One World Trade Center

L**'One World Trade Center** (tamién conocíu como **1 World Trade Center**, **One WTC** y **1 WTC**, orixinalmente llamáu «**Freedom Tower**» mientres los trabayos de cimentación) ye l'edificiu principal del complexu reconstruyíu World Trade Center allugáu nel Lower Manhattan, Nueva York (Estaos Xuníos). Ye'l rascacielos más altu del hemisferiu occidental y el Rascacielos más altos del mundu sestu rascacielos más altu del mundu. La estructura tien el mesmu nome que la Torre Norte del World Trade Center orixinal, destruyida por completu nos atentaos terroristes del 11 de setiembre de 2001. El nuevu rascacielos alzar na esquina noroeste del sitiu del World Trade Center, de 6,5 ha, ocupando'l llugar del 6 World Trade Center orixinal. L'edificiu llinda al este con West Street, al norte con Vesey Street, al sur con Fulton Street y al oeste con Washington Street.

L'arquiteutu del edificiu ye David Childs, del estudiu Skidmore, Owings & Merrill (SOM), que ye conocíu por haber diseñáu'l Burj Khalifa y la Torre Willis. El 27 d'abril de 2006 empezaron los trabayos de construcción pa la reubicación de les instalaciones de servicios, equipamientos y cimentación pal nuevu edificiu. One World Trade Center convertir en la estructura más alta de Nueva York el 30 d'abril de 2012, cuando devasó l'altor del edificiu Empire State. La estructura d'aceru de la torre foi coronada el 30 d'agostu de 2012. El 10 de mayu de 2013 instalóse'l postreru componente de l'aguya, algamando un altor total de 541 metros, qu'equivalen a 1&nbsp;776 pies, cifra simbólica que resulta ser l'añu de la Declaración d'Independencia de los Estaos Xuníos (4 de xunetu de 1776). L'edificiu abrió les sos puertes el 3 de payares de 2014.

El 30 de marzu de 2009, l'Autoridá Portuaria de Nueva York y Nueva Jersey comunicó que l'edificiu sería oficialmente conocíu pol so nome llegal de «One World Trade Center», en llugar de «Freedom Tower». El rascacielos marca un total de 104 plantes d'altor, pero en realidá namái tien 94.

El nuevu complexu *World Trade Center* va cuntar con otros cinco rascacielos d'oficines a lo llargo de Greenwich Street, según el *[[National September 11 Memorial & Museum]]*, allugáu al sur del One World Trade Center, onde s'asitiaben les Torres Ximielgues. La construcción del nuevu edificiu forma parte de los esfuercios por reconstruyir y conmemorar a les víctimes tres la destrucción del complexu orixinal del World Trade Center.

## Diseñu

El diseñu del One World Trade Center inclúi 242&nbsp;000 m² d'espaciu pa oficines, según una cubierta d'observación y una antena. La torre tien como base un cuadráu que los sos cantos van xirando al aumentar l'altor, dando como resultáu ocho triángulos isósceles, y el cuadráu final de la torre rota 45° con respectu al cuadráu de la base. L'edificiu remata con un parapetu de cristal allugáu a 415 m y 417 m. Un mástil da-y soporte a l'antena de televisión, que ta asegurada por un sistema de cables y álzase dende un aniellu circular de soporte, similar a l'antorcha de la Estatua de la Llibertá, algamando los 541 m finales de la torre. Na parte cimera de l'antena hai un fexe de lluz que ye encendíu nes nueches y algama 300 m percima del edificiu.

Tocantes a les midíes de seguridá, l'edificiu cunta con murios de 91 cm d'espesura de formigón reforzáu, tres llinies d'escaleres desaxeradamente anches, una llinia d'escaleres esclusives pa usu de bomberos, elevadores, sistemes de riego y filtros químicos y biolóxicos nos conductos de ventilación. L'edificiu ta a 20 m de West Street, a diferencia de les Torres Ximielgues, que s'atopaben a 8 m nel so puntu más cercanu.

