open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antroxu d'El Callao

El **[[Antroxu]] d'[[El Callao (Bolívar)|El Callao]]** ye'l más famosu de Venezuela polo que foi reconocíu, como eventu d'Interés Turísticu Rexonal y declaráu pol Institutu de Patrimoniu Cultural de Venezuela como eventu d'Interés Turísticu Nacional en marzu de 1998 y el 1 d'avientu de 2016 foi declaráu Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá pola Unesco.

## Orixe
Gracies a les plátiques y entevistes a persones amestaes y con bastante conocencia de la tema puede dicise en pallabres la evolución d'esta fiesta.

Quepe a destacar qu'a estáu más d'un sieglu clavada na cultura venezolana, onde nun principiu yeren unes xuntes de familiares y/o llabradores que nun tener en manes los recursos necesarios pa camudase temporalmente a los sos pueblos natales y gociar de les fiestes enllordiaes en colores, señalando les sos moliciones heredaes y que les sos manifestaciones más resaltantes taben l'arte xeneral culinariu, bebíes de preparación casera, música variada, baille, danza, teatru, cuntar cuentos y lleendes, y seique la práutica de creencies máxiques — relixoses.

Atopábense los personaxes La Madama, Mediu Pintu, mineros, la fantasía, el sol y la estrella de la última lluna, anque estos mayormente varien.

## Historia
Mientres empiezos del sieglu XX, empecipiaríase la esplotación minera nel Callao, los países redoma a Venezuela instalar na población en busca d'oru y fierro, los habitantes d'islles como Trinidá y Tobagu, Granada, Curaçao y países como Brasil y Holanda dexaríen los sos raigaños culturales y al combinase cola cultura de la zona produciríen un amiestu cultural única en Venezuela, el primer antroxu que se realizaría na población sería en 1914, con un desfile, sol soníu d'un ritmu único y nuevo en Venezuela, el calipso.

El 28 de febreru de 2014, el ministru venezolanu de turismu en representación del Institutu de Patrimoniu Cultural visitó El Callao p'apurrir la condecoración d'eventu d'Interés Turísticu Rexonal y declaráu pol Institutu de Patrimoniu Cultural de Venezuela como eventu d'Interés Turísticu Nacional en marzu de 1992. La reconocencia foi precedíu pol tradicional desfile de comparses escolares.

## Referencies
El Violeo

**El Violeo** ye una casería de la parroquia de Brañes, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 7&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 371&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
La Venta (Brañes)

**La Venta** ye una casería de la parroquia de Brañes nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 8&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 180&nbsp;m.

## Población
Según los datos del INE en 2016 taba despobláu.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Los Arenales

**Los Arenales** ye un llugar de la parroquia de San Isteba, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Alcuéntrase a 2 km d'Uviéu y a un altor de 325 m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
La Brañella

**La Brañella** ye una casería de la parroquia de San Isteba, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 2&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 300&nbsp;m.

## Población
Nun tien población censada polo menos de magar l'añu 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Pando

Col nome d**'El Pando** podemos referinos a:

* El Pando, una casería de la parroquia de Caces, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* El Pando, una casería de la parroquia de San Isteba, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* El Pando, una casería de la parroquia de Bárzana, nel conceyu asturianu de Quirós.

## Ver tamién
*
*
*Pandu

## Referencies
Los Barreros (La Manxoya)

**Los Barreros** ye una aldea de la parroquia de La Manxoya, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

Allúgase a 2 km d'Uviéu, a un altor de 320 msnm, y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Coxal (Santolaya)

**El Coxal** ye una aldea de la parroquia de Santolaya, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 6&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 240&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* Castía
* Les Cuartes

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Peña'l Fuelle

**La Peña'l Fuelle** ye una casería de la parroquia de Naranco, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 5&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 475&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 4 son muyeres y 4 son homes.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Pebidal (Naranco)

**El Pebidal** ye una casería de la parroquia de Naranco, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 4&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 530&nbsp;m.

## Población
Nun tien población censada de magar l'añu 2008.

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
La Cabaña (Naves)

**La Cabaña** ye una casería de la parroquia de Naves, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 7&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 325&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Les Cobadielles

**Les Cobadielles** o **Les Escobadielles** ye una casería de la parroquia de Lluniego, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 13&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 200&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* Les Cobadielles de Baxo
* Les Cobadielles de Riba

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Averu

**L'Averu** ye una casería de la parroquia de Lluniego, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 12&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 200&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Sitios
* El Cantiquión
* La Borná
* La Cuesta
* La Reguera l'Olla
* Les Mataíces

## Referencies

## Enllaces esternos
El Portalgo (Lluniego)

**El Portalgo** ye una aldea de la parroquia de Lluniego, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 9&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 150&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 3 son homes.

## Referencies

## Enllaces esternos
San Flechoso

**San Flechoso** ye una casería de la parroquia de Lluniego, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 11&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 300&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* El Tornu
* En Ca Cantruñu
* La Güeria
* Llavayos
* Los Cuarteles

## Referencies

## Enllaces esternos
Sienra

Col nome de **Sienra** podemos referinos a:

* Sienra, un llugar de la parroquia de Cangas del Narcea, nel conceyu asturianu del mesmu nome.
* Sienra, un pueblu de la parroquia de Blimea, nel conceyu asturianu de Llaviana.
* Sienra, una casería de la parroquia de Lluniego, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* Sienra, una aldea de la parroquia de Cecea nel conceyu asturianu de Nava.

## Ver tamién
* 

## Referencies
El Cruce

Col nome d**'El Cruce** podemos referinos a:

* El Cruce, un llugar de la parroquia de San Isteba nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* El Cruce, una casería de la parroquia de Lluniego nel conceyu d'Uviéu.
* El Cruce, un llugar de la parroquia de Santa Rosa, nel conceyu asturianu de Mieres.
Malpica

Col nome de **Malpica** podemos referinos a:

* Malpica, un llugar de la parroquia de Lloriana nel conceyu d'Uviéu.
* Malpica, una casería de la parroquia de Lluniego nel conceyu d'Uviéu.
* Malpica (Santolaya), una aldea del conceyu de Morcín.
Abuli

**Abuli** ye un llugar de la parroquia d'Uviéu, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

## Situación
Allúgase a menos de 2 km d'Uviéu, la capital del conceyu. Ta asistiáu a un altor de 213 m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* La Caleya les Trempes
* La Casa los Pelayos
* La Quinta Labra

## Referencies

## Enllaces esternos
Cerdeño

**Cerdeño** ye un llugar de la parroquia d'Uviéu, nel conceyu asturianu del mesmu nome. Nesta llocalidá alcuéntrase'l Centru Integráu de Formación Profesional Cerdeño.

