Rei de los belgues

**Rei de los belgues** ye'l títulu de los monarques de Bélxica. La denominación *rei de Bélxica* nun s'utiliza. Al rei correspuénde-y, xunto col Gobiernu, el poder executivo federal.

## Oríxenes

La Revolución belga, empecipiada n'agostu de 1830, contra'l poder neerlandés (Bélxica pertenecía a los Países Baxos dende 1815) consiguió la independencia de Bélxica y la creación d'un gobiernu provisional. En payares de 1830 formóse un Congresu Nacional qu'escoyó la monarquía constitucional como forma de gobiernu al traviés de la Constitución belga de 1831.

El Congresu Nacional ufiertó la corona belga a Luis de Orléans, fíu de Lluis Felipe I de Francia, sicasí'l monarca francés negóse. Ante esto nomó una Rexencia so la direición d'Erasmo Luis Surlet de Chokier a la espera d'un candidatu. Finalmente ufiertóse la corona al príncipe alemán Leopoldu de Saxonia-Coburgu-Saafeld, que vivía n'Inglaterra y había estáu casáu cola heredera al tronu británicu Carlota Augusta, que morrió en 1817. Leopoldu refugara primeramente la corona de Grecia, pero sicasí aceptó la belxicana y foi escoyíu en 1831 con 142 votos a favor de 196. El 21 de xunetu, que dende entós ye fiesta nacional en Bélxica, xuró la constitución na Plaza Real de Bruxeles y convirtióse nel primer rei de Bélxica.

De resultes de la revuelta belga, les potencies europees aceptaron la independencia de Bélxica (Protocolu de Londres de 1830). Sicasí'l rei Guillermu I negar a aceptar los fechos y empecipió una invasión n'agostu de 1831, que terminó en fracasu. Finalmente Leopoldu I foi reconocíu como Rei de los belgues, y per ende la independencia de Bélxica, nel Tratáu de Londres de 1839.

## Poderes
Bélxica ye una monarquía constitucional hereditaria. El rei ye irresponsable de los sos actos, polo que los sos actos tienen de ser refrendaos por un miembru del Gobiernu, asina mesmu los sos poderes provienen de la Constitución a la que tien de xurar fidelidá (artículos 33 y 91)
El Rei actúa como árbitru y guardián de la unidá ya independencia del país, representar a Bélxica nel esterior y ostenta el máximu rangu de mandu de les Fuercies Armaes belgues. 

Al rei esta llindáu pa espresar les sos posiciones ideolóxiques o polítiques. Sicasí en marzu de 1990 Balduino de Bélxica negar a roblar la llei de despenalización del albuertu daes los sos convencimientos relixosos, ante esta situación, el gobiernu decidió invocar l'artículu 82 de la Constitución ("la incapacidá temporal pa reinar del representante de la Corona"). El gobiernu asumió la Rexencia y asina pudo aprobar la llei (artículos 93 y 90).

## Rexencia
En trés causes exercióse la Rexencia na hestoria de Bélxica:

* **[[Erasmo Luis Surlet de Chokier]]** (25 de febreru - 20 de xunetu de 1831). Foi escoyíu pol Congresu Nacional tres el refugu de Lluis Felipe I de Francia a que'l so fíu ocupara'l tronu belga. Arrenunció cola llegada de Leopoldu I.

* **[[Carlos de Bélxica]]** (20 de setiembre de 1944 - 20 de xunetu de 1950). Foi nomáu tres el final de la ocupación nazi de Bélxica, y mientres el Gobiernu valoraba la vuelta de Leopoldu III tres los sos actos mientres la ocupación alemana. Leopoldu III tornó tres el plebiscitu de 1950.

* **Conseyu de Ministros presidíu pol Primer Ministru [[Wilfried Martens]]** (4 - 5 d'abril de 1990) Foi nomáu tres la negativa del rei Balduino de roblar la despenalización del albuertu. Tres l'aprobación de la llei, el rei retomó les sos funciones.

## Monarques
Bélxica ye un país con tres llingües oficiales: el francés, el neerlandés y l'alemán. Los monarques suelen utilizar los sos nomes tantu en francés como en neerlandés, yá que n'alemán utilicen los nomes franceses (al igual que n'inglés).

## Referencies

## Ver tamién
* Historia de Bélxica
* Congo Belga