open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herpsilochmus atricapillus

***Herpsilochmus atricapillus***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nos montes d'Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Semeya en ADW
Herpsilochmus longirostris

***'de picu llargu''', en portugués) ([[Brasil]]) ye una [[especie]] d'[[ave]] [[Passeriformes|paseriforme]] perteneciente al [[xéneru (bioloxía)|xéneru]] ''[[Herpsilochmus]]'' qu'integra la [[familia (bioloxía)|familia]] [[Thamnophilidae]]. Habita n'[[América del Sur]].

== Descripción ==
Mide 13&nbsp; [[cm]]. Picu llargu. El machu presenta corona negra, [[llista superciliar]] blanca y llinia ocular negra. L'envés ye enllordiáu de gris, negru y blancu. Ala negriza con dos faxes blanques; cola negra con puntes blanques. Pembaxo ye blancu col gargüelu y pechu enllordiaos de gris. La fema tien la cabeza y pescuezo color anaranxáu, tamién anaranxáu más pálidu pembaxo; envés gris, ala y cola como'l machu.

== Distribución y hábitat ==
Distribuyir en [[Bolivia]] (norte del [[Departamentu del Beni|Beni]], norte de [[Departamentu de Santa Cruz|Santa Cruz]]) y centro sur y nordeste de [[Brasil]] (centru de [[Mato Grosso]] hacie l'este hasta [[Estáu de Tocantins|Tocantins]] y [[Estáu de Goias|Goiás]], estendiéndose al nordeste llocalmente hasta'l sur de [[Estáu de Ceará|Ceará]] y sur de [[Piauí]], y escontra el sur hasta l'oeste de [[Estáu de Paraná|Paraná]] y oeste de [[Estáu de São Paulo|São Paulo]]).<br />
Habita en [[Provincia fitoxeográfica del Cerrado|zarraos]], matos en galería y [[Mauritia flexuosa|buritizales]]. Tamién en matos secos.

== Comportamientu ==
Como otres aves del so xéneru, ye arborícola y activu, anda en pareya, munches vegaes acompañando bandaes mistes. Raramente baxa a menos de 3&nbsp; [[metru|m]] del suelu.
=== Alimentación ===
Aliméntase d'[[inseutos]] que caza ente la xamasca.

=== Vocalización ===
El cantar ye una serie de notes trinadas aspres, precedíes por notes estremaes y desacelerando nel final: “chup chup chchchchchchchchchchchch-chu-chu”.

== Sistemática ==

=== Descripción orixinal ===
La especie ''H. lonxirostris'' describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco [[August von Pelzeln]] en [[1868]] sol mesmu nome científicu; llocalidá tipo «Cuiabá, Mato Grosso, Brasil».

=== Taxonomía ===
Ye [[monotípica]]. Paez ser más llueu rellacionada con ''[[Herpsilochmus pectoralis]]'' con base nel plumaxe y distribución, a pesar que les vocalizaciones nun son nada similares.

== Referencies ==


== Enllaces esternos ==


* [http://ibc.lynxeds.com/species/large-billed-antwren-herpsilochmus-lonxirostris Videos, semeyes y soníos de ***Herpsilochmus lonxirostris***] en The Internet Bird Collection.
*  en Wikiaves.
* [http://www.xeno-canto.org/species/Herpsilochmus-lonxirostris Soníos de ***Herpsilochmus lonxirostris**'] en xeno-canto.
Herpsilochmus rufimarginatus

***Herpsilochmus rufimarginatus*** ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Herpsilochmus]]* qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de Suramérica, onde s'atopa en tolos países, sacante Chile.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.

Los sos hábitats naturales son los montes tropical y subtropical tanto húmedos como secos y les rexones arbustives seques.

## Taxonomía
Describiéronse cuatro subespecies:
* *Herpsilochmus rufimarginatus rufimarginatus* (Temminck, 1822).
* *Herpsilochmus rufimarginatus scapularis* (Wied, 1831).
* *Herpsilochmus rufimarginatus frater* (Sclater y Salvin, 1880). 
* *Herpsilochmus rufimarginatus exiguus* (Nelson, 1912).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''''''' en Wikiaves.
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Herpsilochmus stictocephalus

***Herpsilochmus stictocephalus*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nel norte y nordeste de l'Amazonia, nel oriente de Venezuela, Guyana, Surinam, Guayana Francesa y en Brasil, nos estaos de Roraima, Pará y Amapá. El so hábitat ye'l monte húmedu tropical de les tierres baxes, hasta los 300 m d'altitú, en tierra firme, onde prefier les árees alcontraes sobre los suelos más ricos, onde busca les sos preses ente'l dosel y el subdosel.

## Descripción
Mide ente 11,4 y 12 cm de llargor. Pesa en permediu 9,6 g. Presenta corona totalmente negra nel machu, con punticos blancos na fema y en dambos xéneros con con discretes rayes blanques na frente; llinia blanca postocular llarga y llinies superciliares negres; envés gris con una mancha blanca, xeneralmente oculta; banduyu blancuciu a buxu. Ales negres con barres blanques; cola negra coles puntes blanques y plumes interiores con pintes blanques.

## Referencies
Heterocercus aurantiivertex

***Heterocercus aurantiivertex***, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae, nativa d'América del Sur.

## Distribución y hábitat
Los so hábitats naturales son los banzaos y carbes seques n'Ecuador y Perú. Ta clasificáu como esmolición menor pola IUCN.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies Ficha téunica.
Heterocercus linteatus

***Heterocercus linteatus*** ye una especie d'ave na familia Pipridae. Habita en Bolivia, Brasil y Perú y atópase en tierres húmedes y baxes, amás de banzaos, tropicales o subtropicales.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Heterocercus linteatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Consultáu'l 22 de xunu de 2012.

## Referencies

## Enllaces esternos
Heterocercus flavivertex

***Heterocercus flavivertex ***, tamién denomináu **baillarín de copete mariellu**, **saltarín collarejo** (Colombia), **saltarín gargantiplateado** (Venezuela) o **dançarino-de-crista-amarela** (en portugués, Brasil),  ye una especie d'ave passeriforme perteneciente al xéneru *[[Heterocercus]]* qu'integra la familia Pipridae. Ye nativu d'América del Sur.

## Distribución y hábitat
El so hábitat natural son los montes húmedos, les tierres baxes y carbes grebos de la cuenca amazónica, nel norte de Brasil l'este de Colombia y el sur de Venezuela. Ta clasificáu como Esmolición menor pola IUCN.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Heterocercus flavivertex''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''Heterocercus flavivertex''''' en Wikiaves.
* Soníos de '''''Heterocercus flavivertex''''' en xeno-canto.
* BirdLife Especies, Ficha téunica.
Heteromyias albispecularis

***Heteromyias albispecularis***, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Heteromyias. 

## Subespecies
**Heteromyias albispecularis albispecularis*
**Heteromyias albispecularis armiti*
**Heteromyias albispecularis atricapillus* 
**Heteromyias albispecularis centralis*
**Heteromyias albispecularis rothschildi*

## Llocalización
Esta especie d'ave alcuéntrase en Nueva Guinea. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Heterophasia annectens

***Heterophasia annectens*** ye una especie d'ave de la familia Leiothrichidae.
Alcuéntrase en Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son el subtropical y tropical.

## Referencies

* Collar, N. J. & Robson C. 2007. Family Timaliidae (Babblers) pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *[[Handbook of the Birds of the World]]*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.
Herpsilochmus sticturus

***Herpsilochmus sticturus***, tamién denomináu **hormiguerito colipunteado**, **rabimoteado**,Tiluchí colipunteado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nel noroeste de l'Amazonia, en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.

Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes, sobre suelos arenosos o a la vera de los ríos,, hasta los 450 m d'altitú.

## Descripción
Mide en permediu 102 mm. La corona y la nuca son negres nel machu y castañu acolorataes na fema; la cara ye gris con canes blanques; l'envés ye gris claru; les ales son negres, con manches blanques sobre les coberteres; el pechu ye blancu y el banduyu blancuciu a buxu nel machu y de color ante na fema; la cola ye negra puntiada de blancu enriba y con manches blanques embaxo. Hilty, Steven L. and William L. Brown (1986) *A guide to the birds of Colombia*: 396. Princeton University Press. ISBN 0-691-08371-1

## Referencies
Hippolais olivetorum

***Hippolais olivetorum*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae. Alcuéntrase llargamente distribuyíu nel sureste d'Europa, Oriente Mediu y n'África dende Sudán a Sudáfrica.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hippolais polyglotta

La  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae. Distribuise pol suroeste d'Europa y noroeste d'África pel branu y envierna nel África subsaḥariana.

Nun ta amenazada, el so númberu créese que ta creciendo, con una población mundial envalorada ente trés y doce millones d'exemplares.

## Descripción
Ye una ave bastante pequeña, mide ente 12 y 13 cm. Ye de color verde buxu nos sos partes cimeros, con leves matices pardos. Per debaxo ye de color mariellu nidiu, con matices marrones. Tien un picu gruesu, y un aniellu ocular; ente dambos amuesa una ceya pálida. Nun esiste un dimorfismu sexual claro. Ye abondo similar al zarcero icterino (*[[Hippolais icterina]]*), anque'l común ye más gordosu, con primaries más curties y llixeramente más verde parduzo.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Identificación de sexos y edaes nel Atles d'Identificación de les Aves d'Aragón.
Hirundinea ferruginea

***Hirundinea ferruginea***, tamién denomináu **birro castañu**, **atrapamoscas risquero** o **de derribadorios** y **viudita colorada**,ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru ***Hirundinea***.

## Sinonimia
* Hirundinea bellicosa

## Distribución y hábitat
El birro común alcuéntrase solo al este de los Andes nuna distribución discontinua por al traviés de la cuenca del Amazones hasta la mariña atlántica. Ta presente en Brasil, Colombia, Venezuela, la Guayana francesa, Guyana, Surinam, Ecuador, Paraguái, Perú, Bolivia y Uruguái. Foi reparáu tamién nel noroccidente d'Arxentina.

Vive en peñascos, zones predreses, tepuyes ya edificaciones.

## Descripción
El birro común mide 18,5 cm de llargor. La corona, nuca y envés son gris cayuela. El so banduyu y el pechu son de color anaranxáu ferrial, el pechu ye más acoloratáu; les ales y la cola son de color gris escuru con pintes ferriales.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos a los que caza nel aire.

## Reproducción
Constrúi'l so nial ente los cantiles de roques o nos cantos de les ventanes y otros llugares al abellugu de l'agua y el vientu. El nial ye abiertu en forma de concu y ta arrodiáu de pequeñes piedres y fragmentos de palos y forráu con fibres vexetales blandes. La fema pon 2 o 3 güevos blancos con manches ferriales.

## Taxonomía
La especie describióse científicamente pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1788. 

Reconócense cuatro subespecies:
* *Hirundinea ferruginea bellicosa* (Vieillot, 1819)
* *Hirundinea ferruginea ferruginea* (Gmelin, 1788)
* *Hirundinea ferruginea pallidior* (Hartert y Goodson, 1917)
* *Hirundinea ferruginea sclateri* (Reinhardt, 1870)

La subespecie *Hirundinea ferruginea bellicosa* nel pasáu foi considerada una especie estreme (*Hirundinea bellicosa*).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Galería de semeyes  en *VIREO*.
Hirundo abyssinica

***Hirundo abyssinica*** sinónimu ***Cecropis abyssinica*** ye una golondrina de gran tamañu. Reproduzse nel África subsaḥariana, dende Sierra Lleona hasta Sudán del Sur y l'este de Sudáfrica. Ye parcialmente migratoria, coles aves de Sudáfrica envernando más escontra'l norte. Los páxaros del oeste d'África abandonen el norte, dientro del so rangu de reproducción, na estación seca.

