Colombu

**Colombu** (, ) ye la ciudá más poblada de Sri Lanka y la so capital comercial. Ta asitiada na mariña occidental de la islla en proximidaes de Sri Jayawardenepura Kotte, la capital alministrativa de Sri Lanka. Colombo ye una ciudá vibrante plena de vida con un amiestu d'arquiteutura moderna, edificios coloniales y ruines y una población de más de 600.000 habitantes.
El nome "Colombo", foi-y dau polos colonizadores portugueses en 1505, y créese que se deriva de la pallabra cingalesa *Kolon thota*, que significa "Puertu sobre'l ríu Kelani". Tamién se suxirió que'l nome podría tar rellacionáu cola pallabra cingalesa *Kola-amba-thota* que significa "Puertu con frondosos árboles de mangu".

Por cuenta de que ye un gran puertu natural y la so posición estratéxica sobre les rutes comerciales marines que xunen l'este y l'oeste, hai más de 2000 años que los comerciantes conocen la so esistencia. Sicasí, la ciudá nun foi designada capital de la islla de Sri Lanka, hasta qu'ésta foi vencida al Imperiu británicu en 1815, y caltuvo la so condición de capital cuando la nación independizar en 1948. En 1978, cuando les funciones alministratives fueron treslladaes a Sri Jayawardenepura Kotte, Colombo foi designada capital comercial de Sri Lanka.

Al igual que munches otres ciudaes, l'área urbana de Colombo estiéndese más allá de les llendes alministratives, tomando otros nucleos urbanos y municipalidaes. La zona central de la ciudá agospia la mayoría de les oficines corporatives, restoranes y llugares d'ociu de Sri Lanka. Ente los llugares famosos de Colombo atópense'l parque Galle Face, el Parque Viharamahadevi y el Muséu Nacional.

## Historia
Mientres más de 2000 años viaxeros y comerciantes árabes y chinos visitaron Colombo, nel so tránsitu pol océanu Índicu triangulando ente la península arábiga, la India y el sureste asiáticu. El viaxeru árabe Ibn Batuta, visitó la islla nel sieglu XIV, referir a ella como *Kalanpu*. Comerciantes musulmanes árabes, empezaron a asitiase en Colombo mientres el sieglu VIII sobremanera porque la presencia del puertu dexába-yos controlar los sos negocios y el comerciu ente'l reinu cingalés y el mundu esterior. Na actualidá, constitúin la comunidá mora de Sri Lanka.

### La era portuguesa
Los esploradores portugueses, lideraos por Don Lourenço de Almeida, llegaron per primer vegada a Sri Lanka en 1505. Mientres la so primer visita roblóse un tratáu col rei de Kotte Parakramabahu VIII (1484-1508) que los autorizaba a comerciar canela producida na islla, y a establecese a lo llargo de les zones costeres de la islla, inclusive en Colombo. El tratáu vencía-y a los portugueses plena autoridá sobre la llinia costera a cambéu del compromisu d'éstos de protexer la mariña contra invasores. Tamién se-yos dexó establecer un puestu de comerciu en Colombo. Al poco tiempu, sicasí, los portugueses espulsaron a los habitantes musulmanes de Colombo y empezaron a construyir un fuerte ellí en 1517.

Llueu los portugueses dieron cuenta que precisaben cuntar col control de Sri Lanka pa protexer los sos establecimientos costeros na India y polo tanto empezaron a manipoliar a los gobernantes del reinu Kotte col fin tomar el control de la zona. Dempués d'esplotar hábilmente les rivalidaes dientro de la familia real, tomaron control d'una estensa área del reinu, polo que'l rei cingalés Mayadunne estableció un nuevu reinu en Sitawaka, un dominiu del reinu Kotte. En poco tiempu Mayadunne amiesta gran parte del reinu Kotte y obliga a los portugueses a retirase a Colombo, que foi sitiada en repitíes ocasiones por Mayadunne y más tarde polos reis de Sitawaka, lo qu'obliga a los portugueses a buscar refuerzos de la so base principal en Goa, India. Sicasí, tres la cayida del reinu en 1593, los portugueses llogren quedase col control de tola zona costera, faciendo de Colombo la so capital.

