open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mauregatu

**Mauregatu**, rei d'Asturies ente los años 783 y 789. 

Yera fíu bastardu del rei Alfonsu I y una sierva (pue qu'árabe). 

## Llegada'l tronu
Al morrer el rei Silu too paecía indicar que lu asocedería'l so Gobernador de Palaciu, el xoven Alfonsu (que dempués sería Alfonsu II) pero una revuelta interna Mauregatu, xubió al tronu y desterró a Alfonsu a Álava. La información de les cróniques de la únanime eleición de los nobles d'Alfonsu paecen mentira, yá que les cróniques tresmiten cierta ideoloxía y asina Mauregatu tenía sofitos y les cróniques dieron una "dannatio memoria".

## Reináu
Les fontes históriques casi nun dicen nada d'esti reináu. Tenemos indicadores de que'l desenrollu de la Corte de Pravia algama cuotes bastante estimables.

### Conflictu relixosu
Lo más destacao d'esta época ye la polémica pola doctrina adopcionista, cola intervención de Carlomagnu (referendando la posición del Reinu d'Asturies y Beato), l'obispu de Toledo, Elipandu y el monxu Beatu de Lliébana. Pon de relieve'l puxu de la pequeña Ilesia asturiana.

### Producción Lliteraria
Nesta dómina asistimos a una producción lliteraria lo que pon de manifiestu'l remanecer cultural. 

Beatu de Lliébana ye l'autor de "Comentarios a l'Apocalipsis de Xuan" obra d'importancia internacional, producida dende Asturies por un monxu asturianu. La obra contién noticies de la espiritualidá del pueblu. Rebélase la persistencia de tradiciones paganes, la esistencia de prautiques precristianes... Tamién se-y atribúi un himnu n'honor a Mauregato.

## Fin del reináu
El reináu de Mauregatu fina a la so muerte.
 

## Ver tamién
*Llista de Reis d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Mahatma Gandhi

**Mohandas Karamchand "Mahatma"** (sánscritu: *gran alma*) **Gandhi** (Devanágari: मोहनदास करमचन्द गांधी, Gujarati મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી)  foi ún de los pas fundadores del estáu de la India. La so filosofía yera facer la revolución dende'l pacifismu.

Gandhi ayudó a obtener la independencia de la India de Gran Bretaña, inspirando a otres colonies a trabayar pola so independencia. El principiu de Gandhi de *satyagraha* (sánscritu: verdá + camín), inspiró a xeneraciones d'activistes pro-democracia y antirracistes como Martin Luther King y Nelson Mandela.

Gandhi estudió abogacía en Londres. Al regresar a la India lluchó escontra les midíes discriminatories usando como armes les fuelgues de fame y les manifestaciones pacífiques.

Dende 1918 yera uno de los líderes del movimiento nacionalista indiu. Foi un home caberu nel emplegu d'eses nueves menes de lluchas al traviés de fuelgues y fuelgues de fame. Refugaba la llucha coles armes y falaba nes sos charres de la non violencia como camín p'aguantar el dominiu británicu. Pregonaba la fidelidá cola concencia de cá ún, tando d'alcuerdu cola desobedencia civil si asina fuere precisu. Tuvo munchu enfotu nel retornu de les tradiciones indies.

Metiéronlu na prisión en delles ocasiones, algamando nel pueblu un calter d'héroe. Fixo llargos díes d'ayunu voluntariu por nun tar d'alcuerdu colos enguedeyos ente los políticos indios en llucha pel poder dempués d'algamar la independencia.

Gandhi tenía l'enfotu de tresformar la sociedá india, axuntando les castes más baxes (los shudrá o ‘esclavos’, los parias o ‘intocables’ y los mlecha o ‘bárbaros’), ya camudar les zones rurales. Nun-y gustó los conflictos relixosos que xurdieron dempués de la independencia, faciendo defensa de los musulmanes nel territoriu hindú polo que lu mataron el 30 de xineru de 1948 a los 78 años d'edá. Nathuram Godse, un fanáticu integrista hindú foi'l so asesín.

Sobro economía política, Gandhi pensaba que nin el capital yera más importante que'l trabayu nin el trabayu taba penriba del capital. Caltenía que l'harmonía ente dambes coses yera lo meyor pal desarrollu material y de xusticia social.

Yera un home que vivía de xeitu mui simple, texiendo les sos propies ropes y siendo vexetarianu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía completa  (en castellanu)
Murias (parroquia d'Ayer)

**Murias** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Nos sos  d'estensión viven un total de , repartíes ente les poblaciones de Santibanes de Murias, Viḷḷar y la propia Murias.

El llugar de Murias ta a 625 metros d'altitú y nél habiten 75 persones. Les principales fiestes son el 15 d'agostu, na que se celebra una misa y la puya'l ramu de pan d'escanda, y Santa Bárbara'l 4 d'avientu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Nembra

**Nembra** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer. Llenda al este con Murias, al oeste con Morea, al norte con Piñeres, y al sur col conceyu de Ḷḷena.

Nos sos  d'estensión viven un total de , repartíes ente les poblaciones d'Arnizo, El Cabanón, Cao, La Campueta, La Carrera, La Corralá, La Fistieḷḷa, Fresnadieḷḷo, Les Fureres, Los Eros, Güertomuro, L'Omeal, Perasente, El Pasaúriu, Pumardongo, Ruea, Samiguel y Los Tornos. 

La ilesia parroquial alcuéntrase n'El Campo, a unos 410 metros d'altitú.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Sustratu llingüísticu

Por **sustratu llingüísticu** entiéndese les pallabres d'otres llingües falaes nel territoriu nel qu'anguaño se fala una llingua determinada. 

Nel asturllionés, llingua de base llatina, el sustratu llingüísticu ye'l celta. De les antigües llingües celtes caltiénense, ente otros, los siguientes vocablos:
* Llamuerga
* Bierzu
* Llastra
* Boroña
* Carbayu
* Brenga
* Llabiegu
* Brétigu
* Bo
* Esbardu o Bardión (Orixe xermánicu)
* Nidiu
L'antónimu ye'l **[[superestratu llingüísticu]]**.
Escoba (xuegu)

La **escoba** ye un xuegu de cartes que tien l'oxetivu de sumar 15 tantos ente una de les tus cartes y les que necesites de les que tán sobre la mesa. Por exemplu, tu tienes un siete y na mesa xuntes un *3* y un *5*. Repártense tres cartes pa cada xugador y pónense 4 na mesa. Cuando acabes les tus cartes de la mano vuelves a dar otres tres, y asina hasta que se acaben.

