Rubia cordifolia

***Rubia cordifolia*** L., ye una especie yerbácea perteneciente a la familia de les rubiacees. Foi cultiváu por un pigmentu coloráu deriváu de los raigaños.

## Distribución
Alcuéntrase en Grecia, Asia y África.

## Descripción
Puede crecer hasta 1,5 m d'altor. Les fueyes son perennes y tienen 5-10 cm de llargu y 2-3 centímetros d'altor, producíes en verticiloss de 4-7 estrellaos en tol tarmu central. Engata con pequeños gabitos nes fueyes y tarmos. Les flores son pequeñes (3-5 mm de diámetru), con cinco pétalos de color mariellu maciu, mestu en recímanos, y apaecen a partir de xunu a agostu, siguida poles pequeñes (4-6 mm de diámetru) bayes de color coloráu a negru. El raigañu puede ser cimeru a un metru de llargu, y d'hasta 12 mm d'espesura. Prefier suelos limosos con un nivel constante de mugor. La especie utilízase como planta pa l'alimentación de bárabos d'especies de lepidópteros especies incluyíes la esfinge colibrí.

## Usos

*Rubia cordifolia* foi económicamente una fonte importante pal llogru d'un pigmentu coloráu en munches rexones d'Asia, Europa y África. Foi llargamente cultivada dende l'antigüedá hasta mediaos del sieglu XIX. Los raigaños de la planta contienen un compuestu orgánicu llamáu alizarina, que-y da'l so color coloráu los testiles d'una tintura conocida como Rosa rubia. Tamién s'utiliza como colorante, cuantimás pa la pintura, que se conoz como rubia llagu. La sustancia tamién se llogra d'otres especies; *[[Rubia tinctorum]]*, que tamién cultiva llargamente, y la especie asiática *[[Rubia akane]]*. La invención d'un sustitutu de síntesis, un antraceno compuestu llamáu alizarina, amenorgó en gran midida la demanda de los derivaos naturales. 

Los sos raigaños tamién son la fonte de llogru d'una melecina utilizada nel Ayurveda, ye comúnmente conocíu como **Manjistha** y el productu comercial como **Manjith**.

## Taxonomía
*Rubia cordifolia* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Systema Naturae]], ed. 12 3(app.): 229*, nel añu 1768. 
;Etimoloxía:
***Rubia***: nome xenéricu que remanez del llatín *rubus* que significa "coloráu".

***cordifolia***: epítetu llatín que significa "fueyes con forma de corazón".
;Subespecies aceptaes:
**Rubia cordifolia subsp. conotricha* (Gand.) Verdc. 
**Rubia cordifolia subsp. cordifolia

;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
**Galium cordifolium* (L.) Kuntze 
**Rubia cordifolia subsp. pratensis* Kitam.
;*subsp. conotricha* ([[Gand.]]) [[Verdc.]]
**Rubia conotricha* Gand. 
**Rubia longipetiolata* Bullock
;*subsp. cordifolia
**Dioscorea verticillata* Lam. 
**Rubia alata* Wall. 
**Rubia chinensis f. mitis* (Miq.) Kitag. 
**Rubia clematifolia* Reinw. ex Miq. 
**Rubia cordata* Thunb. 
**Rubia javana* DC. 
**Rubia lanceolata* Hayata 
**Rubia mitis* Miq. 
**Rubia pratensis* (Maxim.) Nakai 
**Rubia pubescens* (Nakai) Nakai 
**Rubia purpurea* Decne.
**Rubia scandens* Zoll. & Moritzi 
**Rubia secunda* Moon 
**Rubia sylvatica* (Maxim.) Nakai

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Flora of China Editorial Committee. 2011. Fl. China 19: 1–884. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
## Enllaces esternos