open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Motilleja

**Motilleja** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 23,82&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal para 2017 del INE con 549 habitantes y una densidá de 23,05&nbsp;hab./km².

## Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 1.283,17 €.

## Fauna y flora
Atopar a menos de 2 km el ríu Júcar y ye conocíu pol so gran variedá de fauna y flora. Tamién destaca na fauna acuática d'esti ríu la so gran cantidá d'exemplares de cámbaru americanu.

Ye importante destacar el paraxa de Cuasiermas.

## Patrimoniu
* La ilesia parroquial ye d'estilu barrocu y, cola so gran torre, imponer nel llanu motillejano. Terminar de construyir en 1787 y caltién el so advocación a Santa Ana, patrona de la llocalidá.

* A los pies de la ilesia atopa la Plaza Mayor, pequeña y coqueta, d'urbanismu zarráu y con un antiguu reló de sol.

* Les cais de la población son llargues y rectes de marcáu calter manchegu.

## Artesanía
L'artesanía más destacao de Motilleja ye'l encaxe de boliyos qu'ellaboren con percuru munches muyeres de la población.

## Fiestes
Les fiestes más importantes son: 
* Les fiestes patronales n'honor a Santa Ana, nes últimes selmanes de xunetu.
* Los mayos, con cantares populares na ilesia y cais del pueblu, na nueche del 30 d'abril.
* San Isidro, patrón de los llabradores, el día 15 de mayu.
* El periodu de la Navidá, con rondes d'aguilandos poles cases del pueblu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Paterna del Madera

**Paterna del Madera** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atopar nel valle del ríu Madera, afluente del ríu Mundo, nel centru de l'antigua Sierra d'Alcaraz y ta acomuñada a la mancomunidá de servicios de la Sierra del Segura.

## Situación xeográfica y accesos
Paterna del Madera ta a 79 km de distancia xeográfica de la capital de la provincia. Per carretera llegar dende Alcaraz, pasando pol puertu del Barrancazo (110 km a Albacete); dende Riópar, pol de Crucetillas; o dende Peñas de San Pedro y Bogarra (88 km a Albacete).

## Demografía
En 2017 cuntaba con 359 habitantes, según datos del INE.

## Pedaníes
Entiende les pedaníes de Batán del Puerto (10&nbsp;km), Casa Nueva, Casa Rosa, Los Catalmarejos (11&nbsp;km), Sierra del Agua (12&nbsp;km), Cortijo de Tortas (6,7&nbsp;km), Río Madera (13&nbsp;km) y El Encebrico

## Referencies

## Enllaces esternos
Pozo-Lorente

**Pozo-Lorente** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Pertenez al partíu xudicial de Casas-Ibáñez. 

## Historia
Perteneció mientres la Edá Media al *Estáu de Jorquera*, dientro del marquesáu de Villena.

## Demografía
Tenía una población, según los datos oficiales del INE a 1 de xineru de 2017, de 414 habitantes.

## Economía
El so principal recursu ye l'agricultura, destacando los ceberes y el viñéu. Cuenta con una cooperativa vitivinícola. 

Tamién ye importante pa la economía y la tradición del pueblu la caza, con importantes cotos de caza menor.

## Patrimoniu
Cunta con un templu parroquial del sieglu XVIII, ensin obres d'arte reseñables.

## Fiestes
Les sos fiestes patronales celébrense'l 3 de mayu, n'honor de la Santa Cruz, y el 26 de xunetu n'honor de Santa Ana. 

Tamién tien muncha tradición la romería de San Isidro, que se celebra'l 15 de mayu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Povedilla

**Povedilla** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Ta allugáu na contorna d'Alcaraz.

En 2017 cuntaba con 452 habitantes según los datos oficiales del INE.

## Xeografía
Povedilla ta allugáu al suroeste de la provincia d'Albacete, a 91 km de la capital provincial y partiendo cola provincia de Ciudá Real, onde la llanura empieza a ondularse y empiecen les estribaciones de la sierra d'Alcaraz, con una altitú de 825 msnm. El cascu urbanu atopar nuna falla del terrén que fai que se sollivien daqué les fríes temperatures ivernices y anídiense les altes del branu.

## Economía
La economía ye eminentemente agrícola y ganadera, con un aceptable grau de mecanización. Ente los cultivos predominantes atópense'l cebera, olivar, xirasol, lleguminoses, etc. Na ganadería destaca'l ganáu lanar.

Otru aspeutu importante de la economía constituyir la caza, yá que tol términu municipal ta partíu en dellos cotos de caza, que reporten importantes beneficios.

## Flora y fauna
La flora ye típica de la zona y ye bien variada.

La fauna ta compuesta principalmente de coneyos, perdices y foinos. 

## Turismu y ociu
Nel conceyu la principal actividá que s'ufierta pal ociu ye la de la caza, tanto menor (perdiz, coneyu, llebre, palombu, etc.), como la caza mayor (xabalín, venáu, etc.). Esta actividá atrai a gran cantidá de visitantes mientres bona parte del añu.

El senderismo ye otra curiosa actividá pola cantidá de caminos y senderos esistentes que conducen y traviesen zones y paisaxes de gran interés, con abondoses fontes que faen más curiosu'l camín.

Esiste una gastronomía típica con productos de la zona, que non pola so cencellez resulta menos curiosa, que fai les delicies del visitante.

Otros llugares son el parque, les pistes deportives de les escueles o la piscina.

El campusantu ye un llugar d'interés cultural pol so gran cantidá d'elementos arquiteutónicos.

La plaza ye'l llugar de xunta de los turistes por excelencia.

Tamién ye interesante'l cuetu *Coyao*, el monte de Povedilla.

## Fiestes
El primer domingu d'ochobre celebren les fiestes n'honor a la Virxe del Rosariu, destacando pol so interés los festivales taurinos, nos qu'intervienen les más destacaes figures de la tauromaquia, esposiciones, concursos, competiciones deportives, etc.

Una gran fiesta campera celébrase'l 25 d'abril, la romería de San Marcos, na que tol pueblu axuntar nel campu, cola gastronomía como principal actividá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Pozohondo

**Pozohondo** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Ta allugáu na antigua contorna de la sierra d'Alcaraz. Atopar a 30 km de la capital provincial. Entiende les pedaníes de Campillo de la Virxe, Nava de baxo, Nava de riba y Los Pocicos.