El xuegu tien más finalidaes, que recuéntense al final del tou. Son estes:

*1 puntu pal que pañe más oros (10 en total).
*1 puntu pal que pañe más sietes (son 4).
*1 puntu pal que pañe más cartes (más de 20).
*1 puntu pal que pañe el siete d'oros (7 de velos).
*1 puntu por cada escoba que faigas (cuando con una de les tus cartes dexes la mesa vacía, osea que lleves toles cartes)

Normalmente suel xugase a **21** tantos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Piñeres (Ayer)

**Piñeres** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Llenda al norte col conceyu de Mieres y coles parroquies de Morea, Nembra, Serrapio y Soto.

Nos sos  de superficie viven un total de .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Santibanes de la Fuente (parroquia)

**Santibanes de la Fuente** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Llenda al norte cola parroquia de Peḷḷuno, al sur cola de Ḷḷamas, al este cola d'El Pino y al oeste cola de Cuergo.

Nos sos  km² d'estensión viven un total de , repartíos ente los llugares de Coḷḷanzo (capital del conceyu hasta 1869), La Fuente, Yanos y Santibanes de la Fuente. 

El llugar de Santibanes de la Fuente ta a 575 metros d'altitú y nél habiten 34 persones. Alcuéntrase a unos 8 quilómetros de Cabanaquinta, la capital del conceyu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*La Casa la Vega
*Valdevenero

## Ver tamién
* Ilesia de San Xuan
* Texu de Santibanes de la Fuente

## Referencies

## Enllaces esternos
Llamas

Col nome de **Llamas** podemos referinos a:

*Llamas, un llugar de la parroquia de Santianes de Molenes, nel conceyu asturianu de Grau.
*Llamas, una aldea de la parroquia de Villazón, nel conceyu asturianu de Salas.

## Ver tamién

## Referencies
Serrapio (parroquia)

**Serrapio** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Llenda al norte colos conceyos de Llaviana y Mieres, al sur coles parroquies de Soto y Cabanaquinta, al este cola de Vega y al oeste cola de Piñeres.

Nos sos  d'estensión viven un total de  repartíes ente los llugares d'El Casar, La Casa Baxo, Uriés, El Pedregal, Les Quintanes, Serrapio y Tablizo.

El llugar de Serrapio ta a 380 metros d'altitú. Alcuéntrase a 1 quilómetru de Cabanaquinta, la capital del conceyu. 

Nel so cementeriu foi enterráu'l 6 de xineru de 2009 el cantante de tonada Ataúlfo Lada Camblor, que naciera nel llugar d'Uriés.

## Xeografía

### Llocalidaes

## Sitios

## Patrimoniu históricu
Como arquiteutura típica conservense trece hórros y paneres.
 
Na zona más alta del pueblu allúgase una ilesia románica, conocida pol ara de la dómina romana. Dende la ilesia acolúmbrase'l puertu de Braña (col picu Torres) y la Sierra del Aramu. Esi calter estratéxicu ye una de les razones poles que se supón que s'allugó na zona un asentamientu romanu, del que tovía se conservaben les muries a finales del sieglu XIX.

## Fiestes
Serrapio celebra la fiesta de Santa Rita (el 22 de mayu). Enantes celebrábense tamién San Antonio (l'últimu domingu de setiembre) y la romería de Vierres n'honor a la Virxe de los Remedios (el 15 d'agostu). Esta romería ye una fiesta campestre que se fai na ermita de Vierres, cerca de la Collaona.

## Referencies

## Enllaces esternos
Metafonía

La **metafonía** o **metafonía vocálica** ye un fenómenu llingüísticu que consiste nel pieslle de les vocales tóniques per aciu del influxu fonéticu de la vocal que va a lo cabero la pallabra.

## Metafonía nel asturianu
El fenómenu dase con puxu n'asturianu na faza central-sur y na contorna del cabu Peñes en vocal cabera -u, inda que nun ye exclusivu d'esta llingua. Ta presente nos conceyos de Gozón, Carreño y Ḷḷena, Ayer, Sobrescobiu, Llaviana, Samartín del Rei Aurelio, Bimenes, Llangréu, Mieres, Morcín y Riosa.

#### Fenómenu metafónicu ante vocal cabera -u:
:- e > i
:: perru > pirru
:: primeru > primiru
:- o > u
:: gochu > guchu
:: raposu > rapusu

Cola vocal tónica a xébrense dos resultaos desemeyaos dependiendo de la faza:
:- a > e
:: platu > pletu
:: prau > preu
:: xatu > xetu
:- a > o
:: platu > plotu
:: prau > prou
:: xatu > xotu

La metafonía ante -u dáse tamién nos diptongos lo que pudiere ser ñiciu de que'l fenómenu produxérese llueu de diptongar ĕ y ŏ llatines, siendo darréu dello un fenómenu romance dafechu.

:- ua > ue: guapu > güepu / guopu
:- ue > ui: puertu > puirtu
:- ie > ii
:: castiellu > castiilu > castillu
:: vieyu > viiyu

#### Fenómenu metafónicu ante vocal cabera –i :
Diose tamién n'asturianu el fenómenu metafónicu ante -ī cabera, conseñáu nun namás en pallabres aisllaes de la llingua, sinón tamién na toponimia, lo que llevó a Arias a camentar qu'esta metafonía ante –i tuvo abondo más espardío que los exemplos de güei nos pudieren dexar ver. El pieslle prodúzse en un primer o segundu grau ante –i etimolóxica, inda que tamién danse exemplos de metafonía analóxica ente -e etimolóxica. 

:- ŏ > ō > ū: Piniŏlī (Piñueli, Casu) > Piniōlī (Piñole, Villaviciosa) > Piniūlī (Piñule, Llieres) / Iŏvīs (Sueve/Xueve) > Iōvīs (Xove, Xixón) / cŏmī (cuemi tu) > cōmī (comi tu) > cūmī (cume tu).
:- ŭ > ū: fŭgi > fūgi (fuxi tu, non foxi tu)

#### La nomada segunda metafonía:
En dellos conceyos del centru-sur, onde se conseña ainda'l fenómenu metafonéticu debíu a -u cabera, hay nicios qu'obligaben a almitir la existencia d'una segunda metafonía. Asina:

:- guapu > güepu (Llangréu) > güipu (Ayer)
:- prau > preu > príu
:- esbardu (xral.) > esberdiu (Llangréu) > esbirdiu (Ayer)
:- escolanciu (xral.) > esculenciu (Llangréu) > esculinciu (Ayer)
:- guañu (xral.) > güeñu (Llangréu) > güiñu (Ayer)

## Referencies

* "Metafonía por -i" X. Ll. García Árias. Lletres Asturianes nᵘ4. Ed. ALLA 1982.
* "Nuevos datos d'evolución fónica” X. Ll. García Árias. Lletres Asturianes nᵘ46. Ed. ALLA 1992.
* "Aspeutos evolutivos del vocalismu nel dominiu ástur" X. Ll. García Árias. Lletres Asturianes nᵘ82. Ed. ALLA 2002.
Soto (parroquia d'Ayer)

**Soto** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Llenda al norte cola parroquia de Serrapio, al sur cola de Murias, al este cola de Cabanaquinta y al oeste cola de Piñeres.

