Claire Waldoff

**Claire Waldoff** (nacida *Clara Wortmann*; Gelsenkirchen, 21 d'ochobre de 1884 - Bad Reichenhall, 22 de xineru de 1957) foi una cantante alemana. En Berlín, convirtióse antes de la II Guerra Mundial na reina del cabaré».

## Biografía
Clara Wortmann foi la oncena fía de 16 d'una familia que rexentaba un chigre en Gelsenkirchen. Yá que el so deséu de convertise en médicu nun pudo realizalo por falta de medios económicos, decidió sese actriz, tomando'l nome artísticu de *Claire Waldoff*. En 1903 yá tenía'l so primer contratu en Bad Pyrmont y Kattowitz. En 1907 llegó a Berlín.

Primeramente diéron-y pequeños papeles en comedies nel teatru Figaro nel Kurfürstendamm. En 1907 camudó al cabaré. Rudolf Nelson contratar pal teatru *Roland von Berlin* na cai Potsdam. Na so primer actuación vistía un traxe d'escolín d'Eton. Convertir darréu na estrella de Berlín». Poco primero de l'actuación el compositor Walter Kollo escribió-y un cantar sobre un coríu llocu d'amor y el so *Schmackeduzchen*. El cantar naciera de la necesidá, una y bones el programa antimilitarista previstu foi prohibíu pola censura. Llueu actuaba tamién nel *Chat Noir* na Friedrichstraßy y nel *Linden-Cabaré* en Unter den Linden. Dende 1924 consiguió contratos pa grandes revistes, ente otros con Erik Charell.

Claire Waldoff especializar en cantar llixeru, schlager y chanson en dialeutu de Berlín, qu'aprendiera nes sos visites a chigres. La so marca yeren una corbata, una blusa y peñáu a lo chico de color bronce. Fumaba y xuraba n'escena. Ella mesma describió'l so carisma más tarde coles siguientes pallabres: «*la mio manera senciella, ensin xestos, namái cola mímica, enfocáu namái al xuegu d'espresiones de los güeyos, yera daqué nuevu sobre l'escenariu del cabaré. Yo yera y siguí siendo un gran espectáculu na mio cencellez.*» 

El puntu culminante de la so carrera llegó a mediaos de la década de 1920. Actuaba nos dos mayores varietés de Berlín, el *[[Scala (Berlín)|Scala]]* y el *[[Wintergarten (Varieté)|Wintergarten]]*, amás de realizar una *tournee* per Alemaña. Foi contratada para operetes y revistes y compartió l'escenariu con una inda desconocida Marlene Dietrich. La radio emitía los sos cantares. Les ventes de los sos discos algamaben récores. El so repertoriu tenía mientres esa dómina unes 300 cantares.

Cola so compañera sentimental, Olga von Roeder, yera amás el centru de la vida lésbica de Berlín. Visitaba de forma regular el club femenín *Damenklub Pyramide*, que s'axuntaba nel *Toppkeller* en Berlin-Schöneberg. Ellí atopábense, ente otres, les baillarines Anita Berber y Cilly de Rheydt, muyeres elegantes, pintores y modelos.

Tomar de poder de Hitler en 1933 tamién supunxo una corte na carrera de Claire Waldoff. Mientres dalgún tiempu sufrió una prohibición d'actuar en públicu, porque actuara poco antes pa la comunista *[[Rote Hilfe Deutschlands|Rote Hilfe]]* nel palaciu de deportes de Berlín. Dempués de convertise en miembru de la *[[Reichskulturkammer]]* (RKK), a la que teníen que pertenecer tolos artistes, la prohibición foi llevantada. A mediaos de la década de 1930 actuó con un programa doble con Lene Ludwig en Berlín, qu'amosaba bailles con mázcara asonsañando a famosos.

En 1936 fundióse definitivamente la so carrera cuando'l ministru de propaganda Joseph Goebbels prohibió-y actuar nel *Scala*. Cada vez hubo menos contratos en Berlín. En 1939 treslladar a Bayerisch Gmain y fixo dalgún conciertu radiofónicu na *[[Großdeutscher Rundfunk]]*. La Wehrmacht contratar pa entretener a les tropes. En xineru de 1942 cantó ante soldáu alemanes nel París ocupáu.

Tres el final de la guerra la so carrera viose atayada nuevamente. Por si fora poco, la reforma monetaria de 1948 costó-y el so aforros y emprobecióse. En 1954 el Senáu de Berlín concediólu, con ocasión de la so 70 cumpleaños, una pequeña renta. En 1953 apaeció la so autobiografía. Cuatro años más tarde morrió d'una apoplexía. El so últimu deséu foi ser soterrada na cripta familiar de la so compañera sentimental Olga von Roeder. El so deséu foi cumplíu y la tumba atopar nel Pragfriedhof en Stuttgart. A Claire Waldoff dedicóse-y una estrella nel *[[Walk of Fame des Kabaretts]]* en Mainz.

## Compañera sentimental, Olga von Roeder
Olga von Roeder (1886 - 1963) provenía d'una familia d'actores d'EE.XX. y yera descendiente del colonizador Albrecht von Roeder. En 1917 conoció a Claire Waldoff en Berlín y hasta la so muerte foi la so compañera sentimental. Waldoff escribió nes sos memories «*Dambes tuvimos la gran suerte cola otra. [...] Olly ye una persona pocu frecuente, un calter ruidosu, una persona maraviyosa.*»

La pareya foi'l centru de la vida lésbica de Berlín na década de 1920. Von Roeder y Waldoff llevaben un salón lliterariu sobre política y cultura pal intercambiu d'idees ente lesbianes, y yeren güéspedes queríes nel ambiente nocherniego lésbicu.

## Cantares
* Cantares de Claire Waldoff

## Publicaciones
* Claire Waldoff: *Weeste noch ...! Aus meinen Erinnerungen.* Progress-Verlag, Düsseldorf/München 1953; Nueva edición: *„Weeste noch ...?“ Erinnerungen und Dokumente.* Parthas, Berlin 1997, ISBN 3-932529-11-1

## Bibliografía
* Helga Bemmann: *Wer schmeißt denn da mit Lehm. Eine Claire-Waldorff-Biographie.* VEB Lied der Zeit, Berlin Ost [1984?]; völlig neu bearbeitete und neu eingerichtete Ausgabe: *Claire Waldoff. „Wer schmeißt denn da mit Lehm?“* Ullstein, Frankfurt/Berlin 1994, ISBN 3-548-35430-0
* Maegie Koreen: *Immer feste druff. Das freche Leben der Kabarettkönigin Claire Waldoff.* Droste, Düsseldorf 1997, ISBN 3-7700-1074-4

## Referencies

## Enllaces esternos

* Claire Waldoff (1884-1957) en www.lesbengeschichte.de
* Claire Waldoff: Schauspielerin, Kabarettistin, Chansonette (n'alemán) biografía de Waldoff
* Páxina con semeya y tumba de Claire Waldoff (n'alemán)
* Biografía de Claire Waldoff n'español