open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roberto González-Quevedo

**Roberto González-Quevedo González**  ye un filósofu, antropólogu y llingüista.

## Biografía
Ye llicenciáu en filosofía y doctor n'antropoloxía y en filoloxía (gracies a la so obra *La Fala de Palacios de Sil*).

Roberto González-Quevedo ye fíu de la escritora palaciega Eva González. A mancomuña escribieron una serie llibros, Poesías ya hestorias na nuesa tsingua; Poesías ya cuentus na nuesa tsingua (1980), Bitsarón: Cousas pa nenus ya pa grandes na nuesa tsingua (1981), Xentiquina (1983), Xeitus: poesías ya cuentus (1985) y Branas d'antanu ya xente d'anguanu: poesías ya cuentus (1990).

En 1981 algamó'l Premiu de Narraciones Curties de la Diputación d'Asturies (antecesor del Xosefa Xovellanos) col so rellatu: *Pul sendeiru la nueite*, un llibru de calter iniciáticu que recrea Pesicia, una tierra d'aniciu prerromanu, patria de los ástures más occidentales, los pésicos. Una tierra que conxuga l'occidente d'Asturies col de Lleón. Siempre atentu a la evolución cultural conxunta de les dos fasteres más occidentales d'esos antiguos reinos, vien collaborando nos espacios creaos n'andecha ente les dos tierres dende la transición.

González-Quevedo ye miembru de númberu de l'Academia de la Llingua Asturiana ocupando anguaño'l cargu de secretariu, y direutor de la espléndida revista Cultures, editada pola Academia asturiana y dedicada a temes antropolóxicos y etnográficos.

## Bibliografía
### Cola so ma
* *Poesías ya hestorias na nuesa tsingua; Poesías ya cuentus na nuesa tsingua* (1980)
* *Bitsarón: Cousas pa nenus ya pa grandes na nuesa tsingua* (1981)
* *Xentiquina* (1983)
* *Xeitus: poesías ya cuentus* (1985)
* *Branas d'antanu ya xente d'anguanu: poesías ya cuentus* (1990)

### Recopilaciones
* *Cuentus de Nós* (1983)
* *Cuentos de Lleón* (1996)
* *El Dialecto Leonés* (2006) Obra conmemorativa.

### Solu
* *Pul sendeiru la nueite* (1981)
* *Inis Aion* (1986)
* *Llume de Lluz* (2002)
* *Pan d'Amore* (2004)
* *El Sil que baxaba de la nieve* (2007)
* *Onde viven los amigos* (2010)
* *Sangre na braña* (2011)
* *Los crímenes de Pumarín* (2019)

### Ensayu ya investigación
* *Roles sexuales y cambio social en un valle de la Cordillera Cantábrica* (1991)
* *Antropoloxía llingüística: cultura, llingua y etnicidá* (1994)
* *Economía y cultura: cambios económicos y cambios culturales n'Asturies* (1997)
* *La cultura de los vaqueiros de alzada según Bernardo Acevedo* (1997)
* *La Fala de Palacios de Sil* (2001)
* *Antropología social y cultural de Asturias, introducción a la cultura asturiana* (2003)
* *Historia de la Filosofía* (2005)

## Referencies

## Enllaces esternos
*González-Quevedo va echar el pregón de la fiesta de la Oficialidá
*
Miguel Ramos Corrada

Criaú en Xixón (Asturies), llicencióse en Filoloxía Románica pola Universidá d'Uviéu en 1971 y doctoróse en 1983 con una tesis sobre la obra de Pepín de Pría. Al añu siguiente nómbrenlu académicu de l'ALLA. Foi vicepresidente d'aquella institución.

Foi'l direutor del centru la UNED n'Asturies dende 1984 y profesor de la mesma. Ta reconocío como un espertu en lliteratura asturiana y una autoridá na obra de Pepín de Pría.

## Bibliografía
*Sociedad y literatura bable, 1839-1936 (1982)
*Pría, Pepín de; Obres completes / José García Peláez (Pepín de Pría) (1993)
*La formación del concepto de historia de la literatura nacional española: las aportaciones de Pedro J. Pidal y Antonio Gil de Zárate (2001)
## Referencies

## Enllaces esternos
Plan de Normalización Social del Asturianu 2005-2007

El **Plan pa la normalización social del asturianu 2005-2007** ye una serie de medíes, aprobaes pol gobiernu del Principáu d'Asturies (España) pa potenciar el so usu y promoción del asturianu y el gallegoasturianu. El plan atenderá realizar los siguientes oxetivos: 

* Fomentar l'usu institucional y públicu poles alministraciones.
* Cooperar colos conceyos asturianos.
* Promover el so usu nos medios de comunicación, tanto del asturianu como de la fala del occidente d'Asturies.
* Garantizar l'enseñu del asturianu pa tolos niveles educativos.
* Afitar la toponimia tradicional, oficializala y xeneralizar el so usu a tolos niveles.
* Desenvolver la información (y potenciar l'estudiu) de la llingua asturiana.
* Fomentar l'usu de la llingua socialmente.
* Impulsar l'usu del asturiano.
* Fomentar la edición de productos culturales en llingua asturiana.

Foi aprobáu'l 24 de febreru de 2005. Al cabo de 2007, foi prorrogáu, calteniéndose aínda en vixencia.

N'agostu de 2015 la seición asturiana de Podemos plantegó una proposición non de llei al Gobiernu d'Asturies para la ellaboración con calter urxente d'un segundu plan de normalización social del asturianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Plan de Normalización.
*
Jesús Neira Martínez

**Jesús Neira Martínez** . Dialectólogu asturianu. Foi miembru eméritu del RIDEA.

= Biografía =
Cursó los sos estudios de Maxisteriu, y más sero de Filoloxía Hispánica na Universidá d'Uviéu y doctoróse na Universidá de Madrid en 1951 con una tesis sobre l'asturianu faláu nel conceyu Ḷḷena. Depués d'exercer la enseñanza primario y medio obtuvo una plaza de profesor de llingua española na Escuela de Maxisteriu d'Uviéu. Más llueu, pasó a exercer la so docencia na Facultá de Filoloxía de la Universidá d'Uviéu, ú impartió hestoria del español, comentarios de testos y, n'especial, dialeutoloxía. Ingresó nel RIDEA como miembru de númberu en 1967. Tamién ye miembru correspondiente de la (Real Academia Española) dende l'añu 1983.

