Alfoz de Quintanadueñas

**Alfoz de Quintanadueñas** ye la denominación d'un conceyu asitiáu na provincia de Burgos, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón (España), contorna d'Alfoz de Burgos, partíu xudicial de Burgos, asitiáu a pocos quilómetros al noroeste de la capital provincial.

## Nucleos de población
**[[Quintanadueñas]]** ye la capital del conceyu, que cunta con cuatro entidaes llocales menores: Arroyal, Marmellar de Arriba, Páramo del Arroyo y Villarmero.

## Formación del conceyu
Por agregamientu de los siguientes conceyos: 

## Situación
Asitiáu al noroeste de Burgos y a una llegua (6&nbsp;km) d'esta ciudá, na vera derecha del ríu Ubierna y gocia anguaño d'una evidente espansión.

## Esquisa histórica
Tien esta llocalidá más d'un mileniu d'historia. Como'l restu de pueblos de la contorna burgalesa, apaeció nes acabadures del sieglu IX o bien a principios del X. El territoriu, que toma'l ríu Ubierna y el tramu altu del Arlanzón, recuperar pa Castiella en reconquistar-repoblación llevaes a cabu tres les fundaciones de Ubierna y Burgos ordenaes pol rei Alfonsu III d'Uviéu nel añu 884.

La historia tien presentes a los distintos pueblos que formen parte del Alfoz de Quintanadueñas. El primeru n'apaecer ye Marmellar de Arriba, nel añu 949 y sígue-y Páramo del Arroyo surdíu en 961. Arroyal apaez más tarde, en 1129, y finalmente apaez Villarmero, en 1214. Estes feches correspuenden a documentación eclesiástica. 

Nun se sabe cuándo nin quién fundó Quintanadueñas. Los historiadores apreciaron gran proliferación de monesterios de monxos y monxes na tierra de Burgos na primer centuria de la so esistencia. 

A pesar de qu'esiste un gran vacíu documental supúnxose que la población anicióse por cuenta de la secularización d'un monesteriu de monxes. El tránsitu de monesteriu a pobláu secular afitar hacia l'añu 1000 yá qu'en 1068, el rei Sancho II de Castiella dona al obispu don Simeón "la villa de Quintana Dueñes dafechu, coles sos sernas, viñes, praos y los términos qu'alla correspuenden". 

Nacida so un signu abacial, tres un tiempu de réxime secular, la nueva villa de Quintanadueñas entra na órbita eclesial de la sede burgense. Tres el blagu abacial, la villa ye gobernada pol blagu episcopal. L'interés del obispáu de Burgos queda demostráu pol florecimientu del románicu na villa. 

A partir del sieglu XII, Quintanadueñas resulta beneficiaria d'una vecindá pola so cercanía a Burgos, cámara del rei y cabeza de Castiella. A partir d'esti momentu Quintanadueñas crez en población. Esta medría deber al agregamientu d'otros llugares próximos, nacíos nos años de la primer repoblación, toos asitiaos nun arcu de radio inferior a dos quilómetros del cascu de la villa. Asina, Quintanadueñas absuerbe'l llugar de Quintanilla de Quintanadueñas (nomáu en 1103), Pandorial de riba (citáu en 1129) y Villacesereo, llamáu güei pagu de San Pedro, cercanu a la fonte del Arcu. Otra razón qu'esplica la crecedera d'esti conceyu ye la comodidá qu'ufierta a la burguesía de la capital pa la so instalación ya inversión nel campu. 

El restu de pueblos del alfoz tamién absuerben otros llugares. Asina Arroyal quedar con Valoria, Mazarifos y Quintanapuercas; Páramo del Arroyo absuerbe Quintana y, finalmente, Villarmero a Villaluenga. 

Quintanadueñas xenera llinaxes bien respetables na historia como los Yáñez, Hoyos, Del Peso, etc. anque'l más relevante va ser el de Quintanadueñas, que va tener la so cortil nel cercanu llugar de Peñahorada. Otres grandes families van asítiase nel conceyu, siendo la familia Salamanca la más celebrada, yá que va llegar a fundar un mayoralgu. 

Esta espansión sigue güei siendo Quintanadueñas unu de los puntos burgaleses con meyor porvenir y garantía de futuru. Anguaño, ocupa la primer posición de pueblos d'España con mayor crecedera en términos porcentuales por cuenta de la "cultura del adosáu" que dexa una vivienda digno y barato.

## Demografía
Esti conceyu tuvo una crecedera demográfica inéditu na comunidá autónoma a la que pertenez por cuenta de la so cercanía cola capital provincial. El conceyu tuvo un máximu de población de derechu de 2001 habitantes en 2013 (1080 homes y 921 muyeres).



## Festividaes y gastronomía
{{VT|Gastronomía de la provincia de Burgos celebra la fiesta de la Virxe del Rosariu'l primer domingu d'ochobre. Destacamos el corderu asáu ellaboráu polos 3 restoranes de la zona. Ta en proyeutu la creación de la Fiesta del Alfoz col propósitu de tener una fiesta pel branu pa tolos pueblos que conformen l'Alfoz.

## Arte
La ilesia parroquial de La nuesa Señora del Rosariu asocede a otra románica, de mayores dimensiones que l'actual, y de la que queden dellos restos: Un Pantocrátor calidable arrogante y unos canecillos de finales del sieglu XII.

La Ilesia actual construyir ente los años 1598 y 1620. Ye obra de los arquiteutos Pedro Rasines y Francisco de Hazas.
 
A lo llargo de los sieglos XVII y XVIII afatar con retablos, dalgunos d'ellos interesantes: El retablu mayor ye rococó, obra de Francisco Echevarría, construyíu ente los años 1766 a 1771. Los retablos de la Santa Cruz y del Rosario son churriguerescos; contienen un Cristu y unes tables. Los retablos de la Purísima y de la Madalena son neoclásicos con imáxenes de distintes dómines.

## Teunoloxía
El conceyu del Alfoz de Quintanadueñas nel so impulsu teunolóxicu pa la zona, desenvolvió una rede mista wifi-wimax col fin de dotar a los sos ciudadanos d'accesu de banda ancha inalámbrica. Ellí onde los operadores convencionales nun pudieron llegar, la infraestructura municipal llega.
Apocayá esplegóse una rede de fibra óptica FTTH neutra y municipal.

## Política
El Conceyu del Alfoz de Quintanadueñas ye oxetu de rivalidá ente los partíos políticos. En distintes campañes púdose ver a un diputáu nun mitin o inclusive viaxes gratuitos en globu acompañaos d'espectáculos varios.
Nes eleiciones de 2015 hubo tres candidatures pa los nueve ediles a escoyer y el resultáu foi'l de reeleición de Gerardo Bilbao de la candidatura IAQ por mayoría absoluta. IAQ tamién ganó les eleiciones en toles pedaníes.
Comparte Conceyu con PP y PSOE.



* Alcalde electu: Gerardo Bilbao de la candidatura IAQ por mayoría absoluta.


Coincidiendo cola festividá de San Ildefonso celébrase Conceyu Abiertu.

## Enerxía eólica

Los parques eólicos previstos nel conceyu suponen un severu impautu visual sobre la Catedral de Burgos y el Monesteriu de las Huelgas y asina lo fixo constar el conceyu de la capital. Pela otra parte, la Mesa Eólica de Burgos realizó una valoración bien positiva de la instalación d'estos dos proyeutos n'Arroyal y Páramo del Arroyo.

## Personaxes pernomaos
* Saturnino Calleja, editor y filántropu

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos