open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caldereta asturiana

La **caldereta asturiana** o **caldereta de pexe y mariscu** ye un platu típicu de la gastronomía asturiana. Nun tien una fórmula fixa pa la so preparación yá que los sos ingredientes y ellaboración pueden variar d'una zona a otra de la mariña asturiana.

## Los ingredientes típicos
La caldereta asturiana, nes sos múltiples maneres de ser preparada, compónse invariablemente de pexes de roca (de normal pexe azul) y otros pexes de carne duro, como podríen ser el tiñosu, el salmonete, el pixín, etc. Tocantes a los mariscos, los más típicos son los langostinos, les gambes o les cigales, anque tamién pueden emplegase centollos, mexillones, llámpares o inclusive calamar.

Ye común la adición d'hortolices como los pimientos, tomates y cebolles, lo mesmo que de llimón, vinu o cava. Completen la llista de los ingredientes l'aceite, el perexil, la sal y l'ayu.

## Preparación y serviciu
Preparen los pexes y mariscos y déxense enteros y pelaos. Per otru llau tuéstase n'aceite l'ayu, la cebolla y el perexil picaos bien finos, amestando una cuyarada de fariña (que va faer entestar el caldu) y remuévese ensin que se dore. Añadir el vinu o'l cava, dase un hervor, se sazona y acútase.

Finalmente, arrámase una capa d'esti mueyu nuna cazuela, depués una capa de pexes y mariscos, otra de mueyu y asina alternativamente hasta tener tou na cazuela. Métese tou al fornu unos 40 minutos. Sácase, añader el zusmiu de llimón y sírvese darréu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Receta caldereta de cigalas

*La receta paso a pasu de la caldereta de pexe ellaboráu na Sociedá Gastronómica "El Rinconín", fundada n'Uviéu en 1965
Cai Dorado

La **cai Antonio María Dorado** ye la principal avenida del distritu de Sama, Llangréu, n'Asturies.

## Descripción
La cai apenes mide 500 metros, pero nella concéntrense dalgunos de los principales comercios de Sama: tiendes de ropa (ente elles la prestixosa firma Benetton), perfumería, supermercáu, farmacia, óptica, cafeteríes-confiteríes, chigres, kioskos y venta de castañes, puntos de venta ONCE, llugares d'ociu y cultura, etc.

Empieza na *Plaza Herrero*, onde s'alza la Ilesia de Santiago Apóstol, d'estilu neogóticu. Termina na *Plaza de La Salve*, formada poles confluencies de Dorado y Constitución.

La cai ta peatonalizada na so mayor parte, quitando l'últimu tramu, dende'l Cine Felgueroso hasta la Plaza de la Salve. 

### Llugares d'interés
* Ilesia de Santiago Apóstol
* Escueles Dorado - Casa de Cultura Xulgaos
* Cine Felgueroso y xardinos
* Centro de Día
* Edificiu Caxa d'Aforros d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*Web del cine Felgueroso.
Callos a l'asturiana

Los **callos a l'asturiana** son una preparación culinaria asturiana. El platu referénciase yá a empiezos del sieglu XX como callos a "la moda d'Uviéu". Emplegar na so ellaboración callos (*tripes de vacunu*), morros de xata, chorizu, xamón, lloréu, ayu, cebolla y pimentón. El platu algama, xunto cola fabada una identidá.

## Ver tamién
* Gastronomía d'Asturies
* Callos a la madrilana

## Referencies

## Enllaces esternos
* Turismu d'Asturies.
Campeonatu Acomuñáu Ástur-Gallego

El **Campeonatu Acomuñáu Ástur-Gallego** foi un tornéu interterritorial de fútbol de calter oficial xugáu por clubes gallegos y asturianos mientres les temporaes 1934/35 y 1935/36. Taba asitiáu xerárquicamente percima del Campeonatu Rexonal de Galicia y del Campeonatu Rexonal d'Asturies, de cuenta que los clubes que tomaben parte nel acomuñáu nun participaben nel campeonatu gallegu nin nel asturianu. Foi creáu por cuenta de una reestructuración llevada a cabu pola RFEF. La edición de 1934/35 viose atayada por causa de la Revolución d'Asturies de 1934, estremándose la competición en dos grupos: l'asturianu y el gallegu, Nos que resultaron ganadores l'Uviéu F.C. y el Celta de Vigo respeutivamente. Al añu siguiente volvió apostase'l campeonatu, d'esta vuelta ensin los problemes del añu anterior, proclamándose campeón l'Uviéu F.C. y subcampeón l'Unión Sporting Club de Lavadores.

## Campeones

## Ver tamién
* Campeonatu Rexonal d'Asturies
* Campeonatu Rexonal de Galicia

## Referencies
Café Dindurra

El **Café Dindurra** ye'l café más antiguu de Xixón (Asturies) y unu de los más populares, remontándose'l so orixe al añu 1901.

L'establecimientu ocupa'l baxu d'un edificiu de 1899 proyeutáu pol arquiteutu Mariano Marín Magallón asitiáu nel Paséu de Begoña y que fai esquina cola cai Cuadonga. Al so otru llau atópase'l Teatru Xovellanos del que foi'l so ambigú.

Destaquen les columnes y techos d'estilu Art déco diseñaos pol arquiteutu Manuel del Busto nuna reforma llevada a cabu escontra les décades de 1930/1940. El suelu ye un mosaicu hidráulicu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Campeonatu Rexonal d'Asturies

El **Campeonatu Rexonal d'Asturies** foi un tornéu de fútbol d'España, entamáu pola Federación Asturiana de Fútbol, nel que participaben clubes de la rexón d'Asturies. Apostóse añalmente ente 1916 y 1940, y sirvía pa escoyer al representante asturianu nel Campeonatu d'España.

Na temporada 1931/32 disputose de forma conxunta col Campeonatu Rexonal de Cantabria y recibió'l nome de *Campeonatu Astur-Cántabru*; na 1935/36 fixo lo propio col Campeonatu de Galicia de Fútbol y llamóse *Campeonatu Astur-Gallegu*.

## Historia
En 1915 fundóse la Federación Cantábrica de Fútbol —que camudó'l so nome por Federación Asturiana en 1918— y unu de los sos primeros oxetivos foi la creación d'un campeonatu rexonal, pa qu'Asturies pudiera tar representada nel Campeonatu d'España.

La primer edición, disputada a finales de 1916, arrexuntó a los clubes inscritos en tres categoríes. Na máxima categoría quedaron encuadraos el Real Sporting de Xixón y el Stadium Avilesino, que teníen de xugase'l campeonatu nuna final a doble partíu. Sicasí, l'equipu d'Avilés decidió retirase por causa de les baxes na so plantía, y la Federación designó al Sporting como representante nel campeonatu nacional.

