Girl group

***Girl group*** (n'asturianu: 'grupu de moces') ye un grupu musical qu'inclúi a delles cantantes femenines que, xeneralmente, harmonicen xuntes.

La espresión anglosaxona *girl group* úsase tamién nel so sentíu más estrictu nos países de fala inglesa pa denotar la fola de grupos de cantantes femenines de pop d'Estaos Xuníos que floriaron a finales de los años 50 y principios de los 60, ente'l cayente del primer rock and roll y la invasión británica, munchos de los cualos taben influyíos pol *[[doo wop]]*.

Los grupos formaos por moces, nos cualos dalgún miembru toca dalgún preséu, son consideraos un fenómenu por separáu. Estos grupos son llamaos dacuando *girl bands* (en castellán: 'bandes de moces'), pa estremalos, magar esta terminoloxía nun ye universalmente siguida, y estes bandes n'ocasiones son llamaes tamién *girl group*.

Cola llegada de la industria musical y les emisores de radio, el númberu de grupos de moces aumentó. Nos primeros años de la década de los 60 los grupos de cantantes femenines aumentaron como la espluma, con 750 grupos distintos editando cantares que llegaron a les llistes d'ésitos tantu nos Estaos Xuníos como nel Reinu Xuníu dende 1960 a 1966. Solo *[[The Supremes]]* celebraron 12 senciellos nᵘ1 na llista Billboard Hot 100 mientres el gruesu de la fola y mientres la mayor parte de la invasión británica, andando a la tema inclusive con *[[The Beatles]]* en popularidá. 

En dómines posteriores, la plantía de los grupos de moces aplicar a la música discu, R&B comtemporáneo y formatos basaos nel *[[country]]*, según al pop. Una más globalizada industria de la música vio la estrema popularidá de la música pop empobinada al baille empobinada poles grandes discográfiques. Esta apaición, dirixida polos Estaos Xuníos, el Reinu Xuníu y Xapón, produció bandes d'estremada popularidá, con 8 grupos debutando tres 1990 nes llistes y vendiendo más de 15 millones de copies físiques de los sos discos. Amás, dende finales de la primera década de 2000, Corea del Sur tuvo un impautu significativu, con 8 de los 10 grupos con mayor ventes dixitales del mundu orixinaries d'esi país.

## Historia

### Empiezos
Unu de los primeros grupos de moces fueron *Hamilton Sisters and Fordyce*, un tríu d'Estaos Xuníos que fizo xires esitoses nel Reinu Xuníu y n'otros llugares d'Europa en 1927, grabando y apaeciendo na BBC Radio - fixeron conciertos de forma estensa por grandes teatros y locales de variedaes nos Estaos Xuníos y, más tarde, camudáronse'l nome artísticu a *Three X Sisters*. Les moces tuvieron xuntes dende 1923 hasta los primeres años 40, siendo conocíes poles sos harmoníes zarraes, según por el so estilu *barbershop* y novedosu, y tuvieron ciertu ésitu nes emisores de radios de los años 30. 

*The Boswell Sisters*, que se convirtieron n'unu de los grupos vocales más famosos ente 1926 y 1930, tuvieron más de 20 ésitos. 

*[[The Andrews Sisters]]* empezaron en 1937 como un grupu tributo a *The Boswell Sisters* y siguieron grabando y actuando dende los los 40 hasta finales de los 60, llogrando más ventes de discos, más ésitos Billboard Hot 100, más multiventas y más apaiciones en películes que cualesquier otru grupu de moces hasta la fecha.

### 1955–1966: la fola de los grupos de moces

Na esplosión del *[[rock and roll]]*, los grupos d'harmoníes zarraes como *[[The Chordettes]]*, *[[The Fontane Sisters]]*, *[[The McGuire Sisters]]* y *[[The DeCastro Sisters]]* permanecieron na popularidá, colos trés primeros grupos llegando al nᵘ1 nes llistes de música popular y, el postreru, llegando al nᵘ2, a finales de 1954 y empiezos de 1955. Amás, *[[The Lennon Sisters]]* fueron una pilastra en *[[The Lawrence Welk Show]]* dende 1955. A principios de 1956, grupos *[[doo wop]]* d'un solu ésitu, como *[[The Bonnie Sisters]]* con *Cry Baby* y *[[The Teen Queens]]* con *[[Eddie My Love]]*, amosaron la posibilidá de salir de les harmoníes pop tradicionales. Con *Mr. Lee*, *[[The Bobbettes]]* permanecieron mientres cinco meses y mediu nes llistes mientres 1957, impulsando y llogrando una mayor aceptación pa los grupos vocales de muyeres negres.

