Picea abies

L' ye un abetu, por non pertenecer al xéneru *Abies*, el de los abetos, polo qu'esta ye la razón que tamién se-y conoza como **abetu falsu**. 
## Distribución
Orixinaria de la parte central y este d'Europa, dende los países nórdicos hasta los Balcanes, suel formar montes n'altitúes cimeres a los 800 msnm, conviviendo frecuentemente col alerce.

## Descripción

Ye una gran conífera de fueya perenne qu'algama un altor d'ente 30-50 m y un diámetru de tueru de 1 a 1,5 m. La carauterística d'esta pícea ye la so copa piramidal, bien regular. Puede algamar los 70 m d'altor. L'abetu coloráu más alto mide, 63 m, alcuéntrase en monte virxe de Perućica, nel parque nacional Sutjeska, Bosnia-Herzegovina.

Les sos cañes crecen horizontalmente, sacante na zona alta, en que se disponen de forma ascendente. De tueru rectu y corteza pardorrojiza que s'escama llixeramente cola edá. Presenta fueyes aciculares d'ente 1 a 2,5 cm de llargor, ríxides y apuntiaes, dispuestes en verticiloss y de color verde escuru brillante, presenten una seición tresversal cuadrangular. Les cañes nueves que broten en primavera son mariellu verdoses.

Los conos (piñes), al igual que nel restu de les especies de píceas, son colgantes, de forma ovoide y de ente 10-18 cm de llargu, siendo los más llargos de les piceas; les piñes son verdes o acolorataes y al maurecer, 5-7 meses dempués de la polinización, pasen a ser de color marrón parduzu o purpúreo. Presenten escames triangulares. La granes son negres de 4-5 mm de llongura con una ala marrón claro de 15 mm.

## Usos

En munchos países del norte d'Europa considérase-y l'abetu típicu de Navidá. Ye bien apreciáu en xardinería, ocupando un llugar destacáu en parques y xardinos europeos y tamién ye utilizáu pa reforestación por cuenta de la so madera, de color claru, bien trabajable y de finu acabáu; ideal pa ebanistería o pa iguar preseos musicales, los famosos violinos Stradivarius fueron fabricaos d'esti tipu d'árbol. Fazioli destacada fabrica de pianos gracies al so grandiosu soníu utiliza esta mesma madera pa los sos pianos

## L'árbol más antiguu del mundu

N'abril de 2008 científicos de la Universidá de Umeå (Suecia) afayaron un exemplar de *Picea* con un sistema de raigaños de 9.550 años d'antigüedá. Llámase Old Tjikko. La llonxevidá de la pícea débese per un sitiu a la so doble capacidá pa clonase a partir de les reserves del raigañu, y por otru a afaese a los cambeos climáticos, evolucionando d'árbol a arbustu. Considérase l'árbol vivu de más edá nel mundu. Anguaño tópase na provincia de Dalarna, Suecia.

## Taxonomía
*Picea abies* describióse por (L.) H.Karst. y espublizóse en *[[Encyclopédie Méthodique. Botanique]]* ... Supplément 5(1): 35. 1817.
;Etimoloxía:
***Picea***; nome xenéricu que ye tomáu direutamente del Llatín *pix* = "brea", nome clásicu dadu a un pinu que producía esta sustancia

***abies***: epítetu llatín que significa "abetu". 
### Variedaes
Esisten delles formes d'esta pícea:

* *P. abies* 'Aurea' - xamasca amarellentada.
* *P. abies* 'Pendula' - cañes colgantes.
* *P. abies* 'Argentea' - xamasca blanca- plateáu.
* *P. abies* 'Nana' - xamasca anaranxada y de ente 30 - 60 cm d'alto solamente.
* *Picea abies var. europaea* (Tepl.) Jurkev. & Parv.
;Sinonimia:
* *Abies abies* (L.) Druce 
* *Abies alpestris* Brügger 
* *Abies carpatica* (Loudon) Ravenscr. 
* *Abies cinerea* Borkh. 
* *Abies clambrasiliana* Lavallée 
* *Abies clanbrassiliana* Loudon 
* *Abies coerulescens* K.Koch 
* *Abies communis* P.Lawson 
* *Abies commutata var. mucronata* Loudon 
* *Abies conica* Lavallée 
* *Abies cranstonii* Lavallée
* *Abies elegans* Sm. ex J.Knight 
* *Abies eremita* K.Koch 
* *Abies erythrocarpa* (Purk.) Nyman 
* *Abies escelsa* (Lam.) Poir. 
* *Abies estrema* Th.Fr. 
* *Abies finedonensis* Gordon 
* *Abies gigantea* Sm. ex Carrière 
* *Abies gregoryana* H.Low. ex Gordon 
* *Abies inverta* R.Sm. ex Gordon 
* *Abies lemoniana* Booth ex Gordon 
* *Abies medioxima* C.Lawson 
* *Abies minima* Lavallée
* *Abies minuta* Poir. 
* *Abies montana* Nyman 
* *Abies mucronata* Rausch ex Carrière 
* *Abies parvula* Knight 
* *Abies pectinata* Gilib. 
* *Abies picea* Mill. 
* *Abies pumila* Voss 
* *Abies subarctica* (Schur) Nyman 
* *Abies viminalis* Wahlenb. 
* *Abies vulgaris* Wender. 
* *Picea alpestris* (Brügger) Stein 
* *Picea cranstonii* Beissn. 
* *Picea elegantissima* Beissn. 
* *Picea escelsa* (Lam.) Link 
* *Picea finedonensis* Beissn. 
* *Picea gregoryana* Beissn. 
* *Picea integrisquamis* (Carrière) Chiov. 
* *Picea maxwellii* Beissn. 
* *Picea montana* Schur 
* *Picea obovata var. alpestris* (Brügger) A.Henry 
* *Picea remontii* Beissn. 
* *Picea rubra* A.Dietr. 
* *Picea subarctica* Schur 
* *Picea velebitica* Simonk. ex Kümmerle 
* *Picea viminalis* (Alstr.) Beissn. 
* *Picea vulgaris* Link 
* *Pinus abies* L. 
* *Pinus carpatica* Gordon 
* *Pinus cinerea* Röhl. 
* *Pinus clanbrasiliana* J.Forbes 
* *Pinus escelsa* Lam. 
* *Pinus picea* Du Roi 
* *Pinus pyramidalis* Salisb.
* *Pinus sativa* Lam. 
* *Pinus viminalis* Alstr.

## Referencies

* http://www.conifers.org/pi/pic/abies.htm
## Biblografía
# Bailey, L.H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York.
# Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. Fl. N. Amer. 2: i–xvi, 1–475.
# Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1968. The Pteridophytoa, Gymnospermae and Monocotyledoneae. 1: 1–482. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, New York.
# Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
# Small, J. K. 1933. Man. S.E. Fl. i–xxii, 1–1554. Published by the Author, New York. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library

## Enllaces esternos

* Picea abies n'Árboles Ibéricos