Armiñón

**Armiñón** (n'eusquera *Armiñon*) ye un conceyu d'Álava, País Vascu (España).

El conceyu ta formáu por trés pueblos, que de la mesma formen conceyos:

* **Armiñón**, que ye la principal población y capital del conceyu. Tien 109 habitantes en 2015.
* **[[Estavillo]]**. Tien 132 habitantes en 2015.
* **[[Lacorzana]]**, que pola so escasa población escastóse como conceyu y anguaño ye alministráu direutamente pol conceyu.

## Historia
Armiñón foi históricamente una importante zona de camín dende la dómina de la romanización.

De los pueblos qu'integren el conceyu créese que'l más antiguu ye Estavillo, pol so allugamientu sobre un puexu. Apaez mentáu per primer vegada nun documentu de donación del añu 871 so la denominación de *Villa Stabellu*. Armiñón surdió como un asentamientu amestáu a Estavillo na zona más baxa y menos protexida del valle cerca del ríu Zadorra. La estratéxica situación de Armiñón xunto al ríu Zadorra y nuna encruciada de caminos, fixo d'esta población el llugar ideal p'allugar una ponte qu'articulaba los caminos procedentes de La Rioxa y Burgos escontra'l norte, según una venta pal descansu de los caminantes.

Armiñón apaez mentáu nel Cartulariu de San Millán del sieglu XI so la denominación de *Aramingon*. Mientres la Edá Media Estavillo y Armiñón tán xuníes y pertenecen dende'l sieglu XIII a la xurisdicción de la villa de Treviño. Armiñón y Estavillo dixebrar de Treviño a principios del sieglu XV arriendes de un pleitu.

Dambes aldegues formaron dende'l sieglu XV la **Hermandá de Estavillo** que s'integró na Hermandá d'Álava ente finales del sieglu XV y principios del sieglu XVI. La Hermandá taba formada polos pueblos de Armiñón y Estavillo que formaben un únicu conceyu con alcalde común. Tanto Armiñón como Estavillo tienen el títulu históricu de villes, anque se desconoz en qu'añu-yos foi concedíu.

A mediaos del sieglu XIX, cola reforma municipal, la **Hermandá de Estavillo** tresformar nel conceyu de Armiñón. Si la denominación históricamente más correuta del nuevu conceyu tuviera de ser Estavillo, lo cierto ye qu'entós daquella Armiñón superara yá sobradamente a Estavillo n'importancia y población, lo que provocó l'adopción del nome de Armiñón pal conceyu.

Lacorzana pela so parte, foi una villa de señoríu perteneciente a la Hermandá de la Ribera ya integróse con posterioridá al conceyu.

## Economía
El conceyu cunta con unes poques fábriques, asitiaes nos márxenes de la carretera que va a Logroño. Destaca la empresa Intecsa (Industries Téuniques de la Espluma) que tien una plantía que supera los 100 trabayadores. Antes funcionaben tamién una ladrillería y una empresa testil nel conceyu asitiaes nel mesmu allugamientu.
## Demografía
La mayor parte de la población concentrar en Armiñón que cunta con cerca de 100 habitantes. En Estavillo vive casi'l restu de la población y en Lacorzana unes poques persones.

### Gráficu de población 1900-2012

## Alministración

## Eleiciones municipales

## Deportes

Armiñón tien un ximnasiu y una pista de tenis. Ta construyéndose un polideportivu.

## Fiestes

Como conceyu agrícola que ye, Armiñón celebra'l 15 de mayu la festividá de San Isidro Llabrador.

Les fiestes patronales del pueblu de Armiñón son n'honor de San Andrés. Como'l día de San Andrés ye'l 30 de payares y estes nun son feches bien afeches pa la celebración de fiestes, suélense treslladar al branu, más concretamente al primer fin de selmana de setiembre.

Nel pueblu de Estavillo les fiestes patronales son n'honor a San Martín, 11 de payares, pero poles mesmes razones antes aducíes, suelen treslladase tamién al branu (tercer fin de selmana de xunetu).

En Lacorzana yá nun se celebren fiestes.

La tradición más destacable ente los pueblos de la redolada, ye la romería a la ermita de San Formerio, asitiada nel vecín Condáu de Treviño, que se celebra'l tercer sábadu de setiembre (tradicionalmente celebrábase'l 25 de setiembre) y a la que suelen allegar los vecinos de Armiñón y Estavillo. La ermita pertenez al pueblu de Pangua, pero'l párrocu del pueblu de Estavillo ye unu de los custodios de los seis llaves que guarden les reliquies del santu.

Tradiciones perdíes del conceyu son l'Antroxu de Armiñón y el belén viviente que se realizaba nel mesmu pueblu.
## Referencies

## Enllaces esternos

 (archivu)