nel atolón Kaafu. Ye sede del gobiernu y el centru de negocios, comercial, empresarial, sanitariu y educativu. Tien una población d'aproximao 105.000 persones, alredor d'un terciu de la población del país.

Una base d'hidroaviones y un fondeaderu de barcos alcuéntrense na islla. Malé ye un centru del comerciu de cocos, freba de corteza de cocu, palmeres, copra y conches. L'Aeropuertu Internacional de Malé ta na vecina islla d'Hulhule. Dellos proyeutos de tierres ganaes al mar espandieron el puertu.

La islla ta totalmente urbanizada, la ciudá tomó esencialmente tol terrén. Ta estremada en cuatro árees; Henveiru, Galolhu, Maafannu y Machangolhi, otres 3 árees de la ciudá atópense fora de la islla de Malé, Vilimalé na islla de Villingili, Hulhumalé na islla artificial del mesmu nome y Hulhule otra islla au s'atopa l'aeropuertu.

## Historia
En 1953 intentó establecese una república pero pocos meses dempués reimpúsose'l sultanatu, siendo Malé la capital del mesmu, en 1968 foi reinstaurada la república, siguiendo como la capital.

En 2004 inauguróse la sesta división de la ciudá llamada Hulhumalé, una islla artificial poblada dende esi mesmu añu, el 26 d'avientu de 2004, asocedió'l devastador terremotu en Sumatra (Terremotu del Océanu Índicu de 2004) y el tsunami posterior anubrió dos terceres partes de la ciudá. El tsunami y el terremotu causaron 220.000 muertos a lo llargo de tol Océanu Índicu.

El 29 de setiembre de 2007 españó una bomba cerca d'una mezquita, mancando a 12 turistes. Considérase la primer bomba qu'españó na ciudá.

## Etimoloxía
El nome Malé ta tomáu de la pallabra *Mahaalay*, que provién del idioma sánscritu. El nome deriva de *maha*, que significa "grande" o "gran", y *aalay*, que significa "casa". De normal la pallabra *Mahaalay* úsase pa denomar el palaciu d'un rei o la capital (islla del rei) en sánscritu, p. ex., Mahaalay del Rei Asok. Sicasí, los cuentos tradicionales suxeren un orixe distintu del nome.

El conxuntu enteru d'islles, Les Maldives, recibe'l nome del sánscritu. Mal (milenta) y dives (islles). Milenta islles, una y bones La República de les Maldives compónse de 1196 islles.

## Servicios
Nesta ciudá pueden atopase tolos servicios básicos, amás cunta con bancos, numberosos caxeros automáticos y la mayoría de les empreses de courier internacionales. Tien dellos centros de salú, como l'Hospital Indira Gandhi Memorial (IGMH), que ye'l mayor del país, y na salú privada l'Hospital ADK ye'l más importante. En Malé tamién s'atopa la mezquita más grande del país, Friday Mosque. Esiste tamién un serviciu de taxis, que'l so valor máximu ta reguláu pol gobiernu.

## Divisiones





## Bibliografía
* Xavier Romero Frías, *The Maldive Islanders, A Study of the Popular Culture of an Ancient Ocean Kingdom*. Barcelona 1999, ISBN 84-7254-801-5

## Referencies

## Enllaces esternos
Douglas (Islla de Man)

**Douglas** ye la capital de la Islla de Man, una dependencia de la Corona del Reinu Xuníu. Cuenta con unos 28,939 habitantes (según el censu de 2011).

Douglas ye capital, puertu y conceyu de la islla de Man, una de les islles britániques del mar d'Irlanda. La ciudá se emplaza na mariña este de la islla, na desaguada de dos ríos: el Dhoo y el Glass, que signifiquen 'escuru' y 'claro' en manés, una llingua celta propia de la islla. La ciudá tomó'l so nome de los ríos. Cabo destacar la Torre del Abellugu que se construyó en 1832 p'allugar a los navegantes naufragaos na peligrosa roca Conister, cerca de la entrada del puertu de Dhoo, y el Muséu Nacional de Manx que cunta con una coleición dedicada a l'arqueoloxía y historia natural de la islla. Arrodiada de baxes llombes, Douglas ye un allegáu llugar de veranéu. 

## Historia
La ciudá de Douglas debe'l so desenvolvimientu inicial al so puertu natural (anguaño'l Puertu Interior, Inner Harbour), que ta ampliáu y ameyoráu. 
Douglas ye la capital de la Islla de Man dende 1863, enantes ser la pequeña llocalidá de Castletown, una pequeña ciudá al sur de la islla. 
El Tynwald Manx ye'l Parllamentu, con sede en Douglas, sacante mientres el Tynwald Day, la fiesta nacional na islla, que tien la so sede en St John's, un pequeñu pueblu al oeste de Man. 
Na Primera y la Segunda Guerra Mundial, Douglas y otres partes de la islla sirvieron como un campu de detención de "enemigos estranxeros". 
En 2011, Douglas entamó los Xuegos Commonwealth pa la Mocedá.

## Muséu Manx
El Muséu Manx, que la so visita ye gratuita, abrió per primer vegada les sos puertes el 2 de payares de 1922. Foi nomáu tres l'Antiguu Muséu de Monumentos y Síndicos, inauguráu en 1886 actu de Tynwald, el Parllamentu Manx. El Muséu Manx ye'l llar de les oficines Manx de Patrimoniu Nacional, una institución gubernamental pal caltenimientu del Patrimoniu de la Islla de Man.


