Parque nacional

Los Parques Nacionales son árees a caltener nel so estáu natural, carauterícense por ser representatives d'una rexón fitozooxeográfica y haber afoguín científicu.

Magar que'l conceutu de Parque Nacional ye de reciente apreciamientu nel mundiu occidental, n'Asia alcuéntrense los primeros esfuercios por mantener grandes estensiones de tierra baxo'l control del Estáu, con fines d'abellugu a la natura. Quiciabes l'área abellugada más antigua de la que se tien conociencia ye la viesca de Sinharaja en Sri Lanka, la cual ye anguaño una reserva forestal y en 1988 foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO.

## Historia
La idea d'un parque nacional foi primeramente formulada pol pintor George Catlin. Nos sos viaxes pel oeste d'Estaos Xuníos, fitóse ellí fondamente esmolecíu pol futuru los Indios Americanos y de les belleces naturales que descubrió. En 1832 escribió un artículu encamentando la preservación de les doyures naturales del país.

El primer enfotu oficial por parte'l gobiernu asocediera nos Estaos Xuníos al encruz d'un acta'l Congresu y firmada pol presidente Abraham Lincoln el 30 de xunu de 1864, al traviés de la cual cedíase'l valle de Yosemite y el Mariposa Grove al estáu de California, "pal so guarimientu, caltenimientu y usu públicu, pa folgancia y recreación". Esti sería, nel futuru, el Parque Nacional de Yosemite.

Años más sero, una midida paecía foi propuesta pa un área en Wyoming y Montana, pero problemes colos turistes y propietarios de tierres en y alrodiu'l recién creáu parque Yosemite, amás del fechu de qu'esta nueva reserva según el propuestu abarcaba árees en más d'un estáu, ficieron enguedeyada la so creación anicialmente, ya que'l gobiernu federal nun había precedentes nin una idea nidia de cómo controlar un parque. En 1871 el parque nacional de Yellowstone foi establecío como'l primer parque realmente nacional. Tomando exemplu lo realizao en Yellowstone, en 1890, Yosemite pasó al control federal tornándose nel segundu parque nacional de los Estaos Xuníos.

Ceo, l'exemplu d'Estaos Xuníos espandióse a otres territorios.

## L'spoxigue del conceutu
Los parques nacionales tan xeneralmente allugaos n'estayes con baxo desenrollu. De cutio presenten árees con una doyura esceicional y cuasi virxe na so flora y fauna con un ecosistema que munches vegaes ye'l caberu reductu d'especies en peligru de desaniciu. Tamién s'espoxiguen parques nacionales n'árees de carauterístiques xeolóxiques significatives pol so orixe, formación o belleza natural. Mui davezu, dambos oxetivos son satisfechos en gran parte de los parques nacionales, nun balance natural únicu que permite gociar de la vida natural nel so mayor esplendior.

En dellos países los parques nacionales han el propósitu de tornar a ciertes árees qu'esperimentaren dichu espoxigue humanu al so estáu natural. Esti foi'l casu col Great Smokey National Park allugáo ente los estaos de Carolina del Norte y Kentucky. Tabién en dellos casos, como en Gran Bretaña los parques nacionales pueden incluir propiedaes privaes nes que puede continuarse l'agricultura y esistir pequeños poblados y víes públiques.

La mayor parte los parques nacionales tienen un doble propósitu al ufrir abeyu a la vida xabaz y tamién como atraición turística xurdiendo asina lo que se conoz como ecoturismu. El turismu en forma controlada ye fonte d'ingresu pal caltenimientu los parques.

## Otros aspeutos de los Parques Nacionales
Amás de les sides de caltenimientu'l mediu ambiente y del ecosistema, en dellos países tamién se crearon parques o monumentos col propósitu de caltener llugares d'afoguín públicu y emportancia cultural, científicu o históricu. Los parques nacionales tamién son ferramientes pa la planificación y l'ordenamientu territorial. En Venezuela, por exemplu, el sistema de parques nacionales abelluga les principales cuenques hidrográfiques, garantizando l'abastimientu de más del 85% del agua potable consumida nel país.

## Ver tamién
* Patrimoniu de la Humanidá
* Patrimoniu Mundial

## Referencies

## Enllaces esternos