Analxésicu

Un **analxésicu** ye una melecina p'aselar o esaniciar el dolor, yá seya de cabeza, muscular, d'artritis, etc. Esisten distintos tipos d'analxésicos y cada unu tien les sos ventayes y riesgos. Etimológicamente procede del prefixu griegu *an-* (‘falta, negación’) y *άλγος* (/álgos/, ‘dolor’).

Anque puede usase el términu pa cualquier sustancia, esto ye, cualquier mediu qu'amenorgue'l dolor, xeneralmente refierse a un conxuntu de fármacos, de families químiques distintes qu'aselen o esanicien el dolor por distintos mecanismos.

## Clasificación de los analxésicos

### Antiinflamatorios non esteroideos
Los antiinflamatorios non esteroideos (AINE) son un grupu de fármacos heteroxéneu, que'l so representante más conocíu ye l'aspirina. Actúen sobremanera tornando a unes enzimes llamaes ciclooxigenases, cruciales na producción de prostaglandines, sustancies mediadores del dolor. Correspuenden al primer pasu analxésicu de la OMS, xunto col paracetamol (AINE carente d'efeutos antiinflamatorios). Amás de propiedaes analxésiques, los AINE son antipiréticos, antiinflamatorios y dellos antiagregantes plaquetarios. Tienen l'inconveniente de que nun se puede superar una dosis de tolerancia o techu terapéuticu por cuenta de los graves efeutos adversos como ye la hemorraxa.

### Opiáceos menores
Son un grupu de sustancies, la mayoría sintétiques como'l tramadol qu'asonsañen, con menor poder analxésicu, l'aición de los opioides. Correspuenden al segundu pasu analxésicu de la OMS.

### Opiáceos mayores
Son un grupu de fármacos, unos naturales (opiáceo) como la morfina y otros artificiales (opioide) como'l fentanilo, qu'actúen sobre los receptores opioides de les neurones del sistema nerviosu, asonsañando'l poder analxésico de los opiáceos endóxenos.
Son los fármacos analxésicos más potentes conocíos y correspuenden al tercer pasu analxésicu de la OMS. Pueden acomuñar y potencien la so aición colos AINE, pero nun ye biolóxicamente correutu acomuñar a opiáceos menores.

Los opiáceos mayores nun presenten techu terapéuticu, polo que puede aumentar la dosis según la presencia de dolor y tolerancia del paciente. Presenta l'inconveniente de que son sustancies estupefacientes y ablayen el sistema nerviosu central nes primeres dosis.

### Otros
Ziconotide ye un fármacu que nun ye opioide, nin un AINE, y tampoco un anestésicu local. Usáu nel tratamientu del dolor crónicu.

### Fármacos adyuvantes
Anque nun son analxésicos cuando s'alministren aislladamente, potencien l'aición de cualquier analxésicu n'asociación. Ente los fármacos adyuvantes analxésicos atópense:
* Corticoides.
* Antidepresivos, sobremanera los antidepresivos tricíclicos.
* Anticonvulsivantes, sobremanera nel dolor neuropáticu.

Anque non pueden incluyise dientro del grupu de los analxésicos, el placebo, esto ye, l'efeutu placebo o aliviu del dolor n'ausencia d'un tratamientu conocíu biolóxicamente como activu, ye capaz d'activar árees cerebrales dedicaes al aliviu del dolor, provocando cambeos físicos na manera na que'l celebru respuende al dolor, visible en resonancia magnética funcional, polo que ta demostráu que l'enfotu que deposita'l paciente nun tratamientu, ameyora los resultaos del mesmu. Con too y con eso, nenguna fase del tratamientu del dolor pasa pol usu de placebo, porque nun ye éticu.

## Ver tamién
* Escalera analxésica de la OMS.

## Referencies

## Enllaces esternos
* "Analxésicu", información n'español sobre melecines y fármacos pa profesionales de la salú, nel sitiu web Farmanuario.
* , artículu n'español nel sitiu web UIA HLM.
* analxésica, artículu n'inglés nel sitiu web de la OMS.