open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valentín Andrés

**Valentín Andrés Álvarez**  foi un escritor, economista, humorista y físicu español de la Xeneración del 27. 

## Biografía
Cursó los sos estudios de secundaria n'Uviéu y Xixón y darréu treslladóse a Madrid pa llicenciase en Ciencies Físiques. Foi na capital onde conoció a Ortega y Gasset, que sería'l so gran amigu.

La so pasión pola astronomía llevólu a treslladase a París, pero como él mesmu confesó, «volví de París solo con un llibru de versos». Ortega definió a Valentín Andrés como «l'home que siempres ta dexando de ser daqué», y asina quedó patente tres el so regresu a España, onde retomó los estudios universitarios pa llicenciase en Derechu y en Ciencies Polítiques y Económiques. Famoses fueron les sos receiciones nel so palacete de Dóriga, Salas, onde recibió en más d'una ocasión al so amigu Benjamín Jarnés pero tamién a García Lorca, a quién agospió en Dóriga escontra 1932 al pie de la so compañía de teatru La Barraca. Como humorista foi un discípulu de Ramón Gómez de la Serna.

Valentín Andrés combinó la so estensa carrera como economista cola so actividá lliteraria, del ensayu a la poesía, pasando pola novela y el teatru. 

## Obra

### Narrativa
* *Telarañes nel cielu*.
* *Sentimental-Dancing*, Madrid : Artes de la Ilustración, 1925.
* *Naufraxu de la Solombra*.

### Ensayu
* Apuntes d'Introducción a la Economía Española (1944). 
* Contabilidá Nacional d'España (1954-1964) en collaboración. 
* Tabla input-output de la Economía española (1958-68) en collaboración. 
* Rellaciones estructurales y desenvolvimientu económicu. Les tables input-output como preséu pa la programación económica d'España (1960) en collaboración. Dirixida por Manuel de Torres. 
* Más allá de la Economía (1962), 
* Ciencia social y analís económicu estudios n'homenaxe al profesor Valentín Andrés Álvarez / Coordinación de José L. García Delgado y Julio Segura. — Madrid : Tecnos, D.L. 1978. — 539 p., 1 h. pleg. : gráf. ; 24 cm

* Guía espiritual d'Asturies y obra escoyida / por Valentín Andrés Álvarez. — Uviéu : Caxa d'Aforros d'Asturies, 1980. — 244 p. ; 26 cm. — (Ciencies y Humanidaes ; 1)

* Y en el principiu foi la mazana / #Texto Valentín Andrés Álvarez... [et al.] ; il. Julia Alcayde... [et al.]. — Uviéu : Caxa d'Aforros d'Asturies, 1985. — 64 p. : principalmente il. ; 28 cm

* En serio y a chancia Uviéu : Institutu d'Estudios Asturianos, 1991.

### Memories
* Memories de mediu sieglu Uviéu: 1989. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* "Valentín Andrés Álvarez, pluralidá de vanguardia", por Juan Antonio Cardete Agudu, en *Espéculo.* *Revista d'estudios lliterarios*, nᵘ20 (2002).
José Manuel Pedregal

**José Manuel Pedregal y Sánchez-Calvo**  foi un xurista y políticu español, fíu de Manuel Pedregal y Cañedo.

Formáu en Derechu na Universidá Central de Madrid y na Institución Llibre d'Enseñanza, que llegó a presidir, foi un destacáu xurista y educador bien influyíu pol movimientu rexeneracionista y que desenvolvió la mayor parte del so llabor n'instituciones de vanguardia del periodu de la restauración borbónica y la Segunda República.

Foi diputáu al Congresu mientres 16 años, de 1907 a 1923, hasta que s'establez la dictadura de Primo de Rivera. Militó nel Partíu Reformista de Melquiades Alvarez. Pocu antes del golpe de Primo de Rivera foi mientres cuatro meses ministru de Facienda nel gabinete de crisis formáu tres el desastre d'Annual.

Foi miembru del Conseyu Cimeru d'Emigración, del Institutu de Reformes Sociales, de la Xunta d'Aranceles, Presidente de la Institución Llibre d'Enseñanza, de l'Asociación pa la Enseñanza de la Muyer, de la Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques y del Conseyu d'Estáu.

Unu de los ventidós xuristes adictos a la sulevación quien designaos pol Ministeriu de Gobernación el 21 d'avientu de 1938 ellaboraron el *dictame sobre la illexitimidá de los poderes actuantes el 18 de xunetu de 1936”*.

## Referencies

* Verdejo Lúcas, José: Exércitu, política y sociedá nel reináu d'Alfonso XII. Ministeriu de Defensa. Madrid, 2004. .
* VV.AA: *La política nel reináu d'Alfonso* XII. Edit. Marcial Pons. Madrid, 2003.
Paisaxe ivernizo con patinadores sobre xelu

***Paisaxe ivernizo con patinadores sobre xelu*** ye una obra del pintor holandés Hendrick Avercamp. Tratarse d'un panel que mide 77,5 cm d'altu y 132 cm d'anchu. Caltenerse nel Rijksmuseum d'Ámsterdam (Países Baxos).

## Descripción
Tratarse  d'un cuadru perteneciente al xéneru del paisaxe, que s'independizó como xéneru autónomu nel sieglu XVII precisamente nos Países Baxos. Avercamp pintó munchos cuadros de paisaxes nevaos. L'horizonte ta abondo alto, lo que dexa un ampliu camo de visión nel que s'aprecien diversos grupos de persones realizando actividaes distintes, como patinar o xugar sobre'l xelu.

Reparando los distintos detalles del cuadru puede trate cómo hai un retrete colgáu nel que daquién ta mexando, en tou puntu asemeyáu a los qu'apaecen en, por casu, *Los proverbios flamencos* de Pieter Brueghel el Viejo. La firma de Avercamp apaez nun tendeyón.

## Referencies
* Rynck, Patrick de: Hendrick Avercamp, «Paisaxe ivernizo con patinadores sobre xelu», nes pp. 228-229 de *Cómo leer la pintura,*, 2005, Grupu Editorial Random House Mondadori, S.L., 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ficha del cuadru na páxina de Rijksmuseum  (n'inglés)
El besu (Hayez)

***El besu. Episodiu de la mocedá***, más conocíu como ***El besu***, ye un oleu sobre llenzu del pintor italianu Francesco Hayez, realizáu en 1859 y calteníu na Pinacoteca de Brera, en Milán.

