Burrhus Frederic Skinner

**Burrhus Frederic Skinner**  foi un psicólogu, filósofu social, inventor, y autor d'Estaos Xuníos. Condució un trabayu pioneru en psicoloxía esperimental y defendió el conductismu, que considera'l comportamientu como una función de les hestories ambientales de refuerzu. Escribió trabayos revesosos nos cualos propunxo l'usu estendíu de téuniques psicolóxiques de cambéu de conducta, principalmente'l condicionamientu operante, p'ameyorar la sociedá y amontar la felicidá humana, como una forma d'inxeniería social.

## Biografía
Skinner nació na rural Susquehanna, Pennsylvania, Estaos Xuníos, fíu de Grace y William Skinner, un abogáu. Fízose atéu dempués de qu'un maestru cristianu tratara d'aselar el so mieu al infiernu, que la so güela describiéralu. El so hermanu Edward, dos años y mediu más nuevu, finó a los dieciséis d'una hemorraxa cerebral. Formó parte del Colexu Hamilton en Nueva York col enfotu de convertise n'escritor. Dempués de graduase, Skinner pasó un añu en Greenwich Village intentando formase como escritor de ficción, pero llueu se desilusionó coles sos habilidaes lliteraries. Pensó que tenía poca esperiencia y que-y faltaba una fuerte perspeutiva personal cola cual escribir. Mientres esti periodu, al cual más tarde llamó "l'añu escuru", lleó *An Outline of Philosophy*, de Bertrand Russell, nel cual Russell aldericaba la filosofía conductista de los psicólogos, especialmente de John B. Watson.

Tres el so atayáu intentu como escritor, Skinner empezó a interesase polos comportamientos y aiciones de les persones, lo que lu llevó a estudiar psicoloxía na Universidá de Harvard (que nesi momentu nun yera una institución a la vanguardia de la psicoloxía), graduándose y doctorándose en 1931. Llegó a formar parte d'esa institución como investigador en 1936, y más tarde, desenvolvió la so actividá docente na Universidá de Minnesota y dempués na d'Indiana, pa depués volver a Harvard como profesor en 1948, onde exercería'l restu de la so vida.

En 1948, escribe'l llibru *[[Walden dos|Walden Dos]]*.

Skinner foi oxetu de munchos gallardones a lo llargo de la so vida. En 1968, recibió la Medaya Nacional de Ciencia pol presidente Lyndon B. Johnson. Tres años dempués, foi premiáu cola Medaya d'Oru de la Fundación Psicolóxica Americana, y en 1972, concedióse-y el premiu d'Humanista del añu de l'American Humanist Association. Xustu ocho díes antes del so fallecimientu, recibió la primer mención por una vida contribuyendo a la psicoloxía pola American Psychological Association.

## Conductismu

### La superstición del palombu
*La superstición del palombu* ye un esperimentu yá clásicu de Skinner que foi lleváu a cabu en 1948. Nesti esperimentu participaron ocho paloma afamiaes, que fueron introducíes na llamada caxa de Skinner. Nésta, los palombos disponíen de comida a intervalos regulares con independencia de la respuesta qu'emitieren. Sicasí, nesti esperimentu reparó un condicionamientu evidente en toes los palombos.

Un aspeutu importante d'esti esperimentu foi les respuestes condicionaes qu'adoptaron los palombos. Por casu, una de los palombos aprendió a dar vueltes en sentíu contrariu a les manes del reló alredor de la caxa, otru palombu pegaba la so cabeza a una de les esquines cimeres d'una manera bien carauterística y un tercer suxetu desenvolvió la respuesta de solmenar la cabeza.

Cada palombu desenvolvió una respuesta propia, **idiosincrática**. Tanto foi asina que daba la impresión de que los palombos portar d'esa manera tan particular por cuenta de que creíen que la so conducta provocaría l'apaición de la comida. Namás lloñe de la realidá. Ye por esti motivu pol qu'a esta conducta denominóse-y supersticiosa.

La esplicación qu'ufiertó Skinner sobre esti fenómenu apelaba al refuerzu recibíu: entendió que cualesquier que fuera la respuesta que'l suxetu acababa de realizar xustu antes de l'alministración de la comida (el refuerzu) resultaría reforzada pol pagu. Otra manera, de les múltiples respuestes que los palombos emitieren antes de la presentación de la comida, la que resultara, de casualidá, allegante al pagu, sería reforzada. D'ende que cada palombu realizara la so particular respuesta (idiosincrática). Ye importante alvertir qu'esti procedimientu nun ye, en cierto, un procedimientu de condicionamientu operante. Ye un procedimientu de condicionamientu clásicu.
La lliteratura científica ufierta esperimentos que los sos resultaos conviden a cuestionar la conclusión que llogró Skinner. D'una parte atopóse que, nun procedimientu como l'utilizáu por Skinner xenérense patrones relativamente específicos de comportamientu que tán en función de la proximidá al reforzador y de la especie animal utilizada nel esperimentu. En particular, dellos investigadores repararon que toes los palombos desenvuelven respuestes idéntiques, esto ye, non idiosincrátiques. Sicasí, tamién ye posible atopar otres resultaos que sofiten la esplicación de Skinner al atopar que cada palombu desenvuelve la so propia conducta distintiva.

Seya como quier, la superstición ye una conducta más o menos habitual nel comportamientu humanu. El ritual de camudar la suerte d'unu a les cartes ye habitual. Unes poques conexones accidentales al azar ente un ritual y consecuencies favorables son abondes pa establecer un calteníu comportamientu a pesar del fechu de que nun haya reforzamientu causal. Estos comportamientos nun tienen efeutu real sobre la suerte d'un suxetu, xusto como nel casu onde'l palombu yera alimentada independientemente de la so conducta.

### Rumores

Un rumor repitíu bien de cutiu postula que Skinner aventurar na esperimentación humana poniendo a la so fía Deborah nuna caxa de Skinner, lo que la llevó a enfermedá mental permanente y una rensía amargosa escontra'l so padre.

Sicasí, esto postreru ye falsu. Ello ye que el *«Heir Conditioner»* (xuegu de pallabres n'inglés ente *«condicionador d'herederu»* y *«aire acondicionáu»*), términu utilizáu pa la trubiecu de Skinner, yera calecida, esfrecida, tenía aire peneráu, dexaba tener enforma espaciu pa caminar y yera bien similar a una versión en miniatura d'una casa moderna. Foi diseñada pa desenvolver l'enfotu del ñácaru, la so comodidá, faer que llorara menos, careciérase menos, etc. Y, lo que ye más importante, el tiempu que la neña permanecía nella yera similar al que cualesquier otru neñu podía pasar nun trubiecu normal.

En 2005, l'autora y psicóloga Lauren Slater publicó un llibru, *Opening Skinner's Box*, «*Cuerdos ente llocos»* na traducción española de Concha Cardeñoso pa la editorial ALBA, onde mentaba ésti rumor según el cual Deborah al cumplir trenta y un años denunció al so padre por malos tratos ante un tribunal de xusticia, perdió'l casu y suicidóse d'un disparu nuna bolera de Billings (Montana). «Nada d'esto ye ciertu», prosigue Slater, y sicasí el mitu persiste. «¿Por qué? ¿Qué tien Skinner que nos inspira tantu mieu?».

Cuando escribía *Opening Skinner's Box*, Slater entrevistó, primero per teléfonu y depués en persona, a la hermana de Deborah, Julie Skinner Vargas. Ésta faló del so padre: «Tenía bien bona mano colos neños, adorar... faíanos cometes, cometes con caxes, y díbamos volar a Monhegan; llevábanos al circu tolos años, y Hunter, el perru, yera un sabuesu y pá enseñar a xugar al escondite...» Preguntada sobre la so hermana Deborah, contesta: «Ye artista, vive n'Inglaterra, ta felizmente casada. Enseñó al so gatu a tocar el pianu».

La mesma fía de Skinner contestó en más d'una ocasión a estes acusaciones. Dende'l puntu de vista skinneriano, éstes formaríen parte de too un cúmulu d'inexactitudes y tracamundios sobre l'autor y pensamientu.

