Ceguera

La **ceguera** ye una discapacidá física que consiste na perda total o parcial del sentíu de la vista. Esisten dellos tipos de ceguera parcial dependiendo del grau y tipu de perda de visión, como la visión amenorgada, l'escotoma, la ceguera parcial (d'un güeyu) o'l daltonismu.

## Tipos de ceguera
* **Ceguera Parcial**: ye cuando la persona ve con baxa visión o nun tien l'abonda capacidá de tener una bona visión y vense obligaos a usar antioyos pa tener la visión escelente.

* **Ceguera Total o Completa**: ye cuando la persona nun ve nin siente absolutamente nada, nin siquier lluz nin el so reflexu (rellumada).

## Causes de la ceguera
Puede ser causada por:
La ceguera clasifícase dependiendo d'ónde se produció'l 
dañu que torga la visión. Ésti pue ser en: 
# Les **estructures tresparentes del güeyu**, como les tabayóns y la opacidá de la córnea.
# La **[[retina]]**, como la dexeneración macular asociada a la edá y la retinosis pigmentaria.
# El **[[nerviu ópticu]]**, como'l glaucoma o la neuropatía óptica.
# El **[[celebru]]**. (ver Ceguera cortical)

Acordies cola estimación de la OMS nel 2002,les causes más comunes de ceguera alredor del mundu son:
* Tabayón
* Glaucoma
* Uveítis
* Dexeneración macular
* Opacidá corneal
* Tracoma
* Retinopatía diabética

### Anormalidaes y daños
N'España los accidentes, especialmente nos menores de 30 años, faen perder la vista xeneralmente n'unu de los güeyos.

Persones con daños nel lóbulu occipital, a pesar de tener intactos los güeyos y nervios ópticos, tendríen ceguera parcial o total.

### Defectos xenéticos
* Les persones con albinismu usualmente sufren de deterioru a la vista estendíu al grau de ceguera parcial, anque pocos presenten ceguera total.

* Amaurosis conxénita de Leber puede causar ceguera total o gran perdida de visión dende la nacencia o la infancia.

* Aniridia. Falta conxénita del iris del güeyu.

Recién descubrimientos nel xenoma humanu identificaron otres causes xenétiques de baxa visión o ceguera. Una d'elles ye'l síndrome de Bardet-Biedl.

### Envelenamientu
Ciertos productos químicos, como'l metanol (alcohol de quemar), que s'utiliza p'adulterar bébores alcohóliques.

### Otros
La malnutrición al pie de les enfermedaes son les causantes principales de la ceguera.

## Epidemioloxía
Nel 2002, la WHO (World Health Organization: Organización Mundial de la Salú) envaloró qu'había 161 millones de persones (2.6 % de la población mundial) nel mundu con deterioru de la vista, de los cualos 124 millones (2% aproximao) tenía baxa visión y 37 millones yeren ciegos (cerca de 0.6%).

## Prevención
Esisten organizaciones que desenvolvieron programes pa prevenir la ceguera.
Encamiéntase dir al oculista cada 6 meses pa un chequeo de la vista

## Otres discapacidaes visuales
Amás de la ceguera total esiste la baxa visión (ceguera parcial).

Una persona con baxa visión ye aquella persona que presenta nel meyor güeyu, dempués d'un tratamientu médicu, quirúrxicu y con correición convencional, una agudez visual que va de 20/70 hasta perdida de lluz, o un campu visual dende'l puntu de fixación de 20 graos o menos, pero que ye potencialmente capaz d'utilizar la visión residual con propósitos funcionales.

**Perda d'agudez**: aquella persona que la so capacidá pa identificar visualmente detalles esta seriamente menguada.

**Perda del campu**: aquella persona que nun percibe cola totalidá del so campu visual. Estremar en dos grupos: perda de visión central y perdida de visión periférica.

### Problemes
Munches vegaes (sobremanera en países en desenvolvimientu) les persones con baxa visión son trataes como ciegues, un gran error una y bones estes persones inda tienen posibilidaes d'usar el so restu visual con ayudes óptiques (telescopios, lentes potentes).

## Téuniques d'adaptación y ayuda

### Braille

El braille ye un sistema de llectura y escritura táctil pensáu pa persones ciegues. Foi inventáu pol francés Louis Braille a mediaos del sieglu XIX, que se quedó ciegu por cuenta de un accidente cuando yera mozu mientres xugaba nel taller del so padre. Cuando tenía 13 años, el direutor de la escuela de ciegos y sordos de París –onde estudiaba'l mozu Braille– pidiólu que probara un sistema de lecto-escritura táctil inventáu por un militar llamáu Charles Barbier pa tresmitir órdenes a puestos d'avanzada ensin tener necesidá de delatar la posición mientres les nueches. Louis Braille, al cabu d'un tiempu afayó que'l sistema yera válidu y reinventar utilizando un sistema de 8 puntos. Al cabu d'unos años simplificar dexándolo nel sistema universalmente conocíu y adoptáu de 6 puntos.

### Identificación de colores

#### Métodos electrónicos
Importante, por casu, pa poder determinar el color de la ropa que'l ciegu ponse o compra, pa dixebrar la ropa que se ponga na llavadora, saber si hai la lluz encendío nuna habitación (y poder encender o apagala).

Asina esisten aparatos del tamañu d'un mandu d'un TV, que se coneuta a unos audífonos y la persona ciega entós puede escuchar con voz humana la identificación del color. Poner en contautu al llector del aparatu col oxetu del que quier identificase el color, púlsiase un botón y l'aparatu diz el color. Ye necesariu que l'oxetu tea allumáu. Asina puede dicir coloráu marrón escuro o gris pálidu. Nun puede identificar entamaos de colores, tienen de ser sólidos.