File:Douglas lifeboat station.jpg|Estación de bote salvavides, Douglas
File:Douglas (Isle of Man).jpg|Vista al puertu deportivu en Douglas
File:TheNunneryDouglasIsleOfMan.jpg|Universidá de la Islla de Man


## Referencies

## Enllaces esternos
Mayuru

**Mayuru** (en marxalés *Mājro*) ye unu de los 34 atolones nel Océanu Pacíficu na república de les Islles Márxal . Forma parte del distritu llexislativu de la cadena Ratak. Mayuru ye la ciudá más grande y oficialmente la so capital. 

## Xeografía
Mayuru ye un atolón de 64 islles, que tien una superficie de tierra de namás 9,7&nbsp;km², pero zarra una llaguna de 295&nbsp;km².

## Demografía
El principal centru de población ye la xunión de tres entidaes, Delap-Uliga-Djarrit (DUD), con una población total de 37.141 habitantes (2012). Mayuru tien un puertu, un distritu comercial y un aeropuertu internacional. Gran parte de los habitantes de la ciudá dedícanse a vixilar y protexer el Parque Nacional del atolón Bikar, asitiáu ente Mayuru y la Islla Wake (perteneciente a Estaos Xuníos).

## Infraestructures y turismu
Mayuru cuenta con un puertu, y un aeropuertu internacional. Amás, tien una universidá, la Universidá de les Islles Márxal, que ta nel estremu oriental del atolón.

Na llaguna ye popular la pesca deportiva y el bucéu.

## Historia

Los seres humanos habitaron l'atolón mientres siquier 2.000 años.
Foi afayada xunto col restu de les islles polos españoles y la so posterior ocupación, hasta la so venta al II Reich. Al igual que col restu de les Islles Márxal, Mayuru foi prindáu pola Armada Imperial Xaponesa en 1914 mientres la Primer Guerra Mundial y el mandatu del Imperiu del Xapón pola Lliga de Naciones en 1920. L'alministración xaponesa de la islla quedó sol Mandatu del Pacíficu Sur, pero sobremanera dexó los asuntos locales en manes de los líderes locales tradicionales hasta l'empiezu de la Segunda Guerra Mundial.

El 30 de xineru de 1944, les tropes d'Estaos Xuníos invadieron, pero atopóse que les fuercies xaponeses evacuaren primeramente les sos fortificaciones de Kwajalein y Enewetak alredor d'un añu antes. Un únicu suboficial xaponés fuera dexáu na islla como cuidador. Cola so captura, les islles fueron aseguraes. Esto dio a l'Armada de los Estaos Xuníos l'usu d'unu de los anclaxes más grandes nel Pacíficu Central. La llaguna convertir nuna gran base naval meyora de les operaciones, y foi'l puertu más grande y más activu nel mundu hasta que la guerra treslladar escontra l'oeste y foi suplantáu por Ulithi.

Tres el final de la Segunda Guerra Mundial, Mayuru quedó sol control d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en Fideicomisu de les Islles del Pacíficu. Suplantóse Atoll Jaluit como'l centru alministrativu de les islles Márxal, un estáu que caltién dempués de la independencia de les Islles Márxal en 1986.

## Referencies

## Enllaces esternos
Brades

**Brades** o **Brades Estate** ye la capital de facto de Montserrat y allúgase na badea de Carr, próxima al estremu noroccidental de la islla. Tien una población de 

La capital oficial, Plymouth, ta abandonada dende 1995 tres la erupción del volcán de Soufrière Hills. Dempués d'esi fechu los edificios de l'alministración construyéronse en Brades.

Darréu presentáronse planes pa una capital nueva cerca de Brades, en Little Bay, tamién al norte de la zona d'esclusión na parte segura de la islla.

## Referencies

## Enllaces esternos
Yaren

**Yaren** (enantes llamada **Makwa** o **Moqua**) ye unu de los 14 distritos de Nauru y una de los ocho circunscripciones eleutores del país. Yá qu'en Nauru nun hai presencia de nucleos urbanos bien definíos, esti distritu tresformóse na capital *[[de facto]]* (non oficial) del país, yá que nél atopa'l centru del gobiernu. Al ser una circunscripción eleutoral ta representáu por dos miembros nel Parllamentu.

## Descripción

Yaren ye un distritu alcontráu na mariña suroccidental de Nauru. Llenda al norte col distritu de Buada, al este con Meneng y al oeste con Boe. Yaren ye'l principal centru alministrativu del país, onde s'atopa'l parllamentu del país, la sede de gobiernu y el so tribunal supremu. Nes sos cercaníes hai un aeropuertu internacional que ye l'únicu venceyu de la islla col mundu, yá que'l so únicu puertu ta dedicáu al atraque de cargueros que tresporten el fosfatu de Nauru, la so principal fonte de riqueza. En Yaren había alredor de 1 100 habitantes nel 2003.

Tien clima tropical, con estaciones d'agua definíes y temperatures altes mientres tol añu.

El distritu tamién alluga 7 aldegues (de les 169 nel país) incluyendo a la Ciudá de Yaren (*City of Yaren*). Les aldegues son: Anigobwi, Atomo, Ibwenape, Kibepe, Meure y Yongin. Sicasí, y como asocede col restu del país, los nucleos urbanos nun tán bien definíos y estiéndense a lo llargo de tola mariña.

## Gobiernu y edificios alministrativos
Les siguientes oficines gubernamentales atópanse nesti distritu:

* El Parllamentu
* La estación terrestre
* Oficines de l'alministración
* La estación de policía
* L'Aeropuertu Internacional de Nauru y la terminal aérea

Yaren (y dacuando Aiwo) apaez polo xeneral como capital de Nauru, anque esto ye incorreutu: la república nun tien ciudaes nin una capital oficial. La Naciones Xuníes acepta Yaren como'l "distritu principal".

## Atraición
* El Moqua Well ta asitiáu en Yaren.

## Referencies

## Enllaces esternos
*