### El Proyeutu Palombu
Unu de los proyeutos más interesaos y menos conocíos empobinaos por Skinner foi'l llamáu Proyeutu Palombu, que consistía n'entrenar palombos pa ser usaes na segunda guerra mundial como proyeutiles suicides. Skinner alvirtió que podía condicionar a los palombos por que siguieren y picotiaren una figura determinada en busca d'alimentu, como un cuadráu o un círculu. Si asitiamos ante'l palombu una placa tresparente na que se reflexe la figura d'un oxetivu, el palombu esforciándose por picotiar la figura va empobinar el so cuerpu y la so cabeza escontra l'oxetivu. Y si zarramos el palombu nun aparatu capaz d'utilizar los movimientos del palombu pa rectificar la so direición, l'aparatu va caltenese empobináu en direición al oxetivu. Dichu otra manera, vamos tener un proyeutil capaz d'escorrer un blancu en movimientu. Finalmente consiguióse con ayuda d'inxenieros de telecomunicaciones crear un aparatu bien precisu al que se-y llamó proyeutil pelícanu por cuenta de que'l picu del aparatu yera más grande que los mesmos esplosivos que llevaba'l palombu. El deprendimientu de los palombos tamién progresó afechiscamente siendo estes capaces de reconocer formes de barcos, aviones y tanques. Cada palombu siguía solamente la figura qu'aprendiera a siguir, y non otres qu'apaecieren na so pantalla. Nun faíen casu a elementos distractores como nubes o fumu. Llegó a consiguir qu'hasta tres paloma trabayaren n'equipu picotiando en direición a un oxetivu, pa esaniciar asina fallos individuales, pudiendo viaxar tres paloma nun mesmu proyeutil. A pesar de que naquella dómina EE. XX. nun disponía de nengún mecanismu pa dirixir proyeutiles y que esti mecanismu funcionaba nel llaboratoriu'l proyeutu foi atayáu al resultar daqué grotescu y nun ser tomáu en serio.

## Teoría de Skinner

Skinner llamaba a la so clase de conductismu, “radical”. El conductismu radical ye la filosofía de la ciencia del comportamientu. Busca entender el comportamientu como una función del mediu ambiente del pasáu. Un analís funcional del comportamientu fai posible producir teunoloxíes del comportamientu. A diferencia d'otres formes de conductismu menos austeres, nun acepta eventos privaos como'l pensamientu, la perceición, o emociones non observables n'alcuentros casuales del comportamientu d'un organismu:

Skinner creía que'l comportamientu ye calteníu d'una condición a otra al traviés de consecuencies similares o idéntiques al traviés d'estes situaciones. En resume, los comportamientos son factores casuales que son influyíos por consecuencies. La so contribución al entendimientu del comportamientu influyó a munchos otros científicos al esplicar el comportamientu social y les sos continxencies. Refuerzu ye un conceutu central nel conductismu, y yera vistu como un mecanismu central nel moldeamiento y control del comportamientu. Una idea equivocada común ye que'l refuerzu negativu ye sinónimu de castigu. Esta idea equivocada ye abondo fuerte, y ye comúnmente atopada hasta en conceutos escolares de Skinner y les sos contribuciones. Pa ser claru, ente que refuerzu positivu ye'l fortalecimientu del comportamientu per mediu de l'aplicación de dalgún eventu (e.g. aponderamientu dempués qu'un comportamientu ye realizáu), refuerzu negativu ye'l fortalecimientu de comportamientu per mediu de la eliminación o fuximientu de dalgún eventu aversivo (e.g. l'actu d'abrir y llevantar una sombriella enriba de la to cabeza un día lluviosu ye reforzáu pol cese de l'agua cayendo sobre ti).

Les dos formes de refuerzu fortalecen el comportamientu, o amonten la posibilidá de qu'un comportamientu vuelva asoceder; la diferencia atópase en si l'eventu de refuerzu ye daqué aplicáu (refuerzu positivu) o daqué esaniciáu (refuerzu negativu). El castigu y la estinción tienen l'efeutu de debilitar el comportamientu, o d'amenorgar la futura probabilidá de qu'un comportamientu asoceda, pola aplicación d'un estímulu/eventu adversu (castigu positivu o castigu per mediu d'estímulu contingente), el retiru d'un estímulu deseyáu (castigu negativu o castigu per mediu de retiru contingente), o la falta d'estímulu de pagu, lo cual causa que'l comportamientu cese (estinción).

Skinner tamién buscaba entender l'aplicación de la so teoría nel contestu más ampliu de l'aplicación del conductismu a organismos vivientes, sobremanera la seleición natural.

## Programes de refuerzu
Parte del analís del comportamientu de Skinner arreyaba non yá el poder d'una mera instancia de refuerzu, sinón los efeutos de programes particulares de refuerzu al traviés del tiempu. Los programes más notables de refuerzu presentaos por Skinner yeren d'intervalu (fixu o variable) y de razón (fixa o variable).

* Refuerzu continuu - entrega constante d'esfuercios por una aición; cada vez qu'una aición yera realizada'l suxetu darréu y siempres recibió un refuerzu. Esti métodu ye pocu práuticu pa usar, y el comportamientu reforzáu ye puestu lleváu a la estinción.

* Refuerzu d'intervalu (fixu/variable) - fixu - refuerzu siguiendo la primer respuesta dempués d'una duración determinada. Variable - el tiempu que tien que pasar primero que una respuesta pueda producir un refuerzu nun ye determináu, sinón que varia alredor d'un valor permediu.

* Refuerzu de razón (fixa/variable) - afita - un determináu númberu de respuestes tien d'asoceder primero qu'haya refuerzu. Variable - el númberu de respuestes primero que se produza'l refuerzu ye un permediu.

## Invento

### Cuna d'aire
Nun esfuerciu d'ayudar a la so esposa a enfrentar les xeres del día ente día de criar a un fíu, Skinner - un inventor peracabáu- pensó que podría ameyorar el trubiecu estándar. Inventó la 'trubiecu d'aire' pa cumplir con esti desafíu. Una 'trubiecu d'aire' ye un trubiecu diseñáu por Skinner que ye bono de llimpiar, que la so temperatura y mugor puede ser controlada y foi creada p'ayudar a criar ñácaros.

Skinner diseñó esti trubiecu d'aire pal so primer fíu porque pensaba qu'ayudaría a los padres que yeren espertaos polos sos fíos llorando na nueche por cuenta de temperatures fríes, y la necesidá de ropa especial o sábanes. Él pensó que creando'l trubiecu ayudaría a evitar asuntos "problemáticos" del ambiente.

Foi unu de los sos inventos más polémicos y yera popularmente mal carauterizáu como cruel y esperimental. El trubiecu yera comparada de cutiu col so cámara de condicionamientu operante, cruelmente conocida como "la caxa de Skinner." Esta asociación con un sistema d'esperimentación y refuerzu a base de comida invalidó cualquier ésitu. Foi diseñada pa faer el cuidu d'un ñácaru más simple (amenorgando ropa puerco, irritación, etc.), mientres ayudaba al ñácaru a ser más llibre, saludable, amenorgando la probabilidá de que llore. Supuestamente tuvo un pocu d'ésitu con estes consecuciones. Dempués, los trubiecos d'aire fueron comercializaes por delles compañíes.

Un llibru nel 2004 por Lauren Slater, tituláu *Abriendo la Caxa de Skinner: Grandes Esperimentos Psicolóxicos del Sieglu Venti*, causó muncho discutiniu al mentar los rumores de que Skinner usara a la so fía Deborah n'unu de los sos esperimentos y consecuentemente suicidárase. Anque'l llibru de Slater darréu dempués diz que los rumores yeren falsos, Slater tamién-y dexa al llector creer que Deborah sumiera, y por eso fixo pocu pa invalidar estos rumores. Un críticu en *The Observer* en marzu de 2004 citó incorreutamente el llibru de Slater sofitando los rumores. Esta crítica foi lleida por Deborah Skinner (agora Deborah Buzan, una artista y escritora que vive en Londres) quien depués en respuesta escribió un retruque vehemente en *The Guardian*.

