Cinematógrafu

Un cinematógrafu ye una máquina, obra de los hermanos Lumière, capaz de filmar y proyeutar imáxenes en movimientu. Patentada a finales del sieglu XIX, foi la primer máquina capaz de rodar y proyeutar películes de cine. El cinematógrafu foi un importante pasu pa poder esfrutar del arte del cine. Tiempu más tarde, fueron apaeciendo artefautos más avanzaos d'este, ameyorando la calidá de les películes proyeutaes.

## Historia.
El 13 de febreru de 1895., Auguste y Louis Lumière presentaron la so patente “cinématographe”. Esti términu yá había estáu patentáu enantes por Léon Bouly nel añu 1892 pa describir una máquina de toma d'imaxe en movimientu. Aun así, por falta de pagu de l'añalidá nel añu 1894, el nome quedó llibre de nuevu y foi retomáu polos hermanos Lumière.

El cinematógrafu utilizaba una película furada de 35 milímetros d'anchu. Anque esa película yera paecida a la del kinetoscopio de Thomas Edison, los Lumière, conscientes de que Edison patentar, decidieron faer perforaciones circulares en cuenta de cuadraes, una a cada llau de cada fotograma, p'asina evitar problemes llegales.

Otra diferencia ente los dos aparatos ye que, pel llau que funciona como proyeutor, el cinematógrafu cunta con un sistema de accionamiento con gaxartes bien orixinal, basáu nel mecanismu de les máquines de coser, qu'inmoviliza de volao cada imaxe delantre del ventanu de proyeición y fai que la película avance intermitentemente.

Darréu, el sistema de gaxartes de los hermanos Lumière siguiría utilizándose nos aparatos de toma d'imagen pero sería abandonáu nos proyeutores en pro de la cruz de Malta, que garantiza un pasu más nidiu y más llonxevidá a les películes.

### La primer proyeición
El 28 d'avientu de 1895 tuvo llugar la primer exhibición con públicu del cinematógrafu Lumière nel Salon indien del Grand Café, nel númberu 14 del Bulevar de los Capuchinos de París. El programa constaba de diez películes de 15 a 20 metros caúna. Estes películes taben realizaes por Louis Lumière ya interpretaes polos sos familiares y amigos. La duración total foi de 20 minutos y el preciu de les entraes foi de 1 francu.

Les películes proyeutaes fueron:
* *La Salida de los Obreros de la Fábrica Lumière* (*[[La Sortie de l'usine Lumière à Lyon]]*)
* *Reña de Neños* (*Querelle de Bébés*)
* *La Fonte de les [[Tullerías]]* (*Le Bassin des Tuileries*)
* *La Llegada d'Un Tren* (*L'arrivée d'un Train*)
* *El Reximientu* (*Le Régiment*)
* *L'Herrero* (*Le Maréchal-Ferrant*)
* *La Partida de Naipes* (*Partie d'écarté*)
* *Destrucción de les Meruxes* (*Mauvaises Herbes*)
* *Valtamientu d'Un Muriu* (*Le Mur*)
* *El Mar* (*La Mer*)
Les primeres proyeiciones tuvieron unos ingresos bastante mediocres. Na primera, concretamente, consiguiéronse un total de 35 francos. Sicasí, esos primeres 35 espectadores arrobinaron por tola ciudá la noticia d'aquello de lo que fueren testigos. Esta publicidá de boca/oreya suplió de forma eficaz la falta de prensa y llueu ensames rexuntar p'aportar a les proyeiciones. Dempués de la inauguración, afitóse'l preciu de 1 francu. Les proyeiciones duraben 25 minutos y asocedíense de media hora en media hora. Cada película duraba aproximao un minutu.

Clément Maurice, un antiguu emplegáu de los establecimientos Lumière, foi l'encargáu d'entamar les primeres proyeiciones. Según el mesmu, “Aquellos que se decidíen a entrar salíen sorprendíos y de cutiu víamos-yos volver trayendo a toles persones que conocíen que pudieren atopar pela avenida”.

P'anovar los programes, que nos primeros díes de xineru de 1896 incorporaren *El regador regáu* (*L'arroseur arrousé*), primer filme narrativu y cómicu de la historia del cine, los hermanos Lumière debieron reclutar operadores a los que-yos yera confiada la realización y la proyeición de películes.

Dempués del trunfu en París, abrir nel intre de los dos años siguientes cuatro sales de proyeición nueves na capital francesa, amás d'una na ciudá de Lyon.

### Espansión internacional
El cinematógrafu recibió una bien bona acoyida en gran parte del mundu. Los hermanos Lumière fixeron llegar la so invención hasta países tan alloñaos como la China o la India. N'Europa, exhibir en feries y usóse como entretenimientu en locales de vodevil. Anque'l vodevil rellaciónase de normal cola clase media, esti aparatu consiguió una gran popularidá en toles clases sociales.

Tocantes a la so espansión escontra los Estaos Xuníos, el operario de los Lumière Félix Mesguich foi l'encargáu d'entamar la primer proyeición nel Keith’s Theatre de la ciudá de Nueva York. Nesti primer contautu, los espectadores respondieron con entusiasmu. Rápido otros pueblos y ciudaes ciscaben poder acoyer les proyeiciones del cinematógrafu, pero esta demanda yera imposible de satisfaer pa los Lumière. Esta imposibilidá de satisfaela xunto cola política d'aislamientu del entós presidente William McKinley favorecieron l'apaición d'otres máquines pa face-yos la competencia. En xineru de 1897, el operario F. Mesguich foi arrestáu mientres grababa na cai cola sida de que nun tenía permisu pa faelo. En xunu del mesmu añu, l'alministración d'aduanes declaró irregular la entrada nel país del material necesario pa les proyeiciones. Estos fechos acabaron per provocar la retirada del cinematógrafu del mercáu d'Estaos Xuníos.

## Ver tamién
* Proyeutor cinematográficu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Institut-lumiere.org