open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ana Helena Chacón

**Ana Helena Chacón Echeverría**  ye una política y internacionalista costarricense. Foi Segunda Vicepresidenta de Costa Rica mientres l'alministración de Luis Guillermo Solís, viceministra de Seguridá Pública mientres l'alministración d'Abel Pacheco (2002-2006) y diputada de la República nel periodu 2006-2010 pol Partíu Unidá Social Cristiana, periodu mientres el cual perteneció al bloque de diputaos que taben a favor del Tratáu de Llibre Comerciu con Estaos Xuníos. Ente otres coses sofitó iniciatives a favor de la fertilización in vitro, los movimientu polos derechos de les persones con discapacidá derechos de les persones con discapacidá y los derechos de los neños y adolescentes, especialmente'l combate a la esplotación sexual infantil al qu'emprestó especial atención mientres la xestión ministerial. Foi una de trés llexisladores nesi periodu en presentar la primer iniciativa de llei que buscaba reconocer les uniones de pareyes del mesmu sexu.

Chacón dexó'l PUSC nel 2010 pa fundar xunto a otros políticos mayormente exsocialcristianos el Partíu Centru Democráticu y Social que, anque concluyó'l procesu d'inscripción, nun participó en les eleiciones de 2014. Chacón foi electa candidata a la segunda vicepresidencia pol Partíu Aición Ciudadana na fórmula presidencial xunto a Luis Guillermo Solís Rivera.

## Filosofía política
Chacón estremóse pol so abordaxe progresista de temes como los derechos de les persones LGBTI, los derechos de les persones con discapacidá, la fertilización in vitro, el albuertu terapéuticu y el feminismu polo xeneral, faciendo topetar ideolóxicamente colos miembros del so anterior partíu socialcristiano.

Nel planu económicu Chacón presenta una visión más lliberal, que s'espresó nel so sofitu al DR-CAFTA y a l'apertura económica, lo que provocó inconformidades sobre la so incorporación al PAC. Sicasí, polo xeneral Chacón tamién hai promovíu delles polítiques progresistes en materia económico dientro y fora del PAC.

## Vicepresidencia de la República
Nes sos funciones como Vicepresidenta de la República coordina'l Conseyu Presidencial Social que tien l'oxetivu d'amenorgar la probeza y les desigualdaes como pilastra estratéxica del Plan Nacional de Desarrollu. Nel senu d'esti conseyu implementáronse nueves ferramientes téuniques pal combate a la probeza y articulóse la estratexa Ponte al Desarrollu, qu'a setiembre del 2015 atendiera a más de 80 mil persones en probeza estrema. Reconocióse-y como funcionaria del añu en 2016 pola Cámara Nacional d'Esportadores.

## Cargos
* Direutora Executiva de la Fundación interamericana pal desarrollu ya integración de les persones con discapacidá 
* Presidenta del Conseyu Nacional de Rehabilitación y Educación Especial
* Vicepresidenta de l'Asociación Costarricense pa la persona con Síndrome de Down
* Direutora Rexonal pa Centroamérica y el Caribe de la Organización Mundial pa les persones con discapacidá.
* Direutora Xeneral del Programa Triángulu de Solidaridá.

## Referencies

## Enllaces esternos
Giorgi Margvelashvili

**Giorgi Parménovich Margvelashvili** (xeorxanu: გიორგი მარგველაშვილი; ) ye un comentarista y políticu xeorxanu, presidente de Xeorxa ente'l 17 de payares de 2013 y 2018. Ye un filósofu de la educación, foi dos veces rector del Institutu Xeorxanu d'Asuntos Públicos de 2000 a 2006 y nuevamente de 2010 a 2012, cuando se convirtió en miembru parte del gabinete de Bidzina Ivanishvili como Ministru d'Educación y Ciencia de Xeorxa y en febreru de 2013 primer Vizprimer Ministru. El 11 de mayu de 2013, Ivanishvili quien encabeza la coalición Suaño Xeorxanu nomar como candidatu presidencial pa les eleiciones d'ochobre de 2013. Margvelashvili nun ye miembru de nengún partíu políticu.

## Biografía
Giorgi Margvelashvili nació en Tblisi, na familia del inxenieru Teimuraz Margvelashvili (nacíu en 1938) y de la psicóloga Mzeana Gomelauri (nacida en 1933). Margvelashvili graduar de la Universidá Estatal de Tblisi en 1992 con una llicenciatura en filosofía. Siguió la so formación de post-grau na Universidá Europea Central de Budapest, Hungría (1993-1994) y nel Institutu de Filosofía de l'Academia de Ciencies de Xeorxa (1993-1996). En 1998, llogró un doctoráu en Filosofía de la Universidá Estatal de Tblisi. [A principios de la década de 1990 trabayó como guía de monte na axencia de viaxes del Cáucasu. Xunir a la oficina d'Institutu Nacional Demócrata pa los Asuntos Internacionales como consultor del programa en 1995 y trabayó pa él antes de ser afiliáu del Institutu d'Asuntos Públicos de Xeorxa (GIPA), un centru d'enseñanza conxunta ente Xeorxa y Estaos Xuníos, nel añu 2000. 

Margvelashvili foi dos veces rector de la GIPA del 2000 al 2006 y, del 2010 al 2012. Ente los sos dos periodos como rector, dirixóse departamentu d'investigación del GIPA dende 2006 hasta 2010. Mientres estos años, foi comentarista de la política y de la sociedá de Xeorxa.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (n'español)
Roderick Esquivel

**Roderick Esquivel**  foi un doctor y políticu lliberal panamiegu. Foi Vicepresidentes de Panamá vicepresidente de la República dende 1984 hasta 1988.

