Jake Gyllenhaal

**Jacob** «**Jake**» **Benjamin Gyllenhaal**, —pron. —  ye un actor y productor de cine d'Estaos Xuníos, fíu del direutor Stephen Gyllenhaal y de la guionista Naomi Foner. Gyllenhaal empezó a actuar a la edá de diez años. El so primer papel protagonista foi na película *[[October Sky]]* (1999), a la cual siguiéron-y la película independiente de cultu *[[Donnie Darko]]*, na que daba vida a un adolescente con problemes psicolóxicos y na que compartía repartida cola actriz Maggie Gyllenhaal, la so hermana na cinta y na vida real, y *[[The Day After Tomorrow]]* (2004), una película de la tema catastrófica del enfriamientu global que supunxo'l so debú nel cine de gran presupuestu y nel qu'interpretaba a un estudiante, fíu de Dennis Quaid. 2005 foi de xuru l'añu de la so consagración como actor ante'l gran públicu, gracies a la so interpretación d'un marine atayáu en *[[Jarhead]]* y, sobremanera, al personaxe del vaqueru Jack Twist en *[[Brokeback Mountain]]*, d'Ang Lee, onde compartía protagonismu xunto a Heath Ledger. El trabayu de Gyllenhaal, al igual que'l de Ledger, foi aclamáu pola crítica, que yá nel so día allabara la so interpretación en *Donnie Darko*.
Gyllenhaal convirtióse nun activista políticu, promoviendo diverses causes polítiques y sociales. Nos últimos años, apaeció na publicidá de la campaña Rock the Vote, emprestó públicamente'l so sofitu al Partíu Demócrata de los Estaos Xuníos nes eleiciones de 2004 y hai promovíu distintes causes ambiental y en favor de la Unión Americana poles Llibertaes Civiles.

## Primeros años de vida y educación
Gyllenhaal nació en Los Angeles, California, fíu del direutor de cine Stephen Gyllenhaal y la productora de cine y guionista Naomi Foner (como soltera Achs). Maggie Gyllenhaal, la so hermana mayor, ye tamién actriz, ya interpretó a la so hermana na película de *[[Donnie Darko]]*. El padre de Gyllenhaal foi criáu na relixón swedenborgianista y ye descendiente de rusos, letones, ingleses y de la familia de la nobleza sueca Gyllenhaal. El so últimu ancestru nativu suecu foi'l so trastatarabuelo, Anders Leonard Gyllenhaal. La madre de Jake Gyllenhaal provién d'una familia xudía de la ciudá de Nueva York. La celebración Benei Mitzvá de Gyllenhaal asocedió nun abellugu pa persones ensin llar porque los sos padres quixeron inculcarle un sentimientu de gratitud por el so estilu de vida privilexáu. Gyllenhaal dixo que se considera a sí mesmu "más xudíu que cualesquier otra cosa". Los padres de Gyllenhaal aportunaron en que trabayara nel branu por que se caltuviera a sigo mesmu. Mientres esi tiempu trabayó como salvavides y ayudante de camareru nun restorán empobináu por un amigu de la so familia.

## Carrera como actor
### Primeros años de carrera

Mientres la so infancia, Gyllenhaal tuvo una esposición regular al cine, por cuenta de que la so familia taba bien venceyada a la industria. A los once años d'edá fixo'l so debú como actor interpretando al fíu de Billy Crystal na película de comedia de 1991 *[[City Slickers]]*. Los sos padres nun-y dexaron apaecer na película de 1992 *The Mighty Ducks* porque la producción riquía que Jake dexara'l so llar por dos meses. N'años vivientes, los sos padres dexáron-y participar en pruebes de *[[casting]]* pa distintos papeles, pero regularmente refugaben que'l so fíu aceptara'l papel en casu de resultar electu. Contrariamente, tuvo la oportunidá d'apaecer en delles ocasiones en delles de les películes del so padre. Apaeció nel filme de 1993 *[[A Dangerous Woman]]* (al pie de la so hermana Maggie); en "Bop Gun", un episodiu de la serie **, en 1994, y na comedia de 1998 *[[Homegrown]]*. Al pie de Maggie Gyllenhaall y la so madre apaeció en dos episodios de *Molto Mario*, un programa de cocina italianu de la canal Food Network. Antes del so últimu añu na escuela secundaria, la única película non dirixida pol so padre onde a Gyllenhaal dióse-y permisu p'actuar foi na cinta de 1993 *Josh and S.A.M.*, una pocu conocida aventura infantil.

Graduóse na escuela de Harvard-Westlake en Los Angeles en 1998, y dempués asistió a la Universidá de Columbia, onde la so hermana cursaba'l nivel cimeru y de la cual la so madre habíase graduáu, pa estudiar relixones orientales y filosofía. Abandonó la universidá dos años dempués pa poder concentrase na actuación, anque espresó la so intención de terminar la so llicenciatura. El primer papel protagonista de Gyllenhaal asocedió en *[[October Sky]]*, una adautación de l'autobiografía de Homer Hickam *Rocket Boys*, dirixida por Joe Johnston, onde interpretó a un mozu de Virxinia Occidental que trata de ganar una beca de ciencia p'asina evitar convertise nun mineru de carbón. La película recaldó $32 millones y describióse en *Sacramento News and Review* como la "interpretación revelación" de Gyllenhaal.

### De ''Donnie Darko'' al teatru de Londres
*[[Donnie Darko]]*, la segunda película de gran presupuestu de Gyllenhaal, nun foi un éxito de taquilla tres el so estrenu en 2001, sicasí, a la fin, convirtióse una película de cultu. La cinta, dirixida por Richard Kelly, allugar nel añu 1988 y presenta a Gyllenhaal como un mozu adolescente problemáticu que, dempués d'escapar de la muerte por bien pocu, esperimenta visiones d'un coneyu de 6 pies (1,8 m) d'altor llamáu Frank, quien-y diz que'l mundu ta llegando al so fin. La interpretación de Gyllenhaal foi perbién recibida poles crítiques. Gary Mairs, de culturevulture.net, afirmó que «Gyllenhaal remana'l trucu difícil de paecer tantu una persona selemente normal como una fondamente alteriada, frecuentemente dientro d'una mesma escena».

Dempués del ésitu críticu de *Donnie Darko*, el siguiente papel de Gyllenhaal foi'l personaxe principal de *[[Highway (película)|Highway]]*, una película de 2002 inorada pola audiencia ya igualmente polos críticos. La so actuación describióse por un críticu como «tonta, clixé y direuta pa video». Sicasí, llogró una mayor fama al protagonizar al llau de Jennifer Aniston la película *[[The Good Girl]]*, que'l so estrenu mundial asocedió en 2002, nel Festival de Cine de Sundance; coles mesmes protagonizó *[[Lovely & Amazing]]* con Catherine Keener. En dambes películes caracterizó a un inestable personaxe qu'empieza una aventura temeraria con una muyer mayor d'edá. Dempués, Gyllenhaal describió al so personaxe como un "adolescente en plenu cambéu". Dempués protagonizó la comedia romántica de Touchstone Pictures *[[Bubble Boy]]*, que basóse bien pocu na historia homónima de David Vetter. La película retrata les aventures del personaxe que da títulu a la película, este escuerre al amor de la so vida primero que'l mesmu cásese col home equivocáu. La película resultó fuertemente criticada pola prensa especializada y calificar como una otomía de mal gustu, caótica y tonta».

Siguíu de *Bubble Boy*, protagonizó xunto a Dustin Hoffman, Susan Sarandon y Ellen Pompeo la película *[[Moonlight Mile]]*, interpretando a un mozu que s'enfrenta a la muerte de la so novia y la congoja de los sos padres. La historia, que recibió crítiques variaes, ta llibremente basada nes esperiencies personales del escritor y direutor Brad Silberling, tres l'asesinatu de la so pareya, Rebecca Schaeffer.

Casi foi contratáu pa interpretar a Spider-Man en *[[Spider-Man 2]]*, por cuenta de la esmolición del direutor Sam Raimi pola salú del actor principal y orixinal de *[[Spider-Man (película)|Spider-Man]]*, Tobey Maguire. Sicasí, Maguire recuperóse, polo que la secuela rodar ensin Gyllenhaal. Nel so llugar, protagonizó la producción de gran presupuestu *[[The Day After Tomorrow]]* en 2004, coprotagonizada por Dennis Quaid, quien interpretó al padre de Gyllenhaal.

