Pomeranio del Este

**Pomeranio del este** o **pomeranio oriental** (**Ostpommersch**) ye un dialeutu del baxu alemán oriental que s'utiliza o que se fala nel norte de Polonia (enantes parte d'Alemaña hasta'l final de la Segunda Guerra Mundial).

El nome de *Pomerania* provién del eslavu *po more*, lo que significa *«tierra nel mar»*.

El dialeutu fálase sobremanera na rexón de Pomerania Central (Hinterpommern) de la provincia prusiana de Pomerania y en Pomerelia. Dempués de la Segunda Guerra Mundial, los habitantes alemanes de fala pomerania oriental de la rexón fueron espulsaos en gran parte al oeste d'Alemaña. Tamién ye faláu por inmigrantes y los sos descendientes en Brasil.

Les variedaes de pomeranio oriental son: Westhinterpommersch, Osthinterpommersch, Bublitzisch y Pommerellisch.

## Pomeranio del Este en Brasil

El pomeranio del este ye faláu en diverses rexones de Brasil, principalmente nos estaos meridionales de Santa Catarina y Rio Grande do Sul, según nel estáu d'Espírito Santo. Munches comunidaes alemanes en Brasil surdieron en rexones inhóspitas, onde yera escasa la presencia de falantes del portugués. De resultes, munches d'estes comunidaes siguieron calteniendo'l so idioma d'orixe por delles xeneraciones. Esti aislamientu llingüístico y cultural foi combatíu de manera agresiva pol gobiernu de Getúlio Vargas, per mediu d'una campaña de nacionalización ente los años 1938 y 1945.

Nos últimos años, dellos gobiernos vienen promoviendo la educación y l'estudiu del dialeutu. Per mediu del Programa d'Educación Escolar Pomeranio (PROEPO) intentóse incentivar culturalmente a los conceyos brasilanos que tienen al pomeranio del este como llingua co-oficial o que tengan munchos falantes d'esa llingua. El programa busca capacitar a profesores de la educación pública, de forma que puedan enseñar el dialeutu pomeranio del este nes escueles locales.

Una de les ciudaes más conocíes de Brasil onde prevalez el billingüismu pomeranio-portugués ye Pomerode, en Santa Catarina. Otra de les llocalidaes onde se falaba esti dialeutu del baxu-alemán ye Dona Otília, nel conceyu de Roque Gonzales, Canguçu, en Rio Grande do Sul. En Espírito Santo, nes ciudaes de Afonso Cláudio, Pancas, Itarana, Santa Leopoldina, Santa Maria de Jetibá (onde ye llingua oficial), Vila Pavão, Domingos Martins y Laranja da Terra, el pomeranio del Este volvióse una llingua d'usu corriente por cuenta de la llegada d'inmigrantes. Hasta güei ye la llingua materna de munchos habitantes de la rexón, y en dellos distritos de les ciudaes enantes citaes ye la llingua más falada. Sicasí, per munchos años, l'alfabetización de los pomeranios na rexón yera fecha n'alemán, y darréu en portugués, por eso solamente una porción pequeña de los falantes escribir y polo xeneral comuníquense de manera escrita n'alemán o en portugués. 

N'agostu de 2011 foi aprobada la PEC 11/2009, enmienda constitucional qu'inclúi nel artículu 182 de la Constitución Estadual al dialeutu pomeranio del este, xunto col idioma alemán, como patrimonios culturales del estáu de Espírito Santo. El conceyu de Santa Maria de Jetibá tien una estación radial en pomeranio del este, la Pommer Rádio.

### Espírito Santo
* Domingos Martins
* Laranja da Terra
* Pancas
* Santa Maria de Jetibá
* Vila Pavão

### Minas Gerais
* Itueta (namái nel distritu de Vila Neitzel)

### Santa Catarina
* Pomerode

### Rio Grande do Sul
* Canguçu (n'aprobación)

### Rondônia
* Espigão d'Oeste (n'aprobación)

## Ver tamién
* Inmigración alemana en Brasil
* Idioma alemán en Brasil
* Riograndenser Hunsrückisch, faláu en Rio Grande do Sul.
* Katarinensisch, faláu en Santa Catarina.
* Paraná-Wolga-Deutsch, faláu en Paraná y n'Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Law Co-formalizing the Pomeranian in the Municipality of Pancas
*Law Co-formalizing the Pomeranian in the Municipality of Santa Maria de Jetibá