La escena, ambientada nun contestu medieval, representa dos nuevos namoraos que se besen. Pola enorme carga emotiva, la escenografía refinada y el gran valor civil (el llenzu ta llenu de matices *risorgimentales*, que simbolicen l'amor patrio y la llucha contra l'estranxeru), la obra ye considerada'l manifiestu del arte romántico italianu. Por esti motivu, la obra llogró un gran ésitu popular, tantu qu'hai delles versiones, toes de Hayez.

## Historia

### Contestu históricu
Tres el Congresu de Viena, Italia - que tenía un papel marxinal al respective de les otres potencies europees - #subdividir en dellos estaos, toos suxetos al dominiu direutu o indireutu de los Habsburgu. Esta fragmentación sirvió pa la reafirmación de delles sociedaes secretes d'orientación democrática radical, como los Carbonarios y *Joven Italia*. A pesar de qu'estes asociaciones acabaron toes derrotaes, fueron fundamentales a la de dar atestiguo ante la opinión pública d'encimentar una nación italiana en nome de los ideales y llibertá ya independencia. El sentimientu italianu foi vivificado polos movimientos de 1848 que, de la mesma, dieron llugar a la primer guerra d'independencia que, sicasí, nun foi considerada como una victoria. Habría qu'esperar hasta 1859 pa ver el pasu definitivu escontra la unificación:los alcuerdos secretos de Plombières, axustaos por Napoleón III y Camilo Benso, conde de Cavour, aprobaron la formación d'una alianza anti-austriaca que condució primero a la segunda guerra de la independencia y dempués a la Espedición de los Mil. El reinu d'Italia foi proclamáu en 1861.

Nesti marcu históricu Francesco Hayez pintó *El besu.* Consciente de les consecuencies de la guerra, l'artista decidió amazcarar los ideales de combalechadura y llucha contra l'estranxeru so la representación de fechos pasaos: al traviés de l'adopción d'esquemes de comunicación ambiguos, opacos, l'artista consiguió safar la censura qu'imponíen les autoridaes.

### Historia de la obra
El besu foi encargáu a Hayez pol conde Alfonso María Visconti de Saliceto. Hayez yera un pintor bien conocíu na Milán de los círculos patrióticos, tantu que foi consideráu por mazzini como'l maestru de la escuela de pintura histórica que l'ideariu nacional reclamaba n'Italia". Esto fai que nun resulte sorprendente que Visconti encargáralu d'afigurar nun llenzu les esperances acomuñaes a l'alianza ente Francia y el reinu de Cerdeña.

La obra, terminada en 1859 y presentada en Milán el 9 de setiembre del mesmu añu, decoró la luxosa residencia d'Alfonso María Visconti mientres más de 25 años. En 1886, un añu antes de la muerte del conde, ésti donó la obra a la Pinacoteca de Brera, onde anguaño s'espón na sala XXXVII.

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Enllaces esternos

## Referencies

## Enllaces esternos
Biblia de Borso d'Este

La **Biblia de Borso d'Este** o **Breviariu de Ercole** ye una biblia, allumada sobre pergamín, un manuscritu de la primer renacencia, realizáu en Ferrara mientres los años 1455-61 por encargu de Borso d'Esti (1413 - 20 d'agostu 1471 ), primer duque de Ferrara dende 1450 hasta la so muerte.

## Historia
En Ferrara, el duque Borso d'Este, un miembru de la Casa d'Este, patrocinó la creación de manuscritos llatinos y griegos, verdaderes obres maestres del arte del llume, ente ellos, la famosa Biblia, llamada tamién *Breviariu Ercole*, unu de los llibros más bellos de la renacencia.

Ente 1455 y 1461 en Ferrara, Taddeo Crivelli (1425-1479) y Franco dei Russi (activu ente 1453-1482), Guglielmo Giraldi (activu ente 1445-1490), Gerolamo da Cremona (activu ente 1451-1483) y otros artistes menores allumaron una Biblia que constaba de dos volúmenes con un total de 1230 páxines, cubiertes con versos ricamente decoraos con miniatures. El testu foi escritu por Pietro Paolo Marone. El costu total d'execución foi d'alredor de 5000 llires d'entós.

El iluminador principal de la Biblia foi Taddeo Crivelli, que combina un estilu llinial y espresivo del góticu tardíu y una imaxinación sofisticada inspirada en Belbello da Pavía y foi'l que dio'l tonu xeneral a tola realización.

Ello ye que l'estilu del manuscritu allumáu reflexa la transición del góticu tardíu nel arte de principios de la renacencia.

Alredor de 1859 el ducáu foi incorporáu al Estáu italianu según Módena y Reggio. Francesco V na so fuxida #llevar con él unes cuantes tables pequeñes, llibros pervalibles y la famosa Biblia de Borso d'Este, que más tarde foi recuperada pol Estáu italianu y tornó a Módena dempués de la Primer Guerra Mundial gracies al senador Treccani,que la adquiriera nuna puya.

Dende entós la Biblia #caltener na Biblioteca Universitaria de Estense de Módena.

Archivu:Taddeo crivelli, bibbia di borso d'este 03.jpg|Animales.
Archivu:Taddeo crivelli, bibbia di borso d'este 04.jpg|Animales.
Archivu:Taddeo crivelli, bibbia di borso d'este 05.jpg|Animales.
Archivu:Taddeo crivelli, bibbia di borso d'este 07.jpg|Animales.


## Notes

## Referencies

## Bibliografía
* Stefano Zuffi, *Il Quattrocento*, Electa, Milano 2004.  (n'italianu)

## Enllaces esternos
* Imagen de la Galería de Estense
Sidereus nuncius

***Sidereus nuncius*** (conocíu como *Mensaxeru sideral*, y tamién so l'acepción de Mensaxe sideral) ye un tratáu curtiu escritu en llatín por Galileo Galilei y publicáu en Venecia en marzu de 1610. Foi'l primer tratáu científicu basáu n'observaciones astronómiques realizaes con un telescopiu. Contién los resultaos de les observaciones iniciales de la Lluna, les estrelles y les llunes de Xúpiter. La so publicación considérase l'orixe de la moderna astronomía y provocó el colapsu de la teoría xeocéntrica.

Nes sos observaciones de la Lluna Galileo reparó que la llinia que dixebra'l día de la nueche (terminador) tenía irregularidaes nes árees brilloses siendo muncho más nidia nes zones escures. D'estes observaciones dedució que les rexones escures son planes y de poca altitú, ente que les rexones brilloses taríen cubiertes por irregularidaes orográfiques.
A partir de la distancia de los montes allumaos cerca del terminador envaloró que'l so altor yera cercana a los 6 km contradiciendo la establecida cosmoloxía aristotélica qu'afirmaba que los cielos son perfectos y los cuerpos celestes esferes perfectes.

