Alberto Sordi

**Alberto Sordi**  foi un famosu actor, direutor y guionista italianu. Xunto con Marcello Mastroianni, Ugo Tognazzi, Nino Manfredi y Vittorio Gassman foi unu de los grandes nomes de la commedia all'italiana amás de vocera de la *[[Roma|romanidá]]* na cinematografía Italiana.

## Biografía
Yera'l cuartu fíu de Pietro Sordi, un profesor de música, que tocaba la tuba na orquesta del Teatru de la Ópera de Roma, y de Maria Righetti, una maestra. Naz nel barriu popular del Trastévere, en Roma, el mesmu de Claudio Villa y de munchos otros artistes de la posguerra.

### Les sos primeres esperiencies: Extra, doblador, actor de revista y de radio
Yá na escuela primaria empieza a improvisar pequeñes obres con un teatru de marionetes pa un públicu de la so mesma edá, amás de cantar como *[[sopranu]]* nel coru de voces blanques de la Capiya Sixtina empobináu por Lorenzo Perosi. En 1936 graba un discu de cuentos pa neños, qu'encarga la casa discográfica Fonit y con lo que gana dexa les clases nel Institutu de Comerciu y treslládase por un curtiu tiempu a Milán, onde estudia dicción. D'ellí va ser espulsáu, al paecer por causa del so acentu dialeutal romanu (muncho más tarde, el 27 d'abril de 1999, concedióse-y un diploma *ad honorem*). Sicasí llogró'l títulu más palantre, presentándose como alumnu llibre.

De regresu a Roma, en 1937 atopa trabayu como extra en Cinecittà (na superproducción *[[Escipión l'Africanu]]* de Carmine Gallone, nun papel de soldáu romanu) y gana un concursu de la Metro-Goldwyn-Mayer pa doblar la voz d'Oliver Hardy (primero fíxose llamar *Albert Odisor*, con Mauro Zambuto que doblaba n'italianu a Stan Laurel). Trabaya nesto hasta 1951 doblando a Bruce Bennett, Anthony Quinn, John Ireland, Robert Mitchum, Pedro Armendáriz y, ente los italianos, a Franco Fabrizi y hasta a Marcello Mastroianni nos sos empiezos.

La so voz ye bien reconocible tamién na obra maestra de Vittorio de Sica *[[Ladri di biciclette]]* (1948), na película d'Alessandro Blasetti *Prima comunione* (1950) y nel interesáu filme *[[Los pingüinos mírennos]]* (1956) empobináu por Guido Leoni, nel que los animales de la película falen con voces d'actores famosos.
Por una estraña interés, como actor namái foi dobláu por otros actores dos vegaes: en *Cuori nella nube* dirixida por Carlo Campogalliani en 1940, dobláu por Gualtiero De Angelis, y en *Il Passatore* de Duilio Coletti en 1946, onde interpretando'l papel d'un bandíu, emprestó-y la voz Carlo Romanu.

Nel teatru, tres el fracasu cola compañía d'Aldo Fabrizi y Anna Fougez en 1937 nel espectáculu *San Giovanni*, dedicóse a la revista como baillarín de fila de la compañía de Guido Riccioli y Nanda Primavera en 1939 col espectáculu *Ma in campagna è un'altra... rosa*.
Otres obres conocíes fueron *Imputati... alziamoci!* (1945) de Michele Galdieri, *Soffia so...* (1946) de Pietro Garinei y Sandro Giovannini, y finalmente, na temporada de 1953, *[[Gran baraonda]]* que volvieron dirixir Garinei y Giovannini, que va ser la so última apaición de teatru, xunto con Wanda Osiris, a la que va dirixir en 1973 nuna secuencia de la so película **Esa roxa ye mio**.

Gracies a la radio, mientres la temporada 1947-1948, empieza a faese famosu con dellos programes onde crea dellos personaxes qu'algamen una gran popularidá. Unu d'esos, *Mario Pío* va interpretar na primer película de Mauro Bolognini, **Esperar na galería** de 1953. Tamién con orixe radiofónicu en 1947, va rodar *Il vento el mio hai cantato una canzone* de Camillo Mastrocinque, xunto a Loris Gizzi, Galeazzo Benti y Laura Solari, onde interpreta'l papel del amigu d'un cantante en busca de fama nacional nun programa de la ficticia '"Radio Sibilla".