## Escudu heráldicu
Mientres la Guerra de la Independencia, los habitantes de la llocalidá vencieron a los franceses y consiguieron arrampuña-yos unes banderes y unos cañones que güei son los que componen el so escudu heráldicu.

## Demografía
En 2017 cuntaba con 1.653 habitantes, según datos del INE. Anque la población ye abondo inferior a la de mediaos del sieglu XX cuando llegó a tener casi 4.500 habitantes, caltúvose estable dende la década de 1990.

## Fiestes
* Celebra les sos fiestes patronales n'honor a San Xuan Bautista ente'l 21 y el 25 de xunu, con arrogantes encierres y corríes de toros, según verbenes, gazpachada y la *danza del zánganu*. Tou ello regáu con vinu de la tierra y amenizado pela so famosa banda de música. Tamién destaca'l calter allegre de les peñes qu'enllenen les cais mientres estos díes.

* Nuesa Señora del Rosariu (patrona): les fiestes empecipien nueve díes antes de primer domingu d'ochobre, con populosu novenario na ilesia de San Xuan Bautista, que va concluyir cola yá tradicional ufrienda de flores. Esa mesma nueche los Hermanos/as de la Virxe van percorrer les cais del pueblu cantando les letrillas del Rosario, acompañaes coles notes del acordión y la guitarra, que tamién acompañaron el rezu del Santu Rosario, mientres el novenario. El Rosariu de l'Aurora va poner fin a una nueche que va anteceder al día grande, nel que tres la Misa, la imaxe de la Virxe del Rosariu, procesionará pol pueblu del que ye considerada patrona dende antiguu, cola compañía de la Banda de Música de Pozohondo. Destacar qu'en 2012, Pozohondo conmemoró'l 50 Aniversariu de la Coronación de la imaxe de la Virxe del Rosariu, con gran cantidá d'actos, nos que podemos destacar la participación de tolos coleutivos locales.

* Selmana Santa: con gran participación y que cunta cola representación del prendimiento, un drama que representa la Pasión de Cristu con testu del sieglu XIII.

* Santa Cecilia: patrona de la música na Ilesia católica, con lluminaria, pataques y conciertu. Celébrase'l 22 de payares.

* Santa Lucía: lluminaries nes cais.

* San Blas: 3 de febreru, ye costume salir al campu a comer.

## Referencies

## Enllaces esternos
Villa de Ves

**Villa de Ves** ye un conceyu y llocalidá d'España asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Historia
La llocalidá de Villa de Ves foi reconquistada a los musulmanes por Alfonsu VIII nos empiezos del sieglu XIII, convirtiéndose en villa nel añu 1272 sol privilexu concedíu por Alfonsu X ''el Sabiu''.

Villa de Ves perteneció al Marquesáu de Villena y colos Reis Católicos pasó a ser realengu.

L'aldega de Casas de Ves foi alquiriendo mayor importancia de la que Villa de Ves perdió'l so valor estratéxicu, asina nel sieglu XVIII el conceyu moraba en Casas de Ves anque Villa de Ves siguía siendo la cabeza.

En 1838 con Sabela II, Villa de Ves volvió adquirir l'autonomía municipal.

Dende 1962 la cabeza del conceyu ye l'antigua aldega d'El Villar, llamada agora Villa de Ves, ente que la vieya población recibe'l nome de Barriu del Santuariu.

## Monumentos
Hai de solliñar la ilesia parroquial de la llocalidá, formosa construcción edificada con piedra llabrada d'estilu góticu tardíu polo que tuvo de ser construyida o reconstruyida ente los sieglos XIV y XV. Les voces del pueblu aseguren que s'edificó sobre una antigua mezquita, anque resulta difícil atopar datos que testifiquen esta lleenda.

Sábese que la ilesia parroquial taba dedicada a Nuesa Señora de l'Asunción y que dependía del Obispáu de Cartaxena. Na actualidá depende del cura párrocu de Casas de Ves y a efeutos xurídicos eclesiásticos al Obispáu d'Albacete.

## Fiestes
Nel interior de la ilesia parroquial venérase la imaxe del Santísimu Cristu de la Vida. La so festividá celébrase'l 14 de setiembre, siendo llugar de pelegrinación de miles de fieles de tola manchuela albaceteña y de la vecina contorna valenciana del Valle de Cofrentes.

Tamién se celebren fiestes en redol al 8 de mayu, festividá de San Miguel de Mayu.

## Demografía
En 2017 cuntaba con 59 habitantes según los datos oficiales del INE.

## Xeografía
* Altitú: 690 msnm.
* Llatitú: 39º 13' 22" N
* Llargor: 001º 15' 37" O

## Referencies

## Enllaces esternos
Villavaliente

**Villavaliente** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atopar a 39 km de la capital provincial y ta arrodiáu pelos términos municipales de Pozo-Lorente, La Recueja, Jorquera y Casas de Juan Núñez.

## Historia
Hasta l'añu 1927 pertenecía al conceyu cercanu de Jorquera del que s'independizó'l día 13 d'avientu, dichu día dio nome a una cai de la llocalidá.

## Demografía
En 2017 cuntaba con 219 habitantes según los datos oficiales del INE. Mientres les dómines de branu'l pueblu ronda los 400 habitantes.

## Fiestes
Les principales fiestes son:
* 23 de xineru, día del so patrón, San Ildefonso. 
* 15 de mayu, día de San Isidro.
* 13 d'avientu, día de la segregación del conceyu de Jorquera y constitución en conceyu independiente.

## Galería

Iglesia de Villavaliente 02.jpg|Conceyu de Villavaliente.
Villavaliente 01.jpg|Cai na llocalidá.
Villavaliente 03.jpg|Cucu.
Villavaliente 04.jpg|Paisaxe xunto a la llocalidá.
Iglesia de Villavaliente 01.jpg|Ilesia.
Iglesia de Villavaliente 02.jpg|Ilesia.


## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina sobre Villavaliente.
Valdeganga

**Valdeganga** ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, perteneciente a La Manchuela.

## Llocalización
El conceyu ta asitiáu al nordeste de la provincia, na contorna de La Manchuela, a 23 km de la capital provincial y a veres del ríu Júcar.

Na so marxe derecha a 80 metros del nivel de les sos agües. Atópase tamién cerca de la Canal de María Cristina y a 29 km de Casas-Ibáñez. Constitúi'l final del Carril bici Albacete-Valdeganga. Pertenez al Partíu Xudicial d'Albacete.