## Delles publicaciones
:* The Behavior of Organisms: An Experimental Analysis, 1938. ISBN 1-58390-007-1, ISBN 0-87411-487-X.
:: *La conducta de los organismos: un analís esperimental.*
:* Walden Two, 1948. ISBN 0-02-411510-X.
:: *Walden dos.*
:* Science and Human Behavior, 1953. ISBN 0-02-929040-6.
::*Ciencia y conducta humana.*
:* Schedules of Reinforcement, con C. B. Ferster, 1957. ISBN 0-13-792309-0.
::*Programes de reforzamientu*, con C. B. Fersrer.
:* Verbal Behavior, 1957. ISBN 1-58390-021-7.
::*Conducta verbal.*
:* The Analysis of Behavior: A Program for Self Instruction, con James G. Holland, 1961.
::*L'analís de la conducta: Un programa pal autu instrucción*, con James G. Holland, 1961. Esti llibru de autoinstrucción yá nun s'imprime, pero la páxina web de la fundación B.F. Skinner tien una versión interactiva.
:* The Technology of Teaching, 1968.
::*La teunoloxía de la enseñanza.*
:* Contingencies of Reinforcement: A Theoretical Analysis, 1969. ISBN 0-390-81280-3.
::*Contigencias del reforzamientu: Un analís teorético.*
:* Más allá de la llibertá y la dignidá (Beyond Freedom and Dignity) 1971. ISBN 0-394-42555-3.
:* About Behaviorism, 1974. ISBN 0-394-49201-3
::*Avera del conductismu.*
:* Particulars of My Life: Part One of an Autobiography, 1976. ISBN 0-394-40071-2.
::*Detalles de my vida: La primer parte d'una autobiografía.*
:* Reflections on Behaviorism and Society, 1978. ISBN 0-13-770057-1.
::*Reflexones sobre'l conductismu y la sociedá.*
:* The Shaping of a Behaviorist: Part Two of an Autobiography, 1979. ISBN 0-394-50581-6.
::*La formación d'un conductista: la segunda parte d'una autobigrafía.*
:* Notebooks, edited by Robert Epstein, 1980. ISBN 0-13-624106-9.
::*Llibros de notes,* editó Robert Eptein.
:* Skinner for the Classroom, editó R. Epstein, 1982. ISBN 0-87822-261-8.
::*Skinner pal salón de clases*, editó R. Eptein.
:* Enjoy Old Age: A Program of Self-Management, con M. Y. Vaughan, 1983.
::*Esfruta la edá madura: Un programa d'autoxestión*, con M. Y. Vaughan
:* A Matter of Consequences: Part Three of an Autobiography, 1983. ISBN 0-394-53226-0, ISBN 0-8147-7845-3.
::*Una tema de consecuencies: la tercer parte d'una autobiografía.*
:* Upon Further Reflection, 1987. ISBN 0-13-938986-5.
::*Sobre una mayor reflexón.*
:* Recent Issues in the Analysis of Behavior, 1989. ISBN 0-675-20674-X.
::*Asuntos recién nel analís de conducta.*
:* Cumulative Record: A Selection of Papers, 1959, 1961, 1972 and 1999 as Cumulative Record: Definitive Edition. ISBN 0-87411-969-3 (paperback)
::*Rexistru cumulativo: Una seleición de documentos, 1959, 1961, y 1969 compilados como un archivu cumulativo: edición definitiva.* Esti llibru inclúi la reimpresión del artículu de Skinner publicáu, n'ochobre de 1945, na revista académica «Ladies' Home» *Casa de Dames*col títulu, «*El bebe nuna caxa*», ye l'orixinal y personal reportaxe de Skinner sobre'l discutiniu y negativa publicidá o representación que recibió esti dispositivu, conocíu como la caxa o'l trubiecu de Skinner.

## Ver tamién
* Analís esperimental del comportamientu
* Conducta Verbal (llibru)
* Interconductismo
* Cambéu de conducta
* Psicoloxía conductista
* Psicoloxía social
* Teoría de marcos relacionales
* Inxeniería del comportamientu
* Terapia de la conducta

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bibliografía completa de Skinner
* Contestos Portal dedicáu al estudiu de la conducta dende'l puntu de vista conductista. Contién biografíes de Skinner lo mesmo que de otros reconocíos conductistes.
* Skinner en Portalpsicologia.org 
* Miguel Siguan — Palombos pa la guerra