Tamién hai na etapa final de diseñu un aparatu, basáu na sinestesia, qu'acomuñaría los colores a la música. La tonalidá sería indicada pola nota musical (asina una nota aguda indicaría un color de tonalidá clara y una nota grave una d'escura) y el color pol preséu (asina la flauta duce indicaría'l mariellu, el clarinete l'azul, los tambores el colloráu o'l pianu'l verde). Trabayóse en neños y adolescentes.

#### Métodu por tactu
 
Trátase d'un sistema d'identificación pol tactu, por tanto, similar al Braille. Anguaño utilizáu en talleres educativos y d'ociu pa la identificación del color n'obres d'arte, que tienen de tar preparaes, esto ye, que tengan un relieve colos signos y, meyor, unes llendes del color y la tonalidá a identificar. Ye, a diferencia de los sistemes electrónicos, independiente d'un aparatu o d'un idioma. Desenvueltu por Constanza Bonilla (sistema Constanz), identifica'l color polos colores básicos (mariellu: una llinia recta; colloráu: una llinia en zigzag; azul: una llinia ondulada), o na so combinación (asina'l verde sería una llinia recta -mariellu- y una llinia ondulada -azul-), y por tonalidaes (claro: una redonda; escuru: un puntu; bien escuru: cuatro puntos, etc.).

### Perros guía

Son perros entrenaos pa emponer a persones ciegues o con dañu visual.
Amás, non solamente guía a persones ciegues a dirixise a tal llugar, Sinón tamién, ayúda-yos a los que haceres (xeres) de la casa como: Vistise, traer lo que'l/la non vidente diga col fin de totalidá de satisfaer les coses de la vida diaria.

## Sanamientu de la ceguera
Nun futuru podrá curase la ceguera, con célules madre. Trátase d'un proyeutu totalmente inéditu, qu'ayudaría a reparar les retines estropiaes utilizando pa ello célules llograes de cultivos de célules madre d'embriones humanos. El creadores d'esta téunica informaron que la ciruxía necesaria ye tan simple que dalgún día podría volvese tan rutinaria como lo son güei les operaciones de tabayones.

Esta téunica ye capaz de dexar a la gran mayoría de los pacientes con dexeneración macular rellacionada cola edá (DME) recuperar la vista. DME ye una de les principales causes de ceguera ente los mayores de 50 años, que solo n'Europa afecta a unos 14 millones de persones.

Anguaño esisten delles melecines, como'l fabricáu por Genentech Inc. (Lucentis) que pueden ayudar a unu de cada diez pacientes con un tipu de DME, llamada “DME húmeda”. L'otru 90% de los pacientes tienen “DME seca”, pa la que nun hai tratamientu.

La dexeneración macular rellacionada cola edá ye causada por una falla nes célules del epiteliu pigmentariu de la retina (EPR), que formen una capa proteutora so los conos y cayaos sensibles a la lluz que s'atopen na retina. En dellos casos esta disfunción acomuñóse tamién al tabaquismu o los antecedentes familiares, ente otres causes.

El nuevu procedimientu escurríu polos británicos consigue xenerar nel llaboratoriu célules del epiteliu pigmentariu de la retina que sirven de “recambiu”, a partir de célules madre. Depués, los espertos inyecten nel güeyu del paciente un pequeñu parche d'unos 4 a 6 milímetru formáu coles célules nueves.

Los ciruxanos llogren restaurar la visión de dellos pacientes utilizando célules madre de los sos propios güeyos, pero ye un procesu ye complicáu y pocu efectivu. La nueva téunica, que dio resultancia n'aguarones, ye muncho más prometedora. "Si nun se volvió daqué de rutina nunos 10 años , va significar que nun tuvimos ésitu," dixo unu de los responsables. "Tien que ser daqué que tea disponible pa una gran cantidá de persones," añadió. Espérase que la operación pueda ser realizada como un simple procedimientu de 45 minutos so anestesia local.

Extrañamente, esti proyeutu foi posible gracies a una donación de 8 millones de dólares que fizo un ciudadanu anónimu d'Estaos Xuníos. Según los científicos del proyeutu, esta persona sentiríase atayáu poles llendes qu'impon el so país (EE.XX.) a la investigación con célules madre.

Les célules madre embrionaries son célules maestres del cuerpu, capaces de xenerar tolos texíos y órganos. El so usu ye revesosu, porque munches persones oponer a la destrucción d'embriones, anque Gran Bretaña fomenta esti tipu d'investigación.

## Primeros auxilios
Tien de contactase col médicu o allegar a la sala d'emerxencies darréu. La mayoría de les formes graves de perda de la visión son indoloras y l'ausencia de dolor de nenguna manera mengua la necesidá urxente de consiguir atención médica. Munches formes de perda de la visión namái dan un marxe de tiempu curtiu nel cual pueden tratase en forma esitosa

## Ver tamién
* Braille
* Discapacidá
* Perru guía

## Referencies

## Enllaces esternos

* ONCE (Organización Nacional de Ciegos d'España)
* ProCiegos (Comité Internacional ProCiegos, I.A.P. - Méxicu) 
* 
* Ayudes Téuniques
* 
* Access Watch: Blind users review accessibility of mainstream software 
* American Council of the Blind
* American Foundation for the Blind
* International Agency for the Prevention of Blindness (IAPB)
* International Braille Research Center
* Journal of Visual Impairment & Blindness
* Literature Bibliography and Resources List
* National Braille Press
* National Federation of the Blind: Civil rights and consumer advocacy
* National Library for the Blind
* National Library Service for the Blind and Physically Handicapped
* Royal National Institute for the Blind 
* SMCCB Vision Links 
* WHO Fact Sheet on Visual Impairment
*