open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Palaeoloxodon antiquus

***Palaeoloxodon antiquus*** ye una especie estinta de mamíferu proboscidiu de la familia Elephantidae que vivió demientres el Pleistocenu, dende hai unos 800.000 años hasta hai 30 000.

Foi una especie d'un gran tamañu que llegaba a algamar los 4 metros d'altor. Tenía unes pates relativamente más llargues que los elefantes modernos y unos caniles llargos y rectillinios acabaos nuna pequeña curva.

## Distribución
*P. antiquus* vivía nos ambientes cálidos y viescosos qu'había n'Europa demientres los periodos interglaciares. Los restos más recién atopáronse en Portugal y tienen unos 30 000 años. Presumiblemente son los antepasaos de dalgunos de los elefantes nanos de delles islles mediterránees que s'estinguieron nel Holocenu.

No qu'a España se refier, destaquen los restos topaos nos xacimientos de Torralba y Ambrona (Soria), nes proximidaes de Medinaceli.

En sedimentos eólicos del Pleistocenu cimeru del Alentejo Llitoral portugués describiéronse delles icnitas de la icnoespecie *Proboscipeda panfamilia*, atribuyíes a *Palaeoloxodon antiquus*.

## Descripción
Estos animales podíen algamar los 3,9 m d'altu y un pesu envaloráu de 6000 a 7000 kg. Teníen caniles llargos, llixeramente curvados escontra riba. Les pates de *P. antiquus* yeren llixeramente más llargues que les de los elefantes modernos. Créese qu'estos elefantes teníen una llingua de 80 cm de llongura que podría ser proyeutada a poca distancia p'atrapar fueyes y herba.

## Galería d'imáxenes

File:Elephasantiquus.jpg|Modelos d'una fema cola so cría en Rivas-Vaciamadrid, (Madrid, España).
File:Elephas (Palaeoloxodon) antiquus.jpg|Cadarma nel Muséu d'Historia Natural de Berlín (Alemaña).
File:Palaeoloxodon antiquus - recreación Ambrona.JPG|Recreación a tamañu natural d'un Palaeoloxodon antiquus en Ambrona (Miño de Medinaceli, Soria, España).
File:Elephas antiquus Straight tusked elephant.jpg|Recreación de 1916 de Palaeoloxodon antiquus.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Universidá Complutentense: Unu quexal de ''Elephas antiquus'' en Ciempozuelos (Madrid)
Palaeoloxodon falconeri

L'elefante nanu de Sicilia, **mamut nanu** o **mamut de Sicilia** (***Palaeoloxodon falconeri***) ye una especie estinta de mamíferu proboscídeu familia Elephantidae que vivió nel Pleistocenu Cimeru. En 1867 George Busk propunxo la especie *Elephas falconeri* pa munchos de los pequeños molares esbillaos del material orixinalmente adscritu por Hugh Falconer a *Elephas melitensis*.

## Descripción
Probablemente un elefante nanu pesaba lo mesmo qu'un elefante asiáticu naciellu y el so altor yera de 90 cm. Esti diminutu paquidermu insular probablemente evolucionó d'un elefante muncho más grande. Al igual qu'otros animales antiguos, sufrió un procesu llamáu "nanismu insular", pol que los animales aisllaos n'islles pueden amenorgar la so tamañu xeneración tres xeneración si la falta de depredadores fai que nun sía necesariu qu'una criatura caltenga un tamañu bien grande y el fechu de ser pequeñu supón una ventaya cuando l'alimentu nun ye abondosu.

## Mitoloxía
La creencia nos cíclopes pudo orixinase en cranios de *P. falconeri* atopaos en Sicilia. Yá nel sieglu XIV, los estudiosos señalaron que'l cuévanu nasal d'estos proboscídeos podría ser confundida cola cuenca d'un únicu güeyu xigante.

## Na cultura popular
El mamut nanu apaez nel videoxuegu Zoo Tycoon 2: Extinct Animals.

## Galería

File:0472 - Siracusa - Museo archeologico - Elephas Falconeri Foto Giovanni Dall'Orto - 22-May-2008.jpg|Cadarma fósil.


## Referencies
Palaeoloxodon naumanni

Elephas (Palaeoloxodon) naumanni ye una especie estinta perteneciente al xéneru *[[Elephas]]* que vivió n'Asia oriental a finales del Pleistocenu fai cerca de 350.000 a 20.000 años. Ye nomáu n'honor de Heinrich Edmund Naumann quien afayó los primeros fósiles en Yokosuka, Kanagawa, Xapón.

## Descripción
*Elephas naumanni* ta cercanamente rellacionáu col actual elefante asiáticu, *[[Elephas maximus]].* De manera similar a los mamuts, *E. naumanni* tenía una capa de grasa subcutáneo y pelo llargu como una adautación a un ambiente frío. Esta especie tenía un par de llargos caniles retorcigañaos y un protuberancia bárabu sobro la cabeza. Estos caniles medraben hasta más de 2.4 metros de llargu y 20 centímetros de diámetru. Yera un pocu más pequeñu que los elefantes asiáticos modernos permediando ente 2.5 a 3 metros d'altu. Vivía en montes onde s'entemecíen coníferes subártices y árboles caducos de clima fríu. L'ancestru de *Elephas naumanni* migró del continente euroasiáticu al Xapón al traviés d'una ponte terrestre; más tarde evolucionó independientemente dempués de que dicha ponte terrestre fuera cubierta pel mar y s'espandiera al traviés de Xapón. *Elephas naumanni* foi cazáu polos pobladores d'aquella dómina. Dellos fósiles fueron topaos alredor del llagu Nojiri (Nagano, Xapón) xunto con delles ferramientes de piedra y güesu.

## Descubrimientu y nomenclatura
En 1860, el primer rexistru fósil foi topáu en Yokosuka y no fondero del mar Interior de Seto, Xapón. Heinrich Edmund Naumann investigó y reportó a estos fósiles na so obra “Ueber japanische Elephanten der Vorzeit.”(1882). Naumann clasificó al fósil como *Elephas namadicus* Falconer & Cautley. En 1924, Jiro Makiyama investigó los fósiles que fueron atopaos en Hamamatsu, Shizuoka, y reportó que l'elefante yera una nueva subespecie a la que denominó *Elephas namadicus naumannni* en “Notes on a fossil elephant from Sahamma, Totomi.”(1924). Tadao Kamei identificó *Elephas namadicus naumannni* como nome d'especie *Palaeoloxodon naumanni* de los fósiles atopaos nel llagu Nojiri. Ye llamáu alternativamente *Elephas naumanni*.

