open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Isaac Briquet

**John** Isaac **Briquet**  foi un botánicu y pteridólogo suizu.

## Biografía
Yera fíu d'un empresariu y filántropu, Édouard y de Lucie Amélie Bosson. John Briquet estudia en Xinebra y en Berlín. va casar en 1896 con Esther Cuchet. Recibíu'l so doctoráu en 1891, va ser curador del Conservatoriu y Xardín Botánicu de Xinebra en 1896, pa depués dirixilo de 1906 a 1931. Amás d'engrandalo, dotar de numberoses especies, dexando trabayos en taxonomía vexetal y de la Historia de les ciencies. Contribuyó grandemente na adopción de les regles de la nomenclatura botánica poles sos publicaciones notablemente con *Recueil Synoptique* de 1930.

## Publicaciones
*Llista non refecha*
* *Les Labiées des Alpes Maritimes*, Matériaux pour servir à l'Histoire de la Flore des Alpes Maritimes, Genève, 1891-1895, 3 volúmenes.
* *Monographie du genre Galeopsis*, Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique, Mémoires couronnés et Mémoires des Savants étrangers, Tome LII (1893), xi-323 p.
* *Études sur les Cytises des Alpes Maritimes*, Matériaux pour servir à l'Histoire de la Flore des Alpes Maritimes, Genève, 1894, 202 p.
* *Monographie des Buplèvres des Alpes Maritimes*, Matériaux pour servir à l'Histoire de la Flore des Alpes Maritimes, Genève, 1897, 131 p.
* *Monographie des Centaurées des Alpes Maritimes*, Matériaux pour servir à l'Histoire de la Flore des Alpes Maritimes, Genève, 1902, 193 p.
* *Texte synoptique des documents destinés à sirvir de base aux débats du Congrès International de Nomenclature Botanique de Vienne 1905*, Berlin, 1905, 160 p.
* *Recueil des documents destinés à sirvir de base aux débats de la section de nomenclature systématique du Congrès international de botanique de Bruxelles 1910*, Berlin, 1910, 58 p.
* *Prodrome de la flore corse comprenant les résultats botaniques de six voyages exécutés en Corse sous les auspices de M. Émile Burnat*, Genève, Bâle, Lyon, Paris, 1910-1938.
* *[[Émile Burnat]] : Autobiographie* publiée avec une étude sur le botaniste et son œuvre, des souvenirs et documents divers par John Briquet et François Cavillier. Genève, Conservatoire Botanique, 1922, vii, 185 p.
* *Avis préalable du Bureau Permanent et des Commissions de Nomenclature sur les motions soumises aux débats de la sous-section de nomenclature du Ve Congrès international de botanique de Cambridge (Angleterre) 1930*, Berlin, 1930, 25 p.
* *Recueil synoptique des documents destinés à sirvir de base aux débats de la sous-section de nomenclature du Ve Congrès international de botanique de Cambridge (Angleterre) 1930*, Berlin, 1930, 142 pp.

## Honores

### Eponimia
;Xéneru:
* (Malvaceae) *[[Briquetia]]* Hochr.
;Especies (54 + 14 + 4 + 3):

## Ver tamién
* Llista de naturalistes y epónimos

## Fuentes
* Diccionariu históricu de Suiza (en francés)
* Thomas Archibald Sprague. 1935. Survey of Nomenclature (1930-1935). *Chronica Botanica*, **I** : 34

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
Cornelis Eliza Bertus Bremekamp

**Cornelis Eliza Bertus Bremekamp **  foi un botánicu y pteridólogo neerlandés.

Desenvolvió importante actividá científica en Sudáfrica, llegando a Profesor Titular na Universidá de Transvaal, Sudáfrica.

## Delles publicaciones
* 1944. *Materiales pa una Monografía de les Strobilanthinae-Acanthaceae (Verhandelingen der Nederlandsche Akademie van Wetenschappen)*. Afd. natuurkunde. sect. 2. dl. 41: 1.

* 1948. *A Preliminary Survey of the Ruelliinae-Acanthacae-of the Malay Archipelago & New Guinea (Verhandelingen der Nederlandsche Akademie van Wetenschappen. Afd. Natuurkunde. Sect. 2. dl. 45: 1)

* [[1952]]. *The African Species of Oldenlandia L. sensu Hiern et K. Schumann*. Con ilustraciones *(Verhandelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Afd. Natuurkunde. reeks 2. dl. 48: 2.)*

* [[1963]]. * Sur quelques genres de Psychotriées-Rubiacées-et sur leurs représentants malgaxes et comoriens*. Con resume n'[[idioma inglés|inglés]]. *(Verhandelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Afd. Natuurkunde. reeks 2. dl. 54: 5.)

### Llibros
* 1929. *A revision of the South African species of Pavetta*. Ed. Cambridge University Press. 213 pp.

* 1942. *The position of the genus Thomandersia Baill*. Ed. Société botanique néerlandaise. 175 pp.

* 1948. *Notes sobre les Acanthaceae de Java (Verhandelingen der Koninklijke Nederlandsche Akademie van Wetenschappen, Afd. Natuurkunde, 2. sect)*. Ed. Noord-Hollandsche Uitg. Mij. 78 pp.

* 1955a. *Les especies de Thunbergia del área Malesiana (Verhandelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Afd. Natuurkunde. 2. reeks)*. Ed. North-Holland.90 pp.

* 1955b. *A revision of the Malaysian Nelsonieae (Scrophulariaceae)*. Ed. Archipel. 261 pp.

* 1962. *The various aspects of biology: Essays by a botanist on the classification and main contents of the principal branches of biology (Verhandelingen der Koninklijke ... Afd. Natuurkunde : Tweede reeks)*. Ed. Noord-Hollandsche Uitg. Mij. 199 pp.

## Honores

### [[Epónimu|Epónimos]]
;Xéneros:
* (Acanthaceae) *[[Bremekampia]]* Sreem.

* (Rubiaceae) *[[Batopedina]]* Verdc.
;Especies:

## Ver tamién
* botánicos y epónimos

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
Vespula vulgaris

La  ye una especie d'inseutu himenópteru de la familia Vespidae que s'atopa en gran parte d'Eurasia, introducióse a Australia y Nueva Zelanda. De cutiu dizse que tamién ta presente n'América del Norte, y nesi casu llámase aviespa común, pero un estudiu de 2010 señala que la población d'América del Norte ye una especie separada, *[[Vespula alascensis]]*.

