Durban

**Durban** () ye una ciudá de Sudáfrica na provincia de KwaZulu-Natal, a veres del océanu Índicu. 

Con 3,5 millones d'habitantes ye la tercer ciudá más grande del país, dempués de Johannesburgu y Ciudá del Cabu. El 68,5 % de la población ye negra, el 20% asiática, el 9% blanca y el 2,5% ye mestiza. Ye, amás, la más cosmopolita de toes, col zulú como llingua materna más falada, siguida pol inglés (1ª llingua de comunicación), el afrikaans y el hindi.

Amás de ser un centru turísticu, el puertu de Durban ye'l más importante de toa África (ente los xeneralistas) y agospia la terminal de contenedores más grande del hemisferiu sur, amás d'un sustancial sector industrial. Recibe más de 5000 buques mercantes al añu y dos tercios del negociu de contenedores nacional realízase al traviés del so puertu, dando emplegu a más de 100&nbsp;000 persones.

En 1998, ganó'l premiu de la Organización de les Naciones Xuníes a la Ciudá Meyor Alministrada d'África.

## Historia

Los primeros rexistros de vida humana na zona daten del añu 100&nbsp;000 aC., acordies coles pruebes de carbonu a les que se sometieron les pintures rupestres atopaes nes cueves del Parque Nacional de uKhahlamba/Drakensberg. Los pueblos *san* vivieron nestos montes mientres cuatro milenios dexando como mandáu les sos pintures rupestres. L'afayu supunxo la inmediata declaración de Patrimoniu de la Humanidá per parte de la Unesco al Parque Nacional de Ukhahlamba/Drakensberg.

Nos sos oríxenes, el pueblu zulú viaxó escontra'l sur dende la rexón de los grandes llagos como parte de la migración de los pueblos nguni. Los zulús asítiase na rexón conocida anguaño como KwaZulu-Natal, y munchos de los sos grandes líderes dirixeron a la nación zulú en batalles históriques.

El 25 d'avientu de 1497, l'esplorador portugués Vasco da Gama fondió nuna llaguna natural —que na actualidá ocupa la ciudá de Durban— y, pensando que yera un ríu, llamar Rio de Natal (Ríu de Navidá). Col tiempu, l'error foi iguáu y la llaguna renomóse a Puertu Natal. El 23 de xunu de 1835, Puertu Natal camudó'l so nome pol definitivu de Durban, n'honor al gobernador del Cabu, sir Benjamin D'Urban.

Esti nome foi impuestu pol marín inglés y misioneru anglicanu, capitán Allen Francis Gardiner, quien entamó y trazó los planos d'esta ciudá, según destaca la biografía d'esti marín, escrita por Jesse Page.

La rexón foi y sigue siendo'l trubiecu del grupu tribal más grande de Sudáfrica: la nación de los zulús, que sol so rei guerreru Shaka conquistó tribu tres tribu. Mientres el so reináu llegaron los primeros colonizadores británicos, en 1824; trece años más tarde facer los Voortrekkers (los colonizadores Boer). A finales del sieglu XIX, los británicos llevar a munchos habitantes de la India a trabayar nos plantíos de caña d'azucre de Natal. 

En 1893, Mahatma Gandhi llegó a Durban, tamién procedente de la India, y de camín a Johannesburgu, negóse-y l'asientu nun tren pol color de la so piel. Por esi motivu, Durban convertir na base dende la que formuló la so campaña de resistencia pasiva contra'l gobiernu sudafricano y la esplotación de los trabayadores de la caña d'azucre indiu.

L'escritor portugués Fernando Pessoa pasó parte de la so mocedá en Durban, onde aprendió inglés y recibió una educación británica.

## Clima
Durban tien un clima subtropical con iviernos non bien fríos y soleyeros, branos húmedos y calorosos. Les temperatures medies bazcuyen ente 16 y 25° C a lo llargo de tol añu.

## Demografía
Los negros africanos son el 68,5 % de la población, siguíos de los asiáticos de Sudáfrica que son el 20 %, los blancos componen el 9 % de la población y los coloureds o mestizos el 2,5 %. 