## Situación
Allúgase a 1 km d'Uviéu, la capital del conceyu, anque en realidá forma un continuu cola ciudá. Ta asistiáu a un altor de 174 m sobre'l nivel de la mar. Ye una llocalidá bien comunicada, cola A-66 al sur y al oeste, travesada pola N-634 d'oeste a este y el bulevar de Santuyano al norte. Ye por esto que tradicionalmente ye una zona industrial, tando'l polígonu industrial Espíritu Santo nes cercaníes.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
La Cabaña

Col nome de **La Cabaña** podemos referinos a:

## Llocalidaes
### Llangréu
* La Cabaña, una casería de la parroquia de Riañu.
* La Cabaña una aldea de la parroquia de Ciañu.
* La Cabaña, una aldea de la parroquia de Sama.

### Samartín del Rei Aurelio
*La Cabaña, una aldea de la parroquia de San Andrés de Llinares.
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Cocañín.

### Siero
* La Cabaña, un llugar de la parroquia de Lieres.
* La Cabaña, un llugar de la parroquia de Samartino.
* La Cabaña, un llugar de la parroquia de Trespando.

### Uviéu
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Naves.
*La Cabaña, una casería de la parroquia de San Cloyo.
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Lluniego.

### Otros conceyos
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Cancienes nel conceyu asturianu de Corvera.
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Coya nel conceyu asturianu de Piloña.
*La Cabaña, una aldea de la parroquia de Santa María Villandás nel conceyu asturianu de Grau
*La Cabaña una aldea de la parroquia d'Eres, nel conceyu asturianu de Gozón. 
* La Cabaña (Santiagu'l Monte), un llugar del conceyu de Castrillón.
*La Cabaña, una casería de la parroquia de Llorío, nel conceyu asturianu de Llaviana.
* La Cabaña (Tresali), una casería del conceyu de Nava.

## Referencies
La Granxa (Uviéu)

**La Granxa** ye una casería de la parroquia d'Uviéu, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

## Situación
Allúgase a 4 km d'Uviéu, la capital del conceyu. Ta asistiada a un altor de 148 m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de . La Frera y Los Molinos de Sinicio son dos entidaes menores que pertenecen a esta casería.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Acebal (Lluniego)

**L'Acebal** ye una casería de la parroquia de Lluniego, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 15&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 350&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 2 son muyeres y 3 son homes.

### Sitios
* Los Quintos

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Atroyo

**L'Atroyo** ye un llugar de la parroquia de Perera, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 5&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 275&nbsp;m.

## Población
Nun tien población censada de magar l'añu 2003.

## Referencies

## Enllaces esternos
Casielles (Perera)

**Casielles** ye una casería de la parroquia de Perera, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 6&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 300&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
El Condao (Perera)

**El Condao** ye una aldea de la parroquia de Perera, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 5&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 220&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , dos muyeres y un home.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Llamascura

**Llamascura** pue facer referencia a:

***[[Llamascura (La Manxoya)|Llamascura]]**, llugar de la parroquia de La Manxoya, nel conceyu d'Uviéu.
***[[Llamascura (Perera)|Llamascura]]**, casería de la parroquia de Perera, nel conceyu d'Uviéu.
Pintoria

**Pintoria** ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu d'Uviéu.

Alcuéntrase a 16 km d'Uviéu, la capital del conceyu, a una altitú media de 135 msnm y tien una población de .

## Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Les Caldes

**Les Caldes** ye un llugar de la parroquia de Les Caldes, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 10&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 125&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* El Castañeo'l Gallo
* El Molín de Baxo
* El Molín del Medio
* El Peñón
* El Recreo
* La Casona
* La Glorieta
* La Llera

## Puntos d'interés
* Balneariu de Les Caldes
* Castiellu de Les Caldes
* Cueva de Les Caldes
* Campu de golf

## Referencies

## Enllaces esternos
Casielles

Col nome de **Casielles** podemos referinos a:

* Casielles, una parroquia del conceyu asturianu de Ponga.
* Casielles, un llugar de la parroquia de Les Caldes nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* Casielles, una casería de la parroquia de Perera nel conceyu d'Uviéu.
* Casielles, una aldea del conceyu de Llangréu.

## Referencies
El Cantayu

**El Cantayu** ye un llugar de la parroquia de Puerto, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 12 km d'Uviéu, la capital del conceyu. Ta asistiáu a un altor de 142 m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de 

### Sitios
* El Llano

## Referencies

## Enllaces esternos
Tresllames

**Tresllames** ye una casería de la parroquia de San Cloyo, nel conceyu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 4&nbsp;km d'Uviéu, a un altor de 200&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 4 son muyeres y ún ye home.

## Referencies

## Enllaces esternos
Maxa (dixebra)

Por **maxa** podemos referinos a:

* Maxa, arte o ciencia oculta con que pretende producise resultancies contraries a les lleis naturales.
* Maxa, una casería de la parroquia de San Cloyo nel conceyu d'Uviéu.
Los Carbayinos

**Los Carbayinos** ye una casería de la parroquia de Sograndio, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 9&nbsp;km d'Uviéu.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* El Monte Ribero

## Referencies

## Enllaces esternos
La Granxa

Col nome de **La Granxa** podemos referinos a:

* La Granxa, una casería de la parroquia d'Uviéu, nel conceyu asturianu del mesmu nome.
* La Granxa, una casería de la parroquia de San Cloyo, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* La Granxa, un llugar de la parroquia de Turón, nel conceyu asturianu de Mieres.
* La Granxa, una llocalidá del conceyu asturianu de Riosa.
* La Granxa, una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* La Granxa (Maeza), un llugar del conceyu de Salas.
* La Granxa (Marcenao), una casería del conceyu de Siero.
La Barrosa

Col nome de **La Barrosa** podemos referinos a:

* La Barrosa, una casería de la parroquia de San Cloyo nel conceyu d'Uviéu.
* La Barrosa, una casería de la parroquia de Miravalles nel conceyu de Villaviciosa.
* La Barrosa, una aldea de la parroquia de Godán nel conceyu de Salas.

