Blackjack

El ***Blackjack***, tamién llamáu *ventiún* o *ventiún*, ye un xuegu de cartes, propiu de los casinos con una o más baraxes ingleses de 52 cartes ensin los comodinos, que consiste en sumar un valor lo más próximo a 21 pero ensin pasase. Nun casino cada xugador de la mesa xuega namái contra'l crupier, intentando consiguir una meyor xugada qu'este. El crupier ta suxetu a regles fixes que-y torguen tomar decisiones sobre'l xuegu. Por casu, ta obligáu a pidir carta siempres que la so puntuación sume 16 o menos, y obligáu a llantase si suma 17 o más. Les cartes numbériques suman el so valor, les figures suman 10 y l'As vale 11 o 1, a eleición del xugador. Nel casu del crupier, los Ases valen 11 mientres non se pase de 21, y 1 en casu contrariu. La meyor xugada ye consiguir 21 con solu dos cartes, esto ye con un As más carta de valor 10. Esta xugada conozse como Blackjack o 21 natural. Un Blackjack gana sobre un 21 consiguíu con más de dos cartes.

Xugar nuna mesa semicircular con capacidá de normal de 4 a 7 xugadores, cada unu de los cualos dispón d'un casillero marcáu nel tapete pa realizar el so apuesta antes de recibir les 2 cartes iniciales de cada mano. Esti apueste tien de ser realizada en cada mano, necesariamente primero que se ponga en xuegu la primer carta.

## Historia
La ventiún, ye un xuegu d'orixe desconocíu, ye'l precursor del Blackjack. La primer referencia escrita sobre esti xuegu ta contenida na obra picaresca de Miguel de Cervantes, *[[Rinconete y Cortadillo]]*. Nella preséntase a dos fulleros que malviven na ciudá española de Sevilla xugando a la ventiún. El testu describe que l'oxetivu del xuegu ye sumar ventiún puntos ensin pasase, y que l'as val unu o once puntos. Puesto que esti cuentu foi escritu ente 1601 y 1602, deduzse que se xugaba en Castiella a la ventiún dende principios del sieglu XVII o inclusive antes. El xuegu n'Estaos Xuníos, foi popularizáu polos colonu franceses, quien hacia 1820 asítiase nel sureste del país na ciudá de Nueva Orleans onde'l xuegu yera llegal. Escontra 1849, cola fiebre del oru, el xuegu incorporar nos salones del oeste americanu, dellos casino inventáronse una apueste especial, el “black jack”, consistente en pagar a diez veces lo apostao pol xugador si ganar cola J (Jack) de trébole o piques (los palos negros), imponiéndose'l nome de la mano blackjack al del xuegu ventiún. Yá nel sieglu XX, nos casinos americanos, el xuegu adquirió'l so actual formatu nel que s'inclúin premios especiales (bonus tamién llamaos apuestes independientes ).

Nel blackjack actual, la ventaya del casino mora en que'l xugador pide primero, teniendo la posibilidá de pasase. Nel casu de que se pase, automáticamente pierde l'apueste, esaniciando la posibilidá d'empate. Anque'l crupier va pasase tamién, el xugador yá perdería enantes, colo que'l casino yá cobraría l'apueste.

La ventaya pal casino queda amenorgada pola posibilidá que tien el xugador de ver una de les cartes del crupier y tomar decisiones con al respective de ella. Asina un xugador puede llantase con 16 o menos, esperando que'l crupier se pase, daqué que nun-y ta dexáu al crupier. Igualmente puede doblar l'apueste cuando crea que les sos cartes son favorables con al respective de la carta visible del crupier, o puede desdoblar les cartes cuando tenga dos iguales y xugar por tanto delles manes contra'l crupier nuna mano que considere desfavorable pa este. Con una estratexa de xuegu afecha, auméntase significamente les posibilidaes de ganar al crupier. Sicasí los estudios amuesen qu'entá xugando siempres el xugador de la manera más favorable, el casino sigue teniendo una pequeña ventaya tocantes a que'l xugador termine pasándose o quede per debaxo del crupier, perdiendo por tanto'l so apueste.