Realizó los sos estudios secundarios nel Institutu Nacional de Panamá y, más tarde, graduar en Bioloxía nel Ripon College de Wisconsin. Graduóse como xinecólogu obstetra en Chicago, Estaos Xuníos en 1953. Foi profesor na Universidá de Panamá.

Na política, foi presidente del Partíu Lliberal y fungió como ministru de Trabayu, Previsión Social y Salú Pública nel gobiernu de Marco Aurelio Robles (1964 - 1968). Foi candidatu a segundu vicepresidente na fórmula de David Samudio nes eleiciones de 1968.

Mientres la dictadura militar, foi electu como segundu vicepresidente de la nómina de Nicolás Ardito Barletta nes eleiciones de 1984. Tres l'arrenunciu de Barletta y el nomamientu d'Eric Arturo Delvalle como nuevu presidente en 1985, Roderick Esquivel asumió'l cargu de primer vicepresidente. 

Sicasí, tres la creciente influencia política del xeneral Manuel Antonio Noriega en reprimir a la oposición política y tarazar la llibertá d'espresión en Panamá, n'ochobre de 1987 el vicepresidente Esquivel decidió la salida del Partíu Lliberal de la coalición de gobiernu y dispunxo boicotiar les xuntes de gabinete hasta que'l gobiernu y los militares aceptaren les sos condiciones. 

En febreru de 1988, el presidente Delvalle foi retiráu del cargu pol intentu de destitución a Noriega del mandu militar. Llegalmente tocaría-y al vicepresidente Esquivel tomar el cargu presidencial, sicasí, ésti caltenía firme cola idea de destituyir a Noriega polo que tamién foi retiráu del gobiernu y nomóse a Manuel Solís Palma como nuevu presidente de Panamá.

## Referencies

 
## Enllaces esternos
* Biografía de Roderick Esquivel 
* Finó Roderick Esquivel. La Estrella de Panamá. 28 d'ochobre de 2010.
* Morrió anueche l'ex vicepresidente Roderick Esquivel. La Prensa. 28 d'ochobre de 2010.
Arturo Vallarino

**Arturo Ulises Vallarino Bartuano**  ye un políticu y abogáu panamiegu qu'exerció como primer vicepresidente de Panamá dende'l 1 de setiembre de 1999 hasta'l 1 de setiembre de 2004, nel gabinete de Mireya Moscoso.

Graduar de Ciencies Polítiques na Universidá de Panamá en 1966 y en 1972 llogró un doctoráu en ciencies xurídiques na Universidá del Salvador, Arxentina. Como abogáu ye miembru d'una firma de lleis especializada en negocios. Tamién foi profesor de Derechu na Universidá de Panamá dende 1979 hasta 1991.

Como políticu, foi líder del Movimientu Lliberal Republicanu Nacionalista (Molirena), llexislador de l'Asamblea Llexislativa (1984 - 1999) y presidente de l'Asamblea Llexislativa ente 1993 y 1994. En 2009 arrenunció al Molirena ya inscribióse en Cambéu Democráticu, anque en 2011 arrenunció de volao pa ser nomáu maxistráu de la Sala V de Garantíes Constitucionales en xunu de 2012, pero por presión popular foi anulada la creación de dicha sala y la so designación como maxistráu.

En xineru de 2013 foi nomáu embaxador de Panamá ante la Organización d'Estaos Americanos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Quién ye quién nes nómines presidenciales. La Crítica. 17 de xineru de 1999.
Dominador Baldomero Bazán

**Dominador 'Kaiser' Baldomero Bazán**  foi un políticu y empresariu panamiegu. Foi segundu vicepresidente de Panamá dende'l 1 de setiembre de 1999 hasta'l 30 d'agostu de 2004 mientres el gobiernu de Mireya Moscoso.

Graduóse na academia militar de West Point en 1961 y llogró una maestría n'Inxeniería Civil na Universidá de Stanford en 1962. Foi edecán presidencial, amestáu militar y miembru alternu ante la Xunta Interamericana de Defensa en Washington.

En 1963 foi nomáu viceministru d'Obres Públiques y en 1968 foi electu diputáu pol Partíu Republicanu. Mientres el réxime militar (1984 - 1989) foi embaxador de Panamá nos Estaos Xuníos, direutor de la Caxa de Seguru Social y ministru de Rellaciones Esteriores. Foi asesor del presidente Eric Arturo Delvalle (1988) y convirtióse nuna figura opositora al réxime del xeneral Manuel Antonio Noriega (1987 - 1989).

Como empresariu foi presidente de dellos gremios como la Cámara de Comerciu, Expocomer, Cámara Panamiega de la Construcción y el Conseyu Nacional de la Empresa Privada.

Finó en 2006 nun accidente automovilísiticu nel Corredor Norte.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Quién ye quién nes nómines presidenciales. La Crítica. 17 de xineru de 1999.
Federico Bolognesi Bolognesi

**Federico Roberto Bolognesi Bolognesi**,  foi un comerciante, empresariu y políticu peruanu. Impulsó la industria y l'agricultura nel departamentu de Piura. Senador por Piura y Segundu Vicepresidente de la República de Perú (1950-1956). 

## Biografía

Fíu de Federico Bolognesi Medrano y Ana Bolognesi Coloma, que yeren primos-hermanos. Nieto del héroe de Arica, Francisco Bolognesi. 

Empecipió los sos estudios nel Colexu Sagraos Corazones Recoleta de Lima y, treslladáu a Piura, terminar nel Colexu Nacional de San Miguel. 

Dende 1908 dedicar al comerciu y contribuyó al desenvolvimientu de la industria y l'agricultura nel departamentu de Piura. En Paita exerció como cónsul de Francia (1925) y Panamá (1929). 