## Referencies
Veiga Trubia

**Veiga Trubia** o **La Veiga** ye un llugar de la parroquia de Trubia, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 13&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 160&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Molina (Trubia)

**Molina** ye una casería de la parroquia de Trubia nel conceyu d'Uviéu (Asturies).

## Situación
Allúgase a 12&nbsp;km d'Uviéu y a un altor de 150&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Veiga

Col nome de **La Veiga** podemos referinos a:

* La Veiga, una aldea del conceyu asturianu d'Allande.
* La Veiga, un llugar de la parroquia de Restiellu, nel conceyu asturianu de Grau.
* La Veiga, un llugar de la parroquia de Sama, nel conceyu asturianu de Grau.
* La Veiga, un llugar de la parroquia de Santianes de Molenes, nel conceyu asturianu de Grau.
* La Veiga, una aldea de la parroquia de Quintana, nel conceyu asturianu de Miranda.
* La Veiga, una aldea de la parroquia de Llinares, nel conceyu asturianu de Salas.
* La Veiga, un llugar de la parroquia de Soutu los Infantes, nel conceyu asturianu de Salas.
* La Veiga (Corniana), una casería de la parroquia de Corniana, nel conceyu asturianu de Salas.
* La Veiga'l Rei, una casería de la parroquia de Tuñón, nel conceyu asturianu de Santo Adriano.
* La Veiga (oficialmente Veiga Trubia), llugar de la parroquia de Trubia, nel conceyu d'Uviéu.

## Ver tamién
* 
* 

## Referencies
Villanueva (Villaperi)

**Villanueva** ye un llugar de la parroquia de Villaperi, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 6 km d'Uviéu, la capital del conceyu, y a un altor de 190 m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Perlín

**Perlín** ye un llugar de la parroquia de Trubia nel conceyu asturianu d'Uviéu.

Alcuéntrase a 12,70 km d'Uviéu, la capital del conceyu, a una altitú media de 239 msnm y tien una población de .

## Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Nora

El nome **Nora** pue facer referencia a:

* **[[Nora (Villaperi)|Nora]]**, un llugar de la parroquia de Villaperi, nel conceyu asturianu d'Uviéu
* **[[Ríu Nora]]**, un afluente del Nalón.
* Tamién ye un nome propio femenín. Buscar toles persones nomaes Nora.

## Ver tamién
*
Villuarrí

**Villuarrí** ye un llugar de la parroquia de Tameza, nel conceyu asturianu de Tameza.

## Situación
Allúgase a 1&nbsp;km de Villabre (la capital del conceyu) y a 47&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 650&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
*El Portiellu
*L'Auteiru
*La Campa
*La Era
*La Fonte
*La Parada
*Las Quintanas

## Referencies

## Enllaces esternos
Vindías

**Vindías** ye un llugar de la parroquia de Yernes nel conceyu asturianu de Tameza.

## Situación
Allúgase a 6&nbsp;km de Villabre (la capital del conceyu) y a 40&nbsp;km d'Uviéu. Ta asitiáu a un altor de 570&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

### Sitios
*El Cogordal
*El Llanuetu
*El Llobendu
*El Pládanu
*Fradeiru
*Las Quintanas
*Las Rabas

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Azoreira

**L'Azoreira** ye una casería de la parroquia de Villayón, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

## Situación
Allúgase a 4 km de Villayón, la capital del conceyu, y a 119 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 410 m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Trabada

Col nome de **Trabada** podemos referinos a:

* Trabada, una parroquia del conceyu asturianu de Grandas de Salime.
* Trabada, un llugar del conceyu asturianu de Villayón.
*Trabada, un conceyu de la provincia de Lugo, en Galicia.

## Referencies
Auguamaroza

**Auguamaroza** ye una casería de la parroquia de Ponticella nel conceyu de Villayón.

## Situación
Allúgase a 17&nbsp;km de Villayón (la capital del conceyu) y a 143&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 444&nbsp;m.

## Población
Tien una población de 

## Referencies

## Enllaces esternos
El Couz (Ponticella)

**El Couz** ye una aldea de la parroquia de Ponticella, nel conceyu asturianu de Villayón.

## Situación
Allúgase a 15&nbsp;km de Villayón (la capital del conceyu) y a 135&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 458&nbsp;m sobre'l nivel de la mar.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Los Abruneiros

**Los Abruneiros** ye una casería de la parroquia de Parḷḷeiru, nel conceyu asturianu de Villayón.

## Situación
Allúgase a 10&nbsp;km de Villayón (la capital del conceyu) y a 109&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 322&nbsp;m.

## Población
Nun tien población censada de magar 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos
Brañúas

**Brañúas** ye un llugar de la parroquia d'Oneta, nel conceyu asturianu de Villayón

## Situación
Allúgase a 8 km de Villayón, la capital del conceyu, y a 123 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 550 m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Eirías

Col nome d**'Eirías** podemos referinos a:

*Eiría, ye una parroquia del conceyu asturianu d'Eilao.
*Eiría, una aldea de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu d'Eilao.
*Eirías, un llugar de la parroquia de Busmente y Eirías nel conceyu asturianu de Villayón.

## Referencies
Villaviciosa (parroquia)

**Villaviciosa** ye una parroquia del conceyu asturianu homónimu. Amás ye una villa de dicha parroquia que ye la capital del conceyu y la única entidá de población perteneciente a la parroquia, que tien una estensión de .

