Carlos Rubiera

**José Carlos Rubiera Tuya**  ye un músicu y escritor asturianu. Miembru de Conceyu Bable, y de l'Academia de la Llingua Asturiana, ye una de les persones más actives del movimientu políticu y cultural asturianista.

## Elementos biográficos
Carlos Rubiera Tuya nació'l 2 de febreru de de 1956 en Cabueñes (Xixón) anque al pocu tiempu la familia treslladóse a Garbelles, na parroquia xixonesa de Caldones, onde sigue residiendo anguaño. Tres estudiar Maxisteriu na Universidá d'Uviéu y Música nos conservatorios d'Uviéu y Xixón, dedicóse profesionalmente a la enseñanza. Anguaño ye profesor de música y asturianu nel colexu *El Bosquín* de L'Entregu.

Carlos Rubiera destaca pol so llabor na difusión de la llingua asturiana, non solo como cantante y escritor, sinón tamién como responsable de les clases de *bable* na Universidá Popular, o presentador de programes nel centru territorial de Televisión Española y na emisora Radio Mar de Xixón. Yá dende mediaos de los años setenta apaez vinculáu a les actividaes de Conceyu Bable de Xixón y collabora na seición en Alitar Asturies del diariu El Comercio. Dellos años más tarde foi ún de los primeros miembros de númberu de l'Academia de la Llingua Asturiana.

Nel ámbitu políticu, foi miembru fundador del Partíu Asturianista en 1985, y formó parte de la so *Executiva Nacional* hasta 1999. Representando a esti partíu, formó parte del Conseyu de Comunidaes Asturianes y del Conseyu d'Alministración de la Productora de Programes del Principáu d'Asturies. Nel añu 2008 abandonó la militancia nel PAS por considerar *avergoñante'l proceder d'esa executiva y del so presidente* nel añu que trescurriera de les eleiciones autonómiques y municipales.

En 2011 formó parte de la candidatura al Conceyu de Xixón, nel puestu númberu 5, de Foro Asturias de Ciudadanos (FAC), qu'encabeza Francisco Álvarez Cascos, siendo elixíu pa la nueva corporación y nomáu conceyal de cultura de la mesma.

## Música
A los dieciocho años compuso'l so primer cantar "Al mio primu". Per esti tiempu, diose a conocer como cantautor, y foi una de les personalidaes más relevantes del llamáu nuevu canciu astur. Dellos de los sos cantares, como "La capitana" algamaron gran popularidá y pasen a veces por tradicionales. Otres canciones destacaes son "Sardinera de Xixón" , "Llorando-y al Rhin" , "Adiós con tol corazón" o la so versión del "Viatge a Itaca" de Lluís Llach .

En 2004 creó un sellu discográficu, **La Capitana**, col qu'editó un llibru-discu nel que se resume la so carrera musical hasta esi momentu.

El so llabor nel tarrén de la música, amás de los nueve discos publicaos hasta agora, complétase con un estudiu sobre la tradición musical infantil publicáu nel númberu 26 de Lletres Asturianes ("Apurrimano al folklor musical d'Asturies: añaes y cantares pa neños"), l'adaptación al asturianu, inédita pol momentu, de lieds de Brahms, Schumann o Mendelssohn ente otros. 

## Lliteratura
La so carrera lliteraria entamó bien ceo, cuando ganó a los quince años un concursu de monólogos n'Uviéu, cola obra titulada "La sidriquina". 

En 1980 algamó'l premiu Juan Uria Riu d'ensayu cola obra *La cultura asturiana, presente y perspectivas*. 

En, 1981 publicó'l so primer llibru de rellatos, *Cuentos de tres la Guerra*, al que siguieron dos años más tarde una novela epistolar ambientada na Nicaragua de la revolución sandinista (*Ñublu de mar y distancia* ) y un rellatu infantil (*Vida y aventures de Musín*).

Posteriormente publicó un poema satíricu, el *Romance de la boroña preñada* (1985), un llibru de rellatos , *Cuentos de bona oreya* (1988) y otru de poesía, *Venti sonetos de la vida y la muerte* (1999).

Foi responsable, a comuña con Ramón d'Andrés de la edición póstuma de les *Obres inédites* del so amigu Andrés Solar.

## Discografía
**Les campanes del alba* (1978)
**Pasín a pasu* (1981)
**Barcu veleru* (1984)
**Camín del norte* (1986)
**Mariñanes* (1988)
**Emigrantes* (1989)
**10 años: Antoloxía* (1992)
**Viaxe al silenciu* (2001, reeditáu en 2004)
**30 años* (2005)
**Canciones de Xixón* (2006)
**Asturianaes* (2007)
* "Asturianaes II" (2015)
* "Asturianaes III" (2020)

## Bibliografía
### Narrativa
**Cuentos de tres la Guerra*. Uviéu, 1981.
**Ñublu de mar y de distancia*. Uviéu, 1983
**Cuentos de bona oreya*. Uviéu, 1988.
### Lliteratura infantil
**Vida y aventures de Musín*. Uviéu, 1983.
### Poesía
**Romance de la boroña preñada*. Xixón, 1983.
**Venti sonetos de la vida y la muerte*. Uviéu, 1999.

### Ensayu
**La cultura asturiana, presente y perspectivas*. Uviéu, 1981.

### Ediciones lliteraries
*Andrés Solar: *Obres inédites. Aviaes y anotaes por C. Rubiera y R. d'Andrés*. Uviéu, 1986.

### Ediciones musicales
* "En clave de lluna. 12 pieces clásiques de la ópera y el lied n'asturianu". Uviéu, 2019.
* "30 Asturianaes". Uviéu, 2020.
* "Lluna d'abril". Uviéu, 2022.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biblioteca d'autores asturianos. Contién una biografía curtia, una bibliografía (actualizada la última vez en 1999 ) y un fragmentu d'un rellatu suyu.
*Revista Lliteratu. Biografía dalgo más detallada que l'anterior.
*Asina foi ... El Surdimientu . Trescripción d'una entrevista radiofónica fecha por Inaciu Galán n'Onda peñes en payares de 2004.