Foi presidente de la Sociedá de Beneficencia Pública de Piura (1930-1931), miembru de la Comisión de Regación (1934) y impulsor d'una sociedá mercantil promotora de los negocios de la rexón. 

Escoyíu senador por Piura (1939-1945), sol primer gobiernu de Manuel Prado Ugarteche, foi nomáu segundu vicepresidente del Senáu (1939-1940). Darréu foi escoyíu segundu vicepresidente de la República, nel gobiernu del xeneral Manuel A. Odría (1950-1956). El primer vicepresidente yera Héctor Boza, anque ésti nunca foi llamáu a ocupar el mandu mientres les ausencies de Odría nel esterior, yá que nesi entós considerábase que'l mandatariu caltenía'l so invistidura entá mientres la so ausencia. 

Tuvo casáu con María Loret de Mola Escobar, finada en 1975.

## Referencies

;Bibliografía *
Julio Burbano Aguirre

**Julio Burbano Aguirre**  foi un empresariu, banqueru y políticu ecuatorianu. Foi presidente del Conceyu Cantonal de Guayaquil y senador de la República del Ecuador, de la que foi presidente interín en dos causes, mientres el gobiernu d'Alfredo Baquerizo Moreno.

## Biografía
### Primeros años
Nació en Guayaquil, emprestó importantes servicios a la so ciudá y Guayaquil, la so primer etapa de serviciu cumplir como un destacáu banqueru, ye asina que de 1895 a 1900, fundador y xerente de la sucursal del Bancu Comercial y Agrícola de Quito, del Bancu de la Unión y de l'axencia del Bancu Internacional; de 1903 a 1925, xerente del Bancu Territorial, amás foi fundador y xerente de la Compañía Guayaquil de Seguros contra Quemes y xerente de la Casa d'Aforru de Guayaquil.

### Vida política
En 1897 foi Consultor y Delegáu del Gobiernu p'alcordar les bases pa la contratación del Ferrocarril, mientres el gobiernu d'Eloy Alfaro, foi presidente de la Xunta del Ferrocarril de la Mariña , que integrar amás, l'ex 
presidente don Alfredo Baquerizo Moreno, don Lorenzo Tous, don Miguel Seminariu, don Rogelio Benítez Icaza y otros destacaos ciudadanos.

Ente 1903 y 1915 foi nomáu delles vegaes Conceyal del cantón Guayaquil, y Presidente del mesmu en 1914 y 1915, dómina na que se contrataron la construcción los edificios de la Biblioteca y Muséu, y el destináu a les sesiones del Pernomáu Conceyu Cantonal.

En 1913 asistió como Diputáu al Congresu Nacional, que lo escoyó Vicepresidente de la Cámara; darréu, ente 1916 y 1920 foi escoyíu Senador y Presidente de la Cámara, y en calidá de tal foi Encargáu del Poder Executivu (Presidencia) -en delles ocasiones- mientres el gobiernu del Dr. Alfredo Baquerizo Moreno.

## Referencies
Felipe Neri Medina Córdova

**Felipe Neri Medina Córdova**  foi un abogáu y políticu d'enclín lliberal, presidente provisional d'Hondures ente'l 13 y el 15 d'abril de 1839, siendo la presidencia más curtia na historia d'Hondures.

## Biografía
Felipe Neri Medina Córdova, Nació'l 26 de mayu de 1797, na llocalidá de Danlí, según la Constitución del Estáu de 1825, la ciudá pertenecía al entós Departamentu d'Olancho, Estáu d'Hondures. Felipe Neri yera fíu del matrimoniu habíu ente'l señor Ignacio Medina Valderas y la señora Petrona Córdova Idíaquez, empresarios mineros y hacendados de la llocalidá de Danlí; la so madre Petrona Córdova Idíaquez yera fía de José Santiago Fernández de Córdova Aranda y María Francisca Idiáquez; per otru llau maternal el so güelu José Santiago Fernández yera fíu de Tomás Fernández de Córdova y Micaela Aranda, vecinos de Tegucigalpa. Mientres el so padre Ignacio yera orixinariu de Danlí y en delles ocasiones foi Intendente de la ciudá.

Felipe Neri, ingresu a realizar los sos estudios en 1810 nel Colexu Seminariu de Guatemala, darréu siguió los estudios cimeros na Universidá de San Carlos de Guatemala onde llograría los títulu d'abogáu, al regresu al so país fixo miembru del Partíu Lliberal, Felipe casóse con Dolores Serafín Gómez na ciudá de Comayagua.
* 1838: Diputáu a l'Asamblea Nacional Llexislativa d'Hondures
* 1839: Conseyeru presidencial y Ministru.
* 1839: Presidente provisional.

## Conseyeru encargáu del Poder Executivu
Asocedió que'l Presidente en funciones Juan Francisco de Molina abandono l'alministración del estáu, por cuenta de la derrota de los exércitos de Nicaragua y Hondures contra El Salvador el 5 d'abril de 1839, los exércitos salvadoreños al mandu del xeneral unionista Francisco Morazán nun tenía vacilaciones; Molina dexó'l poder al so Conseyeru Felipe Neri Medina Valderas Córdova, quien dos díes depués lo apurriría a Juan José Alvarado un 15 d'abril,Siendo la presidencia más fugaz na hestoria d'Hondures. 

El problema presidencial concluyo una vegada nomándose al xeneral José Francisco Zelaya y Ayes como Presidente
Por cuenta de l'enclín lliberal de Felipe Neri, este vivió per dellos años exiliáu en Guatemala. Desconozse la fecha del so fallecimientu.

