Transiberianu

El **ferrocarril Transiberianu** (en  *Transibírskaia maguistral, Transsib*) ye una rede ferroviaria que coneuta la Rusia europea coles provincies del Estremu Oriente Rusu, Mongolia, República Popular China y coneuta con Corea del Norte.

## Carauterístiques
La ruta principal foi inaugurada dempués de trece años de trabayu, el 21 de xunetu de 1904. Con una estensión de 9.288&nbsp;km, xune Moscú cola mariña rusa del océanu Pacíficu, más precisamente con Vladivostok (alcontrada nel mar del Xapón, y que'l so significáu en rusu ye “poder sobre oriente”), travesando la mayor parte de la que foi Asia Zarista. Esta vía, que traviesa ocho zones horaries y que'l so percorríu demanda cerca de 7 díes de viaxe, constitúi'l serviciu ferroviariu continuu más llargu del mundu, con esceición de la ruta que se fai dos veces al mes regularmente, y que sirve de conexón ente Moscú y Pyong Yang. Hai ramales a China, al traviés de Mongolia y Manchuria, con serviciu continuu a Corea del Norte.

Otru ramal d'importancia dientro d'esta estensa rede ferroviaria ye'l **[[Transmanchurianu]]**, que'l so percorríu coincide col Transiberianu hasta Társkaya, unos 1000&nbsp;km al este del llagu Baikal. Dende la ciudá de Társkaya, el Transmanchuriano encarrera al sureste escontra China, y sigue el so percorríu hasta rematar en Beixín.

La tercera de les rutes primaries ye'l **[[Transmongolianu]]**, que coincide nel so traza col Transiberianu hasta Ulán Udé, na ribera este del llagu Baikal. Dende Ulán Udé, el Transmongoliano encarrera al sur hasta Ulán Bátor, dempués de lo que sigue en direición sureste hasta Beixín.

En 1991 foi completada una cuarta ruta, que'l so percorríu atopar más al norte, tres más de cinco décades d'obres esporádiques. Conocida como **[[Ferrocarril Baikal-Amur]]**, esta estensión dixebrar del Transiberianu dellos cientos de quilómetros al oeste del Llagu Baikal, y travesar pel so estremu norte. Esta ruta algama'l océanu Pacíficu al nordeste de Jabárovsk, en Sovétskaya Gavan. Magar brinda accesu a la notable mariña norte del Baikal, esti ramal caracterízase tamién por travesar zones consideraes peligroses.

## Ramales

### Transiberianu
La ruta principal, percorrida pol tren Non. 1, que se conoz col nome de *Rossía* ("Rusia" en rusu), pasa peles siguiente ciudaes:
* Moscú (0&nbsp;km, Fusu Horariu de Moscú). La mayor parte de les formaciones parten de la estación ferroviaria de Yaroslavsky.
* Nizhny Nóvgorod (442&nbsp;km, HHM) sobre'l ríu Volga; hasta'l día de güei, la estación principal d'esta ciudá lleva la so antigua denominación soviética, Gorki-Moskovski (anque'l nome de la ciudá foi camudáu en 1990), y apaez asina en munchos horarios.
* Perm (1436&nbsp;km, HHM+2) alcontrada sobre'l ríu Kama.
* Frontera oficial ente Europa y Asia (1777&nbsp;km), señalada con un obeliscu blancu.
* Ekaterimburgu (1816&nbsp;km, HHM+2) nos Monte Urales; hasta'l día de güei apaez cola que foi la so antigua denominación soviética Sverdlovsk en munchos horarios.
* Omsk (2712&nbsp;km, HHM+3) allugada nes márxenes del ríu Irtysh.
* Novosibirsk (3335&nbsp;km, HHM+3) sobre'l ríu Obi.
* Krasnoyarsk (4098&nbsp;km, HHM+4) a veres del ríu Yeniséi.
* Irkutsk (5185&nbsp;km, HHM+5) nes cercaníes de la estremidá sur del Llagu Baikal.
* Ulán-Udé (5642&nbsp;km, HHM+5).
* Interseición col Transmongoliano (5655&nbsp;km).
* Chitá (6199&nbsp;km, HHM+6).
* Interseición col Transmanchuriano en Társkaya (6312&nbsp;km).
* Jabárovsk (8521&nbsp;km, HHM+7) alcontrada sobre les márxenes del ríu Amur.
* Vladivostok (9288&nbsp;km, HHM+7), cerca del Océanu Pacíficu.
Ente 1956 y 2001, el tren *Rossía* siguía un percorríu vía Yaroslavl en llugar de faelo por Nizhny Nóvgorod. Otros trenes inda circulen pela ruta de Yaroslavl, o la ruta más sureña de Kazán.