## Situación
Allúgase a 42&nbsp;km de Villaviciosa d'Uviéu, la capital del Principáu d'Asturies. Ta asistiáu a un altor medio de 16&nbsp;m y tien una estensión de 1,95&nbsp;km²;

## Población
Tien una población de .

### Sitios
* Les Caleyes
* Les Colomines
* El Puente Güetes
* El Riañu
* El Salín
* La Vallera

## Referencies

## Enllaces esternos
Silva (Villaverde)

**Silva** ye una casería de la parroquia de Villaverde, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 12&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 49&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 165&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Condarcu

**Condarcu** ye una casería de la parroquia de Valdebárcena, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 5&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor de 180&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 6 son muyeres y 5 son homes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estadiu Apollonio

L**'Estadiu Apollonio** ye un estadiu de ḥoquei sobre xelu allugáu en Cortina d'Ampezzo (Italia) nel que se celebraron dalgunos de los partíos de ḥoquei sobre xelu de los Xuegos Olímpicos de Cortina d'Ampezzo 1956.

Orixinalmente'l campu tenía unes dimensiones de 47 m x 85 m, pero aumentóse a 62,5 m x 85 m pa poder disponer de dos campos por que pudieren xugase dos partíos simultáneos. Orixinalmente podía allugar 1000 espectadores sentaos, pero amplióse pa tener una capacidá final de 2000. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Informe oficial de los Xuegos Olímpicos d'iviernu de 1956  p. 134. (n'inglés ya italianu)
El Sellu

**El Sellu** ye una casería de la parroquia de Tornón, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 4&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 0&nbsp;km d'Uviéu.

## Población
Nun tien población censada polo menos de magar l'añu 2000.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Fresno (Ávila)

**El Fresno** ye un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. En  cuntaba con una población de  habitantes.

## Símbolos

L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente la . L'escudu se blasona de la siguiente manera:

La descripción testual de la bandera ye la siguiente:

## Xeografía
;Allugamientu
El conceyu ta asitiáu nel Valle de Amblés, na ribera del ríu Adaja, arrodiáu pela sierra de la Paramera y la sierra d'Ávila. El conceyu llenda colos términos d'Ávila, Salobral, Gemuño, La Colilla y La Serrada. La llocalidá ta asitiada a una altitú de 1074&nbsp;msnm.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 12,63&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².





## Fiestes
* El día 3 de febreru n'honor a "San Blas".
* El fin de selmana antes del Corpus Cristi (suel ser últimos de mayu o primeros de xunu), n'honor a la "Santísima Trinidá".
* Selmana Cultural (última selmana de xunetu).

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Rebollal (Seloriu)

**El Rebollal** ye un barriu de la parroquia de Seloriu, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 9&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor d'118&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , una muyer y un home.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Piñera (Santoxenia)

**Piñera** ye una aldea de la parroquia de Santoxenia, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 14&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor de 262&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
La Viesca

El topónimu **La Viesca** pue facer referencia a:

* La Viesca, una casería de la parroquia de Piñeres, nel conceyu asturianu d'Ayer.
* La Viesca, una casería de la parroquia de San Pedru Ambás, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* La Viesca, una casería de la parroquia de Camuñu, nel conceyu asturianu de Salas.
* La Viesca (Trespando), un llugar del conceyu de Siero.
* La Viesca (La Venta), una aldea del conceyu de Llangréu.

## Referencies
La Vallina

Col nome de **La Vallina** podemos referinos a:

* La Vallina, una casería de la parroquia de Caces, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* La Vallina, una casería de la parroquia de Tamón, nel conceyu asturianu de Carreño.
* La Vallina, un llugar de la parroquia de Berció, nel conceyu asturianu de Grau.
* La Vallina, un llugar de la parroquia de Naveces, nel conceyu asturianu de Castrillón.
* La Vallina, una aldea de la parroquia de Ciañu, nel conceyu asturianu de Llangréu.
* La Vallina, una aldea de la parroquia de Tiuya, nel conceyu asturianu de Llangréu.
* La Vallina, una casería de la parroquia de Blimea, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* La Vallina, una casería de la parroquia de Cocañín, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* La Vallina, una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
* La Vallina, un llugar de la parroquia d'Hevia, nel conceyu asturianu de Siero.
* La Vallina, un llugar de la parroquia de Trespando, nel conceyu asturianu de Siero.
* La Vallina, una casería de la parroquia de Breceña, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* La Vallina, un barriu de la parroquia de San Xusto, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Referencies
Santiagu (dixebra)

Hai dellos sitios que se llamen **Santiagu**:

* Santiagu, tamién conocida como Santiago de Chile, ye la capital de Chile.
* Santiago de Cuba, ciudá asitada al este de Cuba.
* Santiago de Compostela, la ciudá capital de la comunidá autónoma de Galicia (España).
* Santiago, un parroquia del conceyu asturianu de Sariegu.
* Santiagu, un barriu de la parroquia de San Xusto, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* Santiagu, una parroquia de Valdés.
** Santiagu (Valdés), un llugar de la parroquia anterior.
* Santiagu, una aldea de la parroquia d'Auguera, nel conceyu de Cangas del Narcea.

Tamién puede referise a:
* El camín de Santiago, ruta de peregrinación a Santiago de Compostela.
* Camín de Santiago, la galaxa onde afáyase'l sistema solar.
El Cuetu

Hai dellos sitios que se llamen **El Cuetu**:

* El Cuetu, una aldea de la parroquia de Tresona, nel conceyu asturianu de Corvera.
* El Cuetu, una casería de la parroquia de Cazanes, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* El Cuetu, un barriu de la parroquia de San Xusto, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* El Cuetu, una casería de la parroquia de Tiraña, nel conceyu asturianu de Llaviana.

## Ver tamién
* 
* 

## Referencies
Sietes

**Sietes** ye un llugar perteneciente a la parroquia de Samartín de Vallés, nel conceyu de Villaviciosa (Asturies, España). En 1928 cuntaba con 650 vecinos, pero la emigración a América primeru y a Uviéu o Xixón dempués, fixo que'l censu amenorgar hasta los 41 vecinos qu'habitaben el pueblu en 2024.

Los sos principales curiosos turísticos son: la Ilesia de Santu Medero, del sieglu XVI -unu de los pocos exemplos d'arte renacentista n'Asturies y declarada como Bien d'Interés Cultural- y la so coleición d'horros.
 