## Referencies

## Bibliografía
*Magüeta, Longino. Historia d'Hondures. Tegucigalpa, Hondures.
*Vallejo Hernández, “Historia d'Hondures”, Tegucigalpa, 1990.
Théodore Sindikubwabo

**Théodore Sindikubwabo**  foi un médicu y políticu ruandés, Presidente de Ruanda ente'l 9 d'abril de 1994 y el 19 de xunu d'esi mesmu añu, siendo unu de los principales responsables del Xenocidiu de Ruanda, nel que morrieron ente mediu millón y un millón de persones. Primeramente desempeñárase como Presidente del Conseyu de Desenvolvimientu Nacional (anguaño Parllamentu de Ruanda), ente 1988 y 1994. 

Nació nel pobláu de Butare en 1928, al sur de Ruanda, estudió medicina, y foi Ministru de Salú del presidente Grégoire Kayibanda. Dempués de la salida de Kayibanda, exerció'l so oficiu nel Hospital Central de Kigali. Tornó más tarde a la política como parllamentariu. Cuando foi asesináu'l presidente Juvénal Habyarimana, foi nomáu presidente interín pol presidente del Comité de Crisis controláu por Théoneste Bagosora, convirtiéndose en xefe d'estáu mientres el xenocidiu. Dempués de la invasión del Frente Patrióticu Ruandés fuxó al Zaire, onde tuvo exiliáu en Bukabu hasta la so muerte por causes desconocíes en 1998.

## Referencies

## Enllaces esternos
Rajendra Prasad

**Rajendra Prasad** , foi un políticu y abogáu indiu, el primer Presidente de la India, perteneciente al Congresu Nacional Indiu mientres el movimientu d'independencia de la India, el más importante líder de la rexón del Bihar. Sofitó a Mahatma Gandhi, y foi encarceláu poles autoridaes britániques mientres la Marcha del sal de 1931 y nuevamente nel movimientu Quit India en 1942. Foi Presidente del Congresu Nacional Indiu ente 1934 y 1935. Tres les eleiciones de 1946, Prasad desempeñóse como ministru de comida y agricultura del gobiernu central. Al consiguise la independencia en 1947, Prasad foi electu Presidente l'Asamblea Constituyente de la India, que tenía como misión la redaición de la Constitución, como tal llexisló nel parllamentu interín.

Cuando India convertir nuna república, foi designáu presiente pola Asamblea Constituyente. Nes eleiciones de 1951, foi electu presidente pol colexu eleutoral del primer parllamentu indiu y les llexislatures estatales. En 1957 foi reelecto nel cargu, permaneciendo hasta 1962.

## Ver tamién
* Historia de la India

## Referencies

## Enllaces esternos
Tito Okello

**Tito Lutwa Okello**  foi un políticu y militar ugandés. Foi presidente d'Uganda ente'l 29 de xunetu de 1985 y el 26 de xineru de 1986.

## Biografía
### Primeros años

Tito Okello nació nuna familia d'orixe acholi en 1914 nel Distritu de Kitgum. Tenía un hermanu menor, Erisanweri Opira.

Ingresó a la King's African Rifles en 1940 y participó na Campaña d'África Oriental mientres la Segunda Guerra Mundial. Na so carrera como oficial del exércitu tuvo dellos destinos.

Okello foi unu de los comandantes de la Fuercia Popular de Defensa de Tanzania y del Exércitu Nacional de Lliberación d'Uganda que derrocó a Idi Amin en 1979. Foi Comandante del Exércitu Nacional de Lliberación ugandés ente 1980 y 1985.

### Golpe d'estáu

En xunetu de 1985, xunto con Bazilio Olara-Okello, Tito Lutwa Okello empezó les maniobres pal golpe d'estáu contra Milton Obote. Gobernó como presidente mientres seis meses hasta que foi derrocáu pol Exércitu de Resistencia Nacional (NRA) qu'opera so la direición del actual presidente, Yoweri Museveni. Se exilió en Kenia dempués de que fuera derrocáu.

### Últimos años

Okello tornó del exiliu en 1993, cuando se -y ortorgó per parte del presidente Museveni una amnistía ya instalóse en Kampala. Morrió trés años más tarde, d'una enfermedá non revelada, el 3 de xunu de 1996. Tenía 82 años nel momentu de la so muerte. Los sos restos fueron soterraos nel so llar ancestral nel distritu de Kitgum.

## Referencies

## Enllaces esternos
Godfrey Binaisa

**Godfrey Binaisa**  foi un abogáu ugandés que foi Fiscal Xeneral d'Uganda ente 1962 y 1968 y más tarde Presidente d'Uganda ente xunu de 1979 y mayu de 1980. Al momentu de la so muerte yera l'únicu ex-presidente vivu d'Uganda.

## Carrera
Realizó los sos estudios nel King's College Budo y nel Makerere College, llogró una llicenciatura en derechu nel King's College de Londres y exerció como tal en Kampala.

Binaisa foi miembru de los partíos políticos Congresu Nacional d'Uganda y del Partíu Xuníu del Congresu, mientres la década de 1950. Más tarde, xunir al Congresu Popular d'Uganda, qu'en 1962 formó'l primer gobiernu tres la independencia del país. Foi nomáu Fiscal Xeneral esi añu, cargu nel cual que permaneció hasta 1968, cuando arrenunció por desalcuerdos col presidente Milton Obote con al respective de asuntos constitucionales, especialmente sobre los poderes presidenciales pa la detención.

Tres el so arrenunciu como Fiscal Xeneral dedicar a l'actividá privada, depués de que Idi Amin tomara'l poder en 1971, se exilió de primeres en Londres, onde foi contratáu pola oficina llocal de Graham y James, una firma internacional de derechu marítimu. Depués treslladóse a los Estaos Xuníos, onde se desempeñó como "asistente llegal" na oficina central de Graham y James en San Francisco. 

