Volgográu

**Volgográu** (, *Volgograd*, «Ciudá del Volga»; AFI: ) ye una ciudá allugada na Federación Rusa, d'antiguo llamada **Tsaritsyn** () ente 1589 y 1925, y **Stalingráu** (en rusu:  Ciudá de Stalin, treslliteráu como *Stalingrad*) ente 1925 y 1961; en febreru de 2013 la ciudá camudó'l so nome a Stalingráu nueve díes al añu de manera oficial a manera conmemorativo. Ta asitiada nel óblast homónimu, na confluencia de los ríos Volga y Tsaritsa. 

Algamó la fama y la reconocencia mundial por ser sitiu d'una de les más crueles batalles de la Segunda Guerra Mundial, na cual soldaos soviéticos aguantaron los intentos de conquista per parte de les fuercies alemanes ente xunu de 1942 y febreru de 1943, a un peraltu costu de vides humanes. N'honor a la batalla llevantó la Estatua de la Madre Patria, una monumental estatua de 85 metros d'altor y unu de los símbolos de la ciudá.

La población de la ciudá yera de 1 021 200 habitantes en 2010 (la docena ciudá más poblada de Rusia) y l'área metropolitana de Volgográu, qu'inclúi tamién les llocalidaes de Volzhski y Krasnoslobodsk, tenía 1,51 millones d'habitantes (la octava más poblada).

## Historia
Fundada en 1589 col nome de *Tsaritsyn*, que foi tomáu del ríu Tsaritsa (, «Agua mariello»). La fortaleza foi establecida col fin de defender l'inestable frente sur del Imperiu Zarista, convirtiéndose col tiempu nun importante centru de tránsitu y de comerciu.

Foi prindada polos cosacos en dos causes, la primera en 1670 so la sulevación encabezada por Stenka Razin, y darréu en 1774 por Yemelián Pugachov. A finales del sieglu XIX yera unu de los más importantes puertos fluviales del Volga.

### Revolución rusa
Mientres la Revolución rusa la ciudá y la so contorna fueron centru de grandes combates ente los bolcheviques y l'exércitu blancu y pequeñes facciones como'l Exércitu Negru comandado por Néstor Majnó, que la tomaron en 1918 sol mandu d'Antón Denikin. Foi recuperada polos revolucionarios al añu siguiente, pa tomar el nome de *Stalingráu*, por ser Stalin quien la conquistó pal Exércitu Coloráu nuna decisiva victoria mientres la guerra civil. Mientres la etapa soviética convertir nun importante centru altamente industrializáu, amás de ser un centru neurálxicu pal tresporte fluvial y el tresporte de bienes per ferrocarril.

### Segunda Guerra Mundial

Mientres la Segunda Guerra Mundial (conocida en Rusia como la Gran Guerra Patria) convertir nel centru de la batalla más sangrienta de la Hestoria. La batalla de Stalingráu foi un episodiu decisivu na Segunda Guerra Mundial tantu pal sostenimientu de la resistencia de la Xunión Soviética contra'l Exércitu de Hitler, como tamién como puntu de quiebra de la meyora nazi mientres la guerra. Los exércitos d'Alemaña, Italia y Rumanía, trataron de tomala como un sitiu estratéxicu pa conquistar la Xunión Soviética pero un rápidu xiru d'un millón de soldaos soviéticos arrodiaron la ciudá y empecipiaron una desesperada resistencia. La batalla empecipió'l 21 d'agostu de 1942 y duró hasta'l 2 de febreru de 1943, cola rindición del mariscal de campu Friedrich Paulus y tol VI Exércitu Alemán. Más del 90% de la ciudá quedó en ruines.

La batalla costara ente 1,7 y 2 millones de muertos ente soldaos del Exa y fuercies soviétiques. En reconocencia al heroísmu amosáu pol Exércitu Coloráu y los sos habitantes, la ciudá recibió la condecoración de «Ciudá Heroica» en 1945, y una espada especialmente iguada al efeuto por orde del rei del Reinu Xuníu Xurde VI. La reconstrucción de l'afarada ciudá duró dellos años, mientres la cual creóse un gran complexu conmemorativo de la batalla llamáu Mamaev Kurgan, na llomba homónima. Esiste un gran muséu qu'amuesa pieces y armamentu utilizaos mientres l'asediu, tales como'l fusil usáu pol francotirador Vasili Záitsev, héroe de la Xunión Soviética y personaxe principal de la película *[[Enemy at the Gates]]*.