Na siguiente temporada, el Sporting foi proclamáu campeón nuevamente dempués que nengún otru club se inscribiera pa disputa-y el campeonatu asturianu de la primer categoría.

El tercer campeonatu tamién tuvo marcáu polos abandonos de dellos equipos, anque finalmente dos clubes xixoneses xugaron el tornéu: Sporting y Unión Deportiva Racing. Los partíos xugáronse nel estadiu El Molinón.

Pa la temporada 1919/20 la primer categoría del Campeonatu Rexonal d'Asturies cuntó cola participación de dellos clubes de tola rexón: dos uvieínos, Real Stadium Club Ovetense y Real Club Deportivo Oviedo, y trés xixoneses, Unión Deportiva Racing, Club Hispania y Real Sporting, que de nuevu proclamóse campeón.

La hexemonía sportinguista mantúvose hasta la temporada 1924/25, na que'l Stadium Ovetense proclamóse campeón.

Na temporada 1931/32 Asturies y Cantabria xunieron los sos campeonatos nel llamáu *Campeonatu Astur-Cántabru*, nel qu'un equipu asturianu, l'Uviéu F. C., proclamóse campeón.

La siguiente temporada'l Campeonatu Rexonal d'Asturies volvió recuperar la so independencia. Entamóse una dómina d'hexemonía del Uviéu, que llogró tres títulos consecutivos.

La campaña 1935/36 de nuevu producióse una fusión, esta vegada ente'l campeonatu asturianu y el de Galicia, el llamáu *Campeonatu Astur-Gallegu*, que foi tamién conquistáu pol Uviéu.

Dempués de trés años de parón deportivu por causa de la Guerra Civil Española, na temporada 1939/40 retomáronse los campeonatos rexonales y esi añu foi campeón el Sporting de Xixón.

A partir de 1940 la remodelación y ampliación de la Lliga punxo fin a la disputa de los campeonatos rexonales.

## Palmarés
### Historial

### Títulos por clubes

## Bibliografía
*

## Referencies

## Enllaces esternos
* RSSSF - List of Champions of Asturies
Campeonatu d'España de Ciclismu en Ruta 1974

El **LXXIII [[Campeonatu d'España de Ciclismu en Ruta]]** disputóse en Mieres (Asturies) el 23 de xunu de 1974 sobre 231 quilómetros de percorríu. 

El ganador foi'l gallegu Vicente López Carril que s'impunxo en solitariu na llinia de meta. El catalán Manuel Esparza y el gallegu Antonio Menéndez completaron el podiu. 

La carrera foi bien animada pola presencia de los corredores y tamién pola agua, que tuvo presente en delles partes del percorríu. Nel ascensu al Alto de San Emiliano de la segunda vuelta, José Manuel Fuente intentó una de les primeres fugues importantes de la xornada, anque foi absorbíu poco primero de que acabara la vuelta. La escapada definitiva foi la que protagonizaron López Carril, Esparza, Menéndez, Melero, Esperanza y Casas, que dexó tocáu al pelotón. Na cuarta vuelta, López Carril, Menéndez y Esparza desfacer de los sos compañeros y, na antepenúltima vuelta, foi Carril el que realizó un ataque tan terrible que se foi en solitariu. Na antepenúltima vuelta, el gallegu tuvo una avería na bicicleta pero eso nun-y torgó presentar se en solitariu na llinia de meta. 

## Clasificación final

## Ver tamién
* Campeonatu d'España de Ciclismu en Ruta

## Referencies

## Enllaces esternos

* Crónica de la carrera
Canal del Narcea

La **Canal del Narcea** ye una conducción hidráulica d'agües del ríu Narcea inaugurada'l 8 de marzu de 1965 Escurre dende la estación de bombéu asitiada en Quinzanas, conceyu de Pravia, hasta los banzaos de Tresona (Corvera), La Granda (Gozón), y San Andrés de los Tacones (Xixón). Nel so percorríu, de 27 quilómetros, traviesa tamién los conceyos de Sotu'l Barcu, Castrillón y Illas.

Nel so día, foi'l complexu hidráulicu téunicamente más avanzáu d'Europa y foi construyíu pa suministrar agua a los fornos altos y aceríes de la estinguida ENSIDESA, güei Arcelor, que na década de 1950 asitiárase n'Avilés y Xixón.

La canal, y la so estación de bombéu, tán diseñaos pa tresportar un caudal máximu d'agua de 4.000 llitros per segundu, gracies a bombes *Worthington 24 NA-37* de 2.000 Hp y 980 revoluciones per minutu. 1.000 llitros per segundu pueden ser aprovechaos pal suministru d'agua potable a les poblaciones d'Avilés y Xixón.

## Infraestructures

Como s'indicó enantes, la canal tien un llargor de 30 km, de los cualos, 17 escurren por canales; y los 13 restantes, por túneles, sifones y acueductos.

### Túneles
Construyéronse 15 túneles, de los cualos, el más importante ye'l de *Los Gallos*, de 1.405 metros.

### Acueductos
De los 35 construyíos, el más importante ye'l de *Castañalona*, de 230 metros de llargor y 30 metros d'altor; dotáu d'una estructura estilizada y airosa que s'integró perfectamente na so redolada.

El siguiente acueductu, n'importancia, ye'l de *Los Meirones*, de 161 metros de llargu y 17 d'altu.

### Sifones
Foi necesaria la construcción de cinco sifones pa salvar los pequeños valles tresversales esistentes a lo llargo del trazáu. El más importante ye'l de *La Llamera*, con 488 metros de llargor y 90 d'altor.

## Aprovechamientu turísticu
Dende finales del sieglu XX, el Gobierno del Principáu d'Asturies, en collaboración colos conceyos afeutaos, ta tratando d'impulsar una ruta senderista y cicloturista a lo llargo del trazáu de la canal, conocida como Ruta de l'agua. Sicasí, solo unos pocos quilómetros atópense afechos y el proyeutu avanza con lentitú.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Llocalización de los primeros tramos de la Canal del Narcea, al traviés de SIGPAC
Capiya del Llungueru

La **capiya del Llungueru** o de Longuero ye una pequeña ermita asitiada a lo cimero del barriu de La Pomar (La Felguera, Asturies). Atopar so la advocación de Nuesa Señora de Lourdes, anque orixinalmente denominábase L'Anunciación.
El so orixe ye inciertu, anque yá figura en fontes escrites del sieglu XVI. 

Ye una construcción típicamente popular, d'una sola nave, con gruesos murios y contrafuertes, y pórticos de fábrica enrexáu, más actual, dende'l que puede vese l'interior. La cúpula interior neogóticista pue ser una reconstrucción posterior a la Guerra Civil. Cuenta tamién con una avolumada espadaña.

Nes tardes del mes de mayu celébrense *Les Flores* na capiya y mientres dellos años realizaba una pequeña procesión nos meses d'ochobre.