Jesús Neira dedicóse especialmente a la investigación dialeutolóxico, centrao básicamente nos diferentes dialeutos del asturianu. Ye autor d'El habla de Lena, El bable. Estructura e historia y Bables y castellano. Realizó tamién, xunto con María del Rosario Piñeiro Peleteiro, el Diccionario de los bables de Asturias. Arriendes d'estes obres, espublizó diversos artículos sobre los diferentes aspectos del asturianu nel cartafueyu Archivum, y nel BRAE (*Boletín de la Real Academia Española*). Participó en publicaciones coleutives como la Enciclopedia Temática de Asturias, La Gran Enciclopedia Asturiana, El mapa lingüístico de la España actual editáu pola Fundación Juan March y un númberu estraordinariu de la Revista de Occidente dedicáu al billingüismu. Tien tamién estudios dialeutolóxicos sobre otres llingües y dialeutos de la Península y Hispanoamérica. 

Jesús Neira sostenía que'l ríu Navia constitúi la llende averada ente'l gallegu y l'asturianu.
 
Amás de les sos investigaciones nel terrén llingüísticu, Jesús Neira vieno espublizando trabayos sobre lliteratura española, ente los que s'alcuentren dellos análisis de testos poéticos y el prólogu y la edición de les *Obras Escogidas* del dramaturgu y poeta ḷḷenizu Vital Aza.

## Referencies

## Bibliografía
* "Neira", na *Gran Enciclopedia Asturiana*, vol X, Xixón, Silverio Cañada, 1970.
* "Neira", na *Gran Enciclopedia Asturiana. Suplemento*, vol 17, Silverio Cañada, 1970.
* AAVV, *Miscelánea dedicada al profesor Jesús Neira*, *Archivum*, vol. XXXVI, 1986

## Enllaces esternos
* Reseña biográfica y bibliografía  
* Bibliografía sobre Jesús Neira. Contién enllces con dalgunos artículos
Lorena Corripio

**Lorena Corripio López**  ye una cantante asturiana de tonada.

Lorena forma parte de la xeneración más moza de cantantes, algamando por primer vez el reconocimientu del Memorial Silvino Argüelles nel añu 2007 y tando igualmente presente nos cinco años siguientes.

Como ye habitual nel ámbitu de la canción asturiana, Lorena participa en concursos algamando en 2009 el premiu del públicu nel festival de La Nueva y en 2010 y 2011 el concursu qu'entama en Xixón el diariu El Comercio. Igualmente, nel añu 2011, fízose col primer premiu del XIV Concursu de Tonada Cuenca del Caudal y VIII Concursu *[[La Voz de Avilés]]*, asina como'l Premiu de la Crítica RPA a la *Meyor Voz del Añu* de la RPA. Tamién nel 2011 conceden-y l'Urugallu de Bronce del Centru Asturianu de Madrid na categoría de tonada.

Dientro del so repertoriu podemos atopar cantares como: *Soi de Langreo*, *A vivir a la montaña*, *La Cabraliega*, *Playina la de Xixón* o *Tienes casa, tienes horru*.

Anguaño ye vicepresidenta de l' *[[Asociación d'Interpretes de Canción Asturiana]]* (AICA)

## Victories en concursos

## Referencies

## Enllaces esternos
Soldat Louis

**Soldat Louis** ye un grupu rock orixinariu de Lorient que fai un amestu ente la música tradicional de la Bretaña cola música más rockera: Asina, xunten la instrumentación del rock más clásicu: guitarra llétrica, acústica, batería... cola gaita escocesa, la gaita bretona y les bombardes propies de la música de raíz d'aquella península.

Los únicos miembros fundadores del grupu qu'anguaño siguen son Renaud Detressan (alies Gary Wicknam) et Serge Danet (conocíu por Soldat Louis).

## Biografía
El primer trabayu de Soldat Louis "Première Bordée" asoleyóse en 1988. Per esi tiempu tocaren en Le Zénith, París. Col so primer single d'esi álbum, Du rhum Des Femmes alagamen darréu bona sonadía. `

El so segundu trabayu foi Pavillon Noir, con él xiren por tola xeografía del *hexágonu*.

## Temática de los sos cantares
Dientro del nomáu Rock Celta, marcu nel que podíen tar, ente otros, Wolstone o The Moving Hearts, los cantares de Soldat Louis aporten a esti xéneru un tastiu de música marinera, pola so temática. Abonda les referencies al alcohol y al amor.

Hai tamién cantares con carís políticu, talmente *Bobby Sands* podiera ser un bon exemplu.

## Composicion
* Anthony Masselin (gaita/uilleann pipes/flautes)
* Christophe Sonnic (batería)
* Gary Wicknam (alias *Renaud Detressan*) (guitarra/coros)
* Hervé Le Guillou (baxu)
* Jean-Paul Barrière (teclaos)
* Michel Banuls (guitarra/coros)
* Soldat Louis (Serge Danet)(guitarra/ banyu/ voz)

## Discografía
* Première bordée, 1988
* Pavillon noir, 1990
* Auprès de ma bande, 1993
* Le meilleur de Soldat Louis : C'est un pays, 1995
* En vrai, 1997
* Bienvenue à bord, 1999
* Escale sur la planète, 2002
* En vrai 2 vrai, 2002
* Sales gosses, 2006

* Le Meilleur de soldat Louis, 2008

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina de Soldat Louis, en francés
Première Bordée

**Première Bordée** foi'l primer discu sacáu al mercáu pola banda bretona Soldat Louis nel añu 1988.

El single d'esi discu, **Du Rhum Des Femmes** fai que'l grupu tea ésitu darréu. Venden 750.000 exemplares del discu, y l'álbum consigui un doble discu d'oru. El grupu algama la fama con esti trabayu per tola Francia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bañugues

**Bañugues** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Ocupa una fastera de  de la fachada oriental del conceyu, al este del Cabu Peñes. Nel so relieve costeru destaca la sablera homónima, na que s'atoparon restos del Paleolíticu inferior y de la dómina de los romanos. La so población, de , repártese ente los llugares de Cerín, El Monte, El Llugar y La Quintana. Nel caberu d'ellos s'asitia la ilesia parroquial, dedicada a San Nicolás, y ellí taba tamién la escuela.

Nel barriu d'El Monte tien la so sede la Cofradía de Pescadores de San Nicolás. L'actividá principal de los trabayadores del sector pesqueru de Bañugues ye'l marisquéu de percebes nes piedres del Cabu Peñes.

La parroquia ye asientu d'importantes xacimientos férricos, que foron esplotaos industrialmente hasta 1967: les mines de Llumeres, que pertenecieron a la compañía Duro Felguera. Anguaño consérvase nesti enclave los restos de la esplotación industrial y ye utilizada como puertu por parte de los pescadores de la Cofradía.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Josefina Martínez Álvarez

**Josefina Martínez Álvarez**  Catedrática de literatura española. Tien l'honor de ser miembru fundador de l'Academia de la Llingua Asturiana. Arriendes d'ello ye miembru de númberu permanente nel RIDEA, siendo anguaño presidenta de la Comisión 2ª (Historia, Xeografía, Antropoloxía, Folclor y Etnografía).

