Renta per cápita

La **renta per cápita**, **PIB per cápita** o **ingresu per cápita** ye un indicador macroeconómicu de productividá y desenvolvimientu económicu, usáu p'apurrir una visión respeuto al rendimientu de les condiciones económicu y social d'un país, esto en considerancia de la crecedera real y la fuercia llaboral. Xeneralmente tamién s'utiliza como indicador de bientar social. Ye la rellación qu'hai ente'l PIB y la cantidá d'habitantes d'un país. Pa llogralo, hai qu'estremar el PIB d'un país ente la so población.

## Renta como indicador de bienestar

Ye un indicador comúnmente usáu pa envalorar la riqueza económica d'un país. Numberoses evidencies amuesen que la renta per cápita ta positivamente correllacionada cola calidá de vida de los habitantes d'un país. Esto ye especialmente ciertu cuando la renta nun supera un ciertu estragal; sicasí, pa países de mayor renta la correllación ente calidá de vida y renta per cápita va perdiéndose. Esto ye, en países bien probes una medría del PIB polo xeneral supón un aumentu del bienestar xeneral de la población, especialmente si la distribución de la renta nun ye bien desigual. Sicasí, nos países de renta más alta esiste menos rellación ente los indicadores de salú, educación y prestu xeneral manifestada polos encuestaos y el PIB, d'ende que'l PIB tenga una utilidá llindada pa midir el bienestar de la población.

## Crítiques al usu como indicador
Esisten diverses crítiques al usu d'esti indicador como midida del bientar social o de la calidá de vida de los habitantes d'un país. Dalgunes d'estes crítiques son:
# Ignora les desigualdaes de la renta. Asina, al estremar el total del PIB ente'l so númberu d'habitantes, lo que fai ye atribuyir el mesmu nivel de renta a toos, inorando les diferencies económiques ente los habitantes. Pa midir aproximao la distribución de la renta ente tolos individuos d'un país determináu esisten indicadores económicos alternativos como'l coeficiente de Gini o'l índiz de Atkinson.
# Nun contabiliza externalidades negatives. Cuando los recursos naturales d'un país mengüen, peracábense descomanadamente rápido o se produz contaminación, apaecen factores que faen menguar el bientar social que nun tán contabilizaos dientro del PIB.
# Non tola producción amonta'l bienestar material. Ciertu tipu de gastos contabilizaos del PIB nun tienen por oxetu ser consumíos o aumentar les posibilidaes de producción, sinón que namái tienen por oxetu protexenos de posibles externalidades negatives. Tal ye'l casu de los gastos militares o en seguridá. 

Esisten midíes alternatives de la Renta Nacional que contabilicen de dalguna manera los factores englobados nes crítiques 2 y 3, esti indicadores son: el índiz de bienestar económico sostenible (IBES) y el índiz de progresu real (IPR), tamién conocíu como **índiz de progresu xenuinu (IPG)**.

### Crítica de Kuznets
El primer críticu foi'l mesmu Simon Kuznets (1901-1985), creador del *sistema unificáu de contabilidá nacional d'Estaos Xuníos*, ya inventor del PIB. Kuznets foi bien críticu cola pretensión de midir el bienestar puramente sobre la base del ingresu *per cápita* deriváu del PIB. Nun discursu ante'l congresu d'Estaos Xuníos en 1934 alvertía que:

Sicasí les sos alvertencies fueron inoraes y tanto economistes como políticos siguieron oldeando prosperidá y crecedera del PIB *per cápita*. Asina años más tarde na so declaración ante'l congresu amplió les sos crítiques cuando declaró:

## Índices más apropiaos pa midir el bienestar
 (IDH) y el PIB *per cápita*. Puede reparase qu'esiste una peralta correllación ente'l HDI y el llogaritmu del PIB *per cápita*.
Esisten índices o midíes alternatives de la Renta Nacional que contabilicen de dalguna manera los factores non englobados nel PIB y nel PIB *per cápita*.

### Índices pa midir la distribución de la renta
Como s'indicó pa midir aproximao la distribución uniforme de la renta ente tolos individuos d'un país determináu creador Jhon malaver espinosa

* Coeficiente de Gini
* Índiz de Atkinson

### Índices pa midir el bienestar Dalgunu de los indicadores más aparentes pa midir el bientar social d'un país
 son: 

* Índiz de bienestar económico sostenible - (IBES) (basáu nes idees presentaes por W. Nordhaus y James Tobin nel so *Measure of Economic Welfare*, el términu foi acuñáu en 1989 por Herman Daly y John Cobb)
* Índiz de progresu real - IPR o índiz de progresu xenuinu IPG, esti índiz ye como'l IBES pero con más variables
* Índiz de desenvolvimientu humanu - (IDH) (Naciones Xuníes)
* Índiz Forham de salú social - (IFSS) Mide 16 indicadores incluyida la tasa de mortalidá, l'abusu y la probeza infantil, el suicidiu, el consumu de drogues, abandonu escolar, ganancies medies, desemplegu, cobertoria sanitaria, probeza en vieyos, homicidios, vivienda y desigualdá social.
* Índiz de bienestar económico - IBE. Considera l'índiz d'aforru de les families y l'acumuladura de capital tanxible, como'l valor de la vivienda, que mide la sensación de seguridá futura.

## Índices de desenvolvimientu humanu y probeza
Amás del índiz de desenvolvimientu humanu (IDH), qu'ente los sos parámetros cunta cola Renta per cápita, esisten otros, indireutos, que son aquellos qu'indiquen el grau de probeza, subdesarrollu o privación. 
* Índiz de probeza multidimensional (IPM o MPI -*Multidimensional Poverty Index*-), dende 2010 suplanta a los índices de probeza humana (IPH y IPH-1/IPH-2) 
:* Índiz de probeza o indicadores de probeza
::* Índiz de probeza humana pa países en desenvolvimientu (IPH-1, ellaboráu a partir de 1998).
::* Índiz de probeza humana pa países de la OCDE escoyíos (IPH-2, ellaboráu a partir de 1998).
* Índiz de desenvolvimientu humanu relativu al xéneru (IDG, ellaboráu a partir de 1996).
* Índiz de potenciación de xéneru (IPG, ellaboráu a partir de 1996).
* Índiz de privación material o Indicador de privación material -Aplicáu nel reinu xuníu en 2010, qu'inclúi'l cálculu probeza nel ingresu y el cálculu de la privación material; ameyora'l propuestu cálculu complementariu de probeza (SPM) d'Estaos Xuníos pa 2011.

## Ver tamién
* Países por PIB (nominal) per cápita
* Llista de países por PIB (PPA) per cápita
* Renta familiar disponible per cápita
* Índiz de bienestar económico sostenible (IBES)
* Índiz de desenvolvimientu humanu - (IDH)
:* Países per Índiz de Desenvolvimientu Humanu
* Llista de países por igualdá d'ingresu
* Llista de países per Índiz Prescott-Allen
* Índiz de progresu real - IPR o índiz de progresu xenuinu IPG
* Coeficiente de Gini
* Índiz de Atkinson

## Referencies

## Enllaces esternos
* Clasificación de los países por I.N.B. del Bancu Mundial.
* Base de datos del Fondu Monetariu Internacional
* Datos históricos del PIB 1820-2003 (archivu excel) .