### La so carrera cinematográfica
Mientres diez años va tener pequeños papeles en venti películes, sacante *I tre aquilotti* de Mario Mattòli, na que yera unu de los protagonistes, na película de Camillo Mastrocinque yá mentada, y na que trabayaba col actor xenovés Gilberto Govi y con Walter Chiari nel papel d'un empresariu arxentín en *Che tempi!*, versión cinematográfica de la comedia *Pignasecca y Pignaverde* d'Emerico Valentinetti. Destaca en 1951 con una película de Roberto Savarese, con guión de Cesara Zavattini, producida por Vittorio De Sica, *Mamma mia che impressione!*. Ente estes películes desconocíes podemos citar una película redescubierta apocayá: *Via Pádova 46*, de Giorgio Bianchi (1953, na que Sordi interpreta'l papel d'un cursi vecín de casa del probe Peppino De Filippo, un modestu emplegáu que buscaba una aventura sentimental con una rapaza.

Ente 1952 y 1955 Sordi algama l'estrellalgu dientro del mundu del cine, con dos películes de Federico Fellini: *[[El xeque blancu (película)|El xeque blancu]]* (1952) y *Los inútiles* (1953). Depués van siguir otros trés películes empobinaes por Steno: *Un día nel xulgáu* (1953), *[[Un americanu en Roma]]* (1954) y *Piccola posta* (1955), na que va interpretar el so personaxe del nuevu un pocu cobarde, comenenciosu, aprovecháu, indolente, vagu, infantil y anti-idealista que lo acompañará mientres los años 1950. La so popularidá faise enorme, anque nos sos empiezos naide creyera nél (los empresarios qu'arrendaben les películes, de primeres, nun queríen que'l so nome apaeciera nos cartelos porque cuntaben qu'al públicu nun-y gustaba) y Alberto Sordi empieza a rodar ente 8 y 10 películes cada añu.

Cola llegada de la llamada comedia italiana dio vida a munchos personaxes cuasi toos negativos de "típicu italianu", poco edificantes pero que se correspondíen a una realidá evidente, dibuxaos con una cierta malicia pero siempres valorables por cuenta de la so carauterística dicción. Con frecuencia collaboró nes temes y guiones de les películes nes que participaba (cuasi 150) y en toles que dirixó (19). Sordi, con una carrera de más de cincuenta años creó un completu mostrariu de la historia de los valores y del les costumes del italianu típicu, dende'l periodu de la guerra hasta los nuesos díes, con delles baxeces, pero no fondero, xustificáu pol so bon corazón, y pola so capacidá de suañar colos güeyos abiertos.

Resulta práuticamente imposible numberar toles sos interpretaciones, pero hai que citar siquier dellos personaxes que pasaron a la historia de la comedia italiana: ente estos el maestru suplente Impallato, qu'afaya a un alumnu con unes carauterístiques escepcionales pa la cantar llíricu y esplotar pa llograr fama y riqueza en *Bravissimo* (1955) de Luigi Filippo d'Amico; el gondoleru de *Venecia, la lluna y tu* (1958) de Dino Risi; l'home vejado pola so muyer y empeñáu en *Il vedovo* (1959), tamién de Risi xunto a Franca Valeri, o'l despreciable componente d'una comisión censora que xulga despiadadamente cartelos y películes picantes y en priváu contrata con fines inmorales baillarines de *night-club* en *Il moralista* (1959) de Giorgio Bianchi. 