## Biografía
Magar de que dende finales de los años 80 dexó de desenrollar la so actividá dientro de l'asturianística, tien fecho monografíes dialeutales sobre la fala d'Uviéu d'abondo valir, tando considerada una de les mayores espertes nel dialeutu del conceyu capitalín asturianu.

Sicasí, dende esa fecha vien trabayando n'otres instituciones, faciendo'l so llabor de caderalga de lliteratura castellana, dientro d'asociaciones como la *Sociedad Española de Lingüística* y a l'Asociación Internacional de Historia de la Lengua Española. Ye la vilva del filólogu y Académicu de l'ALLA y la RAE Emilio Alarcos Llorach.

Nos últimos años, trabaya na normalización del asturianu como miembru de la Xunta Asesora de Toponima del Principáu d'Asturies.

## Monografíes dialeutales
* Bable y Castellano en el Concejo d'Oviedo, Josefina Martínez Álvarez (1967)

## Referencies

## Enllaces esternos
Real Academia Española

La **Real Academia Española** o **RAE** ye una institución cultural española privada financiada con fondos públicos con sede en Madrid. Ye'l muérganu institucional responsable de mirar pol bon usu de la llingua española. Remana un presupuestu de 7 millones de euros añales. La so sede ta en Madrid (España), pero tien rellación coles academies nacionales de 21 países hispanofalantes. En xineru de 2020, conocióse que les cuentes de 2016 de la fundación privada que financia a la RAE amosaben que tenía 16 millones d'euros invertíos n'acciones, bancos, fondos d'inversión y bonos

## Composición
Según los sos estatutos, la RAE ta ensamada polos siguientes miembros:

* Académicos de númberu (46 en total)
* Académicos correspondientes españoles (hasta un máximu de 60)
* Académicos correspondientes estranxeros
* Académicos de númberu de les academies americanes (que por drechu son académicos correspondientes)
* Académicos honorarios

## Referencies

## Enllaces esternos
Nicolás Bartolomé Pérez

**Nicolás Bartolomé Pérez**  ye un abogáu y escritor llionés, residente n'Asturies.

Gran conocedor de la mitoloxía y la lliteratura popular asturiana y llionesa, tien andecháu con delles revistes, como El canciu'l Cuélebre, Lletres Asturianes, Revista de Folklore, Faceira, o Asturies, memoria encesa d'un país.

Tien publicáu un llibru, **Filandón, lliteratura popular llionesa** (Zaragoza, 2007).

Nicolás Bartolomé Pérez trabaya activamente como xurista pa consiguir un mayor espaciu llegal pa la nuesa llingua dientro d'Asturies y Castiella y Lleón, siendo un espertu en temes llingüístico-llegales. Ye, asinamesmo, dende 2010, miembru correspondiente de l'Academia de la Llingua Asturiana.

## Publicaciones
* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

*Entrevista a Nicolás Bartolomé Pérez na Revista Alcuentros  (En castellán)
Enriqueta González Rubín

**Enriqueta González Rubín**  foi una escritora y periodista asturiana.

## Biografía
Enriqueta González Rubín tuvo l'honor d'entamar el xéneru narrativu n'asturianu nun momentu históricu cuando nun yera nada fácil pa una muyer el poder dedicase a les lletres. 

Collaboró davezu con artículos, poesíes y narraciones na prensa de la dómina. Ente los medios nos qu'escribió, hai de solliñar El Faro Asturiano, d'u se conoz la mayoría de los sos escritos.

Nel so tiempu llogró una popularidá considerable, anque les inquietúes polítiques y sociales qu'amosaba la so obra y la non reedición de la mesma fixeron qu'escayera col correr de los años.

## La so Obra
Los sos testos espeyen en bien d'ocasiones una preocupación importante poles condiciones de vida de la muyer y pola so educación y papel na sociedá.

Ye autora de dos noveles n'asturianu: una publicada por entregues n*'El Faro Asturiano* nel 1864 y que nun conocemos; y otra, el Viaxe del tíu Pacho el Sordu a Uviedo, espublizada nel 1875 y alcontrada apocayá.

## Distinciones
### 30 Selmana de les Lletres Asturianes
Na Selmana del 4 al 8 de Mmyu de 2009 celebróse la XXX Selmana de les Lletres Asturianes, dedicándola a la memoria d'Enriqueta.

El Gobiernu del Principáu d'Asturies reeditó y rescató la obra, con estudios lliterarios de la mesma.

### Premiu Enriqueta González Rubín de Periodismu
El Premiu Enriqueta González Rubín de Periodismu ye ún de los más prestixosos dientro de los concedíos al periodismu dende Asturies. 

Vien convocándolu dende 2003 la Conseyería de Cultura, Política Llingüística y Turismu del Gobiernu del Principáu d'Asturies.

### Biblioteca de Ribeseya
El 28 de setiembre de 2022 el Conceyu de Ribeseya decicidió pone-y el nome de la escritora a la biblioteca municipal

## Bibliografía
* Enriqueta González Rubín: el sinciu d'una escritora del XIX.
* Viaxe del Tíu Pacho el Sordu a Uviedo (Facsímil de la edición de 1875)

## Referencies

## Enllaces esternos

*(2009) XXX Selmana de les lletres]  (Asturies.com)
Campora San Giovanni

**Campora San Giovanni** ye una llocalidá italiana de la provincia de Cosenza, na rexón de Calabria.

Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Bernardo Acevedo y Huelves

**Bernardo Acevedo y Huelves**  foi un abogáu, estudiosu del folclor y escritor asturianu. 

## Biografía
Nacíu en Bual, fue a escuela primeru en Cuaña y dempués al institutu a Tapia. Coló pa Madrid col envís d'estudiar Medicina; en cuenta d'ello, acabó llicenciándose en Derechu. En 1889 foi nomáu abogáu del Estáu y destináu a la delegación de Facienda y a la Diputación Provincial d'Uviéu. Aparte del so trabayu como xurista, foi tamién escritor, n'asturianu y castellanu, y investigador del folclor del país. 