Nos sos  d'estensión viven un total de .

El llugar de Soto ta a 400 metros d'altitú y nél habiten 135 persones. Alcuéntrase a 2 quilómetros de Cabanaquinta, la capital del conceyu y nella allúgase la Torre de Soto.

## Patrimoniu
Nesti llugar atopa la Torre de Soto d'orixe medieval, que s'atopaba n'estáu d'abandonu a tal puntu del esbarrumbamientu. Sicasí, n'abril se 2022 empezaron les obres para restauralo, que se completaron en 2023

Cerca d'ehí pasa'l Camín de Santiago Ayerán, Camín de Santiago entá ensin oficializar.

Xubiendo una cuesta d'unos cuantos cientos de metros de llargor, atópase'l Santuariu de la Virxe de Miravalles, que la so construcción empezó nel sieglu XVIII. Sicasí, nesi prau, topábase una basílica que databa del sieglu IX de la cual nun queda nengún restu. La ilesia tien un allugamientu privilexáu nun llanu dientro del paisaxe montascosu del conceyu asturianu d'Ayer.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Océanu (mitoloxía)

**Océanu** (ríu-océanu) na mitoloxía griega yera'l titán fíu d'Uranu y Gaia que representaba al océanu que los antiguos consideraben un ríu que circundaba'l mundu conocíu.

Yera representáu como un home musculosu de barba llarga y cuernos cola parte inferior del so cuerpu con forma de sierpe; col tiempu los cuernos de güe tresfomáronse en pinces de llangosta.

Tuvo con Tetis les tres mil Oceánides y a tolos Oceánidos. En cásique toles versiones de la Titanomaquia, Océanu nun fai parte del grupu de titanes que sofiten a Cronos na so rebelión escontra Uranu, sinón que permanez fiel al so pá xunto a Prometéu y Tetis.

Na dómina de los Dioses olímpicos el papel d'Océnau fíxose más escuru quedando relegáu al gobiernu de los mares más esconocíos de les llendes conocíes del Atlánticu, mientres que Poseidón facíase dueñu del mar Mediterraneu o centru del Mundu Antiguu occidental.

## Descendencia
* Gaia
** Creusa
** Triptolemu
* Theia
** Cercopes
* Tetis (mitoloxía)
** Oceánides
** Oceánidas

## Referencies

## Enllaces esternos
Crimisus

**Crimisus** (*&Kappa;&rho;&iota;&mu;&iota;&sigma;&omicron;&sigma;*) yera un oceánida, fíu d'Océanu y Tetis, de la mitoloxía griega y como talu representaba al ríu homónimu que s'atopaba nel requexu noroccidental de Sicilia y que desemboca na colonia griega d'Exesta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Porrúa

**Porrúa** ye una parroquia del conceyu de Llanes, nel Principáu d'Asturies. Tien una población de , y una estensión de . Ta asitiada a 3,5 km de la capital del conceyu. Celébrase la festividá patronal de Santuyano y Santa Basilisa, siendo la fiesta grande San Xusto y San Pastor celebrada'l segundu domingu d'agostu. Tamién tien llugar *El Mercáu Tradicional de Porrúa*, pioneru nesti tipu d'eventos y manifestación de l'artesanía, la música, el folclor y la etnografía de la zona.
Porrúa cunta coles mesmes con una feria de ganáu añal, un muséu etnográficu, una asociación cultural y una bolera cubierta única na rexón.
Únicu nucleu de población de la parroquia del mesmu nome, con 400 habitantes, ye unu de los pueblos de más destacada personalidá de tol conseyu de Llanes. Famosu por dar nome al traxe d'home tradicional de la zona (porruanu), y polos sos quesos, caltuvo, a lo llargo de la so historia, formes organizativas y tradiciones qu'entá perviven. 

Asitiáu a 4 quilómetros al suroeste de Llanes (salida pela carretera Llanes-L'Agüera Meré) y a 2,5 quilómetros de Celoriu (carretera llocal LL-00), asítiase nun reborde de la zona montiega denominada Mañanga. 

Na plaza pública denominada Campu Santuyano (denominación qu'alude al patronalgu de dichu santu, de posible orixe altomedieval), conocida tamién como La Bolera, por tar nella la única bolera cubierta (modalidá bolo-palma) de la contorna, tán asitiaos amás de la Ilesia (1905-1906), la Escuela (1924), y el Casín-Biblioteca (1928). Allegante a dicha plaza, con entrada pola mesma, atópase'l Muséu Etnográficu del Oriente d'Asturies, d'ámbitu comarcal. 

La so situación privilexada,dientro del conceyu de Llanes, con más de trenta sableres de finu sable, enclavaes en llugares de gran guapura natural, xuníu a la so cercanía a los Picos d'Europa y al so pervalible patrimoniu cultural, convirtieron esti conceyu en cita obligada pa miles de visitantes que, añu tres d'añu, averense a esta tierra pa esfrutar de la so gastronomía, folclor y del tratu coles sos xentes. 

El clima ye templáu, con oscilaciones térmiques bastante moderaes; esto refléxase en branos ya iviernos nidios con unes medies que superen los 17&nbsp;°C pel branu y los 8,5&nbsp;°C pel iviernu. 

Nel añu 2005, esta parroquia recibió'l Premiu Príncipe d'Asturies al Pueblu Exemplar y nel añu 2008 foi *Pueblu cultural d'Europa*.

## Barrios
El Colláu, El Colláu Molín, La Concha, L' Aguillón, La Boriza, La Cai, La Vega, La Veguina, El Depósitu, Valparón, La Cortina, Serna, Ḥogu la Zurra, Llagu la Corrada, La Ḥorna, El Molín, La Peral, La Caleya Roque, La Mazuga, La Concha, La Ḥorcada, El Carril, La Pasera, La Corrolada, La Bolera, Sorvilla, La Cerezal, Llacín, Meré, El Coteru, La Peruyal, El Cortixu, La Concha La Ḥorcada, La Portiellina, Caxigal, Ḥuentes, La caleya Don Grigoriu, Carapedru, La Ḥolechada, Llagu Villa, Llagu La Corrada, Piedramoler, Vallina, Sulatorre

## Referencies

## Enllaces esternos
José Luis Rodríguez Zapatero

**José Luis Rodríguez Zapatero**  ye'l 5ᵘ presidente del gobiernu d'España dende la Transición a la democracia.

Anque nació na ciudá de Valladolid dende pequeñu treslladóse a Lleón, ciudá d'u yera la so familia, el so padre ye un reputáu abogáu de la ciudá; y onde morrió fusiláu'l so güelu na Guerra Civil, un capitán que permaneció col gobiernu de la República.