Una téunica utilizada por dellos xugadores consiste nel conteo de cartes. La téunica más senciella consiste en sumar +1 per cada carta baxa (2 a 6) que llegue a la mesa, lo que beneficia al xugador pa les siguientes rondes al haber más posibilidaes de llograr cartes y puntuaciones altes, o restar -1 per cada As o carta con valor de 10 que llegue a la mesa, lo cual perxudica al xugador pa les siguientes rondes. Les cartes entemedies (7 a 9) nun suman nin resten. Cuando se ta en puntuación positiva, hai más posibilidaes de que'l xugador llogre una bona xugada, polo que puede apostase más fuerte. Sicasí con puntuación negativa les posibilidaes de llograr una bona mano son peores, polo que los apuestes tendríen de ser menores.

Hubo contadores de cartes míticos, que llograron grandes fortunes con esta téunica nos casinos, pero esti xuegu ye más beneficiosu con xuegu n'equipu que con xuegu individual. Anque tolos xugadores na mesa solo tienen competencia contra'l crupier, la distribución de cartes puede ser abondo al azar ya impredicible xugando solo contra'l crupier. Ken Uston foi consideráu por munchos espertos como'l meyor punteador del xuegu de ventaya de la hestoria.

Los punteadores de cartes nun tán bien vistos nos casinos, y si el casino detecta, o a cencielles abarrunta qu'un xugador ta cuntando, convidaránlu a camudar de xuegu, o cenciellamente van espulsar del casino amparándose nel derechu d'almisión.

Sicasí esti xuegu nun va dexar de ser determinista contra xeneradores de númberos, simulaciones computarizadas y baraxadores continues porque ye inevitable que'l xugador tenga 55 manes iniciales posibles con dos cartes: 10 manes dures, 10 manes nidies, 10 pares, 10 manes con carta diez posibles, 553 combinaciones posibles versus carta visible del dealer, y el dealer siempres va tener inevitablemente 10 cartes iniciales visibles por mano y 45 totales finales posibles per mano.

## Desarrollu del xuegu

El crupier parte dos cartes visibles a cada xugador. El valor del As ye 11 o 1, les figures valen 10, y les cartes numbériques el so valor natural. El valor del As puede camudase según la necesidá de nun pasase de 21. Si al xugador sálelu un As xunto con una carta de valor 10, llogra blackjack, ganando l'apueste sacantes el crupier llogre tamién blackjack. Al terminar de partir les dos primeres cartes a cada xugador, el crupier va poner depués la so primer carta pámpana arriba de manera que seya visible pal restu de xugadores, quien van poder tomar les sos decisiones en función d'esa carta. Cada xugador compite namái contra'l crupier, siendo indiferente les cartes que tengan el restu de xugadores.

Cada xugador tien la posibilidá de llantase y quedase con cualquier puntuación, o de pidir más cartes hasta algamar los 21 puntos. Algamar los 21 puntos con más d'una carta nun se considera blackjack, siendo por tanto esa xugada inferior al blackjack con dos cartes. Si al pidir una nueva carta pasar de 21, pierde automáticamente l'apueste y les sos cartes y apueste van ser retiraes pol crupier. Cuando tolos xugadores pidieren les sos cartes, el crupier va amosar la so segunda carta y va sacar más cartes si fuera necesariu hasta sumar 17 o más puntos, momentu nel que se va llantar.

Ente'l crupier y cada xugador, gana finalmente quién llogre blackjack (As+10) o quien tenga la puntuación más alta ensin pasase de 21, habiendo la posibilidá d'empate.

