Gueorgui Zhúkov

**Gueorgui Konstantínovich Zhúkov**  (-18 de xunu de 1974) foi un políticu, militar y mariscal de la Xunión Soviética, consideráu unu de los comandantes más destacaos de la Segunda Guerra Mundial. 

Conocíu por vencer a los xaponeses en 1939 mientres la Batalla de Jaljin Gol y mientres la Segunda Guerra Mundial polos sos trunfos contra los alemanes nes batalles de Moscú, Stalingráu, Leningráu, Kursk, na Operación Bagratión y na toma de Berlín.

## Entamos de la so carrera Nacíu nuna familia de llabradores en Strelkovka, distritu de Maloyaroslávets, [[Gobernación Xeneral de Kaluga|Gubérniya de Kaluga]] (agora [[Óblast de Kaluga]], Rayón de Zhúkovo), Zhúkov empecipióse como aprendiz pa trabayar en [[Moscú]] y en 1915 ingresó na Academia d'oficiales de caballería polos sos méritos al nun ser fíu d'aristócrates. Ellí foi llamáu a files cuando españó la [[Primer Guerra Mundial]], na que sirvió como soldáu nun reximientu de dragones. Mientres la guerra, Zhúkov foi condecoráu dos veces cola [[Cruz de San Xurde]] y xubíu a suboficial pol so valor en batalla. Xunir al [[Bolxevique|Partíu Bolxevique]] tres la [[Revolución d'Ochobre]] y los sos antecedentes de probeza convertir nun recursu políticu. En recuperándose del [[tifus]], lluchó na [[Guerra Civil Rusa]] de 1918 a 1920 y recibió la [[Orde de la Bandera Colorada]] por amenorgar una rebelión blanca afalada por llabradores.

Pa 1923, Zhúkov foi nomáu comandante d'un reximientu y, en 1930, d'una brigada. Foi un entusiasta postulador de la nueva teoría de la guerra blindada y conocíu pola so detallada planificación, axatada disciplina y rigor. Sobrevivió a la Gran Purga del Exércitu Coloráu de Stalin en 1937-39.

## Estremu Oriente
En 1938, Zhúkov dirixir a asumir el mandu del Primer Grupu del Exércitu Soviéticu Mongol y combatió contra'l Exércitu Guangdong de Xapón na frontera ente Mongolia y el territoriu de Manchukuo, controláu polos xaponeses, nuna guerra ensin declarar que duró dende 1938 hasta 1939.

Lo qu'empezó como una escaramuza fronteriza de rutina —los xaponeses punxeron a prueba la resolución de los soviéticos por defender el so territoriu—, desencadenó rápido nuna guerra a gran escala: los xaponeses fixeron presión con 80&nbsp;000 soldaos, 180 carro de combate y 450 aviones. Esto llevó a la decisiva batalla de Jaljin Gol. Zhúkov solicitó mayores refuerzos y el 15 d'agostu de 1939 ordenó lo que paecía en principiu un ataque convencional frontal. Sicasí, Zhúkov retuviera a dos brigaes de tanques que, nuna maniobra ardigoso y esitoso, ordenó avanzar alredor de dambos lladrales de la batalla, siguiendo la táctica de "guerra móvil". Sofitáu pola artillería motorizada y la infantería, los dos grupos móviles de batalla arrodiaron al 6º Exércitu xaponés y prindaron les sos vulnerables árees de suministru. En pocos díes, les tropes xaponeses fueron ganaes y tuvieron de recular a les sos antigües posiciones.

Por esta operación, Zhúkov recibió'l títulu de Héroe de la Xunión Soviética. Fora de la Xunión Soviética, sicasí, esta batalla sigue siendo pocu conocida, yá que nesa dómina empezara la Segunda Guerra Mundial y Stalin (magar la victoria) nun aprobaba que Zhúkov usara táctiques promovíes pol recién purgado mariscal Mijaíl Tujachevski. L'usu pioneru de Zhúkov de columnes móviles blindaes foi ignoráu fora de la URSS y, arriendes d'ello, la *[[Blitzkrieg]]* alemana llegó como una gran sorpresa na (batalla de Francia) en 1940.

Xubíu a xeneral en 1940, Zhúkov foi por poco tiempu (de xineru a xunetu de 1941) xefe del Estáu Mayor del Exércitu Coloráu. Por cuenta de desalcuerdos con Stalin foi reemplazáu pol mariscal Borís Sháposhnikov (que foi reemplazáu de la mesma por Aleksandr Vasilevski en 1942).

## Segunda Guerra Mundial
Tres la invasión alemana de la Xunión Soviética en xunu de 1941, (Gran Guerra Patriótica), Zhúkov foi temerariu nes sos crítiques direutes de Stalin y otros comandantes, cuestionando les ineficaces midíes defensives tomaes hasta entós pol mariscal Semión Budionni, y criticando qu'ésti esixera una "defensa estática" en Kiev y refugara permisu por que les tropes soviétiques pudieren retirase de manera ordenada antes de ser abarganaes polos alemanes, como asocedió n'efeutu nel mes de setiembre. A consecuencia, Zhúkov dimitió del cargu de xefe d'estáu mayor y foi unviáu al distritu militar de Leningráu pa entamar la defensa de la ciudá. Frenó la meyora alemana nes contornes del sur de Leningráu na seronda de 1941.

N'ochobre de 1941, cuando los alemanes averar a Moscú, Zhúkov reemplazó a Semión Timoshenko nel mandu del frente occidental y foi asignáu a dirixir la defensa de la ciudá. Dirixó tamién la tresferencia de tropes dende Estremu Oriente escontra'l frente de Moscú, onde una gran parte de les fuercies terrestres soviétiques taben aparcaes el día de la invasión de Hitler. Una esitosa contraofensiva soviética a entamos d'avientu de 1941 fixo recular a los alemanes, dexando a les tropes de la Wehrmacht fora del algame de la capital soviética. La proeza loxística de Zhúkov ye considerada por dalgunos la so más grande llogru militar, precisamente pola dificultá de la xera; aquel día Zhúkov yá practicaba decididamente les táctiques de "guerra móvil" plantegaes pol fináu mariscal Mijaíl Tujachevski, que Zhúkov yá executara contra los xaponeses en 1939.

En 1942, Zhúkov foi xubíu a Comandante en xefe asistente y unviáu al frente del suroeste pa tar al cargu de la defensa de Stalingráu. Sol mandu total d'Aleksandr Vasilevski, entamó a la distancia la captura del 6º Exércitu Alemán en 1942 col costu de quiciabes un millón de muertos ente soviéticos y alemanes. Mientres la Operación Uranu, Zhúkov pasó la mayor parte del tiempu personalmente nos infructuosos ataques nes direiciones de Rzhev, Sychevka y Viazma, conocíu como «El moledor de carne de Rzhev» («Ржевская мясорубка») que nun apurrieron ganancies decisives nin duraderes pa los soviéticos -d'alcuerdu a Zhúkov tratar d'una distracción por que los alemanes nun pudieren reforzar al VI Exércitu; sicasí, reclamó l'ésitu en Stalingráu como so, lo que nun-y correspondía yá que el méritu correspondía-y al mariscal Aleksandr Vasilevski, planificador y executor de la Operación Uranu, y al xeneral Kostantin Rokossovsky, provocando que Stalin roblara la orde sobre'l comportamientu impropiu de Zhúkov:

En xineru de 1943, Zhúkov orquestó la primer rotura del bloquéu alemán de Leningráu pa solliviar la presión alemana sobre la ciudá. Tamién foi coordinador de la Stavka na Batalla de Kursk en xunetu de 1943, xugando un rol central na planificación de la batalla defensiva soviética y les descomanadamente esitoses operaciones ofensives que la siguieron, magar el so papel foi menor en comparanza col de Vasilevski. Kursk representó la primera gran derrota de la blitzkrieg alemana en tiempu de branu, y amás tuvo abondos algames como pa ser considerada una batalla siquier igual de decisiva de la de Stalingráu, lo cual dexó'l posterior encruz esitosu del Dniéper n'agostu y setiembre del mesmu añu.

Dempués del fracasu del mariscal Kliment Voroshílov, llevantó con ésitu'l asediu de Leningráu en xineru de 1944. Depués Zhúkov lideró la Operación Bagration, la masiva contraofensiva soviética del branu de 1944, que finalmente acabó cola mayoría de les fuercies del Tercer Reich entá ocupando territoriu soviéticu, causando a la Wehrmacht más baxes qu'en Stalingráu. Pa eses feches, Zhúkov yá esfrutaba d'un avanzáu prestíu ante Stalin, y llograba sostener perbién la so opinión en discutinios frente al líder soviéticu sobre cuestiones de táctica militar. Nello, Zhúkov llogró defender los sos puntos de vista y nun dexó que les considerancies polítiques condicionaren les sos estratexes, anque siempres caltuvo una posición d'empatía y non d'oposición escontra Stalin.