Na ciudá de Lleón fixo'l bachilleratu, nel colexu *Leonés*, u participó nel equipu de baloncestu; y tamién ehí llevó a cabu los sos estudios de Llicenciatura en Derechu.

Afilióse a l'agrupación socialista llocal de Lleón en 1979, y cuando trabayaba como profesor axuntu de Derechu na Universidá de Lleón foi escoyíu como Secretariu Xeneral de la Federación Socialista lleonesa, cargu que caltendría hastata l'añu 2000, data na que sería escoyíu como Secretariu Xeneral del PSOE.

Hasta l'intre de presentase pa presidente del partíu, que lo fixo como diputáu por Madrid (calteniendo asina la tradición d'esti partíu, na cuala'l cabezaleru de llista o candidatu a la presidencia tien de selu pola capital del estáu) representara a la rexón de Lleón como diputáu nas eleiciones de 1986, 1989, 1993, 1996 y 2000.

El so partíu, el PSOE, ganóu les eleiciones xenerales de 2004. Dalgunes de les principales midías del so gobiernu fueron sacar les tropes españoles d'Iraq y llegalizar el matrimoniu ente ciudadanos del mesmu sexu.

El 9 de marzu de 2008 el PSOE volvió a ser el partíu más votáu nes eleiciones celebraes esi día siendo nomáu presidente pol Rei'l día 12 d'abril de 2008 tras ser elixíu por les cortes el día 11 d'abril en segunda vuelta y por mayoría simple.

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Alguer

**L'Alguer** (; sardu: *S'Alighèra*; sassarés: *L'Aliera*) ye una ciudá asitiada na provincia de Sassari nel noroeste de Cerdeña (Italia). Tien una población de .

En L'Alguer fálase alguerés, un dialeutu deriváu del catalán antiguu con influyencies del sardu y del italianu, porque en 1372 los catalanes espulsaron a los sardos de la ciudá y estableciéronse ellí.

## Referencies

## Enllaces esternos
Quilómetru

El **quilómetru** o **kilómetru** ye una unidá de llonxitú qu'equival a 1.000 metros. Históricamente defínese como la diezmilésima parte de la distancia del polu norte terrestre al ecuador pol meridianu de París.

El símbolu ye **km**, ensin puntu al final.

:1 km = 1.000 m = 1x10³ m

Un quilómetru ye *aproximadamente igual* a: 
* *0,621371192 [[milla|milles]]*
* *1093,613298 [[yarda|yardes]]*
* *3280,839895 [[pie (unidá)|pies]]*
* *0,539956803 [[milla|milles náutiques]]*
* *0,621369950 [[milla|milles d'agrimensura]]*

## Referencies

## Enllaces esternos
Escudu de Pravia

L**'escudu de [[Pravia]]** ta formáu por seis cuervos prietos alliniaos en dos columnes de tres y sobro fondu buxu. El significau d'estos podemos atopalu en que, según la lleenda, foron seis cuervos los qu'abrieron el camín a un capitán pravianu que col so exércitu crució'l ríu y ganó a los sos enemigos.

Enriba l'escudu atopase una corona real, símbolu ensin duldes de la Reconquista dómina na que Pravia foi la corte de la monarquía asturiana (del añu 774 al 791).

Dende'l puntu de vista de la heráldica, esti escudu correspuéndese tamién col qu'empleguen los Cuervo y los Cuervo Arango.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bandera de Pravia

La **bandera de Pravia** ye la bandera del conceyu asturianu de Pravia. 

Compónse del escudu del conceyu sobre fondu malva, nun espaciu rectangular, con unes proporciones de 3/2. 

## Ver tamién
* Escudu de Pravia
* Banderes d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Piñera (L'Abadía Cenero)

**Piñera** ye un llugar de la parroquia xixonesa de L'Abadía Cenero (Asturies). Asítiase na fastera que mira'l regueru Oscuro, afluente del Ríu Pinzales. Separtanlu 9 quilómetros de la ciudá de Xixón, a la que lu xune la carretera AS-18. Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Franz Bopp

**Franz Bopp**  foi un filólogu alemán y fundador de la llingüística indoeuropea, magar que yá anantes l'orientalista británicu William Jones y el xesuita español Hervás y Panduro (1735-1809) llegaren a concluir que munches de les llingües falaes n'Europa y Asia teníen llacios especiales.

**Bopp** quien entamó los estudios sobre les interconesiones ente'l sánscritu, l'armeniu, el griegu, el llatín, el lituanu, l'eslavu antiguu, el góticu y l'alemán.

## Obres
* Über die keltischen Sprachen, Berlin 1839
* Über die Verwandtschaft der malaiisch-polynesischen Sprachen mit dem Indogermanischen, Berlin 1841
* Über die kaukasischen Glieder des indo-europäischen Sprachstammes, Berlin 1847
* Über die Sprache der alten Preußen, Berlin 1853
* Vergleichendes Accentuationssystem, Berlin 1854
* Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen, Berlin 1855
Vicente Álvarez Areces

**Vicente Alberto Álvarez Areces**  foi un políticu asturianu, alcalde de Xixón de 1987 a 1999 y presidente del Principáu d'Asturies de 1999 a 2011.

En 1962 ingresó nel PCE, onde tuvo hasta marzu de 1978. Como miembru del Comité Central del PCE, al que pertenez dende 1969 hasta 1977, organiza y preside la I Conferencia Rexonal del PCE d'Asturies. Horacio Fernández Inguanzo relévalu na secretaría política na II Conferencia Rexonal poles discrepancies dientru de la direición y con CC.OO.. Tres les primeres eleiciones xenerales d'esi añu adopta una postura crítica cola direición, que dirá agravándose col tiempu, hasta que dexa'l partíu tres la III Conferencia Rexonal (Perlora, marzu de 1978), xunto a otros 112 delegaos.

En 1987 concurre como candidatu del PSOE a les eleiciones municipales de Xixón, siendo nomáu alcalde, cargu nel que repite n'otros dos mandatos. En 1999 obtien la mayoría absoluta pola circunscripción central nes eleiciones autonómiques, polo que sal como presidente del Principáu'l 20 de xunetu. En 2003 repite na presidencia, pero esta vez gracies al sofitu d'IU ya que nun algamó la mayoría absoluta. Nes eleiciones el PSOE consiguió 20 escaños, 21 el PP y 4 IX-BA-LV, anque la abstención de IX na invistidura permitió a Areces algamar la presidencia. Repitió nel cargu depués de les eleiciones del añu 2007, gobernando inicialmente en minoría, pero algamando'l sofitu d'IX un añu y mediu más sero. Finalmente anunciaría la so renuncia a presidir nuevamente'l Principáu d'Asturies, siendo sustituyíu al frente del Gobiernu por Francisco Álvarez Cascos.

