open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liocichla omeiensis

***'''Liocichla omeiensis*** ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae endémica de los montes de sur de Sichuan, en China. Ta estrechamente emparentada col charrán bugun (*[[Liocichla bugunorum]]*), una especie descrita en 2006, y cola que tien enforma de mancomún.

Tien un color gris-oliva con manches coloraes nes ales. El plumaxe de la cara ye gris con delgaos aniellos coloraos en cada llau de la so cara. Vive en climes semitropicales, n'ambientes de selves. Ye un páxaru migratoriu que vive en zones elevaes, pasa los meses de branu a 1000 m d'altor y a 600 m pel hibiernu.

Ye considerada una especie amenazada pola IUCN. Ta en peligru pola destrucción del so hábitat que estí siendo convertíu en suelu pa l'agricultura. Delles poblaciones tán protexíes en reserves naturales, como la del monte Emei.

## Referencies
 
## Bibliografía
*Collar, N. J. & Robson C. 2007. Family Timaliidae (Babblers) pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. Handbook of the Birds of the World, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Enllaces esternos

*Birdlife International Bugun Liocichla: a sensational discovery in north-east India Descargáu d'http://www.birdlife.org on 12/9/2006
*BirdLife International (2006) Species factsheet: ''Liocichla omeiensis''. Descargáu d'http://www.birdlife.org on 12/9/2006
Lobotos lobatus

***Lobotos lobatus***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive n'África Occidental.

## Descripción
El oruguero carunculado mide unos 21&nbsp;cm de llargu.  Tien el plumaxe de la cabeza negru qu'oldea cola carúncula naranxa que tienen los machos na mexella (la de les femes na base del picu ye muncho más amenorgada). El so llombu ye verde y el so obispillo anaranxáu. La so cola ye negra coles plumes llaterales amarellentaes, y tien les plumes de vuelu de les ales negres colos cantos amarellentáu y anaranxáu. Los machos tienen les partes inferiores anaranxaes, col baxu banduyu amarellentáu, ente que les femes tienen toles sos partes inferiores amarellentaes. El so picu negru ye curtiu, robezu y cola punta llixeramente curvada escontra baxo.

## Sinonimia
**Campephaga lobata*

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nes selves tropicales de Costa de Marfil, Ghana, Liberia y el sur de Guinea y Sierra Lleona.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Imaxe en ADW
Lepidothrix vilasboasi

***Lepidothrix vilasboasi*** ye una especie d'ave de la familia Pipridae, endémica del Brasil, descrita en 1959 por Helmut Sick y redescubierta en 2002.  

## Descripción
Mide cerca de 8,5 cm de llargor. El machu ye verde brillante col abdome mariellu y la parte alta de la cabeza dorada. La fema presenta tola cabeza verde.

## Distribución y hábitat
Habita nel centru sur de l'Amazonia, nel monte húmedu y cantos de monte de tierra firme, ente la parte alta del ríu Cururú y hasta cerca de 200 km al nordeste, nel ríu Jamanxim, afluentes orientales del ríu Tapajós, en Pará.

## Sinonimia
**Pipra vilasboasi* Sick, 1959

## Alimentación
Aliméntase de frutos ya inseutos.

## Referencies

## Enllaces esternos
*BirdLife Species Factsheet.
Lonchura vana

***Lonchura vana*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita nos montes Anggi Gigi, Tamrau y Arfak, na península Vogelkop, al noroeste de Papúa, Indonesia. 

Habita en praos húmedos y nos banzaos de mediu monte. Tamién puede ser atopada nes zones agrícoles abandonaes y cerca d'establecimientos humanos.

## Identificación
El capuchín Arfak mide aproximao 1 dm de llargu. Ye un capuchín que tien la zona de la cabeza color gris maciu y el pechu color gris parduzo, con una banda estrecha y gris nel pechu, el banduyu marrón, y la zona cimera, xunto coles ales, en color marrón escuru, esclariándose escontra la zona de la cola, que termina siendo mariellu claro. 

## Amenaces
Viose que'l so hábitat natural ta siendo gradualmente destruyíu polos granxeros pa ser usáu en práutiques agrícoles. Sicasí, pue ser atopáu n'árees agrícoles y puede poder sobrevivir nesti hábitat. 

## Midíes de caltenimientu
Estudiose minuciosamente la so especie, los sos requerimientos y amenaces col propósitu de caltener el so hábitat, que son praos y banzaos en Anggi Gigi. Tamién se propunxo establecer si la Reserva de Naturaleza de Pegunungan Arfak cumple los requisitos pa ser un hábitat conveniente pa la especie y pa topar unu al nordeste de Papúa, pa caltener esta especie. 

## Referencies
* Avibase - Listas de Aves del Mundo, Papúa-Nueva Guinea.

## Referencies

## Enllaces esternos
*BirdLife Species Factsheet
Malaconotus gladiator

***Malaconotus gladiator*** ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Camerún y Nixeria.

Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales y les praderíes d'altitú subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos
Mayrornis schistaceus

El **monarca pizarrosu** (***Mayrornis schistaceus***)  ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye endémica de les Islles Salomón.

El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.

Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

## Referencies
Mayrornis versicolor

El **monarca versicolor** o **monarca de Ogea** (***Mayrornis versicolor***)  ye una especie d'ave na familia Monarchidae.

Ye endémica de les islles d'Ogea Driki y Ogea Levu, nel grupu Lau allugaes nel sureste d'Islles Fixi.

El so habitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales. Sábese pocu sobre esta especie, aliméntase d'inseutos y reproduzse escontra xunetu. Nun se cree qu'esta especie tea amenazada por perdida d'hábitat, pero si considerar vulnerable por causa de lo amenorgao del territoriu nel que vive y la posibilidá de que depredadores introducíos puedan cazar.

## Referencies
Monarcha takatsukasae

***'''Monarcha takatsukasae*** ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.

## Distribución y hábitat
Ye endémica de les islles Marianes del Norte, y solo alcuéntrase na islla de Tinian. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.

