Villa (población)

El términu **villa** tien básicamente una sola acepción, magar con dalguna variante productu de matices históricos. Una villa ye un nucleu de población d'una cierta entidá, tratase d'una población que recibió a lo llargo de la historia ciertes reconocencies esplícites, como determinaos privilexos (por casu, el de celebrar feries o mercaos) de l'autoridá reconocida, pero que, por razones diverses, tampoco-y foi concedida la categoría cimera, la de ciudá. En dellos casos esisten documentos antiguos, sobremanera medievales y de la Edá Moderna, que la categorizan como villa; n'otros casos ye'l mesmu usu, deriváu de la costume popular, que lo hai denominada siempres como villa pola so importancia dientro de la so redolada.

## Historia

### Dómina romana
En dómina romana una villa yera un asentamientu rural formáu por un edificiu residencial principal y otra serie d'edificios secundarios. El so orixe ye romanu y entós constituyía'l centru dende'l que s'alministraba una esplotación agrícola. Darréu perdió les sos funciones agrícoles y amenorgó la so actividá a la residencial.

Col afitamientu del llatifundiu mientres l'Imperiu romanu, la villa Convirtióse nel centru de les grandes esplotaciones agrícoles.

Creóse una distinción:
* **Villes rústiques**, dende onde se dirixía la esplotación, moraben los trabayadores esclavos, guardábase'l ganáu y almacenábase la producción.
* **Villes urbanes**, nes que moraba'l señor y que cada vez adoptaba les formes arquiteutóniques y de embellecimiento propies de les casones urbanes.
Cuando a partir del sieglu I la gran propiedá territorial Estremóse ente l'área direutamente esplotada pol señor y la vencida a colonos arrendatarios, les *villes urbanes* convirtiéronse nos centros del poder alministrativu de los señores, apaeciendo les formes de vasallaxe mesmes del feudalismu del Sieglu IV.

### Edá Media
Na Edá Media, anque cada pueblu taba formáu por diverses villes villes, estes unidaes d'esplotación rural pasaron a denominase *vicus* o *locus*, y recibieron el nome de villa les unidaes de poblamientu que, a diferencia d'una aldega o un llugar, nun dependíen de la población cabeza del conceyu, polo que tamién yeren conocíes como *villes exentes*, disponiendo de xurisdicción civil y criminal.

La villa, tenía una serie de privilexos que lu estremaba de l'aldega o llugar; Cuerpu de rexidores y xusticies que gobiernen la villa. Con aspiraciones urbanes, dotáu d'un castiellu o fortaleza y provista d'una muralla o cerca en redol a la población, dotada de signos distintivos como'l Rollu. La villa y el so conceyu estendíen la so xurisdicción sobre un estensu territoriu.

Mientres l'Antiguu Réxime la categoría de villa unvia a un nucleu que gracies a el llogru del Privilexu de villazgo adquirió'l derechu a que per mediu de los sos alcaldes exercer nél, y nos llugares que se-y asignen, la xurisdicción civil y criminal.

## Carauterístiques
Na actualidá, el títulu de villa ye xeneralmente puramente honoríficu. Nenguna de les lleis municipales anguaño vixentes concede nada n'especial a nengún conceyu pol fechu de poder ostentar los títulos de villa o de ciudá (otra cosa son les ventayes fiscales derivaos del númberu d'habitantes y d'otros conceutos cuantitativos).[cita  Una esceición constituyir
les villes de Vizcaya, España, que se consideren territoriu non aforado y por tanto, nelles rixe'l Fueru Civil de Vizcaya a diferencia del restu del territoriu nel que rixe'l Códigu Civil español.

Nel ámbitu de la organización alministrativa, una villa ye una población con un tamañu entemediu ente una aldega y una ciudá, dotáu d'una economía na que'l sector terciariu empieza a tener cierta importancia. 

## Nomenclátores d'España
Nos **nomenclátores** d'España, *villa* ye una de les categoríes asignaes a les entidaes singulares **de** población, entendida categoría como la calificación dada o tradicionalmente reconocida» a les entidaes.

Xunto cola categoría de villa, les entidaes mayores (en población), correspuenden tamién a la categoría de *[[Ciudá|ciudá.]]* Dambes categoríes correspuenden, mayoritariamente, a entidaes urbanes. La distinción ente dambes categoríes correspondese a criterios históricos. Asina, según el *DRAE*, una de les acepciones de ciudá ye:

Anguaño, la diferenciación ente ciudá y villa nun guarda nenguna rellación col tamañu o importancia de la entidá, nin esiste una xerarquía ente dambes categoríes. Por casu, la villa de Madrid ye la capital d'España y supera en númberu d'habitantes a la ciudá de Barcelona.

## Referencies

## Enllaces esternos