A esta parte de Colombo se la llapada Fort (*fuerte*) y nella atopen el palaciu presidencial y la mayoría de los hoteles cinco estrelles. L'área darréu fora de Fort se la llapada Pettah (en cingalés*piṭa koṭuva*, "fuera del fuerte") y ye un centru comercial.

### La era holandesa
En 1638 los holandeses roblaron un tratáu col rei Rajasinha II de Kandy, por aciu el cual garantizaben l'ayuda al rei na so guerra contra los portugueses a cambéu del monopoliu comercial de les principales mercancíes de la islla. Primeramente los portugueses aguantaron el embate holandés y de los kandyanos, pero adulces a partir de 1639 fueron ganaos nes sos fortaleces. Los holandeses prindaron Colombo en 1656 dempués d'un asediu épicu, a la fin del cual solo 93 portugueses llograron salir vivos del fuerte. Magar primeramente los holandeses diben devolver la zona prindada al rei cingalés, depués negáronse a venir de esta forma y tomaron control de les tierres de cultivu de canela, les más granibles de la islla incluyendo Colombo la que se convierte en capital de les provincies marítimes holandeses sol control de la Compañía Holandesa de les Indies Orientales hasta 1796.

### La era británica

Los ingleses prinden Colombo en 1796, y convertir nun puestu d'avanzada militar hasta que-yos ye dexar el reinu de Kandy en 1815 y entós converten a Colombo na capital de la colonia de Ceilán qu'acaben de crear. A diferencia de los portugueses y holandeses, qu'utilizaren Colombo principalmente como un fuerte militar, los británicos empezaron a construyir cases y otres estructures civiles en redol a la fortaleza, dando llugar a l'actual ciudá de Colombo.

De primeres, nomaron al cargu de la alministración de la ciudá a un "colector", siendo John MacDowell del Serviciu de Madras el primeru n'ocupar el cargu. Depués, en 1833, l'Axente del gobiernu de la provincia occidental foi encargáu de l'alministración de la ciudá. Los sieglos de dominiu colonial significaren un amenorgamientu de la participación de los habitantes llocales na alministración de Colombo, por ello en 1865 los británicos establecieron un Conseyu Municipal como un mediu d'entrenar y formar a la población llocal pal so autogobiernu. El Conseyu Llexislativu de Ceilán creó'l Conseyu Municipal de Colombo en 1865 y el Conseyu axuntar por primer vegada'l 16 de xineru de 1866. Nesi momentu, la población de la rexón yera d'unos 80000 habitantes.

El 5 d'abril de 1942, bombarderos xaponeses atacaron una base aérea británica na ciudá, destruyendo'l 50% de la fuercia aérea enemiga na colonia. Estes operaciones formaben parte de la incursión xaponesa del Océanu Índicu de 1942. Afortunadamente, l'ataque llindar a les bases militares, y les instalaciones portuaries fueron respetaes.

Mientres los británicos tuvieron el control de Colombo, fueron responsables de gran parte de la planificación de l'actual ciudá. En delles partes de la ciudá, inda son visibles elementos d'infraestructura tales como tranvíes y empedrados de cais de granitu que fueron asitiaos nesa dómina.

