Ghana

**Ghana**, oficialmente **República de Ghana**, ye un país d'África occidental. Constitucionalmente ye una república xunitaria, constitucional y democrática. Tien una estensión de 238.535 km, y llenda al oeste con Costa de Marfil, con Burkina Fasu pel norte y con Togu pel este, y col Golfu de Guinea -una subdivisión del océanu Atlánticu- al sur. La pallabra Ghana significa "rei guerreru" na llingua Soninke.

Ghana ye una nación multicultural, con una población de 27 millones d'habitantes de distintes etnies, llingües y relixones. El 5% de la población practica cultos tradicionales, el 71,2% ye cristianismu|cristiana y el 17,6% Islam|musulmana. La so xeografía ye perdiversa, lo que da llugar a ecosistemes perdiferentes que van de la sabana costera a la selva tropical del interior. Ghana ye un país democráticu gobernáu por un presidente que ye, al tiempu, xefe del estáu y xefe del gobiernu. La so economía ye una de les más fuertes y diversificaes d'África como resultáu d'un cuartu de sieglu de relativa estabilidá política y bona gobernanza. El so puxu económicu y la fuercia del so sistema democráticu conviértenlu nún de los principales actores políticos del África occidental. Ye miembru del Movimientu de los non Alliniaos, de la Xunión Africana, de la Comunidá Económica d'Estaos del África Occidental (ECOWAS) y del Grupu de los 24.

## Historia

El territoriu de l'actual Ghana lleva habitáu miles d'años, y el primer estáu permanente documentáu nelli ye del sieglu XI. Con posterioridá a esa fecha numberosos reinos y imperios ocuparon estes tierres; rescampla ente ellos el reinu d'Ashanti. Los europeos aportaron a la zona nel sieglu XV, y comenzaron a competir ente ellos pa consiguir derechos comerciales; seríen los británicos los que llograran finalmente'l control del territoriu pa finales del sieglu XIX. La colonia de la Costa del Oru, coincidente nes sos llendes col actual Ghana, establecióse, tres d'un sieglu de resistencia de los nativos, en 1900. Esta colonia foi, en 1957, la primer nación subsaḥariana en declarar la so independencia de la so metrópolis europea.

## Economía

Anque s'atopa bien forníu de recursos naturales, Ghana ye unu de los países más probes del mundu. Depende de l'ayuda téunica y financiera internacional. Sicasí, ye'l segundu productor mundial de cacáu. Tamién l'oru, la madera, los diamantes, el manganesu y la bauxita son importantes fontes d'ingresos. 

La economía llocal xira alredor de l'agricultura de subsistencia, que supón el 40% del PIB y emplega al 60% de la población activa, principalmente pequeños propietarios agrícoles.

Un sector n'espansión ye'l turismu, que pudo desenvolvese gracies a la guapura de les sableres nel Golfu de Guinea y al interés qu'amena la vida xavaz de les sos parques naturales. Los visitantes pasaron de 146.000 en 1990 a 442.000 en 2006. 

La presa de Akosombo ye una importante fonte tantu d'electricidá como d'entraes pola so esportación a otros paísessobremanera a Togu y a Benín. En 2003 Ghana produció 5.400 millones de kWh d'electricidá. Sicasí, los baxos niveles del llagu Volta menguaron la so productividá.

La Xunión Europea ye'l so principal sociu comercial. Anque, los Estaos Xuníos nun se queden bien atrás en sociedá comercial con Ghana.

## Referencies

## Enllaces esternos