## Referencies
Palaeoloxodon recki

***Elephas recki*** (o ***Palaeoloxodon recki***) ye una enorme especie estinta de mamíferu proboscídeu de la familia Elephantidae que vivió aproximadamente ente 3,5 y 1 millón d'años n'África. Esta especie taba rellacionada col actual elefante asiáticu, *Elephas maximus.* Con unu altor a los costazos de 4.5 metros, atópase ente les mayores especies de proboscídeos qu'esistieren. *Y. recki* foi un esitosu consumidor de camperes que vivió mientres el Pliocenu y l'entamu del Pleistocenu hasta qu'eventualmente sumió, quiciabes pola competencia colos miembros del xéneru *Loxodonta*, qu'inclúin al actual elefante africanu.

## Subespecies

M. Beden identificó a cinco subespecies de *Y. recki*, de la más antigua a la más recién:

* *Elephas recki brumpti* Beden, 1980
* *Elephas recki shungurensis* Beden, 1980
* *Elephas recki atavus* Arambourg, 1947
* *Elephas recki ileretensis* Beden, 1987
* *Elephas recki recki* (Dietrich, 1916)

La investigación recién indica que los rangos de toes estes subespecies se superponían, y que nun taben dixebraes temporalmente como se suponía enantes. Les investigaciones tamién atoparon qu'había coles mesmes un ampliu rangu de variación morfolóxica, tanto ente estes supuestes subespecies como ente distintes especímenes primeramente identificaos como pertenecientes a la mesma subespecie. El grau de superposición temporal y xeográfica, xunto cola variación morfolóxica en *P. recki* suxeren que les rellaciones evolutives ente les poblaciones d'esta especie son más complicaes de lo que se pensaba primeramente.

## Referencies
Primer ministru d'Islles Fixi

El primer ministru ye'l xefe de gobiernu de les Islles Fixi. Ye miembru del partíu más importante, y ye escoyíu pol Presidente.

Esta ye la llista de los primeros ministros d'Islles Fixi dende 1967.

## Fixi antes de la independencia

## Fixi dempués de la independencia

## Ver tamién
* Presidente d'Islles Fixi

## Referencies

## Enllaces esternos
CLAS

**CLAS** pue referise a:

* Central Lechera Asturiana, una sociedá agraria asturiana.
* CLAS, un equipu ciclista activu ente 1988 y 1994 tamién conocíu como Clas-Cajastur y Mapei-Clas.

## Referencies
Santu Medero

Col nome de **Santu Medero** podemos referinos a:

*Santu Medero, una parroquia del conceyu asturianu de Bimenes.
*Santu Medero, casería de la parroquia de Muñón Cimiru, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.
*Santu Medero, aldea de la parroquia de Llatores, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
Héctor García Gil

**Héctor García Gil** , tamién conocíu baxo l'alcuñu de **Héctor Xil**, ye un llingüista, articulista, investigador, escritor y traductor español, especializáu nel ámbitu del asturiano-llionés o llionés, onde ye reconocíu como ún de los representantes más activos na reivindicación de la mesma.

## Obra

### Como llingüista
Siendo premiu d'investigación llingüística pola Academia de la Llingua Asturiana, cuenta nel so haber con diverses publicaciones científiques alredor de la dialeutoloxía, historia, fonética o lliteratura asturlleoneses.

En 2012 collaboró xunto a Fernando Álvarez-Balbuena tanto na redaición como na revisión de *Xurdir, guía gramatical de lleonés*, publicada pola Asociación Cultural Faceira, primer gramática del asturianu lleonés encontada nes fales vives nes provincies de Lleón y Zamora con un apueste ortográficu converxente col sistema normativu propuestu pola Academia de la Llingua Asturiana.

### Como escritor
En 1996 coordinó la ellaboración del llibru Cuentos de Lleón, collaborando igualmente como escritor colos rellatos *Güeyos escuros*, *La Nueite ensin fin* y *Un trabachu más* (esti últimu col alcuñu de *Lluis Fasgar*). A partir de la publicación d'esta obra empieza a considerase la posibilidá d'un procesu de recuperación de la llingua autóctona na provincia de Lleón.

En 2006 foi ún de los escritores escoyíos pa participar na edición conmemorativa de la obra *El Dialeutu Lleonés* de Ramón Menéndez Pidal, onde amás de recoyese'l facsímil de la primer edición y de les encuestes realizaes pol creador de la escuela filolóxica española, axuntábense 11 obres de diversos autores en lleonés, ente los que'l rellatu *La chave de ferruñu* d'esti escritor, ejemplificaba el cultivu lliterariu nel dialeutu popularmente conocíu como patsuezu.

### Como traductor
Participó con diversos testos y traducciones pa la revista científica *Lletres Asturianes* o los periódicos La Nueva España y La Crónica de León. Nel so llabor como traductor rescampla l'espublizamientu del llibru n'aragonés *As zien claus* (Las cien llaves) de Chusé Raúl Usón, traducíu al asturianu como *Les cien llaves*. Darréu en 2009 publica la traducción del ensayu sociollingüísticu en catalán *[[Mal de llengües]]* (Mal de llingües) de Jesus Tuson. En 2023 traduz un nuevu llibru n'aragonés de Chusé Raúl Usón, *Enruenas,* al asturianu baxo'l títulu de *Murueques*.

## Publicaciones
* 
* 
*
**Mal de llingües.* 2009. Araz llibros. ISBN 978-84-613-1998-5.
**Murueques*. 2023. Impronta. ISBN 978-84-126113-8-0.

## Ver tamién
* Asociación Cultural Faceira
* Academia de la Llingua Asturiana
* Lleonés (asturlleonés de Lleón y Zamora)
* Patsuezu
* Cuentos de Lleón

## Referencies

## Enllaces esternos
Dani Martín

Col nome de **Dani Martín** podemos referinos a:

*Daniel Martín García, cantante y actor español, líder del grupu El Canto del loco.
*Daniel Martín Fernández, futbolista asturianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Daniel Martín Fernández

**Daniel Martín Fernández** , conocíu como **Dani Martín** ye un .

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Rodríguez

**Juan Rodríguez Martínez** , conocíu como **Juan Rodríguez**, ye un .

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Presidente d'Islles Fixi

El presidente ye'l xefe d'Estáu d'Islles Fixi. Esta ye la llista de los presidentes dende 1987.

## Ver tamién
* Primer ministru d'Islles Fixi

## Referencies

## Enllaces esternos
Cristian Salvador

**Cristian Salvador González** , conocíu como **Cris Salvador** ye un .

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos

*Ficha na web del Real Sporting
Álvaro Traver

**Álvaro Tráver Navarrete**  ye un .

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos

*Ficha na web del Real Sporting
Nacho Méndez

**Ignacio Méndez-Navia Fernández** , más conocíu como **Nacho Méndez**, ye un .

El 30 de xunu de 2025 acabó contratu col Real Sporting de Xixón depués de xugar 218 partíos ente Lliga y Copa del Rei. 

