Constanza Ceruti

**María Constanza Ceruti**  ye una arqueóloga y antropóloga arxentina, que realizó más d'ochenta prospecciones, la mayor parte d'elles integrando equipos de la National Geographic, nes rexones andines d'Arxentina, Chile, Bolivia, Ecuador y Perú. El so mayor afayu ye'l de les Momies de Llullaillaco, que son consideraes les momies en meyor estáu de caltenimientu del mundu pol Llibru Guiness de los Récores. Ye la única arqueóloga especializada nel campu d'Altu Monte a nivel mundial. 

Desempéñase como Investigadora del CONICET, direutora (ad-honorem) del Institutu d'Investigaciones d'Altu Monte de la Universidá Católica de Salta y Profesora Titular de la mesma universidá, que creó la cátedra de Montes Sagraos Constanza Ceruti.

## Biografía
Constanza Ceruti nació na ciudá de Buenos Aires en 1973. Cursó na Universidá de Buenos Aires la carrera de Llicenciatura n'Antropoloxía con orientación n'Arqueoloxía llogrando'l primer permediu. N'ochobre de 2001 doctorar con honores na Universidá Nacional de Cuyo, convirtiéndose na primer arqueóloga especializada na arqueoloxía d'Altu Monte. Anguaño desempéñase como direutora ad-honorem del Institutu d'Investigaciones d'Altu Monte de la Universidá Católica de Salta Ye miembru de diverses sociedaes científiques, incluyendo la Sociedá Arxentina d'Antropoloxía, l'Asociación d'Arqueólogos Profesionales d'Arxentina, Society of Woman Geographers y el Explorers Club de Nueva York. Esguiló más de cien montes con cumes cimeros a 5.000 metros nel marcu de les sos investigaciones, que resultaron en más de cien publicaciones científiques y más de venti llibros de la so autoría. En dos causes xubió al visu del Aconcagua, a 6962 metros.

Ente les sos ascensiones más notables, atópense les del monte Aconcagua de 1996 y de 1997; la del volcán Pissis (6792 msnm.) y la del volcán Llullaillaco en 1999; la del neváu Illamani, na Cordal Real, en 1998; la del picu Meléndez y la de los nevaos de Cachi y de Quehuar de 1996 y de 1999; la del cuetu Xeneral Belgrano en 1998; la del volcán Aracar en 1999; la del Monte Hayna Potosí, nel Cordal Real, en 1997; la del volcán Chachani en 1998; la de los volcanes Socompa y Licancabur en 1997; la del neváu del Chañi de 1996 y de 1997; la del volcán Cotopaxi en 1997 y la del volcán Misti de 1998.

Publicó cuatro llibros sobre l'arqueoloxía d'Altu Monte en Los Andes. Nel 5 d'agostu de 2000, día del montañés, l'Exércitu Arxentín dio-y el *Cóndor Doráu Honoris Causa*, una de les sos máximes distinciones, pola so trayeutoria profesional. Tamién tuvo nomada na terna pa escoyer la muyer del añu d'Arxentina nel 2000.

Dende l'añu 2009 ye docente titular na Maestría sobre Valoración del Patrimoniu Natural y Cultural de la UCASAL. Ye convidada recurrentemente a participar de simposios y dictar conferencies n'universidaes y museos del país y del estranxeru. La so actividá académica y el so interés científicu pelos montes sagraes del mundu y poles momies llevar a India, Nepal, Tailandia, Exiptu, Turquía, Grecia, Italia, Francia, Suiza, Inglaterra, Noruega, Groenlandia, Alaska, Australia, Polinesia, Méxicu, Canadá y USA.

## Descubrimientos

Dende 1995, realizó más d'ochenta prospecciones a lo llargo de los Andes. Nuna de les primeres en 1995, l'equipu qu'integraba ente otros, xunto a Johan Reinhard, atopó seis sacrificio humanos de más de quinientos años d'antigüedá a más de 5.800 msnm nel volcán Misti, próximu a la ciudá peruana d'Arequipa. En 1999, nel visu del volcán Llullaillaco (6.739 m) na provincia arxentina de Salta, que constitúi'l sitiu arqueolóxicu más altu en tol mundu, xunto a un equipu de la National Geographic, Johan Reinhard y Constanza Ceruti dirixeron les investigaciones y participaron personalmente nel descubrimientu de les tres momies meyor calteníes de la hestoria, acompañaes d'un centenar d'oxetos suntuarios de típicu estilu Inca a cuasi 7000 msnm. Mientres seis años, Ceruti estudió científicamente los cuerpos momificados de los trés neños inques del Llullaillaco cola collaboración d'espertos internacionales, nel marcu de la UCASAL.

N'ochobre de 2001 doctorar con honores na Universidá Nacional de Cuyo, convirtiéndose na primer arqueóloga especializada na arqueoloxía d'Altu Monte. Anguaño desempéñase como direutora ad-honorem del Institutu d'Investigaciones d'Altu Monte de la Universidá Católica de Salta.

## Distinciones
Los llogros andinísticos valiéron-y el Premiu Montañista del Añu en 1997 del Gobiernu de la Provincia de Salta y el Cóndor Doráu del Exércitu Arxentín, máximu gallardón a la esperiencia n'altu monte, nunca antes dau a una muyer. Nel añu 2005 foi distinguida como Esploradora Emerxente de la National Geographic Society; y nel añu 2006 foi gallardoniada personalmente na entrega de los Premiu Príncipe d'Asturies a National Geographic, na categoría Comunicación y Humanidaes. En 2007 foi convidada como Disertante Distinguíu n'Antropoloxía pola Universidá de West Georgia. Recibió una mención al coraxe de l'Asociación d'Esploradores Femenines Wings Worldquest y en 2017 la mesma asociación dio-y la medaya d'oru. En mayu de 2008 foi homenaxada en Buenos Aires col Premiu Vocación Académica. Nel añu 2009 foi conferenciante invitáu - únicu de too Suramérica - a la xunta TED Global en Oxford (Inglaterra). Tamién foi convidada como oradora al Foru Mundial de Muyeres pa la Economía y Sociedá en Deauville (Francia). Nel añu 2010 foi distinguida como Muyer Destacada de la ciudá de Salta. En 2011 recibió un homenaxe de les autoridaes del País Vascu n'España. En 2014 foi estremada con un Doctoráu Honorariu n'Humanidaes pol Moravian College de Pennsylvania, una de les universidaes más antigües d'Estaos Xuníos.

## Llibros publicaos
Publicó dellos llibros, munchos d'ellos venceyaos a la rellación cultural mística de los pueblos colos montes.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Inca Rituals and Sacred Mountains: a study of the world´s highest archaeological sites. (En coautoría con Johan Reinhard) Los Angeles; 2010; p. 264
* 
* 
*  1ª edición: 2003
*  En coautoría con Johan Reinhard
* 
* 
* 
* El Sagráu Cume del Chañi. Tilcara; 1997; p. 40

## Referencies

## Enllaces esternos