Reparando les estrelles Galileo afayó más de diez veces más estrelles col so telescopiu que col güeyu desnudu publicando cartes celestes del cinturón de Orión y de les Pléyades. Cuando reparó le estrelles nebuloses descrites nel Almagesto de Ptolomeo afayó qu'en cuenta de ser rexones nebulares taben formaes d'ensame d'estrelles indistinguibles al güeyu humanu. D'esti fechu dedució que les nebuloses y la mesma Vía Láctea taben formaes por conxuntos d'estrelles demasiáu pequeñes y cercanes pa ser identificaes individualmente pol güeyu desnudu.

Ye sicasí na última parte del *Sidereus nuncius* na que Galileo amuesa los sos descubrimientos más importantes. Galileo informa de les sos observaciones de cuatro estrelles cercanes a Xúpiter y del so movimientu alredor del planeta. Nel *Sidereus* presenta observaciones de les sos posiciones relatives ente xineru y marzu de 1610. Del fechu de qu'estos astros camudaben la so posición relativa nueche tres nueche calteniendo siempres la orientación nuna mesma llinia recta dedució que se trataba de llunes de Xúpiter.

Na dómina de la publicación d'esta obra Galileo yera profesor de matemátiques na Universidá de Padua. Coles mires de ganar el mecenalgu de Cosimo II de Médici, cuartu Gran Duque de la Toscana, dedicó'l *Sidereus Nuncius* a esti noble italianu nomando los cuatro satélites de Xúpiter como "Planetes Mediceos". Anguaño estos cuerpos denominábense *satélites galileanos* siendo los sos nomes individuales: Io, Europa, Calistu y Ganimedes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Testu completu de ''Sidereus Nuncius'' (Llatín)
* ''Sidereus Nuncius'' (Llatín)
* Testu completu de ''Sidereus Nuncius'' editáu pol Muséu Nacional de Ciencia y Teunoloxía d'España (pdf español).
Sablera de La Concha (San Sebastián)

La **Sablera de La Concha** (*Kontxa Hondartza* n'eusquera) ye una sablera asitiada na Badea de La Concha de la ciudá de San Sebastián (España). Ye una de les sableres urbanes más famoses de tol país.

Allugada al oeste de la desaguada del ríu Urumea, dixebrada del mesmu pel monte Urgull y agospiada na Badea de La Concha, tien un llargor mediu de 1.350 m, un anchor medio de 40 m y una superficie media de 54.000 m². 

Ye una sablera de sustratu arenosu y poca fondura, na que'l percorríu de les marees de cutiu llinda la superficie útil pal usu. Pue considerase una sablera de redolada urbana y usu masivu. Ye amás dende 2007, unu de los 12 Ayalgues d'España.

## Ver tamién
* San Sebastián

## Referencies

## Enllaces esternos
Semeya de Goffredo Mameli

**Semeya de Goffredo Mameli** (n'italianu: **Goffredo Mameli ritratto dal vivu**) ye un dibuxu a llápiz sobre papel de Roberto Bompiani, realizada en 1849. 

## Descripción
La pintura ye un dibuxu con unes dimensiones de 58 x 42 centímetros. Ye na coleición del Muséu Central del Risorgimento, en Roma. 

## Analís
Esta pintura amuesa a Goffredo Mameli (1827-1849), l'autor de *Il Cantar degli Italiani*, l'himnu nacional italianu. Él escribió la lletra en 1847. La música foi compuesta por Michele Novaro. Mameli morrió nel Risorgimento italianu a la edá de 22 años.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura Retrato de Goffredo Mameli foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques d'Italia pel proyeutu Europeana.

## Referencies
Sableres de Xiglú, Sorraos y Barro

Les **Sableres de Barru**, **Xiglu** **y Sorraos**, formen un conxuntu de trés sableres continues que se funden na pleamar. La sablera de Barru tien forma de concha y una parte d'ella ye la sablera de Xiglu. Atópense na llocalidá de Barru, nel conceyu de Llanes. Incluinse nes sableres de la nomada Marina Verde Asturiana y tán considerades, pola so vexetación, paisaxe protexíu. Formen parte del Paisaxe Protexíu de la Marina Oriental d'Asturies.

## Descripción
La sablera de Barru presenta forma de concha, y, al ser la de más bon accesu y la de mayor tamañu, ye la más visitada de les trés. Una parte d'ella ye conocida como sablera de Xiglu y nella, amás de finu sable blancu, preséntense afloramientos de piedra. Pela so parte la de Sorraos tien accesu na baxamar dende la de Barru, y puede llegase a ella tamién per un senderu que pasa pela zona d'aparcamientu. Al respective de los servicios que presenten cunten con toos ellos: aseos, duches, papeleres y serviciu de llimpieza, ente más otros.

## Bibliografía
*  

## Referencies
Manuel Pedregal y Cañedo

**Manuel Pedregal y Cañedo**  foi un xurista y políticu español, ministru de Facienda mientres la Primer República (1873-4).

Foi padre de José Manuel Pedregal, tamién ministru de Facienda.

## Vida
N'estudiando les primeres lletres na so villa natal, en 1843 treslladóse a Uviéu pa cursar el bachilleratu na Facultá de Filosofía, y depués los de Derechu, llicenciándose en 1856 y abriendo despachu d'abogáu al añu siguiente. Convertir en decanu del Colexu d'Abogaos d'Uviéu en 1865,    de 1866.[cita *riquida]*

Políticamente, mientres el Bieniu Progresista de 1854-1856 destacó pol so defensa de postures democrátiques, formando parte del comité del Partíu Democráticu (España) na capital asturiana. Republicanu convencíu, intervieno viviegamente na Revolución de 1868, formando parte de la Xunta Revolucionaria Provincial. Tamién fundó y dirixó'l periódicu *El Constituyente*.

Foi escoyíu conceyal del nuevu Conceyu d'Uviéu, constituyíu tres la Revolución. Presentar a les eleiciones a diputaos provinciales en 1869, 1871 y 1872, siendo la so acta anulada nes dos últimes eleiciones. Nes Cortes Constituyentes de 1873, que proclamaron la República, foi diputáu por Xixón y resultó escoyíu vicepresidente del Congresu y gobernador civil d'A Coruña.

Mientres el gobiernu d'Emilio Castelar desempeñó la cartera de Facienda, llogrando, nos cuatro meses que tuvo nel cargu, poner daqué d'orde na catastrófica situación de l'Ayalga Pública.

Cola cayida de la República, volvió a l'abogacía, algamando gran fama.

