Buffalo

**Buffalo** ye una ciudá del estáu norteamericanu de Nueva York. Asitiada nel estremu oriental del llagu Erie, na cabecera del ríu Niágara, ta a la vera la frontera canadiense. La ciudá, sede alministrativa del condáu d'Erie, ye, colos sos 278.349 habitantes (U.S. Census Bureau, 2020), la segunda mayor del estáu, y la 76ª mayor del país. La ciudá, xunto cola vecina Niagara Falls, forma l'área estadística metropolitana Buffalo-Niagara Falls, que tenía, en 2020, una población estimada de 1,1 millones d'habitantes (la 49ª mayor del país). Buffalo, allugada na fastera occidental del estáu, ye la mayor ciudá ya'l principal centru económicu ente Boston, Cleveland y Pittsburgh.

Primeru del sieglu XVII la rexón de la rodiada de Buffalo tuvo habitada por habitantes paleoamericanos, que foron socedíos dempués por miembros de les naciones indies neutral, Erie ya iroquesa. A entamos d'esi sieglu los franceses, probablemente cazadores a la gueta de pieles y misioneros xesuites, entamaron la esploración de la rexón, y nel sieglu XVIII les tierres iroqueses qu'arrodiaben Buffalo Creek, ún de los trés ríos de la conca del ríu Buffalo, foron cedíes a inversores holandeses a través de la compra de Holland Land, y de resultes fundóse un asentamientu na cabecera del ríu. Los inversores queríen nomar al llugar New Amsterdam, pero los habitantes insistieron nel nome de Buffalo, que foi'l que tomó l'asentamientu como se incorporó como villa (*town*) en 1810. En 1825, tres de l'ameyoramientu del so puertu, Buffalo foi escoyida como llugar de construcción del estremu de la canal d'Erie, y la medría de población qu'eso provocó fizo que Buffalo s'incorporara como ciudá (*city*) esi mesmu añu. La canal convirtió a la ciudá nel principal puertu interior ente los Grandes Llagos y l'océanu Atlánticu, y el so tráficu medró hasta facer d'elli el mayor puertu de carga de granu del mundu nesa dómina. La llegada del ferrocarril fizo menguar la importancia de la canal, pero la ciudá convirtióse nel segundu mayor nudu ferroviariu del noreste del país, tres de Chicago. A mediaos del sieglu XIX la ciudá entamó a industrializase, rescamplando ente les sos industries les de producción d'aceru. Más sero la desindustrialización y l'apertura de la vía marítima del San Llorienzo ficieron que la economía de la ciudá decayera y perdiera diversidá. L'alcalde de la ciudá Grover Cleveland foi elixíu gobernador del estáu en 1882, y habría ser dempués (1893-97) presidente de los Estaos Xuníos. Otru presidente, William McKinley, foi asesináu na ciudá en 1901, mientres que visitaba la Esposición Panamericana de 1901, y el so socesor, Theodore Roosevelt, xuró'l cargu aquí. Nel sieglu XX la ciudá desarrolló'l so sector servicios, qu'anguaño inclúi empreses de lloxística, servicios sanitarios y educativos, y vio cómo aumentaba enforma la llegada de turistes. El so puertu, sicasí, sigue calteniendo un pesu importante na economía de la ciudá. Ye'l séptimu mayor de los qu'hai nos Grandes Llagos, y el 28u mayor d'Estaos Xuníos.

Ente los iconos culturales de la ciudá rescamplen el sistema de parques urbanos más antiguu del país, la galería d'arte Albright-Knox, la Orquesta Filarmónica de Buffalo, el Muséu de la Ciencia de Buffalo o el teatru Shea, fundáu en 1926, que caltién ún de los pocos pianos de teatru (los usaos p'acompañar les proyecciones de películes de cine mudu) conservaos nel so emplazamientu orixinal del país y nel que se representen musicales de Broadway que tán de xira pol país. Hai delles universidaes (Universidá de Buffalo, Buffalo State College) y dos equipos de lligas profesionales de deporte: los Buffalo Bills, de la National Football League (fútbol americanu), y los Buffalo Sabres, de la National Hockey League (ḥoquei sobre xelu).

## Referencies

## Enllaces esternos