Gran Telescopiu Canaries

El **Gran Telescopiu Canaries** (conocíu tamién como **GTC** o **GRANTECAN**) ye un proyeutu español, que remató cola construcción del mayor telescopiu ópticu del mundu. Lideráu pol Institutu d'Astrofísica de Canaries, el telescopiu realizó la primer lluz oficial na madrugada del 13 al 14 de xunetu de 2007 y empezó la so producción científica a principios del 2009. El 24 de xunetu de 2009 foi inauguráu oficialmente polos Reis d'España. Les obres empezaron nel añu 2000 nel Observatoriu del Roque de Los Muchachos, La Palma, Islles Canaries, España. Les sos instalaciones, que s'atopen a 2396 msnm d'altitú, xunto col Observatoriu del Teide, constitúin l'Observatoriu Norte Européu (O.N.Y.). Nesti llugar axunten condiciones óptimas pa la observación, por cuenta de la calidá del cielu y a la esistencia d'una llei que lo protexe.

En 1994 creóse la sociedá anónima *GRANTECAN, S.A.* pal fomentu del proyeutu y la construcción del GTC. Esta empresa foi impulsada pol gobiernu autonómicu de Canaries y el gobiernu d'España. El GTC tien calter internacional, roblándose alcuerdos pa la participación nel proyeutu de Méxicu, al traviés del Institutu d'Astronomía de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu y del Institutu Nacional d'Astrofísica, Óptica y Electrónica de Puebla, Méxicu. Amás d'estes instituciones tamién Estaos Xuníos ye sociu d'esti proyeutu al traviés de la Universidá de Florida. La participación estranxera ta llindada a un máximu d'un 30%.

Con esti telescopiu podrá conocese más sobre los furacos negros, les estrelles y galaxes más alloñaes del Universu y les condiciones iniciales tres el Big Bang. Espérase que'l telescopiu realice importantes meyores en tolos campos de l'astrofísica.

El 5 de setiembre de 2016, el direutor del **Gran Telescopiu Canaries** (GTC), Romanu Corradi, y el direutor xeneral del Observatoriu Astronómicu Nacional de China (NAOC) robla un alcuerdu con oxetivu principal d'estrechar y fortalecer la collaboración ente dambes instituciones, incluyendo l'aportación per parte de NAOC d'instrumentación avanzada pal GTC y l'accesu a un 5% del tiempu d'observación del telescopiu.

## Datos téunicos

El telescopiu repara la lluz visible ya infrarroxa procedente del espaciu y tien un espeyu primariu de 10,4 metros, segmentado en 36 pieces hexagonales vitrocerámicas, de 1,9 m ente vértices, 8 cm de grosez, y 470 kg de masa caúna. El sistema ópticu completar con dos espeyos (secundariu y terciariu) que formen imaxe en siete estaciones focales. Los espeyos tán construyíos con un material especial fabricáu n'Alemaña pola empresa Schott AG llamáu Zerodur, un tipu de vitrocerámica qu'apenes sufre alteraciones colos cambeos de temperatura y polo tanto evita que les imáxenes sufran deformaciones. La so apolazadura facer con una llende d'error superficial de 15 nanómetros (millonésima de milímetru), esto ye, un tamañu 3000 vegaes más finu qu'un pelo humano.

Pa recoyer los datos va tar forníu colos siguientes preseos:

Primer xeneración:
* OSIRIS: cámara y espectrógrafu de resolución baxu y entemedia, operando nel rangu visible.
* CanariCam : cámara y espectrógrafu nel infrarroxu térmicu.

Segunda xeneración:
* EMIR: espectrógrafu multiobjeto pa trabayar nel infrarroxu.
* MEGARA espectrógrafu visible de campu integral y multiobjeto de resolución entemediu-alta. 
* FRIDA: cámara espectrógrafu pal infrarroxu cercanu que va aprovechar el fexe correxíu pol sistema d'óptica adaptativa

## Ver tamién
* Very Large Telescope (VLT)
* Telescopiu Européu Desaxeradamente Grande (Y-ELT)
* Telescopiu Xigante de Magallanes (GMT)
* Gran telescopiu binocular (LBT)
* Mayores telescopios reflectores ópticos

## Referencies

## Enllaces esternos

* Especial sobre'l Grantecan con videos, semeyes superampliables, entevistes y gráficos
* Páxina sobre'l proyeutu GTC
* Webcam del interior y esterior del GTC
* Web divulgativa del Gran Telescopiu Canaries 
* Achivo publico Gran Telescopiu CANARIES 
* ''El mayor cazador de galaxes''. El Mundo
* ''Grantecan, el supertelescopio más grande del mundu''. lainformacion.com
* Grantecan