Tres la conmovedora obra maestra de Mario Monicelli *La gran guerra* (1959) na que representa a un soldáu vagu y escaqueador, que se ve obligáu a morrer como un héroe ensin deseyalo, demuestra que tien un talentu estraordinario cuando se somorguia psicolóxicamente en personaxes dramáticos y dacuando francamente grotescos. A partir de los años 1960 podemos citar al subteniente Innocenzi de *[[Toos a casa]]* (una de les meyores comedies de Luigi Comencini, rodada en 1960), al guardia de tráficu inflexible colos débiles y siempres dispuestu a arrodillarse ante'l poderosu de vez en *L'alcalde, el guardia y la jirafita* (1960) de Luigi Zampa -xunto a Vittorio De Sica y Sylva Koscina-, al periodista de *[[Una vida difícil]]* (1961) de Dino Risi -compartiendo cartelu cola escelente Lea Massari-, al industrial en bancarrota dispuestu a vender un güeyu pa reaxustar les sos finances y contentar a una muyer demasiáu esixente en *[[Il Boom]]* (1963) de Vittorio De Sica;
el médicu de la mutua dispuestu a cualquier compromisu pa entrar a trabayar nuna clínica de luxu nes dos películes *[[Il medico della mutua]]* (1968) de Luigi Zampa y *[[El Prof. Dott. Guido Tersilli, primariu de la clínica Villa Celeste, n'alcuerdos colos seguros]]* (1969) de Luciano Salce; l'editor que sale a la busca del cuñáu perdíu n'África en *[[Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa?]]* (1968) d'Ettore Scola; la xeómetra encarceláu ensin motivu mientres taba de vacaciones de *[[Detenuto in attesa di giudizio]]* (*[[Deteníu n'espera de xuiciu]]*, 1971) de Nanni Loy, pol que consiguió en 1972 el Osu d'Oru nel Festival Internacional de Cine de Berlín); el damnificado qu'una vegada al añu xunto cola muyer (Silvana Mangano) entama interminables xuegos de naipes na villa luxosa d'una rica y estrafalaria señora con secretariu y ex amigu que la siguen (Bette Davis y Joseph Cotten) en *Lo scopone scientifico* ("Semando ilusiones", 1972) de Luigi Comencini, hasta'l tarrecible, y por munches razones insostenible, papel en *[[Un borghese piccolo piccolo]]* (1977) de Mario Monicelli, que representa'l so puntu más dramáticu y malváu.
Con Monicelli va recitar nuevamente nel doble, burllón y amargosu papel sosteníu nuna escaecedera comedia de 1981: *Il marchese del Grillu*.
Va Actuar, con resultaos diverses, en dellos testos lliterariu y teatral clásicos, como los de Molière en *L'enfermu imaxinariu* de 1979 y *El avaro* de 1990, dambos empobinaos por Tonino Cervi) y *Romanzo di un giovane povero*, del 1995, por Ettore Scola, qu'en 2003, dempués de la muerte de Sordi, dedicará-y el filme *[[Xente di Roma]]*.

Sordi foi premiáu con cinco Nastro d'Argento y con siete David de Donatello, y en 1995 llogra'l prestixosu Lleón d'Oru pola so carrera cinematográfica nel Festival de Venecia.

### Filmografía como direutor
Dirixó 19 películes, a partir del 1966. La primera foi *Fumo di Londra*, basáu nos convencionalismos de comportamientu y sociales d'un italianu expatriado temporalmente (tema yá encarada por Gian Luigi Polidoro) y *Scusi, lei è favorevole o contrariu?* semeya d'un adineráu comerciante de teles, dixebráu de la so muyer, con tantes amantes pa caltener como son los díes de la selmana nuna Italia de los años 1960 solmenada poles polémiques sobre'l referendu sobre'l divorciu. 
Llogra bones resultaos en tres películes xunto a Monica Vitti, *Amore mio aiutami* ("Amor mio, ayudar", 1969), *Polvere di stelle* (1973) y *Yo sé quE'l to sabes que Yo sé* (1981).
Los sos meyores trabayos detrás de la cámara son: la so obra maestra *Un italianu in America* (1967), xunto a Vittorio De Sica, y l'episodiu *-y vacanze intelligenti* de la obra coleutiva *Dove vai in vacanza?* ("Vicios de branu, 1978).
Memorables son el personaxe del taxista nes dos películes *Il tassinaro* (1983, onde realiza duetos risibles col mesmu presidente d'Italia Giulio Andreotti y col vieyu amigu Federico Fellini), y *Un tassinaro a New York* (1987).
Bien interesante la collaboración con Carlo Verdone, consideráu por munchos el so herederu natural (con estilos y temátiques distintes) nos films *In viaggio con papà* (1982) y *Troppo forte* (1986). 
Pero la so película preferida, ente les empobinaes, ye la murnia *[[Nestore, l'ultima corsa]]* (1993), onde interpreta un cocheru ronciegu a llevar el so caballu al mataderu. Les imáxenes del mataderu son d'una durez esconcertante y de verdá inédites pa una película de Sordi.
La última película que dirixe ye la mediocre y desafortunada *Incontri proibiti* (1998) xunto a Valeria Marini y Franca Faldini, presentáu en 2002 en cine y televisión con montaxe distintu y otru títulu, *Sposami papà*.

