Monty Woolley

**Monty Woolley**  foi un actor radiofónicu, teatral, cinematográficu y televisivu d'Estaos Xuníos. A los 50 años d'edá consiguió l'estrellalgu pol so papel na obra teatral *[[The Man Who Came to Dinner]]*, según na so posterior adautación cinematográfica en 1942. La so carauterística más personal yera la so barba blanca.

## Primeros años
El so nome de nacencia yera **Edgar Montillion Woolley**, y nació na ciudá de Nueva York nel senu d'una familia adinerada (el so padre yera propietariu del Hotel Bristol), polo cual crióse formando parte de los más altos círculos sociales. Woolley recibió'l títulu de grau pola Universidá de Yale, onde Cole Porter foi compañeru d'estudios y íntimu amigu, y la maestría pola mesma universidá y pola Universidá de Harvard. Finalmente foi profesor ayudante d'inglés y d'estudios dramáticos de la Universidá de Yale, teniendo ente los sos estudiantes a Thornton Wilder y Stephen Vincent Benét. 

N'otru ámbitu, col entamu de la Primer Guerra Mundial Woolley sirvió nel Exércitu de los Estaos Xuníos col emplegu de teniente, siendo asignáu al Estáu Mayor en París.

## Carrera interpretativa
Woolley empezó a dirixir teatru nel circuitu de Broadway en 1929, y empecipióse como actor en 1936, en dexando la so vida académica. En 1939 actuó na comedia de George S. Kaufman y Moss Hart *[[The Man Who Came to Dinner]]*, faciendo un total de 783 representaciones. Foi por esti papel, bien recibíu pola crítica, que se-y encasilló en papeles de personaxes de llingua afilada, sofisticaos y sobeyoses.

Al igual que Clifton Webb, Woolley robló un contratu con 20th Century Fox na década de 1940 y actuó en numberosos filmes hasta mediaos de la de 1950. El so papel cinematográficu de mayor fama foi'l primeru qu'interpretó en Broadway, na versión filmada en 1942 de *[[The Man Who Came to Dinner]]*, una caricatura del llexendariu críticu teatral Alexander Woollcott. La película recibió bones crítiques per parte del The New York Times. 

En 1946 Woolley interpretar a si mesmu na biografía de Cole Porter que Warner Bros. rodó en 1946, *[[Night and Day (película)|Night and Day]]* (1946). 

Woolley tamién trabayó con frecuencia na radio como artista invitáu, empezando nel mediu como contrapartida d'Al Jolson. Woolley fíxose familiar interviniendo en shows como *The [[Fred Allen]] Show*, *[[Duffy's Tavern]]*, *The Big Show*, *[[The Chase and Sanborn Hour]]*, con Edgar Bergen y el so moñecu Charlie McCarthy, y otros. 

En 1950 Woolley consiguió'l papel protagonista de la serie de la NBC *The Magnificent Montague*. El so papel yera'l d'un antiguu actor shakespeariano que se ve forzáu a tragase'l so arguyu y trabayar nuna emisora de radio, llegando a convertise nuna improbable estrella al empar que debe batallar cola so esposa, Lily (Anne Seymour), y cola chanciosa sirvienta Agnes (Pert Kelton). El show emitir ente payares de 1950 y setiembre de 1951.

De primeres Woolley actuaba en televisión faciendo caméos, hasta que finalmente tuvo la so propia serie dramática, *On Stage with Monty Woolley.* Tamién actuó en 1954 nuna adautación televisiva realizada pola CBS de la obra *The Man Who Came to Dinner*, la cual fustigaron dellos críticos, amás de trabayar n'otros drames televisaos dientro de la serie *Best of Broadway*. 

En rematando'l so últimu filme, *Kismet* (1955), Woolley volvió a la radio, mediu nel que trabayó alredor d'un añu, dempués de lo que viose forzáu al retiru de resultes de la so mala salú.

Woolley foi nomáu en dos causes a un Premiu Óscar, una al Óscar al meyor actor en 1943 por *[[The Pied Piper]]*, y otra al Óscar al meyor actor de repartu en 1945 por *[[Since You Went Away]]*. En 1942 ganó'l Premiu al Meyor Actor concedíu pol National Board of Review pol so papel en *The Pied Piper*.

A Woolley concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, oficialmente pol so trabayu pal cine, anque la so estrella lleva l'emblema televisivu.

## Fallecimientu
Monty Woolley, afectuosamente conocíu como "La Barba," finó por causa de dolencies renales y cardiaques el 6 de mayu de 1963 en Albany, Nueva York, a los 74 años d'edá. Foi soterráu nel Campusantu Greenridge de Saratoga Springs (Nueva York).

## Teatru
* *[[Fifty Million Frenchmen]]* (1929) - Direutor
* *[[The New Yorkers]]* (1930) - Direutor
* *[[The Second Little Show]]* (1930) - Direutor
* *America's Sweetheart* (1931) - Direutor
* *[[Champagne, Sec]]* (1933) - Direutor
* *[[Walk a Little Faster]]* (1933) - Direutor 
* *Jubilee* (1935) - Direutor
* *[[On Your Toes]]* (1936) - Sergei Alexandrovitch 
* *[[Knights of Song]]* (1938) – La so Alteza Real, Albert Edward
* *[[The Man Who Came to Dinner]]* (1939) - Sheridan Whiteside

## Filmografía

* *[[Ladies in Love]]* (1936) (ensin creitos)
* *[[Live, Love and Learn]]* (1937)
* *[[Nothing Sacred]] (La reina de Nueva York)* (1937) (ensin creitos)
* *[[Everybody Sing]]* (1938)
* *[[Arsène Lupin Returns]] (La vuelta d'Arsenio Lupin)* (1938)
* *[[Three Comrades]] (Trés collaciu)* (1938)
* *[[The Girl of the Golden West]] (Ciudá d'oru)* (1938)
* *[[The Forgotten Step]]* (1938, curtiu)
* *[[Lord Jeff]] (Lord Jeff)* (1938)
* *[[Vacation from Love]]* (1938) (ensin creitos) 
* *[[Young Dr. Kildare]]* (1938)
* *[[Artists and Models Abroad]] (Cómicos en París)* (1938)
* *[[Zaza (película)|Zaza]]* (1939) (ensin creitos)
* *Midnight* (1939)
* *[[Never Say Die]]* (1939)
* *Man About Town (Un tenorio improvisáu)* (1939)

* *[[Honeymoon in Bali]]* (1939) (ensin creitos)
* *[[Dancing Co-Ed]]* (1939)
* *[[See Your Doctor]]* (1939, curtiu) (ensin creitos)
* *[[The Man Who Came to Dinner]]* (1942)
* *[[The Pied Piper]]* (1942)
* *[[Life Begins at Eight-Thirty]]* (1942)
* *[[Holy Matrimony]]* (1943)
* *[[Since You Went Away]] (Since You Went Away)* (1944)
* *[[Irish Eyes Are Smiling]]* (1944)
* *[[Molly and Me]]* (1945)
* *[[Night and Day]] (Nueche y día)* (1946)
* *[[The Bishop's Wife]] (The Bishop's Wife)* (1947)
* *Paris 1900* (1947)
* *[[Miss Tatlock's Millions]]* (1948)
* *[[As Young as You Feel]]* (1951)
* *Kismet* (1955)

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* 
*