Rallidae

Les **gallinetes** (**Rallidae**) son una familia d'aves gruiformes qu'inclúi numberoses especies de pequeñu y medianu tamañu, conocíes como *fulcres*, *polles d'agua* o *guiones*.

## Historia natural
Casi tolos miembros acomúñense n'ambientes semiacuáticos. Hai esceiciones, sicasí, como'l guión (*[[Crex crex]]*), que se reproduz en tierres de llabranza.

Los miembros de la familia más típicos ocupen la vexetación trupa nos ambientes húmedos cerca de llagos, banzaos o ríos. Los cañaverales son un hábitat particularmente favorable. Son polo xeneral omnívores, y aquelles qu'emigren fáenlo pela nueche. Constrúin el nial na vexetación trupa. Polo xeneral son aves cobardes, callaes, difíciles de reparar.

La mayoría de les especies cuerren puxantemente, yá que tienen pates fuertes, y tienen deos llargos que s'afaen bien a les superficies blanes y desiguales. Tienden a tener les ales curties, arrondaes y ser pocu planiadores, magar que cuando vuelen son capaces de facelo a grandes distancies.

Les especies insulares de cutiu perdieron la capacidá de volar, y munches escastáronse pola introducción de gatos, aguarones y gochos.

## Sistemática
La familia **Rallidae** arrexuntóse tradicionalmente con families d'aves de mayor tamañu, como les grulles (Gruidae) y les avitardes (Otididae), pa constituyir l'orde Gruiformes.

L'alternativa taxonómica de Sibley-Ahlquist que s'aceutó llargamente n'América convierte al grupu n'orde: Ralliformes.