## Referencies

## Enllaces esternos
Capiya del campusantu de Nava

La capiya del **[[campusantu]] de [[Nava]]** alcuéntrase na llocalidá y el conceyu homónimu, n'Asturies.

La capiya actual data de 1888 y nella caltiénse namái una ventana prerrománica, un sarcófagu góticu, dos ventanes románicas de dalgún templu altomedieval y dalgún capitel. Créese que les ventanes pertenecen al templu románicu de 863 procedente del conventu de San Bartolomé de Fozana, destruyíu mientres la Guerra Civil.

Nel templu atopa una ménsula que representa la cabeza animal con un gochu na so boca, de factura románica.

La ilesia cunta con una espadaña con una sola campana.

## Ver tamién
* Arte asturianu

## Referencies

## Enllaces esternos
Capitulaciones

Les **capitulaciones** son contratos de calter públicu polos cualos la Corona de Castiella encamiénta-y a un caudiellu la realización d'un determináu serviciu públicu, seya afayar (en forma naval o terrestre), poblar o rescatar. 

Los navegantes pueden esixir por aciu aiciones llegales al caudiellu capitulante que cumpla colo que se comprometió, la obligación que los navegadores asumen que tienen la naturaleza xurídica d'obligaciones naturales (nun dan aición pa esixir el so cumplimientu), entós nun hai aición del capitulante respectu de la corona, pero si la Corona cumple, en realidá ta cumpliendo la obligación qu'ella asumió.

Nelles axustábase lo que quería cumplise y finalmente lo que se cumplió.

Ente estos el viaxe de Colón a les Indies o a América yera una capitulación onde'l mesmu Colón y el so grupu de viaxeros comprometer a traer muestres o pruebes de los sos viaxes p'asina prosiguir nos siguientes viaxes.
Gracies a estes capitulaciones foi que distintos estaos diéronse cuenta de delles de les tierres que-yos faíen falta y pertenecíen-yos, como tamién dalgunes que tuvieron qu'apurrir.

## Ver tamién
*Capitulaciones de Santa Fe
Carajitos del profesor

Los **Carajitos del Profesor** ye unu de los duces seña d'identidá de la comunidá autónoma del Principáu d'Asturies, (España). Fueron creación del restorán café “Casa del profesor”, fundáu en 1918 en Salas, (Asturies). Anguaño'l local convirtióse nuna confitería pastelería, calteniendo'l mesmu nome, onde se sigue ellaborando'l dulce. 

## Historia y oríxenes
Rematada la Primer Guerra Mundial, allá pel añu 1918 y cuasi a manera de celebración, fundar na villa asturiana de Salas la Casa del Profesor, un restorán café de la dómina, llugar de conxusta y entretenimientu. L'establecimientu vio la so dómina más dorada rexentándolo'l singular Falín, propietariu del mesmu y fíu del llamáu Profesor, antiguu funerariu y corresponsal de prensa, que na so dómina de profesor de música harmonizó a tola población dende tan pernomáu local.

Nes tardes de xunta y pa los veceros habituales, la Casa del Profesor ellaboraba unes pastes d'ablana que faíen bien amenos aquellos cafés d'iviernu. Entós daquella yá tornaren dellos emigrantes, de los qu'habíen "fechu les américas", que de vuelta al so pueblu natal y convertir n'indianos frecuentaben el llocal. L'orixe del so nome ye doble: el sustantivu deber a ciertu caballeru, que faciendo usu d'un apellativu llatinoamericanu tuvo l'escurrimientu de pidir un día a Falín: "¡Dame un coyona d'esos!" y l'orixe del determinativo deber a que'l padre de Falín yera'l direutor de la banda de música de Salas, onde tol mundu conocíalu como «el Profesor» por tal razón. Pasaron munchos años primero que los sos fabricantes pudieren rexistrar tan ricu vocablu, que na so dómina foi-yos refugáu por ser tacháu d'inmoral.

Na actualidá, la confitería ta rexentada poles hermanes Carmen y Teresa de Aspe Llavona, qu'amás de siguir ellaborando les famoses pastes, vienden otros productos tradicional y típicu de la repostería asturiana.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Pástas d'ablana. Carajitos del profesor
* profesor.html Recetes de cocina. Carajitos del profesor
* Páxina oficial de Carajitos del Profesor
* Blogue oficial de Carajitos del Profesor
Carlos Monje Rodríguez

**Carlos Monje Rodríguez**  foi un políticu asturianu que desempeñó la función d'alcalde de Torrelavega ente 1974 y 1976.

## Biografía
Carlos Monje nació en Turón, Principáu d'Asturies, nel añu 1937, anque en 1947 llegó a Torrelavega a onde'l so padre foi pa trabayar na acabante inaugurar empresa Sniace.

En 1973 pasó a ser xefe del Departamentu d'Estudios de la fábrica Solvay en Barreda. El so contautu cola política remontar a los últimos años del franquismu como xuráu d'empresa del sindicatu vertical. Lo más destacao de la so carrera política foi ser alcalde de Torrelavega ente 1974 y 1976, cargu que desempeñó en siendo designáu alcalde pol entós gobernador de Santander, Carlos García Mouriño. Nes primeres eleiciones democrátiques municipales de 1979 consiguió acta de conceyal nel Conceyu de Torrelavega pol Partíu Popular Independiente. Sicasí, poco dempués abandonó definitivamente la política.

## Ver tamién
* Alcaldes de Torrelavega

## Referencies

## Enllaces esternos
Carlos Souto

** Carlos Souto Vidal **,  ye un xugador de rugbi asturianu. Él empezó a xugar nel Pilier Rugby Club de Grau, tres esto pasó a xugar nel Uviéu Rugby Club, equipu nel que militaba cuando debutó cola seleición española de rugbi. Retiróse xugando col Club de Rugby El Salvador de Valladolid na División d'Honor del rugby español. Xugaba de tercer llinia (dosal 6, 7 o 8), anque de normal xugaba de flanker.

El so hermanu ximielgu Sergio Souto Vidal ye tamién xugador internacional y xuega nel mesmu equipu que Carlos.

## Biografía
En formándose, xunto col so hermanu, nes categoríes inferiores del Uviéu, equipu col qu'apostó munchos partíos antes de recalar nel Moraleja Alcobendas Rugby Union (M.A.R.U.) equipu col que xugó la European Challenge Cup antes de la so llegada a Valladolid (tres el fracasu de profesionalización en dichu club d'Alcobendas). Xugó munches temporaes dende entós n'El Salvador siendo davezu unu de los flankers titulares. Destaca que la so carrera tuvo siempres xunida a la del so hermanu, col que compartió equipos y internacionalidades cola seleición española.

### Equipos

### Seleición nacional
El so debú internacional cola seleición nacional de rugbi d'España, foi'l 2 d'avientu de 1998 contra Portugal.

