Bihar

**Bihar** ye unu de los ventinueve estaos que, xunto colos siete territorios de la Unión, formen la República de la India. La so capital y ciudá más poblada ye Patna. Ta allugáu nel centronorte del país, llindando al norte con Nepal, al este con Arunachal Pradesh, al sur con Jharkhand y al oeste con Uttar Pradesh. Con 104 100 000 habitantes en 2011 ye'l tercer estáu más pobláu del país —por detrás d'Uttar Pradesh y Maharastra— y con 1102 hab/km², el más densamente pobláu.

El nome Bihar ye una corrupción de *[[vihāra]]* que significa ‘abellugu’ o 'morada' , y por estensión ‘monesteriu budista’. Bihar ye parte del corazón de fala hindi.

## Historia

Bihar tien una rica historia. En tiempos antiguos yera conocida como Magadha. La so capital, Patna, llamada Pataliputra, foi'l centru del Imperiu Maurya que gobernó'l subcontinente indiu ente l'añu 325&nbsp;AEC y 185&nbsp;EC. El gobernante más conocíu d'esta dinastía foi l'emperador Asoka.
Bihar caltuvo'l so importante papel nos siguientes años. Les universidaes de Nalanda y Vikramshila ta consideraes anguaño como unes de los meyores del mundu.

Les distintes agresiones estranxeres que llegaron a la India afectaron a la posición de Bihar. Nel sieglu XII, la zona foi conquistada por Muhammad Ghori. Mientres los años 1557 y 1576, l'emperador mogol Akbar, anexonó Bihar y Bengala al so imperiu y convirtió a Bihar nuna parte de Bengala. Col cayente de los mogoles, Bihar quedó sol control de los Nawabs de Bengala.

Tres la batalla de Buxar en 1765, la Compañía Británica de les Indies Orientales quedar colos derechos d'alministración y recaldación d'impuestos de Bihar, Bengala y Orissa. A partir d'entós, Bihar entró a formar parte de les zones so control del Imperiu británicu. 

### Sieglu XX

En 1912 Bihar convertir nuna provincia independiente. En 1935 delles zones pasaron a formar parte de Orissa. De nuevu, en 2000, 18 distritos alministrativos de Bihar dixebrar pa formar l'estáu de Jharkhand.

## Relixones aniciaes en Bihar

Bihar ye tamién el llugar nel que s'aniciaron diverses relixones incluyendo'l budismu y el xainismu. Buda (que nació na llocalidá nepalesa de Lumbini) algamó'l llume en Bodh Gaya, ciudá alcontrada nel modernu distritu de Gaya. Buda empecipió les sos enseñances pocu dempués d'esti sucesu. Majavirá, fundador del xainismu, nació en Vaishali.

## Xeografía

Bihar ta asitiáu nuna zona bien fértil. Ta travesáu per diversos ríos como'l Ganges, el Kosi, el Son o'l Bagmati. Les zones centrales del estáu tienen delles llombes de poca elevación. Ye tamién unu de los estaos más probes de la India yá que tien bien poques industries.

La rexón ocupa una superficie de 94.163 km², un área similar a la de Castiella y Lleón.

## Clima

El clima ye calorosu pel branu, con temperatures que pueden llegar a los 45&nbsp;°C, y templáu pel iviernu con unes temperatures mínimes d'ente 5 y 10&nbsp;°C. Los meses más templaos son los d'abril, mayu y xunu, previos a la llegada del monzón.

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Biharonline.gov.in'' Sitiu oficial.
* ''Goidireutory.nic.in/bihar.htm'' Perfil nel sitiu del Gobiernu de la India.
* ''Biharprabha.com'' Portal pal desarrllo de Bihar Development.
* Bihar ''Youbihar.com''  Portal de la comunidá.