El 48,9 % de la población ye menor de 24 años, ente que 4,2 % ye mayor de 65. La edá media na ciudá ye de 25 años, y por cada 100 muyeres hai 92,5 homes. El 27,9 % de los habitantes de la ciudá son desemplegaos. El 88,6 % de los paraos son de color negru, el 18,3 % son mestizos o coloreds, un 8,2 % son asiáticos de Sudáfrica y solo el 4,4 % son blancos.

El 63,04 % de los residentes de Durban usen l'idioma zulú nel llar, el 30 % fala inglés (principalmente les poblaciones asiática, blanca y mestiza), el 3,43 % fala xhosa, el 1,44 % fala afrikaans, el 0,7 % fala sotho, el 0,2 % fala ndebele, el 0,1 % fala Sesotho sa leboa o sotho del norte y el 0,93 % de la población fala dalgún idioma non oficial nel llar. El 68,0 % de los residentes son cristianos, el 15,5 % nun tienen nenguna relixón, el 11,3 % son hinduistes, el 3,2 % son musulmanes y el 1,9 % tienen otres creencies o creencies indeterminaes.

El 10,0 per cientu de los residentes mayores de 20 años nun fueron escolarizaos, el 13,3 per cientu recibió educación primaria, el 36,4 per cientu recibió educación secundaria. El 9,6 per cientu tien una educación más alta que'l nivel d'enseñanza secundaria.

## Economía
L'área metropolitana de Durban ye la principal economía de la provincia de KwaZulu-Natal. Tien una composición diversificada, qu'abarca l'actividá manufacturera, el turismu, el tresporte y les finances.

Sicasí, el númberu de persones desemplegaes ye eleváu, y avérase al 30% en delles zones de la ciudá. Esperimentó una cayida económica y munches empreses rellocalizáronse, especialmente en Umhlanga, na parte norte de la ciudá. Esta rexón constituyóse nun nuevu centru económicu, que recibe grandes inversiones financieres.

En 2005, la Municipalidá de Durban estableció un duru golpe a los vendedores ambulantes de la ciudá, persones que realicen esti trabayu pola falta d'emplegu estable y que los sos beneficios destinar namái a cubrir les necesidaes básiques de les sos families, al poner nes cais 50 guardias de seguridá (conocíos como "oficiales de la paz") col fin de controlar que los vendedores ambulantes que s'atopaben nes cais fueren aquellos que llograron la llicencia pertinente llograda pola Municipalidá. La ciudá dio 872 permisos a los vendedores en 2005, cuando una encuesta realizada en 1998 pol Conceyu Municipal, reveló que'l númberu entós daquella d'esti tipu de comerciantes yera de 19.000 persones.

La organización StreetNet Internacional, que la so oficina internacional ta asitiada precisamente en Durban, denunció y evitó que la propuesta de la Municipalidá siguiera.

## Turismu

Numberosos son los llugares d'interés turísticu de la ciudá. Dalgunos de los teatros más populares son el Natal Playhouse Complex, el Teatru Elizabeth Sneddon y los teatros Catalina y Kwasuka.

El muséu d'historia local ye puntu de referencia pa los turistes, al igual que'l Muséu Marítimu. La ufierta cultural tamién entiende la galería d'arte de la ciudá, la Galería KZNSA y el Centru Africanu d'Arte. El Centru Internacional de Convenciones (ICC, poles sos sigles n'inglés), ye'l más grande d'África, y sede d'importantes eventos, como la Conferencia Internacional sobre sida (2000).

La ciudá gocia d'importantes complexos turísticos, munchos d'ellos col so estilu ArtDecó como principal reclamu, yá que ye'l movimientu artísticu de Durban más evidente. Los hoteles tienen les sos propies sableres privaes, onde los turistes esfruten de too tipu de deportes marítimos, cuantimás el surf, por cuenta de les grandes foles que tien la rexón. Escontra'l norte de la ciudá, en direición al resort de Muhlanga Rocks, atópase l'hotel Beverly Hills, el más luxosu de Durban. Cerca del hotel ta allugáu'l Shark Boards, cuerpu de seguridá dedicáu a la captura de tiburones y caltenimientu de redes antitiburones que protexen les sableres de Durban.