Tocántenes al so llabor lliterariu, entamó a publicar, na prensa madrilana y nel periódicu *El Anunciador*, d'Uviéu, los sos primeros trabayos. En 1881 ganó'l premiu de poesía que convocara la Universidá d'Uviéu pa celebrar el segundu centenariu de la muerte de Calderón de la Barca. Dos años dempués ganó'l de los Xuegos Florales entamaos pola Sociedá Económica d'Amigos del País en 1883 (que tenía nel xuráu a Clarín y Acebal); y, años dempués, el premiu de los vecinos de Veiga nos Xuegos Florales de Xixón del 6 d'agostu de 1891, convocáu pa conmemorar la inauguración de la estatua de Xovellanos. Foi miembru correspondiente de les Academies d'Historia y de la Lengua Española (RAE) y de la Comisión Provincial de Monumentos, y escribió a modo en bien de periódicos del so tiempu: *El Eco de Asturias*, *[[Diariu El Carbayón|El Carbayón]]*, *El Nalón*, *Revista de Asturias*... Dirixó tamién la edición d'obres ayenes (*Poesías asturianas* de Teodoro Cuesta) y escribió los capítulos sobro Bual, Navia-Villayón y Cuaña del tercer volume de la obra *Asturias*, de Bellmunt y Canella, espublizáu en Xixón en 1900.

Simultáneamente investigó sobre dellos aspectos de la cultura y el folclor asturianu. Ente les sos obres nesti campu rescamplen:
* *Los vaqueiros de alzada* (1893)
* *Boal y su concejo* (1898)
* *Navia* (1901)
* *Vocabulario del bable de Occidente* (coescritu con Marcelino Fernández y Fernández) (1932)

Espublizó tamién delles obres de temática xurídica, como *Nociones de Derecho usual español* (coescritu con Fermín Canella en 1894) y *Legislación del impuesto de derechos reales y transmisión de bienes* (1896).

## Ediciones recientes de les sos obres

* *Los vaqueiros de alzada en Asturias*. Reeditáu en 1985 pola Editorial Noega de Xixón. ISBN 84-86015-62-6
* *Boal y su concejo*. Reeditáu n'edición facsimilar en 1984 pola Editorial Mases de Xixón. ISBN 84-86328-03-09
* *Ultimos momentos de Jovellanos: poesía en dialecto asturiano*. Reeditáu n'edición facsimilar en 1999 pola Monumenta Histórica Asturiensia de Xixón.
* *Poesía*. Reeditáu (facsímil de ventiún poesíes asoleyaes ente 1888 y 1927) en 1995 pola Academia de la Llingua Asturiana. ISBN 84-8168-042-7 

## Bibliografía
* VV.AA., Gran atlas del Principado de Asturias (A-G). Ediciones Nobel, Uviéu, 1996.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xosé Miguel Suárez Fernández

**Xosé Miguel Suárez Fernández**  ye un escritor en gallegoasturianu y estudiosu de la cultura asturiana. Tamién ye conocíu pol alcuñu del nome del so conceyu, *Tapia*.

Nació en Mántaras (Tapia) en 1965. Diplomáu en Maxisteriu, y llicenciáu n'Historia y en Filoloxía Hispánica, too ello pola Universidá d'Uviéu. Tien publicaos bien d'artículos sobre cuestiones d'etnografía, toponimia, dialeutoloxía y lliteratura.

Nel añu 1989 ganó'l premiu al meyor trabayu de recoyida oral de léxicu de l'Academia de la Llingua Asturiana. Vien andechando, del mesmu mou, en numberoses revistes, como Lletres Asturianes, Trabatel, Cultures, Erada, Lliteratura, Entrambasauguas, Revista de Filoloxía Asturiana...

Participa activamente nel movimientu de defensa de los derechos llingüísticos dende asociaciones como Xeira o la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana. 

## Obra

### Poesía
*
*
*

### Traducciones
* *Xuguetes pa un tiempu prohibíu* de Carlos Casares (1993)
* *Suaños llétricos* de Moncho Caride (1993)
* *Talegu* de Xosé Ballesteros (1996)
* *Les flores radiactives* d'Agustín Fernández Paz (1996)
* *La folixa* d'Eduardo Blanco Amor (1996) 
* *Una selmana fuera del calendariu*, de Carmen Ruiz-Tilve. (1998)

### Investigación
*
*
*
*
*
*
*

### Ediciones
* *El tío Pepe. Colaboracióis periodísticas en gallegoasturiano (1931-1948)* (Alejandro Sela) (2000)
* *El trato* (Francisco F. Arias Campoamor) (2005)

## Referencies

## Enllaces esternos
Beşiktaş Jimnastik Kulübü

El **Beşiktaş Jimnastik Kulübü** o **Beşiktaş** ye un club polideportivu d'Estambul fundáu'l 4 de marzu de 1903 por Mehmet Şamil, Hüseyin Bereket.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Beşiktaş Offical Web
Alverbiu

Un **alverbiu** ye una pallabra o clas de pallabres invariables que completa o precisa al verbu, al axetivu.

Los alverbios son pallabres carauterizaes por exercer autónomamente -ensin necesidá de preposiciones- la función de complementu circunstancial na oración, amosando estremaos significaos: de llugar (viven **equí**), de tiempu (llegó **ayeri**), de mou (fízolo **asina**), de cantidá (trabayen **abondo**), d'afirmación (**sí**, díxolo), de negazu (**nun** duermen) y de dulda (**quiciabes** lu llamen). Nun ye esta la única función oracional que l'alverbiu ye a exercer, pues tamién fai la d'atributu (el xueves ye **ceo**) y la de xuntura oracinal (nun-y parecía que fuere interesante aquel actu, **poro**, nun quixo dir).

Per otru llau, los alverbios puen tamién desendolcar funciones dentro'l grupu sintagmáticu nominal. Asina, faen de nucleu d'otru alverbiu (abondo **ceo**, mui **guapamente**, más **abaxo**, **güei** mesmo), o bien funcionen como subordinaos de sustantivu (una rapaza **asina**, díes **atrás**, camín **abaxo**, una selmana **enantes**), d'axetivu (**medio** llocu, **enforma** murniu)o d'otru alverbiu (**abondo** ceo, **mui** guapamente, **más** abaxo, güei **mesmo**). Pa cabu, pue aparecer como elementu opuestu d'otru alverbiu (equí **abaxo**, ellí **dentro**).

Munches de les llamaes locuciones prepositives son en realidá alverbios acompañaos d'un subordináu nominal precedíu de *de*, preposición que pue desaparecer si el contestu lo permite. Y asina esisten les espresiones *enriba (de)*,*encima (de)*, *embaxo (de)*, *debaxo (de)*, *delantre (de)*, *detrás (de)*, *enantes de*, *primero (de)*, *depués de*, *llueu (de)*, *dientro (de)*, *fuera (de)*, *cerca (de)*, *lloñe (de)*, *alredor de*, *enfrente (de)*, *aparte (de)*, *amás de*, *además de*, etc.