### Posindependencia

La era colonial terminó pacíficamente en 1948, cuando Ceilán llogró la independencia de Gran Bretaña. Debíu al gran impautu qu'esto causó nos habitantes de la ciudá y el país nel so conxuntu, produciéronse una serie de cambeos drásticos a la fin del periodu colonial. Sicasí la era colonial dexó los sos rastros nel establecimientu d'una nueva cultura, marcada por cambeos nes lleis y costumes, estilos de ropa, relixones y los nomes propios. Estos cambeos culturales fueron siguíos pol fortalecimientu de la economía de la islla. Entá güei, les influencies portuguesa, holandesa y británica son claramente visibles na arquiteutura de Colombo, los nomes, la ropa, la comida, l'idioma y los usos y costumes. Dellos edificios resabios de los trés periodos coloniales permanecen de pies como alcordances del pasáu aturbolináu de Colombo. La ciudá y los sos habitantes presenten una interesante entemez estilos y modes europees entemecíes con costumes llocales. Colombo ye, con muncho, más moderna que la mayoría de les ciudaes nos países vecinos y ye una floreciente metrópolis d'Oriente.

Históricamente, Colombo referir a la contorna de Fort y el Mercáu de Pettah que ye famosu pola variedá de productos disponibles, asina pola torre del reló Khan, un finxu local. Anguaño, correspuende al área entendida sol control de Conseyu Minicipal de Colombo. Anque más de cutiu, el nome utilizar pa referise a la aglomeración urbana conocida como Gran Colombo, que toma dellos conseyos municipales incluyíos Kotte, Dehiwela y Colombo.

Anque Colombo perdió la so condición de capital de Sri Lanka nel deceniu de 1980, sigue siendo'l centru comercial de la islla. Magar que la capital oficial de Sri Lanka foi movida a la vecina Sri Jayawardanapura Kotte, la mayoría de los países inda caltienen les sos misiones diplomátiques en Colombo.

A pesar de que'l Tsunami d'avientu de 2004 afectó sableres al sur de Colombo, la ciudá nun sufrió grandes estroces. Sicasí, miles de movíos llegaron a la ciudá pocu dempués.

## Xeografía
La xeografía de Colombo ye diversa, destáquense los numberosos canales que la traviesen, y el llagu Beira de 65 hectárees que s'atopa nel corazón de la ciudá. El llagu ye unu de los elementos más carauterísticos de Colombo, y foi utilizáu mientres sieglos polos colonu como elementu defensivu de la ciudá. Güei sigue siendo una atraición turística, acueye regatas, y eventos teatrales nes sos veres. El norte y la frontera nororiental de la ciudá de Colombo tán formaos pol ríu Kelani, que desagua nel mar nuna parte de la ciudá conocida como la modera (mōdara en cingalés), que significa delta del ríu.

Mientres el tsunami del 2004 la ciudá de Colombo nun sufrió grandes daños, a diferencia de delles de les zones costeres de la islla que les sos poblaciones quedaron afaraes.

### Clima
El clima de Colombo ye tropical la mayoría del añu. De marzu a abril la temperatura media ye d'alredor de 31&nbsp;°C a lo más. L'únicu cambéu cíclicu importante del clima de Colombo producir mientres la temporada de monzón, de mayu a agostu y d'ochobre a xineru. Mientres esta dómina del añu rexístrense fuertes agües. La temperatura diurno de la ciudá nun presenta escesives diferencies cola nocherniega, anque ésta ye más marcada nos meses más secos del iviernu, onde les temperatures medies mínimes son de 22&nbsp;°C. El permediu de precipitaciones na ciudá ye d'alredor de 2400&nbsp;mm al añu.

## Demografía

Colombo ye una ciudá qu'agospia numberoses étnias y cultures, ente les más relevantes destáquense l'apurra cingalés, de los moros de Sri Lanka y de los tamiles. Na ciudá tamién conviven pequeñes comunidaes d'orixe chinu, portugués, holandés, malayu ya indiu, según numberosos europeos. Colombo ye la ciudá más poblada en Sri Lanka, con 642.163 habitantes dientro de la llende urbana. Según el censu de 2001, la demografía urbana de Colombo pol orixe étnicu ye'l siguiente.