Casóse con Tomoko Yamamoto el 26 de xunetu de 2004 por aciu la ceremonia de bendición de la Ilesia de la Unificación. Se conociero al traviés d'Internet. Dixebrar en xunetu de 2005.
### Presidencia
Col derrocamientu de Idi Amin en 1979, Binaisa tornó a Uganda. El 20 de xunu de 1979, foi nomáu Presidente d'Uganda pola Comisión Consultiva Nacional, que nesi entós yera l'Órganu Supremu de Gobiernu del Frente de Lliberación Nacional d'Uganda (UNLF, poles sos sigles n'inglés), una coalición d'antiguos exiliaos ugandeses que collaboraren na deposición de Idi Amin.

Binaisa movió a exércitu al xefe del exércitu, el brigadier Oyite Ojok; lo cual valió-y la destitución del so cargu'l 12 de mayu de 1980 pola Comisión Militar, un poderosu órganu del UNLF encabezada por Paulo Muwanga. Tres la destitución, el país tuvo dirixíu pola Comisión Presidencial d'Uganda (creada unos díes dempués los sucesos).

## Referencies
Nelson Mandela Llibre

**Nelson Mandela Llibre** () ye una escultura n'Atlanta, en Georgia, Estaos Xuníos, creada por David Hammons en 1987. Alternativamente conocida como un monumentu, la pieza foi creada orixinalmente como una declaración esixendo la lliberación del activista sudafricano encarceláu Nelson Mandela. El títulu oficial ye "Nelson Mandela tien de ser llibres pa conducir al so pueblu y Sudáfrica a la Paz y la Prosperidá". Sicasí, llámase-y con más frecuencia a cencielles "Nelson Mandela Free", porque eses pallabres tán grabaes na cara de la roca de granitu qu'esta y la parte inferior de la escultura. La parte cimera ye d'unos 3,5 metros d'altor cerca de les barres de fierro qu'irradien la roca y esta coronada por alambre d'escayos. Na valla esta una puerta de trabayu, que foi cerrada con candáu mientres Mandela tuvo encarceláu. Dempués de la lliberación de Mandela en 1990, el candáu abrir con una llave que quedó a funcionarios de la ciudá d'Atlanta, apurrida pol artista.

## Ver tamién
*Monumentu
*Estatua
*Escultura

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan José Alvarado

**Juan José Alvarado**  abogáu, xurista, políticu y presidente provisional ente'l 15 d'abril de 1839 al 27 d'abril de 1839.

## Biografía
Juan José Alvarado, moró na ciudá de Gracias a Dios, nel departamentu de Lempira, onde trabayó como topógrafu, coles mesmes como Xuez de primera Instancia na xurisdicción de la ciudá, y depués foi nomáu gobernador de Gracies. Mientres llevóse a cabu la Décimu primer Asamblea Constituyente, foi escoyíu pol Parllamentu como presidente y el 26 d'ochobre de 1838, sol gobiernu de José María Martínez Salinas, l'Estáu d'Hondures declara Estáu llibre, Soberanu ya Independiente”.
 
Más tarde tando'l xeneral conservador Francisco Ferrera arreyáu nuna confrontación col gobiernu federal liderada pol unionista xeneral Francisco Morazán, llevar a la separación del Estáu d'Hondures de la República Federal Centru Americana. El 5 d'abril de 1839 les tropes hondureñes enfrentar xunto a les de Nicaragua a les tropes salvadoreñes unionistes lideraes por Morazán na Batalla del Espíritu Santu, onde resultó ganáu'l líder hondureñu. 

## Conseyeru encargáu del Poder Executivu
Asocedió que'l presidente en funciones Juan Francisco de Molina abandono l'alministración del estáu, por cuenta de la derrota de los exércitos de Nicaragua y Hondures contra El Salvador el 5 d'abril de 1839, los exércitos salvadoreños al mandu del xeneral unionista Francisco Morazán nun tenía vacilaciones; Molina dexó'l poder al so conseyeru Felipe Neri Medina Valderas Córdova, quien dos díes depués lo apurriría a Juan José Alvarado un 15 d'abril,Siendo la presidencia más fugaz na hestoria d'Hondures, Juan José Alvarado apurriría l'alministración al ministru José María Guerrero, en fecha 27 d'abril de 1839. 

El problema presidencial concluyo una vegada nomándose al xeneral José Francisco Zelaya y Ayes como Presidente

Alvarado, siguió morando en Gracias a Dios, onde finó en 1857 a la edá de 59 años. 

## Referencies

## Bibliografía
*Magüeta, Longino. Hestoria d'Hondures. Tegucigalpa, Hondures.
*Vallejo Hernández, “Hestoria d'Hondures”, Tegucigalpa, 1990.
Võ Chí Công

**Võ Chí Công** , foi un políticu comunista vietnamita. Presidente de Vietnam de 1987 hasta 1992.

## Biografía
-y Duc Anh nació na provincia de Quảng Nam. Miembru de munchos años del Partíu Comunista de Vietnam.

Foi Ministru d'Agricultura de Vietnam de 1977 a 1979.

## Referencies

## Enllaces esternos
Mohammed Fahim

**Mohammed Fahim** (persa: محمد فهيم, tamién conocíu como "el Mariscal Fahim"; ) foi un comandante afganistanu militar, políticu y el vicepresidente d'Afganistán a partir de payares de 2009 hasta la so muerte en 2014.