## Datos básicos
Toma una estensión de 98,32 km² a 676 msnm, y cuntaba con una población de 1.958 habitantes según los datos oficiales del INE en 2017, a los cualos conózse-yos col xentiliciu de valdeangueros.

## Economía llocal
Produz ceberes, vinu, hortolices, frutes y productos de tierres de llanu en regadío, que fueron n'aumentu. Construyóse un polígonu industrial, que va dar nueves orientaciones a la producción.

## Naturaleza y paisaxe
Valdeganga ye una población d'inmensos contrastes paisaxísticos, onde podemos atopar una llanura na qu'abonden viñeos calidable, y una ribera na cual podemos apreciar los curiosos del paisaxe entorno al ríu Júcar, que traviesa esta contorna rompiendo la llanura y convirtiendo el llugar por onde pasa la zona de güertes, ribayos y vistes montascoses.

## Patrimoniu históricu
Valdeganga foi zona de camín, y na antigua ciudá, paez ser que d'orixe romanu, atopábense delles ventes xunto a les calzaes romanes. Paez ser qu'había dos calzaes que se cruciaben na vega del ríu Júcar: una que se dirixía a Zaragoza; la otra paralela al Júcar conducía hasta Valencia, Dénia o Cullera.

Nel términu municipal esiste cierta paraxa, llugar conocíu como *El Santu*, que caltién les ruines de l'antigua ciudá de *Vallislonga* na que, según el itinerariu de Antonino, topábase La Sexta Casona del Imperial camín romanu que dende'l sur dirixir a Zaragoza, polo cual construyóse de momentu a la población una ponte sobre la llamada Ponte Torres, d'induldable orixe romanu.

## Persones destacaes
* José Antonio Salcedo Sánchez, futbolista.
* Jaime Romero, futbolista.

## Referencies

## Enllaces esternos
Albaladejo

**Albaladejo** ye un conceyu español, asitiáu nel sureste de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha y perteneciente a la contorna del Campu de Montiel. 

Tien una superficie de 48,94 km² con una población de 1.323 habitantes (INE 2015) y una densidá de 28,57 hab/km². Ye estremeru cola provincia d'Albacete.

## Fiestes
* Danza de les ánimes: la danza, o función d'ánimes, consiste en vistir una vara de cuatro metros con ocho cintes, tantes como danzantes.
* Selmana Santa, onde destaca especialmente la procesión del Resucitáu, la *Carrera del Neñu* na que se lleva corriendo una imaxe de Cristu resucitáu n'andes pelos campos y cais de la llocalidá. Cuando acaba la procesión, preséntense andar ante una imaxe de la Virxe María a la que se-y camuda'l mantu negru que lleva por unu blancu. Los tambores y les cornetes empiecen a tocar nesi momentu.
* Romería de San Marcos: el 25 d'abril. 
* Romería de San Isidro: el 15 de mayu. 
* Romería de San Cristóbal: el 10 de xunetu.
* Fiestes patronales: del 23 al 26 de xunetu, celebrar n'honor de Santiago Apóstol.
* Fiestes n'honor a la Virxe del Rosariu: celébrase'l 8 d'ochobre.

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
*
*Pasudoble dedicáu a la población de Albaladejo (Ciudá Real), autor: Santiago Peláez Noguera.
Alcolea de Calatrava

**Alcolea de Calatrava** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 70,79 km² con una población de 1.475 habitantes (INE 2015) y una densidá de 21,37 hab/km².

## Fiestes
Fiestes a Santa Escolástica: Tienen llugar el día 10 de febreru. Según les Rellaciones Topográfiques de Felipe II d'España yá en 1575 celebrábase esta fiesta, que se instituyó por cuenta de una plaga de llagosta qu'afaró esta zona. 

Anguaño, ente les actividaes d'estes fiestes cunta una diana al cargu de la Banda Municipal, la Santa Misa n'honor a la patrona, la procesión (onde se procede a la tradicional repartu de les caridaes de Santa Escolástica), la quema de fueos artificiales na plaza, bailles populares y xuegos pa toles edaes. Ente les distintes actividaes culturales que se lleven a cabu, destaca la celebración a nivel nacional del Certame de Poesía "Angel Crespo", convocáu pol Conceyu cada dos años coles mires de rindir homenaxe al nuesu poeta más pernomáu. 

Fiesta a San Roque: Ye l'otru patrón de Alcolea, que la so festividá celebrar el día 16 d'agostu. Les fiestes n'honor a San Roque duren dellos díes, mientres los que tienen llugar distintos actos culturales, d'ociu y tiempu llibre ente los que destaquen una caldereta popular, la Fiesta de l'agua, y la organización d'una actividá de calter estraordinariu que favorez la participación direuta de tolos alcoleanos. El día 16 celébrense los actos relixosos más importantes: la misa y la procesión n'honor al patrón.el día 13 d'avientu celébrase santa llucía, pela tarde-nueche encienden decenes de fogueres que se ven a km de distancia

Fiestes a San Isidro Llabrador:15 de mayu, esi día pela mañana celébrase una misa n'honor a San Isidro (patrón de los llabradores) y de siguío llévase al santu en procesión dende la ilesia a la ermita de la Santa Cruz. Darréu, los vecinos mover hasta'l Quintu de Enmedio pa festexar la romería.

## Sitios d'interés
* Laguna y cráteres volcánicos:
** Volcán de Peñarroya, de 812 metros d'altitú y declaráu Monumentu Natural pola Xunta de Comunidaes de Castiella La Mancha según Decretu 176/2000 de 05-12-2000. 
** El cráter de Zahurdones, bien desdibuxáu pola actividá erosiva. 
** El volcán del Cuetu de la Cruz, que tien un interesáu cráter causáu pola estracción artificial de llava, datáu en 4´8 millones d'años. 
** La llaguna de les Peñes del Bú. 
** La caldera volcánica de Les Higueruelas. 
** La llaguna de Alcolea, tamién conocida como de “Les Maestres”.
* Xacimientu de Les Higueruelas: Na finca Les Higueruelas atópase un importante xacimientu paleontolóxicu datáu nel Pliocenu Superior descubiertu en 1935 por Fidel Fuidio. Nes campañes de 1971, 1990 y posteriores clasificáronse restos de mastodontes, guepardos, rinocerontes, gaceles, cérvidos y tortúes xigantes. Parte d'estes pieces tán espuestes nel Muséu Provincial de Ciudá Real, amás d'un diorama de tamañu natural que reconstrúi'l paisaxe de la dómina.