### Los cantares y la televisión
Hai que destacar la granible collaboración artística col guionista Rodolfo Sonego, que trabayó en munches películes sos dende 1954 (*Il seduttore* de Franco Rossi ye'l so debú) y col compositor Piero Piccioni, que robló munches de les bandes sonores de les sos películes más famoses, como dalgunes de los sos famosos cantares irreverentes y un pocu malicioses. Collabora amás xunto al periodista Giancarlo Governi, a partir de 1979, a realizar l'apreciada tresmisión *Storia di un italianu*, y nun dexa de participar en munchos programes de televisión (como *[[Studio Unu]]*, xunto a la cantante Mina, en 1966) onde demostraba gran sarcasmu y bon humor.
El día del so octuagésimo cumpleaños, el 15 de xunu de 2000 l'alcalde de Roma, Francesco Rutelli, vénce-y por un día'l "cetru" de la ciudá de la que foi nomáu fíu predilectu, y de la que se burllara amosando vicios y falses virtúes.

### Fallecimientu
Dempués d'una llarga enfermedá, Sordi muerre'l 25 de febreru de 2003, a la edá de 82 años. Los restos son treslladaos a la sala d'armes del Campidoglio, onde por dos díes recibió l'homenaxe ininterrumpíu d'un ensame inmensu; el 27 de febreru de 2003 celébrense funerales solemnes na Plaza San Giovanni, delantre de cuasi 300.000 persones. Dempués va ser soterráu na tumba de familia. La vida privada de Sordi foi siempres llevada con estrema discreción y reserva: nengún enllaz sentimental oficial, nengún matrimoniu contraíu, vivió siempres na so casa xunto coles sos hermanes Savinia (muerre nel 1972) y Aurelia, col so hermanu Giuseppe, el so alministrador y cola secretaria Annunziata qu'anguaño ta encargada de los sos archivos personales.

## Filmografía

### Como actor
* 1937
** *[[Escipión l'Africanu (película)|Escipión l'Africanu]]* (*Scipione l'Africanu*) de Carmine Gallone.
** *Il feroce Saladino*
* 1938: *La principessa Tarakanova* (xunto a Anna Magnani y Ludmila Tcherina.
* 1939: *La notte delle beffe*
* 1940: *Cuori nella nube*
* 1941: *-y signorine della villa accanto*
* 1942
** *Giarabub*
** *La signorina*
** *I tre aquilotti*
** *Casanova farebbe così!*
* 1943
** *Sant'Elena piccola isola*
** *Chi l'vio?*
* 1944
** *Tre ragazze cercanu marito*
** *Circu equestre Za-Bum* (episodiu *Galop finale al circu*)
* 1945
** *L'innocente Casimiro*
** *-y miserie del signor Travet*
* 1946: *Il Passatore*
* 1947
** *[[El delitu de Giovanni Episcopo]]* (*Il delitto di Giovanni Episcopo*)
** *Il vento el mio hai cantato una canzone*
* 1948
** *Che tempi!*
** *Sotto il sole di Roma*
* 1951
** *Mamma mia, che impressione!*
** *Cameriera bella presenza offresi...*
* 1952
** *Y' arrivato l'accordatore* (tamién conocida como *Zero in amore*)
** *Totò y i re di Roma*
** *[[El xeque blancu (película)|El xeque blancu]]* (*Lo sceicco bianco*)
* 1953
** *[[Los inútiles]]* (*I vitelloni*)
** *Canzoni, canzoni, canzoni* (episodiu *Io cerco la Titina*)
** *[[Esperar na galería]]* (*Ci troviamo in galleria*)
** *[[Les nueches de Cleopatra]]* (*Due notti con Cleopatra*) xunto a Sophia Loren
** *Amori di mezzo secolo* (episodiu *Dopoguerra 1920*)
** *[[Un día nel xulgáu]]* (*Un giorno in pretura*)
* 1954
** *[[Los nuesos tiempos]]* (*Tempi nostri*) (episodiu *Scusi, ma...*, que falta na versión actual de la película, atopáu y proyeutáu en 2004)
** *[[El matrimoniu]]* (*Il matrimoniu*)
** *Via Pádova 46*
** *Tripoli, bel suol d'amore* (tamién conocida como *I quatro bersaglieri*)
** *Gran Varietà* (episodiu *Fregoli*)
** *L'allegro squadrone* (tamién conocida como *Alberto, il marmittone*)