## Descripción ya identificación
Los trabayadores adultos de *Vespula vulgaris * miden ente 12 a 17&nbsp;mm dende la cabeza hasta l'abdome, y pesen unos 84.1±19.0&nbsp;mg, ente que la reina mide 20&nbsp;mm de llargu. Tien colores aposemáticos negros y mariellu; franxes marielles paraleles y puntos y bandes negres negros nel so abdome. Les reines y femes de *Vespula vulgaris* tienen una apariencia bien similar a la de les aviespes alemanes (o aviespa europea, *[[Vespula germanica]]*) sacante si repara'l so cabeza con detenimiento, la cara de *Vespula vulgaris* nun tener los trés puntos negros de la *Vespula germanica*. Sicasí, tien una sola marca negra na so clypeus que polo xeneral tien forma d'ancla o daga. Sicasí, dacuando la identificación d'esta especie puede ser dificultosa porque esta marca negra na so clypeus delles vegaes puede nun tar, faciéndola llucir de forma bien similar a *Vespula germanica*.

Entá ye más difícil estremar a los machos de distintes especies. Esisten bien poques diferencies ente los machos de *Vespula vulgaris* y *Vespula germanica*. La única identificación visible (y casi non estremable ensin ayuda d'una lente) de los machos de *Vespula vulgaris* ye l'analís de los sos xenitales. Tienen l'estremu del aedeagus con una forma carauterística con procesos llaterales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Chactidae

Los **cáctidos** (**Chactidae**) son una familia d'escorpiones conformada por once xéneros y 170 especies distribuyíes n'Estaos Xuníos, América central y América del Sur.

## Descripción
Los cáctidos carauterizar por presentar un esternón hexagonal, el cascu nun presenta carenas y el cantu anterior d'este tien una leve escotadura mediana. Esisten dos güeyos llaterales bien desenvueltos y d'unu a trés vestigiales, les quelas con dentículos, les tibas de los pedipalpos con cinco a siete tricobotrias, el cantu internu de los deos presenten fila dentículos alliniaos. El Telson ensin tubérculu subaculear n'ocasiones puede haber escayos o una fila de gránulos debaxo del aguiyón.

## Distribución
Los escorpiones d'esta familia atopar nel oeste de los Estaos Xuníos, América central y América del Sur.

## Clasificación
Según el sistema de clasificación de Prendini y Francke la familia Chactidae estremar en: 
* Chactinae
** *[[Chactas]]* Gervais, 1844
** *[[Teuthraustes]]* Simon, 1878
** *[[Vachoniochactas]]* González-Sponga, 1978
** *[[Nullibrotheas]]* Williams, 1974
* Brotheinae
** *[[Broteochactas]]* Pocock, 1893
** *[[Brotheas]]* Koch, 1837
** *[[Hadrurochactas]]* Pocock, 1893
** *[[Neochactas]]* Soleglad & Fet 2003
* Uroctoninae
** *[[Anuroctonus]]* Pocock, 1893
** *[[Uroctonus]]* Thorell, 1876
* Sous-famille indéterminée 
** *[[Chactopsis]]* Kraepelin, 1912

## Taxonomía
El xéneru *[[Chactopsis]]* Kraepelin, 1912 Lourenço allugar nesta familia (Chactidae), ente que Soleglad y Sissom, 2001 allugar na familia Euscorpiidae.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Tree of Life: Chactidae
* Integrated Taxonimic Information System: Chactidae Pocock, 1893 Taxonomic Serial Non.: 82714
* Animal Diversity Web: Chactidae 
* National Center for Biotechnology Information (NCBI): Chactidae
* Clasificación de Topen
Forficula auricularia

La  ye una especie d'inseutu dermáptero de la familia de los forficúlidos. Mide 3&nbsp;cm de llargor y ta provista de dos cercos a la fin del so abdome. Estos cercos, al recordar la forma d'una pinza o tisoria, aniciaron los nomes comunes colos que se conoz tantu a esta especie como al restu de dermápteros. 

## Hábitat
La forcadiella atópase frecuentemente so les piedres y nes frutes. Ye la forcadiella más común d'Europa, incluyida la península Ibérica.

## Ver tamién
* Xardinería ecolóxica

## Referencies

## Enllaces esternos
Polistes

***Polistes*** ye un xéneru cosmopolita de himenópteros véspidos, l'únicu xéneru de la tribu Polistini. Ye'l xéneru más numberosu de la familia Vespidae con más de 300 especies. Cuando vuelen estremar d'otres aviespes poles sos llargues pates que cuelguen debaxo del cuerpu.

Son toes depredadores, atrapen otros inseutos p'alimentar a los bárabos y peracaben grandes cantidaes de guxanos asina que-y les considera beneficioses. Tamién visiten flores pa beber el néctar qu'aprove enerxía pal vuelu, asina realicen polinización de delles plantes.

Constrúin niales de papel o cartón con alvioles hexagonales. Xeneralmente nun son agresives pero sí pueden selo cuando defenden el so nial. Formen colonies xeneralmente compuestes de femes fundadores (pue haber más d'una y suelen ser hermanes) y d'obreres. Nun hai gran diferencia morfolóxica ente dambes, pero sí fisiolóxiques y de comportamientu. A la fin del branu nacen machos y femes que s'aparien. Dempués, los fundadores, les obreres y los machos muerren; les úniques que sobreviven son les femes fecundaes de la nueva xeneración qu'atopen onde envernar. La primavera siguiente empecipien una nueva colonia.

## Distribución
El xéneru ta distribuyíu mundialmente. L'aviespa europea *[[Polistes dominula]]* foi por fuercia introducida a los Estaos Xuníos en 1981 y sigue invadiendo nuevos territorios. Dacuando causen un amenorgamientu de les poblaciones d'especies natives. L'aviespa cucu, *[[Polistes sulcifer]]* ye un parasitoide obligáu de *Polistes dominula*.

*[[Polistes versicolor]]* ta bien espublizada en Suramérica. Estremar poles sos bandes marielles nel tórax y abdome. Ye especialmente abondosu nel sureste de Brasil.

## Especies

## Referencies

*Arnett, R. H. Jr. (2000) Segunda edición. *American insects*. CRC Press, Boca Raton, Londres,New York, Washington, D. C. ISBN 0-8493-0212-9
*Borror, D. J., DeLong, D. M., Triplehorn, C. A.(1976) cuarta edición. *An introduction to the study of insects*. Holt, Rinehart and Winston. New York, Chicago. ISBN 0-03-088406-3
*
*
*

## Enllaces esternos
* Historia de la Evolución de Véspidos
* http://bugguide.net/node/view/572 Bugguide Información sobre Polistes
Boris Trajkovski

**Boris Trajkovski** (; ) foi un políticu macedoniu, presidente del so país ente 1999 y 2004. 

Nacíu na ciudá de Murtino, cerca de la ciudá de Strumica (Macedonia), d'una familia metodista, Trajkovski graduóse como abogáu en 1980 nel St. Cyril y Universidá Metodista de Skopie. 

En 2004 morrió trágicamente tres un accidente aereu nel avión presidencial. Dempués de lo que celebráronse nueves eleiciones, tomando'l cargu de presidente Branko Crvenkovski (Primer Ministru mientres la presidencia de Trajkovski).

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (n'español)
Zayed bin Sultán Al Nahayan

**Zayed bin Sultán Al Nahayan** (; ) foi'l primer presidente de los Emiratos Árabes Xuníos. En 1996 asocedió al so hermanu como emir d'Abu Dhabi y foi electu presidente de los Emiratos Árabes Xuníos en 1971. Tres la so muerte, foi asocedíu tantu na presidencia del país como l'emiratu pol so fíu mayor, Jalifa bin Zayed Al Nahayan.

## Distinciones honorífiques
*  Soberanu Gran maestre de la Orde de la Unión (Emiratos Árabes Xuníos).
*  Soberanu Gran maestre de la Orde de la Independencia (Emiratos Árabes Xuníos).
*  Soberanu Gran maestre de la Orde d'Al Nahayan (Emiratu d'Abu Dhabi).
*  Comendador gran cruz de la Orde de la Rosa Blanca (Finlandia).
*  Caballero gran cruz d'honor de la Distinguidísima Orde de San Miguel y San Jorge (Reinu Uníu).
*  Collar de la Orde de la Estrella de Rumanía (Rumanía, 2002).
*  Caballero del collar de la Orde de Sabela la Católica (Reinu d'España, 04/12/1981).
*  Caballero gran cruz de la Orde de la Bona Esperanza (República de Sudáfrica, 1995).

## Ancestros


## Referencies

## Enllaces esternos

* El sitiu web del Zayed bin Sultán Al Nahayan  (EN/AR)
Vladimir Voronin

**Vladimir Nicolae Voronin** [, ***Vladímir Nikoláyevich Voronin***] (Corjova, Transnistria, Moldavia, 25 de mayu de 1941) ye un políticu moldavu, presidente del so país ente'l 7 d'abril de 2001 y el 11 de setiembre de 2009. 

## Biografía
Ye comunista y prorruso. Mientres el so gobiernu, la enseñanza del idioma rusu foi reintroducida como materia obligatorio nes escueles moldaves. Ye tamién conocíu pola so revesosa elocuencia en contra de Rumanía. Voronin pertenez al Partíu Comunista de la República de Moldavia 
### Sucesos de 2009 y arrenunciu
Dempués de les eleiciones parllamentaries llevaes a cabu'l 5 d'abril de 2009, el Partíu Comunista de la República de Moldavia ganó'l 49,48% de los votos y llogró sesenta escaño, unu menos de los necesarios pa escoyer un Presidente. Voronin foi electu Presidente del Parllamentu y retuvo la presidencia de Moldova con calter interín. La crisis de la policía y los disturbios de 2009 en Moldavia confrontaron a la sociedá, y los comunistes nun llograron asegurar el votu adicional necesariu d'ente los cuarenta y un diputaos de trés partíos d'oposición; una nueva eleición parllamentaria foi necesaria.

Nes eleiciones parllamentaries de Moldavia de 2009, el Partíu Comunista de la República de Moldavia ganó'l 44,69% de los votos, que ye más de lo que llogró cualesquier otru partíu, y ganó cuarenta y ocho escaño, pero perdió la so mayoría parllamentaria ante una coalición de partíos opositores. Sicasí, la oposición tamién foi incapaz de llograr abondos escaños pa escoyer un presidente, produciendo una mayor incertidume política. El 2 de setiembre de 2009, Voronin anunció que pretendía arrenunciar, diciendo que la so posición como presidente en funciones habíase vueltu "ambigua y dudosa". El presidente unvió una carta al parllamentu confirmando la so intención d'arrenunciar. Mihai Ghimpu asocedió a Voronin como presidente en funciones hasta qu'un presidente fuera electu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (n'español)
Sam Nujoma

**Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma** , más conocíu como **Sam Nujoma**, foi un políticu namibianu, país del que foi'l so primer presidente. Tomó posesión del cargu en 1990 y foi reelixíu en 1994 y 1999.

Foi'l presidente de SWAPO (Organización Popular del África Suroccidental), dirixendo la llucha guerrillera contra la ocupación de Sudáfrica.

Sudáfrica alministraba'l territoriu por aciu la so política d'apartheid (división) onde los meyores recursos taben acutaos a los blancos, mientres los namibianos yeren inclusive recluyíos en reserves.

Como dirixente del SWAPO, Nujoma foi escoyíu presidente tres unes eleiciones supervisaes pola ONX.

Nujoma modificó la Constitutión de Namibia pa poder siguir un tercer mandatu de 5 años en 1999. Ganó les eleiciones con un 76,8% de los votos. Dicha constitución nun-y dexó presentar se en 2004, polo qu'en marzu de 2005 apurrió'l poder al so socesor, Hifikepunye Pohamba.

Nujoma empecipió una reforma agraria yá que gran parte del país ta entá en manes de la minoría blanca, y arreyó al so país na guerra internacional en redol a la República Democrática d'El Congu, llamada por dellos autores Primer Guerra Africana, y que costó la vida a más de 2.000.000 de persones.

Nujoma nació nel norte del país, en Ongandjera, parte d'Ovamboland. La so madre, Kuku Helvi-Mpingana Kondombombolo, yera conocida como "la güela de la nación". Vivió hasta los 108 años d'edá, y morrió'l 26 de payares de 2008.

## Ver tamién
* Historia de Namibia

## Referencies

## Enllaces esternos
Ahmet Necdet Sezer

**Ahmet Necdet Sezer** (*1941) foi presidente de la República de Turquía dende'l 16 de mayu de 2000 hasta'l 28 d'agostu de 2007, cuando foi reemplazáu pol entós Ministru d'Asuntos Esteriores Abdullah Gül.

Ta consideráu como un reformista, que defendió la separación ente Estáu y relixón y la lliberalización de la economía. Consiguió abolir la pena de muerte y reformar el Códigu Civil del país, faciéndolo más equitativo en rellación coles muyeres.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Former presidents: Ahmet Necdet Sezer, Presidencia de la República de Turquía *
Biografía por CIDOB (n'español)
Alfred Moisiu

**Alfred Spiro Moisiu**  foi presidente d'Albania ente'l 24 de xunetu de 2002 y el 24 de xunetu de 2007, cuando foi reemplazáu por Bamir Topi.