## Demografía

## Personaxes pernomaos
*Ángel Crespo (1926–1995), poeta, ensayista, traductor y críticu d'arte español.

## Referencies

* web oficial
Abenójar

**Abenójar** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Según datos del INE de 2015 tien una población de 1.471 habitantes.
## Descripción
Abenójar ye un conceyu pequeñu, que s'atopa ente Ciudá Real y Almadén y a tan solo 33 km de Puertollano.

L'accesu per carretera puede realizase pola comarcal C-424 que xune Puertollano con Almadén, la carretera llocal de Saceruela, la carretera llocal de Los Pozuelos de Calatrava (que nun ye bien recomendable debíu al mala traza de la mesma) y la comarcal C-403 que tendría de llegar a Luciana pero entá nun se terminó, anque llueu van dar empiezu les obres.





NOTA: Les cifres tán referíes a 1 de xineru. Fonte: INE


## Llocalización

El términu municipal tien 42.343 ha, y ta asitiáu na so mayor parte nel valle del ríu Tirteafuera, afluente del Guadiana y parte na cuenca del regueru Quejigales afluente del ríu Valdeazogues. El nucleu central atopar a una altitú de 612 metros
Atopar al oeste del Campo de Calatrava, ente los Montes de Toledo y el Valle de Alcudia. Llenda colos términos de Saceruela y Luciana al norte, Los Pozuelos y Cabezarados al este, Almodóvar del Campo al sur, y Almadén y Almadenejos al oeste.
Tien la denomada Cueva de los moñecos aparente llugar pa los escursionistes deseosos de ver les sos innumberables estalactites y estalagmites que tienen les formes cola que se da nome a dicha cueva.

Nel términu municipal atópase'l monumentu natural de la Llaguna volcánica de Michos.

## Referencies

## Enllaces esternos

* La to Abenójar
* Conceyu de Abenójar
*
Arenales de San Gregorio

**Arenales de San Gregorio** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Segregóse'l 20 de febreru de 1999 del conceyu de Campo de Criptana, al que perteneció históricamente desque se creó como colonia rural cola denominación de «Arenales de la Moscarda».

El conceyu tien una superficie de 31,19 km², con una población de 672 habitantes (INE 2015) y una densidá de 21,58 hab/km². Llinda namái colos términos municipales de Campo de Criptana al noroeste y con Tomelloso al sureste y atópase bien próxima a estes otres llocalidaes: Alamea de Cervera, Pedro Muñoz y Alcázar de San Juan.

## Historia
Arenales de San Gregorio surde escontra mediaos de sieglu XIX como un conxuntu de güertos colos sos correspondientes cocevos (cases de campu) que pertenecíen a Campo de Criptana. Yá en 1845 Pascual Madoz fixo referencia a esti llugar diciendo:

Nel padrón de Campo de Criptana de 1860-1861 apaecen los habitantes del "Caserío de los Arenales" indicando qu'esisten 33 cases y 123 habitantes. En 1880 declárase como colonia rural d'Arenales de la Moscarda cuntando yá con 165 habitantes nesi añu. Munchos de los colonos vinieron atraíos pol conxuntu de privilexos que daba la llei de colonies agrícoles de Sabela II de 1868 (duraría hasta 1899 tres el desastre del 98) como'l "tributu del sangre" que eximía a los colonos de serviciu militar.

En 1888 Arenales figura como aldea nel nomenclátor del Institutu Estadísticu de Ciudá Real y apaez como dependiente alministrativamente de Campo de Criptana. En 1893 pasar a considerar como "Anexu en Pedanía" y convertiríase Vicente Lara Espinosa nel primer alcalde de la llocalidá.

En 1956 la llocalidá camuda de nome pasándose a llamar Arenales de San Gregorio (nome actual), refugando l'anterior nome d'Arenales de La Moscarda. En 1991 pasar a considerar como una entidá d'ámbitu territorial inferior al conceyu (EATIM). El 20 de febreru de 1999 llogra la independencia y emancipación de Campo de Criptana convirtiéndose nun conceyu.

## Economía
La economía de la llocalidá sofítase básicamente sobre'l sector primariu. Predomina'l cultivo de vide pero ye tamién importante la esplotación de terrén pal olivar destináu bien pal llogru d'aceituna o d'aceite a partir d'esta, les ceberes; trigu y cebada principalmente y el cultivu del melón.

El sector secundariu amenorgar a la cooperativa vitivinícola integrada na Denominación d'Orixe La Mancha. El sector servicios ta compuestu principalmente por chigres, anque tamién cunta con una casa rural.

## Alministración

## Demografía

## Fiesta
* San Antón: 17 de xineru.
* Fiesta de la constitución del conceyu: 20 de febreru.
* Fiestes patronales: Son n'honor de San Gregorio Nacianceno y de la Inmaculada Concepción. Celébrense'l 9 de mayu (festividá de San Gregorio).
* Fiestes d'agostu: 15 d'agostu.

## Galería

Archivu:Iglesia de arenales.jpg|Ilesia
Archivu:Carretera y pinos de arenales.jpg|Carretera y pinos
Archivu:Carretera de arenales.jpg|Carretera
Archivu:Almendro y viña2.jpg|Almendro y viña por "El pilón"


## Referencies

## Enllaces esternos
Arenas de San Juan

**Arenas de San Juan** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 63,09 km² con una población de 1.067 habitantes (INE 2015) y una densidá de 17,26 hab/km².

Cerca de les Tables de Daimiel, con una ilesia declarada Monumentu Históricu Nacional d'estilu románicu mudéxar, únicu a esta llatitú de la península ibérica, primero torre d'observación romana al llau de la vía romana escontra Tarragona, dempués mezquita y darréu ilesia.

El so patrón ye San Bernabé Apóstol, que la so celebración ye'l 11 de xunu, dempués de la vendimia celebren otres fiestes n'aición de gracies pola collecha d'uva recoyida.