## Primeros años
Fahim nació en Omarz na provincia de Panjshir n'Afganistán, foi'l fíu de Abdul Matin del Valle de Panjshir. Según los informes, terminó los sos estudios na sharia islámica nun institutu árabe en Kabul en 1977. Delles fontes afirmaron que al paecer Fahim sirvió como miembru de la KHAD mientres la década de 1980, anque la mayoría de los informes indiquen qu'él tuvo lluchando contra los gobernantes comunistes dende finales de los años 70. Dizse que fuxeron d'Afganistán dempués del golpe comunista de 1978, convertir nun refuxáu en Peshawar. Un añu más tarde, tornó a Panjshir y empezó a trabayar al mandu del comandante Ahmad Shah Masood. Masoods convertir en diputáu n'asuntos militares y el comandante de los muyahidines nel sector norte. Cuando'l réxime pro- soviéticu de Kabul colapsó en 1992, Fahim foi nomáu xefe de la KHAD, sol presidente interín Sibghatullah Mojaddedi. Él siguió sirviendo como xefe d'intelixencia del país sol presidente Burhanuddin Rabbani. (Bhatia, 2007; Brown y Oliver, 2001).

## Referencies

## Enllaces esternos

*Afghanistan Online Biography of Mohammed Qasim Fahim
*globalsecurity.org – Afghanistan Politics: Mohammed Qasim Fahim
*Azadi Radio, Karzai Interview
*Official Biography as the member of Afghanistan's senate
*Erada Weekly, 2005
*Afghan minister escapes blast, BBC April 8, 2002
*Another Assassination Attempt Is Stopped, The New York Times, November 24, 2002
*Adviser calls Karzai a weak, foreign-influenced leader, The Daily Times, Monday, June 04, 2007
*The Real Winner of Afghanistan's Election, Foreign Policy Magacín, August 31, 2009
Nicolaas Johannes Diederichs

**Nicolaas Diederichs**  sirvió como'l tercer presidente del Estáu de Sudáfrica dende 1975 hasta 1978.

## Carrera
Un economista, Diederichs llogró un doctoráu de la Universidá de Leiden. Mientres los años 1930 y 1940 convertir nuna figura prominente nos círculos nacionalistes afrikaners. Fundó la organización Reddingsdaadbond pa promover el bienestar económico de los afrikaners.

## Vida política
Diederichs yera un miembru del Partíu Nacional del Parllamentu dende 1953 hasta 1975. Desempeñóse como Ministru d'Economía 1958-1967, como Ministru de Mines 1961-1964, y como ministru de Finances dende 1967 hasta 1975. Nesta institución fíxose conocíu como "el señor del oru." Él sirvió como'l primer canciller o la Universidá Rand Afrikaans y Presidente del Estáu ceremonial dende 1975 hasta la so muerte, dempués d'una curtia enfermedá, d'un ataque al corazón el 21 d'agostu de 1978 en Ciudá del Cabu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Juan Misael Saracho

**Juan Misael Saracho**  foi un periodista y políticu bolivianu, décimu octavu Vicepresidente de la República de Bolivia siendo segundu vicepresidente mientres el gobiernu d'Eliodoro Villazon Montaño dende agostu de 1909 hasta agostu de 1913 y primer vicepresidente mientres el segundu gobiernu d'Ismael Montes Gamboa dende agostu de 1913 hasta'l so fallecimientu n'ochobre de 1915.

## Biografía

Juan Misael nació en Tarija el 27 de xineru de 1857. Foi Periodista, políticu y pedagogu. Fundó'l llicéu Porvenir en Cinti, en 1879. Combatió na guerra del Pacíficu en calidá de segundu xefe del batallón Camargo, y pocu dempués foi Rector del Colexu Nacional Pichincha y Rector tamién de la naciente Universidá Autónoma Tomás Frías de Potosí.

## Vicepresidente de Bolivia

Como políticu, foi miembru de la convención de 1899, senador por Tarija y ministru d'estáu nes carteres d'Instrucción Pública y Xusticia, Gobiernu y Fomentu y Rellaciones Esteriores y Cultu, mientres los gobiernos lliberales de Montes y Villazón. En 1909 foi escoyíu Segundu Vicepresidente de Villazón y exerció por curtiu periodu'l mandu supremu. En 1913 presidió'l senáu nacional en calter de Primer Vicepresidente de la República de Montes. Finó a pocu de ser proclamáu candidatu a la Presidencia de la nación pal periodu 1917 - 1921, tando n'exerciciu del cargu vicepresidencial. La so muerte asocedió en Tupiza el 1 d'ochobre de 1915.

## Ver tamién

* Historia de Bolivia
* Vicepresidente de Bolivia

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.vicepresidencia.gob.bo
Johannes de Klerk

**Johannes "Jan'" de Klerk**  foi un políticu sudafricano. Ye'l padre de Frederik Willem de Klerk, postreru presidente de Sudáfrica del periodu del apartheid.

Siendo miembru del Partíu Nacional, de Klerk exerció interinamente como Presidente ceremonial de Sudáfrica mientres nueve díes tres el fallecimientu de Jacobus Johannes Fouché en 1975. Primeramente, foi Senador (1955–1975), Ministru de Trabayu y Obres Públiques (1954–1958), Trabayu y Minería (1958–1961), Asuntos Esteriores, Trabayu ya Inmigración (1961), Asuntos Esteriores, Educación, Arte y Ciencia (1961–1966), Educación, Artes, Ciencia ya Información (1966–1967) y Educación Nacional (1968–1969), y Presidente del Senáu ente 1969 y 1976.

## Referencies
Valentín Abecia

**Valentín Abecia Ayllón**  foi un médicu, periodista y políticu bolivianu. Foi tamién el décimu sestu Vicepresidente de Bolivia dende'l 4 d'agostu de 1904 hasta'l 12 d'agostu de 1909, mientres el primer gobiernu del presidente Ismael Montes Gamboa.

