Imperia

**Imperia** ye una ciudá italiana d'unos cuarenta mil habitantes, na rexón de Liguria, capital de la provincia homónima.

Imperia formóse cola unión de dos antigües ciudaes: Porto Maurizio y Oneglia, dixebraes pel ríu Impero (= imperiu), pol cual la ciudá recibe'l so nome.

Conocíu pol fuerte establecimientu d'empreses frutícolas y dotáu d'un allegáu puestu turísticu, que s'amonta sobremanera na estación braniza, esta industria dexa importantes recursos económicos a la ciudá.

## Xeografía
El conceyu de Imperia crear nel añu 1923 pola anexón de los conceyos de Puerto Mauricio, Oneglia y otros menores. 
Puerto Mauricio, al poniente del Impero, recoyíu sobre una elevación protexíu del mar, sobre la izquierda de la desaguada del Caramagna, y espándese sobre'l cabu costeru. Tien una vocación prevalentemente turística, ye entrevesgada y pintoresca y taba amestada a Xénova yá nel sieglu XIII.

Oneglia, nel llevante, sicasí, estiéndese sobre la izquierda de la desaguada de la riega Impero, centrándose en redol a la Plaza Dante, dende la cual empiecen dalgunes de les principales cais de la ciudá. 

Nel añu 2006 confiérse-y a la ciudá la Bandera Azul, pola calidá de los servicios del puertu turísticu (“Imperia Mar”).

## Historia

El conceyu de Imperia constitúyese'l 21 d'ochobre de 1923 por orde de Benito Mussolini, por aciu l'anexón de 11 ciudaes.
* Borgo Sant'Agata
* Caramagna Ligure
* Castelvecchio di Santa Maria Maggiore
* Mariña d'Oneglia
* Poggi
* Torrazza
* Moltedo
* Montegrazie 
* Oneglia
* Piani
* Puerto Mauricio (Porto Maurizio).

Crear d'esta manera un conceyu compuestu por una pluralidá de centros habitaos. La capital afitar en Puerto Mauricio.

## Particularidá
Imperia ye una ciudá del pasáu recién onde s'alvierte una especie de localismu, sobremanera nos habitantes más vieyos.

Nos dos centros más importantes que lo componen “Puerto Mauricio y Oneglia”, atópense inda los signos d'un pasáu que vio dambes llocalidaes independientes una d'otra: dos places cíviques, dos ilesies principales y trés santos patronos*: San Mauricio Mártir por Puertu Mauricio, San Xuan Bautista por Oneglia, coles sos fiestes patronales en periodos distintos del añu y San Leonardo de Puerto Mauricio que foi'l santu escoyíu cuando la creación de Imperia.

* Siguen permaneciendo simbólicamente los patrones san Mauricio y san Xuan Bautista, pero'l patronu Oficial de Imperia ye san Leonardo.

## Vida política ciudadana

Imperia, sicasí les dimensiones amenorgaes, siempres foi una ciudá de viviega escena política y cultural. La ciudá espresa preferencies eleutorales centristes.

En Oneglia tuvieron lugar huelga y manifestaciones mientres el bieniu coloráu y la ciudá vio nacer a munchos combatientes partisanos ente los cualos ta Felice Cascione autor del himnu Fischia il vento, y les escueles ciudadanes nun fueron inmunes al fenómenu de los movimientos estudiantiles.

En puerto Mauricio, atopa see un centru social de los más antiguos d'Italia: "*La talpa y l´orologio*" ( El topu y el reló) n'actividá primero como centru de documentación, y dende fines de los años 1980 hasta agora como llugar d'acoyida.

## Infraestructura
El conceyu dotáu de delles estaciones de la rede Ferroviaria italiana, les principales de les cualos tán en Imperia, Puerto Mauricio y Imperia Oneglia, respeutivamente allugaes nos barrios homónimos.

Oneglia y Puerto Mauricio, tienen dos salíes d'autopistes, y pal 2009 ta previstu la finalización de la estación ferroviaria que s'empezara a construyir en Oneglia, nel añu 2004.

## Dialeutos
En Imperia fálase prevalentemente la llingua ligur, anque nel sector noroeste del distritu (na Terra Brigasca, los Altos Valles del Tanaro y na comuña d'Auriveta nel Val Roia) falar con fuerte influxu occitanu na so variante dialeutal llamada brigasca que ye pela so parte un subdialeutu del dialeutu occitanu provenzal.

## Deportes
El 18 de mayu de 1998 la 2º etapa del Giro d'Italia 1998, conclúi en Imperia cola victoria del español Angel Edo Alsina.
El conceyu tien un equipu de fútbol “U.S. Imperia 1923”, el so mayor rival ye l'equipu Sanremense.
El so estadiu llamáu Nino Ciccione, puede allugar pocu más de 3000 espectadores.
L'equipu consiguió la promoción de serie “D” nel 2006. Los otros equipos competitivos son “Riviera dei Fiori” y el “Pontedasso Calcio” que se fundieron pa ser competitivos y poder consiguir superar a L’Imperia.

## Evolución demográfica

## Persones célebres nacíes nesta llocalidá
* Andrea Doria, nacíu en 1466
* Edmundo de Amicis, nacíu en 1846
* Giulio Natta, nacíu en 1903
* Alessandro Natta, nacíu en 1918
* Luciano Berio, nacíu en 1925

## Ver tamién
* Valles Occitanos

## Referencies

## Enllaces esternos