En 2009 recibió atención internacional pola promoción que realizó la compañía Microsoft, con Sietes como escenariu, del so sistema operativu Windows 7.

## Personaxes pernomaos
* **[[Sietes (futbolista)|José Manuel Suárez]] (Sietes)** (1974): futbolista que xugó nel Real Avilés C. F., Real Uviéu, Valencia CF y Racing de Santander, ente otros.
* **[[Enrique Fernández Sánchez]]** (1948): físicu y catedráticu na Universitat Autónoma de Barcelona. Presidente del Comité de Política Científica del CERN.
* Carlos Del Canto: foi unu de los constructores de la ilesia de Santu Medero en 1560.

## Enllaces esternos

## Referencies

## Enllaces esternos
Piedrafita (Samartín de Vallés)

**Piedrafita** ye un llugar de la parroquia de Samartín de Vallés, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 15&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 54&nbsp;km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 405&nbsp;m.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Casona (Rozaes)

**La Casona** ye una casería de la parroquia de Rozaes, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 8&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor de 190&nbsp;m.

## Población
Tien una población de , de los que 2 son muyeres y 1 ye home.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Reboria (Rozaes)

**La Reboria** ye una casería de la parroquia de Rozaes nel conceyu asturianu de Villaviciosa.

## Situación
Allúgase a 9&nbsp;km de Villaviciosa (la capital del conceyu). Ta asistiáu a un altor de 240&nbsp;m.

## Población
Nun tien población censada polo menos de magar l'añu 2000.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Cortina

Col nome de **La Cortina** podemos referinos a :

*La Cortina, una casería de la parroquia de Morea, nel conceyu asturianu d'Ayer.
*La Cortina, una casería de la parroquia de Piñeres, nel conceyu asturianu de Ayer.
*La Cortina, una casería de la parroquia de Rozaes, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
*La Cortina, un llugar de la parroquia de Teyeo, nel conceyu asturianu de Ḷḷena.

## Ver tamién

## Referencies
Ribamontán al Mar

**Ribamontán al Mar** ye un conceyu asitiáu al este de la Badea de Santander, na mariña central de Cantabria (España), y a 32 quilómetros de Santander. Llenda al este col conceyu de Bareyo y al sur col de Ribamontán al Monte y la desaguada del ríu Miera, qu'establez una llende natural col conceyu de Marina de Cudeyo. Cuenta con una población de 4.496 habitantes y una superficie de 36,94 km², lo que fai una densidá de 121,71 hab/km² (INE 2012).

El conceyu surdió a partir de la disgregación de la Xunta de Ribamontán (na Merindad de Trasmiera), que s'estremó nos conceyos de Ribamontán al Mar y Ribamontán al Monte. Les primeres menciones conocíes sobre la esistencia de dalguna de les sos llocalidaes remontar al sieglu XI.

Destaquen poles sos estenses sableres les llocalidaes de Lloreo (onde se celebra'l Derby del so mesmu nome), Langre y Somo, polo que nes últimes décades convirtiéronse en destín pa munchos turistes mientres la dómina braniza. Otra sablera del conceyu ye la sablera de Galizano, de menor estensión que les anteriores. El Puntal de Somo, qu'en forma de llingua enfusar na Badea de Santander, ye unu de los arenales más grandes de Cantabria. Amás esiste una llinia marítima que xune les llocalidaes de Pedreña (nel conceyu de Marina de Cudeyo), Somo y Santander.

En 2012 convirtióse nel primer conceyu d'España y segundu d'Europa declaráu reserva natural del surf.

## Llocalidaes
* **Carriazo** (capital).
* Castanedo.
* Galizano.
* Langre.
* Lloreo.
* Somo.
* Suesa.

## Demografía

## Alministración
Francisco Asón (PRC) ye l'actual alcalde del conceyu. Les siguientes tables amuesen los resultaos de les eleiciones municipales celebraes nel añu 2003 y 2007.



## Referencies

## Enllaces esternos
Bayas (Italia)

**Bayas** foi una ciudá de la costa de Campania (Italia), célebre polos sos baños y agües minerales, asitiada ente'l cabu Miseno y Puteoli, abierta a una badea llamada *Sinus Baianus*.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Pablo Iglesias (dixebra)

El nome de **Pablo Iglesias** puede faer referencia a:

* **[[Pablo Iglesias González]]** (1792-1825), militar y políticu español, lliberal, executáu por sublevase contra l'absolutismu de Fernandu VII;
* **[[Pablo Iglesias|Pablo Iglesias Posse]]** (1850-1925), políticu español, fundador del Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) y de la Unión Xeneral de Trabayadores (UXT);
* **[[Pablo Iglesias Simón]]** (n. 1977), direutor d'escena, dramaturgu, investigador, diseñador de soníu y docente español;
* **[[Pablo Iglesias Turrión]]** (n. 1978), politólogu español y secretariu xeneral del partíu políticu Podemos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rales

El topónimu **Rales** puede faer referencia a:

* **[[Rales (parroquia de Llanes)|Rales]]**, una parroquia del conceyu asturianu de Llanes.
** **[[Rales (Llanes)|Rales]]**, un llugar de la parroquia anterior.
* **[[Rales (parroquia de Villaviciosa)|Rales]]**, una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.
** **[[Rales (Villaviciosa)|Rales]]**, una aldea de la parroquia anterior.
Guggenheim Abu Dhabi

**Guggenheim Abu Dhabi** (denominación oficial n'inglés) ye un futuru muséu d'arte contemporáneo diseñáu pol arquiteutu canadiense Frank O. Gehry que se va allugar nel Distritu Cultural de la islla de Saadiyat en Abu Dhabi, capital de los Emiratos Árabes Xuníos (EAU). Va Ser unu de los museos pertenecientes a la Fundación Solomon R. Guggenheim. Entá nun esiste fecha d'inauguración oficial.

## Carauterístiques
El muséu de 42.000 metros cuadraos va allugar la so propia coleición d'arte moderno y contemporaneu y va presentar esposiciones especiales que van incluyir obres de la estensa coleición de la Fundación Guggenheim.

