Llingües d'España

N'España fálense unes 13 llingües vernácules; l'idioma oficial en toa España ye'l castellán o español. Un 35% los falantes son billingües, les más de les vegaes con llingües propies de les estremaes comunidaes autónomes.

## Idiomes cooficiales
* l'aranés (variante del occitanu), nel Val d'Aran;
* el catalán (*català*) en Cataluña, Islles Baleares, y Comunidá Valenciana (onde se la denoma valencianu (*valencià*);
* el gallegu (*galego*) en Galicia;
* l'eusquera (*euskara*) nel País Vascu y en dalgunos conceyos de la Comunidá Foral de Navarra.

## Idiomes qu'ensin ser cooficiales el so usu ta reguláu per llei
* L'asturianu nel Principáu d'Asturies.

* L'aragonés, na zona de Uesca y Altu Aragón:
** Aragonés occidental (ansotano, cheso);
** Aragonés central (belsetán, chistabino, tensino, pandicuto, bergotés);
** Aragonés oriental (benasqués, grausino, ribagorzanu, fobano, chistabino);
** Aragonés meridional (ayerbense, somontanés);

* El catalán en dalgunos conceyos aragoneses.

* El llionés na Comunidá Autónoma de Castiella y Llión.Artículu 5u. párrafu 2 del Estatutu d'Autonomía.

## Otres llingües

Munches otres llingües, ensin gociar de reconocencia llegal denguna, úsense en delles zones:

* L'asturllionés:
**Como fales de transición astures:
*** eonaviegu (Del asturianu col gallegu oriental);
*** montañés (Del asturianu col castellán)(*cántabru*), en Cantabria, na comarca d'Encartaciones (Vizcaya) y nel norte de Palencia y Burgos;
****llebaniegu, na comarca de Llébana;
****pasiegu, na comarca del Valle del Pas;
****campurrianu, na comarca de Campoo;
****de Cabuérniga (montañés propiamente dichu), na comarca del mesmu nome;
****sobano, nel valle de Soba;
****Tresmeranu, na comarca de Tresmiera; 
****Peḥín, na zona costera;
*** estremeñu,(del asturianu col castellán) nel noroeste de Cáceres y nel sur de Salamanca;
**** artu (septentrional);
**** meyu (central);
**** baḥu (meridional);
* el catalán en dalgunos conceyos murcianos;
* la fala xalimesa falada nel valle de Xálima, n'As Ellas, Valverdi du Fresnu y Sa Martín de Trevellu, poblaciones asitiaes na provincia de Cáceres, na rexón d'Estremadura;
* el portugués, faláu en zones rurales de la comarca d'Olivenza (Badajoz) y na villa de L'Alamedilla (Salamanca):
** portugués de Firrera (Herrera de Alcántara), variedá dialeutal del portugués antiguu, faláu n'Estremadura;
* el caló, xitanu, ibero-romanín o hispano-romanín, coles sos rames subdialeutales hispano-caló, catalano-caló, vasco-caló y gallego/luso-caló;

Por mor de la inmigración :

* l'árabe, sobro too en Ceuta y Melilla.
* el tamazig, sobro too en Melilla.

Ente les llingües falaes polos inmigrantes y los sos descendientes habría destacar l'árabe, el chinu, el polacu, el quechua y el rumanu.

## Dialeutos del castellán con entidá propia

* Murcianu, fales de tránsitu col catalán con influencies aragoneses y andaluces, en Murcia, Orihuela y ciudaes d'alredor (Alicante), norte de Granada y Albacete, con diferencies en cada zona, llamaos subdialeutos como n'Albacete o norte de Granada.
* Castúo, fales de tránsitu col llionés (o estremeñu), n'Estremadura, y poblaciones de Huelva, Córdoba y Sevilla.
* Fales rioxanes, d'influyencia aragonesa pel oriente, vasca pel norte y asturllionesa pol occidente.
* Fales canaries, con influyencia Guanche, una de les rames bereberes estintes, que falábase nes islles enantes de la llegada del castellán, ya influyencies del portugués y numberosos americanismos.
* Fales andaluces, falaes na mayor parte d'Andalucía, con abondes estremadures ente les fales occidentales y les orientales.

## Llinguaxes non orales
* Llingües de señes:
** Llingua de señes española (LSE)
** Llingua de señes catalana (LSC)
** Llingua de señes valenciana (LSCV)
* Xiblu gomeru, en La Gomera

## Llingües muertes
Llingües que se falaben nel actual territoriu español y agora tán muertes:
* Aquitanu
* Celtíberu
* Feniciu
* Gaélicu de los Lugonnes
* Griegu
* Guanche
* Íberu
* Llatín
* Lusitanu
* Mozárabe
* Tartesiu

## Ver tamién
*Llingües prerromanes na Península Ibérica

## Referencies

## Enllaces esternos

*Ethnologue,n'inglés
*Proel.org, en castellán
*Atlas Lingüístico de la Península Ibérica (ALPI) Online
*La llingua de señes, CNSE