En Madrid foi miembru y darréu presidente del Atenéu y de la Real Academia de Xurisprudencia y Llexislación. Fundó, xunto con Francisco Giner de los Ríos, la Institución Llibre d'Enseñanza, de la que foi rector d'estudios y presidente de la Xunta de gobiernu.

En 1881 volvió al sable políticu, siendo escoyíu diputáu por Uviéu, mantiéndose hasta la so muerte. Foi -y principal líder n'Asturies del Partíu Centralista dirixíu por Nicolás Salmerón. Tamién participó na fundación d'Unión Republicana, xunto con Gumersindo Azcárate y Rafael María de Labra.

## Referencies

## Enllaces esternos
Llamentu sobre Cristu muertu

***Llamentu sobre Cristu muertu*** ye una de les más célebres obres d'Andrea Mantegna. Ye una témpera sobre tela de 68 centímetros d'altu por 81 d'anchu, calteníu na Pinacoteca de Brera de Milán, que la so fecha de realización nun s'estableció con certidume, proponiéndose feches que bazcuyen ente 1457 y 1501, anque lo más probable ye que sía de la etapa de maduror del artista, en redol a los años 1480 y 1490.

La escena amuesa a Cristu muertu, tendíu sobre una llosa de mármol de forma casi perpendicular al espectador, n'unu de los escorzos más violentos de la historia de la pintura. Nun fuerte contraste de lluces y solombres, la escena tresmite un fondu sufrimientu y ablayamientu. La traxedia poténciase dramatizando la figura de Cristu pola so violenta perspeutiva y la distorsión de los sos detalles anatómicos, cuantimás el tórax. Los estigmes de les manes y los pies tán representaos ensin idealismu nin retórica. La sábana que cubre parcialmente'l cadabre, pintada nos mesmos tonos que'l cuerpu, contribúi al efeuto estelante del conxuntu que conclúi nes traces de la cabeza, inclinada ya inmóvil.

Tratarse d'una tema común na Renacencia (el llamentu sobre Cristu muertu, con precedentes dende Giotto) pero nunca hasta entós reflexárase d'una forma tan atayante'l calter definitivu de la muerte.

Un detalle que sospriende ye la eleición de poner los xenitales de Jesús nel centru xeométricu del cuadru.

Ta arrodiáu pela Virxe María, San Xuan Evanxelista y por una tercer figura, identificable con una muyer piadosa o con María Madalena, que lloren la so muerte. La desproporción de les sos cares, descomanadamente grandes, colo pequeño de les sos manes en primer planu y lo desterciao de la so integración na composición faen pensar en que son un agregu posterior d'otru artista.

La pintura, comparada coles concepciones artístiques propies de la Edá Media, amuesa una innovación propia de la Renacencia al representar una figura humana ensin simbolismos. Mantegna #concentrar nuna manera bien específica en retratar el trauma físicu más que l'emotivu, contrariu, por tanto, al ideal espiritual.

Probablemente'l cuadru taba destináu a la capiya funeraria del mesmu Mantegna. Foi atopáu polos sos fíos nel so estudiu y vendíu pa pagar les sos deldes.

## Crítiques
Los estudiosos de la dómina criticaron que Mantegna representara a Cristu según la moda romana, como un mortal. Tamién se dixo, a cuenta de la eleición de xunir les figures de les muyeres nel ángulu altu esquierdu, fora del centru de l'acción, que, sicasí, sorraya'l cadabre de Cristu.

## Influencia posterior
El fotógrafu británicu Anthony Gayton recreó esti oleu nuna de les sos obres más conocíes.

## Bibliografía

* *La Grande Storia dell'Arte - Il Quattrocento*, Sole 24 Ore, 2005.
* *Los maestros de la pintura occidental.* Ingo F. Walter y otros. Editorial Taschen. 

## Enllaces esternos
* Ficha de «El Cristo muerto» (it)
* Historia del arte: descripción del cuadro  (it)
Sablera d'El Sablón

La **sablera d'El Sablón**, ye una sablera del conceyu de Llanes, Asturies, España. Enmarcar nes sableres de la Costa Oriental d'Asturies, tamién llamada Costa Verde Asturiana y ta considerada paisaxe protexíu, dende'l puntu de vista medioambiental (pola so vexetación). Por esti motivu ta integrada, según información del Ministerios d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente, nel Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental d'Asturies.

## Descripción
La sablera d'El Sablón, que debe'l so nome al vocablu asturianu “sable”, que significa sable; ta allugada nel mesmu cascu urbanu del conceyu de Llanes. Tien un paséu marítimu completu, el conocíu como Paséu de San Pedro, que ye consideráu una Sienda Costera”, que llega hasta San Antolín. Foi construyíu en 1847, ye de verde natural y dende él tiense una vista panorámica de la mariña de Llanes y los montes de la Sierra de Cuera.

Presenta forma de concha, llindada al oeste pola punta de San Pedro.
La sablera ta al pie de los restos del castiellu de Llanes, de los que queda de pies el conocíu como Torrexón de Llanes.
Presenta tou tipu de servicios, dende aseos, duches, papeleres, serviciu de llimpieza, o teléfonos, a oficina de turismu, establecimientos de comida y bébora, y arriendu de sombrielles.

## Referencies
Puertu de Payares

El **puertu de Payares** ye un puertu de monte asitiáu n'España. Tratar de la principal vía de comunicación per carretera gratuita ente Asturies y el Pandu Central. Esiste una autopista alternativa de peaxe, la AP-66. Con una altitú de 1378 metros, ye conocíu poles nevaes que recibe pel hibiernu, les sos borrines nes nueches de branu, les sos rimaes que lleguen hasta'l 17 % oficialmente y pola  cercanu estación d'esquí, Valgrande-Payares.

## Importancia
Tanto la carretera N-630 como les víes de ferrocarril aprovechen el mesmu pasu natural, siguiendo los valles del ríu Payares na aguada asturiana y del ríu Bernesga na lleonesa.

Llévense dellos años trabayando nos túneles de Payares que van dexar el pasu de trenes d'alta velocidá ensin necesidá de xubir al puertu. Sicasí, les obres retrasáronse por cuenta de problemes con acuíferos que llegaron a desabastecer a pueblos de la contorna

## Ver tamién
* Puertos de monte más altos del mundu
* Rampla de Payares

## Referencies
Los discípulos d'Emaus (Milán)

***Los discípulos de Emaus*** ye unu de los cuadros de Caravaggio sobre la tema. Atoparse na Pinacoteca de Brera en Milán.

Caravaggio pintó en 1606 una segunda versión de la *Cena de Emaús*, que güei s'atopa na Pinacoteca de Brera, Milán.

