Faramontanos de Tábara

**Faramontanos de Tábara** ye una llocalidá y conceyu español de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

## Xeografía
Asitiar a 50 km de la capital provincial y a 25 km de Benavente, a 714 metros d'altitú, combinando la sierra de los Covarones y territoriu de llanura, derrotu pel agua del Regueru de la Burga. Forma parte del Camín de Santiago Sanabrés o Camín Mozárabe, tal que señala una placa conmemorativa y l'albergue habilitáu pal pasu de pelegrinos.

## Topónimu
Faramontanos deriva del vocablu «foramontano» y este, de la mesma, tien dos interpretaciones etimolóxiques al respective del so orixe. Pa unos deriva de les pallabres llatines «foras monte», que la so traducción sería «fora del monte». Pa otros deriva de les pallabres latino-xermániques «foras-munt» con significáu de «curio de la tierra de fuera». El términu «foramontano» foi espublizáu pol periodista español Víctor de la Serna y Espina, fíu de l'afamada Concha Espina, na so obra Nuevu Viaxe d'España. La Ruta de los Foramontanos», pol que recibió'l Premiu Nacional de Lliteratura.

La llamada «Terra de Foris» —na documentación medieval— fai referencia al territoriu repobláu por habitantes de "Les Asturies" (cántabros y ástures) al sur de la cordal Cantábricu y al este de Galicia, especialmente la cuenca oriental del Sil y los habitantes del oeste de la Submeseta norte, onde se repobló la Legio Civitas que darréu daría nome al Reinu de Lleón na so espansión poles actuales Zamora y Salamanca, onde yá la denominación de Foramontano vien siendo sustituyida pola de lleonés.

Solo na provincia d'Ourense esisten cuatro pueblos col topónimu de «Faramontaos», nos conceyos de Carballeda d'Avia, Xinzo de Limia, A Merca y Nogueira de Ramuín, que faen referencia a grupos de repobladores medievales d'esti orixe territorial. De la mesma, na provincia de Zamora esisten dos llocalidaes con dichu nome (Faramontanos de Tábara y Faramontanos de la Sierra), ente que na de Salamanca esisti Cabeza de Framontanos, perteneciente al conceyu de Villarino de los Aires, cuasi fronterizu cola provincia zamorana.

## Historia
Mientres la Edá Media Faramontanos de Tábara quedó integráu nel Reinu de Lleón, que los sos monarques acometeríen la repoblación de la llocalidá dientro del procesu repoblador lleváu a cabu na zona, quedando integráu dende la so creación en 1371 nel señoríu de Tábara, posterior Marquesáu de Távara.

Dada la so pertenencia al señoríu tabarés, mientres la Edá Moderna Faramontanos de Tábara tuvo integráu coles mesmes nel partíu de Tábara de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en *Mapa de la Provincia de Zamora*. Asina, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá caltener na provincia zamorana, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel partíu xudicial d'Alcañices, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.

## Demografía

## Patrimoniu
* **Ilesia de San Martín**. Alzada nel sieglu XIII, según consta na llábana fundacional, foi consagrada en 1250 pol obispu d'Astorga Pedro. Curiada por un senciellu cruceru y floríes xardineres, sufrió diverses remodelaciones, una d'elles datada na portada, mientres nel interior destaca'l retablu mayor d'estilu barrocu.

* **Ermita del Santu Cristu de la Vera Cruz**. Coqueta y moderna, anque edificada sobre los restos d'una anterior, dispón de murios con decoración d'escenes de la Pasión, convirtiéndose n'escenariu del ceremonial treslláu del Benditu Cristu dende la ilesia.

* **Fonte Romana del Chariz**. Allugar na parte baxa del pueblu, construyida en piedra y abovedada.

* **Arquiteutura rural**. Puede reparase en molinos, corralaes, palombares, corrolades de l'Alzada, o especialmente nes numberoses Bodegues soterrañes de fachada piramidal.

* **Ponte del regueru Matafíos**.

* **Ponte Quintos**. Construyíu en 1920 sobre'l ríu Esla, ye frontera natural de la Tierra de Tábara.

* **Ermita de La Virxe de la Pedrera**. Acueye cada añu una tradicional romería en San Marcos a la qu'alleguen vecinos de los pueblos de la redolada.

## Naturaleza
Tocantes a mediu ambiente, y dada la cercanía de la sierra de la Culiebra, Faramontanos cuenta con diversos recursos aparentes pa senderismo, avistamiento de fauna selvaxe, actividaes cinexétiques o deportes náuticos, tantu nel cascu urbanu como na redoma, rutes de sierra o de llanura con distintes alternatives en función de la dómina del añu. Na falda de la Sierra, El Encinal ye un exemplu de la riqueza arbórea del territoriu con caxigales y pinos amás d'especies de ribera -sauces y fresnos- cerca de regueros, y fauna selvaxe qu'esfruta d'estes paraxes d'esceición. Otru puntu medioambiental destacable sería tamién el mesmu banzáu del Esla.

## Gastronomía
La gastronomía comarcal y local ufierta guisos de corderu y cabritu, rustíos de xata y porcín, carnes de caza, embutíos, miel, cogordes, frutos del monte y dulces típicos tradicionales como borrachos, fiyuelas o torrijas. Ye típicu l'aguardiente casero y lácteos como'l quesu.

## Fiestes
Celebra les fiestes patronales el 11 de payares n'honor a San Martín, y San Isidro Llabrador en mayu. Pel branu aprovechen la primera quincena d'agostu y la presencia d'emigrantes, pa entamar actividaes diverses nuna selmana entamada pola Asociación Cultural San Martín, que tamién favorez actos festivos populares en Navidá o Antroxu; amás esiste una Cofradería de la Vera Cruz y desfiles procesionales en Selmana Santa.

## Referencies

## Enllaces esternos