** *Il seduttore*
** *[[Un día na comisaría]]* (*Accadde al commissariato*)
** *Una parigina a Roma*
** *[[Un americanu en Roma]]* (*Un americanu a Roma*)
** *L'arte di arrangiarsi* ("L'arte de apañarse") de Luigi Zampa
* 1955
** *[[El signu de Venus]]* (*Il segno di Venere*) de Dino Risi
** *[[Bones nueches, abogáu]]* (*Buonanotte... avvocato!*)
** *[[Un héroe del nuesu tiempu]]* (*Un eroe dei nostri tempi*)
** *[[La bella de Roma]]* (*La bella di Roma*) de Luigi Comencini, xunto a la entrañable Silvana Pampanini.
** *[[La cárcel de los llíos]]* (*Accadde al penitenziario*)
** *Bravissimo*
** *Piccola posta*
** *[[El solteru]]* (*Lo scapolo*) d'Antonio Pietrangeli
** *[[Los papagayos]]* (*I pappagalli*)
* 1956
** *[[Guardias de Roma]]* (*Guardia, guardia scelta, brigadiere y maresciallo*)
** *Mio figlio Nerone* ("El mio fíu Nerón"), al llau de la mítica Gloria Swanson y de una jovencísima Brigitte Bardot.
** *[[Col so permisu pá]]* (*El mio permette, babbo!*) de Mario Bonnard.
** *[[Cuatro pasos peles nubes]]* (*Sous le ciel de Provence*)
** *Arrivano i dollari!*
* 1957
** *[[Vacaciones n'Italia]]* (*Souvenir d'Italie*)
** *[[El conde Max]]* (*Il conte Max*) de Giorgio Bianchi, reversionando unu de los clásicos del cine italianu de los años 30 ("So aristócrata disfraz" o "El conde Max" de 1937, dirixida por Mario Camerini.
** *[[Adiós a les armes (película de 1957)|Adiós a les armes]]* (*A farewell to Arms*) xunto a Jennifer Jones y Vittorio de Sica nel fallíu remake de la gloriosa versión qu'en 1932 rodara Frank Borzage con Gary Cooper y Helen Hayes sobre la novela de Hemingway.
** *[[El médicu y el mestrón]]* (*Il medico y lo stregone*)
** *Ladro lui, ladra lei*
* 1958
** *[[L'home]]* (*Il marito*) de Luigi Zampa
** *Fortunella*
** *Domenica è sempre domenica*
** *-y septième ciel*
** *[[Venecia, la lluna y tu]]* (*Venezia, la lluna y la to*)
** *[[Cuentos de branu]]* (*Racconti d'estate*)
** *[[Infiernu na ciudá]]* (*Nella città l'inferno*)
* 1959 de Renato Castellani, metanes un escelente duelu interpretativu ente les mítiques Giulietta Masina y Anna Magnani
** *Oh, qué Mambo!*
** *[[Policarpo, calígrafu diplomáu]]* (*Policarpo, ufficiale di scrittura*)
** *Il moralista*
** *I magliari*
** *[[Vacaciones en Cortina D'Ampezzo]]* (*Vacanze d'envierno*)
** *Mariña Azzurra*
** *[[La gran guerra]]* (*La grande guerra*) con Vittorio Gassman y Silvana Mangano.
** *Il vedovo*
** *Brevi amori a Palma di Majorca*
** *Gastone*
* 1960
** *[[Toos a casa]]* (*Tutti a casa*)
** *[[L'alcalde, el guardia y la jirafita]]* (*Il vigile*)
** *[[Crime en Monte Carlo]]* (*Crime*)
* 1961 de Jean Boyer
** *The Best of Enemies*
** *[[El xuiciu universal]]* (*Il giudizio universale*) de Vittorio de Sica.
** *[[Una vida difícil]]* (*Una vita difficile*)
* 1962
** *[[El comisario]]* (*Il commissario*)
** *[[El poder de la Mafia]]* (*Mafiosu*)
** *Il diavolo*
* 1963
** *[[El especulador]]* (*Il boom*)
** *Il maestro di Vigevano*
* 1964
** *[[La mio señora]]* (*La mia signora*)
** *Il disco volante*
* 1965
** *[[I tre volti|Trés perfiles de muyer]]* (*I tre volti*) (episodiu *Latin Lover*)
** *[[Aquellos abarrenaos nos sos llocos caciplos]]* (*Those magnificent men in their flying machines, or How I flew from London to Paris in 25 hours and 11 minutes*) de Ken Annakin xunto a un espectacular númberu d'estrelles del cine norteamericanu y británicu.
** *[[Los complexos]]* (*I complessi*) de Dino Risi.
** *[[Espeluznante]]* (*Thrilling*) (episodiu *L'autostrada del sole*)
** *[[Made in Italy]]* (2° episodiu del 2° capítulu, *La famiglia*) de Nanni Loy.
* 1966