Tanto él como'l so hermanu son habituales nes concentraciones de la seleición nacional pa los partíos de la European Nations Cup, competición na que anguaño (2008) España atópase encuadrada na División 1 (tamién conocida como **Seis Naciones "B"**)

## Palmarés
### Club
* **5** lligues, de les cuales **4** col Club de Rugby El Salvador (2004, 2007, 2008 y 2010) y **1** col M.A.R.U. (2002).

* **4** copes del Rei col Club de Rugby El Salvador (2005, 2006, 2007 y 2011).

* **4** Supercopes col Club de Rugby El Salvador (2005, 2006, 2007 y 2008).

### Seleición nacional
(Hasta'l 10/03/2007)
* **37** seleiciones cola seleición nacional de rugbi d'España. 
* Convocatories per añu: **2** en 1998, **6** en 1999, **3** en 2000, **7** en 2001, **10** en 2002, **6** en 2003, **1** en 2004, **1** en 2006 y **1** en 2007.
* Participó na Copa Mundial de Rugbi de 1999 (**3** partíos como **titular**).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Stadísticas en scrum.com ''(hai que buscar al xugador pol so apellíu: Souto)''
* Ficha de Carlos Souto n'El Salvador
Carta-Puebla d'Uviéu

La **Carta-Puebla d'Uviéu** ye un documentu concedíu a la ciudá asturiana d'Uviéu por Alfonso VII revalidando'l Fueru d'Uviéu dau a la ciudá por Alfonso VI.

El documentu que se caltién ye una confirmación del rei Fernando IV efectuada en 1295, dientro de la cual inscríbese la carta puebla. Esti documentu caltiénse nel archivu del Conceyu d'Uviéu.

La llei más importante de la carta ye'l privilexu que se-y concedía a los habitantes de la ciudá, pol cual convertía-yos en vasallos namái del rei.

## Trescripción

## Traducción

## Referencies
*Enciclopedia d'Uviéu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Pergaminos dixitalizaos del conceyu d'Uviéu .
Castru de Doña Palla

El **Castru de Doña Palla** ye un enclave prerromanu asitiáu nel nucleu de Peñaullán (Pravia).

## Historia del asentamientu
Estudios arqueolóxicos ponen de manifiestu que se trata d'un enclave prerromanu bien importante que, pola so situación estratéxica, tamién foi utilizáu mientres la dómina medieval. Hubo una torre, la torre de Doña Urraca que coronaba'l castru.

El Castru de Doña Palla, toma'l nome de la noble señora del sieglu XI, gobernadora de Pravia, Pelaya o Payo Ordóñez, llamada Doña Palla, fía del infante Ordoño Ramírez «el Ciegu», esposa del magnate asturianu Bermudo Armentáriz. El matrimoniu pasaron la so Corte y palaciu nel marxe del ríu que s'atopa frente a Santianes de Molenes. 

Dende l'añu 2001 el Conceyu de Pravia tien una parte d'esta fastera, tando pendiente la execución d'un proyeutu global de proteición, adecuación y puesta en valor del monumentu.

## Allugamientu xeográficu
Allugáu ente los 6º 14’ 8’’ y los 6º 3’ 54’’ de longitud oeste y los 43º 25’ 0’’ y los 43º 32’ 5’’ de latitud norte, tratar d'un espolón sobre'l ríu Nalón venceyáu a les estribaciones de la falda oeste de la sierra Fontebona. De forma circular, presenta una altitú máxima d'unos 90 metros; ta delimitado, al norte pel ríu Nalón, al este pol regueru del Tiñosu y al oeste pol regueiro del Rosico. Al sur, zona de conexón cola falda del monte, esiste un gran foso artificial.

Na actualidá, atópase cubiertu de monte baxu y de monte, lo qu'enzanca la descripción detallada del xacimientu y les sos estructures. Anque, pueden reparase los siguientes restos arqueolóxicos: Fosos, turries, muralles, acasu una mina que foi de cobre, obres de cantería d'un cai.

## Referencies

## Enllaces esternos
Castru d'Abándames

El **castru d'Abándames** ta asitiáu en Collao, na parroquia d'Abándames nel conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera.

Ye un castru prerromanu de planta cuadrangular. Les sos midíes defensives inclúin un fosu defensivu pol oeste y aterrazamientos pol restu de puntos cardinales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Castru del Castiellu de Cellagú

El **[[Castru (fortificación)|castru]] del Castiellu de Cellagú** taba asitiáu nel pueblu de Cellagú, aldega cercana a Llatores, Uviéu, España. Foi fundáu nel sieglu VI-V e.C. y esmanteláu y destruyida por completu'l so allugamientu en 2005 por una cantera cercana. Tenía un importante sistema defensivu. Tuvo un primer asentamientu prerromanu y otru posterior romanu. Nel primeru realizáronse les defenses orientales y mientres el segundu realizó la torre circular y la muralla occidental.

El castru taba asitiáu coronando un pequeñu cuetu de 282 metros d'altitú. Según restos atopaos créese que los sos habitantes dedicábense a la fundición de cobre que procedía del Aramo.

L'enclave sufrió delles reformes de les que puede destacar la socedida nel sieglu IV nes que se reforzaron les midíes defensives cola construcción de turries, fosos y l'ampliación de les muralles con un sistema modular.

## Ver tamién
* Castros d'Asturies
* Castros d'Ávila
* Castros de Galicia
* Castros en Cantabria

## Referencies

## Enllaces esternos
* Monográficu sobre'l castru na revista electrónica Mundu Antiguu.
Tabayón del Mongayu

El **tabayón del Mongayu** ye un saltu d'agua de 60 metros d'altor, consideráu cómo *Monumentu Natural* y asitiáu nel Parque Natural de Redes, nel conceyu asturianu de Casu, y a la que puede llegase al traviés d'un senderu que parte del pueblu de Tarna. Esta cascada ta aniciada por Regar Mongayo cerca de la llocalidá de La Campona y ye la corte d'un circu glaciar.

Nun principiu, la zona ónde se topa la cascada yera d'accesu acutáu, polo qu'antes de realizar ésta ruta había que ponese en contautu cola Alministración del Parque (nel centru d'interpretación d'ésti, asitiáu na llocalidá d'El Campu) pa solicitar la oportuna autorización. Sicasí, cola declaración del II PRUG del Parque Natural de Redes ésta ruta pasa a ser autorizada.

Poco dempués del entamu, la sienda encrúciase y si siguimos la bifurcación va llevanos a los *Rebollos de Llanu'l Toru*, dos enormes exemplares de carbayu albar con un tueru de 20 metros de perímetru asitiaos nel corazón del monte.