## Clubes

## Palmarés
### Campeonatos nacionales

### Distinciones individuales

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista de presidentes de Sierra Leona

El presidente es lo Xefe d'Estáu e xefe de gobiernu de Sierra Lleona. Anguaño ye escoyíu pola población por un periodu de 5 años, con una posibilidá de reelección.

Esta ye la llista de presidentes de Sierra Lleona dende o 1971.

## Nota
Primer Ministru de Tailandia

El primer ministru ye l' xefe de gobiernu de Tailandia. Esta ye la llista de los primeros ministros de Tailandia dende 1932 hasta anguaño.
Natasha Lee

**Natasha Lee Suárez**  ye una xugadora de ḥoquei sobre patinos asturiana. De padre malasiu y madre asturiana, después del divorciu de los padres, a los 6 años treslládase a Xixón, ciudá onde principia a prauticar el ḥoquei sobre patinos nel Colexu Públicu El Llano, equipu de formación del CP Solimar.

L'añu 2009 ficha pol CP Voltregà, tornando al Telecable Ḥoquei Club na temporada 2018-19. A nivel de clubes, tien ganao 2 veces la Copa de la Reina (col CP Voltregà), 6 veces la lliga española (1 col Biesca Xixón y 5 col CP Voltregà) y 6 veces la copa d'Europa (2 col Biesca Xixón y 4 col CP Voltregà), El 2015 foi la meyor xugadora de la OK Lliga femenina per segundu añu consecutivu.

Debutó cola selección española l'añu 2003, participando en 6 campeonatos europeos (de 2003 a 2015) y 7 mundiales (de 2004 a 2016). Tien ganáu el títulu européu en 5 ocasiones (2009, 2011, 2013, 2015 y 2018) ya'l títulu mundial en 3 (2008, 2016 y 2017).

## Referencies

## Enllaces esternos
Gran Premiu d'Indianapolis de Motociclismu

El **Gran Premiu d'Indianapolis de Motociclismu** ye una carrera de motociclismu de velocidá que tuvo llugar ente los años 2008 y 2015 na ciudá d'Indianapolis, estadiu d'Indiana, Estaos Xuníos, como fecha puntuable del Campeonatu Mundial de Motociclismu.

Apostar en Indianapolis Motor Speedway, utilizando un percorríu similar al que la Fórmula 1 usara nel Gran Premiu d'Estaos Xuníos a principios de la década de 2000, pero esti casu con sentíu de xiru antihorario, una esi qu'evita la curva 1 del óvalu y una seición interna modificada.

El Gran Premiu d'Indianapolis sirvía como complementu del Gran Premiu d'Estaos Xuníos de Motociclismu, que se realizaba en Laguna Seca. A diferencia d'esa carrera, n'Indianapolis pertenecíen les trés clases de motocicletes del Mundial.

## Ganadores

### Ganadores múltiples (pilotos)

### Ganadores múltiples (constructores)

### Per añu

## Ver tamién

## Notes y referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial del Gran Premiu d'Indianapolis de Motociclismu  (n'inglés)
Gran Premiu d'Estaos Xuníos de Motociclismu

El **Gran Premiu d'Estaos Xuníos de Motociclismu** foi una carrera de motociclismu de velocidá que s'apostó en dos autódromos d'Estaos Xuníos. La primer carrera apostar en 1963 en Daytona International Speedway, pero nun formó parte del Campeonatu Mundial de Motociclismu. Darréu les ediciones de 1964 y 1965 sí formaron parte del mundial.

La carrera volvió 23 años dempués, en 1988, pero esta vegada facer nel circuitu de Laguna Seca, y apostóse dende 1988 hasta 1994.

Más tarde volvió otra vegada'l gran premiu tamién a Laguna Seca recibiendo namái la carrera de la máxima categoría, les MotoGP. Esta vegada apostar dende 2005 hasta 2013.

El pilotu d'Estaos Xuníos Wayne Rainey y l'australianu Casey Stoner ganaron el Gran Premiu d'Estaos Xuníos tres veces na categoría principal.

## Ganadores
:*Nota: les ediciones que nun formaron parte del Campeonatu Mundial de Motociclismu tienen fondu rosa.*

### Ganadores múltiples (pilotos)

### Ganadores múltiples (constructores)

### Per añu

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Gran Premiu d'Austria de Motociclismu

El **Gran Premiu d'Austria de Motociclismu**, denomináu n'inglés **Austrian motorcycle Grand Prix** ye una carrera de motociclismu de velocidá perteneciente al Campeonatu Mundial de Motociclismu. Apostóse en distintos periodos. La primer carrera desenvolver na temporada de 1971. Apostar de manera ininterrumpida hasta 1979. El siguiente periodu foi dende 1981 a 1991. Darréu apostóse'l gran premiu los años 1993, 1994, 1996 y 1997. Na temporada 2016 la carrera volverá apostase dempués de 19 años, reemplazando al Gran Premiu d'Indianapolis de Motociclismu. Los pilotos que más vegaes ganaron la prueba son l'italianu Giacomo Agostini y l'español Ángel Nieto, dambos con seis trunfos.

## Ganadores del Gran Premiu d'Austria

### Ganadores múltiples (pilotos)

### Ganadores múltiples (constructores)

### Per añu

;Nota:

## Referencies
Carbonu reforzao con fibra de carbonu

El **carbonu reforzao con fibra de carbonu** (dacuando denomináu **carbonu–carbonu**, en forma embrivida **C/C**) ye un material compuesto que consiste en refuerzos de fibra de carbonu nuna matriz de grafitu. Foi desenvueltu pa les ojivas de los misiles balísticos intercontinentales, y conocer polo xeneral por ser el material de la ñariz y borde d'ataque de les ales del Space Shuttle. Dende 1976 foi utilizáu pa fabricar los sistemes de frenu de los autos de carrera Fórmula Unu; los disco de frenu y pastillas carbonu-carbonu son componentes estandard de los sistemes de frenu de les Fórmula unu.

El carbonu–carbonu ye un material fayadizo pa usos estructurales a altes temperatures, o en situaciones onde se riquir resistencia a colapsu térmicu y/o un baxu coeficiente d'espansión térmica. Anque ye menos fráxil que munchos otros materiales cerámicos, nun tener resistencia al impautu; n'efeutu el Space Shuttle ''Columbia'' se destruyó entós qu'unu de los sos paneles RCC rompiérase depués de recibir l'impautu d'un gran cachu d'espluma de aislación del tanque esternu del tresbordador espacial. Esta falla catastrófica deber en parte a que los requerimientos orixinales de diseñu nun consideraben probable l'escurrimientu d'esti tipu d'impactos violentos.

## Producción

El material fabricar en tres etapes: 

Primero, el material disponer cola forma final deseyada, con filamentos de carbonu y/o tela de carbonu arrodiao por un orgánicu aglutinante tal como plásticu o brea. De cutiu, amiéstase coque o dalgún otru tipu d'amestáu de carbonu fino al amiestu aglutinante. 