## Biografía
Nació en Shkodër, Albania. El so padre foi Spiro Moisiu. Mientres 1943-1945 tomó parte de la guerra de la lliberación d'Albania en contra de la ocupación alemana. En 1946 foi unviáu escontra la Xunión Soviética como un estudiante. En 1948 graduar de la escuela militar d'inxeniería en Leningráu (actual San Petersburgu, Rusia). En 1991 foi nomáu ministru de Defensa nel Gobiernu apolíticu de Vilson Ahmeti.

## Socesión

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (n'español)
Robert Kocharián

**Robert Sedraki Kocharián** (n'armeniu: Ռոբերտ Սեդրակի Քոչարյան, pronunciáu como [ɾɔbɛɾt kʰɔtʃʰɑɾjɑn]; nacíu'l 31 d'agostu de 1954) ye un políticu d'Armenia, presidente de la República ente 1998 y 2008. Primeramente fuera Presidente del estáu de facto Nagorno-Karabakh dende 1994 a 1997 y primer ministru d'Armenia dende 1997 a 1998.

## Biografía

### Primeros años y educación
Robert Kocharián nació en 1954, na rexón de Nagorno-Karabakh, que daquella taba sol dominiu de la RSS d'Azerbaixán. Recibió la so educación secundaria en Stepanakert, la capital d'aquella rexón, y realizó el so serviciu militar nel Exércitu soviéticu ente los años 1972 y 1974. Darréu viaxó a la RSS d'Armenia, onde ingresó a estudiar inxeniería llétrica nel Institutu Politéunicu de Yereván, onde se tituló en 1982.

## Carrera política

### Era soviética
Dende 1980, Kocharián foi miembru del Komsomol y militante de la caña llocal del Partíu Comunista de la Xunión Soviética. En 1988, tres violentos conflictos étnicos escontra la población armenia en Nagorno-Karabakh, Kocharián foi unu de los partidarios de que la rexón fora anexada por Armenia. Pa remediar la situación, el Sóviet Supremu de la URSS decretó l'alministración direuta de la rexón, pero aun así, siguieron los casos de hostigamiento y espulsiones de les comunidaes armenies en ciudaes y rexones azerbaixanes, faciendo que Kocharián aumentara la so condena escontra estos actos de violencia.

En febreru de 1989, Kocharián foi escoyíu diputáu del Sóviet Supremu, representando la rexón de Nagorno-Karabakh, y tamién foi parte del Presidium. Tamién aportó a miembru del Comité Karabakh, organización de corte nacionalista, que magar en primer instancia buscaba reunificar la rexón de Nagorno-Karabakh, tamién foi unu de los primeros grupos opositores al Partíu Comunista d'Armenia. N'ochobre de 1989, el Comité Karabakh pasa a ser el Movimientu Nacional Panarmenio (HHSh), que llogra una victoria aplastante nes eleiciones pluralistes del Sóviet Supremu, realizaes el 20 de mayu de 1990, na que'l so líder, Levon Ter-Petrosián, llanza un programa nacionalista, qu'esixe la independencia d'Armenia de la URSS, y el cese a les hostilidaes en Nagorno-Karabakh.

## Trayeutoria

En marzu de 1997 foi nomáu Primer Ministru de la República d'Armenia. N'abril de 1998 foi electu, como'l segundu Presidente de la República d'Armenia, asocediendo a Levin Ter-Petrosian, quien gobernó dende la independencia de la URSS en 1991.

Mientres la mayor parte del so mandatu presidencial, ente 2001 y 2007, la economía armenia creció a un ritmu mediu del 12% añal, principalmente debíu al boom de la construcción. Mientres la so presidencia foi testigu de dos de los más sangrientos eventos na hestoria de l'Armenia independiente: l'asaltu al parllamentu armeniu y l'asesinatu de 10 persones mientres les protestes que tuvieron llugar nel procesu eleutoral de 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía por CIDOB (n'español)
José Eusebio Otálora

**José Eusebio Otálora Martínez** foi un políticu, militar y abogáu colombianu. Nacíu en Fómeque, Cundinamarca, el 16 d'avientu de 1826, finó en Tocaima, Cundinamarca'l 8 de mayu de 1884. Miembru del Partíu Lliberal, foi presidente de Colombia ente 1882 y 1884.

## Biografía
Fíu d'un comerciante y llabrador vascu y de la so esposa boyacense, la so familia sufrió'l destierru de les sos posesiones en Miraflores (Boyacá) por cuenta de los enclinos realistes del padre, y por cuenta de esto estableciéronse en Fómeque. Realizó en Bogotá los sos estudios secundarios y universitarios, llogrando'l títulu d'abogáu en 1852, nel Colexu Mayor de La nuesa Señora del Rosariu. Por esta dómina empecipió la so actividá política como diputáu provincial de Bogotá, pero ocupó esti cargu por solo unos meses, yá que estableció la so residencia en Guateque al añu siguiente.

Afincáu nesta población, foi diputáu de l'Asamblea de Boyacá dende 1855, añu nel que se casó. En 1863 representó al so estáu na Convención de Rionegro y tomó una posición d'equilibriu y cordialidá ente les facciones radical y moderao del so partíu. Al añu siguiente ingresó a la Cámara de Representantes, onde ocupó un escañu hasta 1868. Ye designáu cónsul n'Italia en 1870 y depués pasa a ocupar esti cargu en Gran Bretaña hasta que torna al país en 1875 y encara del llau lliberal, la guerra civil. La so participación nes guerres civiles dende 1854 dexára-y xubir nel escalafón militar, hasta'l so ascensu a xeneral en 1877, el mesmu añu que resulta escoyíu Presidente del Estáu de Boyacá, cargu dende'l cual llogra reconocencia nacional y pal que ye reelixíu hasta 1882, cuando'l Presidente Rafael Núñez nomar secretariu de Facienda.

Nes eleiciones de 1882, nes que foi escoyíu presidente Francisco Javier Zaldúa, tamién fueron escoyíos como primer y segundu designáu a la presidencia'l saliente presidente Núñez y el secretariu (ministru) Otálora. Tres el fallecimientu del presidente Zaldúa n'avientu d'esi añu, y la declinación de Núñez, José Eusebio Otálora aportó a la presidencia de la república, encabezando un gobiernu progresista y lliberal que remató'l 1 d'abril de 1884. Mientres el so mandatu dio un gran impulsu a la infraestructura vial y de comunicaciones del país al traviés de la terminación de delles redes de ferrocarriles nacionales.

Cuando s'averaba la eleición presidencial de 1884, el sector radical del lliberalismu ufiertó-y a Otálora la candidatura a la reelección, pero'l presidente tornó la ufierta la so anunciando llealtá pal sector independiente o moderáu, que lideraba Núñez, ye según dende entós ganóse la enemistá de los radicales. El sector radical del Congresu denunciar por irregularidaes mientres el so mandatu (que resultaron falses) y cuando se preparar pa escribir el so defensa, morrió d'un derrame cerebral na so finca de Tocaima, al enterase que les acusaciones fueren tomaes como ciertes pola xusticia. Darréu foi absueltu.

## Referencies

## Ver tamién

* Gobernantes de Colombia
Sylvanus Olympio

**Sylvanus Epiphanio Olympio**  foi un políticu togolés.

## Biografía
Nació nel senu d'una de les families más riques de Togu del sieglu XX, la familia Olympio. Dempués de graduase na London School of Economics and Political Science empezó a trabayar pa Unilever, convirtiéndose rápido nel presidente de la seición africana d'esta empresa. 
Dempués de la Segunda Guerra Mundial, Sylvanus Olympio aportó a un gran líder nos esfuercios pola independencia de Togu. El so partíu ganó les eleiciones de 1958, convirtiéndose nel primer ministru d'esti país. Ocupó'l cargu ente 1958 y 1961. Depués foi'l primer Presidente de Togu como estáu independiente nel periodu 1960 a 1963, cuando foi asesináu mientres un golpe d'estáu militar mientres trataba d'abellugase na embaxada de los Estaos Xuníos; el 13 de xineru de 1963, "de casualidá" 2 díes primero que roblara la salida de Togu del CFA.

El so fíu, Gilchrist Olympio, ye na actualidá la figura d'oposición más prominente en Togu.

## Ver tamién
* Historia de Togu

## Referencies

## Enllaces esternos
Jerónimo Méndez

**Jerónimo Méndez Arancibia**  foi un médicu y políticu chilenu, miembru del Partíu Radical. Foi Ministru del Interior mientres el gobiernu de Pedro Aguirre Cerda, asumiendo la vicepresidencia del país tres el so fallecimientu en 1941.

## Biografía
Fíu de Jerónimo Méndez y de Clotilde Arancibia. Casóse con Amelia Toyos Reales con quien tuvo cinco fíos: Hugo, Amelia, Eliana, Raquel y Mario. 

Estudió nel Llicéu d'Homes de La Serena. Titular de médicu ciruxanu de la Universidá de Chile en 1914, cola tesis *"Enfermedaes de la vista".* Especializar en oftalmoloxía. Realizó viaxes de perfeccionamiento a Europa en dicha disciplina. 

Empezó exerciendo l'oficiu en Ovalle, hasta 1919. En 1921 foi nomáu médicu del Hospital de Coquimbo, siendo direutor del mesmu ente 1924 y 1945. Foi médicu xefe del Seguru Obreru de Coquimbo ente 1930 y 1944. 

Foi miembru del Club Social de Coquimbo y dirixente del Club Deportivo Magallanes.

## Carrera política
Ingresó al Partíu Radical en Coquimbo en 1905, aportando a presidente provincial y nacional del mesmu.

Foi alcalde de Coquimbo ente 1933 y 1935, y rexidor de dicha municipalidá ente 1935 y 1938. En 1940, foi escoyíu senador por Atacama y Coquimbo n'elección complementaria en reemplazu del fináu Abraham Gatica Silva.

Al ser designáu por Pedro Aguirre Cerda ministru del Interior el 10 d'ochobre de 1941, recibió'l mandu supremu de la nación en calidá de vicepresidente de la república cola misión de llamar a les próximes eleiciones presidenciales. Estes realizaron el 1 de febreru de 1942, trunfando'l candidatu radical Juan Antonio Ríos Morales.

Darréu foi ministru de Salobridá, Previsión y Asistencia Social del gobiernu de Ríos, de febreru a xunetu de 1943. So la presidencia de Gabriel González Videla foi designáu ministru del Interior suplente y ministru de Rellaciones Esteriores subrogante, dambos ente abril y mayu de 1950.

Ente otres actividaes, foi presidente de la Llinia Aérea Nacional (1941-1942), direutor xeneral de Beneficencia (1942-1943), presidente de la Compañía Chilena d'Electricidá y conseyeru del diariu La Hora.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bartolomé Blanche

**Bartolomé Guillermo Blanche Espejo**  foi un militar chilenu qu'ocupó'l cargu de presidente provisional de Chile en 1932.

## Biografía
Estudiu nel Llicéu de la so ciudá natal y en 1895 ingresa como Cadete a la Escuela Militar en Santiago. Egresa como Alférez de Caballería, siendo destináu al Escuadrón Escolta.

Como Teniente, desempeñar na Escuela Militar y na Escuela d'Aplicación de Caballería. Ente 1904 y 1905 ye unviáu pol Exércitu a Alemaña, pa realizar el cursu de maestru d'equitación na Escuela de Caballería de Hannover, llogrando'l primer puestu. De regresu en Chile, yá como Capitán, trabaya nel Reximientu de Caballería Nº1 “''Granaderos''”. En 1912 ye alumnu de l'Academia de Guerra y, a la so egreso col grau de Mayor, ye designáu Xefe de la Comisión Esploradora de la Península de Taitao y, darréu, destináu al Reximientu de Caballería Nº2 “*Cazadores*”.

Como Teniente Coronel, comandó los Reximientos de Caballería Nº4 “*Coraceros*” y Nº2 “*Cazadores*”, d'onde ye treslladáu a la Subsecretaría de Guerra, p'asumir la so xefatura.

En 1925, siendo Coronel, foi nomáu Adictu Militar de la embaxada de Chile en Francia y, darréu, Direutor Xeneral de Policías. Xubíu a Xeneral de Brigada, ye nomáu Ministru de Guerra, cargu qu'ocupa hasta 1930.

En 1932 foi designáu como Comisariu Xeneral de Precios, y darréu participó como Ministru del Interior nel gobiernu provisional de Carlos Dávila. Al arrenunciar esti postreru, asumió como ***Presidente Provisional*** de la República'l 13 de setiembre d'aquel añu. Sicasí, la sulevación civilista de les guarniciones d'Antofagasta y Concepción obligar a arrenunciar al poder y dexalo en manes del Presidente de la Corte Suprema de Chile, Abraham Oyanedel.

Morrió en Santiago en 1970.

## Referencies

## Bibliografía
* Remembranzas del Xeneral Bartolome Blanche Espejo. ISBN 978-956-7527-52-6. (2008)

## Enllaces esternos
* Biografía en sitiu del Exércitu de Chile.
Abraham Oyanedel

**Abraham Oyanedel Urrutia**  foi un abogáu chilenu. Desempeñóse como Vicepresidente de la República y foi Ministru y Presidente de la Corte Suprema de Chile.

## Biografía
Foi fíu de Daniel Oyanedel Alcayaga y d'Inés Urrutia Pérez. Estudió na Facultá de Derechu de la Universidá de Chile, en Santiago, titulándose d'abogáu en 1897.

Mientres la Guerra Civil de 1891, engarró pol bandu del Congresu. En 1927 foi designáu miembru de la Corte Suprema de Chile, y exerciendo la presidencia del tribunal, recibió'l mandu del país de manes del xeneral Bartolomé Blanche, asumiendo como *[[Vicepresidente de Chile|Vicepresidente de la República]]* en 1932, ente'l 2 d'ochobre y el 24 d'avientu. Práuticamente la so única xera foi convocar les eleiciones xenerales d'ochobre de 1932, de la cual salió vencedor pa un segundu periodu Arturo Alessandri Palma. Oyanedel -y entregóe el poder la Navidá de 1932, gobernando por 82 díes. Casóse con Ema Grebe y tuvo 4 fíos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Heinz Fischer

**Heinz Fischer**  ye un políticu austriacu que foi presidente federal del so país dende 2004 hasta'l 2016.

## Primeros años de vida
Fischer asistió a una escuela primaria y la escuela secundaria, enfocada no humanista y graduóse del Institutu de Bachilleratu d'Humanidaes de Viena en 1956. Dempués de graduase, a partir de 1956 cursó estudios de Ciencies xurídiques y polítiques na Universidá de Viena onde se doctoró en 1961. 

L'esfruta enforma'l alpinismu. Foi mientres llargos años Presidente de l'asociación austriaca d'alpinismu "Amigos de la Naturaleza".

### Matrimoniu y fíos
Ye agnósticu. Esta casáu dende 1968 con Margit Fischer, y tienen dos fíos que son Philip y Lisa.

## Vida pública
Nos años 1963 hasta 1975, el Dr. Fischer desempeñóse'l cargu de secretariu de la fracción parllamentaria del Partíu Socialista d'Austria. De 1971 a 2004 Heinz Fischer foi diputáu al Conseyu Nacional y de 1990 a 2002 Presidente del Conseyu Nacional. De 1983 a 1987 foi Ministru Federal de Ciencies ya Investigación. En 2004 foi escoyíu con más del 52 per cientu de los votos Presidente Federal d'Austria. 

El Dr. Fischer ye amás co-editor de la revista austriaca de ciencies polítiques *Journal für Rechtspolitik* y del "Horizonte Européu". Fischer ye autor de numberosos llibros y publicaciones nel campu de les ciencies xurídicu y políticu, por casu *Die Kreisky-Jahre* (La era Kreisky) o *Cavilguen* (una autobiografía).

N'ochobre de 2008 el corréu austriacu emitió un sellu postal nel so homenaxe por cuenta del so 70° cumpleaños.

El 25 d'abril de 2010, Fischer foi reelixíu pa otros seis años de mandatu, con casi'l 79% de los votos nes presidenciales d'Austria.

## Ver tamién
* Llista de Presidentes Federales d'Austria

## Referencies

## Enllaces esternos
Luis Altamirano

**Luis Altamirano Talavera**  foi un xeneral y gobernante de la xunta de gobiernu Chile ente'l 11 de setiembre de 1924 y el 23 de xineru de 1925.

## Biografía
Fíu d'Eulogio Altamirano Aracena y d'Antonia Adelina Talavera Appleby. Estudio Lleis na Universidá de Chile, pa depués trabayar nel ministeriu de Xusticia. Militar d'oficiu, entamu la so carrera como Capitán mientres la Guerra Civil de 1891, contra'l gobiernu de José Manuel Balmaceda, xunir al exércitu revolucionariu y al terminar el conflictu yá yera comandante d'Artilleros, namái terminaría en 1925, algamando a ser Inspector Xeneral del Exércitu, el más altu grau na institución. Depués siguió la so vida en cuarteles y foi unviáu en misión a Europa, onde foi condecoráu n'Austria, Alemaña y España. Saltó a la palestra política'l 5 de setiembre de 1924, al apurrir un pliegu de pidimientos que favorecía a los oficiales d'exércitu. 

Esti actu provocó una crisis nel gabinete: el presidente Arturo Alessandri nomar esi mesmu día ministru de Guerra y Marina (1923-1924). Tres el llamáu ''Ruíu de Sables'', foi llamáu como miembru del movimientu militar a ocupar el puestu de Ministru d'Interior. Trés díes depués senadores y diputaos tramitaron y aprobaron (nuna xornada) toles lleis que la oficialidá reclamara.

Los militares primieron al congresu p'aprobar un pliegu de demandes polítiques, sociales y económiques en nome del exércitu. Alessandri presentó'l so arrenunciu, que nun foi aceptada, dándo-y un permisu de 6 meses p'ausentase del país. Nel so cargu de ministru del interior, Altamirano tuvo de xurar el 9 y 11 de setiembre de 1924 como Vicepresidente de la República, fecha na que dio un golpe, xunto col Xeneral Juan Pablo Bennett y el Almirante Francisco Neft, dempués de lo que formó una Xunta de Gobiernu. La primer midida de la mesma foi declarar disueltu'l poder llexislativu. Darréu crearíase una xunta de gobiernu, con él como presidente, que se caltendría hasta'l 23 de xineru de 1925, cuando otru golpe d'Estáu entamáu por Marmaduque Grove y Carlos Ibáñez del Campo depúnxo-y.

Taba casáu con Elvira Zaldívar Reyes.

## Bibliografía
* Carlos Gispert (20

## Referencies

## Enllaces esternos
Henri Namphy

**Henri Namphy**  foi un militar y políticu haitianu.

## Biografía
Presidente *de facto* dende'l 6 de febreru de 1986 hasta'l 7 de febreru de 1988. Exerció'l nuevu réxime conocíu como «El duvalierismo ensin Duvalier».

Ocupó la presidencia d'Haití nun gobiernu interín pola xunta militar, que derrocó al dictador Jean-Claude Duvalier «*Bébé Doc*», poniendo fin a casi 30 años de gobiernu personalista de la familia Duvalier, pero non fin al duvalierismo.
 
Namphy tres la so designación, caltuvo la dictadura, foi sustituyíu nel cargu pol electu Dr. Leslie Manigat el 7 de febreru de 1988; siguió como xefe del exércitu y nun golpe d'Estáu facer de nuevu col poder cuando'l presidente Manigat pasar al retiru en xunu de 1988. Pero en setiembre d'esi añu otru xeneral, Prosper Avril, espulsar de la presidencia por aciu un nuevu golpe.

## Referencies
Prosper Avril

**Prosper Avril**  ye un políticu y militar; foi presidente *de facto* d'Haití.

## Biografía
Nació nel pueblu de Thomazeau, cerca de Puertu Príncipe, la capital del país. 

Asumió'l cargu de presidente, en derrocando nun golpe militar al xeneral Henri Namphy y en liderando diversos pronunciamientos militares, dende'l 17 de setiembre de 1988 hasta'l 10 de marzu de 1990, fecha en qu'abandona'l poder y sustitúye-y el xeneral Herard Abraham. 

Foi deteníu en 2001, poco tiempu dempués de que Jean-Bertrand Aristide fuera escoyíu presidente constitucional, por combalechadura contra l'estáu, pero foi lliberáu al ser espulsáu'l presidente Aristide en febreru de 2004.

## Referencies

## Enllaces esternos
Julio Acosta García

**Julio Acosta García**  foi Presidente de Costa Rica ente 1920 y 1924.

## Datos personales
Nació en San Ramón, Alajuela, Costa Rica, 23 de mayu de 1872. Foi fíu de Juan Vicente Acosta Chaves y Jesús García Zumbáu. Casó en San Salvador el 16 d'abril de 1910 con Elena Gallegos Rosales, salvadoriana, fía de Salvador Gallegos Valdez y Elena Rosales Ventura. Cursó estudios nel Institutu Nacional y el Colexu San Luis Gonzaga de Cartago. 

## Primeros cargos públicos
Foi Diputáu por Alajuela de 1902 a 1906. En 1907 designóse-y Cónsul Xeneral de Costa Rica n'El Salvador y darréu xubióse-y a Encargáu de Negocios y Ministru Plenipotenciario nesi mesmu país. En 1915 foi nomáu Secretariu de Rellaciones Esteriores y carteres amiestes. Foi'l primer Canciller centroamericanu qu'efectuó una xira oficial por tolos países del ismu. Viose separáu del cargu en 1917, debíu al golpe militar de Federico Alberto Tinoco Granados. 

Tando exiliáu en Nicaragua, convertir n'unu de los principales líderes de los movimientos armaos empobinaos a derrocar al réxime de Tinoco, lo cual xeneró-y una inmensa popularidá en Costa Rica y convertir en favoritu pa les eleiciones de 1919. 

## Presidente de la República
Foi Presidente de la República de 1920 a 1924. Mientres la so alministración, y contra el so criteriu, emitiéronse les polémiques lleis de Pagos y de Nulidaes. Nel ámbitu internacional, realizóse la Conferencia Unionista de San Xosé (1920), hubo un curtiu conflictu armáu con Panamá (Guerra de Coto) y llogróse una importante victoria xudicial contra la Gran Bretaña nel pleitu arbitral falláu pol Laude Taft, 1923.

## Cargos posteriores
Foi Segundu Designáu a la Presidencia de 1932 a 1936 y Diputáu por San Xosé de 1932 a 1936 y de 1938 a 1941. De 1941 a 1942 presidió'l Serviciu Nacional d'Electricidá y de 1942 a 1944 desempeñó'l cargu de Xerente de la Caxa Costarricense de Seguru Social. De 1944 a 1948 foi nuevamente Secretariu de Rellaciones Esteriores y carteres amiestes y nesa condición correspondió-y suscribir en nome de Costa Rica la Carta de les Naciones Xuníes na Conferencia de San Francisco (1945).

Nos sos últimos años, por cuenta de la so frayada salú, caltúvose alloñáu de la política. Foi declaráu Beneméritu de la Patria en 1954, poco primero del so fallecimientu.

## Fallecimientu
Morrió en San Xosé, Costa Rica, el 6 de xunetu de 1954. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Joseph Estrada

**José Marcelo Exércitu**, más conocíu como **Joseph ''Erap'' Estrada** (nacíu'l 19 d'abril de 1937 en Tondo en Manila), ye un políticu y actor filipín, Presidente de la República ente 1998-2001. Ganó fácilmente la eleición de 1998 asumiendo'l 30 de xunu de 1998, con Gloria Macapagal Arroyo como'l so vicepresidente. Sicasí la so presidencia llueu foi escorrida por escándalos de sobornu y de corrupción. El 19 de xineru de 2001 el Tribunal Supremu destituyir, asocediéndo-y la entós vicepresidenta Gloria Macapagal Arroyo. 

N'abandonando la universidá y faese miembru d'una peada, la so familia prohibió-y usar l'apellíu "Exércitu", polo cual adoptó l'apellíu "Estrada". Foi perdonáu n'ochobre de 2007 pola presidenta Macapagal d'investigaciones de corrupción.
La so madre morrió'l 12 de xineru de 2009 a los 103 años.

## Ver tamién
* Cleptocracia

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía de Joseph Estrada por Cidob (n'español)
Francisco Aguilar Barquero

**Francisco Aguilar Barquero**  foi presidente provisional de Costa Rica dende'l 2 de setiembre de 1919 hasta'l 8 de mayu de 1920.

## Datos personales
Nació'l 21 de mayu de 1857 en Cartago, Costa Rica. Foi fíu de Francisco Aguilar Cubero y María Sacramento Barquero. Casó en Cartago el 20 de setiembre de 1880 con Natalia Morúa Ortiz, fía de Rafael Morúa y Quirós y María Josefa Clara Ortiz y Campos. D'esti matrimoniu nacieron ocho fíos: Jorge Arturo, Manuel, Sara, Arturo, José Luis, Rubén, Marco Tuliu y Jorge Aguilar Morúa.

## Actividaes docentes y forenses
Foi maestru d'escuela. Darréu estudió lleis y graduóse d'abogáu na Universidá de Santu Tomás n'agostu de 1881. foi Xuez del Crime, profesor de la Escuela de Derechu, Maxistráu suplente de la Corte Suprema de Xusticia de Costa Rica y Presidente del Colexu d'Abogaos.

## Cargos públicos
Foi Gobernador de Cartago, Diputáu por Limón (1888-1889), Secretariu de Guerra y Marina (1889), Diputáu por Cartago (1890-1892), Diputáu por San Xosé (1912-1916) y Tercer Designáu a la Presidencia (1914-1917).

## Presidente Provisional de la República
Foi Presidente provisional de la República del 2 de setiembre de 1919 al 8 de mayu de 1920. Llegó al poder nuna coxuntura bien difícil, cuando'l gobiernu del Presidente americanu Woodrow Wilson negar a reconocer al Presidente Juan Bautista Quirós Segura ya indicó que tenía d'apurrir la presidencia a Francisco Aguilar Barquero, como Tercer Designáu de la estinguida alministración de don Alfredo González Flores. Una xunta de notables convocada pol Presidente Quirós dispunxo'l 2 de setiembre qu'asumiera la presidencia, pero don Francisco solamente aceptar en calidá de *Presidente provisional* y non de Tercer Designáu. Aína punxo en vixencia la Constitución de 1871 y pocu dempués convocó a eleiciones presidenciales p'avientu de 1920, que fueron ganaes por Julio Acosta García.