## Demografía

## Fiestes

* Farrapes y migues: Antroxu.
* San Marcos: 25 d'abril. 
* San Isidro: 15 de mayu. 
* Feries y Fiestes: 11 de xunu, n'honor al so patrón, San Bernabé Apóstol. 
* Virxe del Carmen: 16 de xunetu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Brazatortas

**Brazatortas** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una población de 1.038 habitantes (INE 2015). El so nome deriva de *Abrazatortas*, quiciabes en referencia a la riqueza de les sos tierres de cultivu. Foi propiedá de la Orde de Calatrava.

## Sobre'l so nome
El so nome ye un hidrónimu que vien del N. cola repoblación medieval, formáu por 2 partes:1ª- **Braza o Abraza**: pallabra prerromana que, si derivar de **ber-aza o bar-aza**, significaría** valle de ríu o vega amplia...**-(Ver **Brazacorta-BURGOS**)-, nesti casu referíu al ríu Ojailén...-; y, si derivar de **abr(a-a)za, portiellu o valle ampliu**....Y 2ª-** Tortas**: Pallabra llatina y prelatina-( de "tortus,-a, -um = torcíu/a)-, referente, ensin dulda, a **les curves o meandros del valle del ríu**.

## Fiestes
* San Isidro Llabrador: 15 de mayu.
* Fiestes n'honor a la Divina Pastora, Patrona del barriu de la Estación, que tienen llugar l'últimu fin de selmana de mayu. 
* Fiestes patronales: 14 de setiembre n'honor al Cristu d'Ourense, patrón de Brazatortas.

## Últimes eleiciones municipales
* 24 de mayu de 2015
: Corporación Municipal formada por 9 conceyales. 
: Resultaos:
:*Partíu Popular: 77,31% (586 votos), 7 conceyales.
:*PSOE: 22,30% (169 votos), 2 conceyales.

* 27 de mayu de 2007
: Corporación Municipal formada por 9 conceyales. 
: Resultaos:
:*Partíu Popular: 68,09% (542 votos), 6 conceyales.
:*PSOE: 30,40% (242 votos), 3 conceyales.

## Personaxes célebres nacíos na llocalidá
* Antonio Gala (1930), escritor
* Millán Salcedo (1955), actor

## Ver tamién
* Conceyos de Castiella-La Mancha
* Conceyos d'España

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabezarados

**Cabezarados** ye un conceyu español asitiáu na provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tenía una población de .

## Descripción
Ta asitiada ente Ciudá Real y Almadén y a tan solo 27 km de Puertollano.

L'accesu per carretera puede realizase pola comarcal C-424 que xune Puertollano con Almadén, la carretera llocal de Los Pozuelos de Calatrava (asfaltada apocayá), y la carretera que xune Abenójar con Corral de Calatrava.

El so términu municipal ocupa 7,93 km². Ésti llenda al norte con Abenójar, al este con Corral de Calatrava, al sur con Villamayor de Calatrava y al oeste con Almodóvar del Campo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cañada de Calatrava

**Cañada de Calatrava** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, asitiáu na carretera que xune Corral de Calatrava con Villar del Pozo. El so términu municipal atiesta al este con Ciudá Real y Villar del Pozo, al sur con Argamasilla de Calatrava y al oeste con Caracuel de Calatrava y Corral de Calatrava. Tien una superficie de 29,9 km² con una población de 906 habitantes (INE 2015) y una densidá de 3,68 hab/km².

## Demografía

## Ver tamién
* Festival d'axedrez Cañada de Calatrava

## Referencies

## Enllaces esternos
*
* Páxina informativa sobre Cañada de Calatrava
Caracuel de Calatrava

**Caracuel de Calatrava** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, asitiáu a pocos quilómetros ente Puertollano y Ciudá Real.

## Historia

Na antigüedá, el conceyu de **Caracuel** tenía la corrolada de vaques nel llugar nel que güei s'atopa la llocalidá de Corral de Calatrava. Dicha llocalidá fundar a partir de que'l Cardenal Monescillo mercara parte de dichu corrolada.

## Patrimoniu

* Castiellu de Caracuel: Fortificación de fundación musulmana reutilizada y camudada pola Orde de Calatrava. Caltién restos de muralles, de dependencies y torre albarrana pentagonal. Cunta la lleenda que nesti castiellu vivía una reina árabe llamada Clara, según el nome de Caracuel, que se diz que derivó de *caracruel* pola cara tan cruel que tenía dicha reina, pero qu'en realidá vien de l'antigua población romana llamada Carcovium, allugada nes sos cercaníes. A pesar de la so importancia histórica, esti monumentu ta incluyíu dientro de la Llista Colorada de Patrimoniu en peligru de l'asociación **Hispania Nostra**.
* Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción. Edificiu d'estilu cisterciense, enclaváu pela rodiada del pueblu, al llau del campusantu y na fastera del monte onde se enclava el Castiellu.
* Ilesia del Cristu de l'Ascensión. Edificiu de nueva construcción onde se venera la imaxe del Cristu de l'Ascensión, bien queríu na villa.

## Fiestes

Les fiestes patronales son el 3 de febreru y celébrense n'honor a San Blas. Destaquen tamién les fiestes n'honor al Santísimu Cristu de l'Ascensión, celebraes el fin de selmana de l'Ascensión, 40 díes dempués de concluyir la Selmana Santa.
Como puntu interesante d'ociu destaquen les fiestes de branu, realizaes a finales del mes d'agostu, denominaes como Selmana Cultural y Fin de selmana Cultural, nestos díes realícense múltiples actividaes d'ociu, como conciertos, actuaciones, xuegos, talleres y actividaes de turismu activu.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Cózar

**Cózar** ye un conceyu español del Campu de Montiel, na provincia de Ciudá Real. Pertenez a la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, y ta allugáu na rexón natural de La Mancha.

## Historia
En 1274, Gonzalo Ruiz Girón concedió'l Fueru de Montiel, onde se faía entrega de Cózar y Alcubillas a Montiel. Según otres fontes el fechu tuvo llugar en 1275, siendo Pelayo Pérez Maestre de la Orde de Santiago.

En 1554, Cózar llogra la independencia de Montiel tres el pagu a la Corona de 1.350.800 maravedinos.

## Personaxes célebres
* Fray Gregorio García: historiador, etnólogu y misioneru dominicu n'América.
* Felipe Yáñez de la Torre, ciclista profesional, que treslladóse a Villacarrillo (Xaén) mientres la so infancia y dempués a Vitoria, onde desenvolvió la so carrera ciclista, consiguiendo trunfos tan importantes como'l troféu Vascu-Navarro (1973), la Xubida a Arrasate (1974), la esguilada a Montjuïc, Campeonatu d'España de Ciclismu en Ruta campeón d'España de ciclismu en ruta (1982) y el Memorial Balenciaga.