Alcuéntrase amenazáu por perdida d'hábitat. La población actual envalórase en más de 38&nbsp;000 individuos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife Species Fatcsheet.
Macgregoria pulchra

***Macgregoria pulchra*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae, endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru monotípicu ***Macgregoria***. 

## Subespecies
Reconocense les siguientes subespecies:
 
**[[Macgregoria pulchra carolinae]]* Junge, 1939
**[[Macgregoria pulchra pulchra]]* De Vis, 1897

## Referencies

## Enllaces esternos
Magumma parva

***'''Magumma parva*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae endémica de los montes de los montes de la islla de Kauai, nel archipiélagu de Ḥawai.

Esta especie pertenez a la tribu Hemignathini pero paez tar bastante alloñáu de los miembros típicos de *[[Hemignathus]]* (los amakihis y nukupuus), polo que s'asitia nel so propiu xéneru, ***Magumma***, como única especie.

## Descripción

El anianiau un páxaru de plumaxe color mariellu, sacante nes sos plumes de vuelu que son corites con cantos mariellos. Colos sos 10&nbsp;cm de llargu y 10&nbsp;g de pesu ye'l menor de los mieleros ḥawaianos. El so picu ye llargu y llixeramente curvado escontra baxo. El plumaxe de la fema ye más uniforme y de un tonu verdosu amarellentáu más apagáu que'l mariellu intenso de los machos. La llamada d'esti páxaru consiste nun par de notes de tipu *tiw-wiit*, ente que'l so cantar ye un trion de tipu *wii-sii, wii-wii, wii-sii*.

## Hábitat
El anianiau alcuéntrase nos montes húmedos ḥawaianos n'altitúes percima de los 600 metros. La mayor densidá de población alcuéntrase percima de los 1100&nbsp;msnm. Les especies d'árboles dominantes nel so hábitat son el koa (*[[Acacia koa]]*), la ōhia lehua (*[[Metrosideros polymorpha]]*), la llámpara (*[[Cheirodendron trigynum]]*), y el lapalapa (*[[Cheirodendron platyphyllum|C. platyphyllum]]*).

## Alimentación
El anianiau aliméntase principalmente de néctar de les flores d'especies como la ōhia lehua (*[[Metrosideros polymorpha]]*), el ōhelo (*[[Vaccinium]]* spp.) y el alani (*[[Melicope]]* spp.). Amás atrapa artrópodos de los árboles, arbustos y enredaderes.

## Reproducción
La dómina de cría del anianiau enllargar de febreru a xunu. La fema constrúi un pequeñu nial en forma de concu con ramines y liquen sobre un árbol de ōhia. Xeneralmente pon tres güevos. Los pitucos son de color mariellu y son alimentaos con una dieta principalmente proteínica compuesta de guxanos. Tarden en tres selmanes en desenvolvese y dexar el nial.

## Descubrimientu
El anianiau foi afayáu pola ciencia occidental na década de 1830, pero nun volvió ser avisáu hasta cincuenta años dempués. La especie nun foi bien estudiada hasta la década de 1960.

## Caltenimientu
L'área de distribución del anianiau amenorgóse nun 85%, y enantes podía atopase en tolos montes de Kauai. La degradación del hábitat y la invasión de plantes non natives son la principal amenaza pa esta especie. Les enfermedaes tresmitíes por mosquitos como la malaria aviar y la viruela aviar raramente reparar nos anianiaus en cautividá, polo que nun tienen de ser una causa importante de mortaidad. La depredació per parte de los aguarones y los gatos son posibles pero nun foi documentada. Esta especie ta protexida nes reserva natural Alakai y la so contorna amás d'en los parques del cañón Waimea y Koke'y.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Species Factsheet.
*Videos, semeyes y soníos n'Internet Bird Collection
*Kauai Forest Bird Recovery Project
Myadestes obscurus

El **solitariu Omao** (***Myadestes obscurus***), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye endémica de la islla de Ḥawai. Ta estrechamente rellacionáu colos otros túrdidos reinales de les islles de Ḥawai, el kāmaʻo, l'olomaʻo y el puaiohi. Distribúyese principalmente nes selves tropicales de les rexones del este y sureste de la islla Mayor. La población envalórase n'aprosimao 170&nbsp;000 aves, polo que ye'l más común de los solitarios ḥawaianos. Al paecer tien una población estable, pero por cuenta de que la población entera de distribúi nun rangu pequeñu y ye endémicaa d'una sola islla, considérase vulnerable.

## Hábitat
El omao una vegada vivió na mayor parte de la tierra de Ḥawai. Anguaño ta acutáu a les fasteres sur y este de la islla, sobremanera percima de los 1000 metros sobre'l nivel del mar, del 25 al 30 per cientu del so hábitat ancestral. El so hábitat preferíu ye'l monte tropical, pero puede atopase nes altes carbes en Mauna Loa. Los sos árboles preferíos inclúin el ʻōhiʻa y koa. Evita les zones con tacso mariellu (una vide invasora). Nes elevaciones más baxes, paez tar ganando una resistencia natural a la malaria aviar. Les amenaces a esta especie son la destrucción del so hábitat, el desenvolvimientu del turismu y l'agricultura, la depredación por animales selvaxes introducíos (principalmente aguarones, gatos y mangostes), planta invasores y el ganáu amontesáu como cabres y gochos.

La especie foi ayudada por delles acciones de caltenimientu. Estos inclúin la eliminación de gochos de delles árees na década de 1990, como nel abellugu de vida montesa Hakalau y el control d'aguarones, gatos y ungulaos.

El 'ōma'o describióse per primer vegada a la ciencia occidental en 1789 por Gmelin.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife International
Myiothlypis basilica

***Myiothlypis basilica*** ye una especie d'ave de la familia Parulidae, endémica de la Sierra Nevada de Santa Marta, en Colombia.

## Hábitat
Vive na soviesca y los cantos del monte húmedu, preferentemente a les llongura de regueros y quebraes, ente los 2.100 y 3.000 m d'altitú. Ta acomuñáu con montes trupos de bambú *[[Chusquea]]*.

