Xoyes de la Corona británica

Les **xoyes de la Corona británica** son una serie de xoyes, insinies y elementos pertenecientes a la Casa Real Británica. Los sos elementos principales son les corones reales ya imperiales d'Inglaterra, Escocia ya India, xunto con otros elementos como orbes, espaes y cetros.

La parte más importante de la coleición ye emplegada na ceremonia de la coronación y otros actos oficiales. Curiar na Torre de Londres. Ye considerada la coleición de xoyes más pervalible del mundu.

## Corona de San Eduardo

La corona de San Eduardo ye la pieza más importante de les xoyes de la corona británica. Ye emplegada pa coronar a los monarques del Reinu Xuníu. Foi ellaborada pa la coronación del rei Carlos II.

## Corona imperial del Estáu

{{AP|Corona imperial del Estáu Realizada en 1838 pa la coronación de la reina Victoria. Nel centru de la cruz de la parte frontera lleva un rubín, procedente d'una virxe del Monesteriu de Santa María la Real de Nájera y que foi lleváu a Inglaterra como botín del Príncipe Negru n'emprestando ayuda a Pedru I el Cruel nes sos guerres.

## Corona imperial de la India

Ta guardada xunto al restu de les xoyes de la Corona británica, anque nun ye parte d'elles. Ye la única corona d'un monarca británicu que tien ocho diademes, a la manera de la corones europees continentales, en llugar de siguir cola tradición de les corones britániques, que teníen namái cuatro diademes.

## Otres corones
### Diadema del Estáu

La **Diadema del Estáu de [[Xurde IV del Reinu Xuníu|Xurde IV]]** foi realizada en 1820 por que esti monarca llucir mientres el so treslláu a l'Abadía de Westminster antes de ser coronáu. Darréu foi usada na procesión de la coronación pola reina Victoria y na actualidá Sabela II emplegar mientres l'apertura del Parllamentu. En realidá tratar d'una corona abierta de diamantes. Ta afatada con ocho florones, cuatro con forma de cruz patada y otros cuatro formaos polos emblemes vexetales de los territorios qu'integren el Reinu Xuníu: la rosa heráldica per Inglaterra, el cardu per Escocia y el trébole por Irlanda.

### Corona Pequeña de la Reina Victoria
La **Corona Pequeña de la Reina [[Victoria del Reinu Xuníu|Victoria]]** ye una corona de tamañu bien pequeñu, nueve centímetros d'anchu y diez d'altu, realizada con aproximao 1300 diamantes. Foi encargada pola reina Victoria en 1870 al resulta-y la Corona del Estáu Imperial bien pesada ya incómoda. Como les Corones de San Eduardo y del Estáu Imperial, ta decorada con ocho florones con forma cruz patada y flores de lliriu, que s'alternen, y ta cerrada con cuatro diademes remataes con un orbe cruzáu asitiáu enriba.

### Corona de la Reina Isabel
La **Corona de la reina [[Isabel Bowes-Lyon|Isabel]]** foi realizada por cuenta de la coronación del so maríu Xurde VI en 1937, ye la única de tola coleición que ta realizada con platín. Sigue'l diseñu de la Corones de San Eduardo y del Estáu Imperial (con florones con forma de cruz patada y flor de lliriu, cerrada con cuatro diademes y rematada con un orbe cruzáu). En 1953 la reina Isabel llució esta corona ensin diademes mientres la ceremonia de coronación de la so fía Sabela II yá que ye posible desmontales fácilmente.

La Corona de la Reina Isabel contién el diamante más antiguu conocíu: Koh-i-Noor (‘monte de lluz’), que sería afayáu en 1304 y que terminó siendo ufiertáu  a la reina Victoria. Esti diamante cunta con una lleenda según la cual los homes y muyeres que la porten van llograr gran poder pero los primeres van morrer trágicamente. El Koh-i-noor, de 105 quilates (21,6 gramos), foi talláu de nuevu en 1851 y, primero que fuera ellaborada la corona de la Reina Isabel, yá fuera utilizáu nes corones de les reines Alexandra de Dinamarca y María de Teck. La India, Paquistán ya Irán reclamaron la so devolución.

