Softastur

**Softastur** ye una asociación ensin ánimu de llucru que tien por oxetivu fomentar l'usu y facer presente la llingua asturiana nes nueves teunoloxíes, concretamente nel Software llibre.

L'asociación ta formada por programadores informáticos, filólogos, diseñadores y profesores en llingua asturiana. El compromisu principal ye la traducción y desarrollu de software llibre n'asturianu. Ente los proyeutos de Softastur a solliñar, tán el sistema operativu Ubuntu, el caltenimientu del restolador Firefox en llingua asturiana, y el proyeutu MediaWiki, nel que se sofita por exemplu, esta wikipedia. Softastur tamién ufre soporte y documentación de baldre a los usuarios de Software llibre.

Nel añu 2008, Softastur recibió'l premiu Andrés Solar, qu'entrega la Xunta Pola Defensa de la Llingua Asturiana, pol so trabayu d'inclusión del Asturianu nes nueves teunoloxíes, y sobremanera n'Ubuntu, el primer sistema operativu en llingua asturiana.

## Antecendentes
El 5 de xunu de 2002 anunciábase *"[[Mozilla]] 1.0: el primer [[restolador]] n'asturianu"*, y nun yera sólo el primer restolador sinón tamién el primer software llibre tornáu al asturianu. Daquella l'asturianu entá nun tenía códigu ISO 639. La obtención d'un códigu pa una llingua ye fundamental, darréu que ye la base pa poder dar soporte a la llingua en cualesquier proyeutu, polo que ficiéronse entós los trámites p'algamar esi códigu. Anguaño, el códigu pa la llingua asturiana ye: `ast`.

## Historia
Pero la idea de entamar una comunidá pa la torna de software llibre a llingua asturiana, nun xurde hasta l'añu siguiente (2003), nesi añu proponse l'entamu d'un proyeutu común que coordinase y diere soporte a la torna de cualesquier software llibre al asturianu y evitar el duplicar esfuercios.

Dempués de pasar por dellos servidores gratuitos, y milenta cayíes de la páxina y llistes del proyeutu, algamóse un sirvidor priváu p'agospiar la web y abellugu na comunidá SourceForge.net pa ficheros y llistes de corréu. Nel añu 2007 la Comunidá empecipia a xorrecer y les aportaciones son bultables, créase la wiki collaborativa centrando la mayor parte de los esfuercios nel sistema operativu Ubuntu. Nel añu 2009 Softastur da un pasu más y constitúise dafechu como Asociación. Nel añu 2010, un miembru de Canonical Ltd. califica la versión *Lucid Lynx* en llingua asturiana como «completa»

Dende entós munchos coordinadores de los principales proyeutos de software llibre, entamen a collaborar cola Asociación y preba d'ello ye'l númberu d'aplicaciones asoleyaes en tan pocu tiempu, entre les que destaquen Firefox, Ubuntu, Libreoffice, Thunderbird, OpenOffice.org, Gnome, KDE, Aspell, etc.

## Anguaño

Anguaño Softastur caltién Ubuntu, que ye'l primer sistema operativu n'asturianu, participando nel proyeutu Rosetta pa la so torna, asina como los principales proyeutos d'escritoriu y distribuciones de software llibre. L'equipu de Softastur cunta ente les sos files con profesores, escritores/traductores en llingua asturiana, programadores, y l'asesoramientu direutu de l'Academia de la Llingua, asina como d'un grupu de correutores pa les traducciones finales. 

Otros proyeutos nos que trabayen los miembros de Softastur, ye na implantación de Hunspell nel sistema operativu, na suite ofimática LibreOffice y nel restolador web Firefox. Hunspell ye un programa interactivu de revisión ortográfica y que pue usase como llibrería o como correutor ortográficu independiente.

* El 15 de xineru de 2009, Softastur robla cola Academia y col Colexu d'Inxenieros n'Informática del Principáu d'Asturies, la constitución del Centru de Terminoloxía Asturiana (Termast), centru encargáu de la coordinación xeneral de les xeres terminolóxiques venceyaes a la llingua asturiana. 

* Na primavera-branu de 2009, Softastur asoleya la distro educativa d'Ubuntu, Edubuntu.

* En febreru de 2010, Softastur fina'l trabayu de la suite Ofimática OpenOffice, primer suite ofimática en Llingua Asturiana

* En marzu de 2010, Softastur llanza la Rede social en Llingua asturiana: Ximielga.me

* N'abril de 2010, Softastur fina la migración d'equipos a Ubuntu que-y encargare l'ALLA. Al actu, acude un miembru de Canonical LTD y tamién miembru de Softcatalà

* En xunu de 2010, Softastur fina la primer *alpha* d'Aspell, totalmente funcional n'Ubuntu. D'igual mou habilita Hunspell pa la correición automática na suite Openoffice

* El 28 de setiembre de 2010, Softastur fina los trabayos de traducción de Libreoffice, fork d'OpenOffice.

* Nel añu 2011, Softastur llanza les aplicaciones pa smartphones **Diccionariu** y **Ayures**. **Diccionariu** ye una en aplicación en llinia basada nel DALLA, y **Ayures** ye la primer ferramienta de xeollocalización con Toponimia en llingua asturiana 

* El 4 de febreru de 2012, Softastur fina los trabayos de llocalización de Thunderbird en llingua asturiana.

## Proyeutos principales en llingua asturiana

## Programes y aplicaciones tornaos en llingua asturiana
Ésta ye namái una curtia muestra de dalgunos de los programes y aplicaciones más importantes pa GNOME y KDE y multiplataforma, tornaos anguaño a llingua asturiana. La llista ye dinámica, y poro, incompleta. Pa facese una idea, meyor visitar el sitiu web de Launchpad (versión *Utopic*) 

## S emeyes
*http://wiki.softastur.org/Ubuntu:Ubuntízate_en_Candás
* Na so páxina web www.softastur.org pues alcontrar más información pa xunite al proyeutu '''Rossetta''' (**Nota** 30 d'abril de 2010: versión *Lucid*. Les versiones camuden cada 6 meses. Ver versiones equí)

## Referencies

## Enllaces esternos
*Web oficial de Softastur
*Llista de correu de Softastur
*Grupu de torna d'Ubuntu al asturianu