L'actividá marítima turística completar col Ushaka Marine, l'acuariu de Durban y unu de los más grandes del mundu. La so construcción xeneró discutinios ente la población por cuenta del so eleváu costu. L'acuariu asítiase en plena Milla Dorada de Durban, una estensión de sable doráu, segmentada por muelles y bañada peles templaes agües del océanu Índicu. Ye una de les zones más visitaes polos turistes.

Otru de los grandes curiosos de Durban ye la so amplia ufierta de parques naturales. Unu d'ellos, el Hluhluwe-Imfolozi, asitiáu a dos hores per carretera al norte de Durban camín de Suazilandia y Mozambique, ye unu de los más importantes tocantes a exemplares d'elefantes, cebres, xirafes, cocodrilos, rinocerontes, impales, búfalos, lleones y otres especies. El parque de Santa Lucía asitiáu a 30 minutos, tamién ye unu de los principales ya inclúi un estuariu colos sos hipopótamos.

Al turismu cultural, deportivu y marítimu, xúnese-y una importante y famosa vida nocherniega. Cuando llega la nueche, los habitantes y turistes mover a los restoranes de les contornes del norte o a los grandes hoteles y clubes que tán frente a la sablera. El barriu indiu, al oeste del centru, esfruta d'una intensa animación mientres tol día, siendo'l mercáu de Victoria Street el so centru neurálxicu. 

Otros llugares d'interés son la mezquita Juma, la mayor del hemisferiu sur, y el templu hindú Alayam, el más grande y antiguu del país.

## Deportes
Durban ye llar de dos equipos importantes de rugbi, los Natal Sharks, y los Sharks. Dambos equipos xueguen nel ABSA Stadium, conocíu enantes como Kings Park Stadium, que la so capacidá ronda les 52.000 persones. 

En cuanto al fútbol, na ciudá destaquen los clubes AmaZulu y Golden Arrows, que participen na Premier Soccer League. AmaZulu tien el so propiu estadiu, el Princess Magogo Stadium. Golden Arrows tamién tien el so estadiu, el King Zwelithini, allugáu nel suburbiu de Umlazi. Nengún d'ellos llogró nunca un títulu lligueru y permanecen a la solombra de los grandes del fútbol sudafricano. Tres el apartheid, el fútbol nacional vivió unu de los sos momentos más delicaos que remató col históricu partíu celebráu en Durban, el 7 de xunetu de 1992, ente les seleiciones de  y , y que significó la realmisión del país nel senu de la CAF y de la FIFA.

La ciudá tamién alluga a los Dolphins, l'equipu provincial de críquet, qu'apuesta los sos alcuentros como llocal nel estadiu Kingsmead Cricket Ground.

Durban foi una de les ciudaes sede de la Copa Mundial de Fútbol de 2010 de la FIFA. Pa ello construyóse ente 2006 y 2009 un nuevu estadiu de fútbol, el Moses Mabhida, con capacidá pa 69.957 persones. El so construcción efectuóse terrenes cercanos al Kings Park.

Durban va ser sede de los Xuegos de la Mancomunidá de 2022.

Otros deportes y competiciones tamién faen parada en Durban, como ye'l casu del surf. La ciudá alluga delles de les pruebes válides pa les WQS (World Qualifying Series), la categoría darréu inferior al ASP World Tour (Campeonatu del mudu de surf). Son el *Quiksilver Pro Africa*, que se celebra nel New Pier de Durban y el *Mr Price Pro*. Dambos eventos son pruebes de seis estrelles, la mayor cataloguización que da l'ASP si salvamos les Super Series.

## Tresporte

### Aereu

Dende l'Aeropuertu Internacional de Durban salen vuelos nacionales ya internacionales, con serviciu regular escontra Suazilandia, Mozambique y Mauriciu. L'aeropuertu sirvió a cuatro millones de pasaxeros en 2005, lo qu'implicó un aumentu del 15 % respectu al añu anterior. Entámase la construcción d'un nuevu aeropuertu, que sería llamáu Aeropuertu Internacional Rei Shaka. L'aeropuertu sirve como importante escala pa los viaxeros que se dirixen al Drakensberg.