Depués dar# en calecer l'arreglu inicial, de forma tal que la pirólisis tresforme al aglutinante nun carbonu relativamente puro. Mientres esti procesu'l aglutinante mengua'l so volume, polo que se formen dellos buecos o poros; la incorporación d'agregáu amenorga en parte esti problema pero nun lu esanicia totalmente. 

Finalmente los buecos son rellenaos en forma gradual faciendo pasar al traviés del material en forma forzada un gas formador de carbonu tal como'l acetilenu nun procesu realizáu a altes temperatures que s'estiende mientres dellos díes. Esti llargu procesu de tratamientu térmicu tamién dexa que'l carbonu entámese formando grandes cristales de grafitu, y ye la principal razón del eleváu costu del material, que puede superar los 100,000 dólares d'Estaos Xuníos por panel.

El C/C ye polo xeneral un material duro que puede ser altamente resistente a la espansión térmica, gradientes térmicos, y ciclado térmicos, dependiendo de como ye que'l treme orixinal de la fibra foi asitiáu y la calidá y densidá del material de rellenu de la matriz.

## Ver tamién
* Bugatti Veyron
* Bentley Brooklands

## Referencies

## Enllaces esternos
* ''Frenos de carbonu del Concorde''
National Rugby League

La **National Rugby League** (**NRL**) ye la lliga más importante de clubes profesionales de rugby league n'Australia. Empobináu pola Comisión d'Australiana de Rugby League, la competencia principal de la NRL ye conocida como'l Telstra Premiership debíu al patrociniu de Telstra Corporation. Ye apostada por dieciséis equipos, quince de les cualos tienen la so sede n'Australia y unu con sede en Nueva Zelanda. Ye consideráu como'l campeonatu de rugby league d'élite del mundu y, por temporada, ye la competición de rugby league más vista y con más audiencia nel mundu.

La National Rugby League ye la encarnación actual de la competición doméstica d'altu nivel d'Australia, que de la mesma aumentó la competencia club llocal de Sydney, que tuvo funcionando en forma continua dende 1908. L'actual lliga tien la so nacencia na llamada Super League war 1990 "como una asociación conxunta ente'l cuerpu del deporte yá esistente nacional que rixe la Australian Rugby League (ARL) y el xigante de medios News Corporation controláu Super League dempués de que dambes organizaciones corrió presidencies paraleles ente sigo en 1997. Esta asociación eslleir en febreru de 2012, col control de la NRL dir a la independiente formando la Comisión Australiana de Rugby League.

El campeón de la NRL xuega'l World Club Challenge, un partíu de pretemporada contra'l campeón de la Super League europea.

## Formatu de disputa

Los partíos de la temporada regular xugar dende marzu hasta setiembre, mientres la seronda hasta primavera. Utilízase un sistema de toos contra toos a dos ruedes pero llindáu a 24 partíos. Los ocho meyores equipos na temporada regular apuerten a la postemporada, que se xuega en setiembre y principios d'ochobre.

Dende 1999 hasta 2011 usóse'l sistema McIntyre, onde na primer ronda'l primera preclasificáu enfrentar al octavu, el segundu col séptimu, etc. Los dos meyores equipos avancen a la tercer ronda, en cuantes qu'otros cuatro avancen a segunda ronda y los dos peores queden esaniciaos. Los dos ganadores de segunda ronda avancen a la tercer ronda, y los dos ganadores de la tercer ronda enfrentar na Gran Final.

A partir de 2012, en cuartos de final enfréntense'l primer preclasificáu contra'l cuartu y el segundu contra'l terceru, onde los dos ganadores avancen a la tercer ronda y el perdedores a segunda ronda. De la mesma, los restantes cuatro equipos enfrentar ente sigo en primer ronda. Los dos ganadores avancen a segunda ronda. Nuevamente, los dos ganadores de la segunda ronda avancen a la tercera, y los dos ganadores de la tercer ronda xueguen la Gran Final.

La Gran Final de la NRL ye unu de los eventos deportivos más populares d'Australia. Xugar nel Stadium Australia de Sydney, onde se suel superar los 80.000 espectadores.

## Equipos actuales

## Finales

* *: A Melbourne Storm quitáronse-y los títulos 2007 y 2009 por superar el tope salarial de xugadores.

## Ver tamién
* Deporte n'Australia

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial de la National Rugby League
Observatoriu Astrofísicu Smithsonianu

L**'Observatoriu Astrofísicu Smithsonianu** (SAO, según les sos sigles n'inglés) ye una institución d'investigación del institutu smithsonianu que tien la so sede en Cambridge, Massachusetts. Trabaya xunto al observatoriu Harvard College (HCO), formando'l centru d'astrofísica Harvard-Smithsonian (CfA).

## Historia
L'Observatoriu Astrofísicu Smithsonianu fundóse en 1890 Samuel Pierpont Langley, un altu cargu del Institutu Smithsonianu, pa estudiar la naturaleza solar. Anque Langley se recuerda como un pioneru nel campu de l'aeronáutica, estudió astronomía y foi'l primer norteamericanu n'entender l'astrofísica como un campu estremo.

En 1955, l'Observatoriu Astrofísicu Smithsonianu treslladóse a Cambridge dende Washington, D.C. pa xunise al Harvard College Observatory y asina espandir el so personal, instalaciones y algame científicu. Fred Whipple, el primer direutor del observatoriu tres la so coalición, empecipió l'establecimientu d'una rede mundial de siguimientu de satélites, lo qu'asitió al observatoriu a la cabeza de la investigación científica espacial.

## Na actualidá
Na actualidá, esisten más de 300 científicos del CfA que se dediquen a un ampliu programa d'investigación n'astronomía, astrofísica, ciencies terrestres y del espaciu, y la educación científica.

Los esfuercios pioneros de SAO nel desenvolvimientu d'observatorios orbitales y los grandes telescopios con base na tierra, l'aplicación de los ordenadores a los problemes astrofísicos, y la integración de les midíes de llaboratoriu, l'astrofísica teórica y observaciones de tol espectru electromagnéticu, contribuyeron enforma a la nuesa comprensión actual del universu.

L'observatoriu Chandra de rayos X ye alministráu y operáu por SAO de Cambridge, cola universidá d'Arizona, SAO tamién xestiona'l Observatoriu MMT.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial del observatoriu
Centru d'astrofísica Harvard-Smithsonian

El **centru d'astrofísica Harvard-Smithsonian** ( ***Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics*** que la so sigla ye ***CfA***) ye un institutu d'investigación astronómicu y educativu. El centru fundar en 1973 ente l'Institutu Smithsonianu, y la universidá Harvard. Ta asitiáu en Garden Street, Cambridge, Massachusetts, Estaos xuníos. Ta constituyíu pol observatoriu Harvard College y l'observatoriu astrofísicu smithsonianu. L'actual direutor del CfA ye Charles R. Alcock, nomáu nel 2004. Irwin I. Shapiro foi'l direutor ente 1982 y 2004.

