Osnabrück

**Osnabrück** ye la cuarta ciudá más grande del estáu federáu de Baxa Saxonia n'Alemaña. Tien unos 156.315 habitantes (31 de dec. 2013) y ye la capital del distritu col so mesmu nome.

## Historia
La ciudá foi fundada pol rei francu Carlomagno en 780. Dende ende combatió a los saxones ya impúnxo-yos el cristianismu.

Mientres la Edá Media Osnabrück perteneció a la Lliga Hanseática.

Al concluyir la guerra de los Trenta Años roblar en 1648 la Paz de Westfalia en Osnabrück y Münster. 

Dempués de la Paz de Westfalia, l'obispáu de Osnabrück gobernábase, como interés históricu, alternando por un obispu católicu y un conde protestante, respeutivamente. Anguaño la metá de la población osnabruguense ye de confesión católica, la otra de confesión protestante.

Nel sieglu XIX Osnabrück foi integráu nel reinu de Hannover, anque mientres unos pocos años formó parte de Prusia.

Mientres la Segunda Guerra Mundial el 75 % de la ciudá foi destruyida polos bombardeos aliaos. Los monumentos principales y el cascu vieyu fueron reconstruyíos dempués de la guerra.

Cola creación de la República Federal d'Alemaña, Osnabrück incluyir nel nuevu estáu federáu de Baxa Saxonia, que principalmente arrexuntó íntegra o parcialmente los territorios históricos de Hannover.

## Xeografía
Osnabrück atopar a unos 50 km de Münster, a 100 km de Dortmund nel sur, a 100 km de Hannover nel este y a 60 km de los Países Baxos nel oeste. La ciudá ta asitiada ente los dos sierres *Wiehengebirge* y *Teutoburger Wald*, que vienen ser les postreres estribaciones antes de llegar a la llanura del norte d'Alemaña y Países Baxos nel oeste. L'altitú del centru de Osnabrück ye de 64 m sobre'l nivel de mar. Pel centru de la ciudá flúi'l *[[ríu Hase]]*.

## Economía
Empreses importantes con instalaciones en Osnabrück:
* Volkswagen, producción d'automóviles 
* Hellmann Worldwide Logistics, tresportes internacionales
* Koch Logistics, tresportes internacionales
* KM Europa Metall, metalurxa
* Felix Schoeller, fabricación de papel especializáu

## Infraestructura
Osnabrück atopar nel encruz d'autopistes A1 (Dortmund/Cuenca del Ruhr - Bremen/Hamburgu) y A30 (Ámsterdam/Países Baxos - Hannover/Berlín). Nel sur la ciudá ta comunicada al traviés de l'autopista A33 en direición de Bielefeld y Paderborn, anque un tramu d'ésta inda nun ta termináu. La estación de Osnabrück atopar nun nuedu ferroviariu que xune la exa sur-norte Colonia-Dortmund-Bremen y la exa oeste-este Ámsterdam-Hannover. La llinia privada *NordWestBahn* coneuta la ciudá con Oldenburgu. Osnabrück dispón d'un puertu con accesu a la Canal Weser-Elba (n'alemán *Mittellandkanal*) que crucia'l norte d'Alemaña dende l'oeste al este.

## Educación, formación ya investigación
Osnabrück cuenta con tres instituciones de formación cimera:
* Universidá de Osnabrück, aprox. 10.000 estudiantes, facultaes de Derechu, estudio Empresariales y Economía, Matemátiques, Física y Bioloxía ente otres
* Fachhochschule Osnabrück (escuela d'Inxeniería)
* Katholische Fachhochschule Norddeutschland (escuela d'estudios católicos y sociales)

El colexu *Carolinum* foi fundáu por Carlomagno y ye una de les escueles más antigües d'Alemaña. La Fundación Federal de Mediu Ambiente tien la so sede en Osnabrück.

## Ciudaes y pueblos de la contorna
* **[[Bad Essen]]** (15.779 habitantes)
* **[[Bad Iburg]]** (11.652 habitantes)
* **[[Bad Laer]]** (9.193 habitantes)
* **[[Bad Rothenfelde]]** (7.251 habitantes)
* **[[Belm]]** (13.906 habitantes)
* **[[Bissendorf]]** (14.404 habitantes)
* **[[Bohmte]]** (13.283 habitantes)
* **[[Bramsche]]**, Ciudá, Conceyu (30.916 habitantes)
* **[[Dissen]]**, Ciudá (9.420 habitantes)
* **[[Georgsmarienhütte]]**, Ciudá, Conceyu (32.554 habitantes)
* **[[Glandorf]]** (6.834 habitantes)
* **[[Hagen am Teutoburger Wald]]** (14.269 habitantes)
* **[[Hasbergen]]** (11.108 habitantes)
* **[[Hilter am Teutoburger Wald]]** (10.154 habitantes)
* **[[Esmornie (Baxa Saxonia)|Esmornie]]**, Ciudá, Conceyu (46.494 habitantes)
* **[[Ostercappeln]]** (9.700 habitantes)
* **[[Wallenhorst]]** (24.157 habitantes)

## Cultura
Anque Osnabrück anguaño forma parte del estáu federáu de Baxa Saxonia, históricamente pertenez a la rexón Westfalia, polo cual tamién la cultura de la zona ye westfaliana. Na zona de Osnabrück falar hasta principios del sieglu XX de forma xeneral l'idioma baxu saxón (baxu alemán), igual que na mayor parte del norte d'Alemaña, ya inda sigue vivu nes zones rurales anque ta sumiendo. El dialeutu de baxu saxón de la zona yera'l westfaliano.