El muséu, el Guggenheim más grande del mundu, va tener arte global, esposiciones y programes educativos, con especial atención al arte contemporáneo d'Oriente Mediu.

## Ver tamién
* Louvre Abu Dhabi

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial
* A New Art Capital, Finding Its Own Voice. Inside Frank Gehry's Guggenheim Abu Dhabi, The New York Times
Louis Jean François Lagrenée

**Louis-Jean-François Lagrenée**  foi un pintor francés discípulu de Charles van Loo.

En 1755 foi escoyíu miembru de Real Academia de Pintura y Escultura presentando con tal motivu'l so cuadru *El raptu de Deyanira* (Louvre).

En 1804 Napoleón concedió-y la Lexón d'Honor y en 1805, morrió nel Louvre.

## Galería

Ficheru:Lagrenee,_Louis_Jean_(attr.)_-_The_crown_of_flowers.jpg|*La corona de flores*.
Ficheru:Lagrenee, Louis Jean - Die Union von Malerei und Skulptur - 1768.jpg|*La unión de la Pintura y l'Escultura*.
Ficheru:Lagrenee, Louis Jean - La mort de la femme de Darius - 1785.JPG|*La muerte de la esposa de Darío*.
Ficheru:Lagrenee, Louis Jean - Tancred and Clorinda - 1761.jpg|*Tancredo y Clorinda* (1761).
Ficheru:Louis Jean Francois Lagrenée - Amor and Psyche.jpg|*Amor y Psique*.
Ficheru:Louis Jean Francois Lagrenée - Rinaldo and Armida - WGA12383.jpg|*Rinaldo y Armida*.
Ficheru:Pygmalion and Galatea (Lagrenée).jpg|*[[Pigmalión]] y Galatea*, 1781, Detroit Institute of Arts.


## Referencies

## Enllaces esternos

*
Charles-François Lebrun

**Charles François Lebrun, duque de Plasencia, príncipe del Imperiu** (19 de marzu de 1739- 16 de xunu de 1824) home d'Estáu francés.

Nació en Saint-Sauveur-Lendelin. En 1762 fai la so primer apaición como abogáu en París. Enlleno socesivamente los cargos de *censeur du Roi* (1766) y d'inspector xeneral de los dominios de la corona (1768); yera tamién unu de los principales conseyeros del canciller Maupeou, participó na so llucha contra'l parlemento, y compartió na so cayida en 1774. 

Dedicóse entós a la lliteratura, y tradució *[[Xerusalén lliberada]]* de Tasso (1774) y la Ilíada (1776).

A empiezos de la Revolución francesa, previo la importancia del acontecimientu, y nel *Voix du citoyen*, qu'él publicó en 1789, predixo'l cursu que los acontecimientos tomaríen. Na Asamblea constituyente, onde foi electu como diputáu para Dourdan, él profesó opiniones lliberales, y propunxo delles lleis financieres. Convertir nel presidente del direutoriu de Sena-Oise, y en 1795 foi escoyíu como representante al Conseyu de Vieyos. Dempués del golpe d'estáu del 18 de Brumario nel añu VIII (9-10 de payares de 1799), Lebrun foi designáu como'l tercer cónsul. Nesti cargu tomó parte activa na reorganización de les finances y l'alministración de los departamentos de Francia. En 1804 foi designáu tesoreru de les arques del Imperiu, y en 1805-1806 como gobernador xeneral de Liguria tres la so anexón a Francia.

Oponer a la restauración de Napoleón de la nobleza, y en 1808 namái de mala gana aceptó'l títulu de duque de Plasencia. Dempués foi emplegáu na organización del departamentu que foi formáu n'Holanda, de la cual seria'l gobernador xeneral de 1811 hasta 1813. Anque hasta ciertu puntu opuestu al despotismu del emperador, nun tuvo a favor del so deposición anque aceptara la restauración borbónica. Luis XVIII convertir nun par de Francia; pero mientres los Cien Díes aceptó de Napoleón el puestu de Gran maestru de la universidá. Tres la vuelta de los borbones en 1815 foi suspendíu de la Casa de Pares, pero foi reincorporáu en 1819. Morrió en Saint-Mesmes en 1824.

## Referencies

## Enllaces esternos
Louis Jules Trochu

**Louis Jules Trochu**  foi un militar y políticu francés.

## Biografía
Llegó al cargu de xeneral del exércitu francés. El 17 d'agostu de 1870, mientres la Guerra franco-prusiana, foi designáu como gobernador de París y comandante en xefe de les fuercies pa la defensa de la capital. Mientres la revolución qu'españó en setiembre convirtióse nel presidente provisional del gobiernu de defensa nacional. Antes de la rindición de París frente a los xermanos, venció al xeneral Joseph Vinoy el cargu de gobernador de la capital francesa y fixo lo mesmo como presidente provisional de Francia antes de la firma del armisticiu francés frente a Alemaña en febreru de 1871.

Foi escoyíu miembru de l'Asamblea Nacional Francesa, retirar de la vida política en 1872 y un añu más tarde remató la so carrera castrense. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Lluis II d'Holanda

**Lluis Napoleón Bonaparte** , rei d'Holanda, fíu segundu de Lluis I d'Holanda y Hortensia de Beauharnais y hermanu mayor del emperador francés Napoleón III.

En 1807, al morrer el so hermanu Napoleón Carlos, convirtióse n'herederu del tronu holandés. En 1809 foi nomáu duque de Berg pol so tíu Napoleón, títulu que caltuvo hasta 1813. Mientres los nueve díes trescurríos ente l'abdicación del so padre y la cayida d'Holanda en manes de les tropes franceses en 1810, reinó oficialmente col nome de Lluis II (*Lodewijk II*, n'holandés). Dempués, el so reinu foi amestáu al Imperiu Francés.

Cuando Napoleón foi depuestu tres la batalla de Waterloo en 1815, la casa de Borbón foi restaurada nel tronu de Francia. Lluis fuxó al exiliu, pero al igual que la so familia nunca abandonó la idea de restaurar l'Imperiu Napoleónicu. 