## Descripción
Mide 14 cm de llargor. La cabeza ye negra con una llinia delgada blanca na corona y un superciliar anchu blancu, que s'estiende hasta la nuca. Sol güeyu tien un matiz blancuciu. Les partes cimeres son de color marrón olivaceu a marrón escuro; el plumaxe de les partes inferiores ye de color mariellu, col gargüelu blancu.

## Sinonimia
**Hemispingus basilicus*
**Basileuterus basilicus*

## Referencies

## Enllaces esternos
Myrmoborus lugubris

***Myrmoborus lugubris***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase na cuenca amazónica de Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.

Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Myrmoborus melanurus

***Myrmoborus melanurus*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

Ye endémica de la zona amazónica de Perú y zones axacentes de Brasil y los sos hábitats naturales son les pantano tropicales y subtropicales. La especie ta amenazada pola perdida de habitat.

## Referencies

## Enllaces esternos

*ebird.org/ ''Myrmoborus melanurus'',
Myrmotherula urosticta

***Myrmotherula urosticta*** ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, endémica de Brasil.

## Hábitat
Vive nel estratu medio y baxo del monte húmedu de la Viesca atlántica, per debaxo de los 500 m d'altitú.

## Sinonimia
* *Formicivora urosticta*

## Descripción
Mide 9,5 cm de llargor. El plumaxe del machu ye gris, con un baberu negru, les ales negres cn dos barras blanques y cola negra con puntes blanques. La fema presenta les partes cimeres gris más claru; ales negres con puntos y dos barras blanques; gargüelu blancuciu y pechu y banduyu color crema a anteado.

## Referencies

## Enllaces esternos
*BirdLife Species Factsheet.
Neopelma aurifrons

El **Tiranu de Wied** o **Saltarín de Wied** (**Neopelma aurifrons**) ye una especie d'ave de la familia Pipridae.

Ye una especie endémica de los montes húmedos atlánticos del este de Brasil. Enantes considerábase conespecíficu col *[[Neopelma chrysolophum]]*.

Alcuéntrase amenazáu por cuenta de la destrucción del so hábitat.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Neopelma aurifrons. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 26 July 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
*BirdLife Species Factsheet.
Nesomimus macdonaldi

***Nesomimus macdonaldi*** ye una especie d'ave endémica de les islles Galápagos que namái puebla la islla d'Española o Hood.

## Referencies

## Enllaces esternos
Nesospiza acunhae

***Nesospiza acunhae*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae endémica de la islla de Tristan da Cunha del archipiélagu del mesmu nome Tristan da Cunha.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase namái na carba y los yerbazales subantárticos de la aislada islla de Tristan da Cunha nel archipiélagu del mesmu nome, asitiáu nel Atlánticu sur. 

Ta amenazáu pola perda del so hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos
Nesospiza questi

***Nesospiza questi*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae endémica de la Islla Nightingale perteneciente al archipiélagu Tristan da Cunha que los sos hábitats naturales son les carbes y pacionales. Ta amenazáu pola perda del so hábitat.

## Referencies
Newtonia fanovanae

***Newtonia fanovanae***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae, endémica de Madagascar.

## Descripción
Mide alredor de 12&nbsp;cm de llargor. Tien el plumaxe de les partes cimeres de color pardu oliváceo, cola cola pardu acoloratada, y el de les inferiores ablancazaes con tintes anteaos nos llaterales del pechu. El so picu apuntiao y fino tien el quexal coritu y l'inferior más clara. Los sos güeyos son castaños a diferencia de los sos conxéneres que los tienen amarellentaos.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase namái nes selves húmedes del este de Madagascar, n'altitúes medies ente los 300 y los 1375 msnm, anque arralez percima de los 800. El so hábitat natural ye'l dosel del monte, onde atrapa inseutos p'alimentase.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Ficha en BirdLife International, birdlife.org/
Myzomela chermesina

***Myzomela chermesina*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de la islla de Rotuma, nel estremu norte de les Fixi. Atópase nes selves y los plantíos de cocoteros de la islla, la especie ye tolerante a la perda d'hábitat pero clasifícase como especie vulnerable por cuenta de la so amenorgada área de distribución.

## Referencies

## Enllaces esternos
Neodrepanis hypoxantha

***Neodrepanis hypoxantha***, Filepita suimanga ventrigualda,  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Philepittidae endémica de Madagascar. 

## Descripción
La filepita suimanga ventrigualda ye un páxaru pequeñu (ente 9 y 10&nbsp;cm de llargor) de cola curtia, y picu llargu y curvado escontra baxo, afechu pa l'alimentase del néctar de les flores. El plumaxe del machu ye bien llamativu, coles partes inferiores de color mariellu intensu y les partes cimeres negruzas con iridiscencies azules. Los sos güeyos tán arrodiaos por una carúncula verde y azul qu'ocupa gran parte de la so cara. Les femes son menos llamatives nes partes cimeres una y bones les tienen de tonos verdes oliváceos y escarecen de les carúncules na cara. El picu y les pates de dambos son de color coritu.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase namái nes viesques de monte del este de Madagascar, principalmente percima de los 1600&nbsp;metros d'altitú.

## Comportamientu
Les filepitas suimanga ventrigualdas son principalmente nectarívores. Defenden agresivamente les fontes de néctar de los rivales de la so mesma especie y tamién de los suimangas.

## Caltenimientu
La filepita suimanga ventrigualda ta clasificada como especie vulnerable por BirdLife International y la UICN. Enantes tuvo clasificáu como en peligru d'estinción, o inclusive posiblemente estinguida por cuenta de la falta de censos ornitolóxicos nes zones más elevaes del so área de distribución. Investigaciones posteriores afayaron que yera más abondosa de lo que se creía, anque sigue amenazáu pola perda d'hábitat y la fragmentación de les sos poblaciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
Onychorhynchus occidentalis

***Onychorhynchus occidentalis*** ye una especie d'ave paseriforme na familia *[[Tyrannidae]]*. 

## Taxonomía
Dellos autores considerase una subespecie de la *[[Onychorhynchus coronatus]]*: *Onychorhynchus coronatus occidentalis*, al pie de *O. mexicanus* y *O. swainsoni*.
*Onychorhynchus coronatus* (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu n'O. coronatus, O. occidentalis, *[[Onychorhynchus mexicanus]]* (Sclater,1857) y *[[Onychorhynchus swainsoni]]* (Pelzeln, 1858) siguiendo Stotz et al. (1996) contra SACC (2005), pendiente de los resultaos d'investigación taxonómica d'esti grupu pol SACC - South American Classification Committee.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en montes relativamente secos nel oeste d'Ecuador (Esmeraldes) y hasta l'estremu nordeste de Perú (Baltes). Ta amenazada por perda d'hábitat.