## Gobiernu y política
Colombo ye rexida por un Conseyu municipal establecíu na carta organizativa de la ciudá. L'alcalde de Colombo y los miembros del conseyu son escoyíos al traviés de les eleiciones llocales celebraes cada cinco años. Mientres los postreros 50 años la ciudá foi gobernáu pol Partíu Nacional Xuníu (UNP), un partíu políticamente de derecha, que les sos polítiques a fvor del desenvolvimientu comercial son apreciaes pol gruesu de la población de Colombo. Sicasí, la llista de candidatos del UNP pa les eleiciones municipales del 2006 foi refugada, y un grupu independiente sofitáu pol UNP ganó les eleiciones. Darréu Uvais Mohamed Imitiyas foi nomáu alcalde de Colombo.

El gobiernu de la ciudá ye responsable d'entamar los servicios d'alcantarelláu, la xestión de la rede de cais y carreteres y la recoyida y procesamientu de borrafes. Nel casu de los servicios públicos el conseyu sirve d'enllaz col ente de suministru d'agua y drenaxes, l'ente de suministru llétricu de Ceilán y los provisores de servicios de telefonía.

Al igual que la mayoría de les ciudaes de Sri Lanka, el maxistráu xudicial y el tribunal de distritu ocupar de realizar les dilixencies por crímenes y delitos, ente que'l Conseyu Municipal procesa infracciones de tránsitu y a disposiciones municipales sobre'l comerciu y la salobridá ente otres temes. Colombo alluga la cárcel más grande del país, conocida como la Prisión Magacín, la mesma alcuéntrase allugada na zona de Colombo llamada Welikada. Tamién s'atopen en Colombo les sedes de la Policía, Exércitu, Armada, Fuercia Aérea y munches otres oficines alministratives incluyida la Corte Suprema de Xusticia de Sri Lanka y práuticamente tolos ministerios del Gobiernu.

### Visión y misión del gobiernu llocal
**Visión:**

**Misión**

## Economía
La gran mayoría de les empreses de Sri Lanka tienen la so sede en Colombo. Destaquen les industries de productos químicos, testiles, vidriu, cementu, artículos de cueru, muebles y xoyes. Nel centru de la ciudá atopa'l segundu edificiu más altu del sur d'Asia: el World Trade Center. Les sos torres ximielgues de 40 pisos d'alto atópense nel distritu de Fort, el centru neurálxicu de la ciudá, nelles agóspiense importantes establecimientos comerciales.

Xunto al distritu de Fort alcuéntrase'l distritu de Pettah. Pettah ye un llugar onde ye posible mercar tou tipu de coses, les cais de Pettah bullen d'actividá y tráficu y les ceres tán llenes de pequeños puestos de venta, nellos puédese atopar dende deliciosos sharbat hasta camises. La cai principal mayormente tien tiendes de venta de ropa, ente que les cais que la crucien especializar en determinaos rubros comerciales. Por casu, na primer cai que la crucia la mayoría de les tiendes comercalizan artículos electrónicos, na segunda teléfonos móviles. La mayoría d'estos comercios en Pettah tán en manes de comerciantes musulmanes. A la fin de la cai principal más lloñe de Fort alcuéntrase la Cai del Mar, el mercáu del oru de Sri Lanka y les xoyeríes.

La Rexón Metropolitana de Colombo (CMR) inclúi a Kotte la capital alministrativa del país y a Colombo. Dientro de les fronteres de la CMR atópense'l 80% de les industries del país y más del 60% de tolos vehículos que circulen peles carreteres de Sri Lanka.

## Educación
Colombo tien numberoses escueles cimeres y universidaes. La educación en Sri Lanka ye gratuita y obligatoria, debiendo tolos neños cursar 13 años d'escolaridá. Ente los principales centros d'enseñanza secundaria de Colombo atópense'l Royal College una de les más antigües instituciones educatives de Sri Lanka, el Ananda College cola mayor población estudiantil budista, el Zahira College cola mayor población d'estudiantes musulmanes de Sri Lanka, y el Colexu hindú, cola mayor población estudiantil hindú y Visakha Vidyalaya una escuela budista pa les neñes. La mayoría de les escueles na ciudá son alministraes pol conseyu provincial, ente que delles escueles prominentes atopar sol réxime de les escueles nacionales xestionaes pol gobiernu central.