## Ver tamién
*Conceyos de La Mancha.

## Bibliografía
*"La Mancha y los sos pueblos", Lusenjo.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
* Páxina oficial del Conceyu.
*
Fuenllana

**Fuenllana** asítiase al sureste de la provincia de Ciudá Real, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, na altiplanicie del Campu de Montiel. Ta ente les poblaciones de Villanueva de los Infantes —a 5,9&nbsp;km— y Villahermosa —a 8,7&nbsp;km—.

## Demografía
Tien una población de .

## Monumentos
La llocalidá de Fuenllana cunta nel so cascu urbanu y extrarradio con dellos monumentos destacables:
* Castiellu-Ilesia de Santa Catalina.
* Conventu de la Orde de San Agustín.
* Ponte del Ríu Tortillo.
* Inscripción Romana.
A la entrada del conceyu esiste una ponte de piedra antiguu, pol qu'escurre'l regueru Tortillo, unu de los afluentes del ríu Azuer.

## Personaxes pernomaos
Ye llocalidá natal de Santu Tomás de Villanueva.

## Referencies

## Enllaces esternos
Las Labores

**Las Labores** ye un conceyu español asitiáu na provincia de Ciudá Real, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Llocalización
El pueblu de Las Labores ta asitiáu nel nordeste de la provincia de Ciudá Real. El términu municipal, que consta con aproximao 34 quilómetros cuadraos atiesta al norte con Herencia, al este con Puerto Lápice, al sur con Arenas de San Juan y al oeste con Villarrubia de los Ojos.

## Historia
Hasta'l sieglu XVII denominábase Las Labores de San Juan, yá que nació como una pedanía dependiente del pueblu d'Arenas de San Juan, pero por cuenta de la mayor salobridá de les sos tierres, al tar más lloñe de los entamos de les Tables de Daimiel (lo qu'evitaba'l contautu con agües estancaes), la población que trabayaba estes tierres empezó a asitiase definitivamente y el 22 de xineru de 1843 algamó la independencia. La so formación producir al haber en dichu llugar cases de llabor habitaes por habitantes d'Herencia.

## Economía
La economía de Las Labores basar na agricultura y la ganadería.

El cultivu más importante ye'l de la vide, pal llogru de vinu, esistiendo dos Cooperatives Agraries dedicaes a la creación de vinu "Virxe del Sagrariu" y "San Isidro Llabrador".

El segundu cultivu n'importancia ye la olivar, pal llogru d'aceite d'oliva, esistiendo una Cooperativa denomada "San Carlos Borromeo", anque esistieron nel pasáu, anguaño nun esiste nenguna almazara privada nel pueblu. Anguaño la Cooperativa comercializa'l so aceite sol nome "Laboreño".

Esisten delles esplotaciones ganaderes, dedicaes na so mayor parte a la cría de pollos, anque tamién esisten criadores de gochos, cabres y oveyes.

Nel términu municipal de Las Labores tamién s'atopa una fábrica de productos espirituosos: Pernot Ricard España.

## Fiestes
La fiesta mayor de Les Llabores celebra'l 15 d'agostu, n'honor de la Virxe del Sagrariu.

El restu de fiestes que se celebren son:
* San Antón: 17 de xineru :Fiesta celebrada tradicionalmente
polos mozos del pueblu que s'incorporaben al serviciu militar al añu siguiente (mozos de 18 años), consiste nuna gran foguera cola lleña recoyida por ellos mesmos y de siguío una gran traca de petardos, cohetes y carretillas.
* San Marcos: 25 d'abril
: Perdió importancia tocantes a la so celebración, orixinalmente'l costume yera que tol pueblu dir al campu a merendar el típicu hornazo, torta con un güevu cocíu nel so centru. Agora, anque la xente nun sale al campu, inda se caltién el costume de faer los hornazos.
* Mayos a la Virxe del Sagrariu: 30 d'abril
:A les 24 hores, y pa celebrar la entrada del mes de mayu, na ilesia, cántense los Mayos a la Virxe, interpretaos por un grupu de mozos de la llocalidá acompañaos del restu de vecinos.
* San Isidro Llabrador: 15 de mayu :
El pueblu allega en romería a una alamea cercana a la llocalidá, denomada "La Teyera", y na que s'atopa la ermita dedicada a San Isidro. Pela tarde tien llugar una verbena y baille. 
* San Carlos Borromeo: 4 de payares
: Patrón de Las Labores. Celébrase pela mañana una Misa na ilesia, que lleva'l so nome. Pela nueche tien llugar un baille popular nel "Círculo San Carlos Borromeo".

## Referencies

## Enllaces esternos
Llanos del Caudillo

**Llanos del Caudillo** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 20,45&nbsp;km² con una población de 739 habitantes (INE 2015) y una densidá de 35,84&nbsp;hab/km². 

## Etimoloxía
El términu «del Caudillo» fai referencia a Francisco Franco.

## Historia

L'actual conceyu de Llanos del Caudillo ye unu de los nueve pueblos de colonización creaos pol INC na provincia de Ciudá Real. Atopar nel sector I de la zona regable La Mancha, asitiada nel nordeste de la provincia de Ciudá Real, ente los términos municipales d'Alcázar de San Juan y Manzanares y que la so superficie ye de 5.397 hectárees.

La colonización d'esta zona basar na esplotación de l'agua soterraño del acuíferu 23, que fuera afayada a principios de la década de los cincuenta. En La Mancha proyeutáronse dos nucleos de población: Llanos del Caudillo, que dependía alministrativamente del conceyu de Manzanares (sector I) y Cinco Cases, dependiente d'Alcázar de San Juan (sector II). El Plan Xeneral pa la Colonización d'esti sector apruébase'l 27 de payares de 1953 y apaez nel B.O.E. del 17 d'avientu d'esi mesmu añu. Los planes xenerales de colonización constituyíen una síntesis del plan coordináu d'obres y de tola serie de proyeutos y execuciones previstos pa realizar la colonización d'un área determinada. Una vegada qu'esta meyora del proyeutu yera revisáu y aprobáu, convertir nel plan definitivu y podíen empezar a realizase les obres qu'afectaben a los nuevos regadíos del sector, a la parcelación y a la creación del nuevu nucleu de población.