## Sinonimia
**Onychorhynchus coronatus* ssp. *occidentalis* (Sclater, 1860)
**Muscivora occidentalis*

## Referencies

## Enllaces esternos
Onychorhynchus swainsoni

***Onychorhynchus swainsoni*** ye una especie d'ave paseriforme na familia *[[Tyrannidae]]*. 

## Taxonomía
De cutiu considerar una subespecie de la *[[Onychorhynchus coronatus]]* (*Onychorhynchus coronatus swainsoni*).
Dellos autores clasifíquenlu na familia (antes xéneru) *[[Onychorhynchidae]]* (Tello, Moyle, Marchese & Cracraft, 2009).

## Distribución y hábitat
Onychorhynchus swainsoni ye endémicu de los montes del Atlánticu nel sureste de Brasil: estaos de Minas Gerais, Rio de Janeiro, São Paulo, Paraná y Santa Catarina.

## Ecoloxía
Ta amenazáu por perda d'hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Species Factsheet.
Oreothraupis arremonops

El **gorrión tangarino**, **pinzón tangara** o **curtío fruteru** (*Oreothraupis arremonops*) ye una especie d'ave, anguaño incluyida na familia Thraupidae y enantes clasificada como Emberizidae, monotípica nel xéneru ***Oreothraupis***. Alcuéntrase en Colombia y Ecuador.

## Hábitat
Vive ente la vexetación trupa del monte húmedu de l'aguada del Pacíficu de los Andes, ente los 1.200 y 2.700 m d'altitú, principalmente nel monte de borrina con abondosu mofu.

## Sinonimia
* *Saltator arremonops*

## Descripción
Mide 20 cm de llargor. La cabeza y el gargüelu son negres, tien dos amplies franxes coronales de color gris platiáu que van sobre'l güeyu hasta la nuca. El plumaxe del cuerpu ye castañu acoloratáu ablondu brillante , col banduyu gris; la cola ye negra.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Oreothraupis arremonops; birdsoftheworld.org - Tanager Finch.
Oriolia bernieri

***Oriolia bernieri*** ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye'l monotipo del xéneru ***Oriolia***.

## Distribución y hábitat
Ye n'endemismu de Madagascar. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Fueyes de datos de la especie.

## Fontes
Padda oryzivora

***Padda oryzivora*** ye una especie d'ave passeriforme de la familia Estrildidae. Ye orixinaria de Xava, Bali y Bawean n'Indonesia. Ye bien popular como ave de xaula y foi introducíu nun gran númberu de países. Sería más propiu denomina-y según los resultaos filoxenéticos ***Lonchura oryzivora*** http://www.efinch.com/species/java.htm 

Ye una ave bien gregaria que s'alimenta principalmente de granos y otres granes. Puede vese frecuentemente en praos y tierra de cultivu, siendo considerada una plaga de los campos d'arroz, d'ende'l so nome científicu. Puede construyir el so nial tantu n'árboles como n'edificios poniendo hasta ocho güevos.

Mide 17 cm de llargu. L'adultu carauterízase por tener el so llombu y pechu en color gris, banduyu rosáu, cabeza negra con mexelles blanques, un aniellu alredor del güeyu en color coloráu, pates rosaes y picu coloráu.

Dambos sexos son similares, pero los páxaros nuevos tien el llombu café y el banduyu un café más pálido nel banduyu y les mexelles. El restu de la cabeza, en gris escuru y el picu ye gris cola base rosada.

El so llamáu suena como un *chip*, y el so cantar ye una serie rápida que suena *chipchipchipchipchipchip*.

Col tiempu foi perdiendo'l so hábitat, y foi prindáu pa ser vendíu como una ave de xaula. Esto amenorgó la so población n'estáu natural. La Llista Colorada de la IUCN catalogar como Vulnerable, con una población envalorada d'ente 2.500 a 10.000 exemplares.

## Referencies

## Bibliografía
* *Finches and Sparrows* by Clement, Harris and Davis, ISBN 0-7136-8017-2

## Enllaces esternos

* BirdLife Gorrión de Java (inglés)
* Especies de Gorrión de Java (inglés)
Paradisaea rudolphi

***Paradisaea rudolphi*** ye una ave del paraísu que se distribúi pola islla de Nueva Guinea, na so zona más montascosu. Mide aproximao unos 30 cm y el machu ye daqué más grande y curiosu que la fema.

Considerada por dellos ornitólogos como la más formosa de toles aves, l'ave del paraísu azul foi afayada por Carl Hunstein en 1884. El so nome científicu recuerda al desdicháu príncipe herederu Rodolfo d'Austria.

Por cuenta de la perda permanente del so hábitat, númberu llindáu, una población pequeña y a la caza indiscriminada en delles árees, por cuenta de les sos plumes cotizaes a bien altu preciu, l'ave del paraísu azul ta clasificada como Vulnerable na Llista Colorada de la UICN d'Especies Amenaciaes. Numberar nel Apéndiz II de la CITES.

## Descripción

### Apariencia
L'ave mide aproximao 30 cm de llargu, tien un plumaxe negru acebache, un picu de color blancu azuláu, l'iris de color marrón escuru, les pates grises, les ales azules y un aniellu ocular blancu y brillosu. El machu ta engalanáu con plumes azul violeta y canela nes bandes y dos llargues plumes de la cola en forma de cinta. La fema presenta tonos castaños nel so plumaxe.