Esta ave habita mayoritariamente tierres baxes y montiegues, a diferencia de *[[Hirundo cucullata]]*, qu'habita nos pacionales de monte. Tamién-y la suel atopar cerca de poblaciones humanes. La golondrina abisinia constrúi un nial de folla con forma de tazón con una entrada tubular en dalguna estructura apropiada pa tal fin. El nial tien un revestimiento llixeru y puede ser reutilizáu n'años siguientes. Puede ser fabricáu nuna cueva, un saliente ente les roques o nuna caña d'un árbol. La especie viose beneficiada de la so habilidá pa utilizar edificios, pontes, alcantarielles y similares. Si dáse-y a escoyer, va escoyer el llugar más eleváu pa construyilo.

## Sinonimia
* *Hirundo abyssinica*

Los güevos son d'un color blancu brillante, con unes poques manches marrones; típicamente, hai tres güevos nun nial. La fema realiza sola la incubación por 14 a 16 díes, hasta que'l cascarón ruémpese. Depués, dambos padres alimenten a la cría. Emplumecen tres 17 a 19 díes, pero los pichones van tornar al nial pocos díes dempués del so primer vuelu.

La golondrina abisinia mide 10 a 15 cm. de llargu. Tien unes partes cimeres de color azul escuru, con una cola colorada y una cabeza color ablondu. La parte baxa ye blanca y les plumes interiores y esteriores de les ales son d'un marrón corito. Les plumes debaxo de les ales son leonadas. La cola, corita, tien plumes bien llargues, que son más llargues nel machu que na fema. Los pichones son menos llamativos y tienen un tonu más marrón, amás de plumes más curties na cola. Hai cinco o seis subespecies que s'estremen nel tonu de la parte baxa.

La golondrina abisinia tien rayes más escures na parte baxa, una cola d'un colloráu más fondu y colores más brillosos na cabeza que *H. cucullata*. *H. abyssinica* tamién prefier los hábitats menos abiertos. La golondrina abisinia ye común y beneficióse de la disponibilidad de llugares pa faer el so nial nos ambientes onde vive. Aliméntase básicamente d'inseutos voladores, pero tamién ye conocida por comer pequeños frutos. El so vuelu ye erráticu y el so llamáu ye un *zeh zeh* nasal.

## Referencies

* Sinclair, Hockey y Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner and Rose, *Swallows and Martins* ISBN 0-7470-3205-5

## Enllaces esternos
Hippolais icterina

***Hippolais icterina*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae qu'habita en Eurasia y África. La pallabra *icterino* procede del términu griegu *ikteros* (ictericia) en referencia a la so coloración amarellentada.

## Distribución y hábitat
Cría na mayor parte continente Euroasiático occidental, sacante na zona circummediterránea onde ye movíu pola zarcero común. El so área de distribución estender por Europa dende'l nordeste de Francia al traviés de Suiza y el suroeste d'Escandinavia escontra l'este, a los montes del nordeste, hasta'l macizu d'Altái. Ye una ave migratoria de llarga distancia que pasa l'iviernu nel África subsaḥariana.

Esti pequeñu paseriforme alcuéntrase en montes abiertos con soviesca arbustiva, amás de parques, xardinos y zones de monte baxu, de cutiu cerca de l'agua.

## Descripción

Ye un páxaru de pequeñu tamañu, mide 12–13,5&nbsp;cm y tien un pesu de 14–20 g. El so aspeutu ye bien similar al zarcero común. Los adultos tienen el llombu d'un tonu pardu verdosu, coles ales daqué más pálides y les partes inferiores de color amarellentáu. el picu ye llixeramente anaranxáu, fuerte y apuntiáu, y les pates son grises azulaes. Dambos sexos tienen el mesmu aspeutu, como la mayoría de los sos parientes, y les aves xuveniles presenten la barriga de color más pálidu. 

La so llamada más común ye un «tec tec» agudu, anque produz una variedá de soníos mayor y ye capaz d'asonsañar el cantar d'otres aves.

## Comportamientu
### Alimentación
Aliméntense principalmente d'arañes, inseutos y les sos canesbes que restolen nel suelu del monte, anque completen la so dieta con dalgún alimentu vexetal como les bayes.

### Reproducción

La so temporada de cría principal ye de mayu a xunetu. Constrúi'l so nial con ramines y yerbes entretejidas escondíu nos árboles o arbustos. La fema pon de 4&nbsp;a&nbsp;6&nbsp;güevos de color rosáu con llixos negros. Los güevos son guaraos de 12 a 14 díes por dambos proxenitores. Los pollos permanecen de 12 a 13 díes nel nial. Los mozos algamen el maduror sexual al añu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha semeyes y videos en Internet Bird Collection (n'inglés)
* Zarcero icterino en BirdGuides (n'inglés)
Hirundo aethiopica

***Hirundo aethipica*** ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase en Benín, Burkina Fasu, Camerún, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Ghana, Guinea, Israel, Kenia, Malí, Níxer, Nixeria, Senegal, Somalia, Sudán, Tanzania, Togu y Uganda.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Hirundo aethiopica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 26 de xunetu de 2007

## Referencies

## Enllaces esternos
Hirundo albigularis

***Hirundo albigularis*** ye una pequeña ave de la familia Hirundinidae. Ye una especie común, atopada en Sudáfrica, que se vio favorecida pola creciente cantidá d'oportunidaes pa fabricar el so nial pola construcción de pontes y represes.

## Descripción
La golondrina de gargüelu blancu mide de 14 a 17 cm. Tien partes cimeros d'un color azul brillante y una corona castaña brillosa. Tamién tien un pechu azuláu y negru y una banda dixebra'l so pescuezu blancu de la parte baxa, color gris, lo mesmo que les plumes de baxo de les ales. Estes son, xunto a la cola, de color negru azuláu, anque les plumes debaxo de la so cola tienen manches blanques. El pescuezu blancu y la so banda negra nel pechu son lo que la estrema de les otres especies de *[[Hirundo]]* similares. Les plumes esteriores son más llargues nel machu que na fema. Los mozos son más monótonos que los adultos, con plumes esteriores na cola más curties y una corona más bien marrón. El so llamáu ye un amiestu de trinos y gorjeos.