### Gastronomía

Igual que n'otres zones d'Alemaña, comer en Osnabrück munchos platos basaos en carne de gochu, coles y pataques. De toes formes puede dicise que s'atopa dafechu entroncada cola cocina de Baxa Saxonia.

Dalgunes de les especialidaes típiques de Osnabrück y la so contorna son:
* Col verde (*Grünkohl*). La col verde ye una variedá de col que se paez llixeramente a la col rizada pero con el color de les espinaques y de sabor más amargoso. Prepárase cocida con bastante grasa (mantega de gochu o de gansu) y sírvese con unes salchiches especiales (*[[Kohlwurst]]*, afumada y ensin afumar), con chuleta de Saxonia o costielles afumaes.
* *[[Wurstebrot]]*, un tipu de morciella que se tuesta. El costume de comer col verde denominar Grünkohlessen y ye bien tradicional. 
* *Töttchen*, un platu a base de sesos.
* *Ramanken*, un potaxe de remolacha.
* Pumpernickel, un pan negro.
* *Springbrötchen*, un panín cocíu con unes capes de grasa.

Cola comida suelse tomar una cerveza del tipu Pilsener.

### Llugares d'interés

Ficheru:Heger-Tor-os.JPG|Heger Tor.
Ficheru:Osnabrück marktplatz.jpg|Plaza del mercáu y Conceyu.


#### Monumentos y edificios
* Catedral de San Pedro, románica con elementos góticos, ilesia católica (construyir por primer vegada en 785, sobre los murios de la primera alzóse l'actual en 1100). Nun nichu a la izquierda de la entrada principal atópase una pila bautismal del añu 1225.
* Ilesia de Santa María, gótica, ilesia protestante (frente al Conceyu)
* Ilesia de San Xuan, gótica, ilesia católica 
* Ilesia de Santa Catalina, gótica, ilesia protestante 
* Conceyu, góticu tardíu (1512)
* Palaciu, alluga güei la Universidá de Osnabrück (1668), tien formosos xardinos y una terraza con estatues y fontes juguetonas.
* Torres medievales d'antiguo incorporaes na muralla (*Bucksturm*)
* Teatru municipal
* *Heger Tor*, portal medieval de l'antigua muralla qu'arrodiaba la ciudá

#### Cais y zones urbanes
* Cascu vieyu *Altstadt*, cases medievales, tiendes y bares
* Plaza del mercáu *Marktplatz* dientro del cascu vieyu 
* *Großy Straßy*, zona piatonal, comercios 
* Parque *Bürgerpark*

#### Museos
* Muséu de Belles Artes y Historia, realizáu pol arquiteutu Daniel Libeskind
* Muséu de Ciencies Naturales
* Xardín Botánicu de la universidá 
* Sala de Belles Artes *Dominikanerkirche*
* Muséu pa Cultura Industrial

#### Contorna
* El llagu Dümmer, unu de los llagos grandes del norte d'Alemaña 
* Tecklenburg, un pueblu medieval bien calteníu nel *Teutoburger Wald*
* Los balnearios Bad Iburg, Bad Essen y Bad Laer con edificios históricos
* Zoo, con una de les reserves mayores d'animales n'Alemaña

## Ciudadanos pernomaos
* Erich Maria Remarque, escritor alemán.
* Felix Nussbaum, pintor xudíu-alemán surrealista qu'ilustró'l Holocaustu, del que foi víctima.
* Friedrich Clemens Gerke, escritor, periodista, músicu alemán y pioneru de la telegrafía pol desenvolvimientu ulterior del códigu Morse.
* Peter van Pels, inmigrante alemán residente d'Ámsterdam, Holanda, amigu d'Anne Frank y con quien compartió mientres dos años ocultu nun abellugu mientres la Segunda Guerra Mundial.

## Ciudaes hermaniaes
Tán hermaniaes con Osnabrück les siguientes ciudaes:

*  Angers
*  Çanakkale
*  Derby
*  Evansville
*  Gmünd
*  Greifswald
*  Gwangmyeong
*  Haarlem
*  Hefei
*  Tver
*  Vila Real

## Bibliografía
* Bettina Meckel: *Osnabrück und Umland*. Wenner, Osnabrück 2010, ISBN 978-3-87898-417-7

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de Osnabrück
* Universidá de Osnabrück