Imperator totius Hispaniae

***Imperator totius Hispaniae*** —traducíu del llatín por emperador de toa España’— foi un títulu que nació como términu de la mano de los monarques de Lleón, siquier, nel sieglu. Foi usáu esporádicamente nos dos siguientes sieglos, según los reis de la Iberia cristiana lluchaben pola supremacía y pol *imperiale culmen*. Mientres la Edá Media, el topónimu llatín *[[Hispania]]*, les sos deformaciones (como «Yspania» o «Spania») o cualesquier de les sos versiones romances (como «España» o otres variantes gráfiques, como «Espanna») usábase, en singular o en plural, pa referise al total de la península ibérica.

Esti títulu foi adoptáu dende'l sieglu X polos monarques lleoneses, como espresión d'una idea hispánica unitaria , qu'implicaba la supremacía política de Lleón frente a los demás reinos peninsulares que se taben formando . Los reis lleoneses aspiraron a restaurar l'estáu hispanogodo, creyéndose herederos direutos del últimu monarca visigodu, Don Rodrigo .

Nel sieglu IX, empecipia la idea imperial, col reináu d'Alfonso III d'Asturies, llamáu *magnus imperator* o *imperator noster*; y adopten el títulu d'emperador, Ordoño II (*imperator legionense*), Ramiro II (*magnus basileus*), Ramiro III, Alfonso V, Bermudo III y quiciabes Sancho Garcés III de Navarra n'heredando Lleón y Castiella (anque esti títulu solo se documenta nuna moneda d'exemplar únicu, güei atribuyida al reináu d'Alfonso VII de Lleón), Fernando I foi llamáu *rex imperator*, y Alfonso VI de Lleón llegó a titulase *Imperator totius Hispaniae*.

En 1135, Alfonso VII foi coronáu solemnemente emperador en Lleón. Ente'l so vasallos cuntaben los reis d'Aragón, Navarra y Portugal, el conde Ramón Berenguer IV del Condáu de Barcelona y dellos monarques musulmanes, quien a la muerte del Emperador, refugaron la teórica supremacía política del títulu.

## Antecedentes
Dende l'añu 910 se documenta l'usu del títulu de *imperator* ('emperador') per parte de los reis de Lleón. A la muerte d'Alfonso III, los sos descendientes Ordoño II y Ramiro II denomináron-y 039;'Magni Imperatoris*; consta coles mesmes l'usu de *imperator* nos diplomes de la dómina.

Nes primer décades del [[sieglu XI]] el catalán [[Abad Oliva]] referir a los reis de Lleón, [[Alfonso V de Lleón|Alfonso V]] y [[Bermudo III]] como *imperatores*, coles mesmes Sancho Garcés I ye denomináu *Obtime Imperator* nel *Códiz de Roda*.

En [[1034]] la ciudá imperial de [[Lleón (España)|Lleón]] foi conquistada por [[Sancho'l Mayor|Sancho III de Pamplona]], moteyáu *El Mayor*, y postulóse qu'esistía una moneda cola lleenda «Imperator» y *Naiara* ([[Nájera]]). Pero la moneda coles inscripciones «Naiara» y «Imperator», por enforma tiempu atribuyida a Sancho III el Mayor, anguaño ye considerada posterior; y les afirmaciones que sosteníen que se intituló *imperator*, escarecen de fundamentación.

== Evolución ==

En [[1077]], [[Alfonso VI de Lleón|Alfonso VI]], qu'unificó de nuevu la propiedá del so padre, coronóse «Imperator totius Hispaniae». Casó a la so fía y heredera, [[Urraca I de Lleón|Urraca]] (reina de Lleón y Castiella), con [[Alfonso'l Batallador]], rei de Navarra y Aragón, y tres la muerte d'aquel en 1109, el Batallador empezó a usar el títulu de *Imperator* nos sos documentos, anque nes sos monedes solo figuraba como *Rex*. Alfonso'l Batallador morrió en [[1134]].

Otros soberanos tamién utilizaron nesa dómina títulos similares, asina Raimundo, xenru d'[[Alfonso VI de Lleón y Castiella|Alfonso VI]], denominar «Totus Gallicorum Imperator», na so tumba de la Catedral de [[Santiago de Compostela]] y el mesmu [[Alfonso VI de Lleón y Castiella|Alfonso VI]] yera tituláu «Gallicae Regie» según les cróniques realizaes por [[Guillermo de Malmesbury]].

En 1135, [[Alfonso VII|Alfonso VII de Lleón]] foi coronáu «Imperator totius Hispaniae» na [[Catedral de Lleón]] anque se-y denomina más asiduamente «[[Rei de Lleón]]» na *Chronica Adefonsi imperatoris* y refléxase na so moneda. Este intentó fortalecer el so títulu patrocinando a la Ilesia, con Reconquistar y al traviés de l'anexón de los reinos vecinos, polo que permaneció na hestoria col nomatu d'Emperador. El so reinu acabó estremándose tres la so muerte y el títulu imperial cayó en desusu permanentemente.

== Referencies ==


== Bibliografía ==
* Lourie, Elena, [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-7134%28197510%2950%3A4%3C635%3ATWOAI%22%3Y2.0.CO%3B2-G «The Will of Alfonso I, 'El Batallador,' King of Aragon and Navarre: A Reassessment»], *Speculum*, vol. 50, nᵘ 4 (oct., 1975), páxs. 635–651. 

* Reilly, Bernard F. [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-7134%28197604%2951%3A2%3C243%3ATCOAVO%3Y2.0.CO%3B2-F «The Chancery of Alfonso VII of Lleón-Castiella: The Period 1116-1135 Reconsidered.»], *Speculum*, vol. 51, nᵘ 2. (abr., 1976), páxs. 243-261. 

* O'Callaghan, Joseph F. [http://links.jstor.org/sici?sici=0002-8762%28196906%2974%3A5%3C1503%3ATBOTCO%3Y2.0.CO%3B2-7 «The Beginnings of the Cortes of Leon-Castile»], *The American Historical Review*, vol. 74, nᵘ 5. (jun., 1969), páxs. 1503-1537.
 
* O'Callaghan, Joseph F. [http://libro.uca.edu/alfonso10/emperor2.htm «Image and Reality: The King Creates His Kingdom»], *Emperor of Culture: Alfonsu X the Learned of Castile and His Thirteenth-Century Renaissance'', Robert I. Burns, ed. University of Pennsylvania Press, 1990.