Nel so debú teatral, protagonizó la renacencia de Kenneth Lonergan, *[[This is Our Youth]]*, nel escenariu de Londres. Al respeutu, l'actor dixo: «Cada actor que llegué a almirar fixo apaiciones nel teatru, asina que supi que yo tamién debía de faer un intentu». La obra, que foi una sensación crítica nel teatru de Broadway, presentar por ocho selmanes nel West End. Gyllenhaal recibió crítiques favorables y el premiu Evening Standard Theatre na categoría "Próxima estrella sobresaliente".

### ''Brokeback Mountain'' y otres actuaciones
El 2005 foi un añu prolíficu pa Gyllenhaal, yá que protagonizó les películes perbién recibíes pola crítica *[[Proof (película)|Proof]]*, *[[Jarhead]]* y *[[Brokeback Mountain]]*. En *Proof*, trabayando xunto a Gwyneth Paltrow y Anthony Hopkins, interpretó a un estudiante graduáu de matemátiques que trata de convencer al personaxe de Paltrow de publicar una revolucionaria prueba a un problema esconcertante de la comunidá de los matemáticos. En *Jarhead*, concentrar nuna actuación contraria al so estilu "sensible anque venáu" avezáu al amosar un tipu d'agresividá masculina como un violentu marín d'Estaos Xuníos mientres la primer Guerra del Golfu. Tamién fixo una prueba de *casting* pa encarnar a Batman para unu de los mayores ésitos de taquilla, *[[Batman Begins]]*, y, anque tuvo a puntu de consiguir el papel, finalmente Christian Bale resultó ser l'escoyíu pa dar vida al personaxe.

En *Brokeback Mountain*, l'actor y Heath Ledger interpreten a dos nuevos que se conocen como pregueros d'oveyes y comprométense nuna rellación sexual qu'empieza nel branu de 1963 y sigue hasta la muerte del personaxe de Gyllenhaal, en 1981. Frecuentemente, la película yera acomuñada cola frase taquigráfica "la película del vaqueru homosexual", anque hubo opiniones distintes alrodiu de la orientación sexual de los personaxes. La película ganó'l premiu Golden Lion nel Festival Internacional de Cine de Venecia. Amás, llegó a ganar cuatro Globos d'Oru, cuatro premios de l'Academia Británica de les Artes Cinematográfiques y de la Televisión (BAFTA), y trés Premiu Óscar. De la mesma nomáu a un premiu Óscar na categoría de "Meyor actor de repartu" pola so actuación, que perdió frente a George Clooney por *[[Syriana]]*. Tamién se fixo acreedor al BAFTA por "meyor actor de repartu" pol mesmu papel y recibió una nominación nel mesmu rubro, xunto con otra por "meyor película" pol Sindicatu d'Actores. Tamién, por *Brokeback Mountain*, Ledger y él ganaron un Premiu MTV por "Meyor Besu" en 2006. Poco dempués de los Premiu Óscar de 2006, foi convidáu a xunise a l'Academia en reconocencia a la so carrera como actor. Coles mesmes, premióse-y col Premiu Young Award a la excelencia artística pol so papel.

Espresó distintos sentimientos sobre la esperiencia de tar so la direición d'Ang Lee en *Brokeback Mountain*, pero, a nivel xeneral, la cinta consiguió una mayor cantidá d'aponderamientos que crítiques pol estilu de direición de Lee. Magar se quexó de la manera en que Lee tiende a desconectase colos sos actores una vegada qu'empieza dalguna filmación, emponderó la so manera de dirixir y coles mesmes el so enfoque sensible al material. Na ceremonia del Directors Guild of America Awards, el 28 de xineru de 2006, Gyllenhaal volvió emponderar a Lee por "la so humildá y el so respetu escontra tou aquel que lu arrodia".