L'asteroide 10234 Sixtygarden tien dichu nome pola direición del CfA, asitiáu nel 60 Garden Street.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Observatoriu Astrofísicu Smithsonianu
* Páxina web del CfA.
John Magufuli

**John Pombe Joseph Magufuli**  foi un políticu, químicu, matemáticu y profesor tanzanu. El 5 de payares de 2015 foi nomáu como'l 5ᵘ Presidente de Tanzania, cargu qu'ocupó hasta'l día que morrió.

## Biografía

### Inicio y formación
Nacíu na población tanzana de Chatu, el día 29 d'ochobre de 1959 mientres la dómina de la Colonia Británica "Tanganica" (actual Tanzania).
Nel añu 1994 llogró'l so títulu de grau Bachelor of Science, en grau d'especialización en Química y Matemátiques y tamién se tituló en Maxisteriu pola Universidá de Dar es Salaam.
A los pocos años tamién llogró una maestría y un doctoráu en Ciencies químiques pola mesma universidá.

### Carrera política
En 1977 xunir al partíu políticu Chama Cha Mapinduzi (CCM), en siendo fundáu nel mes de febreru d'esi mesmu añu.

Darréu'l 5 de payares d'este mesmu añu foi investido como 5ᵘ Presidente de Tanzania.
Los sos primeros nomamientos como presidente nel so gabinete, fueron a Mizengo Pinda como Primer Ministru y a Samia Suluhu como Vicepresidenta.

Amenorga'l so salariu presidencial de 15 000 a 4 000 dólares al mes. El so mandatu carauterizar por una llucha enérxica contra la corrupción.

## Ver tamién
* Tanzania
* Jakaya Mrisho Kikwete
* Chama Cha Mapinduzi
* Presidente de Tanzania

## Referencies

## Enllaces esternos
Lorenzo Ferro

**Lorenzo "Toto" Ferro**  ye un actor arxentín. Fízose conocíu pol papel principal de la película *[[El ángel (película de 2018)|El ángel]]*.

## Carrera
Fíu del reconocíu actor arxentín Rafael Ferro, dende bien chicu vivió de cerca l'oficiu del so padre. Algamó fama nel so país por encarnar al míticu asesín en serie arxentín Carlos Eduardo Robledo Puch, que significó'l debú del intérprete. 
Anterior a esto, Lorenzo frecuentaba en batalles de rap impovisadas, col alies de "Toto Mc".

Estudió actuación teatral con Alejandro Catalán. Na película de 2018, El ángel, foi dirixíu por Luis Ortega (fíu del cantante Palito Ortega), onde compartió pantalla con grandes actores como Chinu Darín, Cecilia Roth, Mercedes Morán, Daniel Fanego y Peter Lanzani.

## Filmografía
* 2018: *[[El ángel (película de 2018)|El ángel]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ana Peleteiro

**Ana Peleteiro Brión**  ye una deportista española que compite n'atletismu, especialista na prueba de triple saltu.

## Biografía
Formar na so llocalidá natal, compitiendo hasta los 17 años pola Asociación de Atlétismo y Deportes do Barbanza, entrenada por Abelardo Moure. En xunu de 2013 treslladar a Madrid, pa siguir la so progresión nel Centru d'Altu Rendimientu para deportistes de la capital, y el 1 d'ochobre concreta'l so fichaxe pola seición d'atletismu del F.C. Barcelona.

El 12 de xunetu de 2012, con solu 16 años d'edá, proclamóse campeona mundial júnior de la especialidá, con un saltu de 14,17 m. col que tamién batió la meyor marca europea de tolos tiempos de la categoría xuvenil.

Foi escoyida meyor atleta española júnior de los años 2011, 2012 y 2013 pola Real Federación Española d'Atletismu, y recibió el Premiu Princesa d'Asturies S.A.R. Doña Letizia del añu 2013.

El 3 de marzu de 2018, nos Mundiales de pista cubierta de Birmingham, llogra faese cola medaya de bronce en realizando nun saltu la so meyor marca personal con 14,40 m.

## Meyores marques personales
* Triple saltu
** Pista cubierta: 14,40 m. (Birmingham, 2018)
** Aire llibre: 14,55 m. (Getafe, 2018)
* Saltu de llonxitú
** Pista cubierta: 5,87 m. (A Coruña, 2013)
** Aire llibre: 5,99 m. (Valladolid, 2015)
* 100 metros llisos
** Aire llibre: 11,93 s. (Pontevedra, 2014)
* 60 metros llisos
** Pista cubierta: 7,56 s. (Madrid, 2014)

## Palmarés

### Internacional

### Nacional
* 2x Campeona d'España absoluta al campu, en triple saltu (Castellón, 2015; Getafe, 2018)
* Campeona d'España universitaria al campu, en 100 metros llisos (Cartaxena, 2014)
* Campeona d'España absoluta en pista cubierta, en triple saltu (Sabadell, 2014)
* Campeona d'España júnior en pista cubierta, en 60 metros llisos (San Sebastián, 2014)
* 2x Campeona d'España júnior al campu, en triple saltu (Castellón, 2013 y 2014)
* 2x Campeona d'España júnior en pista cubierta, en triple saltu (Antequera, 2013; San Sebastián, 2014)
* Campeona d'España xuvenil en pista cubierta, en triple saltu (Zaragoza, 2011)
* Campeona d'España xuvenil al campu, en triple saltu (Granollers, 2011)
* Campeona d'España cadete en pista cubierta, en triple saltu y saltu de llonxitú (Uviéu, 2010)

### Récores
* Récor d'España promesa (sub-23) de triple saltu con 14,20 el 3-2-2017 en Belgráu.
* Récor d'España júnior (sub-20) de triple saltu con 14,17 m el 12-7-2012 en Barcelona.
* Récor d'España xuvenil (sub-18) de tiple salto con 14,17 m el 12-7-2012 en Barcelona.
* Récor d'España cadete (sub-16) de triple saltu con 12,33 m el 5-6-2010 en Lloret de Mar.
* Récor d'España promesa de triple saltu PC con 14,20 el 3-2-2017 en Belgráu.
* Récor d'España júnior de triple saltu PC con 13,91 el 23-02-2014 en Sabadell.
* Récor d'España xuvenil de triple saltu PC con 13,04 el 28-01-2012 n'A Coruña.

## Vida personal
Ta casada col atleta francés Benjamin Compaoré.

## Referencies

## Enllaces esternos
La tonta del bote

***La tonta del bote*** ye la película más conocida de Lina Morgan. Foi filmada n'España, y nella da vida a una probe rapaza inorante que los sos sentimientos son apatayaos por aquellos que la arrodien. Conocer como la "tonta del bote" porque nuna llata guarda colillas pa un personaxe ciegu de la película que toca'l violín. Trátase de la tercera y más famosa versión cinematográfica de la obra teatral de 1925 creada por Pilar Millán Astray, que les sos adautaciones anteriores son de 1939, de la que nun se caltienen copies, y 1956, esta postrera col títulu *[[La chica del barrio]]*.