Casar nel exiliu cola so prima Carlota, fía de Xosé I d'España. Él y el so hermanu menor Lluis Napoleón instalar n'Italia, onde s'introducieron en política dende posiciones lliberales y arreyáronse nel movimientu de los carbonarios, organización que lluchaba contra la dominación d'Austria nel norte d'Italia. El 17 de marzu de 1831, mientres fuxía d'Italia por cuenta de la represión de les tropes austriaques y de los Estaos Pontificios, careció de sarampión y morrió en Forlì.

Ta soterráu en Saint-Leu-la-Forêt, na Islla de Francia.

## Distinciones honorífiques
*  Soberanu Gran Maestre de la Orde de la Unión (Reinu d'Holanda, 01/07/1810).

## Ancestros

**Ancestros de Lluis II d'Holanda**




## Referencies
Islla de Saadiyat

La **Islla de Saadiyat** (n'árabe: جزيرة سعديات o "Islla de la Felicidá") ye una islla de 2.700 hectárees, asitiada a 500 metros de la ciudá ya islla d'Abu Dhabi.

Esta islla ye oxetu d'un importante proyeutu de desenvolvimientu pa faer un turismu masivu y promover la cultura. Na islla nun solo inclúyense residencies, hoteles de luxu, campos de golf y puertu deportivu, sinón tamién tou un distritu cultural, l'emiratu busca faer de la islla un centru cultural de sonadía mundial.

## Ver tamién
* Xeografía de los Emiratos Árabes Xuníos
* Xeografía d'Asia

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mapa de llocalización de la islla
Napoleón Euxenu Lluis Bonaparte

**Napoleón Eugenio Lluis Xuan Xosé Bonaparte** (en francés: *Napoleón Eugène Louis Jean Joseph*; París, 16 de marzu de 1856 – Ulundi, Natal, Sudáfrica, 1 de xunu de 1879), consideráu por munchos como **Napoleón IV**, foi l'únicu fíu de los Emperadores de los Franceses, Napoleón III y la so esposa Eugenia de Montijo. Recibió'l títulu de Príncipe Imperial de Francia y el tratamientu de ''La so Alteza Imperial''. Amás, heredó los títulos de conde de Teba de la so madre (anque nunca lo llegó a utilizar), y el de conde de Pierrefonds, per parte del so padre.

Escontra'l final de la so vida hubo rumores, non del tou falsos, que taba namoráu de la infanta española María del Pilar, fía de la reina Sabela II d'España. La emperatriz Eugenia de Montijo y la reina Sabela yeren partidaries d'esti enllaz, pero'l príncipe Napoleón atopó la muerte mientres la guerra contra los zulús, onde fina dos meses primero que la mesma infanta, quien venció a una meninxitis.

## Biografía

Mozu de considerable talentu, carauterizáu por una vida privada intachable y una gran simpatía, paecía destináu a ser un terrible pretendiente al tronu francés na eventualidá d'una restauración imperial; pero primeru decidió faer carrera nel exércitu, y pallo xunióse a les tropes britániques que colaben a Sudáfrica, llevándose con él la espada de la so tíu güelu.

El 4 de setiembre de 1870, al cayer el Segundu Imperiu Francés y proclamase la Tercer República Francesa, hubo de colar al exiliu, primero a Bélxica y dempués a la Gran Bretaña, onde morrería'l so padre en 1873, depués de ser lliberáu de la so prisión n'Alemaña. A la muerte del so proxenitor, dellos siguidores proclamaron a Eugenio como *Napoleón IV*. Se rumoreó inclusive que podía contraer matrimoniu cola princesa Beatriz, fía de la reina Victoria, pero nun pasaron de simples rumores.

### Muerte

Mientres la segunda guerra anglo-zulú, nuna emboscada tendida polos zulús, el 1 de xunu de 1879, cayó del so caballu mientres fuxía xunto al so destacamentu y morrió ablayáu a llanzazos tres un curtiu combate colos sos persiguidores. Tenía 23 años. Los zulús desaposiaron el so cadabre de too sacante d'unes medayes, pero pol valor demostráu na llucha non desmembraron el so cadabre, anque sí lo abrir en canal, práutica habitual pa lliberar l'espíritu de los finaos. El so cuerpu foi recuperáu a otru día.

Nun contraer matrimoniu nin dexó descendencia, anque antes de la so partida al África suscribió un documentu pa designar como socesor nos sos derechos al so primu segundu, el príncipe Napoleón Víctor Bonaparte (m. 1926), fíu de Napoleón Xosé Carlos Bonaparte y por tanto, nietu de Jérôme Bonaparte, el so tíu güelu, antiguu rei de Westfalia y hermanu de Napoleón I.

## Ancestros

**Ancestros de Napoleón Eugenio Lluis Bonaparte**




## Referencies

## Enllaces esternos
Ferdinand Foch

**Ferdinand Jean Marie Foch**  foi un mariscal francés y comandante en xefe de los exércitos Aliaos mientres la Primer Guerra Mundial.

## Biografía
Nació en Tarbes, Francia, en 1851. Apuntóse na infantería del so país en 1870 y combatió na Guerra franco-prusiana. En 1871 ingresa na École Militaire, onde foi asignáu al arma d'artillería en 1873.

Publicó *[[Des Principes de la Guerre]]* (*Los principios de la guerra*) en 1903 y *[[De la Conduite de la Guerre]]* (*Sobre'l desenvolvimientu de la guerra*) en 1904.

### Primer Guerra Mundial
N'españando la Primer Guerra Mundial, asumió'l mandu del XXX Cuerpu d'exércitu en Nancy n'agostu de 1914. Contuvo la meyora de les fuercies alemanes mientres la Ofensiva de Primavera y na Segunda Batalla del Marne, en xunetu de 1918. Pa ello, llanzó'l contraataque que se convertiría na grana de la derrota xermana. 

En xunetu de 1918, foi nomáu Mariscal de Francia, en payares, aceptó la rindición alemana. Tanto pol so conseyu mientres la Guerra Polaco-Bolxevique de 1920 como pola presión sobre Alemaña mientres la revuelta en Polonia, en 1923, foi honráu col títulu de mariscal de Polonia. Tamién foi reconocíu col grau supremu de mariscal de Campu británicu en 1919.

Espresó'l so descontentu sobre'l Tratáu de Versalles al manifestar y profetizar sobre aquel cola famosa frase: «Esti nun ye un tratáu de paz, sinón un armisticiu de venti años». Venti años y 64 díes dempués, españó la Segunda Guerra Mundial.

El llugar en que se firmó l'Armisticiu de Compiègne foi convertíu en monumentu nacional. Caltúvose, nun allugamientu, el vagón de ferrocarril onde tuvo llugar la firma y tres la muerte de Foch alzóse una estatua nel so honor. La estatua foi lo único dexáo polos nazis tres la cayida de Francia en 1940.

L'apellíu del mariscal foi utilizáu pa bautizar al portaviones de la clase Clemenceau *[[Foch (R 99)]]*.

## Notes y referencies

## Enllaces esternos
*
Triple Entente

La **Triple Entente** foi un pactu robláu en 1907 conformada pola alianza francu-rusa, la Entente Cordiale francu-británica de 1904 y l'alcuerdu rusu-británicu de 1907. La Tercer República Francesa comprometer a entrar en guerra contra l'Imperiu alemán si atacaba al Imperiu rusu, y, pel otru llau, el Reinu Xuníu solo comprometióse a emprestar sofitu diplomáticu.

Eric J. Hobsbawm, nel so llibru *Historia del sieglu XX*, definir d'esta manera: triple entente, constituyida pola Tercer República Francesa, Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda y l'Imperiu rusu. El Reinu de Serbia y Bélxica incorporar a la triple entente darréu de resultes del ataque austriacu contra Serbia (que, ello ye que desencadenó l'entamu de les hostilidaes) y l'ataque d'Alemaña contra Bélxica.

La nueva potencia mundial, Alemaña, gobernada por Guillermu II d'Alemaña, en 1890 consiguió que non más de trés potencies que teníen importantes diferencies ente sigo, Francia, Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda y l'Imperiu rusu, averárense y terminaren per asociar se como l'Aliada Mayor Nacionalista pa faer frente a la Triple Alianza del Imperiu alemán, Imperiu austrohúngaru y el Reinu d'Italia.

En 1907, entá nun hai una alianza en sentíu estrictu. Los británicos, cuantimás, trataron de caltenese llibres d'obligaciones. Sicasí, les socesives crisis que fueron jalonando el camín escontra la I Guerra mundial fueron faciendo cada vez más sólida la Entente.

La crisis definitiva del branu de 1914 demostró'l funcionamientu de l'alianza al terminar implicando nel conflictu a les tres potencies signatarias.

## Les otres uniones
Tres l'abandonu de la Triple Alianza per parte del Reinu d'Italia en 1915, ésta xuniríase a la Entente polos sos intereses y pola inconformidad que sentía al nun tener garantíes nes Potencies Centrales.

## Otros aliaos
*Reinu de Grecia
*Reinu de Rumanía
*Imperiu del Xapón
*Portugal
*Estaos Xuníos

## Ver tamién
* Arrogante aislamientu
* Incidente de Fachoda
* Triple Alianza (1882)

## Referencies
Reinu de Montenegru

El **Reinu de Montenegru** (en serbiu: Краљевина Црнy Горy, *Kraljevina Crne Gore*) foi unu de los reinos de los Balcanes, con capital en Cetinje.

## Historia
El Reinu de Montenegru foi proclamáu por Knjaz Nikola en Cetinje, el 28 d'agostu de 1910.

Nes Guerres Balcániques (1912-1913), Montenegru consiguió espandir el so territoriu tomando Sandžak del Reinu de Serbia el 30 de mayu de 1913. Al faer esto, incorporó una gran población que nun s'identificaba cultural o históricamente col país.

La ciudá recién prindada de Skadar tuvo que ser devuelta al nuevu estáu d'Albania por insistencia de les grandes potencies a pesar de que los montenegrinos perdieron 10.000 vides nel so exércitu pa prindar la ciudá a les fuercies otomanes (albaneses) d'Essad Bajá.

Mientres la Primer Guerra Mundial (1914-1918) Montenegru tuvo del llau de les Potencies Aliaes. Del 15 de xineru de 1916 a ochobre de 1918, Montenegru tuvo ocupáu pol Imperiu austrohúngaru.

El 20 de xunetu de 1917, la Declaración de Corfú foi roblada; declaró la unificación de Montenegru col Reinu de Serbia. El 26 de payares de 1918, la unificación montenegrina con Serbia foi proclamada. La oposición a la nueva condición montenegrina siguió mientres años pola resistencia de guerrilles.

El so xefe d'estáu foi Nicolás I de Montenegru, rei de 1910 a 1918. 

### Pretendientes a la corona (dende 1918)
* Nicolás I de Montenegru (pretendiente como *Nicolás I*) (1918-1921)
* Danilo de Montenegru (pretendiente como *Danilo III*) (1921)
* Miguel de Montenegru (pretendiente como *Miguel I*) (1921-1986)
* Príncipe Nicolás de Montenegru (pretendiente como *Nicolás II*) (1986-) 
** (Herederu) Boris de Montenegru (nacíu'l 1980)

### Primeros ministros
* Lazar Tomanovic (1910-1912) 
* Mitar Martinovic (1912-1913) 
* Janko Vukotic (1913-1915) 
* Milo Matanovic (1915-1916)

### Primeros ministros nel exiliu
* Lazar Mijuskovic (1916) 
* Andrija Radovic (1916-1917) 
* Milo Matanovic (1917) 
* Evgenije Popovic (1917-1919) 
* Jovan Plamenac (1919-1921) 
* Anto Gvozdenovic (1921-1922) 
* Milutin Vucinic (1922) 
* Anto Gvozdenovic (1922) 

## Ver tamién
* Montenegru
* Reinu de Serbia
* Primer Guerra Mundial
* Reinu de los Serbios, Croates y Eslovenos
* Imperiu otomanu

## Referencies

## Enllaces esternos