## Biografía
Valentín Abecia nació'l 6 de febreru de 1846 na ciudá de Sucre, Bolivia. Graduóse como médicu, periodista, historiógrafu, amás de ser parllamentariu y ocupar el rectoráu de la Universidá de San Francisco Javier, siendo prefeutu de Chuquisaca, munícipe munches vegaes y Segundu Vicepresidente de la República. 

Foi una figura importante de Bolivia na primer metada del sieglu XX. Dedicó toles sos fuercies al serviciu de la nación y de la so ciudá natal bien particularmente. 

Los sos trabayos médicos foron un bon carreru de ciencia pa los sos contemporáneos. La so xera histórica ye inmensa y fecunda, y sirve de fonte de consulta dientro y fora del país. Mereció munchos títulos y honores que taben en rellación coles enerxíes gastaes en serviciu de la ciencia médica, de la hestoria continental y boliviano, de l'alministración y de toles causes nobles. 

Valentín Abecia finó'l 10 de xineru de 1910 na ciudá de Sucre, a los 63 años d'edá.

## Ver tamién
* Historia de Bolivia
* Vicepresidente de Bolivia

## Referencies

## Enllaces esternos
* http://www.vicepresidencia.gob.bo
Filipe Nyussi

**Filipe Jacinto Nyussi**  ye un políticu, profesor y inxenieru electrónicu mozambiqueño. Miembru del Frente de Lliberación de Mozambique. Anguaño ye'l presidente del país, siendo dende 2008 hasta 2014 Ministru de Defensa y dende 2014 líder del partíu.

## Biografía
Nacíu nel distritu mozambiqueño de Mudela, de la provincia de Cabo Delgado nel añu 1959. Estudiu Inxeniería mecánica en Checoslovaquia y darréu na Universidá de Mánchester (Inglaterra). Darréu decidió ampliar la so formación, estudiando en países como la India, Sudáfrica, Suazilandia y los Estaos Xuníos. En rematando los sos estudios cimeros tornó al so país y empezó trabayando pa la empresa estatal de Puertos y Ferrocarriles de Mozambique, de la cual al cabu de los años en 1995 convertir en direutor executivu de la división de la empresa nel norte y en 2007 xunir a la xunta directiva.

Mentanto, de la mesma dende 1993 a 2002 convertir en Presidente del equipu de fútbol: Clube Ferroviário de Nampula, perteneciente al Campeonatu mozambiqueño de fútbol (*Primer división*). Tamién foi profesor nel campus de la Universidá Pedagóxica de Maputu y mientres esta dómina empecipió la so carrera política, siendo miembru del partíu Frente de Lliberación de Mozambique (*más conocíu como* Frelimo) y perteneciendo al Comité Nacional de Combatientes de la Llucha de Lliberación Nacional y al grupu de la Iniciativa de Lideralgu d'África.
Nel añu 2008 entró nel gabinete del gobiernu, presidíu pol presidente Armando Guebuza. Dende'l día 27 de marzu del mesmu añu, tres diverses rebeliones asocedíes nel país el Ministru de Defensa Tobias Joaquim Dai dexó'l so cargu y Filipe foi nomáu pol presidente como nuevu ministru.

Anguaño'l 1 de marzu de 2014 tres les eleiciones internes del partíu Frelimo, el Comité Central escoyó por mayoría a Filipe como nuevu líder del partíu, ganando nes eleiciones internes a la so compañera la política Luisa Diogo, convirtiéndose asina n'unu de los principales candidatos a presidente del país nes eleiciones presidenciales de 2014. 

Finalmente'l 26 d'ochobre la segunda vuelta final dio-y la victoria a Nyussi col 57% contra 37% de Afonso Dhlakama del RENAMO y, anque con victoria aplastante tantu na presidencia como nel parllamentu, la votación escontra'l partíu decayó enforma con al respective de la eleición de 2009 na que saldría reelecto Guebuza.

## Distinciones honorífiques
*  Medaya al Lideralgu Militar, Mozambique (2017)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía 
* Web de la Presidencia de Mozambique
*Biografía de Filipe Nyusi por CIDOB (n'español)
*http://clubofmozambique.com/news/president-nyusi-awarded-military-leadership-gold-medal-watch/ (n'inglés)
Peter Mutharika

**Arthur Peter Mutharika**  ye un políticu de Malawi, educador y abogáu que foi Presidente de Malawi dende'l 31 de mayu de 2014.

## Biografía
Mutharika trabayó nel área de la xusticia internacional a nivel internacional. Ye un espertu en derechu económicu internacional, derechu internacional y derechu constitucional comparáu. Sirvió informalmente como asesor del so hermanu mayor, el presidente Bingu wa Mutharika, en cuestiones de política esterior y nacional dende l'entamu de la so campaña eleutoral hasta la muerte del presidente, el 5 d'abril de 2012. Tamién ocupó cargos como Ministru de Xusticia y más tarde como Ministru d'Educación, Ciencia y Teunoloxía. Mutharika tamién se desempeñó como Ministru de Rellaciones Esteriores de 2011 a 2012. Foi acusáu d'ayudar a les rellaciones de ponte ente Malawi y el Reinu Uníu debíu al deterioru de la diplomacia pública ente los dos países dempués del discutiniu Chocrane-Dyet.

Como candidatu del Partíu Democráticu Progresista (PDP), Peter Mutharika foi escoyíu como Presidente de Malawi na eleición de 2014, depués d'una fuerte disputa con Joyce Banda, quien impugnaba los comicios por consideralos irregulares.