### Marítimu
La ciudá tien una llarga tradición como ciudá portuaria. El Puertu de Durban, antes conocíu como'l Puertu de Natal, ye unu de los pocos puertos naturales ente Port Elizabeth y Maputu, y alcuéntrase amás de primeres d'un fenómenu climáticu particular que puede favorecer mares desaxeradamente violentos. Estos dos carauterístiques convirtieron a Durban nun puertu desaxeradamente allegáu por barcos que precisaben arreglos cuando foi abiertu nos años 1840. El Puertu de Durban ye agora'l más allegáu de Sudáfrica, según el puertu contenedor más allegáu del Hemisferiu Sur. El modernu puertu desenvolvióse en redol a Johannesburgu, la capital industrial de Sudáfrica. Dende ellí los productos yeren tresportaos a Durban pa ser esportaos.

El Puertu de Durban modernu creció al traviés del comerciu que venía de Johannesburgu, una y bones la capital industrial y minera de Sudáfrica nun s'alcuentra cerca de dalgún cuerpu d'agua navegable. D'esta forma, los productos procedentes de Johannesburgu que yeren unviaos fora del país teníen que pasar primero por Durban. El puertu de Maputu tuvo fuera de serviciu hasta principios de la década de 1990 por cuenta de una guerra civil y a un embargu contra los productos sudafricanos. Agora esiste una intensa rivalidá ente Durban y Maputu debida al comerciu marítimu.

La Isla Salisbury, parte del Puertu de Durban, yera d'antiguo una base naval hasta que foi degradada en 2002. Contién una estación naval y otres instalaciones militares. El futuru de la base, sicasí, ye inciertu, y hai una demanda en medría pa incluyir la islla como parte de les instalaciones portuaries.

### Ferroviariu
Durban tien bonos servicios ferroviarios, cuantimás pola so importancia comercial, tando coneutada la ciudá con delles otres del interior del país. Shosholoza Meyl, el serviciu ferroviariu pa pasaxeros de la compañía Spoornet, opera dos servicios pa pasaxeros de llarga distancia que conecten a Durban: un serviciu dirario d'ida y vuelta a Johannesburgu vía Pietermaritzburg, y un serviciu selmanal d'ida y vuelta a Ciudá del Cabu vía Kimberley y Bloemfontein. Estos trenes lleguen y parten de la Estación Ferroviaria de Durban.

### Carreteres
Una carretera nacional empieza en Durban y otra más traviesa la ciudá: la N3, la carretera nacional más allegada de Sudáfrica, que xune Durban con Johannesburgu; y la N2, que enllaza Durban con East London y Port Elizabeth antes de terminar en Ciudá del Cabu. La N3 ye particularmente importante una y bones los bienes comerciales son tresportaos dende Johannesburgu pa embarcalos nel Puertu de Durban. La N3 empieza nel Distritu Comercial Central. Pela so parte, la N2 traviesa la ciudá de norte a sur.

## Educación

Ente les instituciones educatives de nivel universitariu atópense la Universidá de KwaZulu-Natal y la Universidá Teunolóxica de Durban.

La Universidá Teunolóxica ye una institución d'enseñanza téunica. Foi fundada en 2002 por aciu la fusión ente Technikon Natal y ML Sultan Technikon. Ésta yera conocida con anterioridá como Institutu Teunolóxicu de Durban. Tien cuatro campus. A fecha de 2005, taben inscritos 20.000 alumnos.

La Universidá de KwaZulu-Natal (o UKZN) foi fundada'l 1 de xineru de 2004, por cuenta de la unión ente la Universidá de Natal y la Universidá Durban-Westville.

## Ciudaes hermaniaes
*  Alexandría, Exiptu
*  Amberes, Bélxica
*  Bremen, Alemaña
*  Brisbane, Queensland, Australia
*  Bulawayo, Zimbabue
*  Chicago, Illinois, Estaos Xuníos
*  Cantón, China
*  Leeds, Inglaterra
*  Le Port, Isla Reunión, Francia
*  Nantes, Francia
*  Nueva Orleans, Louisiana, Estaos Xuníos
*  Orán, Arxelia
*  Rotterdam, Países Baxos
*  Santa Fe, Arxentina
*  Maracaibo, Venezuela

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de la ciudá (n'inglés)