Cuando se-y preguntar sobre les escenes en que se besó con Heath Ledger en *Brokeback Mountain*, dixo: «Como actor, creo que precisamos tomar los momentos en que nos sentimos más incómodos». Tamién, cuando se-y cuestionó sobre les más íntimes escenes con Ledger, Gyllenhaal comparar con: "faer una escena de sexu con una muyer pola que nun me sienta particularmente atraíu". Siguíu del estrenu de *Brokeback Mountain*, circularon rumores en rellación cola orientación sexual de los actores. Cuando se-y preguntar alrodiu de ello mientres una entrevista, Gyllenhaal dixo:

Gyllenhaal narró'l curtiumetraxe animáu *[[The Man Who Walked Between the Towers]]*, basáu nel llibru de Mordicai Gerstein del mesmu nome alrodiu de la famosa azaña de Philippe Petit. En xineru de 2007, como anfitrión de *[[Saturday Night Live]]*, púnxose un vistíu de nueche brillosa y cantó el cantar "And I Am Telling You I'm Not Going" del musical *[[Dreamgirls]]* pal so monólogu d'apertura, dedicando'l cantar al so "única base de fans... los fans de *Brokeback*".

En 2007, protagonizó la película *[[Zodiac (película)|Zodiac]]*, dirixida por David Fincher; la película ta basada nuna historia real, onde l'actor interpretó a Robert Graysmith, un caricaturista de *[[San Francisco Chronicle]]* y autor de dos llibros sobre'l Asesín del Zodiacu. Gyllenhaal trabayó al llau de Meryl Streep, Alan Arkin, y Reese Witherspoon en *[[Rendition]]*, de 2007, un *[[Thriller (xéneru)|thriller]]* políticu empobináu por Gavin Hood sobre la política d'Estaos Xuníos de rindición estraordinaria. En 2009, apaeció con Tobey Maguire nel *[[remake]]* de *[[Brothers (película)|Brothers]]*, cinta danesa de 2004 dirixida por Susanne Bier, so la direición de Jim Sheridan. Los sos siguientes papeles inclúin la comedia *[[Nailed]]*, pa la cual grabó les sos escenes en Carolina del Sur con Jessica Biel, y el filme, entá ensin nome, de Doug Llimen sobre la carrera pa la colonización llunar.

Vistu internacionalmente como un símbolu sexual, foi llistáu nel *ranking* de les "50 persones más belles", de la revista *[[People]]*, en 2006. N'otra llista de *People*, "Solteros más sexys de 2006", tamién foi incluyíu. Asonsañando esti tipu convencional de llistaos, cientos d'homes homosexuales y bisexuales fueron consideraos pa la llista de 2007 y 2008 de "los 100 más sexys por AfterEllen.com". Gyllenhaal asitiar nel númberu unu nos dos años consecutivos. Ocupó'l puestu númberu dos nes votación de *Gay Wired Magacine* sobre los actores masculinos qu'interpretaron a personaxes gais nes películes.

El 20 de mayu de 2008 anuncióse que Gyllenhaal interpretaría'l papel principal na adautación del videoxuegu *[[Prince of Persia: The Sands of Time (película)|Prince of Persia: Sands of Time]]*, so la producción de Jerry Bruckheimer. La película foi estrenada'l 28 de mayu de 2010.

2011 foi l'añu nel que s'estrenó *[[Source Code]]*, la segunda película de Duncan Jones (*Moon*), na que Gyllenhaal interpretó a un axente policial del futuru qu'investiga un atentáu reculando nel tiempu y alicar una y otra vez. Al añu siguiente actuó na película *[[End of Watch]]* xunto a Michael Peña, interpretando a un par de policías de los Ánxeles.

Una de les sos últimes actuaciones incluyir na adautación cinematográfica de la novela de José Saramago, *[[L'home duplicáu]]*, que lleva por títulu *[[Enemy (película)|Enemy]]*. Tamién protagonizó la cinta nomada a meyor fotografía nos Premios Óscar *[[Prisoners (película)|Prisoners]]*. Amás d'actuar en *[[End of Watch]]* y *[[Nightcrawler (película)|Nightcrawler]]* tamién contribuyó como productor en dambes películes.