La Universidá de Colombo ye la única universidá estatal na ciudá. La universidá de la escuela de computación ye famosa poles sos contribuciones al proyeutu de software del servidor web Apache. L'Institutu de Teunoloxía de la Información de Sri Lanka tamién tien un campus metropolitanu nel centru de la ciudá.

## Desarrollu urbanu
Colombo cuenta cola mayoría de los servicios y facilidaes que son mesmes d'una ciudá moderna. Nos últimos tiempos hubo una medría na construcción d'edificios de condominios na ciudá, principalmente productu del eleváu valor de la tierra.

Práuticamente toles misiones estranxeres, embaxaes, altes comisiones y sedes d'ONG y organizaciones como les Naciones Xuníes tienen les sos residencies na ciudá.

Les torres del World Trade Center son unu de los principales puntos de referencia de la ciudá. Antes d'estes torres el Bancu de Ceilán que s'atopa nes sos axacencies yera la estructura más alta y prominente de la ciudá. Tamién se destacar el maxestosu y antiguu edificiu del Parllamentu que s'atopa emplazado nel distritu de Fort.

Otru finxu destacable ye la mezquita Jami Ul Alfar que puede ser reparada dende'l puertu. La mezquita ye unu de sitios d'interés turísticu más visitaos en Colombo.

Nel distritu de Fort alcuéntrase'l complexu de Cargills & Millers que foi declaráu como monumentu históricu por una llei especial del Gobiernu, a los efeutos de caltener el mancomún históricu de la zona de Fort.

El Galle Face Green ye'l más grande y elegante paséu marítimu de la ciudá. El mesmu ta bordiáu per palmeres y estiéndese nuna franxa paralela a la mariña, a lo llargo de 1,5 km. El parque ye especialmente visitáu los vienres y sábados. Peles nueches el sitiu ye ocupáu por families en busca d'esparcimientu, por persones que practiquen deportes y entusiastes de la salú realizando les sos caminaes diaries pela nueche. Esisten numberosos pequeños puestos de comida y un pequeñu tramu de sablera pa dase un bañu. El parque con frecuencia ye utilizáu pa realizar conciertos y actuaciones al campu.

El famosu hotel Galle Face d'estilu colonial fundáu en 1864, y conocíu como la Esmeralda d'Asia, alcuéntrase sobre'l Galle Face Green. L'hotel agospió a distinguíos invitaos ente ellos la familia real británica ente otros invitaos. Al volver la esquina de Galle Face atópense destacaos cafés, elegantes boutiques y chigres.

## Tresporte

Sri Lanka dispón de tan solo un aeropuertu, l'Aeropuertu Internacional Bandaranaike, asitiáu a 35 quilómetros escontra'l norte del centru de Colombo. Nél operen más de 30 compañíes aérees, ente elles la SriLankan Airlines.
La rede de tresporte públicu inclúi autobuses, trenes, autu rickshaws (comúnmente llamáu "trés ruedes" en Sri Lanka) y taxis. El serviciu d'autobús ye operáu tantu por compañíes particulares como gubernamentales. El serviciu d'autobús nun ta exentu d'inconvenientes, los sos vehículos son insuficientes polo que ye bien común ver a los pasaxeros colgaos per fora de les puertes, amás el calor y el trupu tráficu ayuden a que'l viaxar n'autobús nun seya una esperiencia pa encamentar. Les hores punta na ciudá son realmente caótiques.

Otros servicios qu'esisten na ciudá son los taxis, más cómodos que los autobuses y les caleses motorizadas, vehículos de trés ruedes daqué más baratos que los taxis pero espuestos al calor y fumu de la cai.