El so gobiernu, a pesar de la so brevedá, foi fecundu en realizaciones. Tocó-y enfrentar la gran fuelga de trabayadores de 1920, que resolvió en forma pacífica, y la emerxencia zarrada pol gripe española. Derogó'l decretu de declaración de guerra a Alemaña y emitió la Llei Orgánica del Serviciu Consular de 1920.

Foi declaráu Beneméritu de la Patria'l 10 de mayu de 1923.

## Bibliografía
Jesús Manuel Fernández Morales, *Les Presidencies del Castiellu Azul* (2010)

## Referencies
Zulfikar Ali Bhutto

**Zulfikar Ali Bhutto** (n'urdú, ** ذوالفقار علی بھٹو**; en sindhi, **ذوالفقار علي ڀُٽو**) , foi un políticu paquistanín. Foi 4º Presidente de Paquistán dende 1971 a 1973, 9º Primer Ministru de Paquistán dende 1973 a 1977, y presidente del Partíu Popular de Paquistán qu'él mesmu fundó en 1967.

Ver na peculiar situación de ser un civil qu'alministraba la llei marcial. Foi depuestu nun golpe d'Estáu que dio'l xeneral Muhammad Zia-ul-Haq, tres el cual foi condergáu a muerte acusáu del asesinatu d'un adversariu políticu en 1974 y aforcáu el 4 d'abril de 1979. 

La so fía Benazir Bhutto foi primer ministra de Paquistán en dos causes.

## Biografía
El so padre yera Shah Nawaz Bhutto, d'una destacada familia sunita musulmana. Dalgunos afirmen que yera d'una familia chiíta. En 1947 entró na Universidá del Sur de California pa estudiar ciencies polítiques . Bhutto casóse'l 8 de setiembre de 1951, en Karachi. Frutu d'esi matrimoniu nacieron cuatro fíos.
En 1957 convertir nel miembru más nuevu de la delegación de Paquistán ante la Organización de les Naciones Xuníes. Cinco años dempués, foi nomáu Ministru de Rellaciones Esteriores de Paquistán y arrenunció en 1967.
Tres la dimisión, el 30 de payares de 1967, fundó en Lahore el Partíu Popular de Paquistán (PPP).

## Referencies

## Enllaces esternos
Charles Gates Dawes

**Charles Gates Dawes**  foi un financieru d'Estaos Xuníos que foi vicepresidente d'esi país de 1925 a 1929.

Graduóse en 1884 nel Marietta College y en lleis en 1886 na Escuela de Lleis de Cincinnati. Ente 1887 y 1894 exerció l'abogacía en Lincoln, Nebraska. A partir de 1884 dedicar con gran ésitu al negociu del gas, dedicándose de siguío a la política. 

Trabayó nel Departamentu de l'Ayalga ente 1898 y 1901 por encargu del presidente William McKinley, quien-y encamentó la xera de reorganizar el sistema bancariu d'Estaos Xuníos, pa evitar que se repitieren crisis de llerza como l'asocedida cuatro años antes. Foi candidatu al Senáu en 1902, cargu pal que nun resultó escoyíu.

Mientres la I Guerra Mundial foi mayor, teniente coronel y xeneral de brigada del 17º d'Inxenieros. Sirvió na Fuercia Espedicionario d'Estaos Xuníos como direutor de suministros y formó parte de la Comisión de Lliquidación del Departamentu de Guerra de los Estaos Xuníos. Abandonó l'exércitu en 1919 y foi'l primer direutor de la Oficina Presupuestaria creada por Warren G. Harding, cargu qu'exerció ente 1921 y 1924. 

En 1923 entró a formar parte de la Comisión d'Arreglos de Guerra, siendo unviáu a París en 1924, como representante de los Estaos Xuníos, pa reexaminar los arreglos económicos impuestes a Alemaña polos vencedores na Primer Guerra Mundial, una y bones el volume d'indemnizaciones esixíu por Francia nel Tratáu de Versalles (1919) amenaciaba con arruinar la economía alemana y abasnar a la del restu del mundu. La so participación traducir nel llamáu Plan Dawes que marcó un sistema realista de pagos, amás d'una serie de midíes complementaries -préstamos, ayudes, inversiones d'Estaos Xuníos y regresu al patrón oro- pa facilitar la estabilidá y la recuperación económica d'Alemaña. Llogróse una cierta meyora económica, non ensin dificultaes, ente 1924 y 1928, que se vio atayada pola Gran Depresión. La crisis mundial del 29 cutió bien severamente a Alemaña porque ésta yera especialmente dependiente del capital d'Estaos Xuníos, que se retiró sópitamente.

Esti plan ayudó a que s'abrir n'Europa una etapa de prosperidá económica y entendimientu. Per primer vegada, nos Alcuerdos de Locarno (1925) Alemaña reconoció les sos fronteres occidentales (con Bélxica y Francia) y comprometióse a nun modificar pola fuercia les orientales, que siguía aldericando. Estos ésitos apurrieron a Dawes tal prestíu qu'en 1924 foi escoyíu vicepresidente con Calvin Coolidge y en 1925 foi-y otrogado el premiu Nobel de la Paz, compartíu con Austen Chamberlain.

Darréu, foi embaxador ante'l gobiernu del Reinu Xuníu dende 1929 a 1932, y dende 1932 foi presidente del conseyu d'alministración del City National Bank and Trust Co.

## Referencies

## Enllaces esternos
Federico Chaves

**Federico Chaves Careaga** (Paraguarí, 15 de febreru de 1882 – Asunción, 24 d'abril de 1978) políticu y militar paraguayu, foi 46º presidente de Paraguái de 1949 a 1954.

## Biografía
Naz Federico Chaves Careaga nel llar de los maríos Federico Chaves, portugués, y Felicia Caraega, guaireña, el 15 de febreru de 1882, nel valle de Paraguarí.

Recibió un Doctoráu en Lleis en 1905, foi líder del centru derechiegu Partíu Coloráu, cuando'l so partíu sirvió nun gobiernu de coalición. 

Foi embaxador y ministru d'Asuntos Esteriores. El 11 de setiembre de 1949 fíxose cargu de la presidencia de la República de manera provisional. Escoyíu constitucionalmente el 15 d'agostu de 1953, llevó a cabu una política nacionalista y de reformes sociales y económiques en contra de la opinión del Fondu Monetariu Internacional. 

## Referencies