### Costumes d'apareyamientu
El machu ye polígamu y realiza un cortexu impresionante. Pero dichu cortexu, a diferencia de les otres especies Paradisaea , llevar a cabu en solitariu con femes cerca. Na exhibición, el machu colgar d'una caña cabeza abaxo. L'óvalu negru con marxe coloráu nel centru del so pechu se engrandece y contráise rítmicamente. Les sos plumes azul-violeta estiéndense pa escontra fora en forma d'abanicu, moviendo'l so cuerpu escontra tras y escontra alantre, ente que les plumes centrales de la cola formen dos arcos impresionantes escontra dambos llaos. A lo llargo de la so actuación vocaliza nuna voz baxo pero vibrante.

## Distribución
L'ave del paraísu azul ye endémica de Papúa Nueva Guinea. Distribúyese nos montes y montes del sureste de Nueva Guinea. SIIT namái reconoz una subespecie (*Paradisaea Rudolphi*), pero les subespecies adicionales *Paradisaea margaritae* y *Paradisaea ampla* describiéronse.

## Referencies

## Enllaces esternos

* ARKive - 
* BirdLife International: Blue Bird-of-paradise ''Paradisaea rudolphi''
Paradoxornis flavirostris

***Paradoxornis flavirostris*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica del nordés del subcontinente indiu.

## Descripción
Mide alredor de 19&nbsp;cm de llargu. El plumaxe de casi tol so cuerpu ye de tonos castaños, más claros nes partes inferiores, cola esceición de la zona de la cara, el gargüelu y la parte cimera del pechu que ye negra, menos la parte frontera de les mexelles onde tien una mancha blanca. El so robezu picu con forma de picu de loru ye de color mariellu, ente que les sos pates son corites.

## Distribución
Anguaño alcuéntrase nel estremu nororiental de la India, nos altiplanos y les faldes de los montes del valle del Brahmaputra, en Arunachal Pradesh y Assam. Nel pasáu tamién s'atopaba en Bangladex y posiblemente nel este de Nepal y Bután. Solía tar más estendíu y ser llocalmente común, pero los censos más recién namái alcontraron la especie en tres poblaciones separaes, una en Arunachal Pradesh y dos en Assam, por ello que la UICN considerala una especie vulnerable.

## Referencies

## Bibliografía
*Jønsson, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *[[Zoologica Scripta|Zool. Scripta]]* **35**(2): 149–186.  (HTML abstract)
*Robson, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 – 321 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *[[Handbook of the Birds of the World]]*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Enllaces esternos
Parotia wahnesi

L**ave del paraísu de Wahnes'' (***Parotia wahnesi***) ye una especie d'[[ave]] na familia [[Paradisaeidae]]. Ye una ave de porte medianu [[Endemismu|endémica]] de les viesques de monte de la [[península Huon]] y la [[cordal Adelbert]], nordeste de [[Papúa Nueva Guinea]]. Aliméntase principalmente de frutos y artrópodos.

El so nome conmemora al naturalista alemán [[Carl Wahnes]], qu'esploró Nueva Guinea.

L'ave del paraísu de Wahnes ta considerada una [[especie vulnerable]] pol [[UICN]].

== Descripción ==
Mide unos 43 cm de llargu. El machu tien un escudu pectoral de color mariellu-verde iridiscente, plumes negres allargaes, trés cerdes en forma d'alambre darrera de cada güeyu, plumes pelusa de color bronce-cobrizu nes abertures nasal y llargu plumes na so cola con forma de cuña. La fema ye de color marrón y cabeza corita.

== Reproducción ==
El machu ye polígamu y realiza una espectacular danza de cortexu nel suelu del monte.

La puesta contién d'unu a dos güevos. Los mesmos miden unos 40 x 26&nbsp;mm y el so color base ye crema. Los güevos tienen diversos patrones de rayes y puntos, más trupos nel estremu más ampliu.(Mackay 1990)

== Referencies ==

* Mackay, Margaret D. (1990): The Egg of Wahnes' Parotia ''Parotia wahnesi'' (Paradisaeidae). ''[[Emu (journal)|Emu]]'' **90'''(4): 269. PDF fulltext

## Enllaces esternos

* BirdLife Species Factsheet
*
Perisoreus internigrans

***Perisoreus internigrans*** ye una especie d'ave na familia Corvidae.

Ye endémica de China. Habita nos montes al oeste de China. Almacena alimentos y vive a lo llargo de tol añu en territorios permanentes en montes de coníferes.

## Distribución y hábitat
El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife Species Factsheet.
Phacellodomus dorsalis

***Phacellodomus dorsalis***, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus. 

## Llocalización, hábitat y estáu d'amenaza
Ye una especie d'ave endémica de Perú. 

El so hábitat son les vexetaciones arbustíferas en climes mediterráneos.

Ye una especie que s'atopa n'estáu de vulnerabilidá. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Oriolus crassirostris

***Oriolus crassirostris*** ye una especie d'ave de la familia Oriolidae.

## Distribución y hábitat
Ye endémica de la islla de Santu Tomé (Santu Tomé y Príncipe). Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pachycephala rufogularis

***Pachycephala rufogularis*** ye bien similar en diversos aspeutos al xiblador de Gilbert, col cual esta rellacionáu: la zona habitada pol xiblador gorjirrufo alcuéntrase dafechu contenida nel territoriu onde habita'l xiblador de Gilbert. Les dos especies comparten el mesmu hábitat, comportamientu y dellos de los sos cantares.

## Referencies
Phyllomyias weedeni

***Phyllomyias weedeni***, tamién denomináu **mosqueta yungueña** o **Mosquerito de les Yungas** (en Perú), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Phyllomyias]]*, qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de los Andes bolivianos y peruanos axacentes.

## Distribución y hábitat
Distribúise nos Andes del sureste de Perú (este de Puno) y Bolivia (dende Departamentu de la Paz hasta Cochabamba).