Sía que non, fueron *[[The Chantels]]* col so cantar de 1958 *Maybe* les que se convirtieron en *posiblemente, la primera y verdadera encarnación del soníu d'un grupu de moces*. L'amiestu de *doo wop negru, rock and roll y pop blancu* yera curiosa pa l'audiencia adolescente y creció de los escándalos de la *[[payola]]* y los efeutos sociales de la música *rock*. L'ésitu de *[[The Chantels]]* y otros grupos foi siguíu por un enorme medría nos grupos de moces con distintes habilidaes y esperiencia, coles típiques etiquetes de xéneru, racialmente segregaes pola industria musical, pal *[[rhythm and blues]]* y el pop apaeciendo adulces. El grupu consideráu como'l primeru en tener un ésitu sosteníu nel xéneru de los *girl groups* fueron *[[The Shirelles]]*, que llegaron per primer vegada al nᵘ1 nel Top 40 con ''Tonight's the Night'' y, en 1961 convertir nel primer grupu de moces n'algamar el nᵘ1 del Billboard Hot 100 con *[[Will You Love Me Tomorrow]]*, escritu polos compositores Gerry Goffin y Carole King del Edificiu Brill. *[[The Shirelles]]* consolidaron el so ésitu con cinco éxito más ente'l Top 10, particularmente col so ésitu nᵘ1 *Soldier Boy*, mientres los dos años y mediu siguientes. 

La tema *[[Please Mr. Postman]]* de *[[The Marvelettes]]* convertir nuna importante indicación de la integración racial de la música popular, yá que yera'l primer cantar nᵘ1 nos Estaos Xuníos de la discográfica afroamericana Tamla/Motown. El sellu sería autor intelectual de munchos grupos de moces importantes, incluyendo a *[[Martha and the Vandellas]]*, *[[The Velvelettes]]* y *[[The Supremes]]*.

Otros compositores y productores nos EE.XX. y el Reinu Xuníu rápido reconocieron el potencial d'esti nuevu enfoque y reclutaron grupos formaos (o, en dellos casos, creando grupos nuevos) pa grabar los sos cantares col estilu *girl group*.

Phil Spector (figura crucial nos grupos de moces d'estos años), reclutó a *[[The Crystals]]*, *[[The Blossoms]]* y *[[The Ronettes]]*, mientres Goffin y King escribieron dos ésitos pa *[[The Cookies]]*.

Jerry Leiber y Mike Stoller, per otru llau, fomentaron a *[[The Exciters]]*, *[[The Dixie Cups]]* y *[[The Shangri-Les]]*.

*[[The Paris Sisters]]* tuvieron ésitu dende 1961, especialmente con *[[I Love How You Love Me]]*, hasta 1964. *[[The Sensations]]*, *[[The Chiffons]]*, *[[The Angels (grupu d'Estaos Xuníos)|The Angels]]* y *[[The Orlons]]* (tres la salida de Stephen Caldwell en 1964) fueron famoses a principios de los 60. A principios de seronda de 1963, el grupu d'un solu ésitu *[[The Jaynetts]]*, con *[[Sally Go 'Round the Roses]]*, consiguió un misteriosu soníu distintu a cualesquier otru grupu de moces. En xineru de 1964, otru grupu d'un solu ésitu llamáu *[[The Murmaids]]* llevó *[[Popsicles and Icicles]]* de David Gates al nᵘ3. *[[The Carefrees]]* con *[[We Love You Beatles]]* llegaron al Top 40 n'abril, y *[[The Jewels]]* con *Opportunity* tuvieron un pequeñu ésitu n'avientu.