Los personaxes tienen esi dexe castizu característicu del cine popular y cómicu español. Les escenes risibles tán amestaes con otres de tratamientu más dramáticu lo que fizo que la película funcionara a la perfeición y tuviera tantu ésitu, sobremanera, ente los siguidores de Lina Morgan.

## Argumentu
Lina Morgan interpreta a Susana, una güérfana inocente, cabileña y de bon corazón que vive sirviendo en casa de la señora Engracia desque la so madre morrió a los pocos díes de dar a lluz. Ellí tamién viven los trés sobrinos de la señora:
Asunta, Trini y Lorito. Que nun trabayen y a los que tamién tien que sirvir. La mala situación económica va obligar a Engracia a arrendar una habitación al apuestu Felipe (Arturo Fernández), que tien una mala fama que ye tan solu frutu de los bilordios.

## Referencies

## Enllaces esternos
Brooks Koepka

**Brooks Koepka**  ye un golfista profesional d'Estaos Xuníos que xuega na PGA Tour.

Clasificar ente los 25 primeros nel Ranking Mundial de Golf Oficial, escoyó una ruta distinta a la d'otros mozos americanos pa llograr l'estatus na PGA Tour, empezando la so carrera nel European Challenge Tour y eventualmente nel European Tour.

Xugó al golf colexal na Universidá Estatal de Florida.

Koepka axudicóse'l so primera gran campeonatu al ganar l'Abiertu de los Estaos Xuníos de 2017 en Erin Hills.

Koepka axudicóse'l so segundu gran campeonatu consecutivu al ganar l'Abiertu de los Estaos Xuníos de 2018 en Shinnecock Hills Golf Club en Shinnecock Hills, Nueva York.
## Trayeutoria nos grandes

LA = Meyor Amateur
CUT = Nun pasó la corte
"T" = Empatáu
DNP = Non zusmiu
Fondu verde indica victoria. Fondu mariellu, puestu ente los diez primeros (top ten).

## Referencies

## Enllaces esternos
* Brooks Koepka Nel sitiu oficial de European Tour
* Brooks Koepka Nel sitiu oficial de PGA Tour
Navaya de Hitchens

La **navaya de Hitchens** ye un principiu epistemolóxicu que diz que la carga de la prueba (*onus probandi*) nun alderique recái en quien realiza l'afirmación y si esti nun la sofita, entós l'oponente nun tien necesidá de refugar una afirmación ensin respaldu. El so nome fai alusión a la navaya de Ockham y foi formulada pol escritor y periodista Christopher Hitchens (1949–2011) en 2003:

La navaya de Hitchens realmente ye una traducción d'un proberbio llatín "Quod gratis asseritur, de baldre negatur", que s'usó llargamente dende'l sieglu XIX. Hitchens popularizóla al emplegala n'inglés. Ye usada, por casu, pa contrargumentar a l'apologética presuposicionalista. Esta cita apaez testual en *[[God Is Not Great: How Religion Poisons Everything]]*, un llibru escritu por Hitchens en 2007.

Richard Dawkins, compañeru nel so activismu ateo, formuló una versión distinta de la mesma llei, que tien la mesma implicación, nuna conferencia TED en 2002:

Dawkins usó ta versión p'argumentar contra'l agnosticismu, al que describió como "probe" en comparanza col ateísmu, porque refuga xulgar afirmaciones que, anque non complementamente falsables, ye bien improbable que sían ciertes.

## Ver tamién
* Navaya de Hanlon
* Navaya (filosofía)
* Tetera de Russell
* *[[El mundu y los sos demonios]]*

## Referencies
Tumba de los desconocíos

La **Tumba de los desconocíos** (tamién conocida como la **Tumba de los soldaos desconocíos**, anque nunca foi nomada oficialmente) ye un monumentu nel Campusantu de Arlington, nos Estaos Xuníos, dedicáu a la memoria los soldaos estauxunidenses finaos n'aición de guerra y que los sos restos nun pudieron ser identificaos. Los "soldaos desconocíos" de la Primer Guerra Mundial ye un nomamientu similar a la Medaya d'Honor, la Cruz Victoria, y munchos otros grandes premios d'otres naciones. Los soldaos desconocíos estauxunidenses que fueron soterraos darréu tamién se consideren como ganadores de la Medaya d'Honor, dada pol Presidente d'Estaos Xuníos que presidió'l so funeral.

## Referencies
Stefanos Tsitsipas

**Stefanos Tsitsipas** ye un tenista profesional griegu. Tsitsipas tien como meyor ranking individual na ATP el 27º algamáu'l 6 d'agostu de 2018. Na modalidá de dobles algamó'l puestu númberu 315 del mundu'l 24 de xunetu de 2017. Tsitsipas ganó un total de cinco títulos ITF Futures n'individual, según seis títulos de dobles.

Tsitsipas ye'l fíu d'un padre griegu y una madre rusa (la ex-xugadora de tenis profesional Yulia Apostoli); el so güelu Serguéi Sálnikov foi un xugador y entrenador de fútbol soviético.

## Títulos ATP (0; 0+0)
### Individual (0)

#### Finalista (2)

## Títulos Challenger (1; 1+0)

### Individual (1)

#### Finalista (2)

## Clasificación histórica

## Referencies

## Enllaces esternos
* Stefanos Tsitsipas na Asociación de Tenistes Profesionales
* Stefanos Tsitsipas na Federación Internacional de Tenis
Rúben Nieves

**Rúben Diogo da Silva Nieves**  ye un futbolista portugués, xuega como mediocampista y el so actual equipu ye'l Wolverhampton Wanderers de la Premier League d'Inglaterra.

## Trayeutoria
En llegando al Porto cuando apenes tenía ocho años, Rúben Nieves foi esguilando poles distintes categoríes xuveniles del club antes de xugar cedíu nel Padroense FC mientres la temporada 2012/13. La pasada campaña, Rúben Nieves xugó col combináu sub-17 del Porto y tuvo nel banquín nun par d'alcuentros del equipu B mientres los meses d'abril y mayu. Dempués el mediocampista rellumó na fase final del Européu sub-17 celebráu en Malta, apostando tolos alcuentros de Portugal camino a semifinales.

Con una vacante na posición de mediocentro nel Porto tres la marcha de Fernando al Manchester City y cola llamada de Tomás Podstawski p'apostar con Portugal el Campeonatu Européu de la UEFA Sub-19 2014 nel mes de xunetu, Rúben Nieves nun esbardió la oportunidá d'impresionar al so nuevu entrenador Julen Lopetegui mientres la pretemporada.