## Ver tamién
*Alcalde de Xixón
*Presidente del Principáu d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina eleutoral
Álava

**Álava** o **Áraba** () ye la mayor y menos poblada de les tres provincies de la comunidá autónoma del País Vascu, n'España. 
La capital de la provincia ye Vitoria, que tamién ye la capital del País Vascu.

* Superficie: 3.037,26 km² 
* Población: 295.905 (2004)
* Xentiliciu: alavés/alavesa

Llenda'l noreste cola provincia de Guipúzcoa, al este cola comunidá de Navarra, al sur cola comunidá de La Rioxa, al oeste cola provincia de Burgos, y al noroeste cola provincia de Vizcaya. Nel so territoriu ta l'enclave burgalés del condáu de Treviño.

## División alministrativa
La provincia ta dividida en siete cuadrilles:

* Cuadrilla d'Añana
* Cuadrilla d'Ayala
* Cuadrilla de Campezo - Montaña Alavesa
* Cuadrilla de Laguardia - Rioja Alavesa
* Cuadrilla de Salvatierra
* Cuadrilla de Vitoria
* Cuadrilla de Zuya

## Ver tamién
*Llista de conceyos d'Araba

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de la Diputación Foral d'Álava
Provincia d'Albacete

**Albacete** ye una provincia española asitiada na parte sureste de la Meseta Central, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, a unos 650 metros sobre'l nivel del mar. Llenda al norte con Cuenca, al este con València y Alacant, al sur con Murcia y Granada, y al oeste con Ciudad Real y Jaén.

La provincia tien una población de . La so capital ye la ciudá d'Albacete.

## Ver tamién
*Llista de conceyos d'Albacete
*Provincies d'España

## Referencies

## Enllaces esternos
*Diputación provincial d'Albacete
*Antroxu de Villarrobledo
Provincia d'Alacant

**Alacant** ye una provincia del sureste d'España, na parte meridional de la Comunidá Valenciana.

Llenda coles provincies de Murcia, Albacete, València, y el mar Mediterraneu. La población de la provincia ye de 1.855.047 (2015) siendo la 5ª más poblada d'España. La so capital ye Alacant. Otres ciudaes importantes de la provincia, por orde de población son: Elx, Torrevella de la Mata, Oriola, Benidorm, Alcoi, Elda, Sant Vicent del Raspeig, Dénia, Villena, Petrer, Xàbia, La Vila Joiosa.

## Comarques
Alicante divídese en nueve comarques:

* **[[El Comtat]]** (capital Cocentaina)
* **L'[[Alcoià]]**, que se divide en dos subcomarques:
** Valls d'Alcoi (capital Alcoi)
** La Foia de Castalla (capital Castalla, ciudá más poblada: Ibi)
* **[[La Marina Alta]]** (capital Dénia), subcomarques:
** Les Valls de Pego
** El Marquesat de Dénia
** La Retoria
** La subcomarca de Benissa, culturalmente más afín a la Marina histórica (actual Marina Baixa).
* **[[La Marina Baixa]]** (capital La Vila Joiosa, ciudá más poblada: Benidorm) Tien una subcomarca nomada: el Vall de Guadalest.
* **L'[[Alt Vinalopó]]** (capital Villena) Tien una subcomarca: el Vall de Biar.
* **El [[Vinalopó mitjà]]** (capital Elda)
* **El [[Baix Vinalopó]]** (capital Elx
* **L'[[Alacantí]]** (capital Alacant)
* **El [[Baix Segura]]** o *Vega Baixa* (capital Oriola, ciudá más poblada: Torrevella)

## Ver tamién
* Llista de conceyos d'Alacant

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diputación d'Alacant
Provincia d'Almería

**Almería** ye una provincia española, asitiada nel sureste d'España y integrada na Comunidá Autónoma d'Andalucía. La capital de la provincia ye la ciudá d'Almería.

El gobiernu y alministración de los intereses provinciales ta encomendáu a la Diputación Provincial d'Almería.

Tien una superficie de 8.774 km². Según l'Institutu Nacional d'Estadística, tien una población de . Tien una diócesis, 8 partíos xudiciales y 103 conceyos.

## Ver tamién
* Llista de conceyos d'Almería
* Reinu de Granada

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de la Diputación Provincial d'Almería (en castellanu)
* Historia d'Almería (en castellanu)
Provincia d'Ávila

**Ávila** ye una provincia española de la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Llenda'l norte cola provincia de Valladolid, al sur con Toledo y Cáceres, al este con Segovia y la Comunidá de Madrid, y al oeste con Salamanca. Según el padrón de población del INE en 2017 la provincia cuntaba 160 700 habitantes (na nᵘ47 de les 50 provincies españoles) y con una densidá de población de 19,96 hab./km².

## Simbolos
L'escudu de la Provincia d'Ávila axunta los blasones de poblaciones que fueron cabeza de los antiguos partíos xudiciales; como Arenas de San Pedro col so castiellu amburáu. Na so parte central figuren les armes de la ciudá d'Ávila, un campu de gules o colloráu nel qu'apaez representáu'l rei Alfonso VII de Llión nel ábside de la Catedral d'Ávila xunto al lema: Ávila del Rei.

## Ver tamién
* Llista de conceyos d'Ávila

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Badajoz

**Badajoz** o ***Badayoz*** (**Badajós** n'extremeñu) ye una provincia d'España, na parte sur de la comunidá autónoma d'Estremadura. Llenda coles provincies de Cáceres, Toledo, Ciudad Real, Córdoba, Sevilla, y Huelva, y con Portugal. 

Ye la provincia más grande d'España, con 21.766 km². Tien una población de 668.774 habitantes (2005). La so capital ye la ciudá de Badajoz. Los conceyos de la provincia, amás de la capital, con más de 10.000 habitantes son Mérida, Don Benito, Almendralejo, Villanueva de la Serena, Montijo, Zafra, Villafranca de los Barros y Olivenza.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Badajoz

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Barcelona

**Barcelona** ye una provincia d'España, na parte central de la comunidá autónoma de Cataluña. Llenda coles provincies de Tarragona, Lleida y Girona, y col Mar Mediterraneu al este. 

La so capital ye Barcelona. La provincia tien una población de , de los que menos d'una tercera parte viven na capital. Tien una estensión de 7.719 km².