Ye un oleu práuticamente del mesmu altor (141 frente a los 140 cm de la versión de Londres), pero más estrechu (175 cm frente a los casi dos metros de la primera). 

Comparando dambes pintures, resulta que los xestos de les figures tán más conteníos nesta segunda versión, faciendo que la presencia sía más importante que la interpretación. Esta diferencia posiblemente reflexe les circunstancies de la vida de Caravaggio nesi momentu (fuxera de Roma como proscritu dempués de la muerte de Ranuccio Tomassoni), o posiblemente, dempués d'entender el sentíu nel qu'evolucionaba'l so arte, llegara a reconocer, nesos cinco años que medien ente unu y otru cuadru, el valor de la sotileza.

## Analís
La obra #entamar en 1606 pal marqués Patrizi. Foi pintada, con toa probabilidá, mientres la fuxida de Caravaggio de Roma, pos taba acusáu d'asesinar a Ranuccio Tomassoni mientres una engarradiella caleyera. Toos estos acontecimientos van dexar el so calquier na obra de Caravaggio, pos esti cuadru tien munchos de les traces estilístiques del periodu: amenorgamientu de naturaleces muertes, les cares adquieren la cualidá de paecer casi espectros nes solombres y tresfórmense en vives semeyes de los sentimientos y les enerxíes. La pincelada y la delicadeza de les tonalidaes dexen apreciar una obra cume del pensamientu artísticu de Caravaggio.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura Retrato de Goffredo Mameli foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques d'Italia pel proyeutu Europeana.

## Referencies

## Bibliografía utilizada
* Carrascat, Patricia: *Maestros de la pintura*, Spes Editorial, S.L.2005. 
* 
* 
* 
*
Santu Michanu

**Santu Michanu** (*San Emiliano* en castellanu y oficialmente) ye un conceyu y llocalidá de la provincia de Llión, comunidá autónoma de Castiella y Llión (España). Pertenez a la contorna de Babia. Llenda al norte col Principáu d'Asturies; al sur los conceyos de Murias de Paredes y Riello; al oeste col conceyu de Cabrillanes; y al este col conceyu de Sena de Ḷḷuna.

La so capital ye la llocalidá homónima Santu Miḷḷanu, que ta a 73 km de Llión. El conceyu tien 691 habitantes (INE 2014).

## Llocalidaes

Amás de la capital, el conceyu inclúi otres 15 llocalidaes:
* Candemuela
* Carbayeda de Babia
* Cuspedal (Cospedal)
* Xinestosa (*Genestosa*)
* La Maxúa(*La Majúa*)
* Pinus (Pinos)
* Riutsáu (Riolago)
* Rubléu
* **Santu Michanu** (*San Emiliano*)
* Turrebarriu (*Torrebarrio-Cubiechas*)
* Turrestíu (*Torrestío*)
* Truébano
* Villafelíz (*Villafeliz de Babia*)
* Vitsargusán (*Villargusán*)
* Vitsasecino (*Villasecino*)
* Huergas (*Huergas de Babia*)


File:San Emiliano. Puente Embalse..JPG|Santu Michanu Ponte sobre'l Banzáu de Ḷḷuna
File:San Emiliano. Cola del pantano..JPG|Final del Banzáu
File:San Emiliano. Subida al puerto de ventana..JPG|Mirador Puertu de Ventana
File:San Emiliano. Panorámica del puerto..JPG|Panorámica dende'l puertu
File:San Emiliano. Peña Ubiña..JPG|Peña Ubiña ente les nubes


## Llingüística
*[[Paḷḷuezu|Patsuezu]]* ye'l nome que recibe la variante de lleonés enraigonada na zona y que tamién ye faláu na vecines contornes de Ḷḷaciana y Lluna. D'ente les sos carauterístiques, destaca la palatalización de la *l-* y *-ll-* llatines nel alófono africáu sordu denomináu *[[Ḷḷ|che vaqueira]]* (que la so representación  realizar tradicionalmente coles grafíes *ts*).

Les formes tradicionales de les llocalidaes de Santu Michanu son
* Candemuela
* Cuspedal
* Xenestosa
* La Maxuga
* Pinus
* Riutsáu
* Rubléu
* Santu Mitsanu
* Turrebarriu
* Turrestíu
* Truébano
* Villafelíz
* Vitsargusán
* Vitsasecino
* Huergas

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagos de Saliencia

Los **Llagos de Saliencia** son una conxuntu de llagos que s'atopen nel conceyu asturianu de Somiedo, n'Asturies. Tán asitiaos nel Parque Natural de Somiedo y compónense de los siguientes: Calabazosa o Llagu Negru, Cerveriz, Llaguna de Almagrera o La Mina, y La Cueva). 

La formación del conxuntu  basar en llagos d'orixe glaciar, coles sos correspondientes comunicaciones por valles glaciares. Xeolóxicamente trátase d'una zona con toles carauterístiques de abrasión glaciar. La vexetación tamién ye la típica acuática de los llagos, destacando pol so interés la genciana. Dientro de la fauna cabo destacar la presencia d'osos pardos cantábricos, llondres, alimoches y águiles reales nel valle del llagu. Mención estreme merez la familia de los anfibios, yá que s'atopen nesta zona la mayoría de los esistentes dientro del parque. Destaca'l tritón alpín y el palmotiáu, la sacavera común, el sapu común y el parteru y la xaronca bermeya y la patillarga.

Esti espaciu protexíu ta incluyíu na reserva de la bioesfera de Somiedo. Foi declaráu monumentu natural el 22 de mayu de 2003.
File:Lagos de Saliencia (Asturias).JPG|Banzáu a la entrada al pueblu de Valle del Llagu.
File:Lago de la Cueva (Lagos de Saliencia).JPG|Llagu de la Cueva.
File:Lago Calabazosa (Lagos de Saliencia).jpg|Llagu Calabazosa.


## Ver tamién
* Conxuntu llacustre de Somiedo
* Parque Natural de Somiedo

## Referencies

## Enllaces esternos
* Ruta de senderismo pelos Llagos de Saliencia
* Web non oficial de Saliencia
La Bonaigua

La Bonaigua, llamada tamién puertu de **la Bonaigua** (n'aranés *Pòrt dera Bonaigua*), ye una zona de camín ente montes asitiada nel Pirinéu catalán (España), que'l so puntu más alto alcuéntrase a 2.072 msnm.

## Descripción

 Atópase ente'l Pallars Sobirà y el Valle d'Arán (dambes contornes en Lleida), por onde escurre la carretera que xune Baqueira con València d'Àneu.