La Operación Bagratión, dirixida por Zhúkov, foi'l puntu de partida a partir del cual l'Exércitu Coloráu realizó l'asaltu final sobre'l exércitu alemán en 1945. Zhúkov tuvo al so cargu'l Primer Frente Bielorrusu y con él avanzó pel norte de Polonia y entró n'Alemaña en marzu de 1945. Al mandu d'esta fuercia, Zhúkov participó decisivamente na prinda de Berlín del 22 d'abril al 2 de mayu. La nueche del 8 al 9 de mayu de 1945, el mariscal alemán Wilhelm Keitel, robló ante él l'acta de rindición oficial de l'Alemaña nazi.

## Actividá de posguerra
Como'l comandante militar soviéticu más prominente de la guerra, Zhúkov comandó el desfile de la victoria na Plaza Roja de Moscú en 1945, sobre un simbólicu caballu blancu.

El xeneral d'Estaos Xuníos Dwight Eisenhower, supremu comandante Aliáu nel Oeste, foi un gran almirador de Zhúkov y dambos viaxaron pola Xunión Soviética xuntos al concluyise la victoria sobre Alemaña. En simultáneu, Zhúkov foi designáu como xefe máximu de les tropes d'ocupación soviétiques n'Alemaña, teniendo asina al so cargu l'alministración militar de diches rexones; en tal función, Zhúkov solicitó formalmente a Stalin que se-y dexe ameyorar l'alimentación de la población civil alemana al so cargu, reclamando «faer diferencia ente'l nazismu y el pueblu alemán». 

En 1946 la popularidá de Zhúkov ente les tropes del Exércitu Coloráu xeneró los barruntos de Stalin, agravaes pola estrema cortesía cola cual venceyábase col xeneral d'Estaos Xuníos Dwight Eisenhower. Asina, Stalin acusó a Zhúkov d'usar los sos llogros de la Guerra pal so provechu, escalando propiedaes civiles alemanes y destinar a pequeñes xefatures militares n'Odesa y los Urales, de bien poca relevancia en comparanza al so prestíu, y alloñar de Moscú. Stalin caltuvo los sos barruntos escontra Zhúkov de la mesma que tenía barruntos de cualquier individuu qu'algamara gran popularidá ente les mases soviétiques, siendo que'l lideralgu de Zhúkov sobre oficiales y soldaos del Exércitu Coloráu causaron que Lavrenti Beria acusar de bonapartista.

Zhúkov foi llamáu de nuevu a Moscú a entamos de 1953, aparentemente pa ser consultáu por Stalin al respective de les operaciones béliques en Corea, pero nunca recibió misiones nin encargos del líder soviéticu. Al morrer Stalin el 5 de marzu del mesmu añu, y cola llegada de Nikita Khrushchov al poder, Zhúkov volvió esfrutar de puestos elevaos (aportando a Ministru de Defensa de la URSS en 1956).

Zhúkov participó viviegamente nel arrestu de Beria en 1953 y na campaña de desestalinización del país, llogrando que'l nuevu réxime rehabilitara póstumamente a grandes líderes del Exércitu Colorado inxustamente condergaos y asesinaos por orde de Stalin: asina fueron rehabilitaos prestixosos militares como los mariscales Mijaíl Tujachevski y Vasili Blücher. Tamién Zhúkov aprovechó'l so prestíu y lideralgu ente les fuercies armaes p'asegurar la firme llealtá d'éstes a Khrushchov en contra de los sos opositores estalinistes como Gueorgui Malenkov y Viacheslav Mólotov. Aquel día, Zhúkov yera'l máximu comandante en xefe de les fuercies armaes de tierra, con mandu inclusive sobra les fuercies soviétiques aparcaes nel restu del Pactu de Varsovia.

## Últimos años
En 1958 les rellaciones de Khrushchov con Zhúkov estropiáronse pos el veteranu mariscal nun compartía la preferencia que Khrushchov daba a les armes nucleares na estratexa de les fuercies armaes soviétiques. Como resultancia, nesi mesmu añu, aprovechando una visita oficial de Zhúkov a Albania, foi destituyíu del so cargu por presión de los estalinistes más conservadores empobinaos por Nikolái Bulganin. Jruschchov nun defendió a Zhúkov y asina ésti pasó al retiru a los 62 años d'edá.