## Comarques
* Alt Penedès
* Anoia
* Bages
* Baix Llobregat
* Barcelonès
* Berguedà
* Garraf
* Maresme
* Osona
* Vallès Occidental
* Vallès Oriental

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Barcelona

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Burgos

La **provincia de Burgos** ye una provincia de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, n'España. Llenda al norte coles estribaciones orientales de la Cordillera Cantábrica, que la separen de les comunidaes autónomes de Cantabria y del País Vascu, al sur coles provincies de Segovia y Soria, al este coles comunidaes autónomes de La Rioxa y el País Vascu y la provincia de Soria y al oeste coles de Palencia y Valladolid.

La provincia de Burgos tien una superficie total de 14.269 km², lo que supón un 2,83% del territoriu nacional y el 15,19% del rexonal. Cuenta con , de los cuales  concéntrense na ciudá de Burgos, la capital.

Aparte de la capital, esisten dos nucleos industriales importantes, el d'Aranda de Duero y el de Miranda de Ebro, esti últimu el segundu más importante de la provincia dempués de la capital.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Burgos

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diputación Provincial de Burgos  (en castellanu)
* El portal de la provincia (en castellanu)
Provincia de Cáceres

**Cáceres** (**Caçris** n'estremeñu, **Cáciris** en fala de Xálima) ye una provincia d'España, na parte norte de la comunidá autónoma d'Estremadura. Llenda coles provincies de Salamanca, Ávila, Toledo y Badajoz y con Portugal. 

La so capital ye la ciudá de Cáceres.

La provincia de Cáceres tien una población de 411.390 habitantes (2004) de los cuales algo más d'una quinta parte vive na capital.

## Comarques de Cáceres
* Comarca del Alagón
* Comarca d'Alcántara
* Comarca del Ambroz
* Comarca de Cáceres
* Comarca de Campu Arañuelo
* Valle del Jerte
* Comarca de La Vera
* Las Hurdes
* Las Villuercas
* Comarca de Los Ibores
* Comarca de Sierra de Gata
* Comarca de Trujillo
* Comarca de Valencia de Alcántara

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Cáceres

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente de Francia

El **presidente de la República Francesa** (en francés, *Président de la République française*) ye'l xefe d'Estáu de Francia, gran maestre de la Lexón d'Honor y copríncipe d'Andorra. Según el sistema semipresidencial francés, exerz les más altes funciones del poder executivu de la República. Mora nel Palaciu del Elíseo. 

El presidente ye escoyíu por aciu el sufraxu directu con posibilidá d'una segunda vuelta eleutoral, cuando nun llogra mayoría absoluta na primer vuelta, para un mandatu de cinco años. Dende la reforma de la Constitución de 2008, el mandatariu solo tien la posibilidá d'una reelección inmediata, pero pudiendo repitir nuevamente'l mandatu dempués de trescurríu un periodu. En casu de muerte, destitución, dimisión o arrenunciu d'un presidente, el presidente del Senáu de Francia asume la presidencia interina. 

## Llista de presidentes de la República Francesa

#### Segunda República
*Louis-Napoléon Bonaparte, 1848 - 1851 (porclamóse a él mesmu Emperador en 1852 y gobernó hasta 1870).

#### Tercera República
*Adolphe Thiers, 1871 - 1873
*Patrice Edme, Conde de MacMahon, 1873 - 1879
*Jules Grévy, 1879 - 1887
*Marie François Sadi Carnot, 1887 - 1894
*Jean Casimir-Perier, 1894 - 1895
*Félix Faure, 1895 - 1899
*Émile Loubet, 1899 - 1906
*Armand Fallières, 1906 - 1913
*Raymond Poincaré, 1913 - 1920
*Paul Deschanel, febreru 1920 - setiembre 1920
*Alexandre Millerand, 1920 - 1924
*Gaston Doumergue, 1924 - 1931
*Paul Doumer, 1931 - 1932
*Albert Lebrun, 1932 - 1940

#### [[Francia de Vichy|Gobiernu de Vichy]]
*Henri Philippe Pétain ("Xefe d'Estáu", non Presidente de la República)

#### Gobiernu Provisional
*Charles de Gaulle, 1944-1946
*Félix Gouin, 1946
*Georges Bidault, 1946
*Léon Blum, 1946 - 1947

#### Cuarta República
*Vincent Auriol, 1947 - 1954
*René Coty, 1954 - 1959

#### Quinta República
*Charles de Gaulle, 1959 - 1969
*Georges Pompidou, 1969 - 1974
*Valéry Giscard d'Estaing, 1974 - 1981
*François Mitterrand, 1981 - 1995
*Jacques Chirac, 1995 - 2007
*Nicolas Sarkozy, 2007 - 2012
*François Hollande, 2012 - 2017
*Emmanuel Macron, 2017 -

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de la Presidencia de la República (en francés)

## Referencies
Jacques Chirac

**Jacques René Chirac** , foi un políticu francés, primer ministru (1974-1976; 1986-1988) y presidente de la República (ente'l 17 de mayu de 1995 hasta'l 16 de mayu de 2007) y Copríncipe d'Andorra (1995 - 2007).

Dende 1977 hasta 1995 tamién foi l'alcalde de París.

Yera altu funcionariu xubiláu del Tribunal de Cuentes francés.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Jacques Chirac et Bernadette Chirac: Actualité
* Chirac et Sarkozy: Chirac et Sarkozy Actualité 
* Nicolas Sarkozy: blog Sarkozy
Provincia de Cádiz

La **provincia de Cádiz** ta asitiada al sur d'España y ye una de les ocho provincies d'Andalucía. La so capital ye la ciudá de Cádiz. 

Anque nun tien una división alministrativa oficial, hai delles comarques naturales:
* La Bahía de Cádiz, onde s'alcuentra la capital. 
* El Baxu Guadalquivir con capital en Sanlúcar de Barrameda.
* El marcu de Xerez con capital en Xerez de la Frontera.
* La Sierra de Cádiz, con centros urbanos como Arcos de la Frontera, Ubrique y Olvera.
* La Janda, qu'ocupa'l centru de la provincia interior y litoral, con centros en Medina-Sidonia y Barbate.
* El Campu de Xibraltar, con capital n'Alxeciras.

Al sur de la provincia alcuéntrase'l peñón de Xibraltar, colonia del Reinu Xuníu.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Cádiz

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Castelló

**Castelló**  ye una de les 50 provincies nes que ta dividía alministrativamente España, parte de la Comunidá Valenciana. La so capital ye Castelló de la Plana.

Asitiada'l este de la Península Ibérica, llenda col mar Mediterraneu al este y coles provincies de Tarragona al noreste, Teruel al oeste y València al sur.