Habita na canopia de montes andinos de baxa altitú. Foi reparáu en mosaicos de plantíos de café de solombra y fragmentos de monte remanentes, esta especie ta clasificada como amenazada na categoría de vulnerable.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Phylloscopus ijimae

***Phylloscopus ijimae*** o *Mosquiteru de Ijima*  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive principalmente nes islles del sur de Xapón.

## Descripción
El mosquiteru de Ijima mide ente 10-12&nbsp;cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color verde olivaceu intensu y les inferiores de color blancu. Presenta una llista superciliar amarellentada y una llista ocular escura. Amás presenta una única llista ablancazada nes ales.

Tien un aspeutu similar al mosquiteru árticu, pero con cantares bien distintos.

## Distribución y hábitat
Ye una ave migratoria que cría namái nes islles Izu y pasa l'iviernu n'islles más meridionales llegando nos sos desplazamientos hasta Taiwán, les Filipines y les mariñes de China.

El so hábitat natural principal ye'l dosel de los montes, tantu caducifolios como de les selves húmedes subtropicales, hasta los 930&nbsp;m d'altitú, anque tamién apaez en zones de carba. Ta amenazada por cuenta de la perda de les sos hábitats naturales.

## Referencies
 

## Enllaces esternos
Pinaroloxias inornata

***'''Pinaroloxias inornata*** ye l'únicu de los pinzones de Darwin non nativu de les Islles Galápagos, y l'únicu miembru del xéneru ***Pinaroloxias***. 

## Taxonomía
Dacuando ye clasificáu na familia *[[Emberizidae]]*, pero estudio más recién demostraron que pertenecen a la familia *[[Thraupidae]]*. 

## Distribución
Ye endémicu de la Islla del Cocu, que ta aproximao 360 ​​quilómetros al sur de Costa Rica.

## Descripción
Trátase d'un pinzón d'un gruesu de 12 cm de llargu, con un pesu averáu de 12,5 gramos y con un picu curvu apuntiáu de color negru. El machu ye dafechu negru, ente que la fema ye marrón con munches rayes, con una superficie inferior más pálidu. Los mozos son similares, pero tienen picos mariellos. El embrague estándar ye de dos güevos color marrón con manches blanques, que son guaraos nun nial más o menos esféricu, construyíu a la fin de la caña d'un árbol.

## Hábitat
El Pinzón de Cocos ye l'ave terrestre más abondoses de la Islla del Cocu. Pue atopase en tolos hábitats de la islla y come una gran variedá de plantes y aliméntase d'inseutos.

Esta especie ta calificada como vulnerable por cuenta de la so pequeña distribución.

## Referencies
* BirdLife International 2006. Pinaroloxias inornata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Consultáu'l 19 d'avientu de 2011.

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife Species Factsheet.
* Bird-Stamps.org's page, illustrations of two postage stamps containing images of the Cocos Island Finch
Pipra iris

***Lepidothrix iris***  ye una especie d'ave paseriforme na familia Pipridae qu'habita n'América del Sur.
 

## Distribución y hábitat
Esta especie ye endémica de Brasil.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes.

## Sinonimia
**Pipra iris*, Schinz, 1851

## Referencies

## Enllaces esternos
Pitta steerii

***Pitta steerii*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae endémica de les islles Filipines.

## Descripción
La pita de Mindanao mide 18 a 19.5 cm de llargu. La so cabeza ye negra con un pescuezu blancu. Esta especie ye similiar a la pita encapuchada (*[[Pitta sordida]]*), que ye predominantemente verde con una mancha azul na ala. La parte inferior de l'ave ye de color blancu azuláu con un puntu negru nel banduyu volviendo'l plumaxe color escarlata na parte baxa del abdome y les coberteras. Los mozos tienen colores tenues.

## Comportamientu
Anque esta especie puede volar, típicamente prefier permanecer nel suelu. Atopa la so comida nel suelu del monte y ésta compónse d'invertebraos como inseutos y cascoxos, anque tamién pequeños llagartos.

## Distribución y hábitat
La pita de Mindanao ye una endémica de les Filipines, onde puede atopase nes islles de Sámar, Leyte, Bohol y Mindanao. La población foi siempres escasa y solu presente en llugares amenorgaos. Dende 1980, esta ave solo alcuéntrase en tres sitios: nel Parque Nacional Rajah Sikatuna na islla de Bohol, amás Bislig y Zamboanga en Mindanao. L'hábitat de la pita de Mindanao son les zones de baxa altitú y montes secundarios con una notable (pero inesplicable) preferencia escontra hábitats con suelos de piedra caliar y fenómenos cársticos.

La especie tien dos subespecies:

**P. s. coelestis*. Presente en Samar, Leyte y Bohol nes Filipines centroorientales.
**P. s. steerii*. Mindanao, nel sur de Filipines.

## Estáu de caltenimientu
El so hábitat ta amenazáu pola deforestación masiva y, poro, esta ave ye una especie vulnerable na llista colorada de la UICN.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Ficha en *BirdLife Species*. 
----
Platyrinchus leucoryphus

***Platyrinchus leucoryphus***, ye una especie qu'integra'l xéneru *[[Platyrinchus]]*, de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-este d'América del Sur. 

## Distribución y hábitat

Estender pol sureste del Brasil, dende São Paulo y Espírito Santo escontra'l sur, llegando al este del Paraguái, y l'estremu nordeste de l'Arxentina, nel parque nacional Iguazú, estremu norte de Misiones, país onde ye bien raru. 

Habita nel estratu baxo y medio de selves primaries y secundaries, cerca de l'agua.

## Taxonomía

Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Wied nel añu 1831, sol mesmu nome científicu. La so llocalidá tipu ye: «Itapemirim, Espírito Santo, Brasil». Les rellaciones d'esta especie con otros integrantes del xéneru entá nun son clares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ploceus bannermani

***Ploceus bannermani***, tamién llamáu *Texedor de Bannerman* ye una especie d'ave na familia Ploceidae. Alcuéntrase en Camerún y Nixeria. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat.