La mayoría de los viaxeros percuerren nel *Rossía* tan solo una parte del trayeutu, pos esti tren realiza un serviciu relativamente rápido ente ciudaes importantes, tales como Ekaterimburgu, Novosibirsk o Irkutsk.

 

### Transmanchuriano

El Transmanchuriano sigue'l mesmu percorríu que'l Transiberianu ente Moscú y Chitá, pa depués travesar les siguientes poblaciones nel so camín escontra China:
* Separación del ramal Transiberianu en Társkaya (a 6312&nbsp;km de Moscú)
* Zabaikalsk (6661&nbsp;km), asentamientu rusu allugáu na frontera *
Manzhouli (a 2323&nbsp;km de Beixín), asentamientu chinu allugáu na frontera *
Harbin (1388&nbsp;km)
* Beixín

### Transmongoliano

El Transmongoliano sigue'l mesmu percorríu que'l Transiberianu ente Moscú y Ulán Udé, pa depués travesar les siguientes poblaciones nel so camín escontra Mongolia y China:
* Separación del ramal Transiberianu (a 5655&nbsp;km de Moscú)
* Naushki (5895&nbsp;km), asentamientu rusu allugáu na frontera *
Frontera ente Rusia y Mongolia (5900&nbsp;km)
* Sühbaatar (5921&nbsp;km), asentamientu mongol allugáu na frontera *
Ulán Bátor (6304&nbsp;km), capital de Mongolia
* Zamiin Uud (7013&nbsp;km), asentamientu mongol allugáu na frontera *
Erlyan (a 842&nbsp;km de Beixín), asentamientu chinu allugáu na frontera *
Datong (371&nbsp;km)
* Beixín

## Historia

### Contestu y diseñu
A finales del sieglu XIX, el desenvolvimientu de Siberia viose enzancáu poles males comunicaciones de tresporte dientro de la rexón, según col restu del país. Amás de la Ruta siberiana, nun esistíen bonos caminos fayadizos pal tresporte sobre ruedes. Mientres unos cinco meses del añu, los ríos yeren los principales medios de tresporte. Mientres la metá fría del añu, la carga y los pasaxeros viaxaron en trineos tiraos por caballos sobre los caminos pel hibiernu, munchos de los cualos yeren los mesmos ríos, pero cubiertu de xelu.

El primer barcu de vapor nel ríu Ob, el *Osnova* de Nikita Miasnikov, poner en marcha en 1844. Los entamos fueron difíciles y nun foi hasta 1857 que la navegación en barcu de vapor empezó a desenvolvese nel Ob de manera seria. Los barcos de vapor empezaron a funcionar nel Yeniséi en 1863, nel Lena y Amur, na década de 1870.

Ente que la relativa planitud de Siberia Occidental yera, a lo menos, abondo bien sirvida pol xigantescu sistema del ríu Ob-Irtysh-Tobol-Chulym, los poderosos ríos de Siberia Oriental —como'l Yeniséi, el cursu cimeru del ríu Angara y el Lena— yeren na so mayoría navegables namái na direición norte-sur. Un intentu de remediar en parte la situación por aciu la construcción de la Canal de Ob-Yeniséi nun foi particularmente esitosu. Namái un ferrocarril podría ser una solución real a los problemes de tresporte de la rexón.

