Atentáu d'Oklahoma City

El **atentáu d'[[Oklahoma City]]** foi un ataque terrorista esplosivu perpetáu'l miércoles 19 d'abril de 1995 por Timothy McVeigh y Terry Nichols, que tuvo como blancu'l Edificiu Federal Alfred P. Murrah, allugáu nel centru de la ciudá d'Estaos Xuníos d'Oklahoma City, capital del estáu homónimu. Foi consideráu l'actu terrorista más grave asocedíu en territoriu d'Estaos Xuníos hasta los atentaos del 11 de setiembre de 2001. L'ataque causó la muerte de 168 persones, ente ellos diecinueve neños menores de seis años, y mancó a más de 680.

La esplosión destruyó o estropió 324 edificios nun radiu de 16 mazanes, destruyó o quemó 86 coches y estrozó los vidrios en 258 edificios cercanos, causando un envaloráu de siquier $ 652 millones de dólares en daños. Numberoses axencies locales, estatales, federales y de tol mundu llevaron a cabu estensos esfuercios de rescate arriendes de los bombardeos, y recibiéronse importantes donaciones de tol país. L'Axencia Federal pa la Xestión d'Emerxencies (FEMA) activó once de los sos grupos d'aición de busca y rescate urbanu, que constaba de 665 trabayadores de rescate qu'ayudaron nes operaciones de rescate y recuperación.

McVeigh foi deteníu pasaos 90 minutos de la esplosión por Charlie Hanger, un policía estatal d'Oklahoma, por conducir ensin matrícula y arrestáu por posesión illegal d'armes. Les pruebes forenses rápido venceyaron a McVeigh y Nichols al ataque; Nichols foi arrestáu, y en pocos díes ambos fueron acusaos. Más tarde Michael y Lori Fortier fueron identificaos como cómplices. McVeigh, que yera un veteranu de la Guerra del Golfu, españara un camión d'arriendu Ryder llenu d'esplosivos aparcáu en frente del edificiu. El co-conspirador de McVeigh, Nichols, asistir na preparación de les bombes. Motiváu pol so odiu al gobiernu federal y enoxao pol so manexu del asediu de Waco en 1993 y l'incidente de Ruby Ridge en 1992, McVeigh programó'l so ataque coincidiendo col segundu aniversariu de la quema mortal qu'acabó col asediu de Waco.

Anque la esplosión destruyó dafechu la fachada del edificiu, nun llogró baltalo na so totalidá.

Mientres la investigación oficial, conocida como "OKBOMB", los axentes del FBI realizaron 28.000 entrevistes, atroparon 3,5 tonelaes de pruebes y recoyeron cuasi mil millones de pieces d'información. Los bombarderos fueron xulgaos y condergaos en 1997. McVeigh foi executáu por aciu inyeición letal el 11 de xunu de 2001, y Nichols foi sentenciáu a cadena perpetua. Michael y Lori Fortier testificaron contra McVeigh y Nichols; Michael foi condergáu a 12 años de cárcel por non alvertir al gobiernu de los Estaos Xuníos, y Lori recibió inmunidá xudicial en cuenta del so testimoniu.

Como resultáu de los bombardeos, el Congresu de los Estaos Xuníos aprobó la Llei de Antiterrorismo y Pena de muerte Efeutiva de 1996, qu'endureció les normes de *[[hábeas corpus]]* nos Estaos Xuníos, según una llexislación diseñada p'aumentar la proteición en redol a los edificios federales pa disuadir futuros ataques terroristes. El 19 d'abril de 2000 inauguróse'l Memorial Nacional d'Oklahoma City nel sitiu del edificiu federal Murrah, dedicáu en conmemoración de les víctimes del atentáu. En cada aniversariu del ataque realicen mises na mesma hora del día en que se produció la esplosión.

## La bomba

A les 9:02 de la mañana del miércoles 19 d'abril de 1995, na cai frente al edificiu federal, Alfred P. Murrah, españó un camión arrendáu de la firma Ryder, con una carga d'alredor de 2.300 kg d'esplosivos caseros. La bomba taba compuesta de nitratu d'amoniu entemecíu con combustible y nitrometano (un combustible altamente volátil). A esti amiestu conózse-y comúnmente como ANFO (poles sos sigles n'inglés: Amonium Nitrate and Fuel Oil). Los efeutos de la esplosión sentir hasta na Ponte Creek, a una distancia de 48 quilómetros.

90 minutos dempués de la esplosión Timothy McVeigh, un veteranu de la Guerra del Golfu, foi arrestáu mientres viaxaba escontra'l norte fora d'Oklahoma City por conducir ensin matrícula de circulación. Nel xuiciu a McVeigh el gobiernu estauxunidense declaró que la motivación del atentáu foi vengar l'asediu de Waco y l'incidente de Ruby Ridge. En dambos casos, McVeigh culpaba a los axentes federales del Gobiernu de les muertes violentes qu'ellí se producieron.

## Víctimes y daños materiales

Nel momentu del ataque había unes 646 persones dientro del edificiu Murrah. 167 persones morrieron por causa de la esplosión (de les cualos 163 taben nel edificiu; 99 yeren emplegaos), ente qu'otra morrió entartallada nun derrumbe d'escombros cuando emprestaba servicios de rescate. De los diecinueve neños menores de 6 años que perdieron la vida, quince atopar na guardería America's Kids Day Care Center, que funcionaba al interior del edificiu. Amás, trés de les víctimes fatales yeren muyeres embarazaes.

Ente los restos humanos recuperaos figuraba la pierna izquierda d'una persona que la so identidá nunca poder constatar de forma concluyente, polo que'l númberu de víctimes fatales podría xubir a 169. La defensa de McVeigh suxirió mientres el xuiciu en 1997 que la estremidá correspondería al supuestu verdaderu» autor del atentáu, pero esta tesis foi refugada de momentu.

El númberu de mancaos bazcuya ente unos 680 a más de 800, la mayoría por quemadures graves, laceraciones y quebres.

Amás, la esplosión destruyó o estropió 324 construcciones nun radiu de dieciséis mazanes, destruyó o quemó ochenta y seis automóviles, y provocó frayatu de cristales en 258 edificios cercanos, causando daños d'a lo menos 652 millones de dólares.

## Memorial

Tres la so completa baltadera, llevada a cabu'l martes 23 de mayu de 1995, l'antiguu allugamientu del edificiu Murrah ocupar agora un enorme monumentu conmemorativo denomináu «Oklahoma City National Memorial», diseñáu polos arquiteutos d'Oklahoma City Hans y Torrey Butzer y Sven Berg. Inclúi un estanque flanqueado por dos grandes puertes, nuna d'elles apaez la inscripción "9:01" y na opuesta figura "9:03" L'estanque ente dambes puertes representa'l momentu de la esplosión.

## Referencies