## Regles de xuegu nos casinos

Según el casino en que se xuegue, el blackjack puede tener distintes variantes. Polo xeneral hai dos versiones de blackjack, l'européu o l'americanu. La diferencia ente ellos ye que nel casu del americanu, el crupier, en poniendo la so primer carta visible, va sacar la so segunda carta que va tar tapada, pero nel casu de que cola carta visible haya posibilidá de consiguir blackjack (un As o una carta de valor 10 visible), va comprobar la segunda carta antes de siguir pa ver si tien blackjack. Nel casu de tener blackjack, va comunicar al momentu rematando la mano, colo qu'en casu de que siga'l xuegu por non tener blackjack, vamos saber que nun tamos xugando contra un blackjack del crupier. Sicasí nel casu del blackjack européu, la segunda carta del crupier nun se saca hasta que tolos xugar xugaren la so mano, sacando la so segunda carta a la fin. Nesti casu cabo la posibilidá de que n'aumentando el nuesu apueste, el crupier llogre blackjack. Pal xugador, ye más ventaxosu'l blackjack americanu que l'européu.

El xuegu básicu consta d'una mesa con capacidá para hasta 7 xugadores, y un crupier, quien va ser el permanente oponente de los xugadores en representación del casino. Cada xugador tien por derechu a un caxellu onde va recibir dos cartes y va poder faer l'apueste que-y preste, siempres y cuando s'acople a los montos máximos y mínimos que tenga cada casino. En cada mesa va atopar los montos máximos y mínimos que pueden xugase.
Dependiendo del casino o inclusive la mesa, va xugar con cartes baraxaes manualmente pol crupier, xugando ente 4 a 8 baraxes, usando un *zapatu* del que va sacar les cartes conforme meyora'l xuegu; o con cartes baraxaes por una máquina automática onde la cantidá de baraxes varia.
Les regles básiques d'esti xuegu tán plantegaes va dellos años, pero a midida que pasó'l tiempu, fueron surdiendo ciertos cambeos que faen que xugar al blackjack seya cada vez seya un pocu más complexu y rica más atención.

Les regles comunes son que de normal el blackjack direutu del xugador págase 3 a 2, sacantes crupier tamién tenga blackjack y empate. Si la carta visible del crupier ye un As, va ufiertase la posibilidá a cada xugador de mercar un seguru por si'l crupier tien blackjack. El seguru consiste en poner la metá de apostar primeramente pa cubrir la posible perdida. Si'l crupier tuviera blackjack, va recoyer tolos apuestes que nun tuvieren blackjack y va pagar los seguros a razón de 2 a 1, ente que si nun tien blackjack, va retirar l'importe de los seguros. El casu del blackjack americanu, tamién ye habitual que si'l xugador tien blackjack y el crupier tien un As visible, ufiértese-y la posibilidá de cobrar el blackjack con un 2 a 1 (en llugar del 3 a 2 habitual) como alternativa a la compra del seguru. Esta decisión tener que tomar primero que'l crupier compruebe si tien blackjack, yá qu'en casu de que'l crupier tuviera blackjack, habría un empate ente'l crupier y el xugador y esti postreru solo recuperaría los so apueste inicial ensin ganancies. Polo xeneral los espertos nun encamienten la compra del seguru, yá que estadísticamente la posibilidá de que con un As visible'l crupier tenga blackjack, ye inferior a la posibilidá de que nun lo tenga.

Un xugador tien la posibilidá de doblar el so apueste en recibiendo les sos dos primeres cartes, pero esto significa pidir obligatoriamente una nueva carta y llantase tres esa carta seya como quier la puntuación que tenga. En dellos casinos la posibilidá de doblar l'apueste ta llindada a que'l xugador tenga primeramente 9, 10 o 11 puntos colos dos primeres cartes.

Cuando al xugador sálganlu les dos primeres cartes del mesmu valor, tien opción a dixebrar dambes cartes en dos apuestes distintos, doblando tamién l'apueste realizáu. Nesti casu cada apueste xuega de manera separada contra'l crupier. Si les cartes que se dixebren correspuenden a dos rustas, solo va dexáse-y sacar una carta adicional en caúna de los dos apuestes separaes. En casu de que al dixebrar l'apueste en dos cartes consiguir en dalguna d'elles 21 puntos con solu dos cartes, nesti casu nun se va considerar blackjack.