Los primeros proyeutos ferroviarios en Siberia surdieron dempués de la finalización de la llinia ferroviaria San Petersburgu-Moscú en 1851. Unu de los primeros foi'l proyeutu d'Irkutsk-Chitá, propuestu pol empresariu estauxunidense Perry Collins y sofitáu pol ministru de Tresporte Constantine Possiet con mires a coneutar Moscú hasta'l ríu Amur y, arriendes d'ello, col Océanu Pacíficu. El gobernador de Siberia, Nikolay Muravyov-Amursky, taba ansiosu por avanzar na colonización del Alloñáu Oriente rusu, pero los sos planes nun pudieron materializase, siempres y cuando los colonos tuvieron qu'importar ceberes y otros alimentos de China y Corea. Foi por iniciativa de Muravyov que se llevaron a cabu encuestes pa un ferrocarril na rexón de Jabárovsk.

Antes de 1880, el gobiernu central ignoró práuticamente estos proyeutos, por cuenta de la debilidá de les empreses de Siberia, una burocracia cabileña y mieu al riesgu financiero. En 1880, hubo un gran númberu de solicitúes refugaes y futuros d'autorización pa la construcción de víes ferriales pa coneutar Siberia col Pacíficu, pero non l'este de Rusia. Esto esmoleció al gobiernu y fizo que coneutara Siberia con Rusia central una esmolición apremiante. El procesu de diseñu duró diez años. Xunto cola ruta finalmente construyida, propunxéronse proyeutos alternativos: una ruta del sur, al traviés de Kazajstán, Barnaul, Abakán y Mongolia; y una ruta del norte, al traviés de Tiumén, Tobolsk, Tomsk, Yeniseysk y la moderna llinia Baikal-Amur o inclusive al traviés de Yakutsk.

La llinia estremar en siete seiciones, sobre la totalidá o la mayor parte de les cualos trabayóse simultáneamente, utilizando una mano d'obra de 90&nbsp;000 homes. El costu total envalorar en 35 millones de llibres esterlines; la primer seición (de Cheliábinsk al ríu Ob) foi termináu a un costu de 900&nbsp;000 llibres esterlines menos de lo envalorao. Los ferroviarios ufiertaron suxerencies p'aforrar fondos, por casu, por aciu la instalación de los tresbordadores en llugar de pontes sobre los ríos hasta que'l tráficu amontóse. Los diseñadores aportunaron y aseguraron la decisión de construyir un ferrocarril ininterrumpíu.

A diferencia de los refugaos proyeutos privaos que pretendíen coneutar les ciudaes esistentes y que precisaben tresporte, el Transiberianu nun tenía tal prioridá. Poro, p'aforrar dineru y evitar enfrentamientos colos propietarios de les tierres, decidió establecese el ferrocarril fora de les ciudaes esistentes. Tomsk yera la ciudá más grande y la más desafortunada, una y bones los bancos pantanosos del ríu Ob cerca d'él fueron consideraos desavenientes pa una ponte. El ferrocarril foi asitiáu a 70&nbsp;km al sur (en llugar de cruciar el Ob en Novo Nikolaevsk, más tarde llamáu Novosibirsk); y a cencielles un ramal ensin salida coneutar con Tomsk, quitando a la ciudá del tráficu ferroviariu de tránsitu prospectivu y el comerciu.

