Jackie Coogan

## Hollywood
Coogan nació en Los Angeles (California) y empezó la so carrera como actor a curtia edá en vaudeville y cine, con un rol ensin acreitar na película de 1917 *[[Skinner's Baby]]*. Charlie Chaplin afayar nun vaudeville, faciendo'l "shimmy", un popular baille de la dómina, nel escenariu. El so padre, Jack Coogan, Sr. yera tamién un actor. Coogan ablucó a Chaplin coles sos mímiques y movimientos corporales. Como actor infantil, la so película más esitosa foi xunto a Charles Chaplin en *[[The Kid (película de 1921)|The Kid]]* (1921) y pol so rol en *[[Oliver Twist (1922)|Oliver Twist]]* de Frank Lloyd l'añu siguiente. La escena en *The Kid* onde ye estremáu del vagamundu interpretáu por Chaplin y refundiáu a la parte trasera d'un camión polos axentes del serviciu social ye una de les escenes más famoses del cine. 

Foi una de les primeres estrelles en tener un gran númberu de mercancíes como crema de cacagüeses, artículos de papelería, xiblatos, moñecos y figures. Inclusive viaxó internacionalmente y foi recibíu por grandes ensames. Munchos de los sos primeros trabayos tán perdíos o son invaluables. Coogan foi famosu pola so apaición en "*The Kid"*, que foi abondo asonsañada, incluyendo al mozu *Scotty Beckett* nes películes de *[[Our Gang]]*. Como actor infantil, Coogan ganó cerca de 4 millones de dólares de la dómina (más de 48 millones de dólares actuales), pero'l dineru foi tomáu pola so madre y el so padrastru. Demandar en 1935, pero namái recibió 126.000 dólares. Al crecer, la popularidá de Coogan como actor decayó, anque tuvo dellos enriedos amorosos con actrices, incluyendo un matrimoniu de dos años con Betty Grable.

## Segunda Guerra Mundial
Coogan apuntar nel exércitu de los Estaos Xuníos en marzu de 1941. Dempués del ataque a Pearl Harbor, solicitó'l so pase al US Army Air Corps por cuenta de la so esperiencia como pilotu civil de planiadores. Dempués de graduase na escuela de planiadores, foi nomáu oficial de vuelu y ufiertóse voluntariamente al *1st Air Commando Group*. N'avientu de 1943, el grupu foi unviáu a India. Voló xunto a la tropa británica Chinditas, a les órdenes del xeneral Orde Wingate el 5 de marzu de 1944, aterrizando de nueche nuna pequeña xungla a 100 milles de les llinies xaponeses na campaña de Birmania.

Dempués de la guerra, Coogan tornó a l'actuación, apaeciendo principalmente na televisión. El so rol más importante na televisión foi'l d'Uncle Fester na serie de televisión *[[The Addams Family]]*.

## Matrimonios y fíos
# Betty Grable, casáronse'l 20 de payares de 1937, divorciáronse'l 11 d'ochobre de 1939.
# Flower Parry, casáronse'l 10 d'agostu de 1941, divorciáronse'l 29 de xunu de 1943.
## 1 fíu
# Ann McCormack, casáronse'l 26 d'avientu de 1946, divorciáronse'l 20 de setiembre de 1951.
## 1 fía
# Dorothy Lamphere, casar n'abril de 1952, el matrimoniu duró hasta la so muerte.
## 2 fíos

## Muerte
Morrió d'una enfermedá cardiaca en 1984 a la edá de 69 años. Foi soterráu nel campusantu *Holy Cross*. 
Unu de los sos fíos foi l'escritor y productor de cine Anthony Coogan; y el so nietu l'actor Keith Coogan.

## Bibliografía
* *Jackie Coogan: The World's Boy King: A Biography of Hollywood's Legendary Child Star*, Diana Serra Cary, Prensa de Scarecrow, 2003, ISBN 0-8108-4650-0

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ficha nel sitio Find a Grave.
* Ficha na NNDB.