## Distribución y hábitat
La golondrina reproduzse nel sur d'África, dende'l sur d'Angola y Zambia hasta Ciudá del Cabu en Sudáfrica. Ye básicamente migratoria y envierna nestos países, amás del sur de Zaire. 
Ye una ave de tierres abiertes y praderíes, que prefier los llugares elevaos y cercanos a l'agua. Suel vese cerca d'estructures feches pol home.

## Comportamientu
La golondrina de gargüelu blancu constrúi un nial de fueyes con forma de taza cubiertu d'una fina capa de yerba o paya. Suel asitiase cerca de l'agua y ta construyíu nun saliente d'un cantil o n'estructures tales como edificios, represas, alcantarielles o pontes. Prefieren los edificios despoblaos que les cases. El nial puede ser reutilizáu pa la próxima cópula o pa los años futuros.

Los trés güevos d'una niarada típica son blancos con manches marrón azuláu y son guaraos namái pola fema mientres 15 o 16 díes primero que nazan los pichones. Dambos padres aliméntase depués. Emplumecen tres 20 o 21 díes, anque los mozos tornen al so nial p'alimentase los primeros díes dempués del primer vuelu. Tamién pueden nadar poco si cayer del nial.

Aliméntase principalmente d'inseutos, qu'atrapa con xiros rápidos, en forma similar a *[[Hirundo rustica]]*.

## Referencies

## Bibliografía
* Sinclair, Hockey and Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner and Rose, *Swallows and Martins* ISBN 0-7470-3205-5

## Enllaces esternos
Hirundo angolensis

***Hirundo angolensis***, **Golondrina d'Angola **, ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase n'Angola, Burundi, República Democrática d'El Congu, Gabón, Kenia, Malaui, Namibia, Ruanda, Tanzania, Uganda y Zambia.

## Referencies
* avibase - Hirundo angolensis. 
* 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 26 de Ochobre de 2020.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Hirundo cucullata

****Hirundo cucullata*') ye una [[ave]] [[paseriforme]] de la familia [[Hirundinidae]]. Ye una golondrina grande que cría nel sur d'[[África]], principalmente en [[Sudáfrica]], [[Namibia]] y el sur de [[Zimbabue]]. Ye una ave [[migración de les aves|migratoria]] qu'envierna más al norte n'[[Angola]], [[Tanzania]] y el sur de [[República Democrática d'El Congu]].

Ésta ye una ave de campos secos abiertos, como los pacionales, y tien preferencia por llombes y montes. Evita les árees más arbolaes, pero alcuéntrase de cutiu alredor de les viviendes humanes.

La Golondrina Cabecirrufa constrúi un nial de folla en forma de sopera con entrada pembaxo con una estructura fayadiza. El nial tien un recubrimientu internu nidiu y de cutiu ye reutilizáu n'años posteriores. Pueden construyir el nial en cueves o sol abrigu de roques salientes o árboles cayíos. La especie beneficióse pola so propensión a usar tamién construcciones humanes como edificios, pontes, alcantarielles, y otres estructures similares. Si puede escoyer añera en sitios altos.

Los güevos son d'un blancu satinado con unes poques manches castañes; lo típico ye tres güevos por niarada. La incubación realizar la fema sola, y la eclosión asocede a tres 17-20 díes. Dambos padres alimenten los pichones. L'abandonu del nial toma otros 23-30 díes, pero les aves nueves vuelven al nial pa pernoctar mientres unos pocos díes más depués del primer vuelu.

La Golondrina Cabecirrufa mide 18-20 cm de llargu. Tien les partes cimeres de color azul escuru cola rabadilla anaranxada pálida, y la coroniella, la nuca y los llaos de la cabeza son de color castañu. Les partes de baxo y les cobertoras inferiores de les ales son blancu cremoses con manches rayaes escures, y les plumes cimeres de l'ala y les de vuelu pembaxo son castañu-corites. La cola ye corita y con plumes esteriores bien llargues; llixeramente más llargues nel machu que na fema. Los xuveniles son más opacos y más castaños, con menos contraste y plumes esteriores de la cola más curties. El vuelu ye lentu y ondulante y el llamáu ye un *chissick* gorjeante.

Esta especie puede estremase de la más pequeña Golondrina Abisinia (*Hirundo abyssinica*) en qu'esta última especie tien el rayáu de les partes de baxo más intensu y más escuru, la rabadilla de color coloráu más intensu, y la cabeza d'un color más brillosu. La Golondrina Abisinia tamién prefier los hábitats abiertos.

La Golondrina Cabecirrufa ye común, nun ye medrosa de los humanos, y beneficióse de la disponibilidad de sitios de anidación alredor de les viviendes. Aliméntase principalmente d'inseutos voladores, pero ver comer pequeños frutos. 
== Referencies ==

* Sinclair, Hockey y Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1 
* Turner y Rose, *Swallows and Martins'' ISBN 0-7470-3205-5
Hirundo dimidiata

***Hirundo dimidiata*** ye un pequeñu integrante de la familia Hirundinidae. Reproduzse dende'l sur d'África hasta Angola, el sur de Zaire y Tanzania. Ye parcialmente migratoria, con munches aves de Sudáfrica envernando más escontra'l norte. Ye una ave de tierres seques, pacionales y escamplaes; Suel topase cerca de poblaciones humanes. Esta golondrina constrúi un nial con forma de recipiente reforzáu con campera y una delgada capa de pelo. Dacuando reaprovecha los niales de *[[Hirundo cucullata]]*.

El nial puede ser reutilizáu n'años siguientes y hai rexistros d'unu utilizáu por trenta años. Suel construyilos en cuévanos naturales o estructures feches pol home como edificios, alcantarielles y techos, pero la so preferencia por edificios abandonaos indica que nun aprovecha tantu les construcciones del home pa faer el so nial, a diferencia de *[[Hirundo abyssinica]]*, por casu. Los dos o tres güevos que pon son dafechu blancos y guarar namái la fema mientres 16 a 17 díes. Dambos padres alimenten a los pichones, qu'emplumecen alredor de 20 a 23 díes más tarde, anque depués van tornar al nial p'alimentase unos díes dempués del so primer vuelu. 

