Estrella de Kapteyn

La **Estrella de Kapteyn** (GJ 191) ye una estrella que s'atopa a 12,8 años lluz del Sistema Solar.
GJ 1061, a 3,7 años lluz de distancia, ye la estrella conocida más cercana a ella.
Asitiada na constelación de Pictor, al noroeste de β Pictoris, la Estrella de Kapteyn tien magnitú aparente +8,89, polo que nun ye visible a simple vista.

## Descubrimientu
La Estrella de Kapteyn afayóse en 1897 por Jacobus Kapteyn —a quien debe'l so nome— mientres el so trabayu nel «Cape Photographic Durchmusterung».
Dende entós atraxo l'atención de los astrónomos, en parte pola so alta velocidá espacial relativa al Sol, afayada en 1909.

En 1924 foi clasificada como nana colorada de tipu espectral M1V peles llinia de TiO nel so espectru, siendo'l so rellumu siquier dos magnitú más baxu de lo que cabría esperar pa una estrella de la so clase.
Un posterior estudiu del so espectru en 1976 punxo de manifiestu la intensidá de les llinies debíes a CaH y MgH según la debilidá de les llinies de TiO.

## Carauterístiques físiques y químiques
Anque nun primer aproximamientu pudiera paecer una nana colorada más de la nuesa redolada, la Estrella de Kapteyn ye escepcional por dellos motivos.
Ye una subenana de tipu espectral sdM1V con una temperatura efectivo de 3570 ± 160 K.
Tien el segundu movimientu propiu más altu dempués de la Estrella de Barnard, orbitando la Vía Lláctea de forma retrógrada.
Per otra parte, exhibe una metalicidá bien baxa —[M/H] = -0,86, equivalente al 14% de la del Sol—, según un escasu conteníu relativo d'elementos como fierro ([Fe/H] = -0,99) y titaniu ([Ti/H] = -0,81).
Tien una masa averada de 0,274 mases solares y el so radiu equival al 29,3% del radiu solar.
La so lluminosidá apenes supón el 0,4% de la lluminosidá solar.

## Orixe
A diferencia del Sol, la Estrella de Kapteyn paez ser una estrella del halo galácticu, la más cercana a nós ente les estrelles d'esta clase. Estes estrelles —como Groombridge 1830— apenes suponen ente'l 0,1 y el 0,2% de les estrelles de la nuesa redolada cercana. De normal atópense alloñaes del planu de la galaxa y concentraes escontra'l nucleu galácticu, anque con órbites bien escéntriques.
Les estrelles de halo formar nuna dómina o en rexones de la galaxa onde hubo poques supernoves y por tanto presenten una bayura en metales baxa. Esto fai que presenten un color daqué más azuláu que'l d'una nana colorada normal.

Un estudiu sostién que la Estrella de Kapteyn puede habese aniciáu nuna galaxa nana esferoidal satélite de la Vía Lláctea que se fundió con ésta, perdiendo la mayor parte de la so masa mientres esti procesu.
La Estrella de Kapteyn sería una de les estrelles arrezagaes mientres l'acercamientu de dicha galaxa a la so órbita final.
El so remanente actual pue ser el cúmulu globular Omega Centauri, que la so órbita retrógrada ye asemeyada a la de la Estrella de Kapteyn y que los sos miembros amuesen un conteníu metálico análogu al d'esta estrella.

## Variabilidá
La Estrella de Kapteyn ta catalogada como estrella variable, siendo la variación del so rellumu de 0,32 magnitúes.
Por ello tamién recibe la denominación, tocantes a estrella variable, de **VZ Pictoris**.

## Sistema planetariu
En 2014, anuncióse que la estrella de Kapteyn alluga dos planetes de baxa masa, Kapteyn b y Kapteyn c. Kapteyn b ye'l planeta habitable más antiguu conocíu potencialmente, envalórase que tien 11 mil millones años d'edá.

Los planetes tán cerca d'un periodu de 5:02 de conmensurabilidad, pero les resonancies nun pudieron ser confirmaos nel momentu del descubrimientu. La integración dinámica de les órbites suxer que'l par de planetes tán nun estáu dinámicu llamáu de co-rotación absidal, que polo xeneral implica que'l sistema ye dinámicamente estable mientres llargos plazos. L'anunciu del sistema planetariu foi acompañáu por un curtiu rellatu de ciencia-ficción, "Sad Kapteyn", escritu pol escritor Alastair Reynolds.

**El sistema planetariu de Kapteyn**.
::

* El rangu de habitalidad pa Kapteyn b ye d'UA: ∼0,126-0,236

## Ver tamién
* Llista d'estrelles cercanes a la Tierra
* Movimientu propiu de les estrelles

## Referencies