## Referencies

## Enllaces esternos
Verbu

Un **verbu** ye una pallabra o categoría gramatical qu'espresa aiciones, estaos y que fai de nucleu d'oración o una pallabra, conxuntu de soníos del llinguaxe con que se conoz daqué. Tamién plizcu, cantidá pequeña de daqué o espaciu percurtiu de tiempu.

Verbu ye aquella mena de pallabres que, amosando un procesu allugáu nunes coordenaes temporales, funcionen como nucleu d'oración. El verbu ye'l sintagma imprescindible pa qu'esista oración, y d'esta miente constitúi la oración mínima. A una oración mínima -por exemplu, *merquen*- puen amestáse-y acordies coles necesidaes comunicatives, esplicitaciones o complementos qu'enllenen la información, que nun faen otro que funcionar como términos subordinaos del verbu: *ellos merquen, los rapacinos del barriu merquen, los rapacinos del barriu merquen llambiotaes, los rapacinos del barriu mérquen-yos llambiotaes a los homes que les vienden na romería*, etc.

## Referencies
Axetivu

Un **axetivu** ye una pallabra o clas de pallabres que califiquen o precisen al nome.

L'axetivu ye la categoría sintáctica qu'exerce autónomamente les funciones d'elementu subordináu nominal, d'atributu y d'atributu del suxetu y del complementu direutu. Exemplos: *el páxaru *'mariellu***, ''el páxaru ye '''guapu***, *la neña llegó *'afamiada**'', ''trai **terecíes*' les manes*.

Lo mesmo que'l sustantivu, nel axetivu estrémense dos partes bien definíes: el lexema o raíz, qu'aporta'l significáu básicu; y los morfemes, que sirven de llazos de rellación con otros elementos de la oración. Asina: *mariell-u, guap-a, blanc-o, llarg-os, anch-es*.

El lexema o raíz ye la base del axetivu; el so conteníu fai referencia a cualidaes o determinaciones de mui diverses menes, atribuyíes al sustantivu al qu'acompañen.

L'axetivu presenta los diversos morfemes:

* El xéneru masculín, femenín y neutru. El xéneru masculín o femenín del axetivu ye siempre repercusión del que presente'l sustantivu col que concuerde. El xéneru neutru apaez cuando l'axetivu, allugándose pospuestu al sustantivu o como atributu, entra en concordancia con un sustantivu non cuntable; tamién apaez precedíu del artículu neutru. Nestos casos, el xéneru masculín o femenín queda tapecíu pola marca de neutru (por exemplu, *el fumu blanco, la ropa ye blanco, lo blanco*.
* El númberu. Fai qu'un axetivu apaeza en singular o en plural. El númberu del axetivu ye tamién siempre repercusión del sustantivu col qu'establez concordancia.

L'axetivu pue presentase solu o en grupu sintagmaticu acompañáu de términu subordináu alverbial: *el páxaru ye guapu, el páxaru ye abondo guapu*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sustantivu

Un **sustantivu** ye una pallabra capaz de funcionar, ensin nenguna ayuda, como suxetu d'una oración gramatical.

El sustantivu o nome ye una categoría sintáctica que ye a exercer funciones propies como la de nucleu nominal, suxetu, complementu direutu y, capacitáu pola preposición correspondiente, complementu indireutu, complementu circunstancial y suplementu. Exemplos: *el bon *'llibru** vieyu, el **páxaru** esnala, come **mazanes**, mercó-y carambelos al **neñu**, entrugólo con **duldes**, falaben de **llaceries**'.

El sustantivu consta de dos partes bien definíes: el lexema o raíz, qu'aporta'l significáu básicu; y los morfemes, qu'aporten significaos secundarios y sirven d'enllaz con otros elementos de la oración. Asina: *páxar-u, rapaz-a, llob-os, pit-es*.

El lexema o raíz ye la base del sustantivu; el so conteníu siempre fai referencia a entidaes de la realidá, seyan concretes o astrautes, coses o persones, individuales o coleutives, etc.

Los morfemes nominales son:

-El xéneru, que s'asocia a estremaos significaos (sexu, tamañu...) o a nengún; dixebra los sustantivos en masculinos o femeninos.

-El númberu, qu'opón una clas d'individuos o ún en particular (singular) a un númberu indefiníu d'unidaes (plural).

-L'articulu, que ye un identificador qu'actualiza una parte de la realidá que'l sustantivu clasifica. L'artículu opónse a la so ausencia: *xente / la xente, ropa de neña / ropa de la neña*.

Dientro'l grupu sintagamaticu nominal, el nome pue dir acompañáu de subordinaos axetivos o axetivaos: *el páxaru mariellu, el páxaru de plumes blanques, esti páxaru*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bocines

**Bocines** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Situada na fastera suroriental del conceyu, llenda coles de Lluanco y Santolaya al N y NO, cola de Cardo al oeste y col conceyu de Carreño al Sur. Tien una estensión de 10,71&nbsp;km², y acueye a  nos llugares d'Antromero, Condres y Salines. Nel caberu d'ellos ta la ilesia parroquial, dedicada a San Martín y reconstruyida dempués de la Guerra Civil.

El so territoriu abarca, amás de la zona costera d'Antromero, el valle del regatu de La Gallega. Esti, que vierte les sos agües al Cantábricu na zona más oriental de la playa del Dique, fai que nes tierres d'esta parroquia haya bayura d'agua. Tanta que, en tiempos, funcionaron hasta 17 molinos; güei tán toos abandonaos.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Tino Pérez del Rufo

Tino tien escrito una llarga serie de monólogos, poesíes, cuentos y una obra teatru. Participó en varios llibros y revistes del Principáu d'Asturies y otros llugares; por exemplu na Revista del Centru Asturianu de Méxicu.

## Publicaciones propies
**L'acabón*: llibru de cuentos y poesíes a mancomuña con Rafael Lorenzo. 
**El Casoriu*: llibru monólogos asturianos publicáu pola editorial Ediciones Trabe.
**Como pescar truchas sin grandes problemas*: manual pa la pesca de la trucha, (en castellanu).

## Referencies

## Enllaces esternos
Cardo

**Cardo** ye una parroquia del conceyu asturianu de
Gozón. Situada na zona meridional del conceyu, tien una estensión de . Viven nella , que se reparten ente los llugares de La Iría, La Ren, Romadonga y San Zabornín.

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
*Banzáu de La Granda

## Referencies

## Enllaces esternos
Eres (parroquia)

**Eres** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Espárdese per  de la so fastera noroccidental, y tien una población de . Estos repártense ente'l llugar homónimu y los de La Cabaña, Xelaz y Villanueva.