El so nome fai honor al ornitólogu David Armitage Bannerman.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ploceus burnieri

***Ploceus burnieri***  ye una especie d'ave na familia Ploceidae.

Ye endémica de Tanzania. El so hábitat natural son los banzaos, alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

## Referencies
Pitta nympha

***Pitta nympha*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive n'Asia. 

## Distribución y hábitat
Reproduzse nel nordeste d'Asia, en Xapón, Corea del Sur, China continental y Taiwán, nos iviernos migra a Tailandia , principalmente na islla de Borneo nel este de Malasia, Brunéi, y Kalimantan, n'Indonesia. 

Reproduzse nos montes subtropicales, onde la so distribución alcontrada, suxer que tien requerimientos específicos de hábitat. En Xapón, reproduzse principalmente nos montes frondosos de fueyes perennes, cerca de la mariña, principalmente a menos de 500 m d'altitú, anque la cría rexistróse nos plantíos. En Corea del Sur reproduzse nel monte húmedu y el monte latifoliado cerca de la mariña, hasta 1.200 m d'altitú.

## Comportamientu

Busca alimentu ente la foyarasca en busca de los invertebraos. Aliméntase de viérbenes, arañes, inseutos, baboses y cascoxos.

## Estáu de caltenimientu
Esta ave ta clasificada como Vulnerable por BirdLife International, con una población envalorada d'ente 2.500 y 10.000 aves. La so población va en rápidu cayente por cuenta de la deforestación nel so área de reproducción, principalmente pa l'agricultura y la madera, a nivel llocal amiéstase la so captura pal comerciu d'aves.

## Referencies

*BirdLife Species Factsheet

## Enllaces esternos
Ploceus subpersonatus

***Ploceus subpersonatus*** ye una especie d'ave na familia Ploceidae.
Alcuéntrase n'Angola, El Congu, República Democrática d'El Congu, y Gabón.

Los sos hábitats naturales son los montes secos, sabanes seques, y banzaos tropicales y subtropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.

Envalórase la so población ente 2,500 y 10,000 exemplares, polo que considerase una *Especie Vulnerable*

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/loango-weaver-ploceus-subpersonatus BirdLife International Species Factsheet.
Poecilotriccus luluae

***Poecilotriccus luluae*** ye una especie d'ave na familia *[[Tyrannidae]]*. 

## Descripción
Mide 10 cm de llargor. La cabeza ye de color coloráu caoba, con una banda corita nel pescuezu y la nuca, siguida d'una banda blancucia delgada; el plumaxe del envés y la grupa ye verde oliva; la parte cimera del pechu ye oliva amarellentáu y l'inferior y el banduyu son de color ocre; les coberteras alares con puntes pequeñes color ante; les secundaries internes y terciaries con redes internes fuscas y con redes esternes marielles; les demás secundaries, les primaries y timoneres fuscas corites, con cantu esterior estrechu oliváceo.

## Distribución y hábitat
Atopóse ente los 1.829 y 2.200 m d'altitú Ye endémicu en carbes húmedes, xeneralmente cerca del bambú, de la sierra d'Amazones y San Martín nel norte de Perú. Ta amenazada por perda d'hábitat y arriendes d'ello, la BirdLife International y la UICN considerar vulnerable.

## Taxonomía
Foi conocíu de volao como Titirijí de Lulu, pero tres la muerte de Ned K. Johnson, una de les persones responsables de la descripción d'esta especie en 2001, el nome foi modificáu a Titirijí de Johnson pola AOU. Tres el treslláu d'esta especie del xéneru de *[[Poecilotriccus]]* al de *[[Todirostrum]]*, encamentóse'l cambéu del nome pol de Titirijí Papamoscas.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Davies, Ian (2010) Semeya.
Pomarea dimidiata

***Pomarea dimidiata***, o **Kākerōri** n'idioma local, ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye endémica de les islles Cook.

Por diversos motivos ye una ave bien estraña, ye la única especie d'ave que pasa por mudes socesives del so plumaxe al dir creciendo de naranxa a naranxa gris a gris puru al algamar el maduror a la edá de 4 años. Por causa de habitar islles tropicales, la so mira de vida ye desaxeradamente llarga pa una ave que pesa solo 22 gramos, con una tasa de sobrevivencia como adultu del 85 al 89 porciento, una mira de vida de 7 a 9 años, y una mira de vida máxima rexistrada nun programa de anillado empezáu a mediaos de la década de 1980 d'unos 24 años. Estes carauterístiques son comparables coles de grandes aves paserinas australianes tales como'l ave llira sobeyosa o'l pergolero satinado y representen mires de vida diez vegaes más enllargaes que les que tienen aves cantores holárticas similares. Esta llonxevidá desaxeradamente enllargada pue ser la esplicación de la presencia d'ayudantes del nial nuna familia na que dicha carauterística alcuéntrase ausente n'otres especies.
Los machos yá son fértiles a la edá de 1 añu, pero na práutica nun se reproducen hasta qu'algamen los 4 años d'edá.

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rarotonga-monarch-pomarea-dimidiata BirdLife Species Factsheet, datazone.birdlife.org
Pomarea iphis

***Pomarea iphis*** ye una especie d'ave na familia Monarchidae.

## Descripción
El monarca de Uahuka mide unos 17 cm de llargu. La so ala mide unos 9,3 cm. Nos machos adultos, cabeza, llombu, grupa, cola de les ales, mantu cimeru ye d'un tonu negru con un tinte verdosu. El plumaxe ye escuru. Les plumes secundaries y sobremanera les plumes de la cola tienen un rellumu de color verde escuru. Les plumes timoneres son de color negru. La parte baxa del pechu, el banduyu y los lladrales tán cubiertos de plumes negres y blanques mates mistes, que dan al plumaxe una apariencia motuda bocayona. L'iris ye de color marrón, el picu negru con un tinte azuláu cerca de la base. Les pates son de color negru sarriu.

Na fema adulta la cabeza y el pescuezu son oliva marrón con delles plumes esperdigaes na frente, la corona y alredor del güeyu. La parte trasera, costazu y rabadilla son marrón canela. Los muelles son de color marrón oliva con cantos esteriores de color mariellu-marrón estreches. Les plumes tienen cantos interiores ablancazaos y les plumes secundaries cantos interiores y final ablancazaos. Les plumes timoneres son oliva marrón con amplios cantos de color mariellu-marrón y puntos. El banduyu ye ablancazáu. Les mexelles y el gargüelu son de color negru veteado. El lladrales, el pechu y debaxo de la cola son de color mariellu-marrón.