Más de 750 grupos de moces llegaron a meter un cantar nes llistes ente 1960 y 1966 tantu nos Estaos Xuníos como nel Reinu Xuníu, magar el xéneru nun se dexó notar enforma na industria musical d'otres rexones. N'Europa Occidental, la cultura xuvenil taba fondamente somorguiada na cultura *[[yé-yé]]*. N'Europa Oriental, grabando a artistes d'Asia Oriental que veníen del cantar tradicional, coros patrocinaos pol gobiernu, o solistes y grupos multi-culturales,. La influencia global de la música beat eventualmente llanzó los grupos de moces como un xéneru y, sacante por un pequeñu númberu de grupos anteriores y posiblemente *[[The Toys]]* y *[[The Sweet Inspirations]]*, l'únicu grupu de moces con relevancia nes llistes dende l'empiezu de la invasión británica fueron *[[The Supremes]]*. El soníu distintivu de los grupos de moces mentaos hasta agora, nun volveríen surdir hasta'l sieglu XXI, onde influyiríen a solistes de fala inglesa qu'atoparon ésitu internacional, como Amy Winehouse, Adele, Duffy y Melanie Fiona, ente otres.

### 1970–1990: cambeos nos formatos y los xéneros

De 1971 a 1974 los únicos ésitos de grupos de moces puros que llegaron al Top 10 fueron *Want Ads* de *Honey Cone* y *When Will I See You Again* de *[[The Three Degrees]]* (que teníen los sos raigaños nos 60). *Patti LaBelle and The Bluebelles* foi un *girl group* d'Estaos Xuníos de los 60 que la so imaxe ayudó a refaer la so productor, Vicki Wickham, a principios de los 70, renomando el grupu a *[[LaBelle]]* y emburriándoles en direición al *[[glam rock]]*. *LaBelle* fueron el primer grupu de moces n'evitar los traxes a xuegu y les coreografíes idéntiques, vistiendo en cuenta de eso, estravagantes traxes espaciales y tocaos de plumes. Más tarde, mientres la dómina dorada de la música discu, llegaríen grupos como *[[First Choice]]*, *[[Silver Convention]]*, *[[The Emotions]]*, etc.

A finales de los 70, ya influyíu pola música discu, surdió l'estilu musical *[[Hi-NRG]]*, con grupos como *Odyssey*, *[[Sister Sledge]]*, *Mary Jane Girls*, *Belle Epoque*, *Frantique*, *[[Baccara]]*, etc.

### 1990–2018: la era del pop de baille

#### R&B d'Estaos Xuníos y ''hip hop''
Col ascensu del *[[new jack swing]]*, el *[[hip hop]]* y el R&B contemporaneu, los grupos de moces d'Estaos Xuníos como *[[En Vogue]]*, *[[Exposé (banda)|Exposé]]* y *Sweet Sensation* tuvieron senciellos que llegaron al nᵘ1 nes llistes d'ésitos. Grupos d'estos xéneros, como *SWV*, *Xscape*, *702*, *Total*, *Zhane* y *Blaque*, llograron tener dalgún cantar nes llistes tantu nel Billboard Hot 100 como na llista d'ésitos d'Estaos Xuníos de R&B. De toes formes, *TLC* y *[[Destiny's Child]]* (xunto con solistes como Whitney Houston, Mariah Carey y los sos contrapartidas masculines como Boyz II Men y R. Kelly), marcaron l'empiezu nuna yera onde'l R&B contemporaneu convertir n'aceptáu pol mercáu global. L'álbum de *TLC* de 1994, CrazySexyCool, vendió 23 millones de copies. Destiny's Child vendió más de 60 millones de discos en xunto. 

A pesar del cayente de popularidá de los grupos de moces, el grupu d'Estaos Xuníos *[[Pussycat Dolls]]* consiguió ésitu a nivel mundial colos sos senciellos, como *[[Don't Cha]]*, *[[Buttons]]* y *When I Grow Up*. El grupu vendió 54 millones de copies en tol mundu, faciéndolos unu de los grupos de moces con mayores ventes de tolos tiempos. El grupu emerxente qu'apoderó la década del 10s, fueron la banda de moces d'Estaos Xuníos *[[Fifth Harmony]]*, quien fueron xuníes nel programa de talentos de The X Factor en 2012; los cinco integrantes al traviés de los sos cantares daben fuercia al empoderamiento de la muyer, la igualdá y l'enfotu de cada persona, tou esto siguíu de les influencies músicales de muyeres qu'apoderaren les décades anteriores, ente eses Mariah Carey, Madonna, Beyoncé y les mesmes Destiny's Child. El grupu de cinco chiques traxo nuevamente aquelles cimbles de los 90s y 2000s con ritmos más frescos y actuales del R&B, Pop y Soul, rompiendo records de visites en youtube cola so "Worth it" y el so "Work from home", algamando'l #4 del Billboard Hot 100 con esta última tema. Fifth Harmony vendió alredor de 49.9 millones de copies nel mundu hasta'l 2018.