La golondrina de pechu perláu tien de 13 a 14 cm. de llargu. Los sos partes cimeros son azul brillante y les inferiores, color blancu buxu. La parte cimera de les ales, les plumes de vuelu y la cola bífida son color azul coritu. El plumaxe debaxo de les ales son d'un tonu blancu y gris, llixeramente más escuru que les partes inferiores. La falta de tonos blancos na cola ye una carauterística que la estrema d'otres especies de *Hirundo*. La subespecie del norte, * H. d. marwitzi* ye más escura y pequeña que la nominal, *H. d dimidiata*, anque les diferencies son pequeñes; esto fai pensar que la especie ye monotípica. La golondrina de pechu perláu tien un gran rangu de distribución. Aliméntase principalmente d'inseutos voladores. La so llamada ye un garllo agudu *chip cheree chip chip*.

## Referencies

* Sinclair, Hockey and Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner and Rose, *Swallows and Martins* ISBN 0-7470-3205-5

## Enllaces esternos
Hirundo lucida

***Hirundo llucida*** ye una pequeña ave non migratoria passeriforme qu'habita nel oeste d'África, el Congo y Etiopía. Tien una cola llargo y encruciao, amás d'ales en punta.  

Enantes, considerábase una subespecie de *[[Hirundo rustica]]*, d'apariencia similar. La golondrina de pechu coloráu estrémase apenes pol so tamañu de la so pariente migratoria. Amás tien una banda azul nel pechu más angosta y la cola del adultu ye más curtia. Mientres el vuelu, paez menos llamativa que *H. rustica*. Anque l'adultu de *H. llucida* estrémase razonalemente bien, los pitucos pueden ser confundíos cola otra especie, una y bones estos tamién tienen una cola más curtia. Sicasí, les golondrines de pechu coloráu mozos tienen una banda más angosta nel pechu y la so cola ye más blanca. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Hirundo neoxena

***Hirundo neoxena*** ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. Ye una especie endémica d'Australia y les islles cercanes, amás de Nueva Zelanda. Ye bien similar a *[[Hirundo tahitica]]*, polo que dacuando se consideren coespecíficas. 

Esta especie reproduzse nel sureste d'Australia en hábitats variaos, sobremanera n'árees abiertes, escamplaes y ambientes urbanos, pero non nel desiertu o'l monte trupu. Les poblaciones del este son migratories y enviernen nel norte d'Australia. Les del oeste y les de Nueva Zelanda son sedentaries.

## Taxonomía
La golondrina australiana describióse per primer vegada por John Gould na publicación *The Birds of Australia* como un miembru del xéneru *Hirundo*, anque dacuando considérase, equivocadamente, que foi en *Proceedings of the Zoological Society of London*. El so nome específico y común (n'inglés, *Welcome Swallow*) aluden a la bienvenida que la xente da-yos al so regresu al sur d'Australia cuando empieza la primavera.

## Descripción
La golondrina australiana ye color azul metálicu nos sos partes cimeros, d'un color blancu buxu nel so pechu y banduyu y lladriyu na frente, pechu y pescuezu. Tien una llarga cola encruciada, con unos pequeñes manches blanques en cada pluma. Estes aves miden 15 cm. de llargu, incluyendo les plumes más esternes de la cola, que son llixeramente más curties na fema. La so llamada ye una combinación d'un garllo y un trino, y un xiblíu agudu como señal d'alarma. Los especímenes más nuevos son blancucios en cuenta de ablondos na frente y pescuezu y tienen plumes más curties na cola.

## Distribución y hábitat
El so rangu de distribución pel hibiernu nel norte de Asutralia se superpone col de *[[Hirundo rustica]]*, pero esta postrera ye fácilmente reconocible pela so banda azul nel pechu. Les golondrines australianes reprodúcense cerca del hábitat humanu. Soler ver en cables, cartelos y otros llugares similares.

## Reproducción
El nial tien forma de tazón y ta recubiertu con folla y campera. Fechu polos dos sexos, ta ensobiáu a estructures apropiaes, como una parea vertical o edificios. Per dientro, presenta plumes y pónense de trés a cinco güevos. Xeneralmente, danse dos niaraes por temporada. La fema guara los güevos, que van nacer dos o tres selmanes dempués. Los pitucos son alimentaos por dambos padres y abandonen el nial dos o tres selmanes más tarde.

## Alimentación
Estes aves son voladores desaxeradamente hábiles y aliméntense d'inseutos en plenu vuelu. Xeneralmente vuelen rápidu y al ras del pisu en tierres abiertes en círculu o en forma d'ochos. Suelen baxar en picada escontra animales o persones.

## Imáxenes


Image:Swallows parents and three chicks444.jpg|Una pareya colos sos pichones
image:Swallow chick perching444.jpg|Un pichón el día qu'abandona'l nial
image:Welcome Swallow Wings.jpg|Golondrina australiana en plenu vuelu 



## Referencies

## Enllaces esternos
*
Hirundo nigrita

***Hirundo nigrita*** ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase n'Angola, Benín, República Centroafricana, El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona y Uganda.

## Referencies
*Hirundo nigrita. 
*2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 27 de xunetu de 2006.
*https://www.gbif.org/es/species/5230764 Mapa de vuelos d'Hirundo nigrita.

## Referencies

## Enllaces esternos
*http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-bibbed-swallow-hirundo-nigrita Data zone Bird Life International.
Hirundo smithii

***Hirundo smithii*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae mesma d'Asia y África. Esta golondrina ye similar en vezos y apariencia a otros insectívoros aéreos, como los aviones (rellacionaos con ella) y los andarones, del orde Apodiformes. Esti páxaru reproduzse n'África, al sur d'El Sáḥara y nel sur d'Asia, onde hai clima tropical, dende la India al sureste del continente. Ye residente principalmente, pero les poblaciones en Paquistán y el norte del país yá citáu migren escontra'l sur pel hibiernu. Amás, suel ser una especie vagamunda en Sri Lanka.

