Xeografía de Benín

Benín asítiase na zona de l'antigua África Occidental francesa. Les sos llendes xeográfiques son: al este con Nixeria, al oeste con Togu, al noroeste con Burkina Fasu, al nordeste con Níxer y al sur col Océanu Atlánticu.

Ye unu de los países más pequeños d'África, una octava parte del tamañu de Nixeria, el so vecín oriental. Estender dende'l ríu Níxer, al norte, hasta l'océanu Atlánticu, al sur, a lo llargo de 700 km, con un anchor máximo nel norte de 325 km y una llinia costera, más estrecha de 121 km. L'altor mediu ye de 200 m. Polo xeneral, ye una llanura ondulada, con delles llombes y montes. 

## Bioxeografía
El país ta estremáu en cuatro árees principales de sur a norte. La zona costera, arenosa, con una elevación máxima de 10 m, tien un anchor de 10 km. Ye pantanosa y tien llagos y llagunes coneutaes al océanu. Siguir los llanos del sur del país, con una altitú que bazcuya ente 20 y 200 m, derrotos por valles que van de norte a sur a lo llargo de los ríos Couffo, Zou y Ouémé, una zona catalogada pol Fondu Mundial pa la Naturaleza como parte del mosaicu de selva y sabana de Guinea. De siguío atópase una zona de tierres llanes nes qu'apaecen llombes predreses qu'algamen los 400 m, ente Nikki y Savé. Finalmente, la sierra d'Atakora estender ente la frontera noroeste y Togu, con una elevación máxima na frontera de 658 m, nel monte Sokbaro. Los ríos Alibori y Sota escurren nesta rexón escontra'l norte, hasta'l ríu Níxer, que marca la frontera nordeste. El ríu Pendjari, xira escontra'l suroeste al llegar a la frontera con Burkina Fasu, señalada pol mesmu ríu hasta Togu, y ye afluente del ríu Volta.

### Vexetación

Los montes representen un 31 per cientu de la superficie de Benín, anque dalgunos d'ellos bordien namái'l calce de los ríos como montes de ribera. Tienen cierta importancia los manglares que se topen nes llagunes costeres salobres, non na mesma mariña, batida poles foles. En dellos sitios hai mangles de 22 m d'altor, que se curien porque tán acomuñaos a creencies relixoses. En Benín hai cuatro sitios Ramsar. Dos atópase nes llagunes costeres: el Valle del Ouémé, llaguna de Porto-Novo y llagu Nokoué, y el Valle baxu del Couffo, llaguna Costera, Chenal Aho y llagu Ahémé. Y dos, catalogaos en 2007, atópense'l norte: el Sitiu Ramsar del Complexu W, nel Parque nacional de W, y la Zona húmeda del ríu Pendjari, nel parque nacional del mesmu nome.

## Clima

El clima de Benín ye templáu y húmedu. La media d'agua añal na mariña ye d'unos 1.360 mm, non demasiáu alta pa ser la mariña occidental d'África. Benín tien dos periodos húmedos y dos periodos secos. La principal estación de les agües dar ente abril y finales de xunetu, con un curtiu pero intensu episodiu d'agües dende fines de setiembre a payares. La principal estación seca va dende avientu a abril, con un curtiu episodiu secu y fríu de finales de xunetu a primeros de setiembre. Les temperatures y el mugor son altes na mariña tropical. En Cotonou, na mariña (1.310 mm), la media de les máximes ye de 31 oC, y la de les mínimes de 24 oC, casi constantes tol añu. En Kandi, al norte, na cuenca del ríu Níxer, cayen 1.005 mm en 71 díes, ente abril y ochobre, la media de les máximes n'abril ye de 37 oC, pero pasen con frecuencia de los 40 oC, sobremanera nel Parque nacional de W, y la media de les mínimes baxa n'avientu a los 17 oC.

Les temperatures son más variables a midida que xúbese escontra'l norte pola sabana y los pandos cerca del Sahel. El vientu harmattan, d'El Sáḥara, sopla d'avientu a marzu, cuando nun llueve. La yerba ensúgase, la vexetación vuélvese marrón y un velu de polvu tiñe l'aire aborronando'l cielu. Ye la dómina en que los llabradores quemen los campos.

## Referencies