#### La segunda invasión británica

Ente la dominación d'Estaos Xuníos de la escena de los grupos de moces, les britániques *[[Spice Girls]]* camudaron tornar y tuvieron nueve senciellos nᵘ1 n'EE.XX. y nel so país. Con conciertos d'entraes escoses, publicidá, con mercáu mundial de 80 millones de copies vendíes, l'álbum más vendíu en tola historia por un grupu femenín y una película, *Spice Girls* convertir nel ésitu comercial más grande nel Reinu Xuníu dende The Beatles .

El movimientu cultural qu'empecipiaron *Spice Girls* produció otros grupos similares, qu'inclúin el grupu británicu-canadiense *[[All Saints]]*, les irlandeses *B*Witched* y *Eternal*, qu'algamaron distintos niveles d'ésitu.

En 1999, Andy McCluskey, unu de los componentes d'OMD, famosa banda de synth pop bien conocida pola so mítica cantar de 1980 «Enola Gay», creó *[[Atomic Kitten]]*, un tríu femenín que tuvo trés senciellos nel nᵘ1 británicu: 

* 2001 - *Whole Again*, que ye'l cuartu senciellu más vendíu por un grupu de moces de tolos tiempos.
* 2001 - ''Eternal Flame'', un cantar orixinal de *[[The Bangles]]*.
* 2002 - *The Tide Is High*, una tema orixinal compuestu nos años 60 por John Holt, miembru del grupu xamaicanu *[[The Paragons]]* y, versionada dempués en 1980 pela banda neoyorquina *[[Blondie]]*. 

*Atomic Kitten* tamién algamó'l nᵘ1 nel so país nes llistes de ventes d'álbumes:

* *Right Now* (2001), una reedición del so álbum de debú.
* *Feels So Good* (2002).

Al empiezu del sieglu XXI, los grupos de moces del Reinu Xuníu fueron abondo populares mientres la so primer década, coles temes ''Sound of the Underground'' de *[[Girls Aloud]]* y *[[Round Round]]* de *[[Sugababes]]* cosideradas como *dos grandes ésitos*, acreditáu pola remodelación de la música pop británica de los años 2000.

L'ésitu de *Sugababes* y *Girls Aloud* inspiraron a otros grupos, como *[[The Saturdays]]*, *StooShe* y *[[Little Mix]]*. El cuartetu británicu de R&B contemporaneu *[[Little Mix]]* convertir nel segundu grupu de moces británicu, tres *Spice Girls*, en tener dos álbumes nel Top 10 d'Estaos Xuníos, según ser el primer *girl group* británicu en pasar la so primer selmana nel Top 5. Son conocíes por ser el meyor grupu de moces de la so dómina y el so álbum *Get Weird*, llegó al 2ᵘ llugar nes llistes de ventes.

#### L'apaición de los grupos de moces asiáticos

A pesar que los grupos de chiques focalizados en dance pop n'Asia remanecieron en los 90, paralelamente a los sos contrapartidas britániques, los grupos de moces asiáticos caltuviéronse como formatos esitosos hasta 2010. Los grupos de los años 90 probaron una fórmula esitosa de bailles altamente coreografiados en sincronía de llabios.

En Xapón (segundu mayor mercáu de la industria musical), los grupos de moces de pop xaponés encabecen la llista Oricon de ventes.

Grupos como *Speed*, *[[Morning Musume]]*, *[[AKB48]]* y *[[Momoiro Clover Z]]* surdieron ente los años 90 y los primeros compases del sieglu XXI.

*Speed* vendió un total de 20 millones de copies en trés años solu nel so país.

*Morning Musume* son de los grupos de moces con mayor ésitu, convertíes casi n'ídolos del pop, y de los de mayor trayeutoria, teniendo'l valor más altu de ventes de senciellos (d'un grupu femenín) nes llistes *Oricon* dende febreru de 2012, el récor *Oricon* de mayor númberu consecutivu de senciellos nel Top 10 (un total de 55 senciellos) de tolos artistes xaponeses, y solo en Xapón vendieron más de 18 millones de copies. 