Esta ave alcuéntrase en tierres abiertes cercanes a l'agua y poblaciones humanes. Estes golondrines son voladores rápides y polo xeneral aliméntase d'inseutos, cuantimás mosques, en plenu vuelu. Ver típicamente volar en forma rasante sobre l'agua; son les golondrines más acomuñaes con esti elementu. Los niales, en forma de recipiente, fabricar con folla y cañes que recueyen estos páxaros. Asítiase en superficies verticales cerca de l'agua, en salientes de cantiles o más comúnmente, n'estructures feches pol home, como edificios y pontes. Suelen ponese de trés a cuatro güevos n'África y hasta cinco n'Asia. Estes aves constrúin el nial en solitariu, a diferencia de munches otres especies de golondrina, que tienden a formar colonies.

Esta especie tien catorce cms. de llargor. Los sos partes cimeros son d'un azul brilloso, sacante por una corona color castañu y manches blanques na cola. La parte baxa ye blanca, anque les plumes de vuelu son escures. Tien una mázcara azul qu'anubre los sos güeyos. La especie recibe'l so nome de les llargues y filamentosas plumes de la so cola, que cayen alredor como dos cables. Dambos sexos son bien similares n'apariencia, pero la fema tien una cola más curtia. Los mozos tienen una corona, parte cimera y cola marrones. Una subespecie africana, *H. s. filifera*, ye de mayor tamañu y tien una cola más llarga que la subespecie nominal. El nome científicu d'esta ave ye n'homenaxe a Chetien Smith, un botánicu noruegu que foi miembru de la espedición británica al Ríu Congu en 1816, liderada por James Kingston Tuckey.

## Referencies

### Bibliografía
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Birds of The Gambia* by Barlow, Wacher and Disley, ISBN 1-873403-32-1
* *Swallows and Martins* by Turner and Rose, ISBN 0-7470-3202-5

## Enllaces esternos
*https://www.xeno-canto.org/species/Hirundo-smithii xeno-canto.org/ ***Hirundo smithii*** ,
Hirundo tahitica

***Hirundo tahitica*** ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. 

Reproduzse nel sur tropical d'Asia, dende'l sur de la India y Sri Lanka, pasando pel este del continente y el sur del Pacíficu. Ye residente, magar les migraciones estacionales. 

Esta ave ta acomuñada coles mariñes, pero espándese tamién escontra zones montiegues.

Esta especie ye pequeña, con namái 13 cm. de llargor. Tien una parte cimera negra con ales y cola marrones, una cara y un pescuezu coloraos y partes inferiores más bien pardes. Estrémase de *[[Hirundo rustica]]* y la cercanamente rellacionada *[[Hirundo neoxena]]* pola so cola más curtia y menos encruciada.

La golondrina pacífica constrúi un nial con forma de recipiente con pelotitas de folla recoyíes nel so picu so los salientes de los cantiles y n'estructures feches pol home como edificios, pontes o túneles. El nial ta cubiertu con material más nidio y suelen poner dos o tres güevos y hasta cuatro en Sri Lanka. 
El so comportamientu ye similar al d'otros insectívoros aéreos, como otres golondrines y andarones. Ye una voladora rápida y aliméntase d'inseutos, especialmente mosques, que caza en plenu vuelu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Histurgops ruficaudus

***Histurgops ruficaudus***  ye una especies d'ave paseriforme de la familia Passeridae que se atópa n' África Oriental. Ye monotípicu dientro del xéneru ***Histurgops***.

Ye una especie bastante inusual, ya incluyóse na familia Ploceidae por munchos autores, inclusive dempués de que los otros gorriones del Vieyu Mundu fueren dixebraos de los texedores.

## Distribución
Ye endémica de Tanzania, estiéndese dende Tarangire y el llagu Manyara al traviés de Ngorongoro y el llagu Eyasi hasta'l Serengueti. Tamién ye vagamundu ocasional en Kenia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vanga curvirostris

***Vanga curvirostris*** ye una especie d'ave na familia Vangidae.

## Taxonomía
Esisten dos subespecies:
* *V. curvirostris curvirostris* (Linnaeus, 1766), habita per casi tou Madagascar
* *V. curvirostris cetera* Bangs, 1928, namái habita nel sur de la islla

## Distribución y hábitat
Ye endémica de Madagascar. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hydrornis cyaneus

***Hydrornis cyaneus***  ye una especie d'ave na familia Pittidae. 

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos baxos y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.

## Referencies

* BirdLife International 2004. Pitta cyanea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 26 July 2007.
Hydrornis elliotii

***Hydrornis elliotii***  ye una especie d'ave na familia Pittidae. Alcuéntrase en Camboya, Laos, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.

## Sinonimia
* Pitta elliotii

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife International 2004. ''Pitta elliotii''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 26 July 2007.
Hydrornis nipalensis

***Hydrornis nipalensis*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae qu'habita nel sureste d'Asia. 

## Descripción
Miden alredor de 25 cm de llargu. Tienen un aspeutu sólidu y regordetu, con ales y cola curtia, cabeza arrondada y picu espurríu. 
Ye de color marrón la so cabeza, el pechu, los cadriles, el banduyu, les plumes primaries, la cola y parte inferior de la cola (más claru nel gargüelu, banduyu y zona inferior de la cola, más intensu nel pechu y más escuru nes ales y la cola): dende la base del picu hasta los güeyos tien una banda de plumes más escures, observables inclusive a nivel de los oyíos. Como indica'l so nome común el pescuezu y parte cimera del envés son azul, según la grupa: l'envés y les ales son de color verdosu, esti postreru con reflexos azulaos. Na fema la estensión de la nuca azul ye menor, dambos sexos tienen güeyos marrones, pates de color carne y picu negru.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bangladex, l'este de la India, Bután, el sur de China, Myanmar, Nepal y el norte de Laos y Vietnam. Los sos hábitats son los montes húmedos subtropicales y tropicales tanto de monte como de rexones baxes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hydrornis oatesi

***Hydrornis oatesi***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive nel Sureste asiáticu.

## Descripción
El plumaxe del machu ye principalmente de color castañu claro, de tonu más anaranxáu nel pileu y nuca, y tien les ales, llombu y cola verdes. Presenta una llista postocular negra. La fema ye d'aspeutu similar anque de tonos más apagaos, parduzos nes ales y ciertu escamado difusu na parte inferior del gargüelu.