Na Bonaigua  cruciar d'una aguada a otra de los Pirineos: el Valle d'Arán  topar na aguada atlántica del cordal, ente que'l ríu de la Bonaigua, escontra l'este, ye tributariu del Noguera Pallaresa y por tanto, pertenez a la cuenca del Ebro. La so gran altitú y el fechu de qu'actúe como una puerta d'entrada pa les umbaes atlántiques escontra l'aguada sur de los Pirineos, fai que con frecuencia vaiga mal tiempu. Pel hibiernu el puertu permanez zarráu bastantes díes de resultes de la gran acumuladura de nieve y el peligru d'ádenes. Hasta mediaos de la década de los 80 del sieglu pasáu, el puertu permanecía cerráu por causa de la nieve de seis a nueve meses al añu.
D'antiguo yera, xunto col túnel de Viella, l'únicu pasu que dexaba llegar a cuerpu, en coche o con animales al Valle d'Arán dende'l restu d'España. La ermita y abellugu de la Virxe de #Llabrar, na aguada pallaresa, yera un puntu estratéxicu de descansu y abellugu. A principios del sieglu pasáu abrióse un camín de tierra, aptu pal tránsitu rodáu, que col tiempu acabó siendo parte de la carretera C-28.

Alministrativamente pertenez al conceyu d'Altu Aneu, nel Pallars Sobirà.

## Referencies

## Enllaces esternos
Peña Remoña

**Peña Remoña** ye un picu enclaváu nel Macizu Central de los Picos d'Europa o Macizu de los Urrieles, en Cantabria.

Esta torre constitúi una enorme paré caliar destacada nos praderíos del circu glaciar de Fonte Dea. Ye precisamente nesta peña onde naz el Ríu Deva, d'onde deriva'l topónimu Fonte Dea. Na so desaguada esti ríu fai de divisoria ente Cantabria y Asturies.

Peña Remoña representa'l 3º picu más altu íntegru en territoriu cántabru y el 19º considerando los compartíos con otres comunidaes autónomes.

## Ver tamién
* Montes de Cantabria
* Montes d'España

## Referencies

## Enllaces esternos
Llagu de Senabria

El **Llagu de Senabria** ye un llagu alcontráu nel noroeste de la península ibérica. Ta asitiáu a un altor d'unos 1000 metros sobre'l nivel del mar na provincia española de Zamora, y trátase del llagu glaciar más grande de la península ibérica.[1] El principal caudal d'entrada y salida d'agua del llagu correspuende al ríu Tera.[2]

La cuenca llacustre  aniciar na glaciación de Würm.[3]

Tien una superficie de 3,47 km²,[1] y una fondura máxima de 53 m, que se presenta na cubeta esti de los dos que conformen el llagu, algamando l'oeste un máximu de 46 m.[2][4]

Forma parte del Parque natural del Llagu de Senabria y contorna.

## Referencies
La elevación de la cruz

***La elevación de la cruz*** (tamién llamáu **El llevantamientu de la cruz**) ye un trípticu pintáu pol artista flamencu Peter Paul Rubens, completáu en 1610-1611.

## Descripción
Rubens pintó *La elevación de la cruz* al so regresu a Flandes dempués de tar n'Italia. La obra amuesa una clara influencia de la Renacencia italiana y d'artistes Barrocos tales como Caravaggio, Tintoretto y Miguel Ángel. El panel central amuesa la tensión esistente ente l'ensame d'homes musculosos tratando de llevantar la cruz y el pesu aparentemente insoportable de Cristu na cruz.

El escorzo de Miguel Ángel rescampla nes contorsiones de los homes que s'esforcien n'asitiar les correes. Cristu corta'l panel central nuna diagonal, nun estilu similar a L'Entierru de Cristu de Caravaggio, onde tanto'l descensu como l'ascensu tán en xuegu nun momentu clave. Movimientu, espaciu y tiempu amuésense xunto cola llucha por poner en posición vertical a Cristu. Rubens utiliza los color dinámicu y el clarescuru con valentía, un estilu que va ser más sutil col tiempu.

La pintura alcontrarse na Catedral de La nuesa Señora n'Amberes, Bélxica, xunto con otres obres de Rubens. Sol reináu de Napoleón, l'emperador llevarse a París la pintura, xunto con otra obra de Rubens, *El Descendimiento de la Cruz.* Les pintures fueron devueltes a la catedral a finales de 1800.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura *La elevación de la cruz* foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques de Bélxica pol #proyeutu Europeana.

## Bibliografía
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Kinnarodden

El **cabu Nordkinn**, tamién llamáu pol so nome en noruegu, **Kinnarodden**, ye'l puntu de territoriu continental más septentrional de Noruega y, por tanto, de toa Europa continental. Ta asitiáu na península Nordkyn, a unos venti quilómetros del pueblu de Mehamn, ente los términos municipales de Lebesby y Gamvik, na provincia de Finnmark. 

Con una llatitú de 71° 08′ 02″ Norte,  atopar a un par de minutos al sur de Knivskjelodden y de cabu Norte, los puntos más septentrionales d'Europa si nun se tienen en cuenta islles alloñaes como les del archipiélagu Svalbard, tamién perteneciente a Noruega. Dambos llugares  atopar na isla de Magerøyá y nun son, consecuentemente, territoriu continental. La distancia ente Kinnarodden y el Polu Norte ye de 2106,6 km, unos 6 km más lloñe de lo que ta cabu Norte. Kinnarodden ta asitiáu a unos 70 km al este de cabu Norte. 

Nun claru contraste con cabu Norte, que cunta con instalaciones turístiques pa les sos 200.000 visitantes añales aproximao, el cabu Nordkinn ye más bien un llugar solitariu que namái se puede visitar caminando per un senderu d'unos 23 km que parte de Mehamn, lo que supón un día de camín pa llegar ellí. Amás, el terrén nun ye'l más fayadizu pal senderismo y pueden precisase más de dos díes pa la visita. Sicasí, Kinnarodden tamién puede #algamar per vía marítima. Pue ser vistu dende los Hurtigruten que percuerren la mariña de Noruega y tamién s'ufierten escursiones en barcu sobre les que ye posible informase na oficina de turismu de Gamvik. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Escursiones en barcu a Kinnarodden
Cabu Norte

El **cabu Norte** (en noruegu, *Nordkapplatået*) ye un puexu alcontráu na islla de Magerøyá, nel norte de Noruega, na comunidá de Nordkapp. El so cantil, de 307 m d'altor, ye consideráu con frecuencia'l puntu más septentrional d'Europa. Sicasí, el vecín cabu Knivskjellodden tópase unos 1.500 metros más al norte. Amás, dambos puntos atopase nuna islla, lo que significa que'l puntu más septentrional de la Europa continental ye, en realidá, el cabu Nordkinn. 