*AKB48*, en mayu de 2013, tuvo la posición d'artistes femenines con meyores ventes (por númberu de senciellos vendíos), según les estadístiques de *Oricon*, con unos 22 millones de senciellos. 

*[[Momoiro Clover Z]]* son conocíes poles sos actuaciones innovadores.Amás, según les encuestes de 2013 y 2014 yeren el grupu de moces xaponés más popular. El grupu ye conocíu poles sos actuaciones enerxétiques, incorporando elementos de balé, ximnasia y películes d'aición. Magar les voces de les moces nun son demasiáu estables cuando se combinen colos bailles intensos, nunca usaron sincronía de llabios.

En 2009, la fola coreana (tamién llamada *Hallyu*) y, dientro d'ella, el pop coreanu, tuvieron una significativa medría dientro de la industria del entretenimientu, cola so influencia, rompiendo les fronteres d'Asia y espandiéndose por Oriente Mediu, África del Norte, Europa y América. Los grupos de moces son unu de les pilastres de la fola coreana, con ventes millonaries d'álbumes. 

*[[Girls' Generation]]* y *[[2NE1]]* son llargamente reconocíes como los dos meyores grupos de moces de Corea del Sur. Otros grupos surcoreanos populares podríen ser: *[[Sistar]]*, *[[A Pink]]*, *[[Girl's Day]]*, *[[F(x)]]*, *[[4minute]]*, *[[Kara (banda)|KARA]]*, *[[Miss A]]*, *[[Wonder Girls]]*, *[[T-ara]]*, ''After School'', ente otres. Estos grupos coreanos son particularmente efeutivos tocantes a ventes dixitales de música, con siete grupos coreanos incluyíos ente los 10 primeros nes llistes de meyores ventes dixitales. La influencia de los grupos de moces orixinales de los Estaos Xuníos nun se perdieron nesta era d'artistes, onde munchos adoptaron influencies visuales de los sos conceutos *retro*, como l'ésitu internacional de 2008 *Nobody* de *Wonder Girls*.

En 2010, *Blush* formóse orixinalmente por cinco miembros de Filipines, India, Ḥong Kong, Corea del Sur y Xapón, convirtiéndose nel primer grupu asiáticu en llegar col so álbum debú al Top 3 d'una llista Billboard n'EE.XX. Formar a partir d'un programa de telerrealidad llamáu *Project Lotus: The Search for Blush*.

#### L'exemplu español: Les Ketchup

A pesar que los grupos de moces ye un fenómenu netamente anglosaxón y asiáticu, tamién n'otros llugares abondaron esti tipu de grupos. 

Como mayor esponente podemos citar a les españoles Les Ketchup, grupu formáu por cuatro hermanes y que'l so mayor ésitu, *[[Aserejé]]*, algamó'l nᵘ1 en más de 20 países y vendiendo más de 7 millones de senciellos en tol mundu. La tema foi compuestu por Manuel Ruiz Queco basándose, pa faer l'estribillu, na primer estrofa del cantar *[[Rapper's Delight]]* (1979), del tríu de *[[hip hop]]* d'Estaos Xuníos *[[The Sugarhill Gang]]*. La tema *Rapper's Delight* ta xeneralmente considerada como'l primer cantar en popularizar el *[[hip hop]]* nos Estaos Xuníos y nel restu del mundu. El cantar ta clasificada pola revista *[[Rolling Stone]]* nel nᵘ248 de la so llista ''The 500 Greatest Songs of All Time'' y nel nᵘ2 del *100 Greatest [[Hip-Hop]] Songs* de la cadena de televisión musical d'Estaos Xuníos VH1.

Les Ketchup, tres l'ésitu de la tema, participó nel Festival del Cantar d'Eurovisión 2006, algamando'l ventenu primer puestu. Esi mesmu añu, el grupu eslleióse.

## Ver tamién
* *[[Boy band]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 2007: Estudiu históricu sobre la influencia de los grupos de moces d'Estaos Xuníos.
* Sitio fechu por siguidores dedicáu a los grupos de moces d'Estaos Xuníos de mediaos del sieglu XX.