Guaiacum officinale

***Guaiacum officinale*** ye un árbol nativu d'América tropical, con amplia distribución nes islles del Caribe (especialmente Xamaica, Cuba y La Española), la mariña Caribe de Colombia y Venezuela. Frecuentemente alcuéntrase en llugares llanos pocu elevaos y cascayosos, pero tamién puede formar parte del monte secu hasta los 500m.

## Descripción
Ye un árbol perenne de lenta crecedera qu'algama 5-20 metros d'altor cola copa arrondada, bien frondosa, polo que resulta ideal como árbol de solombra. El tueru arciáu aprove'l verdaderu **lignum vitae**, una madera bien duro. Tien fueyes opuestes y nervaes, pinnaes con trés pares de foliolos sésiles. Les flores son solitaries de color azul claru o violeta arrexuntándose en pedúnculos axilares. Tien cinco pétalos tres veces más grandes que los sépalos. El frutu ye una cápsula seca de color verde que contién les granes.

## Propiedaes
* Usar pa tratar la sífilis.
* Aguiya'l sistema dixestivu.
* Usáu pal tratamientu del reumatismu, farinxitis y larinxitis.
* En vía esterna usáu p'aselar los dolores de mueles y reumáticos.

## Usos
*G. officinale* ye una de les dos especies que producen la verdadera *[[lignum vitae]]*, la otra ye *[[Guaiacum sanctum]]*. Ye una resina natural que s'estrayi de la madera, ye un compuestu incoloru que se vuelve azul cuando s'asitia en contautu con sustancies que tienen actividá de peroxidasa y depués espónense al peróxidu d'hidróxenu. Les tarxetes de guayaco trescalar cola resina y utilícense na determinación de si les fieces contién sangre. La porción *hemo* de la hemoglobina contién peroxidasa y cataliza la oxidación del acedu guaiaconico cuando'l peróxidu d'hidróxenu asítiase na tarxeta de guayaco si hai sangre presente nes fieces.

## Flora emblemática
* Ye la flor nacional de Xamaica
* Ye'l árbol emblemáticu del estáu Nueva Esparta, Venezuela
* Islles Vírxenes (1978), 8c
* Montserrat (1976), 3c

## Taxonomía
*Guaiacum officinale* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 381–382. 1753. 
;Etimoloxía:
***Guaiacum***: nome xenéricu que tien el so orixe nel llinguaxe Maipureano, que ye faláu polos Taínos de Les Bahames; y que foi adoptáu al inglés en 1533, como la primer pallabra nesta llingua d'orixe americanu.

***officinale***: epítetu llatín que significa "melecinal, de venta en herbarios"

;Sinonimia:
* *Guaiacum bijugum* Stokes 
* *Guaiacum breynii* Spreng.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les ericácees

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. View in Biodiversity Heritage Library
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
# Nelson, C. H. 2008. Cat. Pl. Vasc. Honduras 1–1576.
# Steyermark, J. A. 1995. Flora of the Venezuelan Guayana Project.

## Enllaces esternos
* Les especies d'esti xéneru *[[Guaiacum]]* tán llistaes en CITES.ORG
* *Guaiacum officinale* ye la flor nacional de Xamaica
*Flor de G. officinale

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?18047 (15 feb 2008)