** *Smoke Over London*
** *[[Nin falar de los nuesos homes]]* (*I nostri mariti*) (episodiu *Il marito di Roberta*)
** *[[Les cuatro bruxes]]* (*Le Fate*) (episodiu *Fata Marta*), d'ente les meyores comedies d'episodios italianes de los 60
** *[[El gran amante]]* (*Scusi, lei è favorevole o contrariu?*)
* 1967
** *[[Les bruxes (película de 1967)|Les bruxes]]* (*-y streghe*) (episodiu *Senso civico*)
** *Un italianu in America*
* 1968
** *[[El médicu de la mutua]]* (*Il medico della mutua*)
** *[[Mister Sabatini... Africa... allá vamos]]* (*Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa?*)
* 1969
** *[[Amor mio, ayudar]]* (*Amore mio, aiutami*)
** *[[El poder nun perdona]]* (*Nell'anno del Signore*)
** *[[Doctor Tersilli, médicu de la clínica Villa Celeste, afiliada a la mutua]]* (*Il Prof. Dott. Guido Tersilli, primariu della clínica Villa Celeste, convenzionata con -y mutue*)
* 1970
** *[[Revuelta xeneral]]* (*Contestazione generale*) (episodiu *Il prete*)
** *[[El Presidente del Borgorosu F.C.]]* (*Il presidente del Borgorosso Football Club*)
** *[[Trés pareyes]]* (*-y coppie*)
* 1971
** *[[Deteníu n'espera de xuiciu]]* (*Detenuto in attesa di giudizio*)
** *[[Bello, onesto, emigrato Australia sposerebbe compaesana illibata]]* (*Bello, onesto, emigrato Australia sposerebbe compaesana illibata*) xunto a Claudia Cardinale nuna comedia que los esbardia a dambos.
* 1972
** *[[Semando ilusiones]]* (*Lo scopone scientifico*)
** *La più bella serata della mia vita*
* 1973
** *[[Anastasia, el mio hermanu]]* (*Anastasia mio fratello ovvero il presuntu capo dell'anonima assassini*)
** *[[Esa roxa ye mio]]* (*Polvere di stelle*)
* 1974: *[[Mientres hai guerra hai esperanza]]* (*Finché c'è guerra c'è speranza*)
* 1975: *[[Los signos del Zodíaco]]* (*Di che segno sei?*) (episodiu *Il fuoco*)
* 1976
** *[[Común sentíu del pudor]]* (*Il comune senso del pudore*) (primer episodiu)
** *[[Ciertos perpequeños pecaos]]* (*Quelle strane occasioni*) (episodiu *L'ascensore*)
* 1977
** *[[Un borghese piccolo piccolo]]* (*Un borghese piccolo piccolo*)
** *[[Que viva Italia!]]* (*I nuovi mostri*) (episodios *First Aid*, *Come una regina* y *L'aponderamientu funebre*)
* 1978 xunto a los grandes del cine italianu (Mastroianni, Gassman, etc)
** *[[Vicios de branu]]* (*Dove vai in vacanza?*) (episodiu *-y vacanze intelligenti*)
** *[[El gran atascu]]* (*L'ingorgo*)1979 de Luigi Comencini.
** *-y témoin*
** *Il malato imaxinariu*
* 1980: *Io y Caterina*
* 1981
** *[[El marqués del Grillu]]* (*Il marchese del Grillu*)
** *Io so che tu sai che io so*
* 1982: *In viaggio con papà*
* 1983: *Il tassinaro*
* 1984
** *Bertoldo, Bertoldino y Cacasenno*
** *Tutti dientro*
* 1985
** *Sono un fenómenu paranormale*
** *Troppo forte*
* 1987: *Un tassinaro a New York*
* 1988: *Una botta di vita*
* 1989
** *I promessi sposi* ("Los novios", miniserie de TV) sobre la novela d'Alessandro Manzoni con estrelles como Franco Nero
** *[[El avaro (película)|El avaro]]* (*L'avaro*)
* 1990: *In nome del popolo sovrano*
* 1991: *[[Vacaciones cornutas en St. Moritz]]* (*Vacanze di Natale '91*)
* 1992: *Assolto per aver commesso il fatto*
* 1994: *Nestore, l'ultima corsa*
* 1995: *[[Historia d'un probe home]]* (*Romanzo di un giovane povero*)
* 1998: *[[Alcuentros prohibíos]]* (*Incontri proibiti*)