### Posguerra
Mientres el procesu de desestalinización empecipiáu a fines de la década de 1950, la ciudá foi rebautizada col nome de *Volgográu*, que lliteralmente significa «ciudá del Volga». Esti fechu foi curiosamente perxudicial pa la ciudá, yá que naide rellacionaba a Volgográu cola famosa ciudá de la guerra. Inclusive hubo una curtiu pero fuerte campaña en 1985 mientres el gobiernu de Konstantín Chernenko pa retomar el nome que tanta fama dio-y. Inclusive na actualidá esiste un ciertu grau de sofitu pa retomar el nome ente la población llocal, anque nun hai noticies d'ello per parte del gobierno federal.

La ciudá ye sede d'una de les poques ilesies flotantes del mundu, la ilesia flotante de San Vladimir de Volgográu, que s'usa pa cristianizar la Rusia fonda.

### Atentaos de 2013

La ciudá foi blancu de dos ataques suicides asocedíos los díes 29 y 30 d'avientu de 2013. Unu d'ellos asocedió na Estación Volgograd I y el segundu nun trolebús. Fueron llevaos a cabu por insurxentes del Cáucasu Norte y dexaron un saldu de 34 finaos. Primeramente, n'ochobre del mesmu añu yá asocediera un atentáu contra un autobús.

## Mapes

Ficheru:Volgarivermap.png|Mapa del Volga onde apaez nel so cursu baxu Volgográu
File:Volga_basin.png|Mapa en rusu del Volga nel qu'apaez Volgográu (Волгогра́д)
File:Volga_river_from_NASA_satellite.jpg|Imaxe satelital del Volga na qu'apaez Volgográu (Волгогра́д)
file:Don basin.png|Mapa del ríu Don (Дон) nel que tamién se llee —a la derecha— Volgográu (Волгогра́д)


## Clima
El clima de Volgográu ye templáu continental. La precipitación media ye de 403 mm per añu, ente que les temperatures medies de xineru son de -7,3&nbsp;°C (con mínimes de -32,6&nbsp;°C) y en xunetu de 24,2&nbsp;°C (máximes de 42,7&nbsp;°C). Hai grandes diferencies de temperatures dende finales d'abril a ochobre, cuando'l clima ye similar al clima d'Asia Central o Oriente Próximu.

L'iviernu ye fríu, con frecuentes nevaes y destemples. El mes más fríu ye febreru. Los branos son calorosos y daqué llargos, con temperatures que pueden algamar fácilmente los 35 graos.

## Organización territorial

Dende marzu de 2010, tolos distritos incluyíos enantes nel términu municipal de Volgográu, fundiéronse alministrativamente cola ciudá de Volgográu.

## Economía
Stalingráu / Volgográu ye un importante centru industrial, nuedu ferroviariu y unu de los principales puertos fluviales rusos. Ente les industries locales destaca la Industria pesao, la refinamientu de petroleu, la producción d'aluminiu y aceru, la manufactura de maquinaria y la industria químico. Na zona norte de la ciudá tán allugaes grandes plantes hidroeléctriques.

## Educación
Les instituciones d'educación universitaria en Stalingráu / Volgográu son:
* Universidá Estatal de Volgográu
* Universidá Téunica Estatal de Volgográu (antigua Universidá Politéunica de Volgográu)
* Universidá Médica Estatal de Volgográu
* Universidá Estatal d'Arquiteutura ya Inxeniería Civil de Volgográu
* Academia d'Industria de Volgográu
* Academia d'Alministración de Negocios de Volgográu
* Universidá Estatal Pedagóxica de Volgográu

## Deportes
La ciudá va ser una de les sedes de la Copa Mundial de Fútbol de 2018. Otros deportes que tamién destaquen ye'l baloncestu, el bádminton y los deportes d'iviernu. Tamién destaca'l so piscina olímpica, una y bones la natación ye bien popular nos habitantes de Volgográu.

## Volgogradenses famosos

* Tatiana Lébedeva Atleta rusa de saltu de llonxitú
* Yelena Slesarenko Atleta rusa de saltu d'altura
* Yelena Isinbáyeva Atleta rusa de saltu con piértiga

## Ciudaes hermaniaes

*  Bakú
*  Chemnitz
*  Chennai 
*  Chengdu
*  Cleveland
*  Colonia
*  Coventry
*  Dijon
*  Gaziemir
*  Hiroshima

*  Esmirna
*  Jilin
*  Kemi
*  Kruševac
*  Liexa
*  Olevano Romanu
*  Ostrava
*  Plonsk
*  Port Said
*  Turín
*  Rousse

## Referencies

## Enllaces esternos

* Official website de Volgográu
* Autu.Volgograd.ru — Los automóviles en Volgográu 
* Stalingrad - Bilder einer erbitterten Schlacht