### Corona de Xurde, Príncipe de Gales
La **Corona de [[Xurde V del Reinu Xuníu|Xurde]], [[Príncipe de Gales]]** foi ellaborada ente 1901 y 1902 pal príncipe de Gales (futuru Xurde V del Reinu Xuníu). Ye una corona asemeyada a la de San Eduardo pero estremar d'ésta en que tien dos diademes en cuenta de cuatro.

## Cetros y orbes

Los monarques del Reinu Xuníu cunten ente les sos insinies con dos cetros y dos orbes como insinies:

* El **Cetru de la Cruz**, realizáu en 1661, asina llamáu por atopar se rematáu con una cruz. En 1910 foi modificáu pa incorporar el diamante Cullinan I, tamién conocíu como la Gran Estrella d'África, un diamante que supera los 530&nbsp;quilates (106&nbsp;gramos). Ye'l segundu diamante más grande del mundu dempués del Golden Jubilee (‘Cincuentenu Aniversariu’). Mientres la ceremonia de la coronación, el monarca del Reinu Xuníu porta'l Cetru de la Cruz na so mano derecha.

* El **Cetru del Palombu**, tamién ellaboráu en 1661. El so estremu cimeru ta afatáu cola figura d'una palombu, símbolu del Espíritu Santu. El monarca sostién esti cetru cola so manzorga. El nuevu monarca británicu sostién los dos cetros mentaos nel momentu en ser coronáu cola Corona de San Eduardo.

* L**'Orbe del Soberanu**, una esfera bueca realizada con oru en 1661. Ta afatáu con bandes de piedres precioses que decoren la so ecuador y el so semimeridiano. El orbe atópase rematáu con una cruz de xoyes que simboliza'l papel del monarca como *fidei defensor* (‘defensor de la fe’), unu de los sos títulos. El monarca sostién esti orbe cola so manzorga nuna parte de la ceremonia de la coronación.

* L**'Orbe Pequeñu**. Como indica'l so nome tratar d'un orbe de pequeñu tamañu, realizáu en 1689 pa la reina María II, yá que foi coronada xunto al so maríu Guillermu III (Guillermu II como rei d'Escocia).

## Espaes ceremoniales
Na coronación de los monarques del Reinu Xuníu empleguen cinco espaes d'usu ceremonial.

* La **Espada Enjoyada de la Ufierta**, realizada pa la coronación de Xurde IV. Nella figuren los emblemes vexetales de los territorios qu'integren el Reinu Xuníu. Na actualidá, esta ye la única espada qu'utilicen los monarques mientres la so coronación. Les restantes atópense espuestes enfrente d'ellos mientres la ceremonia.

* La **Espada del Estáu**, la mayor de la coleición. Mientres la ceremonies de coronación y d'apertura del Parllamentu sostener el Lord Gran Chambelán que s'atopa delantre del monarca.

* Los trés espaes restantes son: la **Espada de la Xusticia Espiritual**, la **Espada de la Xusticia Temporal** y la **Espada de la Misericordia**.

## Aniellu, Angüeña, Cuyar de la Unción y Brazaletes
* El **Aniellu de la Coronación** realizáu en 1831 pa la coronación de Guillermu IV. Hasta aquella fecha, cada monarca recibía un nuevu aniellu como símbolu del so «matrimoniu» cola nación.

* Pa unxir al monarca, el Arzobispu de Canterbury utiliza la **Cuyar de la Unción**. L'oleu ye estrayíu de l'angüeña», que ye una vasía d'oru con forma d'águila. La cuyar ye de plata bañao n'oru y ta decorada con perlles. Probablemente esta cuyar foi realizada mientres el sieglu XIII y ye una de los elementos más antiguos emplegaos na ceremonia de coronación. Caltúvose gracies a que Clement Kynnersley, encargáu del guardarropa de Palaciu mientres el reináu de Carlos II, adquirir por dieciséis xelinos cuando Cromwell ordenara la destrucción de les xoyes de la Corona.

