Valle del Zalabí

**Valle del Zalabí** ye un conceyu español de la provincia de Granada, na comunidá autónoma d'Andalucía, asitiáu na contorna de Guadix y a 76 km de la capital provincial, Granada. La so población en 2011 foi de 2.315 habitantes (INE)
El conceyu inclúi les llocalidaes d'Alcudia de Guadix (capital alministrativa del conceyu), Exfiliana y Charches, que fueron enantes cabeza de conceyos independientes, hasta que se fundieron pa formar el Valle del Zalabí en 1974. Amás tamién esisten dellos tremaos ente los cualos destaca Rambla del Agua.
Alredor del so términu esisten cuatro parques naturales como'l Parque Natural de la Sierra de Baza dientro del cual atópase la llocalidá de Charches.
## Símbolos
El conceyu del Valle del Zalabí tien por símbolos un escudu d'armes y una bandera. Dambos fueron aprobaos pol so plenu municipal el 1 d'avientu de 2009, solicitándose la so inclusión nel Rexistru Andaluz de Símbolos d'Entidaes Llocales el 8 de febreru de 2010 onde finalmente foi publicáu'l 22 de febreru de 2010.
### Bandera
La bandera del Valle del Zalabí tien la siguiente descripción:

### Escudu
L'escudu d'armes del Valle del Zalabí tien el siguiente blasón:

## Xeografía física
### Situación
El Valle del Zalabí (allugáu ente les llatitúes 37.3125º y 37.25º, y los llargores -3.125º y -2.875º) asítiase na parte oriental de la Provincia de Granada y centru-oriental de la contorna de Guadix. El so términu municipal tien una superficie de 108,36 km² y un perímetru de 64,63 km y llinda al norte colos conceyos de Guadix y Gor al Este col de Dólar al sur colos de Huéneja, Dólar (polos enclaves d'El Raposo y El Pocico), Ferreira (pol enclave de Los Atochales), La Calahorra, Aldeire (pol enclave de Ramos), Lanteira, Alquife (pol enclave d'El Berral) y Jérez del Marquesado y al oeste col d'Albuñán.

## Historia
Alcudia de Guadix, Charches y Exfiliana fueron trés conceyos independientes hasta que, en 1974, fundir n'unu solu llamáu Valle del Zalabí, recayendo la capitalidad municipal na llocalidá de Alcudia de Guadix.
## Población y ordenación urbana
### Nucleos de población

El conceyu estremar nes siguientes entidá de población, según el nomenclátor de población publicáu pol INE (Institutu Nacional d'Estadística). Los datos de población referir a 2010.

### Demografía
#### Pirámide de población

### Evolución de la población

## Política y alministración
### Alministración municipal
Valle del Zalabí conforma un conceyu el cual ta gobernáu por un conceyu de xestión democrática dende 1979, formáu por 11 miembros escoyíos nes eleiciones municipales según ta dispuestu na Llei Orgánica del Réxime Eleutoral Xeneral. La sede del consistoriu ta asitiada na plaza San Antón, 1 de la llocalidá d'Alcudia de Guadix.
#### Resultaos eleiciones municipales 2011
Les resultancies nel Valle del Zalabí de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2011, son:

### Alministración xudicial
Perteneciente al partíu xudicial de Guadix, el Valle del Zalabí cunta como la mayoría de conceyos españoles con un xulgáu de paz.
## Infraestructures y equipamiento
### Bienestar social
#### Sanidá
##### Atención primaria
El conceyu pertenez a la zona básica de salú de Guadix y al distritu d'atención primaria de Granada Nordeste. Dientro del conceyu cunten con un consultoriu les llocalidaes d'Alcudia de Guadix y Charches y con un consultoriu auxiliar la d'Exfiliana.
##### Atención hospitalaria y especializada
El conceyu pertenez a la Zona hospitalaria de Guadix.
#### Educación
Esisten dos centros educativos nel conceyu onde s'imparte Educación Infantil y Primaria: El CEIP San Gregorio, asitiáu na cai Rambla les Eres e/n, na llocalidá d'Alcudia de Guadix qu'amás ufierta'l primer ciclu de la ESO; el CEIP Virxe de la Cabeza asitiada na cai Truébanos nᵘ&nbsp;13, na llocalidá d'Exfiliana y el CPR Bellasierra asitiáu na cai Agua, na llocalidá de Charches.
Los institutos d'educación secundaria más próximos son el IES Acci y IES Padre Poveda, asitiaos na vecina llocalidá de Guadix, onde se realiza'l segundu ciclu de la ESO (3ᵉʳ y 4º cursu), según el Bachilleratu.
### Tresportes y comunicaciones
#### Red viaria

## Arte monumentos y llugares d'interés
### Monumentos relixosos
#### Ilesies
* Ilesia de La nuesa Señora de l'Anunciación d'Alcudia de Guadix.
* Ilesia de La nuesa Señora de l'Anunciación d'Exfiliana.
* Ilesia de La nuesa Señora de l'Anunciación de Charches.
* Ilesia de Santa María de la Piedá de Rambla del Agua.
#### Ermites
* Ermita del Zalabí (Exfiliana)
* Ermita de San Bonaventura *
Ermita de les Ánimes (Exfiliana)
### Monumentos civiles
* Plaza de Toro-Auditorio *
Los Antioyos 
* Museo Ruiz de la Peral en Exfiliana
## Cultura
### Fiestes y eventos
* **San Antón**, celébrase'l 17 de xineru na llocalidá d'Alcudia de Guadix encendiendo lluminaries o chiscos nes cais, amás de treslladar al santu de la ilesia a la ermita.
* **El Zalabí**. Consiste nuna romería na que se tresllada a la Virxe de la Cabeza dende La ilesia de l'Anunciación d'Exfiliana a la Ermita del Zalabí asitiada a 5&nbsp;km tamién nel términu municipal de Exfiliana nel mesmu día que la llocalidá celebra les sos fiestes patronales. La fiesta ye entamada polos mayordomos del pueblu de Exfiliana que son escoyíos cada añu polos mayordomos anteriores y cola collaboración económica de los vecinos.
* **San Marcos**, celébrase'l 25 d'abril na llocalidá de Charches.
* **San Gregorio**, celébrase'l 9 de mayu en Exfiliana por una familia que parte los famosos roscos de San Gregorio y una fartura con potaxe, bacaláu xunto con otros productos.
* **Santos Mártires**, son les fiestes patronales de la llocalidá d'Exfiliana y celébrense los díes 24, 25 y 26 de xunu. 
* **San Bonaventura**, celébrase'l 14 de xunetu. 
* **Virxe del Rosariu en Exfiliana**, celebrar mientres el mes de mayu, la celebración consiste nuna procesión de la Virxe del Rosariu acompañada de les mayordomes y una ufrienda floral.
* **Virxe del Carmen**, celebrar en Exfiliana el 16 de xunetu con una procesión a la ermita de la Ánimes asitiada a la entrada del pueblu de Exfiliana y na qu'hai una importante devoción poles xentes de la contorna y siempres ta llena de flores y veles. Cunta la cultura popular que si-y pides una promesa a la Virxe de les Ánimes y cumplir, pela nueche se te van apaecer toros corriendo detrás de ti hasta que nun cumplas el to parte de la promesa.
* **Virxe del Rosariu en Alcudia**, la celebración tien llugar mientres el mes de mayu y empecípiase cola eleición como representante del pueblu d'una moza que tea a puntu de cumplir la mayoría d'edá. Les mayordomes encargar de llevar flores a la Virxe del Rosariu Virxe el primer día de mes lo mesmo que de que'l restu de muyeres nueves facer mientres el restu del mes. L'últimu domingu tien llugar una gran fiesta con una misa pela mañana na que les muyeres asisten afatiaes cola tradicional mantiella y pela tarde tien llugar una procesión pola carrera del Rosario. Tou ello remata con un baille na plaza acompañáu pela banda de música onde se convida a los asistentes.
* **Virxe del Rosariu en Charches**, son les fiestes patronales de la llocalidá y celébrense'l primer fin de selmana d'agostu anque antes celebrábase nel so día el 7 d'ochobre. De los actos destaca la tradicional procesión de la imaxe de la Virxe.
* **Fiestes de la Virxe de la Piedá**, celebrar na Rambla del Agua l'últimu fin de selmana d'agostu.
* **Santu Cristu** celébrase'l 15 de setiembre.
## Ver tamién
*Conceyos de la provincia de Granada Llista de conceyos de la provincia de Granada
## Referencies

## Enllaces esternos

* Web del Conceyu del Valle del Zalabí