## Comarques
***[[L'Alcalaten]]** (capital L'Alcora)
***[[Alt Maestrat]]** (capital Albocàsser)
***[[L'Alt Millars]]** (capital Cirat)
***[[L'Alt Palància]]** (capital Sogorb)
***[[Baix Maestrat]]** (capital Vinaròs)
***[[Plana Alta]]** (capital Castelló de la Plana)
***[[Plana Baixa]]** (capital Borriana)
***[[Els Ports]]** (capital Morella)

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Castelló

## Referencies

## Enllaces esternos
Islles Åland

Les **Islles Åland** (*Åland* en suecu y *Ahvenanmaa* en finlandés) ye una provincia autónoma de les seis nes que ta dividida rexonalmente Finlandia dende 1997. La so capital alministrativa ye Marieḥamn (en finlandés *Maarianhamina*). La provincia consta de 16 conceyos, ente los que'l de la capital ye l'únicu que tien rangu de ciudá.

La población, mayoritariamente de llingua sueca, ye de  de los que  viven na capital.

Åland y la so provincia, allugada ente'l Mar Bálticu, Finlandia y Suecia, ta formada por más de 6.500 islles ya isllotes, tien una gran autonomía y les atribuciones del Gobiernu provincial son abondo estremaes de les otres provincies finlandeses. Asina, por exemplu, l'Estatutu d'Autonomía garantiza la posición predominante del suecu nel territoriu provincial, y tamién ye miembru asociáu del Conseyu Nórdicu.

## Conceyos

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Ciudad Real

**Ciudad Real** ye una provincia d'España na Comunidá Autónoma de Castiella-La Mancha. Tien 510.122 habitantes (censu de 2007) en 19.813 km² de superficie. La so capital ye Ciudad Real. Llenda al norte cola provincia de Toledo, al noreste cola provincia de Cuenca, al este cola provincia d'Albacete, al sur coles provincies de Córdoba y Jaén y al oeste cola provincia de Badajoz.

## Xeografía
El so paisaxe defínese pola Meseta Central na so metá meriodional; trátase d'un perfil llanu con pequeños cerros normalmente de poca altitú. Al norte tán los Montes de Toledo.

El clima de la provincia ye continental, con iviernos fríos y branos mui calorosos.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Ciudad Real

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Córdoba

**Córdoba** ye una Provincia del sur d'España, na parte nortecentral de la comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda coles provincies de Málaga, de Sevilla, de Badajoz, de Ciudad Real, de Jaén, y de Granada. La so capital ye Córdoba.

Tien un área de 13.769 km² onde viven 775.944 persones (2003), de los cuales más del 40% vive na capital. El clima ye mediterraneu continentalizáu con unes temperatures que na capital oscilen ente los 9,2º de xineru y los 27,2º de xunetu y agostu con máximes que delles vegaes superen los 40º (46,6º el 23 de xunetu de 1995, 46,2º el 1 d'agostu de 2003). Les precipitaciones na capital son de 536 mm al añu concentrándose d'ochobre a abril.

## Comarques
* Altu Guadalquivir.
* Altu Guadiato.
* Campiña Este.
* Campiña Sur.
* Subbética.
* Valle de los Pedroches.
* Vega del Guadalquivir.

## Espacios naturales protexíos

Parques naturales:
* Sierra de Cardeña y Montoro.
* Sierra d'Hornachuelos.
* Sierres Subbétiques.

Parques Periurbanos:
* Fuente Agria.
* Fuente La Zarza.
* La Sierrezuela.
* Los Cabezos.

Paraxes:
* Embalse del Malpasillo.
* Embalse de la Cordobilla.

Monumentos naturales:
* Soto de la Alboleja.
* Cueva de los Murciélagos.

Reserves naturales:
* Llaguna Amarga.
* Llaguna del Tíscar.
* Llaguna del Zóñar.
* Llaguna de los Xarales.
* Llaguna del Conde o Salobral.
* Llaguna del Rincón.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Córdoba

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diputación de Córdoba
* Inistitutu d'Estadística d'Andalucía: Datos básicos
* Institutu d'Estadística d'Andalucía: Fiches Municipales
Provincia de Lugo

**Lugo** ye una provincia española de Galicia.

Ye la mayor de les provincies gallegas y la que menos densidá de población tien, con una población de . Llenda'l norte col mar Cantábricu, al oeste cola provincia de La Coruña y la de Pontevedra, al sur cola provincia d'Ourense y al este con Asturies y la provincia de Llión. La so capital ye la ciudá de Lugo y les principales llocalidaes, a parte de la capital, son Monforte, Viveiro, Ribadeo, Vilalba, Sarria, Chantada y Mondoñedo.

El principal ríu ye'l Miño, que tamién recorre la provincia d'Ourense y fai de llenda ente la provincia de Pontevedra y Portugal, desembocando nel Atlánticu.

## Idiomes
La inmensa mayoría de los sos habitantes tien por llingua habitual y mayoritaria el idioma gallegu. Delles persones, sobremanera les más vieyes, son monollingües gallegos. Ye tan solo posible atopar nucleos mestos gallegu y español falantes en dalgunos de los nucleos cimeros a 10.000 habitantes, que xeneralmente son pocos. Inclusive na capital, la vitalidá de la llingua gallega nes conversaciones ye bien fuerte.

Fálense delles variantes de gallegu na provincia de Lugo. Sicasí tienen la carauterística de ser les isogloses más cercanes al lleonés y por tanto tamién a les llingües castellanes, polo que presenten dellos signos fonéticu y gramatical que son equivocadamente consideraos influencies del español o del lleonés. Sicasí, el gallegu de Lugo, especialmente nes zones non costeres, ye probablemente de los más xenuinos de toa Galicia, por cuenta de la casi nula influencia histórica del español na población rural.

## Ver tamién
*Llista de conceyos de Lugo
*Muséu Provincial del Mar

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Málaga

**Málaga** ye una provincia española d'Andalucía, al sur de la Península Ibérica, na costa mediterránea, ente les provincies de Granada y Cádiz. La so capital ye la ciudá de Málaga. Tien una superficie de 7.306 km² distribuía en 100 conceyos y 11 partíos xudiciales, con una población de .

## Comarques
* Antequera
* Axarquía
* Costa del Sol Occidental
* Guadalteba
* Málaga
* Comarca Nororiental Málaga
* Serranía de Ronda
* Sierra de les Ñeves
* Valle del Guadalhorce

## Espacios naturales protexíos
Son cinco los parques naturales qu'esisten na provincia:

* Parque Natural Sierra de les Ñeves.
* Parque Natural Montes de Málaga.
* Parque Natural Los Alcornocales.
* Parque Natural Sierra de Grazalema.
* Parque Natural Sierres de Texea, Almijara y Alhama.

