Granátula de Calatrava

**Granátula de Calatrava** ye un conceyu español asitiáu nel sur de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Ta asitiáu a 32,6 km de la capital provincial.

## Contestu xeográficu
Ta asitiáu nel valle del Jabalón y caracterízase pola alteración de los volcanes d'orixe magmáticu (conos de Columba, Cueves Negres o La Yozosa) o freatomagmático, que da orixe a llagunes o maares, como'l cráter o maar nel que se topa'l cascu urbanu, Valdeleón, con más de 2 km de diámetru. Anque nel añu 2000 apaeció'l guéiser o “el Remexu de Granátula”, tán estinguíos na actualidá, quitando la Fumarola, qu'entá ta activa na Torca. L'agua de que se surte la llocalidá, per otra parte, ye carauterísticamente ferrial, como la de la fonte agria de la cercana ciudá de Puertollano.

Al pie de los Volcanes de too tipu pueden reparase aves según los cultivos, el monte mediterraneu o les zones fluviales del Banzáu y Ríu Jabalón.

## Historia
Na Hispania visigoda Oreto foi sede episcopal de la Ilesia católica, sufragánea de l'archidiócesis de Toledo qu'entendía l'antigua provincia romana de Cartaginense na diócesis de Hispania.

## Turismu

### Yacimiento arqueolóxicos
Pela redolada de Granátula pueden visitase dos xacimientos arqueolóxicos bien importantes: La Encantada, de la Edá del Bronce, de tipu “castellón” por tar asitiáu n'altor; caltién muralles defensives, viviendes o silos y alluga una cueva cola lleenda d'un llagartu o culiebra que se tresforma na Trocanta o Encantá cada nueche de San Xuan.

Y el Xacimientu arqueolóxicu de Oreto y Zuqueca, con restos que tomen dende dómina prerromana a la Edá Media, como la necrópolis visigoda, el Bautisteriu paleocristianu y los Baños islámicos, los más antiguos dataos na Península Ibérica.

### Patrimoniu artísticu
Al pie de esti xacimientu puede almirase el santuariu de la patrona de la llocalidá, la virxe d'Oreto y Zuqueca, ermita románica del sieglu XIII, declaráu bien d'interés cultural. El santuariu de la patrona ta conformáu por un conxuntu d'edificios na so mayor parte del sieglu XIII, magar caltién arcos, piedres y pilastres de dómines anteriores, especialmente visigoda. Nes sos cercaníes perdura la Ponte romana de Baebio Publio Venusto (sieglu I), visible cuando baxa'l volume d'agua del banzáu del Jabalón.

Pasiando pol nucleu urbanu puede visitase la ilesia de Santa Ana, del sieglu XIV al XVIII, cola imaxe de la virxe d'Oreto y Zuqueca (sieglu XIII) o la torre y artesonado del coru (sieglu XVI). Cerca atópase'l Palaciu de los Torrubia (sieglu XVIII), declaráu bien d'interés cultural, típicu palacete manchegu de trés plantes y patiu con columnes, y la Casa Mudéxar amiesta (sieglu XV). La llocalidá caltién la mayoría de los edificios de la vida ya instituciones de la Edá Moderna, sieglos XVII y XVIII, como la Casa de la Inquisición, les Tercies, la Posada de la Sindical o'l Pósito.

El visitante puede averase a la casa onde nació en 1793 el xeneral y políticu Baldomero Espartero y la so estatua ecuestre o afayar xunto al cascu urbanu la Fonte Agria o les construcciones populares como les cases de campu, pontes, nories... y los singulares carapuchetes, a manera de cabañes de piedra.

## Tradiciones y Fiestes d'Organización
La cultura popular tresvierte nos "armáivos" y la Selmana Santa (Fiesta declarada d'Interés Turísticu Rexonal), nes decenes de cruces y unos 40 díes de fiestes singulares nel añu según lleendes y tradiciones, gastronomía deliciosa y nes artesaníes del espartu y encaxe de boliyos.

## Intereses
*Na llocalidá rodó la primer escena de la película ''Volver'', de Pedro Almodóvar, y rodáronse los xuegos populares según los llabores agrícoles de La Mancha.

## Ver tamién
* Lleenda de la Encantada

## Referencies

## Enllaces esternos