Cerca del edificiu ta'l National September 11 Memorial & Museum, que consta d'un memorial y un muséu n'honor a les víctimes. El memorial consta de dos cascaes semi-soterrañes, que s'atopen a 9,1 m per debaxo de la superficie, que tán alcontraes esautamente onde s'irguíen les Torres Ximielgues. Tienen el perímetru exactu de la torre norte y la torre sur. Nes parés d'estes, tán escritos los nomes completos en bronce de les 3&nbsp;000 víctimes que morrieron nos atentaos del 11 de setiembre de 2001 y nel atentáu al World Trade Center de 1993. El memorial foi inauguráu'l 11 de setiembre de 2011, en conmemoración, a los 10 años de los atentaos. So les cascaes del memorial ta allugáu'l muséu onde se van exhibir semeyes de les víctimes y oxetos que tuvieron metanes los atentaos, según tamién videos grabaos nos momentos de los ataques terroristes. La inauguración del muséu taba entamada pal 11 de setiembre de 2011, xunto col memorial, pero por cuenta de retrasos retardóse'l so inauguración. Finalmente foi inauguráu y abiertu al públicu'l 21 de mayu de 2014.

### Proyeutu
Tres la destrucción de les Torres Ximielgues del World Trade Center, hubo un alderique sobre'l futuru de la zona. Les propuestes pa la so reconstrucción empezaron casi de momentu, y pa 2003, la Corporación de Desenvolvimientu del baxu Manhattan entamó un concursu pa determinar cómo usar el sitiu. El refugu públicu de la primer ronda de los diseños, los "Conceutos de diseñu preliminar", llevó a un segundu concursu, más abiertu, n'avientu de 2002, nel que s'escoyó un diseñu de Daniel Libeskind.

La propuesta foi criticada pol escasu númberu de pisos que fueron designaos pal espaciu d'oficines y otros servicios nun plan tempranu. Solo 82 plantes seríen habitables, y l'espaciu total d'oficines de tol reconstruyíu World Trade Center amenorgaríase en más de 280.000 m² en comparanza col complexu orixinal. La llende de suelu foi impuestu por Silverstein, quien espresó la so esmolición de que los pisos más altos seríen una responsabilidá nel casu d'un futuru ataque terrorista o otru incidente. Gran parte del altor cimeru d'edificiu consistía nuna gran estructura reticular d'aceru al campu, percima del techu de la torre, que contenía les turbines eóliques y los "xardinos del cielu". Nun diseñu posterior, l'espaciu que podría ser ocupáu convertir en comparable a la orixinal del World Trade Center, y la rede al campu esanicióse de los planes. En 2002, l'ex gobernador de Nueva York George Pataki enfrentar a acusaciones de amiguismo por supuestamente utilizar la so influencia pa consiguir la ufierta del arquiteutu ganador escoyíu como un favor personal pal so amigu y collaborador de campaña, Ron Lauder. 

El diseñu final pa la "Torre de la Llibertá" aprobóse oficialmente'l 28 de xunu de 2005. Pa satisfaer les cuestiones de seguridá plantegaes pol Departamentu de Policía de Nueva York, añadióse una base de formigón de 57 m n'abril d'esi añu. El diseñu orixinal incluyía planes pa revistir la base de prismes de vidriu pa faer frente a les crítiques que dicíen que paecía un "búnker de formigón". Sicasí, resultó invidable, una y bones les pruebes preliminares revelaron que'l cristal prismáticu fácilmente ruémpese en cachos grandes y peligrosos. Como resultancia, sustituyir por una fachada simple que consiste en paneles d'aceru inoxidable y vidriu resistentes a esplosiones.

En contraste col plan orixinal de Libeskind, el diseñu final de la torre tien una base cuadrada qu'a midida que xube va convirtiéndose en octagonal, hasta que llega al teyáu, y conviértese otra vegada en cuadrada. Los sos diseñadores declararon que la torre sería una "estructura de cristal monolítica que reflexa'l cielu y ta coronada por una antena esculpida".

## Altor

L'azotea (incluyendo'l parapetu de 10,16 metros) del One World Trade Center ye de 417 metros, el mesmu altor de la torre 1 del World Trade Center orixinal. Col altor de l'antena, l'edificiu alzar a 1.776 pies (541 m), un númberu simbólicu del añu de la Independencia de los Estaos Xuníos.