Tien 35 xéneros vivos y otros 7 estinguíos, con más de 130 especies vivientes

### Xéneros y especies
* **Xéneru** *[[Nesotrochis]]* †
** *[[Nesotrochis debooyi]]* 
* **Xéneru** *[[Diaphorapteryx]]* †
** *[[Diaphorapteryx hawkinsi]]*
* **Xéneru** *[[Aphanapteryx]]* †
** *[[Aphanapteryx bonasia]]* 
* **Xéneru** *[[Erythromachus]]* †
** *[[Erythromachus leguati]]*
* **Xéneru** *[[Sarothrura]]*
** *[[Sarothrura pulchra]]*
** *[[Sarothrura elegans]]*
** *[[Sarothrura rufa]]*
** *[[Sarothrura lugens]]*
** *[[Sarothrura boehmi]]*
** *[[Sarothrura affinis]]*
** *[[Sarothrura insularis]]*
** *[[Sarothrura ayresi]]*
** *[[Sarothrura watersi]]*
* **Xéneru** *[[Himantornis]]*
** *[[Himantornis haematopus]]*
* **Xéneru** *[[Canirallus]]*
** *[[Canirallus oculeus]]*
** *[[Canirallus kioloides]]*
* **Xéneru** *[[Coturnicops]]*
** *[[Coturnicops exquisitus]]*
** *[[Coturnicops noveboracensis]]*
** *[[Coturnicops notatus]]*
* **Xéneru** *[[Micropygia]]*
** *[[Micropygia schomburgkii]]*
* **Xéneru** *[[Rallina]]*
** *[[Rallina rubra]]*
** *[[Rallina leucospila]]*
** *[[Rallina forbesi]]*
** *[[Rallina mayri]]*
** *[[Rallina tricolor]]*
** *[[Rallina canningi]]*
** *[[Rallina fasciata]]*
** *[[Rallina eurizonoides]]*
* **Xéneru** *[[Anurolimnas]]*
** *[[Anurolimnas castaneiceps]]*
** *[[Anurolimnas viridis]]*
** *[[Anurolimnas fasciatus]]*
* **Xéneru** *[[Laterallus]]*
** *[[Laterallus melanophaius]]*
** *[[Laterallus levraudi]]*
** *[[Laterallus ruber]]*
** *[[Laterallus albigularis]]*
** *[[Laterallus exilis]]* 
** *[[Laterallus jamaicensis]]* 
** *[[Laterallus spilonotus]]*
** *[[Laterallus leucopyrrhus]]*
** *[[Laterallus xenopterus]]*
** *[[Laterallus spilopterus]]*
* **Xéneru** *[[Nesoclopeus]]*
** *[[Nesoclopeus poecilopterus]]* †
** *[[Nesoclopeus woodfordi]]*
* **Xéneru** *[[Gallirallus]]*
** *[[Gallirallus australis]]*
** *[[Gallirallus lafresnayanus]]* †
** *[[Gallirallus sylvestris]]*
** *[[Gallirallus okinawae]]*
** *[[Gallirallus calayanensis]]* 
** *[[Gallirallus torquatus]]*
** *[[Gallirallus insignis]]*
** *[[Gallirallus philippensis]]*
** *[[Gallirallus rovianae]]*
** *[[Gallirallus owstoni]]* †
** *[[Gallirallus dieffenbachii]]* † 
** *[[Gallirallus pacificus]]* †
** *[[Gallirallus wakensis]]* †
** *[[Gallirallus sharpei]]* †
** *[[Gallirallus striatus]]* 
** *[[Gallirallus modestus]]* †
* **Xéneru** *[[Rallus]]*
** *[[Rallus longirostris]]*
** *[[Rallus elegans]]*
** *[[Rallus wetmorei]]*
** *[[Rallus limicola]]*
** *[[Rallus semiplumbeus]]*
** *[[Rallus antarcticus]]*
** *[[Rallus aquaticus]]*
** *[[Rallus caerulescens]]*
** *[[Rallus madagascariensis]]*
* **Xéneru** *[[Lewinia]]*
** *[[Lewinia pectoralis]]*
** *[[Lewinia mirifica]]*
** *[[Lewinia muelleri]]*
* **Xéneru** *[[Dryolimnas]]*
** *[[Dryolimnas cuvieri]]*
** *[[Dryolimnas augusti]]* †
* **Xéneru** *[[Crecopsis]]* 
** *[[Crecopsis egregia]]*
* **Xéneru** *[[Crex]]*
** *[[Crex egregia]]*
** *[[Crex crex]]*
* **Xéneru** *[[Rougetius]]*
** *[[Rougetius rougetii]]*
* **Xéneru** *[[Aramidopsis]]*
** *[[Aramidopsis plateni]]*
* **Xéneru** *[[Atlantisia]]*
** *[[Atlantisia rogersi]]*
* **Xéneru** *[[Aramides]]*
** *[[Aramides gutturalis]]* †
** *[[Aramides mangle]]*
** *[[Aramides axillaris]]*
** *[[Aramides cajanea]]*
** *[[Aramides wolfi]]*
** *[[Aramides ypecaha]]*
** *[[Aramides saracura]]*
** *[[Aramides calopterus]]*
* **Xéneru** *[[Amaurolimnas]]*
** *[[Amaurolimnas concolor]]*
* **Xéneru** *[[Gymnocrex]]*
** *[[Gymnocrex rosenbergii]]*
** *[[Gymnocrex talaudensis]]*
** *[[Gymnocrex plumbeiventris]]*
* **Xéneru** *[[Amaurornis]]*
** *[[Amaurornis akool]]*
** *[[Amaurornis olivacea]]*
** *[[Amaurornis isabellina]]*
** *[[Amaurornis moluccana]]*
** *[[Amaurornis phoenicurus]]*
** *[[Amaurornis flavirostra]]*
** *[[Amaurornis olivieri]]*
** *[[Amaurornis bicolor]]*
** *[[Amaurornis magnirostris]]*
* **Xéneru** *[[Mundia]]* 
** *[[Mundia elpenor]]* †
* **Xéneru** *[[Tribonyx]]*
** *[[Tribonyx mortierii]]*
** *[[Tribonyx ventralis]]*
* **Xéneru** *[[Porzana]]* 
** *[[Porzana astrictocarpus]]* †
** *[[Porzana parva]]*
** *[[Porzana pusilla]]*
** *[[Porzana palmeri]]* †
** *[[Porzana porzana]]*
** *[[Porzana fluminea]]*
** *[[Porzana carolina]]*
** *[[Porzana spiloptera]]*
** *[[Porzana albicollis]]*
** *[[Porzana sandwichensis]]* †
** *[[Porzana fusca]]*
** *[[Porzana paykullii]]*
** *[[Porzana tabuensis]]*
** *[[Porzana monasa]]*
** *[[Porzana atra]]*
** *[[Porzana nigra]]* †
** *[[Porzana flaviventer]]*
** *[[Porzana cinerea]]*
* **Xéneru** *[[Aenigmatolimnas]]*
** *[[Aenigmatolimnas marginalis]]*
* **Xéneru** *[[Cyanolimnas]]*
** *[[Cyanolimnas cerverai]]*
* **Xéneru** *[[Neocrex]]*
** *[[Neocrex colombianus]]*
** *[[Neocrex erythrops]]*
* **Xéneru** *[[Pardirallus]]*
** *[[Pardirallus maculatus]]*
** *[[Pardirallus nigricans]]*
** *[[Pardirallus sanguinolentus]]*
* **Xéneru** *[[Eulabeornis]]*
** *[[Eulabeornis castaneoventris]]*
* **Xéneru** *[[Habroptila]]*
** *[[Habroptila wallacii]]*
* **Xéneru** *[[Megacrex]]*
** *[[Megacrex inepta]]*
* **Xéneru** *[[Gallicrex]]*
** *[[Gallicrex cinerea]]*
* **Xéneru** *[[Aphanocrex]]* †
** *[[Aphanocrex podarces]]* 
* **Xéneru** *[[Porphyrio]]* 
** *[[Porphyrio albus]] † 
** *Porphyrio paepae † 
** *[[Porphyrio mantelli]] †
** *Porphyrio coerulescens † 
** *[[Porphyrio kukwiedei]] † 
** *Porphyrio porphyrio
** *[[Porphyrio hochstetteri]] 
** *Porphyrio alleni 
** *[[Porphyrio martinica]] 
** *Porphyrio flavirostris
** *[[Porphyrio madagascariensis]] 
* *'Xéneru** ''[[Gallinula]]'' 
** ''[[Gallinula pacifica]]'' †
** ''[[Gallinula silvestris]]''
** ''[[Gallinula nesiotis]]'' †
** ''[[Gallinula comeri]]''
** ''[[Gallinula chloropus]]''
** ''[[Gallinula tenebrosa]]''
** ''[[Gallinula angulata]]''
** ''[[Gallinula melanops]]''
** ''[[Gallinula galeata]]''
* **Xéneru*' *Fulica* 
** *Fulica newtoni* †
** *Fulica cristata*
** *Fulica atra*
** *Fulica alai*
** *Fulica americana*
** *Fulica caribaea*
** *Fulica leucoptera*
** *Fulica ardesiaca*
** *Fulica armillata*
** *Fulica rufifrons*
** *Fulica gigantea*
** *Fulica cornuta*

== Referencies ==


== Enllaces esternos ==


[http://www.avesfotos.eu/familia-rallidae.html Semeyes y cantares de *Radillae'' ]