Con respectu al sistema ferroviariu, por Colombo pasen nueve llinies que la conecten colos puntos más importantes del país. Una de les principales llinies ferroviaries ye la *Intercity Express* (ICE), que xune Colombo con Kandy y Galle. La estación de ferrocarril de Fort ye l'epicentru de la rede de trenes de la ciudá. Pa solliviar el tráficu na Colombo empezóse la construcción del Metro Rail Colombo, un sistema ferroviariu de tránsitu rápidu y masivu, similar al esistente n'otres ciudaes d'Asia. El proyeutu ye lleváu a cabu por una sociedá formada por capitales indios y de Singapur.

## Cultura

### Eventos culturales y feries
El festival más tradicional y vistosu de Colombo ye la celebración de la nacencia, ilustración y muerte de Buda, toos recordaos el mesmu día. En cingalés esto conozse como *[[Vesak]]*. Mientres esti festival, gran parte de la ciudá ye decorada con faroles, lluces y pantalles especiales de lluz (conocíos como *Thoran*). El festival realizar a mediaos del mes de mayu y dura una selmana, y munchos ciudadanos de Sri Lanka visiten la ciudá pa ver les competencies de faroles y les decoraciones. Mientres esta selmana la xente distribúi arroz, bebíes y otros alimentos de forma gratuita en llugares designaos como *Dunsal* que significa caridá. Estos *Dunsals* son populares ente los visitantes de los suburbios.

La Navidá ye otra gran festividá que se celebra na ciudá. Anque en Sri Lanka, los cristianos solo representen daqué más del 7% de la población, la Navidá ye una de les fiestes más grandes de la islla. La mayoría de cais y edificios comerciales allúmense y decoren dende principios d'avientu. Ye frecuente ver grupos entonando villancicos y otros representando la natividá.

### Artes Escéniques
Colombo tien dellos centros d'artes escéniques que son populares polos sos musicales y representaciones teatrales. El más famosu centros d'artes escéniques son el Teatru Lionel Wendt, Elphinstone la Torre y el Salón, tolos cualos tienen una bien rica hestoria.

### Museos y coleiciones d'arte
El Muséu Nacional de Colombo, creóse'l 1 de xineru de 1877 mientres el mandatu del gobernador colonial británicu Sir William Henry Gregory, el mesmu ta asitiáu en zona de Cinnamon Gardens. El muséu alluga les xoyes y el tronu del últimu rei del país, *Sri Wickrama Rajasinghe*, quien fora prindáu y exiliáu a Mauriciu polos ingleses en 1815. Colombo nun cunta con una gran galería d'arte, anque esiste una pequeña coleición d'obres maestres de Sri Lanka na Galería d'Arte nel Camín Verde.

### Deportes
Ensin batura a duldes el deporte más popular en Sri Lanka ye'l cricket. L'equipu representativu del país foi campeón de la Copa Mundial de Cricket en 1996 y llegaron a les finales nel 2007. El deporte xugar nos parques, patios de recréu, sableres ya inclusive nes cais de la ciudá. Colombo tien dos estadios internacionales de cricket, el Club Deportivo cingalés y l'estadiu R. Premadasa. El rugbi tamién ye un deporte bien popular. L'estadiu Sugathadasa de la ciudá, tien canches d'atletismu, natación y fútbol que cumplen colos requerimientos de los reglamentos de les federaciones internacionales d'estos deportes.

### Medios de comunicación
Cuasi tolos grandes medios de comunicación en Sri Lanka operen dende Colombo. Los medios de comunicación del Estáu tien les sos oficines en Bullers Road. La Sri Lanka Broadcasting Corporation, enantes conocida como Radio Ceilán, tamién s'atopa en Colombo. La SLBC ye la más antigua emisora de radio del sur d'Asia.

### Moda
La ciudá ye un popular centru de la moda nel sureste d'Asia güei. La industria evolucionó pa satisfaer les normes modernes y realiza dacuando amuesa pa exhibir el talentu local.

## Ciudaes hermanes
*  San Petersburgu, Rusia (dende 1997)

## Ver tamién
* Faru de Colombo

## Referencies

## Enllaces esternos