Con 541 metros, el One World Trade Center devasa los 508 metros del Taipei 101 pa convertise nel edificiu d'oficines más altu del mundu y el rascacielos más altu del continente americanu, devasando a la Torre Willis en Chicago. Sicasí, l'azotea del edificiu ta 25 metros per debaxo de l'azotea de la Torre Willis, y ye'l cuartu edificiu más altu del mundu, per debaxo del Burj Khalifa, la Torre de Shanghai, y les Torres Abraj Al Bait.

## Día de finalización y costu total
El One World Trade Center taba orixinalmente proyeutáu pa ser termináu y abiertu en 2011. Dempués de dellos retrasos, foi inauguráu'l 3 de payares de 2014 a los primeros inquilinos n'ocupar l'edificiu, con un costu envaloráu n'abril de 2012 de 3&nbsp;900 millones de dólares.

## Construcción

L'allugamientu de la primer piedra del One World Trade Center llevar a cabu nuna ceremonia'l 4 de xunetu de 2004, pero los trabayos de construcción permanecieron estancaos hasta 2006 por cuenta de series disputes al respective de la seguridá, el dineru y el diseñu. Los postreros inconvenientes fueron resueltos el 29 d'abril de 2006 tres un alcuerdu ente'l desarrollador Larry Silverstein y l'Autoridá Portuaria de Nueva York y Nueva Jersey. Por 2 meses mientres el branu del mesmu añu, dellos esplosivos fueron españaos nel sitiu de construcción pa facilitar la cimentación del edificiu. El 18 de payares de 2006, vertir nos cimientos del rascacielos 400 m³ de formigón tresportaos por más de 40 camiones. Un mes dempués llevóse a cabu una celebración nel Battery Park City, onde gran cantidá de persones fueron convidaes a roblar una viga d'aceru de . Esta viga, la primera en ser instalada, foi soldada sobre la base del edificiu'l 19 d'avientu de 2006. Dempués, empezó la construcción de los cimientos y la instalación del armazón d'aceru, y pa finales de 2007, les bases y cimientos de la torre taben casi completes.

En xineru de 2008, dos grúes de construcción fueron allugaes nel sitiu. El centru de formigón de la torre empezó a alzase nos primeros meses de 2008, y este algamó'l nivel de la cai'l 17 de mayu. La construcción de la base siguió mientres 2009 y foi completada a entamos de 2010. En terminando la base, la construcción de los pisos d'oficines empezó, cola posterior instalación de los primeros paneles de cristal. En mayu de 2010, l'Autoridá Portuaria declaró que taben construyendo cerca d'un pisu per selmana y proyeutaron que'l 1WTC algamaría los 55 pisos pa finales d'añu. Un avanzáu "brotu" (innovador sistema d'andamiaxe) foi instaláu pa protexer a los trabayadores de la cayida, siendo la primer vegada qu'un sistema de seguridá fuera instaláu nuna estructura d'aceru na ciudá.

El 16 d'avientu de 2010, l'Autoridá Portuaria anunció que la construcción de la torre algamara'l pisu 52, llevantándose a  y marcando el puntu mediu del armazón d'aceru de la torre. Pal 11 de setiembre de 2011, diez años dempués de la destrucción del complexu orixinal, l'armazón d'aceru algamara'l pisu 82, ente que'l vaciáu de formigón algamaba'l pisu 72 y la cortina de cristal llegaba al pisu 56. Pa entamos d'avientu, la torre algamara'l pisu 90, alzándose aproximao a  percima de la cai.

Mientres taba en construcción en 2011, la torre foi allumada en munches ocasiones. El 4 de xunetu, foi allumada de colloráu, blancu y azul, los colores de la bandera estauxunidense pa conmemorar el Día de la Independencia, y foi allumada colos mesmos colores el 10 de setiembre pa denotar el décimu aniversariu de los ataques terroristes del 11 de setiembre. El 27 d'ochobre, foi allumada con lluces de color rosa n'honor al Mes del Cáncer de Mama. N'avientu, l'Autoridá Portuaria allumó la torre con diversos colores pa celebrar la temporada de fiestes.