## Distribución y hábitat
Estiéndese polos montes de tierres altes del sureste asiáticu, percima de los 800&nbsp;metros d'altitú,  distribuyíu pel sur de China, Laos, Malasia, l'este de Myanmar, Tailandia y Vietnam.

## Sinonimia
**Pitta oatesi*

## Taxonomía
La especie describióse científicamente pol ornitólogu aficionáu Allan Octavian Hume en 1790.

Reconócense cuatro subespecies:
**H. o. oatesi* - estiéndese dende Myanmar al nordeste de Laos y el sureste de Tailandia.
**H. o. castaneiceps* - atópase dende'l sur sur de China al centru de Laos y noroeste de Vietnam.
**H. o. bolovenensis* - ocupa'l sur de Laos y Vietnam.
**H. o. deborah* presente na península malaya

## Referencies

## Enllaces esternos
Horornis diphone

***Horornis diphone***,  conocíu en xaponés como *uguisu* (ウグイス), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cettiidae nativa del Estremu Oriente.

## Subespecies
Reconócense seis subespecies:
* *Horornis diphone cantans* 
* *Horornis diphone canturians*  
* *Horornis diphone diphone* 
* *Horornis diphone restrictus* 
* *Horornis diphone riukiuensis* 
* *Horornis diphone sakhalinensis* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife International (n'inglés).
Hydrornis soror

***Hydrornis soror***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive nel sureste asiáticu y sur de China. 

## Distribución
Alcuéntrase nel sur y este d'Indochina y tamién nel sur de China, incluyida la islla de Hainan, distribuyíu amás por Camboya, Vietnam, Laos y les rexones fronterices de Tailandia con estos postreros. El so hábitat natural son les selves tropical y subtropical de rexones cercanes a la mariña.

## Referencies
Hydrornis phayrei

***Hydrornis phayrei*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae qu'habita nel sureste asiáticu.

## Descripción
Les pites oreyudes son aves de cola curtia principalmente terrestres que miden ente 20 y 24&nbsp;cm.  El so plumaxe ye de tonos caneles con motudu escuru nes partes inferiores y llistáu negru nos lladrales, salvo la cabeza de los machos que tien un patrón llistáu en blancu y negru. Presenten una llista superciliar blanca salpidada de pequeños llixos negros que s'enllarga escontra tras a manera de pequeñes oreyes picudes, a les que deben el so nome común. Traviesa la so cara una ancha banda negra, y tienen bigoteras blanques y llistes malares negres. El so pileu ye coritu motudu en blancu. El patrón de la cabeza de les femes ye similar pero de tonos pardos en llugar de negru.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase principalmente n'Indochina, distribuyida pola mayor parte de Camboya, Laos, Tailandia, Vietnam y el sur de China, estendiéndose pel oeste hasta l'este y sur de Myanmar y con una pequeña población dixunta nel este de Bangladex. El so hábitat natural son les selves húmedes y los montes mistos hasta los 1500&nbsp;m d'altitú.

## Referencies

## Bibliografía
* Lambert, F.; Woodcock, M. 1996. Pittas, broadbills and asities. Pica Press, Robertsbridge, O.K.

## Enllaces esternos
Horizorhinus dohrni

***Horizorhinus dohrni***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de la islla de Príncipe. 

## Taxonomía
Ye la única especie del xéneru ***Horizorhinus***, anque dellos estudios xenéticos indiquen que tendría d'asitiase nel xéneru *[[Sylvia]]*. Enantes clasificábase dientro de la familia Timaliidae, pero treslladóse a Sylviidae cuando se comprobó la so proximidá col xéneru Sylvia.

## Referencies

## Bibliografía
* Collar, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers) pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *[[Handbook of the Birds of the World]]*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Enllaces esternos
Hylexetastes brigidai

***Hylexetastes brigidai*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil. Dellos taxónomos considerenla una subespecie del ferrerín piquirrojo.

## Sinonimia
**Hylexetastes perrotii brigidai*

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves del este de l'Amazonia brasilana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hylexetastes stresemanni

***Hylexetastes stresemanni***,  tamién denomináu **trepatronco de picu rayáu** y **trepatronco picu de barba**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. 

## Distribución
Alcuéntrase en montes húmedos de l'Amazonia occidental, nel norte de Bolivia, oeste de Brasil, esti de Perú, y l'estremu sur de Colombia.

## Enllaces esternos
*Hylexetastes stresemanni - avibase
*ecoregistos - ecoregistros.org - Ticotico de Stresemann
## Referencies
Hylexetastes perrotii

***'''Hylexetastes perrotii*** ye una especie d'ave paseriforme de la subfamilia Dendrocolaptinae que vive en Suramérica. De cutiu inclúyese al ferrerín uniforme y al ferrerín de Brígida como subespecies del piquirrojo.

## Sinonimia
**Dendrocolaptes perrotii*

## Distribución y hábitat
Habita en Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.

El so hábitat natural ye la selva húmeda de rexones baxes.

## Descripción
Algama una midida de 28-29 cm, y paezse al ferrerín uniforme, con un color castañu o castañal escura nel llombu hasta la cabeza, pero ye considerablemente más grande y con un picu más llargu. La so mázcara facial ye blanca, al igual que'l gargüelu y la zona so les ales. Alredor d'un 50 % de los individuos amuesen una coloración corita nel pechu.