* Los **Armíllae** (‘brazaletes’). Tán realizaos con oru y simbolizaben sinceridá y sabiduría. Pa la coronación de Sabela II realizóse un nuevu conxuntu de brazaletes que foi ufiertáu polos gobiernos de dellos Estaos de la Mancomunidá: Reinu Xuníu, Australia, Canadá, Nueva Zelanda, Sudáfrica, Paquistán, Ceilán, y Rodesia del Sur.

## Otres xoyes destacaes
### Tiara de la reina María
La tiara de la reina María ye una de les pieces más conocíes ya importantes de la coleición británica de xoyes reales.

La tiara foi un regalu de les moces de Gran Bretaña ya Irlanda a los duques de York nel momentu de les sos bodes l'añu 1893. Los duques seríen col tiempu los reis Xurde V del Reinu Xuníu y la reina María de Teck.

Orixinalmente yera coronada con perla pero col tiempu estes seríen sustituyíes por diamantes. La xoya foi regalada pola reina María a la so nieta la princesa Isabel (futura Sabela II) por cuenta del so matrimoniu col príncipe Felipe de Grecia, nel añu 1947.

### Tiara Vladímir de la Gran duquesa María Pávlovna

La tiara Vladímir de la Gran duquesa María Pávlovna, casada col Gran duque Vladímir Aleksándrovich de Rusia, ye la más conocida y utilizada tiara de la coleición real.

María Pávlovna, Gran duquesa de Rusia, nacida Gran duquesa de Mecklemburgu-Schwerin yera una de les grandes coleicionistes de xoyes de la corte de los zares. Tía del zar Nicolás II de Rusia tenía una coleición impresionante de xoyes, munches de les cuales fueron mercaes tres la so muerte pola reina María de Teck l'añu 1921.

Les xoyes de la Gran duquesa seríen sacaes por un diplomáticu suecu del Palaciu Vladímirski (:en:Vladimir Palace) de San Petersburgu tres la Revolución d'Ochobre de 1917 y recuperaes pola so propietaria. Les xoyes pasaron a la so fía la Gran duquesa Elena Vladímirovna Románova, princesa de Grecia, tres la muerte de la Gran duquesa l'añu 1920.

La tiara consiste en quince círculos de diamantes dientro de los cualos hai engastada una perlla en forma de pera sustituible por una esmeralda na mesma forma en cada círculu. Tamién se vio llucila ensin nenguna clase de perlles o esmeraldes.

### Kokóshnik de Rusia
Un *[[Kokóshnik]]* procedente de Rusia ye otra de les pieces más célebres y pervalibles de la coleición británica de xoyes reales.

Esta pieza foi realizada l'añu 1888 con ocasión de les bodes de plata de los príncipes de Gales, el futuru rei Eduardu VII d'Inglaterra y la princesa Alexandra de Dinamarca. La obra foi encargada por lady Salisbury y sufragada polos 365 pares del reinu. La xoya foi realizada nel taller del prestixosu xoyeru Garrard.

La pieza siguía l'estilu de los kokóshniks rusos, unes pieces típiques de los llabradores ruses que la corte de los zares tresformara en precioses xoyes. La princesa de Gales conocía l'estilu porque la so hermana, la zarina Dagmar de Rusia (María Fiódorovna) tenía unu.

La obra foi supervisada pola marquesa de Aylesbury y Salisbury y pola condesa Spencer y de Cork. Contién sesenta barras de platín encuallaes de 488 diamantes, los dos más grandes pesen 3,25 quilates.

## Referencies

## Ver tamién
* Cullinan
* Xoyes de la Corona
* Monarca Británicu
* Torre de Londres

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial de la Torre de Londres (n'inglés)
* Les Xoyes de la Corona na páxina web English Monarchs (n'inglés)
* Les Xoyes de la Corona na páxina web oficial de la monarquía británica, con fotografíes (n'inglés)