N'agostu de 2012, la torre d'aceru llegó oficialmente al so tope, algamando'l so altor hasta l'azotea de 417 m. El 28 de xunu de 2013, la torre de formigón yá taba casi completa y los paneles de cristal yeren instalaos sobre'l pisu 102. La construcción de la plataforma d'observación y del podiu de la cortina de cristal siguía. L'antena de la torre foi unviada a Nueva York en payares de 2012, y la primer seición de l'antena foi instalada a lo cimero de la torre'l 12 d'avientu de 2012. El 10 de mayu de 2013 asitióse la última pieza de l'antena a lo cimero de la torre, llegando al so altor máximu de 1.776 pies (541 m), altor que simboliza l'añu en que se robló la Declaración d'Independencia de los Estaos Xuníos, convirtiéndose nel rascacielos más altu del hemisferiu occidental y nel terceru del mundu.

## Discutinios

El 1WTC xeneró una serie de discutinios debíu al númberu llindáu de pisos nel diseñu previu (82) que fueron designaos pa espaciu d'oficines y otres utilidaes. L'espaciu d'oficines de tol WTC reconstruyíu foi amenorgáu en más de 280&nbsp;000 m² en comparanza al complexu orixinal. La llende de pisos foi impuestu por Silverstein, quien espresó esmolición en que los pisos más altos seríen de más responsabilidá en casu d'otru accidente o ataque terrorista. Nun diseñu subsecuente, l'espaciu más altu que sería ocupable ye comparable col WTC orixinal.
 
Un movimientu non oficial de reconstruyir les torres perdíes, llamada The Twin Towers Alliance, recoyó más de 7&nbsp;000 firmes sofitando la reconstrucción de les Torres Ximielgues. El desarrollador Donald Trump propunxo unos edificios ximielgos llamaos World Trade Center Phoenix (Torres Ximielgues resurden). El diseñu de los ximielgos lluciría similar al de les Torres Ximielgues, pero los edificios seríen considerablemente más altos con mayores midíes de seguridá y tendríen ventanes muncho más grandes.

L'ex-gobernador de Nueva York, George Pataki, enfrentó acusaciones pola supuesta manipulación de les sos influencies nel trunfu de la ufierta fecha pol arquiteutu ganador, siendo este un favor personal a un amigu cercanu.

La base de la torre (fortificada por cuenta de les midíes de seguridá) tamién foi una fonte de discutiniu. Numberosos críticos (ente ellos Deroy Murdock del National Review) suxirieron qu'esta ye aburrida, y reflexa un sentimientu de medrana en llugar de llibertá, llevándolos a catalogala como "The Fear Tower" (La Torre del Mieu).

En mayu de 2011, amosáronse planos detallaos de los pisos de la torre na páxina web del Departamentu Financieru de la ciudá de Nueva York resultando un gran escándalu por parte de los ciudadanos del área aledaña quien cuestionaron l'usu potencial de los planos pa un ataque terrorista futuru. El nuevu xefe del Departamentu de Policía de Nueva York, Ray Kelly describió al One World Trade Center como "El blancu terrorista númberu unu de la nación".

## Cultura popular
L'edificiu apaeció en numberosos videoxuegos y películes:
* En *[[Call of Duty: Modern Warfare 3]]*, la torre puede ser vista mientres l'asaltu.
* En *[[Crysis 2]]*, pue ser vistu colos demás edificios del WTC.
* Na película de ciencia ficción del 2008 *[[Babylon A.D. (película)|Babylon A.D.]]*, pue ser vistu a lo llargo del skyline de Nueva York.
* Na serie de televisión *[[Fringe]]*, pue ser vistu nel episodiu *The Day We Died*.
* Na película *[[Click (película de 2006)|Click]]*, pue ser vistu nel añu 2021, na que s'amuesa'l One World Trade Center termináu xunto con otra torre similar.
* Na película *[[The Avengers (película de 2012)|The Avengers]]* vese'l One World Trade Center en construcción.
* Na película *[[Men in Black 3]]* dempués de que l'Axente J viera la muerte del so padre y porqué nun recuerda nada sobre él, torna a Nueva York, y no fondero vese'l One World Trade Center inda en construcción.
* Tamién apaez en *[[Madagascar 3: Europe's Most Wanted|Madagascar 3: Los Fuxitivos]]* cuando Alex, Marty, Melman, Gloria y el circu lleguen a Nueva York, pero esta vegada amuésase la torre completada, xunto colos demás edificios del WTC.
* Na serie de TV *[[Alphas]]*, pue ser vistu nel episodiu *The Devil will drag you under*.
* En 2013 na telenovela mexicana *[[Amores verdaderos]]* hai unes curties escenes a lo llargo de la telenovela mientres la estancia de Francisco Guzmán en Nueva York, vese la torre inda en construcción.
* Tamién apaez en *[[The Penguins of Madagascar (película)|The Penguins of Madagascar, la película]]* cuando'l submarín de Dave llega a Nueva York.
* Nel videoxuegu *[[Call of Duty: Black Ops 2]]*, la torre puede ser vista nel mapa DLC "DETOUR" na manera multixugador.
* En *[[Oblivion (película de 2013)|Oblivion]]*, la torre vese de primeres de la película no fondero de les vistes sur del Edificiu Empire State cuando Jack lleva a Julia al telescopiu, la torre vese acabada yá que tán nel añu 2017.