## Datos d'interés

* El percorríu traviesa siete fusos horarios distintos.
* La duración total del viaxe depende del serviciu en cuestión, pero'l permediu ye de siete díes y seis nueches.
* A intervalos regulares a lo llargo del trayeutu camuden les llocomotores, compruébense los bogies, según deduzse del soníu metálicu producíu al cutir una barra d'aceru, y bómbiase l'agua fresco necesaria pal suministru del tren per mediu de mangones.
* La mayoría de les composiciones tienen más de 500 metros de coches de pasaxeros.
* Rusia y Mongolia carauterizar pol so anchu de vía ancha, ente que China utiliza l'anchu estándar, polo qu'hai un cambéu nésta. Esto implica que les formaciones que viaxen escontra o dende China nun pueden cruciar la frontera direutamente, sinón que cada coche de pasaxeros tien de ser llevantáu por que los sos bogies sían camudaos. Esta operación, xunto colos trámites d'aduana y el control de pasaportes, puede faer que l'encruz de la frontera demande delles hores.
* Cuanto menor ye'l númberu que'l tren lleva como identificación, menos paraes fai y polo tanto más rápidu ye'l viaxe. Sicasí, el númberu del tren nun supón diferencies tocantes a los tiempos riquíos nel encruz de fronteres.
* Hai dos clases d'acomodos: blandiu, con asientos totalmente tapizaos; y duru, con asientos de plásticu o de cueru. Los dos tipos d'asientos convertir en cames pa viaxar de nueche. El tipu d'acomodu blandu consiste en grandes compartimientos *tipu européu* con 2 o 4 lliteres, ente que'l tipu d'acomodu duru consiste en compartimientos de cuatro litera o en coches ensin compartimientos.
* El menú del tren tien 18 páxines.

## Galería

Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img3.jpg| Estación de Novosibirsk
Krasnoyarsk railway station.jpg | Estación Krasnoyarsk
TransSiberianRailwayAtKm9288.jpg | Monolitu señalando'l km 9288, nel estremu del Transiberianu alcontráu en Vladivostok.
Rossija train.jpg | El tren espreso *Rossija* que cuerre ente Moscú y Vladivostok.
Transib kmcounter.jpg | Vista dende un tren del transiberianu, nel km. 2914.
Transsiberian train to Novosibirsk.jpg | Tren del transiberianu a Novosibirsk.
Trans-Siberian tunnel.jpg | Túnel al oeste de Kultuk
K3次列車蒙古2.jpg|
Chulym-station.jpg| Estación de Chulym
07 Kama River Perm.jpg| El ríu Kama dende la ponte ferroviaria .

## Ver tamién
* *[[Transsiberian]]*, película de 2008 onde se desenvuelve tola aición. Empobinada por Brad Anderson.

Otros grandes trenes rellacionaos col Transiberianu:
* Transmongoliano, va dende Moscú a Beixín. Pasa por Mongolia y la so capital, con una distancia de 7621&nbsp;km. Tarda 5 díes. Utiliza parte del percorríu del Transiberianu.
* Transmanchuriano, va de Moscú a Beixín, ensin pasar por Mongolia. Con una distancia de 8960&nbsp;km, el so percorríu dura 6 díes. Tamién usa partes del percorríu del Transiberianu.

## Referencies

## Bibliografía

* 
* Sopeña, Germán (2003). *La llibertá ye un tren* (2ª ed.) Emecé. ISBN 950-04-2493-2
*
* Faulstich, Edith. M. "The Siberian Sojourn" Yonkers, N.Y. (1972–1977)
*
*
* Omrani, Bijan. ''Asia Overland: Tales of Travel on the Trans-Siberian and Silk Road'' Odyssey Publications, 2010 ISBN 962-217-811-1

## Enllaces esternos

* Transiberianu en Lonely Planet
* 
* Galería d'imáxenes 
* Curtia hestoria del Transiberianu 
* 
* Viaxe virtual de Moscú a Vladivostok  y 
* Grupu pa compartir y aldericar dato / imagen del trayeutu
* 2017: Un viaxe d'aventura col Ferrocarril Transiberianu 
* ideas para rutas con el transsibiriano