Cambéu d'estáu

En física y química denominar **cambéu d'estáu** a la evolución de la materia ente dellos estaos d'agregamientu ensin qu'asoceda un cambéu na so composición. Los trés estaos más estudiaos y comunes na Tierra son el sólidu, el líquidu y el gaseoso; sicasí, l'estáu d'agregamientu más común nel Universu ye'l plasma, material del que tán compuestes les estrelles (si refúgase la materia escuro).

## Los tipos de cambéu d'estáu
Son los procesos nos qu'un estáu de la materia camuda a otru calteniendo una semeyanza na so composición. De siguío descríbense los distintos cambeos d'estáu o tresformamientos de fase de la materia:
* **[[Fusión (cambéu d'estáu)|Fusión]]:** Ye'l pasu d'un sólidu al estáu líquidu per mediu del calor; mientres esti procesu endotérmico (procesu qu'absuerbe enerxía pa llevase a cabu esti cambéu) hai un puntu en que la temperatura permanez constante. El "puntu de fusión" ye la temperatura a la cual el sólidu fúndese, polo que'l so valor ye particular pa cada sustancia. Diches molécules van mover nuna forma independiente, tresformándose nun líquidu. Un exemplu podría ser un xelu derritiéndose, pos pasa d'estáu sólidu al líquidu.

* **[[Solidificación]]:** Ye'l pasu d'un líquidu a sólidu per mediu del enfriamientu; el procesu ye exotérmico. El "puntu de solidificación" o de conxelación ye la temperatura a la cual el líquidu se solidifica y permanez constante mientres el cambéu, y coincide col puntu de fusión si realizar de forma lenta (reversible); el so valor ye tamién específicu.

* **[[Vaporización]] y [[ebullición]]:** Son los procesos físicos nos qu'un líquidu pasa a estáu gaseosu. Si realízase cuando la temperatura de la totalidá del líquidu iguala al puntu de ebullición del líquidu a esa presión al siguir caleciendo'l líquidu, ésti absuerbe'l calor, pero ensin aumentar la temperatura: el calor emplegar na conversión de l'agua n'estáu líquidu n'agua n'estáu gaseosu, hasta que la totalidá de la masa pasa al estáu gaseosu. Nesi momentu ye posible aumentar la temperatura del gas. 

* **[[Condensación]]:** Denominar condensación al cambéu d'estáu de la materia que se pasa de forma gaseosa a forma líquida. Ye'l procesu inversu a la vaporización. Si produz un pasu d'estáu gaseosu a estáu sólidu de manera direuta, el procesu ye llamáu sublimación inversa. Si produz un pasu del estáu líquidu a sólidu denominar solidificación.

* **[[Sublimación]]:** Ye'l procesu que consiste nel cambéu d'estáu de la materia sólido al estáu gaseosu ensin pasar pol estáu líquidu. Un exemplu clásicu de sustancia capaz de sublimarse ye'l xelu seco.

* **[[Deposición (cambéu d'estáu)|Sublimación inversa]]**: Ye'l pasu direutu del estáu gaseosu al estáu sólidu. 
 
***[[Ionización]]:** Ye'l cambéu d'un gas a plasma.

***Desionización:** Ye'l cambéu d'un plasma a gas.

Ye importante faer notar qu'en toes los tresformamientos de fase de les sustancies, éstes nun se tresformen n'otres sustancies, solo camuda'l so estáu físicu.

Los cambeos d'estáu tán estremaos xeneralmente en dos tipos: progresivos y regresivos.

* *Cambeos progresivos*: Vaporización, fusión y sublimación progresiva.
* *Cambeos regresivos*: Condensación, solidificación y sublimación regresiva

La siguiente tabla indica cómo se denominen los cambeos d'estáu:



Tamién puede vese claramente col siguiente gráficu:

## Puntu de fusión

El **puntu de fusión** ye la temperatura a la cual la materia pasa d'estáu sólidu a estáu líquidu, esto ye, fúndese.

Al efeuto de fundir un metal llámase-y fusión (nun podemos confundilo col puntu de fusión). Tamién se suel denominar fusión al efeuto de llicuar o dilir una sustancia sólido, conxelada o pastosa, en líquida.

Na mayoría de les sustancies, el puntu de fusión y de conxelación, son iguales. Pero esto non siempres ye asina: por casu, el agar-agar fundir a 85&nbsp;°C y se solidifica a partir de los 31&nbsp;°C a 40&nbsp;°C; esti procesu conozse como histéresis.
 
En xeoloxía, denominar puntu de *solidus* a la temperatura na qu'empieza a fundise una roca y puntu de *liquidus* a la temperatura na que la fusión ye total. Tanto la presencia d'agua como un amenorgamientu de la presión pueden rebaxar los puntos de *solidus* y *liquidus* d'una roca, facilitando la formación de magmes ensin aumentar la temperatura..

## Puntu de ebullición

El** puntu de ebullición** ye aquella temperatura na cual la materia camuda d'estáu líquidu a gaseosu. Espresáu d'otra manera, nun líquidu, el puntu de ebullición ye la temperatura a la cual la presión de vapor del líquidu ye igual a la presión del mediu qu'arrodia al líquidu. Neses condiciones puede formase vapor en cualquier puntu del líquidu.

La temperatura d'una sustancia o cuerpu depende de la enerxía cinética media de les molécules. A temperatures inferiores al puntu d'ebullición, namái una pequeña fracción de les molécules na superficie tien enerxía abonda pa romper la tensión superficial y escapar. Esta medría d'enerxía constitúi un intercambiu de calor que da llugar al aumentu de la entropía del sistema (enclín al desorde de les partículas que lo componen).

El puntu d'ebullición depende de la masa molecular de la sustancia y del tipu de les fuercies intermoleculares d'esta sustancia. Pa ello debe determinar si la sustancia ye covalente polar, covalente non polar, y determinar el tipu d'enllaces (dipolo permanente - dipolo inducíu o pontes d'hidróxenu).

## Ver tamién
* Estáu d'agregamientu de la materia
* Ecuación d'estáu
* Diagrama PVT
* Calor latente
* Rellación de Clausius-Clapeyron
* Transición de fase

## Referencies

* *Physical Science Study Committee (aggregation states 1965)* ISBN 9780669974515