De vuelta a la sienda principal, ésta traviesa'l formosu fayedal de Monte Saperu hasta finalmente llegar xunto a la bella cascada del Taballón, qu'aniciada pol regueru del Mongayu y enmarcada pol monte espeñar dende unos 60 metros.

## Flora y fauna
La flora de la zona ye rica n'uz blancu, fayedales y abeduriullabres. Tamién hai gran cantidá de xardones. La fauna que puede atopase ye la mesma que la de restu del parque, ente la que destaquen el osu pardu, l'urogallo cantábricu, l'alimoche y el águila real (*[[Aquila chrysaetos]]*). 

Declaráu monumentu natural el 22 de mayu de 2003.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Descripción de la Ruta al Tabayon del Mongayo ya imáxenes .
* .
*
Cañón d'Avilés

El **Cañón d'Avilés** o **Cala de Carrandi** ye un gran valle submarín asitiáu a 7&nbsp;milles de la mariña asturiana nel mar Cantábricu consideráu'l de mayor fondura del mundu.

Asitiáu na posición 6º Oeste'l cañón empieza a una fondura de 140&nbsp;metros sobre la plataforma cantábrica hasta los 4750&nbsp;metros de fondura de la base del cañón. El cañón empecipia sobre la perpendicular de la llocalidá d'Avilés llegando hasta la mariña de Navia. 

El so orixe data del Neoxenu, al igual que'l restu de los cañones alcontraos nel marxe cantábricu, siendo controláu por quebres antigües reactivaes mientres el Cenozoicu y amestaes a l'apertura del golfu de Vizcaya. La so morfoloxía ye la d'un valle principal qu'algama una fondura de cuasi 5000&nbsp;metros al que-y lleguen otros menores tributarios, encaxaos a favor de les principales direiciones de fracturación y les sos conxugaes, que converxen na turria llegando a desaguar na llanura abisal del golfu de Vizcaya.

## Ecosistema
L'ecosistema del cañón ye unu de los más importantes y diversos de la plataforma del mar Cantábricu. Dientro del mesmu puédense atopar dellos ecosistemes rellacionaos cola variación de fondura. Nel mesmu puédense atopar zones de gran importancia reproductora pa especies como'l tosquile o la merluza. Según l'oceanógrafu José L. Acuña, esisten dientro del valle submarín unes 800&nbsp;especies d'organismos bentónicos; amás, el cañón d'Avilés tamién ye una zona de camín de ballenes, ente otres grandes especies marines.

### Corales
El primer petón de coral d'agua frío d'España foi atopáu nel Cañón, en 1987, por un equipu d'investigadores del Departamentu de Bioloxía d'Organismos y Sistemes de la Universidá d'Uviéu financiáu pola empresa Hidroeléctrica del Cantábricu y empobináu pol Profesor Emilio Anadón. Ente les especies atopaes pueden destacar *[[Lophelia pertusa]]* o *[[Madrepora oculata]]*. 
Mide:500m

### Cetáceos
Na mariña asturiana atópase la mayor biodiversidá de cetáceos del Cantábricu. Estos cetáceos tán rellacionaos col cañón pos les principales poblaciones de delfínidos tales como los delfines comunes, llistaos, mulares y el calderón común habiten les fondures del mesmu.

### Calamar xigante
Na torca créese que se topa l'hábitat de *[[Architeuthis dux]]* o'l de *[[Taningia danae]]*.

## Proteición
L'ecosistema del cañón enfrentar a dellos peligros ente los que destaquen la esplotación pesquera de la zona, l'ampliación del puertu d'Avilés, el tráficu marítimu de la zona y la presión humana con arramaos d'agües residuales y desenvolvimientu costeru.

El Cañón d'Avilés ye una de les diez árees marines españoles candidates a incorporase a la Rede Natura 2000.

## Situación
Llatitú: 43.792875. Llargor: -6.219975 ( 43°47'34.4"N 6°13'11.9"W)
UFI: -152449. UNI: -236369
UTM: QJ16. JOG: NK29-02

## Referencies

## Enllaces esternos
* DOSMARES: un proyeutu d'oceanografía fonda nos cañones de Blanes y Avilés.
* ECOMARG: Cañón de Avilés INDEMARES 2010.
* Pesca na mariña d'Asturies
* Indemares Inventariu y designación de la Rede Natura 2000 n'árees marines del Estáu español.
* Ecomarg , Ecosistemes del Marxe Continental
Ceferino Suárez Bravo

**Ceferino Suárez-Bravo y Álvarez de Rivera**  foi un escritor, periodista y políticu español, de pensamientu tradicionalista y reaccionariu.

## Biografía
Nació n'Uviéu'l 13 d'avientu de 1824, nel senu d'una familia de la fidalguía asturiana. El so padre yera xoyeru. Ensin estudios universitarios, pero bien cultu, empezó a escribir nel diariu uvieín *El Nalón* y estrenó na so ciudá natal a los venti años, con gran ésitu, el so drama *Amante y caballeru, o Fernández de Córdoba El Gran Capitán* (1843).

Coló a Madrid con una carta d'encamientu d'Alejandro Mon, vivió la bohemia y collaboró en *La España,* *El Contemporaneu,* amás d'en el periódicu satíricu *El Padre Cobos* xunto con José Selgas, Francisco Navarro Villoslada, Eduardo González Pedroso, Garrido y Adelardo López de Ayala. 

Casóse con Ángela Olalde y en cayendo Espartero y xubir O'Donnell, ingresa na carrera consular con destín en Xénova, d'onde pasó socesivamente a Burdeos, Bayonne, Lisboa.

En 1868, pasó de nuevu a Bayonne; negar a aceptar la Revolución de Setiembre, polo que cesó y se exilió en Francia. Incorporar a les files del carlismu, siendo ministru de Don Carlos mientres la Tercer Guerra Carlista. Coló al exiliu otra vegada en 1876, anque volvió al añu siguiente. 

Col pseudónimu "Ovidio", collaboró en Madrid en *[[El Sieglu Futuru]]*, siendo'l primeru n'emplegar la pallabra *mestizu* pa referise a los católicos lliberales. Por desavenencies con Cándido Nocedal, abandonó aquel diariu pa fundar *El Fénix*, que se convertiría n'órganu de la Unión Católica. Darréu foi tamién redactor del diariu *[[La Unión (1882-1887)|La Unión]]*.

Escontra 1890 afitó la so residencia en Barcelona, onde foi secretariu d'un bancu de creitu, y entró a formar parte de la redaición del *[[Diariu de Barcelona]]*, dirixíu entós por Mañé y Flaquer. Dirixó coles mesmes el selmanariu *La Selmana Popular Ilustrada*, depués llamáu *La Ilustración Moderna.* Foi-y ufiertada la direición de *El Diariu Catalán*, socesor de *Diariu de Barcelona*, pero tornó'l cargu.