## Demografía

## Referencies

## Bibliografía
*
Los Cortijos

**Los Cortijos** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 94,89&nbsp;km² con una población de 961 habitantes (INE 2015) y una densidá de 10,02&nbsp;hab/km².

## Demografía

## Fiestes llocales
;Fiestes n'honor a La nuesa Señora de les Mercedes
Trátase de les fiestes dedicaes a la patrona de Los Cortijos, la Virxe de les Mercedes. Por cuenta de la esistencia de dos barrios nesti pueblu, con una ilesia cada unu, la fiesta desdoblar en dos díes, el 24 de setiembre nel barriu baxu y el 25 nel barriu altu, con grandes procesiones, rosarios de l'aurora y un gran siguimientu per parte d'asistentes y familiares de tolos puntos d'España. Les fiestes empiecen col pregón, xeneralmente'l día 23 de setiembre, y rematen col día de los xuegos populares pa los más pequeños, el día 26, col tradicional xuegu de les cintes, los pucheros o la cucaña.

;Romería n'honor a la virxe de Fátima
Tolos primeros sábados del mes de mayu dende hai más de 15 años, vien celebrándose na ermita de la Virxe de Fátima, a un quilómetru del pueblu, una de les fiestes con mayor asistencia de tol añu, la romería de Fátima. Un fabulosu día, en plenu mes de mayu, pa salir al campu y esfrutar de los bellos paisaxes de la contorna.

;Romería n'honor a San Isidro
Dende hai más de 60 años, el día 15 de mayu celébrase na pedanía de Los Cortijos, Caracuel, la romería n'honor a San Isidro.

## Referencies

## Enllaces esternos
Luciana

**Luciana** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 113,84 km² con una población de 398 habitantes (INE 2015) y una densidá de 3,57 hab/km².

## Demografía

## Nota bene
A fines del sieglu XVIII y entamos del XIX, en dellos documentos españoles aplícase tamién el nome de **Luciana** a la extensísima Luisiana española.

## Referencies

## Enllaces esternos
Picón

**Picón** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, allugáu na parte noroccidental de la contorna del Campu de Calatrava. Llenda colos conceyos de Fernán Caballero, Miguelturra —pol enclave de *[[Peralvillo del Monte|Peralvillo]]*—, Ciudá Real, Alcolea de Calatrava y Piedrabuena.

El conceyu piconero entiende los nucleos de población de Picón y Les Peñuelas.

## Xeografía
Asitiar nun valle arrodiáu per pequeños montes: al norte la Peña, al oeste la Sierra de l'Ayalga, pel sur el cuetu del Castillejo, y pel este estiéndese una estensa llanura, viéndose de lloñe una pequeña pandiella llamada Cuetu Gordu.

## Demografía

## Política
Los resultaos en Picón de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2011, son:

## Cultura
Como monumentos importantes destaquen la ponte romana y el Rollu. Esti postreru consiste nun pequeñu obeliscu de piedra, que podría ser de calter fálicu y nun tar acomuñáu coles pícotas o rollos de castigu medievales, inclusive podría rellacionase colos pueblos prerrománicos. Ye'l símbolu de que nun principiu esti pueblu yera una Villa, y asina lo llamaben los antiguos del llugar, "la Villa del Picón".

Na vega del ríu Guadiana, a un escasu quilómetru del pueblu, esisten ruines de pontes romanes, dellos molinos de ríu ya inclusive parte d'una calzada romana (probable vía secundaria) y delles cases habitaes na actualidá con escudos nes fachaes. Nel cuetu al este del pueblu, (la plaza de los moros) pueden atopase na actualidá restos de castros o castellones, vasíes y restos d'ocupación humana de pueblos claramente prerromanos. Na actualidá, dichu llugar tien una marca de puntu xeodésicu, y como tal nos díes claros pueden vese dende esi puntu: El Castiellu de Piedrabuena al noroeste, El Parque Arqueolóxicu d'Alarcos en Ciudá Real, al suroeste, al este pueden trate los últimos cuetos de los Montes de Toledo, al sur Ciudá Real, y a cuerpu de monte'l ríu Guadiana.

## Fiestes
Los díes 3 y 4 de mayu celebren les fiestes n'honor a la Santa Cruz y al Santísimu Cristu de l'Agonía. El 27 de xunetu celebrar a San Pantaleón

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Escelentísimu Conceyu de Picón
Poblete

**Poblete** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 27,82 km² con una población de 2.334 habitantes (INE 2015) y una densidá de 80,3 hab/km².

## Toponimia
El so nome podría provenir de *populetum*, que puede significar *alamea* o *arbolea d'álamos*.

## Xeografía
El conceyu alcontrar nel centru de la so provincia. La mayor parte del so términu municipal ta arrodiáu pol de Ciudá Real, tantu per norte, sur, este y oeste, sacante una pequeña porción occidental que s'atopa amiesta a los conceyos d'Alcolea de Calatrava y Corral de Calatrava. El términu atópase derrotu na parte más al oeste pel ríu Guadiana.

## Demografía

## Comunicaciones
La principal vía d'accesu a esti conceyu ye la carretera N-420 dende Ciudá Real o Puertollano.

## Historia
Foi aldega del Castiellu de Alarcos nos tiempos inmediatos a la Reconquista hasta qu'Alfonsu X ''el Sabiu'' incluyir dientro de los términos que dio a Villa Real. Dende entós y hasta finales del sieglu XVII y principios del XVIII taba consideráu como un simple cortixu o quintería, fecha na que los llabradores de Ciudá Real qu'ellí teníen tierres, solicitaron llicencia y terrenes del so ejido al Conceyu pa edificar les sos cases y realizar con más comodidá los sos llabores.

Poblete llogra la so independencia de Ciudá Real en 1843.

## Monumentos
* Ilesia de Santa María Madalena: edificiu con planta de cruz llatina y entrada na parte frontera. Los murios tán ellaboraos con tapiales y mampostería, reforzaos nes esquines con sillares de caliar.
* Ermita de San Isidro: de recién construcción.

## Referencies

## Enllaces esternos
Puebla de Don Rodrigo

**Puebla de Don Rodrigo** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Privilexos y confirmación de villa

## Historia actual

Anguaño, Puebla de Don Rodrigo pertenez a la castellanu-manchega provincia de Ciudá Real, teniendo una alcadía gobernada por D. Venancio Rincón Royo.

**Xeografía Física**

Puebla de Don Rodrigo asitiar al sur de los montes de Toledo, con una altitú media de 490 metros, y faciendo referencia a la so xeografía física, destacamos l'apaición de sierres, que tienen una altitú media ente los 700 y 800 metros, que s'atopen dixebraes del pandu pola unidá topográfica de transición conocida como rañas, alcontraes principalmente en direición oeste del conceyu. Tien de destacar l'apaición del ríu Guadiana nel relieve, que forma valles de poca fondura pero si d'una acusada pendiente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ruidera

**Ruidera** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, allugáu na contorna del Campu de Montiel. Ye conocida polos sos llagunes, que constitúin la cabecera del ríu Guadiana.

## Historia
Población históricamente rellacionada cola Orde de Santiago y el Campu de Montiel. N'orixe foi aldega d'Alhambra y perteneció al partíu de Villanueva de los Infantes.

La concordia ente Ordenar Militares de Santiago y San Juan, roblada en Santa María del Rozalen el 7 de mayu de 1237, dexó delimitada la mojonera común ente los territorios de dambes órdenes. Nella quedó afitada la división ente La Moraleja y Ruidera por lluria», que dexó a Ruidera dientro de los territorios de la Orde de Santiago. Estes llendes caltuviéronse práuticamente inalterables hasta la incorporación de Ruidera al Gran Prioratu de Castiella y Lleón de la Orde de San Juan.

Por cuenta de la catalogación de "Real Sitiu", tan solo mientres 51 años (ente 1783 y 1834) perteneció a la Orde de San Juan, y pasó a depender de la villa de Argamasilla de Alba. Constituyóse como conceyu independiente'l 21 de setiembre de 1990.

## Fiestes
Les fiestes patronales celébrense'l 15 d'agostu, coincidiendo cola festividá de la patrona de la llocalidá, la Virxe de la Blanca.
(21 de setiembre) Fiesta llocal por cuenta de "La Independencia".

## Economía
Zona d'altu valor cinexéticu. Sofita tamién la so economía nel turismu y el campu.

## Ver tamién
*Llagunes de Ruidera

## Referencies

## Enllaces esternos
*
San Lorenzo de Calatrava

**San Lorenzo de Calatrava** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 105,73 km² con una población de 231 habitantes (INE 2015) y una densidá de 2,14 hab/km².

## Demografía

## Fiestes
* Les fiestes grandes son el día 10 d'agostu n'honor al patrón del pueblu, San Llorienzo Mártir. Na llocalidá caltién un pequeñu güesu de dichu santu como reliquia, que se procesiona el día 10 d'abril.
* Tamién se celebra con unos dulces especiales (hornazos) el día de San Marcos (25 d'abril).
* El día de San Isidro celebrar con una romería nel campu (15 de mayu).

## Personaxes pernomaos
* Ángela Vallvey (1964), escritora.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santa Cruz de los Cáñamos

**Santa Cruz de los Cáñamos** ye un conceyu español de la provincia de Ciudá Real, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, perteneciente a la contorna del Campu de Montiel. 

Tien una superficie de 17,72 km² con una población de 546 habitantes (INE 2015) y una densidá de 31,26 hab/km².

Ta asitiada al Sureste de la provincia de Ciudá Real, integrada en plenu Campu de Montiel. Llenda al norte, al Este y al oeste con Montiel (términu al que perteneció d'antiguo), y al sur con Terrinches.

Mui cerca del nucleu urbanu trescurre'l camín conocíu como Camín d'Aníbal, Vía Augusta o Vía Hercúlea, que nun ye más que la calzada romana que xune Cádiz con Cartaxena y Roma pasando per Tarragona. 

El so patrón ye San Bartolomé Apóstol y la so patrona la Virxe del Rosariu.

## Historia
El so orixe data de 1212 cuando, tres la batalla de las Navas de Tolosa, empezó la repoblación del castiellu de Santa Cruz. En 1225 don Pedro Fernández de Castro donar a la Orde de Santiago.

Ye en 1575 cuando apaez como aldega dependiente de Montiel y col nome de Santa Cruz de los Cáñamos.

Nel sieglu XVIII nació don Manuel Cayetano Muñoz y Benavente qu'exerció d'obispu auxiliar de Sevilla. Tres el so retiru exerció d'abá na Abadía de Alcalá la Real hasta la so muerte. Los sos restos fuelguen na ilesia de Consolación de dicha llocalidá jiennense.

En 1809, les tropes napoleóniques escalaron la so ilesia, anque'l cuadru de La nuesa Señora de Belén salvar del espoliu. Dicha obra ta na actualidá nel Obispáu de Ciudá Real xunto con otros bienes.

## Monumentos
**Ilesia parroquial de San Bartolomé**, pa que la so construcción aprovechar los materiales del desapaecíu castiellu. Ta datada nel sieglu XV, d'una sola nave con bóveda encamonada y cúpula. Nel so interior allugábase'l retablu del Santísimu Cristu de la Inspiración de notable antigüedá, destruyíu na guerra civil, xunto col so magníficu órganu.

**Ermita de San Isidro**

Tamién, destaquen diverses paraxes y fontes, como les Fontanillas, la Fonte del Artu o la Fonte del Moru. 

Amás, ye un llugar bien indicáu pol senderismo, que dexa esfrutar de la naturaleza y contemplar les numberoses olivares. Tamién esisten numberoses viñes.

Nos últimos años edificóse una ermita n'honor a San Marcos, onde se celebra la romería.

## Fiestes
~Luminaria San Antón :17 de xineru. 

~Antroxos. 

~San Marcos: 25 d'abril.

~Selmana Santa. 

~Cruces:1 de mayu.

~San Isidro: 15 de mayu.

~San Bartolomé: 24 d'agostu, n'honor al so patrón.

## Demografía

## Gastronomía
Les comíes típiques de Santa Cruz de los Cáñamos son la gachamiga, ayu grande, el mueyu, el rinrán, el potaxe y el pistu nel día del patrón, cola sandía de postre. Amás, l'aceite, perteneciente a la denominación d'orixe del Campu de Montiel, ye bien popular y ye bien apreciáu polos foresteros qu'enllenen el pueblu nes fiestes como San Bartolomé, San Isidro, La Purísima, Los Santos...

## Referencies

## Enllaces esternos