Y seis los paraxes naturales:

* Paraxe Natural Los acantilaos de Maro.
* Paraxe Natural La desembocadura del Ríu Guadalhorce.
* Paraxe Natural L'escobiu de los Gaitanes.
* Paraxe Natural Los Reales de Sierra Bermexa
* Paraxe Natural Los Reales de Sierra Crestellina.
* Paraxe Natural El Torcal d'Antequera.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Málaga
*Persones de la provincia de Málaga

## Referencies

## Enllaces esternos

* Diputación Provincial 
* Institutu d'Estadística d'Andalucía: Datos básicos 2005
Provincia d'A Coruña

La **provincia d'A Coruña** ye una provincia del noroeste d'España, y pertenez a la comunidá autónoma de Galicia. Trátase de la provincia más poblada de la comunidá. La so capital ye la ciudá d'A Coruña. Llenda al norte y al oeste col océanu Atlánticu, al este cola provincia de Lugo y al sur cola provincia de Pontevedra. Tien una población de  y una superficie de  km². 

## Clima
El clima na provincia ye de tipu atlánticu européu, carauterizáu por tener temperatures suaves y con poca oscilación térmica y lluvies abundantes casi tol añu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Cuenca

**Cuenca** ye una provincia de la España central, na parte este de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

Llenda coles provincies de València, Albacete, Ciudad Real, Toledo, Madrid, Guadalajara y Teruel.

Na provincia habiten 211.375 persones (2007). La so capital ye la ciudá de Cuenca, onde vive cuasi un cuartu de la población de la provincia. Tien 238 conceyos.

## Ver tamién
* Llista de conceyos de Cuenca.

## Referencies

## Enllaces esternos
Provincia de Granada

**Granada** ye una provincia española asitiada nel este de la comunidá autónoma d'Andalucía. La so capital ye la ciudá de Granada.

Llenda al norte con coles provincies de Jaén, Albacete y Murcia; al este Almería; al sur tien salida al mar Mediterraneu; y al oeste Málaga y Córdoba.

El so área ye de 12.647 km², onde viven 897.388 persones (2008). Ta xebrada en 168 conceyos.

El monte más altu de la Península Ibérica, el Mulhacén, con un altor de 3.482 metros, ta asitiáu en Granada. Comparte cola provincia d'Almería'l Parque Nacional de Sierra Nevada.

## Ver tamién

* Llista de conceyos de Granada
* Reinu de Granada
* Rexón de Granada

## Referencies

## Enllaces esternos

* Escelentísima Diputación de Granada 
* Portal de Granada
Unión Renovadora Asturiana

La **Unión Renovadora Asturiana** (*URAS*) ye un partíu políticu rexonalista asturianu de centru fundáu por Sergio Marqués.

Esti partíu fundólo'l 2 d'avientu de 1998 Sergio Marqués cuando yera Presidente del Principáu d'Asturies, como consecuencia de les diferencies de criteriu del qu'entós yera'l so partíu, el PP asturianu. Por ello gobernó en minoría hasta'l fin de la llexislatura en 1999. 

Nes eleiciones municipales y autonómiques d'esi añu algamó un importante sofitu, convirtiéndose na tercer fuercia política asturiana. Sacó 44.261 votos (7,2%) y 3 diputaos autonómicos, amás de 83 conceyales.

En 2003 los sos resultaos fueron peores enforma, sacando namás que 17.162 votos (2,8%), colo que perdieron tolos sos diputaos. Nos conceyos pasaron de tener 83 a 29 conceyales. 

Anguaño URAS tien pautada una coalición col Partíu Asturianista baxo'l nome d'Unión Asturianista cola que se presentó a les eleiciones autonómiques de 2007. La presidencia de la colligación va ser rotativa, entamando per Sergio Marqués. Nestes eleiciones autonómiques de 2007 nun algamó nengún diputáu na Xunta Xeneral teniendo la coalición 13.255 votos, faltando-y 2.736 votos pela Circunscripción Central d´Asturies p´algamalu.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial d'URAS
Izquierda Asturiana

**Izquierda Asturiana** (*IAS*) ye un partíu políticu asturianu que se define como izquierda republicana, socialista, verde y soberanista d'Asturies.

## Historia
Izquierda Asturiana fundóse nel añu 1992 por ex-militantes de la *Unidá Nacionalista Asturiana* que nun taben d'alcuerdu cola llinia política de la formación. Nel *I Alcuentru Nacional*, celebráu ente payares de 1994 y xineru de 1995, diéronse los pasos necesarios pala constitución del partíu y aprobáronse les sos bases ideolóxiques. Tovía nun tuvieron representación na Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies.

El partíu tien ente los sos oxetivos la defensa del asturianu (dende xunu de 2004 ye miembru del *[[Conceyu Abiertu pola Oficialidá]]*, asina como realizar una política d'izquierda asturiana, ensin influyencies de nengún partíu ayenu a la realidá política asturiana.

Dempués de delles negociaciones, n'abril de 2007, presentó xunto a Los Verdes-Grupu Verde una coalición col nome d'UNIDÁ pa les eleiciones asturianes d'esi añu.

En xunetu del 2012 faise pública la Resolución de la Direición Nacional d'IAS aprobada meses enantes onde se fai una valoración de la participación d'IAS na UNA dende la so fundación en 2008 y se fai anuncia de la recuperación de la so soberanía política, renunciando a la so participación na fundación de Compromisu por Asturies.

Nes eleiciones a conceyu de mayu del 2015 IAS robla un alcuerdu de collaboración con Izquierda Xunida (IX) nos conceyos de Mieres y Morcín, *nun cuayando la so presencia dientro de les llistes d'IX nos conceyos de [[Llangréu]], [[Siero]], [[Colunga]], [[Cabrales]] y [[Piloña]] ente otros porque nun se daben les condiciones nin les garantíes pa faceles viables.* Frutu d'estos alcuerdos Faustino Zapico algama l'acta de conceyal nel Conceyu Mieres, onde xestiona les conceyalíes de Participación Ciudadana, d'Educación y de Política Llingüística, amás de coordinar la Estaya de Servicios Servicios a la Ciudadanía (qu'engloba les conceyalíes d'Infancia, de Mocedá, de Cultura, de Deportes, de Memoria Democrática, d'Educación, de Participación Ciudadana, y de Política Llingüística).

La MIAS ye la organización moza d'izquierda Asturiana que, en 2008, se disuelve, anque la direición nacional del IAS nun lo reconoció.

## Resultaos eleutorales
Nesta seición, preséntense los resultaos d'esta formación política en solitario. Los sos resultaos en coalición puen vese en Bloque de la Izquierda Asturiana y UNIDÁ.

### Eleiciones a conceyu

### Congresu de los Diputaos
Les úniques eleiciones a les que se presentó en solitario pal Congresu de los Diputaos fueron les xenerales de 2004.

### Senáu d'España
Les úniques eleiciones a les que se presentó en solitario pal Senáu fueron les xenerales de 2004.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial de les redes sociales d'IAS
* Páxina web d'Izquierda Asturiana