Tres el so retiru, Zhúkov recibió la so pensión del Exércitu Coloráu y empezó a escribir les sos memories, titulaes *Reminiscencies y reflexones* (en rusu, *Vospominanya i razmyshlenya*, *Воспоминания и размышления*). Cuando n'ochobre de 1964, Khrushchov foi cesáu del gobiernu y reemplazáu por Leonid Brézhnev, Zhúkov volvió a la lluz pública nun intentu del réxime d'emplegar la so imaxe pa fortalecer la so propia posición, pero'l veteranu mariscal nun recibió puestos d'importancia. 

Tres años de sufrir enfermedaes cardiaques, Zhúkov morrió d'un ataque al corazón el 18 de xunu de 1974, y foi incineráu. Les cenices tópense depositaes dende entós na Necrópolis de la Muralla del Kremlin.

## Posible plan d'ataque preventivu a l'Alemaña nazi
Acordies coles sos *Memories* (escrites tres la muerte de Stalin, en plena vixencia de la campaña antiestalinista de Nikita Khrushchov), Zhúkov nun tarrecía polos efeutos que pudieren causar les fuertes crítiques a Stalin y otros comandantes rusos tres la invasión alemana de la URSS en 1941. D'ente los comandantes soviéticos él yera unu de los pocos que sostenía que la rexón de Kiev nun podría caltenese baxu control en siendo reconquistada y podía ser perdida per segunda vegada frente al Grupu d'Ejército Sur de la Wehrmacht. Stalin desoyendo y tornando los encamientos del xeneral refugó sacupar los efeutivos militares del área; como resultáu d'esta decisión mientres la invasión xermana de la Xunión Soviética más de mediu millón de soldaos rusos fueron prindaos. Zhúkov detuvo la meyora de les tropes alemanes del Grupu d'Ejército Norte al sur de Leningráu mientres la seronda de 1941.

Documentos oficiales revelaron apocayá que Zhúkov y los sos colegues entamaben un golpe preventivu al poderíu alemán mientres l'intre de 1941, previu a la invasión de la Xunión Soviética pol Tercer Reich. Posición fuertemente aldericada nel ámbitu de los historiadores rusos, foi dada a la lluz per primer vegada pol Héroe de la Xunión Soviética V. V. Kárpov, quien tuvo accesu a archivos secretos del gobiernu. Kárpov actuó probablemente influyíu pol deséu d'amosar el xeniu de Zhúkov, quien nel momentu de mayor tensión propunxo un ataque por sorpresa al enemigu. Víktor Suvórov utilizó'l plan pa basar la so tesis y Mijaíl Meltyujov (:en:Mikhail Meltyukhov) estudió la fonderada de la situación, llegando a importantes conclusiones. El memorándum sería presentáu a Stalin supuestamente pol Comisariu de Defensa, Semión Timoshenko, y el xeneral en xefe Zhúkov.

El documentu nun s'atopa robláu, pero pa la dómina esto yera más una regla qu'una esceición. Aldericóse la fecha del mesmu y si el plan d'ataque preventivu a Alemaña foi aprobáu por Stalin o si en dalgún momentu esti foi presentáu siquier a Stalin. Richard Overy suxer que'l plan foi desenvueltu por Zhúkov cola asistencia de Timoshenko y que foi depués refugáu por Stalin por medrana a provocar a l'Alemaña nazi. Per otru llau Sokolov, sofitáu por Nevezhin y Danílov na so postura, afirma qu'un xeneral de tal rangu nun pudo desenvolver un plan d'ataque preventivu a Alemaña ensin la sanción oficial de Stalin. Meltyujov tamién señaló les semeyances ente la propuesta d'ataque preventivu de mayu de 1941 y los planes soviéticos de 1940.

Estos planes oficiales suxeríen un bloquéu a la ofensiva alemana y un rápidu contraataque; sicasí, la fase inicial de defensa contenida nel mesmu nun foi desenvuelta, según comparó Borís Sokolov el plan soviéticu de contraataque en casu de l'agresión final en 1939 colo asocedío en 1941.

## Referencies

## Bibliografía
* Otto Preston Chaney Jr., Zhúkov, mariscal de la Xunión Soviética. Madrid, Llibrería Editorial San Martín, 1975.

## Enllaces esternos

* Gueorgui Zhúkov —