## Distribución y hábitat
Ye endémica de la polinesia francesa. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales, y los plantíos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* BirdLife Species Factsheet.
Poospiza cinerea

***Poospiza cinerea*** ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. 
Ye endémica de Brasil. El términu *[[cinéreo]]* fai referencia a la so coloración ceniza. El so hábitat natural son los pacionales de tierres baxes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada, categoría vulnerable, pola perda del so hábitat.

## Referencies

## Enllaces esternos
Procnias tricarunculatus

**Procnias tricarunculatus** **campaneru coloráu**, **calandría** o **campaneru tricarunculado** (*Procnias tricarunculatus*) ye una especie d'ave de la familia Cotingidae, que s'atopa en Costa Rica, Hondures, Nicaragua y Panamá.

## Hábitat
Ye un migrante altitudinal. Na dómina reproductiva vive nos niveles alto y medio del monte húmedu de monte, ente los 1.200 y 2.100 m d'altitú. Fora de la dómina reproductiva puede xubir hasta los 3.000 msnm y baxar a les tierres baxes a 600 m d'altitú, visitando montes secundarios, árboles altos de zones semiabiertes cerca de los montes mayores. Procnias tricarunculatus (Verreaux y Verreaux, 1853) (Calandria, páxaru campana, rin-ran, campaneru tricarunculado)]; *Especies de Costa Rica*. INBio.

## Sinonimia
* *Casmarhynchus tricarunculatus*
* *Procnias tricarunculata*

## Descripción

Mide ente 26 y 31 cm de llargor. El plumaxe del machu ye de color castañu acoloratáu ablondu brillante, cola cabeza, el pescuezu, la nuca y la parte cimera del envés y del pechu blancos y alredor de los güeyos una franxa corita. Presenta trés llargues barbes carnoses negres que cuelguen de la base del picu. Les femes son más pequeñes, nun tienen barbes; el plumaxe del so envés ye de color oliváceo, con márxenes amarellentaes nes plumes; les partes inferiores son amarellentaes con rayes verde oliva.

### Canto
El machu na temporada de cría emite un llamáu *boinj* de gran resonancia, que puede escuchase hasta 0,5 km. de distancia o más, de cutiu precedida por xiblíos caltriantes o tañimientos. Les investigaciones de Donald Kroodsma demostraron qu'apriende'l so cantar y modifícalo a lo llargo de la so vida. 

## Alimentación
Aliméntase de frutos.

## Reproducción
El machu ye territorial y nel so territoriu empieza'l cortexu con cantares múltiples y vuela del ente dos rames a una empieza de 2a 5 m y pósase cantando na parte final de la caña onde s'atopa la fema, a cierta distancia d'ella; depués el machu vuela lateralmente percima y la fema camina lateralmente sobre la caña y allúgase onde s'atopaba'l machu, que se posa nel llugar ónde s'atopaba la ella, pa depués apariase. El nial ye construyíu pola fema.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bird calls from xeno-canto America
Progne cryptoleuca

***Progne cryptoleuca*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye nativu d'Aruba, Antilles Neerlandeses, Cuba y Estaos Xuníos.  El so hábitat consiste de monte de manglar tropical y subtropical, carbes, pacionales y árees urbanes. Nun tien subespecies reconocíes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Progne murphyi

***'''Progne murphyi***, ye una especie qu'integra'l xéneru *[[Progne]]*, de la familia Hirundinidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste d'América del Sur. Ye una especie infrecuente, y pocu conocida, polo que'l so estáu de caltenimientu ye «Vulnerable». 

## Distribución y hábitat

Estiéndese dende poles rexones costeres del océanu Pacíficu, dende'l noroeste de Perú hasta l'estremu norte de Chile. 

; Nel Perú: rexistrar en: Baltara, en San Damián n'Áncash, en Mejía n'Arequipa, y nes islles Chao y Corcováu, dambes pertenecientes a la reserva nacional Sistema d'Islles, Castros y Puntes Guaneras.
; En Chile: Rexistrar solamente na Rexón de Arica y Parinacota, en Arica, nel valle de Lluta, y nel valle de Azapa.
Habita en oasis en valles y quebraes arrodiaes d'árees desérticas.

## Ecoloxía

Sábese bien pocu sobre la so bioloxía y ecoloxía. Aliméntase d'inseutos que prinda en vuelu. Créese qu'añeren en furacos en cantiles, árboles o edificios, anque les colonies descubiertes presenten los sos niales construyíos en paredones de piedra o fuécares salitroses. Realiza llocalmente movimientos post-reproductivos, lo que fai que nel sur de Perú amóntense'l so númberos ente xineru y abril.

## Taxonomía

Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Frank Chapman nel añu 1925, sol mesmu nome científicu. La so llocalidá tipu ye: «cerca de Baltara, mariña del noroeste de Perú». 

Mientres bona parte del sieglu XX, foi considerada por dellos autores una subespecie de *[[Progne modesta]]*.

Según dellos autores forma una superespecie con *[[Progne modesta]]*, *[[Progne subis]]*, *[[Progne dominicensis]]*, *[[Progne cryptoleuca]]*, *[[Progne chalybea]]*, *[[Progne elegans]]*, y *[[Progne sinaloae]]*. 
 
## Caltenimientu ==.

Ye una especie infrecuente, y pocu conocida, polo que'l so estáu de caltenimientu ye «Vulnerable». La so población amuesa un enclín decreciente. Los avistamientos foron namái nun númberu bien amenorgáu de llocalidaes, y polo xeneral vense namái pequeñes bandaes. Ye por esta razón que s'envalora un total poblacional baxu, con númberos que van dende un mínimu de 3500 a un máximu de 15&nbsp;000&nbsp;individuos adultos.

## Referencies

## Enllaces esternos