## Terminoloxía
***Doblar**: poniendo un apueste adicional a la primitiva, el crupier sírve-y al xugador una sola carta sobre los dos iniciales. Cada casino tien regles pa esta xugada; unos dexen doblar siempres, sían cualos sían les dos primeres cartes, otros namái dexen doblar si les dos primeres cartes suman 9, 10 o 11.
***Dixebrar**: si les dos primeres cartes son del mesmu valor numbéricu, el xugador puede dixebrales, poniendo un apueste adicional. Sobre caúna de les cartes separaes sírvese-y una más, constituyendo cada xuegu de dos cartes una xugada independiente. Si la segunda carta sirvida sobre cada xugada ye igual a la primera, puede volver dixebrar esa xugada poniendo otru apueste adicional, y asina socesivamente.
***Asegurar/seguro**: xugada que consiste n'apostar a que'l crupier va llograr Blackjack, cuando la so primer carta ye un As. Nun puede apostase nesta xugada percima de la metá del apueste inicial. Si'l crupier llogra Blackjack paga al xugador dos vegaes l'apueste del seguru.
***Rindise**: si considera que les sos dos primeres cartes nun van ser capaces de vencer al crupier, rindiéndose solo va se-y cobrada al xugador la metá del so apueste inicial. Esta regla nun esiste en munchos casinos, principalmente los europeos.

Anque les regles varien sutilmente ente casinos, esisten dos principales variantes del xuegu: el Blackjack americanu y l'européu. La diferencia mora en qu'ente que nel Blackjack européu'l crupier dase tan solo una carta descubierta antes de dexar el vez a los xugadores, nel americanu da dos cartes, la segunda tapada. Nel casu de que la carta descubierta seya un As o una carta que valga 10 el crupier comprueba'l valor de la carta tapada antes de pasar la vez, si ésta déxe-y faer Blackjack, nun pasa la vez a los xugadores, el crupier afaya la carta, los xugadores que tienen Blackjack empaten col crupier, ye dicir nun ganen pero tampoco pierden nada y los xugadores que nun tienen Blackjack pierden el so apueste.

La diferencia na repartu de cartes al crupier nes modalidaes del Blackjack americanu y l'européu afecta a la ventaya del casino. El casino tien mayor ventaya nel Blackjack americanu por dellos motivos: cuando la carta descubierta del crupier señale qu'esti puede consiguir Blackjack, va comprobar el valor de la carta tapada, si tien Blackjack el crupier nun da vez a los xugadores y la partida acábase, si nun tien Blackjack el crupier da vez a los xugadores que van xugar cola certidume de que'l crupier nun tien la xugada máxima, información bien pervalible pa saber si dixebrar o doblar. Nel Blackjack européu los xugadores siempres xueguen primero que'l crupier desconociendo si'l crupier va consiguir Blackjack o non, pudiendo doblar o dixebrar; si'l crupier consigue Blackjack los xugadores que doblaron o dixebraron van perder tolos apuestes realizaos. Por tanto, cuando se xuega al Blackjack européu y la carta del crupier amuesa qu'hai posibilidaes de que'l crupier consiga Blackjack ye recomendable nun arriesgar doblando o dixebrando. Otra ventaya del Blackjack americanu pal xugador ye la opción de cobrar dineru d'empate con una mano Blackjack por lo mesmo que s'apostó, ye dicir cuando xugador tenga 21 natural y dealer tenga un As visible, el xugador puede cobrar 1:1 y nun asegurar y el dealer nun sigue con segunda carta lo cual nun ye beneficiosu, ye dicir cobrar a razón de 1 a 1 y non a razón de 3 a 2. Cuando la carta descubierta del crupier ye un As, nesti casu, los xugadores con Blackjack van poder cobralo por una cantidá igual a l'apostada primero que'l crupier compruebe'l valor de la carta tapada.

## Ver tamién
*51 (xuegu de naipes)
## Referencies