### Direutor
* 1966: *Smoke Over London*
* 1966: *[[El gran amante]]*
* 1967: *Un italianu in America*
* 1969: *[[Amor mio, ayudar]]*
* 1970: *[[Trés pareyes]]*
* 1973: *[[Esa roxa ye mio]]*
* 1974: *[[Mientres hai guerra hai esperanza]]*
* 1976: *[[Común sentíu del pudor]]*
* 1978: *[[Vicios de branu]]* (episodiu *-y vacanze intelligenti*)
* 1980: *Io y Caterina*
* 1981: *Io so che tu sai che io so*
* 1982: *In viaggio con papà*
* 1983: *Il tassinaro*
* 1984: *Tutti dientro*
* 1987: *Un tassinaro a New York*
* 1992: *Assolto per aver commesso il fatto*
* 1994: *Nestore, l'ultima corsa*
* 1998: *[[Alcuentros prohibíos]]*

## Teatru

### Actor de teatru
* 1936-1937: *[[San Giovanni (teatru)|San Giovanni]]*, Compañía d'Aldo Fabrizi y Anna Fougez.
* 1938-1939: *[[Ma in campagna è un'altra... rosa]]*, Compañía de Guido Riccioli y Nanda Primavera.
* 1941-1942: *[[Tutto l'oro del mondo]]*, Compañía de Guido Fineschi y Maria Donati.
* 1942-1943: *[[Teatru della caricatura]]*, xunto a Fanfulla.
* 1943-1944: *[[Ritorna Za-Bum]]*, di Marcello Marchesi, dirixíu por Mario Mattòli.
* *[[Sai che ti dico?]]*, de Marcello Marchesi, dirixíu por Mario Mattòli.
* 1944-1945: *[[Un mondu di armonie]]*, revista musical d'Alberto Semprini.
* *[[Imputati... alziamoci!]]*, de Michele Galdieri.
* 1945-1946: *[[Soffia so'...]]*, de Pietro Garinei y Sandro Giovannini.
* *[[Soffia so'... n. 2]]*, de Pietro Garinei y Sandro Giovannini.
* 1947-1948: *[[Y lui diz...]]*, de Benecoste, dirixíu por Oreste Biancoli y Adolfo Celi.
* 1952-1953: *[[Gran baraonda]]*, de Pietro Garinei y Sandro Giovannini, xunto a Wanda Osiris.

## Compositor y cantante
* 1966: *[[You never told me]]* (Sordi - Piccioni) cantada por Lydia MacDonald nel filme *[[Fumo di Londra]]* y n'italianu por Mina col títulu *[[Curtiu amore]]*.
* 1966: *[[Richmond bridge]]* (Sordi - Piccioni) cantada por Lydia MacDonald nel filme *[[Fumo di Londra]]*.
* 1973: *[[Ma 'ndo... Hawaii?]]* (Sordi - Piccioni) cantada por Alberto Sordi y Monica Vitti en *[[Esa roxa ye mio]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Website oficial
* Ficha del Internet Movie Database 
* Bancu de datos