## Galería de la construcción

Ficheru:Freedomtower_jan2006.jpg|Construcción de la Torre, 15 de xineru de 2006.
Ficheru:Freedom_tower_2007-mar26.jpg|Construcción de la Torre, 26 de marzu de 2007.
Ficheru:FreedomTowerFromWTC7.JPG|Construcción de la Torre, 10 de setiembre de 2008.
Ficheru:Freedomtowerdecember.jpg|Construcción de la Torre, 10 d'avientu de 2009.
Ficheru:1WTC Construction march10.jpeg|Vista dende'l World Financial Center, 8 de marzu de 2010.
Ficheru:One WTC From W Hotel 7-28-10.JPG|Trabayu de construcción, 28 de xunetu de 2010.
Ficheru:11.10.10FreedomTowerByLuigiNovi1.jpg|One World Trade Center, 10 de payares de 2010.
Ficheru:12.19.10FreedomTowerByLuigiNovi3.jpg|19 d'avientu de 2010, trés díes depués de que la construcción algamara'l pisu 52. 
]|One World Trade Center, 18 d'avientu de 2010.
Ficheru:January13thWTCProgress.JPG|Progreso de la construcción, 13 de xineru de 2011.
Ficheru:WTC JLayne.jpg|One World Trade Center, 5 de febreru de 2011. 7 World Trade Center ye visible tras a la derecha
Ficheru:WTCMarch19.JPG|One World Trade Center, 19 de marzu de 2011, cuando la construcción algamó los 60 pisos.
Ficheru:WTCJune1st1.JPG|One World Trade Center, 1 de xunu de 2011. La Torre ta llista p'algamar el pisu 68.
Ficheru:One World Trade Center under construction July 31 2011 from south.jpg|31 de xunetu de 2011. La estructura d'aceru algama'l pisu 78, y la fachada de cristal algama'l pisu 51.
Ficheru:9.11.11Sept11Attacks10thAnniversaryByLuigiNovi1.jpg|One WTC, 11 de setiembre de 2011, na conmemoración del décimu aniversariu de los atentaos.
Ficheru:9.14.11FreedomTowerByLuigiNovi4.jpg|One WTC, 14 de setiembre de 2011. Algamó los 85 pisos, el suelu de formigón llega hasta'l pisu 76 y la fachada de cristal hasta'l pisu 60.
Ficheru:1WTC DEC 23, 2011.jpg|One WTC, avientu de 2011. Algamó los 92 pisos.
Ficheru:NYC 07 2012 One WTC 4063.JPG|One WTC, xunetu de 2012.
Ficheru:Statue of Liberty with One World Trade Center.jpg|La torre, yá terminada. En primer planu la estatua de la llibertá.
Ficheru:OneWorldTradeCenter.jpg|La torre, dafechu rematada.
Ficheru:Hudson River Night Landscape (14852762066).jpg|La torre vista pela nueche.



## Referencies

## Enllaces esternos

* One WTC en Skyscraperpage
* One WTC nel CTBUH
* La Torre de la Llibertá blíndase
* Asina va ser la Torre de la Llibertá
* El futuru 'skyline' de Nueva York
* Galería d'imáxenes de la reconstrucción del WTC 
*