Henk Chin A Sen

**Hendrick Rudolf Chin A Sen** (18 de xineru de 1934, Albina – 11 d'agostu de 1999, Paramaribu), más conocíu como **Henk Chin A Sen**, foi un políticu surinamés. Tres l'arrenunciu de Johan Ferrier n'agostu de 1980 Chin A Sen asume'l poder gracies al Conseyu Nacional Militar. En oponiéndose a les midíes socialistes de Desi Bouterse, ésti decide destituyilo en febreru de 1982. N'avientu forma'l Movimientu de Lliberación de Surinam (MLS). 

## Biografía
### Primeros años
Chin A Sen nació nel pueblu d'Albina, el 18 de xineru de 1934. Estudió medicina na facultá de medicina de Paramaribu y graduóse en 1959. Dende 1959 hasta 1961 empecipió una práutica xeneral, depués foise a los Países Baxos a especializase como internista, Cuando tornó a Surinam contrái nupcias con Sherlyne Chin A Sen y trabaya nel hospital San Vicente de Paramaribu. Depués xúnese al Partíu Nacional de Surinam, anque nun yera bien activu.

### Dictadura militar (1980-1982)
En febreru de 1980, el Presidente Johan Ferrier y el so Primer Ministru Henck Arron fueron derrocaos por un pronunciamientu conocíu como "Golpe de los Sarxentos" qu'instauró un gobiernu *de facto*. El Conseyu Militar Nacional (CMN) convocó a los dirixentes opositores a gobernar y dellos dirixentes izquierdistes asumieron puestos nel gabinete. Seis meses dempués dimite'l presidente Johan Ferrier y ye apurríu'l gobiernu a Dési Bouterse. Ésti, siendo'l líder del Conseyu Militar Nacional, noma a Chin A Sen Presidente de Surinam.

N'empezando'l gobiernu de Chin A Sen, ésti suspendió la Constitución, eslleió'l Parllamentu y prohibió los partíos políticos, empezando asina una dictadura unipersonalista. Tamién la radio y la televisión fueron censuraes y los dirixentes políticos fueron encarcelaos y torturaos.

En marzu de 1981 un contragolpe militar dirixíu por Wilfred Hawker intentó derrocar al gobiernu de Chin A Sen, sofitáu pola población indostánica, ensin ésitu. En setiembre d'esi mesmu añu Chin A Sen anunció un proyeutu de reforma constitucional que llindaría'l papel de les fuercies armaes nacionales al de supervisión dientro del gobiernu. L'exércitu respondió formándose'l Frente Revolucionariu Popular, alianza política encabezada por Bouterse y otros dos militares del conseyu militar, Ivan Graanoogst y Roy Horb. Tamién tuvo integráu por otros trés líderes d'una asociación estudiantil y de sindicatos.

Les discrepancies qu'esistíen ente Chin A Sen y Bouterse terminar de romper el 4 de febreru de 1982 cuando'l Conseyu Nacional Militar destitúi al Presidente y, depués d'un periodu nel que la xefatura d'estáu foi ocupada por Bouterse, foi nomáu Presidente Fred Ramdat Misier.

### Movimientu pa la Lliberación de Surinam
En siendo derrocáu, Chin A Sen fuxó a los Países Baxos, onde sufre un atentáu. En xineru de 1983 forma n'Ámsterdam el Moviemiento pa la Lliberación de Surinam (MLS), que tenía como oxetivu derrocar pela vía pacífica a Bouterse. N'agostu de 1986 el MLS empobináu por Chin A Sen invadió xunto coles tropes de Ronnie Brunswijk cuarteles de la mariña oriental de Surinam.
 
Depués súpose públicamente que los surinameses exiliaos en Países Baxos financiaben les guerrilles tales como'l Exércitu de la Lliberación de Surinam (SLA, sigles n'holandés). Les guerrilas empezaron a tomar terrén nel distritu de Marowijne y en payares de 1986 el pobláu de Moengo foi interveníu pol SLA y el MLS, al igual que les cercaníes del aeropuertu internacional (Johan Adolf Pengel). Tres la celebración d'eleiciones en payares de 1987, el MLS suspendió les hostilidaes pero nun intervieno nes eleiciones. Finalmente, en 1992 el presidente Ronald Venetiaan robló un alcuerdu coles guerrilles y éstes suspendieron les hostilidaes definitivamente.

### Fallecimientu
En 1995, Chin a Sen retorna a Surinam onde retoma'l so trabayu como internista en Paramaribu hasta la so muerte n'agostu de 1999, a los sesenta y cinco años.

## Referencies