Laniisoma elegans

***Laniisoma elegans***, tamién denomináu **cotinga mariella** (Colombia) o **chibante** (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Como suxer el so nome común, enantes yera consideráu una cotinga. Yá que ta lloñe de ser "laniidae", esto significa que'l nome común utilizáu ye totalmente engañosu. Ye l'únicu miembru de xéneru monotípicu ***Laniisoma***. Ye nativa d'América del Sur

## Descripción
Mide ente 16&nbsp;y 17,5&nbsp;cm. El machu tien la corona negra con aniellu ocular mariellu, partes cimeros verde oliva. Pembaxo ye mariellu brillante con escamado negru al traviés del pechu, na parte inferior de los lladrales y nel criso. La fema ye similar pero cola corona morica y toa les partes inferiores marcadamente escamadas de negru. Los inmaduros son como la fema pero con grandes puntos ablondos nes puntes de les cobertoras. Nes poblaciones andines (grupu *buckleyi*) el machu tien menos escamado negru y la fema'l mesmu escamado notable pero tien coronar oliva uniforme.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Brasil.
Habita en montes húmedos tropicales y subtropicales, de baxa altitú y montiegos, na viesca atlántica y nos contrafuertes de los Andes; ente 400 &nbsp;y 1350&nbsp;msnm anque foi rexistráu a 200&nbsp;m en Venezuela y hasta'l nivel del mar en Brasil.

## Comportamientu
Especie rara y incomún, usualmente ye vistu solitariu en tolos niveles de la foresta, pero más de cutiu non bien alto. Nel Brasil oriental ye llocalmente migratoriu mientres l'iviernu y la primavera, apaez nel interior, proveniente de la mariña.

### Alimentación
Aliméntase de frutos y inseutos que dacuando busca al pie de bandaes mistes. Foi reparáu en matos mesófiles residuales nel pandu paulista alimentándose de los frutos del **bugre** (*[[Cordia ecalyculata]]*) y de **yagrumo machu** (*[[Didymopanax morototoni]]*) al pie del palombu coloráu * ([[Columba cayennensis]]*) nos meses de xunetu y empiezu d'ochobre.
### Reproducción
Nel Brasil oriental reproducir nos meses de branu nes baxaes litoraleñas.
### Vocalización
El cantar del machu ye una serie de 8-10 notes enfátiques, caltriantes, d'alta escala “psii-yií” (de cutiu empezando con delles notes simples “psii”), dau dende una caña baxa y desobstruida, abriendo llargamente'l picu, abuitando'l gargüelu y baxando la cola a cada llamáu.

## Sistemática
### Descripción orixinal
La especie *L. elegans* describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carl Peter Thunberg en 1823 sol nome científicu *Ampelis elegans*; llocalidá tipo «montes de Rio de Janeiro, Brasil».

### Taxonomía
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) considera al grupu de subespecies andines *venezuelense*, *buckleyi* y *cadwaladeri* como una especie separada *[[Laniisoma buckleyi]]*, siguiendo a Ridgely & Greenfield (2001) y Hilty (2003). Sicasí esti tratamientu nun foi adoptáu por otres clasificaciones por cuenta de que *buckleyi* nun difier significativamente de la nominal, y seique solo difier en plumaxe nel machu con menos escamado negru nel pechu y na fema por falta-y la corona negra. El South American Classification Committee (SACC) aguarda propuesta p'analizar la separación.
Esti xéneru foi tradicionalmente asitiáu na familia Cotingidae (según *[[Tityra]]*, *[[Iodopleura]]* y *[[Pachyramphus]]*); *[[Laniocera]]* na familia Tyrannidae y *[[Schiffornis]]* na familia Pipridae. La Propuesta N° 313 al South American Classification Committee (SACC), siguiendo los estudios de filoxenia molecular de Ohlson *et al*. (2007), aprobó l'adopción de la nueva familia Tityridae, incluyendo'l presente y los otros xéneros.

### Subespecies
Según la clasificación Clements Checlist 6.9, reconócense 4&nbsp;subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:

* Grupu politípico *buckleyi*:
** *Laniisoma elegans venezuelense* Phelps, Sr & Gilliard, 1941 - contrafuertes de los Andes orientales nel oeste de Venezuela (Táchira, Barinas) y Colombia (Boyacá). 
** *Laniisoma elegans buckleyi* (P. L. Sclater & Salvin, 1880) - contrafuertes de los Andes n'Ecuador y Perú. 
** *Laniisoma elegans cadwaladeri* Carriker, 1935 - contrafuertes de los Andes nel norte de Bolivia (La Paz). 

* Grupu monotípicu *elegans*:
** *Laniisoma elegans elegans* (Thunberg, 1823) - sureste de Brasil (sur de Bahia al sur hasta São Paulo y este de Paraná).

Si esta población dixebróse, el taxón (*elegans*) constituyiría un monotípicu endémicu de Brasil, con población rara y llocal en tola so distribución, ye probable que la especie considérese amenazada.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Laniisoma elegans''''' en The Internet Bird Collection.
* Semeyes y soníos de '''''Laniisoma elegans''''' en Wikiaves.
* soníos de '''''Laniisoma elegans''''' en xeno-canto.