Ye una parroquia cásique llana, con una altitú media de 30 m sobre'l nivel de la mar, y col Monte Merín (na que se conserven dellos restos de les esplotaciones mineres de Llumeres), de 113 m d'altura y asitiáu nel so estremu occidental, como picu más altu.

## Patrimoniu
Nel llugar d'Eres asítiase la ilesia parroquial de San Xurde. Reconstruyida nel sieglu XIX nun amiestu d'estilu historicista y popular, alcontróse nel so pórticu, a mediaos del sieglu XVIII, una llábana de la dómina de los romanos. Anguaño ta desaparecida, pero'l dibuxu que-y fizo'l callóndrigu Carlos González de Posada foi recoyido por Ciriaco Miguel Vigil na so obra ** (1887).

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Villa

Col nome de **Villa** podemos referinos a:

*Villa, una categoría xeográfica de nucleu de población.

## Llugares
*Villa, una parroquia del conceyu asturianu d'Illas.
*Villa, un llugar de la parroquia de Riañu, nel conceyu asturianu de Llangréu.
*Villa, una aldea de la parroquia de San Tisu, nel conceyu asturianu de Candamu.
*Villa, una aldea de la parroquia de Margolles, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
*Villa, una parroquia del conceyu asturianu de Corvera.
*Villa, un llugar de la parroquia de Caldueñu, nel conceyu asturianu de Llanes
*Villa (Nava), una aldea del conceyu de Nava.

## Persones
*David Villa, futbolista asturianu.

## Referencies
Girona

**Girona** o **Xirona** (pronunciación catalana [ ʒiˈɾonə ]) ye la capital de la provincia homónima en la Comunidá autónoma de Cataluña.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tarragona

**Tarragona** ye la capital de la provincia homónima na Comunidá autónoma de Cataluña. Na época medieval y na moderna, foi la capital de la Veguería de Tarragona.

El so orixe ta na *Tarraco* romana, ciudá de gran importancia na Roma Imperial, capital de la Hispania Citerior Tarraconensis. El «Conxuntu arqueolóxicu de Tarraco» fizo que Tarragona sía considerada Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Mérida

**Mérida** ye una ciudá española, capital de la Comunidá autónoma d'Estremadura, asitiada na provincia de Badajoz.

Tien una población de .

## Ver tamién
*Persones de Mérida

## Referencies

## Enllaces esternos
Llaviana (Gozón)

**Llaviana** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Ye la más occidental del conceyu, y tien como anexu la parroquia avilesina de San Xuan de Nieva. Nos sos  d'estensión, que s'esparden pela oriella derecha de la ría d'Avilés, hai  repartíos ente los llugares d'El Campo la Ilesia, El Poblao, Nieva y Zeluán.

Nel so territoriu, amás de l'únicu nucleu industrial del conceyu (factoría d'Alcoa, polígonu industrial de Maqua...), ta'l faru San Xuan.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Mazaneda (Gozón)

**Mazaneda** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Situada na zona central del conceyu, tien una superficie de , que tán travesaos pol regatu de Vioño, y una población de . Abarca namái que dos nucleos de población: Alvaré y Ferrera.

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Mazaneda

Col nome de **Mazaneda** podemos referinos a:

*Mazaneda, una parroquia del conceyu asturianu de Gozón.
*Mazaneda, una casería de la parroquia de Prevera, nel conceyu asturianu de Carreño.
*Mazaneda, un llugar de la parroquia de Quimarán, nel conceyu de Carreño.
Samartín de Podes

**Samartín de Podes** o **Podes** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Situada na fastera occidental del conceyu, comprende'l tramu de costa que va dende la sablera de Xagón (que comparte cola parroquia de Llaviana) hasta la Punta La Campana, qu'inclúi el Cabu Negru, y tien una estensión de .

## Demografía
Tien una población total de , repartía nos llugares amosaos darréu.

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
* Sablera de Xagón

## Referencies

## Enllaces esternos
Llemosín

El **llemosín** ye una variedá dialeutal del occitanu falada pol alredor de 400.000 persones.

## Dominiu llingüísticu
El llemosín fálase en Francia, nos departamentos de Charente, Creuse, Dordogne, Corrèze, y Haute-Vienne.

## Bibliografía
BEC, Pierre. *La langue occitane*. Coleición *Que sais-je?*, Paris, PUF, 1963

## Referencies

## Enllaces esternos
* Institutu d'Estudios Occitanos del Llemosín.
Teruel

**Teruel** ye un conceyu y una llocalidá de la Comunidá autónoma d'Aragón, capital de la provincia homónima.

Tien una población de  y llenda con .

## Ver tamién
*Persones de Teruel

## Referencies

## Enllaces esternos
Vivaro-alpín

El **vivaro-alpín** ye una variedá dialeutal del occitanu.

## Dominiu llingüísticu
El vivaro-alpín fálase en Francia, nos departamentos de Loire, Altu Loira, Ardèche, Drôme, Isère, Hautes-Alpes, Alpes de Haute-Provence, Alpes-Maritimes y n'Italia (Piemonte, Guardia Piemontese).

## Referencies

BEC, Pierre. *La langue occitane*. Coleición *Que sais-je?*, Paris, PUF, 1963

## Ver tamién
* Vivaro-alpin: Artículu de la Wikipedia francesa
* Andriue Faure, ''Diccionari alpin d'oc'' (francés-occitanu) (pdf)
Tortosa

**Tortosa** ye una ciudá catalana, capital de la comarca del Baxu Ebro na provincia de Tarragona na comunidá autónoma de Cataluña.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santiao d'Ambiedes

**Santiao d'Ambiedes** (tamién **Santiao** o **Santiago Ambiedes**) ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Ocupa, colos sos  de terrenu llanu, la fastera suroccidental del conceyu. Abarca seis nucleos de población: El Valle (nel que s'asitia la ilesia parroquial, d'estilu historicista), Barreo, Iboya, Perdones, La Piñera y Vardasquera. Nellos viven .