## Vida personal
### Familia

Siendo fíu del direutor Stephen Gyllenhaal y de la guionista Naomi Foner, la familia inmediata de Gyllenhaal inclúi a la so hermana, l'actriz Maggie, que ta casada con Peter Sarsgaard, l'actor que yá trabayara con Gyllenhaal co-protagonizando en *[[Jarhead]]* y en *[[Rendition]]*. N'avientu de 2006, Jake y la so hermana escaparon de la quema que destruyó Manka's, un famosu restorán y casa d'agospéu en Inverness, California, onde s'atopaben de vacaciones. La sobrina de Gyllenhaal, Ramona Sarsgaard, nació'l 3 d'ochobre de 2006. Jamie Lee Curtis ye la so madrina, y delles vegaes él mentó que los sos padrinos formen una pareya gai. El mesmu Gyllenhaal ye padrín de Matilda Rose Ledger (nacida'l 28 d'ochobre de 2005), la fía de Michelle Williams y del difuntu actor Heath Ledger, con quien trabayó en *[[Brokeback Mountain]]*. El so tíu, Anders Gyllenhaal, ye l'editor executivu del periódicu *[[The Miami Herald]]*. El so difuntu tíu foi'l direutor de cine Robert Achs.

Caltuvo una rellación sentimental con Kirsten Dunst del 2002 al 2004. Gyllenhaal tuvo nuna rellación amorosa cola so compañera de *Rendition*, Reese Witherspoon. Witherspoon confirmó dicha rellación sentimental, que los medios de comunicación especularon dende principios de 2007, nuna entrevista pa la edición de payares de 2008 de la revista *[[Vogue (revista)|Vogue]]*. Informóse que la pareya dixebrárase en payares de 2009, pero l'informe foi negáu polos publicistes de Witherspoon y Gyllenhaal, lo cualos declararon que "entá s'atopaben xuntos". Apocayá viose a l'actriz nun nuevu romance col representante Jim Toth, asina se confirma la rotura con Jake Gyllenhaal quien foi la so pareya por casi dos años. Depués tuvo una curtia rellación cola cantante y actriz Taylor Swift que duró a finales de 2010 y principios de 2011. Dempués de terminar la rellación, Taylor escribió'l cantar "All too well", dedicada a Gyllenhaal. L'actor tamién caltuvo una rellación cola modelu Emily DiDonato, de 22 años d'edá. Coles mesmes, caltuvo una rellación con Alyssa Miller, modelu de traxes de bañu, de 24 años d'edá, que la so rotura dar a conocer a los medios el 7 de xineru de 2014. Sicasí retomen la so rellación enantes del día de San Valentín del 2014.

### Política ya intereses
Gyllenhaal considérase coles mesmes como una personalidá política activa; dempués de grabar un comercial para Rock the Vote, visitó xunto cola so hermana Maggie la Universidá del Sur de California pa convencer a los estudiantes de votar mientres les eleiciones presidenciales d'Estaos Xuníos en 2004. Amás, creó una campaña pal candidatu presidencial demócrata John Kerry. Sicasí, confirmó entós que "atáyame cuando los actores falen de política; soi políticu y faigo eleiciones nes mios películes que pienso que son polítiques. Tratu de [ser coherente al] dicir les coses colo que faigo. Tean bien o mal, los actores nuevos tienen tol poder del so llau". Nuna entrevista pa la cinta *[[Rendition]]*, sorrayó: "ye murniu cuando los actores son políticos y cuando los políticos son actores".

Criáu nuna familia consciente de los problemes sociales, Gyllenhaal fixo campaña pa sofitar la Unión Americana poles Llibertaes Civiles (ACLU), una organización que la so familia sofita na so totalidá. Consciente del mediu ambiente, Jake tamién suel reciclar con frecuencia, diciendo nuna entrevista que gasta hasta $400 dólares al añu pa llantar árboles nun monte de Mozambique, lo cual débese en parte a la promoción que realiza pal programa de The Carbon Neutral Company, *Future Forests*. N'acabando'l rodaxe de *[[The Day After Tomorrow]]*, visitó'l Árticu pa promover la conciencia mundial sobre'l cambéu climáticu.

Nel so tiempu llibre, Gyllenhaal esfruta trabayar cola madera y cocinar. Sobre la so costume de meditar tolos díes, dixo: "Nun soi un budista de carné, pero intento practicalo".
Tien dos perros, un pastor alemán llamáu Atticus y un puggle llamáu Boo Radley. Dambos dében-y los sos nomes al llibru favoritu de Gyllenhaal, Matar a un Ruiseñor.

## Filmografía

## Premios

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitio web .