## Seleición nacional
;Categoríes inferiores
En 2014, Rúben Nieves representó a Portugal nel Campeonatu 2014 Campeonatu d'Europa Sub-17 algamando les semifinales como'l capitán del equipu. Pa les sos actuaciones, Nieves foi nomáu ente los 10 meyores talentos del tornéu por una seleición de los reporteros de la UEFA. El 29 d'agostu de 2014, y magar ye bien nuevu, foi llamáu pol entrenador Rui Jorge de ser parte de los portugueses sub-21 del equipu nacional.

## Clubes

### Estadístiques
 Actualizáu d'alcuerdu al postreru partíu xugáu'l 6 de mayu de 2018.

*Fonte: [http://www.transfermarkt.es/ruben-nieves/leistungsdaten/spieler/225161 Transfermarkt]* 

## Habilidaes
Rúben Nieves impresionó a toos cola so precisión nel pase, la so visión y el so astutu allugamientu sobre'l campu, demostrando gran maduror a pesar de la so curtia edá. Anque de normal xuega como mediocentro, el lusu nun amuesa nengún tipu de medrana en dise faía delantre, liderando los ataques y tratando de marcar col so potente diestra.

### Campeonatos nacionales

## Referencies

## Enllaces esternos
Ruby Rose

**Ruby Rose Langenheim** , más conocida como **Ruby Rose**, ye una modelu, DJ, artista de grabación, actriz, presentadora de televisión y ex-MTV VJ australiana. Rose surdió na atención de los medios como una presentadora de MTV Australia, siguíu de dellos trabayos temporales de modelu d'altu perfil, sobremanera como la cara de Maybelline New York n'Australia. Amás de la so carrera como modelu, hai coorganizado dellos programes de televisión, como *[[Australia's Next Top Model]] *y *The Project* en Network Ten.
 
Rose empezó la so carrera na actuación a partir de 2008, col so debú na película australiana *Suite for fleur. *En 2012, tuvo un pequeñu papel nel drama *[[Around the Block (película)|Around the Block]]*. Seique les sos obres más reconocíes internacionalmente, fueron na serie de televisión *[[Orange Is the New Black]]* como Stella Carlin y na película *[[Pitch Perfect 3 (Last Call Pitches)]]*. Anque la so vida personal dacuando clisa la so carrera d'actuación y modelaje, ganóse aponderamientos pol so trabayu na serie y película.  RR

El 7 d'agostu de 2018, anuncióse que Rose va protagonizar la serie de Batwoman na cadena The CW.

## Primeros años
Rose nació en Melbourne. La so madre, Katia Langenheim, artista d'oficiu, tener a los 20 años d'edá, y describir como unu de los sos modelos a siguir. Siendo una neña viaxaba con frecuencia, dende zones rurales de Victoria, Tasmania y Surfers Paradise, antes d'asitiase finalmente en Melbourne. Como adolescente, asistió a la University High School y Footscray City College. Ruby ye l'afiada del boxeador Lionel Rose, indíxena d'Australia, y de la bisnieta de Alec Campbell, soldáu australianu y postreru sobreviviente de la Batalla de Gallipoli.

## Vida personal
Rose asumió la so homosexualidá a la edá de 12 años. Por causa de la so orientación sexual, sufrió insultos verbales y abusu físicu per parte de los sos compañeros de clase.
Cola so aceptación Rose tuvo la idea de faer la operación pa la reasignación de xéneru, pero nun lu fixo y agora ella diz ser feliz siendo como ye.
Mientres dos años caltuvo una rellación con Phoebe Dahl, y llegaron a comprometese en marzu de 2015, pero rompieron col compromisu n'avientu d'esi mesmu añu. Dempués, empezó una rellación con Harley Gusman, pero l'apertada axenda de los dos fixo imposible la rellación, lo que llevó a la rotura. Pal llanzamientu del cantar *On Your Side*, de The Veronicas, Ruby realcontrar col so expareja Jessica, integrante del dúu cola so hermana ximielga, que fai que refaiga'l so amor. Ruby y Jessica tuvieron xuntes hasta la so rotura n'abril del 2018.

## Filmografía

### Cine

### Televisión

## Premios y nomamientos

## Videos musicales

## Referencies

## Enllaces esternos
Lily James

**Lily Chloe Ninette Thomson** (n. Esher, Surrey; 5 d'abril de 1989), más conocida pol so nome artísticu **Lily James**, ye una actriz británica. Ye reconocida por haber interpretáu a Lady Rose MacClare nel drama de dómina *[[Downton Abbey]]* y a Ella en *[[La Cenicienta (película de 2015)|La Cenicienta]]*.

## Biografía
El so padre, James Thomson, yera actor y músicu.

Empecipió los sos estudios na Facultá d'Educación n'Artes de Tring, Inglaterra, y, darréu, estudió actuación na Guildhall School of Music and Drama de Londres, d'onde se graduó en 2010. Nel rodaxe de la película *[[Pride and Prejudice and Zombies]]* conoció al actor Matt Smith col que sale dende 2014 y col qu'anguaño ta comprometida.

## Carrera
Empezó la so carrera profesional en 2010 na serie de BBC One *[[Just William]]*. Ente 2011 y 2012 participó en delles producciones teatrales de Londres y llogró bones crítiques pola so interpretación nes mesmes. Tamién en 2012 participó na película *[[Wrath of the Titans]]*, onde fixo'l papel de Korrina, y amás trabayó na película *[[Fast Girls]]*, dirixida por Regan Hall. El 30 d'abril de 2013, foi escoyida pa faer el papel d'Ella (Cenicienta) na nueva versión de la clásica película de los estudios Disney *[[La Cenicienta (película de 2015)|La Cenicienta]]*. En 2017 fixo'l papel de Deborah na película *[[Baby Driver]]*, xunto a actores como Ansel Elgort y Kevin Spacey. En 2018, representó a la moza Donna Sheridan na segunda entrega de *[[Mamma Mia! (película)|Mamma Mia!]]*, *[[Mamma Mia! Here We Go Again]]*, diez años dempués del estrenu de la primera.

## Filmografía
### Cine
 

### Televisión

## Premios y nomamientos

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Richarlison

**Richarlison de Andrade**  ye un futbolista brasilanu. Xuega de delanteru centru y el so equipu actual ye'l Everton de la Premier League d'Inglaterra.

## Seleición nacional

### Trayeutoria
Foi convocáu per primer vegada'l 15 d'agostu de 2016, pa entrenar cola categoría sub-20 so les órdenes de Rogério Micale, y xugar una serie d'amistosos contra la seleición inglesa.

Debutó con Brasil el 1° de setiembre, enfrentar a Inglaterra nel St. George's Park, foi titular, al minutu 31 convirtió'l so primer gol, depués los europeos empataron l'alcuentru, que remató 1 a 1. Depués de los 90 minutos, realizaron una execución de penales, na que ganaron los suramericanos 4 a 3.