Dientro del so territoriu s'alcuentra l'embalse de La Granda. Con una superficie de cuenca de 1,25&nbsp;km², foi construyíu en 1956 pa dar serviciu a la fábrica d'ENSIDESA (güei Arcelor Mittal) qu'hai a la vera d'él. Nuna de les sos orielles s'atopa La Residencia La Granda, que ye la sede de los cursos qu'organiza, tolos veranos, la Escuela Asturiana de Estudios Hispánicos.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Santolaya (Gozón)

**Santolaya** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Enantes conocida como parroquia de Nembro, ye una de les parroquies del conceyu que nun tien costa. Ta nel centru del mesmu, arrodiada poles de Cardo (al S), Bocines (SE), Lluanco (E), Eres (N), Verdicio (O), Mazaneda (O) y Vioño (O). Tien una estensión de  y una población de . Abarca los llugares de L'Arena, Balbín, Bustio, Susacasa y Nembro. El caberu d'ellos ye la cabeza de la parroquia y foi, además, capital del conceyu gozoniegu na Edá Media. Nél s'asienta la ilesia de Santolaya, que yá aparez como parroquia en documentos del sieglu XIV. L'actual ilesia, d'orixe románicu (del qu'entá se caltienen dellos restos), foi reconstruyida en 1912.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Verdicio

**Verdicio** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Situada al oeste del cabu Peñes, tien una estensión de . La so población ye de , que se reparten ente los barrios de Les Cabañes, Fiame, Ovies y Camporrundio. Nesti últimu ye aú s'alcuentra la ilesia de San Cristóbal, datada en 1798 y d'estilu popular.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Viodo (parroquia)

**Viodo** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Ocupa l'estremu más septentrional del mesmu y tamién de tol Principáu, comprendiendo'l cabu Peñes y les tierres que lu arrodien. La parroquia tien una estensión de  y una población de , que se reparten ente'l llugar homónimu y los de Peñes y El Ferriru.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Vioño (parroquia)

**Vioño** ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. Allugáu na zona central del mesmu, tien una estensión de  y una población de . Estos viven repartíos ente los llugares de La Cabrera, La Pedrera y Vioño. Nesti últimu s'alcuentra la ilesia parroquial de San Esteban, construyida nel sieglu XVIII anque mui remocicada nel XX.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Patrick Swayze

**Patrick Swayze**  foi un actor, baillarín, cantante, compositor y productor de televisión d'Estaos Xuníos.

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina Oficial de Patrick Swayze
Escuela Asturiana de Estudios Hispánicos

La **Fundación Escuela Asturiana de Estudios Hispánicos** ye una fundación formada en 1979 col envís d'organizar o collaborar n'estudios, seminarios, reuniones científiques o publicaciones que faigan referencia, nun sentíu ampliu, al ámbitu cultural hispánicu. Creada polos profesores Enrique Fuentes Quintana, Juan Velarde Fuertes, José Luis Baranda Ruiz, Manuel Álvarez-Valdés y Valdés, Teodoro López-Cuesta Egocheaga y José Luis García Delgado, ye dirixida anguaño por Teodoro López-Cuesta Egocheaga, y cunta, pa desendolcar la so actividá, col patrociniu del gobiernu del Principáu d'Asturies, de la Universidá d'Uviéu, del Ayuntamientu d'Avilés y de delles de les principales empreses asturianes y españoles.

Ente les sos actividaes rescamplen, pola so importancia y sonadía nos medios de comunicación, los Cursos de La Granda, que s'organicen en La Residencia La Granda tolos veranos. De temática variada y abiertos a cualesquiera que quiera apuntase a ellos, axunten a importantes intelectuales hispanoamericanos y españoles que debaten alrodiu de temas económicos, políticos, culturales...

## Referencies

## Enllaces esternos
*  Páxina web de la fundación
L'Infiestu (parroquia)

**L'Infiestu** ye una parroquia del conceyu asturianu de Piloña, del que ye tamién la capital. Tien una estensión de  y una población de , repartíos ente la propia villa y les poblaciones de Biedes, El Calzáu, La Covaya, El Covayón, L'Infiestu, Mestres, L'Orrín, Peleón, Roces, Les Tercies, Villanueva y Viriu. 

Na villa habiten 1765 persones y alcuéntrase a unos 45 km d'Uviéu, cola que se comunica pela carretera N-634.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Nacionalismu Bretón

El **nacionalismu bretón** ye un nacionalismu de la provincia de muncho raigañu en Francia, Bretaña. Bretaña ta considerada comu una de les seis de Les Naciones Celtes xunto a Cornualles, Escocia, Irlanda, Gales y la Islla de Man. Comu la mayoría de los nacionalismos axunta les idelgues polítiques y les idelgues culturales.

Les aspiraciones polítiques del nacionalismu bretón yeren el drechu d'autodetermín, la independencia respeutu de Francia y tener más poder nos organismos internacionales.

El nacionalismu cultural bretón inclúi un componente llingüísticu perimportante, cola igualdá de los falantes de bretón y galó respeutu de los falantes de francés na rexón. Tamién-yos prestaría un recobramientu del raigañu, la música y los símbolos bretones y la unidá col restu de naciones celtes.
Lech Wałęsa

**Lech Wałęsa** ['lɛx va'wɛ̃ŋsa]  ye un políticu polacu, antiguu sindicalista y activista de los derechos humanos, amás d'ex electricista nel Astilleru Lenin, en Gdansk. 

Foi cofundador de *[[Solidaridad]]* (*Solidarność*), el primer sindicatu independiente del bloque soviéticu, ganó'l Premiu Nobel de la Paz en 1983, y foi Presidente de Polonia de 1990 a 1995 (siendo sucedíu por Aleksander Kwaśniewski).

## Referencies

## Enllaces esternos
Gambrinus

**Gambrinus** ye un rei llexendariu del pueblu de Fresnes, Flandes, Bélxica y el patrón non oficial de la cerveza.

## Aniciu
En cualesquier casu, ye alrodiu'l sieglu XII cuando apruz la lleenda de "*Gambrinus*", nome qu'atribúin al nomatu de "*Xuan Primus*" (Xuan I de Flandes de la Casa de Constantinopla), primer conde de la dinastía d'Hainaut casáu con Adelaida I rexente flamenca d'Holanda, que gobernó Flandes de 1246 hasta 1257.

Al paecer, la lleenda tevo un calter heredatible popular que la llevó nel tiempu a otru de los condes de Flandes (1384 - 1404), por ello considérase que'l personax ta basáu en Xuan Ensin Miéu (Xuan I de Borgoña) (1371–1419), del que se creye que foi l'inventor de la cerveza de malta.

Ún de los coperos de Carlomagnu tamién se llamaba Gambrinus.

La mención posiblemente más antigua del nome foi nel añu 1543, cuando'l poeta alemán Burkart Waldis, desplicaba que Gambrinus deprendió l'arte d'ellaborar cerveza de la diosa exipciana Isis.

## La lleenda de Fresnes (sieglu XIII)
Tamién hai fontes que falen de la lleenda de Gambrinus dataes nel sieglu XIII nel mentáu pueblu: Fresnes.