Foi vocal de la xunta diocesana del Congresu antimasónico internacional. Finó en Barcelona en xunetu de 1896.

## Obra
Escribió especialmente drames en versu d'un yá anticuáu Romanticismu (*Enrique III*, 1847; *Los dos compadres, verdugu y sepulturero*, pieza nun actu, 1850) según una novela sobre la primer guerra carlista (*Guerra ensin cuartel*, 1885) y otra histórica sobre'l conde de Villamediana (*El cetru y el puñal*) y una coleición de sátires (*Perfiles senatoriales*). Formó dos volúmenes colos sos artículos titulaos *España demagóxica. (Cuadros disolventes)* 1873 y *Na fienda (Homes y coses del tiempu)* 1878. Tradució tamién en versu'l cantar primero del *Infiernu* de Dante (en *Revista de Madrid*, vol. VI, 1883, páxs. 220-224)

## Referencies

## Bibliografía
*
*
Campusantu moru de Barcia

El **Campusantu Musulmán de Barcia** más conocíu como **Campusantu Moru de Barcia**, ye un campusantu construyíu en 1936 p'allugar los restos aciagos d'aquellos soldaos de relixón musulmana que combatieren con Francisco Franco mientres la guerra civil española. Ye l'únicu de les sos carauterístiques y atópase nel conceyu de Valdés.

## Historia
Debíu al desembarcu de tropes mores en Galicia pa combatir n'Asturies, propónse la construcción d'un campusantu musulmán na cordelera cantábrica. La eleición de Barcia, foi por cuenta de la abondosa cantidá de tierres comunales, que dexaben entainar la espropiación, y el so fácil accesu. La mano d'obra foi la xente del propiu pueblu, pero la direición de les obres recayó en alfaquíes musulmanes. Les tropes musulmanes, cuntaben con toa una loxística relixosa y espiritual, que tomaba dende la presencia d'imanes hasta hospitales propios reservaos pa ellos.

## Descripción

El campusantu ta estremáu en dos recintos construyíos en momentos distintos, tomando na so totalidá 4500 metros cuadraos.

L'área de la primer cortil, de planta rectangular, ta perimetrado por un muriu de mampostería de cayuela, utilizando folla pal so trabáu. Nel so culminación tien un tejadillo a doble aguada, de texas árabes, que sobresal per dambos llaos a manera de bistechu. El muriu abrir nun arcu de ferradura pa un accesu monumental. Cada esquina interna del campusantu cunta con torres cuadraos, que como garites, abrir al interior del recintu. 

El segundu recintu, incompletu, cuenta igualmente con un muriu de cayuela, pero ensin cuntar cola cubrición. Nesta parte, nel centru, esiste un habitáculo inacabado, posiblemente de receición de los difuntos. La construcción paralizar tres tomar d'Uviéu, col fin de la batalla de L'Escampleru.

Les tumbes tán marcaes por dos llábanos de cayuela, nos pies y na cabeza, con direición práuticamente norte-sur, pero a pesar del cuidu col que se soterraron a munchos homes según el ritu musulmán, esisten otres fueses esperdigaes. Piénsase que puede haber ente 400 y 500 enterramientos.  

La so portada, col arcu de ferrería, foi fotografiada por José Ramón Cuervo-Arango.

## Aspeutu Actual
Na actualidá, l'espaciu ta dafechu arruináu, cubiertu de grafitis y reclamáu pola naturaleza. L'espaciu abandonóse prematuramente, y el doble discutiniu d'un espaciu islámicu mientres el franquismu, y un espaciu franquista na democracia, fixeron que'l campusantu cayera nel olvidu mientres años.

## Discutiniu
Dende l'añu 2001, el campusantu volvió ocupar espaciu en periódicos y alderiques, cuando foi propuesta la so cesión a la comunidá musulmana, por ser l'únicu campusantu de les sos carauterístiques nel norte d'España. Darréu, la ciudá autónoma de Melilla, prometió dar fondos pa la so recuperación, mientres los vecinos reclamaben que s'aplicara la llei de memoria histórica tamién pal caltenimientu d'esti patrimoniu de la guerra civil.

La realidá ye qu'anguaño sigue tando abandonáu, y a pesar de terminase colos saqueos y espolios de los enterramientos, el vandalismo sigue atacando'l llugar.

## Bibliografía
* 

## Referencies
Central hidroeléctrica de La Riera

La **central de La Riera** ye una central hidroeléctrica asitiada na parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Somiedo. Aprovecha les agües de los ríos Somiedo y Saliencia, por aciu dos talos banzaos qu'abastecen a la central al traviés d'un sistema de canales y tuberíes, pa la xeneración d'enerxía llétrica.

Les obres de construcción, promovíes por Hidroeléctrica del Cantábrico, güei HC Energía, empezaron en 1930 y enllargar hasta 1945. Tien trés grupos xeneradores, 2 puestos en funcionamientu en 1946 y el terceru en 1956, de 2,61 MW cada unu, con una potencia total instalada de 7,8 MW.

Dispón de turbines tipu Francis vertical y el caudal máximu de circulación ye de 7,2 m³/s. N'añu mediu, produz una enerxía de 36.000 MWh

## Ver tamién
* Enerxía n'Asturies
* Enerxía anovable n'España

## Referencies

## Enllaces esternos
Central hidroeléctrica de Miranda

La **central de Miranda** ye una central hidroeléctrica asitiada nel conceyu de Miranda (Asturies), ente les aldees de Fontoria y Selviella, pertenecientes a les parroquies de Samartín de Llodón y Lleiguarda, respeutivamente. Aprovecha les agües de los ríos Somiedo y Pigüeña pa la xeneración d'enerxía llétrica.

Ye propiedá de HC Energía y entró en funcionamientu nel añu 1962. Cuenta con 4 grupos xeneradores de 16,2 MW cada unu, lo que se traduz nuna potencia total de 64,8 MW.

## Captación y conducción de les agües

### Captación nel ríu Somiedo
Les agües del ríu Somiedo captar nel nucleu d'El Covacho, a la salida de la Central hidráulica de Rir, ya incorpórense direutamente a la conducción principal.

### Captación nel ríu Pigüeña
Les agües del ríu Pigüeña cáptense gracies al cálcer de Pigüeces. Incorporar a una conducción soterraña de 5 quilómetros de llargor y 5 m² de seición. Darréu, y por aciu un sifón, sálvase'l valle del ríu Somiedo y algámase la llocalidá de Clavichas, onde les agües xunir a la conducción principal.

### Conducción principal
La conducción principal empieza en tomar d'El Covacho. Ta formada por dellos túneles revistíos de formigón, de 3,5 metros d'altor y una seición de 10 m², en forma de ferradura. El so trazáu fura la cadena montascosa asitiada na marxe derecha del ríu Pigüeña. Tres 2 quilómetros de percorríu, recibe les agües del ríu Pigüeña y sigue, a lo llargo d'otros 19 quilómetros, hasta la llocalidá de Vigaña, dexando tras La Bustariega, Ḷḷamosu y Tiblós. Nesti tramu, recibe l'aportación de dellos regueros de cierta importancia.