Según la Organización Hidrográfica Internacional, el cabu Norte ye la llende ente'l mar de Noruega, al oeste, y el mar Blanco, al este, siendo por tanto tamién unu de les llendes usaes pa dixebrar l'océanu Atlánticu del océanu Árticu.

## Historia
La denominación de *cabu Norte* foi acuñada pol esplorador británicu Richard Chancellor en 1553, cuando devasó'l cabu na busca del Pasu del Nordeste. De magar, recibe frecuentes visites d'esploradores que xuben a la llanura esguilando'l cantil; visitantes famosos fueron el rei Óscar II de Suecia en 1873 y el rei Chulalongkorn de Tailandia en 1907. Anguaño, cabu Norte ye una importante atraición turística qu'inclúi un ampliu centru turísticu, qu'alluga un gran númberu d'esposiciones sobre la historia del llugar.

En 1943, la batalla de Cabu Norte desenvolvióse frente a esti cabu nel océanu Árticu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cristu cola Cruz arrecostines

**Cristu cola Cruz arrecostines** ye un cuadru d'un siguidor o asonsañador del flamencu Hieronymus Bosch, executáu al oleu sobre tabla y que mide 76,5 centímetros d'altu por 83,5 cm. d'anchu. Atoparse nel Muséu de Belles Artes de Gante (Bélxica).

## Descripción
Como'l restu de la obra de Hieronymus Bosch, la datación ye incierta. Autores falen de los años 1503-1504, otros retrasarse a 1515-1516; Carrassat indica ente 1510 y 1516, que ye la fecha de la muerte del pintor. Nun hai alcuerdu en que seya una obra autógrafa del Bosco. Nel catálogu de la esposición retrospectiva de 2001 falarse d'un asonsañador y datábase en 1510-1535.

Esti Cristu cola cruz arrecostines de Gante ye una obra maestra tardía na que pon n'escena a ensames y verdugos cada vez más crueles frente a la humanidá de Xesucristu. La tabla, poblada de cares grotesques, ta construyida según dos diagonales que s'atopen na cara sufrida de Xesucristu: una que dende la Cruz lleva hasta'l Mal Lladrón nel ángulu inferior derechu, y otra que parte de la cara del Bon lladrón, confesáu por un flaire grotescu (nel ángulu cimeru derechu) y llega hasta la cara de la Verónica (ángulu inferior esquierdu).

Señaló G. Dorflès que «les figures proyéctense sobre un primer planu únicu, y toa esmolición pola perspeutiva queda más o menos abolida (...), son namái cabeces que, vistes nun planu xeneral, crean una composición cadenciosa de mases y volúmenes».

Nesta tabla, el Bosco utiliza lo grotesco y la deformación y nengún otru símbolu pa presentar el mal n'escena. El so encuadramiento y composición «sorraya la crudeza, la rabia y l'odiu de los homes» (Carrassat), según vese nos xestos y nes mímiques. El color de la piel intensifíquense: moraos, colloraos, representen esa rabia, la llocura de los malos sentimientos. L'autor amuesa asina no que puede convertise una persona si déxase llevar pol mal, refugando lo divino y la humanidá qu'hai en cada unu.

Hai, siquier, otros dos versiones de la tema de Cristu cola Cruz arrecostines, realizaes por El Bosco, una anterior (1490-1500) nel Muséu d'Historia del Arte de Viena, más pequeña qu'ésta; y otra que data de 1498 o dempués y alcuéntrase nel Monesteriu de San Lorenzo del Escorial (Madrid), que ye enforma mayor que les otres dos (150 x 94 cm).

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura *Cristu cola Cruz arrecostines* foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques de Bélxica pel proyeutu Europeana.

## Referencies

* Carrassat, P.F.R., *Maestros de la pintura*, Spes Editorial, S.L., 2005. 
* Romanu, Y. (dir.), "Bosco", "*Los grandes xenios del arte*", nᵘ 25, Unidá Editorial, S.A., 2005,
La fonte de la mocedá eterna

**La fonte de la mocedá** ye una pintura al oleu sobre tabla, 122,5 x 186,5 cm. realizada en 1546, pol pintor Lucas Cranach el Viejo y que se caltién na Gemäldegalerie de Berlín.

## Antecedentes
Lucas Cranach el Viejo (Kronach, 1472 - Weimar, 1553) #formar col so padre Hans. De 1500 a 1504 tuvo activu en Viena y caltuvo contactos col círculu d'humanistes de la ciudá. A partir de 1505 trabayó nel palaciu de Wittenberg, onde entamó un gran taller de pintura. A partir de 1519 foi miembru del conseyu municipal y alcalde en delles ocasiones. Influyíu pol arte de los países alpinos y por Albrecht Durero, Cranach desenvolvió un nuevu estilu pictóricu, que consistía a crear un tou románticu por aciu la fusión del paisaxe cola representación figurativa.
Gracies a esta concepción, fundamental pa la evolución posterior de la pintura al sur d'Alemaña, considérase-y el fundador de la Escuela del Danubiu. Tamién recibió influencies de la pintura flamenca, que conoció mientres el so viaxe a Flandes en1508.

## La fonte d'Eterna Mocedá
Esta tema combina la inmortalidá cola eterna mocedá. Surdió de resultes de la creencia mística na fuercia purificador y renovador de l'agua. Namái les grandes muyeres, como se reflexa nesta obra, tienen la suerte de poder esfrutar d'esti tresformamientu. Introducirse na fonte apoderada por Venus y Cupido, y salen de la fonte nuevu y formosu. Dempués esfruten d'una bona mesa, del baille y del amor. Los homes, según dizse, remociquen por aciu el tratu con muyeres nueves. Cranach amenorgó la tema al so aspeutu puramente mundanu, acordies con el gustu cortesanu de la dómina.

Cranach tien infinidá d'obres importantes como por casu *Pareya amorosa desigual*, *La crucifixón*, *Descansu na fuxida d'Exiptu*, *Semeya d'una dama*, *Ninfa de la Fuente*, Virxe col Neñu so un pumar, *Venus*, *Adam y Eva*, *El xuiciu de Paris*, etc.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura *La fonte de la mocedá* foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques d'Alemaña pel proyeutu Europeana.

## Referencies

## Bibliografía
*
Madonna Sixtina (Rafael)

La **Madonna Sixtina** ye un cuadru del artista renacentista italianu Rafael pintáu aproximao ente 1513 y 1514. Caltenerse na Gemäldegalerie Alte Meister de Dresde (Alemaña).

## Historia
Créese que'l cuadru foi pensáu pa decorar la tumba del Papa Julio II, pos San Sixto yera'l Santu Patrón de la familia Della Rovere y Sta. Bárbara y los dos ánxeles (na parte inferior del llenzu) simbolicen la ceremonia del funeral. 

L'oleu tuvo nel conventu de S. Sixto en Piacenza hasta que foi vendíu en 1753 polos monxos a Augusto III de Polonia, quien pagó por él 25.000 escudos romanos. Dende 1754 atoparse na Gemäldegalerie Alte Meister de Dresde (Alemaña). Tres la Segunda Guerra Mundial foi treslladáu a Moscú, pero darréu foi devueltu a Dresde.

## Analís
El llenzu de la Virxe, el Neñu Xesús, San Sixto y Santa Bárbara caracterizarse pol espaciu imaxinariu creáu poles mesmes figures, que tán de pies sobre una cama de nubes, arredolaes por un gran telón abiertu. La figura de la Virxe tresmite la sensación de tar baxando del espaciu celestial escontra'l mundu real, nel que'l cuadru ta colgáu. El xestu de S. Sixto y la mirada de Santa Bárbara paecen dirixise a daquién que ta detrás de la balaustrada na parte inferior del cuadru (quiciabes un creyente). La tiara papal, posada sobre dicha balaustrada, sería'l nexu d'unión ente l'espaciu pictóricu y lo real.

Xeneraciones de visitantes a la Gemäldegalerie de Dresde quedaron fondamente impresionaos pola forma na que Rafael representó a la Virxe nesta pintura. Reproducióse numberoses vegaes, hasta'l puntu de qu'esta *Madonna de San Sixto* ye un prototipu, la imaxe idealizada de la Virxe María, acentuando'l so calter espiritual. Otra manera, el detalle de los pequeños ánxeles que tán sobre la balaustrada, conocíos como *Anxelinos*, foi reproducíu y versionado en numberoses ocasiones.

La Virxe apaez dende detrás d'una cortina, confiada y aun así dubiosa. La cortina apurre la ilusión de despintar la so figura de los güeyos del espectador y coles mesmes de ser capaz de protexer la pintura de Rafael.

El nome de San Sixto provién de la pallabra llatina que significa «seis» o «sestu», y hai seis figures nel llenzu.

Nesti cuadru, Rafael, al traviés d'un procesu de depuración iconográfica que llibera'l cuadru d'elementos accesorios, representa non la visión de lo divino per parte de los devotos, sinón lo divino qu'apaez y diríxese a los devotos, equí non representaos sinón claramente perceptibles, al traviés de los xestos y les miraes del grupu sagráu al contemplar la tienda y la balaustrada que sirven de puntu de contautu ente lo celeste y lo humano.

Atribuyirse a Correggio la esclamación «¡Yo tamién soi pintor!» cuando vio esta pintura.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura *Madonna Sixtina * foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques d'Alemaña pel proyeutu Europeana.

## Referencies
Lucie Silvas

**Lucie Joanne Silverman** , más conocida como **Lucie Silvas**, ye una cantautora británica.

Fía de padre neozelandés y madre escocesa vivió siempres arrodiada del ambiente musical familiar. Tien dos hermanes, Mia y Nikki. El so padre ye un amante de la música y la so madre Isobel foi una cantante d'opera. Lucie creció en Nueva Zelanda y empezó los sos estudios de pianu a los cinco años componiendo'l so primer cantar d'amor a los diez años. Nel institutu empezó a estudiar música y una de les sos compañeres suxirió-y presentar -y a la so madrasca, Judie Tzuke, a la que más tarde acompañaría como corista nes sos xires. Dexó d'estudiar a los 16 años, pero llueu conoció a Gary Barlow, que fuera miembru de Take That. En poco tiempu viose arrodiada de xente que-y animaba a grabar un discu con cantares compuestos por ella pa pianu y voz, como'l productor Mike Peden y qué tanto, Judie Tzuke. 

Escribió cantares pa Sarah Whatmore, Gareth Gates, Rachel Stevens o Liberty X. Consolidóse como cantante en solitariu con "What You're Made Of" de "Breathe In", 2003 el so primer álbum y col que consiguió los primeros puestos d'ésitos en gran parte d'Europa. 

En 2006 sacó'l so segundu álbum publicáu, "The Same Side", producíu pol productor de Coldplay X&Y, algamando tamién los primeros puestos en países como Alemaña, Irlanda o Reinu Xuníu.

En 2015, casóse con John Osborne, una de les partes del dúu d'Estaos Xuníos de música country Brothers Osborne.

### Versiones d'otros artistes
Nel álbum "Breathe In" de 2003, inclúi una versión de la tema "Nothing Else Matters" de Metallica, apaecíu orixinalmente nel discu "Black Album", estrenáu nel añu 1991.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
L'ánxel mancáu

***L'ánxel mancáu*** (en finlandés *Haavoittunut enkeli*) ye una pintura del pintor finlandés Hugo Simberg. Ye una de les mayores obres reconocíes de los trabayos de Simberg, y foi votada en Finlandia "La Pintura Nacional" nuna votación sostenida pol muséu Ateneum d'arte en 2006.

## Descripción
La figura central del ánxel tien una vienda alredor de los sos güeyos y rastros de sangre sobre la so ala. Los dos portadores mozos apaecen vistíos en colores aveseos, como si tuvieren de llutu, y el de la derecha mira fixa y direutamente dende la pintura al espectador con una espresión seria.

Simberg coherentemente refugó ufiertar cualquierse esplicación del significáu detrás de les sos pintures. Al contrariu, él sintió que yera importante que l'espectador fuera llibre de sacar les sos propies conclusiones basaes nel simbolismu. Simberg tuviera sufriendo de meninxitis, y la idea pa la pintura vieno a él naquel tiempu. Foi una fonte de fuercia mientres la so recuperación.

## Postrero
Cuando Simberg foi escoyíu pa pintar los frescos de la Catedral de Tampere en 1905 y 1906, unu d'ellos foi una versión mayor d'El ánxel mancáu, qu'él siempres consideró la so pintura favorita.

La omnipresencia de la pintura na cultura finlandesa causó dellos trabayos derivaos, como'l videu musical de 2007 pal cantar Amaranth de Nightwish.

## Europeana 280
N'abril de 2016, la pintura *L'ánxel mancáu* foi escoyida como una de les diez más grandes obres artístiques de Finlandia pel proyeutu Europeana.

## Referencies

## Enllaces esternos