Según cunta la lleenda: Gambrinus yera un mozu pinche de vidreru que namoró d'una fermosa rapaza, Flandrine, que lu refugó.
El nuesu mozu nun soportaba'l refugu y aquexadumáu decidió quitase la vida. Pa ello empobinóse a una viesca cercana pero de la que taba a piques de facelo aprucióse-y el mesmu diañu pa propone-y un pautu a cambéu de la so alma:

"*El diañu otorgaría a Gambrinus un don que-y fadría ganar l'amor de Frandine y de nun ser asina deprendería-y cómo poder escaecer esi pesar*".

Al paecer, aquel don demoniacu convirtió a Gambrinus nun magníficu baillador y músicu, pero... inda asina l'amor de Frandine nun allegó.
Asina, el diañu pa cumplir el pautu tevo que deprender a Gambrinus un arte que consiguiría facer escaecer el so duelgu, aquel maraviosu arte resultó ser un xeitu de fabricar un estrañu beberaxu amargorosu con orgu, lleldu y llúpulu.
Deprendió-y pues, a fabricar cerveza y mientres fabricaba y bebía d'aquella sustancia esplumosa descubrió que yá nun remembraba a Fandrine nin tampoco'l so duelgu.

La cerveza, pues, fixo escaecer a Gambrinus el so mal d'amores pa siempres y convirtiólu al empar nel rei de la cerveza.

Delles destacaes cerveceres que lleven el nome de Gambrinus o usen la so imaxe, son:
*Gambrinus Brewery, de Plzeň, República Checa.
*Gambrinus, de Mulhouse, Alsacia, Francia
*The Gambrinus Company , en San Antonio, EE.XX.
*Gambrinus Brewing Co., d'Oshkosh, Wisconsin, EE.XX.
*The Gambrinus Brewing Company, de Columbus, EE.XX.
*La empresa cervecera Cruzcampo, propiedá de Heineken Co., usa la imaxe de Gambrinus como emblema de los sos productos de magar 1926.

Na ciudá gallega d'A Coruña tien dedicada la *rúa Gambrinus*, na que s'alluga la factoría cervecera Hermanos Rivera, qu'ente otres marques ellabora la cerveza *Estrella de Galicia*.

## Referencies
Cayo Lara

**Cayo Lara Moa**  ye un políticu español, miembru del Partíu Comunista de España y coordinador xeneral d'Izquierda Unida. 

Agricultor de profesión, foi un de los impulsores del sindicatu COAG. Foi alcalde d'Argamasilla de Alba ente 1987 y 1999. Dende 2000 ye coordinador xeneral d'IX en Castiella-La Mancha. Como tal, foi una vegada (2007) candidatu a la presidencia de la Xunta de Comunidaes, ensin obtener escañu. Destacó na so rexón pola llucha na defensa d'una llei eleutoral más democrática y escontra la especulación del suelu, dando-y apoyu a la Casa'l Conceyu de Seseña escontra'l constructor Francisco Hernando, conocíu como El Pocero.

Na IX Asamblea Federal d'Izquierda Xunida, en payares de 2008, foi candidatu a Coordinador Xeneral, respaldáu pel PCE y otros sectores, obteniendo un 43% de los votos de los delegaos y siendo elixíu miembu del Conseyu Políticu Federal. Nel aconceyamientu d'esi órganu celebráu'l 14 d'avientu de 2008, foi elixíu como'l socesor de Gaspar Llamazares al frente de la organización, col 55% de los votos.

Ye republicanu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carrosmateros

**Carrosmateros** (n'ocasiones tamién nomada **Carromateros**) ye un cantar perteneciente al xéneru de la tonada y una de les más conocíes d'ente elles. Formó parte del repertoriu de dellos de los cantantes más importantes de la canción asturiana, como La Busdonga o Josefina Argüelles. Igualmente foi grabada pol cantante líricu Joaquín Pixán.

Existe una versión d'esti cantar p'agrupación coral qu'iguó'l compositor xixonés Sergio Domingo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pando (Uviéu)

**Pando** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Uviéu.

Tien una estensión de , nos que viven .

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Prendes

**Prendes** pue referise a:

## Persones
Persones pernomaes col apellíu inclúin:

* Alejandro Prendes Reina (1997), futbolista asturianu.
* Carlos Prendes (1940), piragüista mexicanu.
* Eloy José Olaya Prendes (1964), futbolista español.
* Evaristo Prendes (1934), xugador d'esgrima arxentín.
* Ignacio Prendes (1965), políticu asturianu.
* Juan Prendes (1955), xugador de balonmano cubanu.
* Juan Díaz Prendes (1977), futbolista asturianu.
* Julio Adolfo Rey Prendes (1932-2010), políticu salvadorianu.
* Luis Prendes (1913-1998), actor español.
* Mercedes Prendes (1903-1981), actriz asturiana.
* Miguel Ángel Prendes (2001), futbolista asturianu.
* Paula Prendes (1983), actriz asturiana.
* Robin Prendes (1988), remeru d'Estaos Xuníos.
* Sergio Prendes (1986), futbolista asturianu.
* Vicente Menéndez-Santarúa Prendes (1936-2024), pintor y escultor asturianu.

## Llocalidaes
* Priendes o Prendes, una parroquia del conceyu de Carreño.
Les Cuatro Poles

**Les Cuatro Poles** ye una tonada asturiana, de les consideraes arrieres, habitual nel repertoriu de los cantantes del xéneru.

Una de les versiones más espardíes diz:

Nací en La Pola de Lena,

cortexé en Pola de Siero,

caséme en Pola Llaviana

y vivo en Pola Somiedo.

Trátase d'una tonada habitual en concursos y grabaciones. Ente los cantantes que la interpretaron podemos citar a Manolo Ponteo, que la grabó en 1967; Agustín Argüelles Cuesta, que tamién la rexistró en discu; Horacio Huerta; Hermógenes González o Héctor Braga, ente los cantantes de la última xeneración de la tonada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vayu

**Vayu** ye una parroquia del conceyu asturianu de Grau. Allúgase na fastera centru-oriental del conceyu, y llenda coles de Báscones y Samartín al norte, Cuaya al oeste y Sama al sur, y col conceyu d'Uviéu al este. Tien una estensión de  y una población de  repartíos ente los llugares de Vallongu, La Calea y El Mediu.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Berció

**Berció** ye una parroquia del conceyu asturianu de Grau. Ye la más oriental del mesmu, y s'alcuentra na fastera septentrional del conceyu, llendando coles de Báscones y Santa María Grau y, al oeste y sur, col conceyu d'Uviéu. Ye perpequeña (), y acueye a  nos barrios d'El Llau y La Vallina.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos