Sousafón

El **sousafón** ye un tipu de tuba paecíu al helicón utilizáu de normal nes bandes populares, de marches y militares. Recibe'l so nome del compositor d'Estaos Xuníos de marches y direutor de bandes John Philip Sousa.

## Historia
El sousafón desenvolver mientres la década de 1890 per parte de J.W. Pepper a pidimientu de Sousa, quien nun taba satisfechu coles tubes utilizaes por aquella dómina na banda de los Marines estauxunidenses. Mientres aquel periodu, utilizaba helicones, que recuerden daqué a los sousafones actuales, pero que tienen una campana dirixida escontra riba y alantre. Los primeros sousáfonos teníen campanes verticales y güei conocer como "recoyedores d'agua". Sousa quería una tuba que dirixera'l soníu escontra riba y percima de la banda y que tuviera un soníu templao y lleno, al contrariu de los helicones, que yeren direccionales. Contrariamente a la creencia popular, nun se desenvolvió primeramente como un preséu pa colar; la versión col pabellón palantre nun s'estrenó hasta mediaos de los años 20. La banda profesional de John Philip Sousa empecipióse dempués d'abandonar a los Marines y colar con ellos una sola vegada, mientres tola so esistencia.

## Estructura
Anguaño, el sousáfono ye consideráu como un preséu de vientu metal con válvules (pistones) y col mesmu llargor del tubu qu'otros preseos como la Tuba dependiendo de la so afinación, pero con una forma distinta, pos el pabellón atópase percima de la cabeza de quien lo executa, les válvules atópense xusto delantre del músicu a pocos centímetros de la cintura, y casi tol pesu fuelga sobre unu de los costazos. Asina, el sousafón llévase muncho más fácilmente qu'una tuba de conciertu tradicional y suena igual qu'una tuba. El pabellón o campana puede dixebrase del cuerpu principal del preséu pa facilitar el so almacenamientu.

La mayoría de los sousáfonos tán afinaos en Si (Si Bemol); y la so partitura escribir en clave de Fa, anque dalgunos tán afinaos en Do y Mi (Mi bemol). Los sousáfonos xeneralmente traen una configuración de tres válvules, en cuenta de los cuatro que suelen llevar les tubas de conciertu modernes. Nel casu de los sousafones que pueden tocase en Do o Si lleven un "trespositor" que nun ye más qu'un cilindru que camuda'l llargor del tubu.

Nos últimos años púdose disponer de sousáfonos fabricaos en poliéster reforzáu con fibra de vidriu en llugar de bronce. Anque esiste un discutiniu sobre la calidá del soníu resultante, les ventayes de los sos menores costu y pesu facer aceptables en conxuntos académicos. Sicasí, en munchos contestos competitivos, los sousáfonos de fibra de vidriu entá se consideren un tabú.

Nes bandes de marcha grandes, el pabellón o campana cubrir con una tela afecha de forma tirante, llamada *calcetu*, lo que dexa a la seición de sousáfonos presentar el nome, iniciales o mascota de la facultá, nel casu de les bandes de les universidaes estauxunidenses, al empar qu'amenorga la posibilidá de qu'un espectador llance oxetos dientro de la campana del preséu.

El sousafón ye un elementu importante de la tradición de bandes de metales de Nueva Orleans, y entá s'utiliza en grupos como la Dirty Dozen Brass Band. Igualmente, ye preséu emblemáticu de les bandes populares de dellos países d'América Llatina como Méxicu (onde se-y conoz tamién como tuba) comúnmente coles bandes y apocayá colos grupos nortizos y Venezuela, onde integra les bandes o orquestes de diversos conceyos, conocíes como retretes.

## Referencies

## Enllaces esternos