Tres quilómetros dempués de Vigaña, atópase la *chimenea d'equilibriu* y la *válvula de cabecera* que dexen regular la presión y el fluxu d'entrada a la tubería forzada, de material metálico, y que gracies a les sos 950 metros y la so pronunciada pendiente dexen que les agües algamen les turbines a gran velocidá, aumentando la so enerxía cinética que va ser tresformada en enerxía llétrica.

El desaguadoriu, realizar de nuevu al ríu Pigüeña, unos metros antes del so confluencia col ríu Narcea, al traviés d'una conducción de 1.520 metros, de los cualos, 11.290 realícense al traviés d'un nuevu túnel, y el restu, por una canal al campu.

## Carauterístiques de la central
La central ta escavada en roca viva. Cuenta con turbines tipu Pelton y cuatro grupos xeneradores con una potencia total de 64,8 MW qu'apurren la enerxía a 11 kV.

La subestación llétrica, instalada nel esterior, cuenta con 4 tresformadores qu'alcen la tensión hasta 132 kV. Una llinia aéra tresporta la enerxía producida nesta central hasta la subestación llétrica de La Corredoria, n'Uviéu.

## Ver tamién
* Enerxía n'Asturies
* Enerxía anovable n'España

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Páxina esplicativa con datos de la central
Central hidroeléctrica de Proaza

La **Central hidroeléctrica de Proaza** (denominada igualmente **Saltu de Proaza**) ye una central hidroeléctrica allugada en Proaza (Principáu d'Asturies) nel marxe esquierdu del ríu Trubia (gargüelu de Peñes Xuntes). L'edificiu de formigón que destaca ye una obra encargada por Hidroeléctrica del Cantábrico que diseña l'arquiteutu español Joaquín Vaquero Palacios en 1964 que finalmente s'inaugura en 1968. Trátase d'un exemplu d'arquiteutura brutalista. 

Tomar d'agua atopar nel banzáu de Valdemurio (denomináu tamién *[[Banzáu de Quirós]]*), nel ríu Quirós, que s'atopa asitiáu na llende ente los conceyos de Quirós y Proaza elevaos a una cota d'altitú de 333 metros, dispón d'una presa de gravedá de 40 metros d'altor y 160 metros de llargor en coronación y con dos compuertes de vertideru.

## Ver tamién
* Sienda del osu - Escurre poles cercanía

## Referencies

## Enllaces esternos
* Doumentos y Planos de la Obra - PDF
* Reportaxe sobre la central
Central hidroeléctrica de Tañes

**La Central Hidráulica de Tañes "Sánchez Pello"** ye una estación hidráulica soterraña asitiada ente los banzaos de Tañes y el de Rusecu, nel conceyu asturianu de Sobrescobiu, nel Valle del Nalón. Pertenez y ye esplotada por EDP HC Energía y el Consorciu pal suministru d'agua y Saneamientu nel Principáu d'Asturies.

## Carauterístiques

La central foi diseñada y decorada, como delles otres asturianes, polos arquiteutos y escultores Joaquín Vaquero Palacios y el so fíu Joaquín Vaquero Turcios. La so construcción empezó en 1970 y remató en 1978. Aportar por aciu un covarón yá que la central allugar nel interior d'un monte. La sala de xeneradores dexa a piedra vista l'interior del monte y akverga una bóveda qu'asemeya un cielu abiertu.
Ye una central de tipu reversible, pos aprovecha l'agua d'un banzáu cimeru (Tañes) y otru inferior (Ruseco). Dambos banzaos gocien de gran interés ornitolóxicu yá que s'atopa en plenu Parque natural de Redes. 

Nel so interior rodó la película *[[Gary Cooper, que estás en los cielos]]*, de Pilar Miró.

## Referencies

## Enllaces esternos
Central térmica de Soto Ribera

La **central térmica de Soto Ribera** ye una instalación termoeléctrica asitiada xunto al ríu Nalón, nel términu municipal de La Ribera, n'Asturies. Consta de 4 grupos térmicos, dos de ciclu convencional de 254 y 361 MW y dos de ciclu combináu de 432 y 434 MW. Ye propiedá de la empresa HC Energía.

## Historia
El proyeutu pa la instalación d'una central térmica na zona qu'aprovechara l'abondosa producción de carbón de les cuenques del Nalón y el Caudal xestar en 1957, cuando se presentó'l proyeutu de construcción de tres grupos turbogeneradores pa producir lletricidá nunos terrenes xunto a la confluencia de los ríos Nalón y Caudal nel conceyu de La Ribera, a 7 km d'Uviéu. Esi añu empecipien les obres, al cargu de un consorciu compuestu por Hidroeléctrica del Cantábrico, Electra del Viesgo y Llétrica de Llangréu, rematando les mesmes en 1962. El Grupu I, de 67 MW, entró en funcionamientu en 1962, el Grupu II, de 254 MW, en 1967 y el Grupu III, de 361, en 1984.

En 1999, Hidrocantábrico mercó a Electra de Viesgo y Hidroeléctrica Española (qu'absorbiera Llétrica de Llangréu en 1981) la so participación na central, polo que pasó a ser íntegramente de la so propiedá.

Hidrocantábrico (dende 2005 HC Energía) plantegóse la posibilidá d'incorporar un ciclu combináu na central, según el zarru de dalgún de los grupos primitivos de carbón, y en 2007 llogró l'autorización pal zarru del Grupu I, tres 40 años de funcionamientu. Al añu siguiente punxo en funcionamientu'l primer ciclu combináu esistente n'Asturies, con una potencia de 432 MW y qu'utiliza gas natural como combustible principal. Pal tresporte del combustible a la central foi construyíu un gasoductu con una presión de 80 chigres conectáu a la la rede básica Zamora-Uviéu, que pasa a 2 km de la mesma. En 2010 entró en funcionamientu un segundu grupu de ciclu combináu, de 434 MW, denomináu Grupu V.

Los grupos de carbón quemen tanto carbón nacional de Hunosa como d'importación procedente del puertu del Musel en Xixón, dependiendo de la situación del sector mineru. 

## Instalaciones
La central de Soto Ribera atópase xunto al calce del ríu Nalón, nel que se construyó un banzáu pa la refrigeración de la mesma, y ta próxima tamién a l'Autovía A-66. El conxuntu ta apoderáu poles dos grandes chimenees de los grupos II y III y el so torre d'enfriamientu. Los dos ciclos combinaos atópense allegantes, con dos chimenees de menores dimensiones. La central térmica tien tamién un accesu pa ferrocarriles de FEVE, que facilita'l tresporte de carbón dende'l puertu de Xixón hasta les instalaciones de la central.

## Ver tamién
*Centrales térmiques n'España

## Bibliografía
* *D'empreses y empresarios na España contemporánea*. Llordén Miñambres, Moisés; González, Manuel-Jesús. Universidá d'Uviéu, 1995. ISBN 84-7468-819-1

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Centru Ecuestre L'Asturcón

El **Centru Ecuestre L'Asturcón** ye un centru hípicu inauguráu'l 1 de setiembre de 1999 tres dos años d'obres y un costu de 24 millones d'euros, anque'l presupuestu inicial yera de 2,4 millones. Ocupa una parcela d'unos 300.000 m² asitiada na parroquia uvieína de Villapérez (Asturies, España), ente la falda del Naranco y el conceyu de Llanera. El centru ye de propiedá municipal pero de xestión privada.

Les sos instalaciones alluguen unos 270 caballos, de los que 159 son de propietarios privaos y los demás formen parte de les escueles municipales.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial
Centru Sanitariu Marítimu de Xixón

El **Centru Sanitariu Marítimu de Xixón**, conocíu como **Sanatoriu Marítimu**, ye un centru d'atención a persones con discapacidá intelectual de la Provincia de Castiella de la Orde Hospitalaria de San Juan de Dios que s'alluga na ciudá de Xixón, Asturies.

## Historia
Foi inauguráu'l 8 de setiembre de 1945 col nome de **Sanatoriu Marítimu de San Bernardo y San Hermenegildo** por iniciativa de la familia Alfageme de Candás, familia conservera orixinaria de Zamora, que mercaron los terrenes onde fueren fusilaos Bernardo Alfageme Pérez d'ochenta y siete años y el so nietu Hermenegildo Alfageme del Bustu, de ventisiete años y dexar a la institución. La so xestión foi encamentada a la Orde de los Hermanos de San Juan de Dios pa l'atención de neños con remortines de poliomielitis, y el so primer direutor médicu foi'l doctor xixonés Aquilino Hurlé Velasco. A partir de los años 1960 amplíase la so actividá como colexu d'educación especial y añader modalidaes ambulatorias como la oftalmoloxía, llogopedia y fisioterapia. En 1989 lleva a cabu una reforma de les dependencies del área residencial p'atender la demanda residencial esistente nel Principáu d'Asturies pa usuarios con problemática sociu-familiar grave y persones con necesidá de sofitos xeneralizaos.

## Árees
El centru componer de tres árees:
***Colexu d'Educación Especial**, p'alumnos de 6 a 20 años.
**4 unidaes d'Educación Básica Obligatoria **3 
unidaes de Transición Vida Adulta **1
taller de Formación Profesional Básica Especial
***Centru de Sofitu a la Integración**, pa persones mayores de 20 años.
**2 talleres de Sofitos Xeneralizaos
**4 talleres Ocupacionales
**4 talleres Prelaborales (remanes, xardinería, llimpieza y caltenimientu)
***Residencia y Viviendes Tutelaes**, pa persones mayores de 18 años. Consta de 4 unidaes residenciales y 2 viviendes tutelaes.
**1 unidá de Sofitos Xeneralizaos
**1 unidá de Sofitos Xeneralizaos/Estensos 
**1 unidá de Sofitos Estensos/Llindaos
**1 unidá de Sofitos Llindaos 
**2 pisos Tutelaos

## Referencies

## Enllaces esternos
*Web oficial
Centru d'Interpretación del Campusantu de La Carriona

** El CICLAC (Centru d'Interpretación del Campusantu de La Carriona) ** ye un espaciu museográficu dedicáu a la conocencia y espardimientu del Campusantu Municipal de La Carriona, n'Avilés, Asturies.

## Edificiu
El Centru d'Interpretación de La Carriona asítiase nes antigües viviendes del capellán y el conserxe del campusantu. Estes fueron proyeutaes dientro del conxuntu de la cortil por Ricardo Marcos Bausá, con una planta rectangular y dos patios adosaos a unu de les sos bandes (antigües güertes de les viviendes). El so estilu sigue les carauterístiques de la capiya central del campusantu, racionalista y con un calter austeru, ensin grandes elementos ornamentales.

Nel proyeutu de rehabilitación, proyeutáu pol arquiteutu municipal Germán Blanco Colunga, créase un espaciu espositivu diáfano de 153,45 m² dotáu d'almacén, oficina y aseos. Recupérase l'esterior según el diseñu orixinal de Ricardo Marcos Bausá. Trátase del primer equipamientu museísticu de la ciudá d'Avilés. 

## Proyeutu museográficu
El proyeutu museográficu tien l'autoría de personal municipal, en concretu de Ricardo Fernández López y Manuel Ángel Hidalgo Menéndez. Dambos son trabayadores adscritos al Área de Cultura del Conceyu d'Avilés.

El discursu dientro del área d'interpretación xenerar a partir de paneles espositivos asitiaos a lo llargo del perímetru. Tienen abondosa documentación gráfica y nellos recueyen dellos aspeutos:
# El Avilés del tránsitu de los sieglos XIX al XX: La dómina de construcción del Campusantu Municipal de La Carriona.
# Los antiguos campusantos d'Avilés.
# La construcción del Campusantu Municipal de La Carriona. 
# El Campusantu Municipal de La Carriona: “espaciu d'Arte”.
# El Campusantu Municipal de La Carriona: “espaciu de memoria”.
# Los otros campusantos avilesinos: San Pedro Navarro y San Cristóbal.
# El tiempu presente de los nuesos campusantos: L'Asociación de Campusantos Significativos d'Europa o ASCE y la Ruta Europea de Campusantos.

Amás d'esto, tamién consta de zona de reproducción d'audiovisuales, folletos informativos y vitrines, onde podemos atopar documentos y maquetes rellacionaes col campusantu. 

L'oxetivu de la instalación museográfica ye dar a conocer y espublizar el valor históricu- artísticu y social de los campusantos, que puede llevase a cabu gracies a la Ruta Europea de Campusantos, de la que forma parte'l Campusantu Municipal de La Carriona. Otros de los oxetivos fundamentales son la visibilización, espardimientu, caltenimientu y profundización de la conocencia del patrimoniu funerariu.

Tolos espacios y accesos, son accesibles pa persones con movilidá amenorgada. Dispón d'un ampliu horariu d'apertura: de 10.00h a 13.00h y de 16.00h a 18.00h (llunes a vienres, llaborables); y de 11.00h a 13.00h (sábados, domingos y festivos). La entrada ye gratuita.

## Referencies

* 
* 
* 

## Enllaces esternos
* 
* PáginaAyuntamiento d'Avilés.
* Comarca Avilés Turismu
* ASCE