Europa llatina

El términu **Europa llatina** aplícase como un términu imprecisu aplicáu a rexones d'Europa nes que predominen les llingües romances. Incluyendo nella la totalidá estaos d'Europa occidental que la so llingua oficial ye románica como Andorra, España, Francia, Italia, Moldavia, Mónaco, Portugal, Rumanía, San Marín y Vaticanu, según rexones y comunidaes d'otros estaos como Valonia en Bélxica y les árees de fales francesa, italiana y romanche de Suiza. Tamién nes comunidaes importantes o significatives de fala italiana en Malta y Eslovenia, de fala hispana y francesa nos territorios británicos de Xibraltar y les Islles de la Canal, según los microestaos d'Europa acomuñaos a los países anteriores.

## Usu del términu
Los historiadores medievales frecuentemente usaron el términu "Europa llatina" pa referise al área xeográfico y cultural onde'l llatín foi usáu como llingua llitúrxica pola Ilesia católica, l'Estáu y otres instituciones. Tradicionalmente la rexón englobó a los territorios católicos so la xurisdicción del obispu de Roma, que práuticamente coincidía colos dominios del antiguu Imperiu fráncicu y les árees perifériques axacentes.

Frente a esti bloque cultural, en sureste d'Europa usó l'antiguu eslavu eclesiásticu o'l griegu como llingües cultes. En particular nel Imperiu bizantín el griegu medieval foi la principal llingua usada tantu pola Ilesia ortodoxa empobinada pol patriarca de Constantinopla como pola alministración imperial. N'otres ocasiones usa'l términu Europa llatina pa referise al área más meridional del suroeste d'Europa, escluyendo por tanto al territoriu onde históricamente se falaron llingües balcorromances (Yugoslavia, norte de Grecia, Rumanía, Moldavia). Los países d'Europa llatina occidental (escluyendo, poro, les árees romances en sureste d'Europa) fueron predominantemente católicos, lo cual ye otra carauterística históricu-cultural compartida por toos ellos.

En contestos non históricos, el términu foi usáu por dellos autores como Rogelio Pérez-Perdomo y Lawrence Friedman. Dalgunos d'estos países tienen un estatus reconocíu dientro de la Unión Llatina.

## Historia
La historia d'Europa llatina, puramente dicha, empieza cola espansión del imperiu romanu pol Mediterraneu. Les conquistes romanes y el procesu socioeconómico llamáu romanización espublizó descomanadamente l'usu del llatín n'Europa. Mientres l'alta Edá Media diversos procesos de cambéu llingüísticu dientro del llatín tardíu dieron llugar a les llingües romániques que derivaríen del llatín traíu por colonos romanos establecíos na Europa Llatina. Esiste una media docena de llingues romániques, con un númberu significativu de falantes y una tradición lliteraria importante, estes son el catalán, l'español, el francés, el galaicoportugués (qu'anguaño tien dos variantes principales: gallegu y portugués), l'italianu y el rumanu. Sicasí, esisten munches llingües romances (delles llistes estensives contabilicen más de 35 variedaes llingüístiques estremaes que podríen considerase llingües distintes).

Les llingües romances fueron importantes n'Europa Occidental y Rumanía mientres la edá media, anque la so puxanza ya importancia mundial débense fundamentalmente a la espansión del imperiu español, l'imperiu portugués, l'imperiu francés, y l'imperiu belga (siendo l'ex-Congo Belga unu de los países con más francofalantes nel mundu). L'efímeru imperiu italianu tuvo pela so parte una influencia menor anque l'influxu del italianu nel mundu simpre foi bien fuerte a partire de la renacencia gracies al altu nivel de la so lliteratura y habíase alloriáu imponiendo como una de les grandes llingües de cultura na Europa del tiempu. La esistencia d'estos imperios aumentó enforma la influencia cultural, relixosa, llingüística y económica de la Europa Llatina nel restu del mundu. Obviamente amás de la influencia llingüística, la gran estensión qu'algama'l catolicismu na actualidá tien enforma que ver cola espansión militar mientres la Edá Moderna de los imperios aniciaos na Europa Llatina. Nos Balcanes esistieron complexos movimientos de pueblos llatinos dende'l sieglu VIII o IX y sol imperiu otomanu, razón pola qu'esisten falantes de llingües balcorrumanes por numberosos enclaves de los Balcanes.

Mientres los sieglos XVIII y XIX, les condiciones socioeconómiques y demográfiques n'Europa Llatina fueron desemeyaes, asina mientres los imperios español y portugués perdieron influencia a pesar de la so enorme estensión, l'imperiu francés llegaría al so apoxéu mientres el sieglu XIX. Italia per otra parte taba estazada n'ensame d'estaos débiles, y nun taba unificada nin política nin lingüísticamente (cada estáu italianu tenía la so propia llingua, polo que l'italianu estándar nun tenía demasiaos falantes fora de Toscana).

## Ver tamién

## Referencies