## Conducta
De normal alcuéntrase solu o en pareyes, siguiendo a los exércitos de formigues, de normal a gran altor sobre'l suelu, polo que resulta malo de detectar. Namái baxa al suelu p'alimentase y suel ser la especie dominante percima d'otros ferrerinos y aves.

## Referencies

## Enllaces esternos
*wikiaves.com.br/ ''Hylexetastes perrotii'',
Hylocitrea bonensis

El **xiblador flanquiamarillo** (***Hylocitrea bonensis***)  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hylocitreidae endémica de les viesques montiegues na islla de Célebes, n'Indonesia.  

## Taxonomía
Ye la única especie del xéneru ***Hylocitrea***, y tradicionalmente considerábase un miembru de la familia Pachycephalidae, pero les pruebes xenétiques analizaes indiquen que tendría de ser allugáu nuna subfamilia monotípica de la familia Bombycillidae,  o na so propia familia. Finalmente creóse la so propia familia, **Hylocitreidae**. 

Reconócense dos subespecies: 
**H. b. bonensis* - tola islla Célebes salvo'l suroeste; 
**H. b. bonthaina* - suoeste de Célebes.

## Referencies
Hylocryptus rectirostris

***Hylocryptus rectirostris***, tamién denomináu **ticotico cabecirrufo oriental**, **trepamusgo de capa castaña** o **fura barreira** (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylocryptus]]* qu'integra la familia Furnariidae. Dende febreru de 2014, el xéneru ***Hylocryptus*** incluyóse en *[[Clibanornis]]* siguiendo la propuesta SACC 601. Habita'l centru sureste d'América del Sur.

## Descripción
Mide 21&nbsp; cm. Indistintu güeyu mariellu brillante. Picu robezu. Envés marrón claro, corona y nuca ablondu anaranxaes, como tamién l'ala y la llarga cola; pembaxo pardu amarellentáu.

## Distribución y hábitat
Distribuyir pol interior centro sur de Brasil (centru de Mato Grosso, sur de Goiás y estremu sur de Bahia escontra'l sur hasta'l suroeste de Minas Gerais, estremu este de São Paulo y noroeste de Paraná) hasta l'este de Paraguái (San Pedro).Habita selves húmedes tropicales y subtropicales, especialmente matos de galería, ente los 200&nbsp; y 1000&nbsp; m d'altitú.

## Comportamientu
Discretu, alimentar na foyarasca nel suelu del monte, xeneralmente en pareya y raramente xuntar a bandaes mistes.

### Reproducción
Nidifica en túneles escavaos en fuécares puerques.

### Vocalización
El cantar, bien típicu, ye una cacarexada fuerte y seco, “cuk-cuk-cuk-cuk, cuh-cuk, cuk-cuk” dacuando idéntido al d'una pita doméstica.

## Sistemática
### Descripción orixinal
La especie *H. rectirostris* describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu *Opetiorynchus rectirostris*; llocalidá tipo «Campos Geraes, llende ente Bahia y Minas Gerais, Brasil».

### Taxonomía
Ye monotípica. Enantes asitiada nel xéneru *[[Automolus]]*, inclusive hasta dempués de la reconocencia del presente xéneru.
Como resultáu de los estudios conducíos por Derryberry et al. (2011) y Claramunt et al. (2013) adoptaos pol SACC na propuesta 601 de febreru de 2014, el xéneru *[[Hylocryptus]]* incluyóse nel xéneru *[[Clibanornis]]* y les especies *H. rectirostris* y *[[Hylocryptus erythrocephalus]]* camudaron los sos nomes científicos pa *Clibanornis rectirostris* y *Clibanornis erythrocephalus* respeutivamente.
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) entá nun reconoció estos cambeos y sigue clasificando nel xéneru y nomes científicos anteriores al cambéu descritu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Hypocryptus rectirostris''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''Clibanornis rectirostris'''''  en Wikiaves.
* Soníos de '''''Hypocryptus rectirostris''''' en xeno-canto.
Hylopezus berlepschi

**Hylopezus berlepschi**, tamién denomináu **torom-torom** (en Brasil),  ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylopezus]]* qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu de la cuenca amazónica n'América del Sur. 

## Hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y Perú. 
Vive nel suroccidente de l'Amazonia, nel suelu del monte de galería trupu y cantos del monte húmedu, hasta los 700 m d'altitú.

## Descripción
Mide 14,5 cm de llargor. La corona y el plumaxe de les partes cimeres ye de color marrón, ente que les partes inferiores son blanques con rayes escures sobre'l pechu y los lladrales, que'l so color volver ante na parte posterior.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos y otros invertebraos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''''''' en Wikiaves.
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Hylopezus dives

***Hylopezus dives***, tamién denomináu **formigueru pechicanelo** (en Nicaragua), **tororoi o toroide pechicanelo** (en Costa Rica), **tororoi buchifulvo** (en Colombia) o **formigueru banduyu ocre** (n'Hondures), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylopezus]]* qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativa d'América Central y del norte d'América del Sur.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Vive en carbes de les tierres baxes tropicales, principalmente a les llongura de regueros o alredor d'árboles cayíos, per debaxo de los 900 m d'altitú.

## Descripción
Mide 13 cm de longitud y pesa 44 g. El pileu ye de color gris cayuela escuru con leve escamado tisnáu, que se torna oliva abuxáu nel llombu sobre fondu marrón escuru y oliva opacu na rabadilla y la coberteras supracaudales. La base de les primaries tien cantu color leonado qu'oldea coles coberteras corites. Presenta una entemez ante y corita na cara y la zona ocular ye de color anteado opacu. El gargüelu y centru de la parte baxa del pechu y el banduyu son de color blancu y el restu de la rexón inferior ente ante ocráceo y ablondu con llistes corites pocu definíes ya irregulares. El picu presenta mexella de color negru y el quexal abuxáu cola punta corita. Les pates son color carne opacu.

## Sinonimia
** Grallaria dives*

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos y arañes. Busca alimentu en pareya nel suelu y en tueros cayíos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*itis.gov/ - Hylopezus dives (Salvin, 1865)
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.