El 4 de setiembre, xugaron nuevamente contra Inglaterra, esta vegada foi suplente ya ingresó al minutu 57, el partíu remató 2 a 1 a favor de Brasil. Ensayaron nuevamente una definición por penaltis, instancia na que los brasilanos impunxéronse 3 a 2.

Na so primer esperiencia internacional de seleiciones, Richarlison tuvo como rivales a xugadores como Cameron Borthwick-Jackson, Reece Oxford, Taylor Moore, Lewis Cook, Josh Onomah, Patrick Roberts, Isaiah Brown y Adam Armstrong.

Depués foi citáu pa viaxar a Ciudá de Méxicu y xugar una serie d'amistosos contra la seleición llocal, pero por cuenta de una mancadura foi desafectado.

Finalmente, el 7 d'avientu de 2016, foi confirmáu na llista oficial por Rogério Micale pa defender la seleición de Brasil nel Campeonatu Suramericanu Sub-20 de 2017.

### Participaciones en xuveniles
En *cursiva* les competiciones non oficiales.

### Detalles de partíos

## Estadístiques

### Clubes
 Actualizáu al 11 d'avientu de 2016.Postreru partíu citáu: Fluminense 1 - 1 Internacional

### Seleiciones
 Actualizáu al 11 de febreru de 2017.Postreru partíu citáu: Colombia 0 - 0 Brasil

### Resume estadísticu

## Referencies

## Enllaces esternos
Molineux Stadium

**Molineux Stadium** ye l'estadiu del Wolverhampton Wanderers Football Club del Football League Championship dende 1889. L'estadiu de fútbol asitiáu nel Wolverhampton, Inglaterra. Tien una llarga y pernomada hestoria como unu de los primeros nel país n'instalar lluz artificial, según dalgunos de los primeres n'acoyer partíos de la Copa d'Europa na década de 1950. Tamién acoyó a la selección nacional de fútbol d'Inglaterra y, más apocayá, a Inglaterra sub-21, según la final de la Copa de la UEFA 1971-72. Anque anguaño l'aforu ye de 28.525 llocalidaes, el récor d'asistencia del Molineux ta en 61.315.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Molineux Stadium official website 
* Wolverhampton Wanderers official website
* Stadium Guide Article
BlacKkKlansman

***BlacKkKlansman*** ye una película perteneciente al xéneru de comedia dramática sobre crímenes raciales nos Estaos Xuníos, del añu 2018, foi escrita y dirixida por Spike Lee y esta basada nel llibru Black Klansman del autor Ron Stallworth. La película ta protagonizada por John David Washington, Adam Driver, Laura Harrier, Topher Grace, Jasper Pääkkönen, Corey Hawkins, Paul Walter Hauser y Harry Belafonte. La película va competir pola Palma d'Oru nel Festival de Cine de Cannes del añu 2018, onde se va estrenar el 14 de mayu de 2018. Foi estrenada nos Estaos Xuníos el 10 d'agostu de 2018.

## Argumentu
Un detective afroamericanu en Colorado Springs, nel estáu de Colorado, se infiltra nel capítulu llocal del Ku Klux Klan y finalmente conviértese nel xefe del capítulu.

## Repartu
* John David Washington como Det. Ron Stallworth
* Adam Driver como Flip Zimmerman
* Laura Harrier como Patrice
* Topher Grace como David Duke
* Corey Hawkins como Stokely Carmichael
* Paul Walter Hauser como Ivanhoe
* Jasper Pääkkönen como Felix Kendrickson
* Ryan Eggold como Walter Breachway
* Ashlie Atkinson
* Harry Belafonte

## Producción

### Desarrollu y repartida
El proyeutu foi reveláu en setiembre del añu 2017, con Spike Lee y Jordan Peele faciendo equipu pa producir con Lee na siella del direutor. John David Washington tamién taba axustando pa protagonizar. N'ochobre de 2017, Adam Driver, Laura Harrier, Topher Grace y Corey Hawkins xunir al repartu. En payares de 2017, Paul Walter Hauser, Jasper Paakkonen y Ryan Eggold xunir al repartu. N'avientu de 2017, Ashlie Atkinson xunir al repartu.

### Rodaxe
La filmación empezó n'ochobre de 2017, con un rodaxe que tuvo llugar en Ossining, Nueva York, el 22 d'ochobre.

## Lliberación
El 12 d'abril de 2018, la película foi escoyida pa competir pola Palma d'Oru nel Festival de Cine de Cannes del añu 2018, onde s'estrenó'l 14 de mayu de 2018. Depués foi estrenada nos Estaos Xuníos, el 10 d'agostu de 2018.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Manuel Charlín

**Manuel Charlín Gama**  foi un empresariu, narcotraficante y contrabandista español y el patriarca de la saga familiar del clan de Los Charlines.

## Trayeutoria
En xunetu de 1989 foi deteníu pola Guardia Civil. Mientres la operación Andarica foi de nuevu deteníu, saliendo finalmente absueltu. En 1999 foi condergáu a 20 años de prisión por tresportar 600 quilos de cocaína dende Colombia en 1989. En 2003 foi condergáu pola Audiencia Nacional por blanquéu de dineru y delitos contra la facienda pública.

Tuvo en prisión ente 1990 y el 17 de xunetu de 2010, cuando foi puestu en llibertá. Cumplió les sos penes nel centru penitenciariu de La Lama y na cárcel de Córdoba.

Ta casáu y tien seis fíos.

## Clan

En 1996 fueron deteníos tolos miembros del clan y embargaos los sos bienes por un valor de 30 millones d'euros. La conservera Charpo (de Vilanova) y la cocedera Sochar (na Islla d'Arousa).

En xunetu de 2010, poco primero de la puesta en llibertá de Manuel Charlín, dellos miembros del clan fueron deteníos na operación policial Repesca.

Manuel Baúlo Trigo, patriarca del clan de los Caneos, foi asesináu a tiros en 1994 por unos sicarios colombianos por delatar al clan de los Charlines. El so fíu, Daniel Baúlo Carballo, foi deteníu en mayu de 2005 na operación Tul.

### Manuel Charlín
Manuel Charlín Gama casó con Josefa Pomares Martínez (finada en 2012) y tuvieron seis fíos:

* Adelaida Charlín Pomares.
* Josefa Charlín Pomares. Que tuvo por fía a Noemí Outón Charlín.
* Teresa Charlín Pomares. Que tuvo por fía a Natalia Somoza Charlín.
* Manuel Charlín Pomares.
* Melchor Charlín Pomares.
* Óscar Charlín Pomares.

### José Luis Charlín Gama
* Rosa Charlín

### José Benito Charlín Gama
Difuntu en mayu de 2005 por una trombosis con 61 años.

## Referencies

## Bibliografía
*    
* Leiro Conde, B.: *Un llugar sele.* Ed. Nigra, 1993.