## Premios
Ye un ganador del Premiu Internacional de Xuristes 2008.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estadiu Nacional Mandela

L**'Estadiu Nacional Mandela** (n'inglés: *Mandela National Stadium*) Orixinalmente llamáu **Estadiu Namboole**, ye un estadiu d'usos múltiples n'Uganda. L'estadiu ta asitiáu na llomba Namboole, Bweyogerere Ward, nel Conceyu de Kira, del distritu de Wakiso. Esti espaciu alcuéntrase a unos 12 quilómetros per carretera al este del distritu central de negocios de Kampala, capital del país africanu d'Uganda, y la so área metropolitana más grande.

L'estadiu foi inauguráu en 1997 y tien una capacidá pa 45.000 espectadores. Lleva'l nome del ex-presidente de Sudáfrica, el fináu Nelson Mandela, y ye l'estadiu de la Seleición de fútbol d'Uganda.

## Ver tamién
* Estadios de fútbol n'África
* Estadios de fútbol con mayor capacidá del mundu

## Referencies

## Enllaces esternos
Belisario Sosa

**Belisario Sosa**  foi un médicu y políticu peruanu. Segundu Vicepresidente de la República del primer gobiernu d'Augusto B. Leguía (1908-1912). Ministru de Fomentu y Obres Públiques nel segundu gobiernu de José Pardo (1915-1917).

## Biografía
Cursó estudios nel Seminario de Santu Toribio y nel Convictorio de San Carlos. Depués ingresó a la Facultá de Medicina de la Universidá de San Marcos, onde se graduó de bachiller (1868), llicenciáu (1869) y doctor en Medicina (1872), recibiéndose amás de médicu ciruxanu (1870). Dedicóse tamién a la docencia universitaria.

Al españar la Guerra del Pacíficu, ufiertó los sos servicios a la sanidá del Exércitu, siendo almitíu col grau de teniente. Xunto col so colega Juan Cancio Cancino, entamó l'Hospital de la Cruz Blanca, fundáu a iniciativa de la señora Jesús Yturbide de Piérola (esposa del dictador Nicolás de Piérola) y otres dames de l'alta sociedá limeña. Por esti serviciu mereció una medaya especial.

Rematada la guerra, en 1885 foi nomáu ciruxanu mayor del exércitu. En 1889 pasó a ser profesor d'Hixene Militar na reorganizada Escuela Militar. 

Contribuyó a la fundación de l'Academia de Medicina, siendo escoyíu sub-decanu (1899) y decanu (1903). 

Foi nomáu direutor de la clínica esterna de muyeres nel Hospital de Santa Ana (1903). Asistió al Congresu Médicu Llatinoamericanu aconceyáu en Buenos Aires (1904). De vuelta al Perú, entamó y presidió la comisión encargada d'estudiar el problema social de la tuberculosis, qu'inauguró la campaña contra esa enfermedá. 

Nel planu políticu, foi miembru destacáu del Partíu Constitucional o cacerista, siendo escoyíu senador por Amazones (1894) y Baltes (1905-1910). Foi tamién delegáu de les cortes de justicia ante la Xunta Eleutoral Nacional (1905-1911), ente que foi eslleíu pol presidente Augusto B. Leguía pa evitar les meyores de los sos opositores. 

Foi escoyíu segundu vicepresidente de la República pal periodu 1908-1912, acompañando al primer vicepresidente, Eugenio Larrabure y Unanue, nel primer gobiernu de Leguía.

Foi presidente de la Sociedá de Beneficencia Pública (1913-1914).. 

Mientres el segundu gobiernu de José Pardo foi nomáu Ministru de Fomentu, cargu qu'exerció de 23 d'agostu de 1915 a 27 de xunetu de 1917.

## Bibliografía
* Basadre Grohmann, Jorge: *Historia de la República de Perú (1822 - 1933)*, Tomu 12. Editada pola Empresa Editora El Comercio S. A. Lima, 2005. ISBN 9972-205-74-6 (V.12)
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada de Perú*. Tercer Edición. Tomu 15, SAL/SZY. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-164-1

## Referencies

## Enllaces esternos
Miguel Echenique

**Miguel Echenique**  foi un empresariu agrícola y políticu peruanu. Segundu Vicepresidente de la República del gobiernu de Guillermo Billinghurst (1912-1914).

## Biografía
Fíu de José Bonifacio Echenique y Estefanía Fonseca. Cursó'l so educación secundaria nel Colexu Nacional Nuesa Señora de Guadalupe (1874-1880). Deque termináu los sos estudios escolares y en plena Guerra del Pacíficu, apuntóse como soldáu na reserva, mientres la defensa de Lima amenazada pola meyora chilenu. Tres la derrota de Miraflores, quedó desmovilizado.

Rematada la guerra, consagrar a l'actividá agrícola, como alministrador de diverses faciendes nel valle del Rímac y como propietariu d'otres na mesma zona, que lu rindieron grandes beneficios económicos. Empobinóse tamién a l'actividá industrial, como xerente de la Compañía Azucrera Chacra Grande, empecipiando ellí la fabricación de cementu. Espandió tamién los sos intereses a actividaes de tipu financieru. Per dellos años encabezó la llista de los grandes contribuyentes del país. En 1913 presidió l'Asamblea Nacional de Contribuyentes, que daquella empobinaba la política económica del Estáu. 

Afiliar al Partíu Civil, el partíu de la oligarquía, formando parte de la so xunta directiva. Ente 1907 y 1912 foi senador suplente por Lima.

En 1912 el Congresu escoyó como Presidente de la República a Guillermo Billinghurst, encargándose tamién de la eleición de los vicepresidentes. Fueron escoyíos pa estes funciones: Roberto Leguía y Miguel Echenique, como primero y segundu vicepresidente, respeutivamente. Sicasí, dambos nun llegaron a xurar los sos cargos. 

Producíu'l golpe d'estáu del 4 de febreru de 1914, Echenique arrenunció a la vicepresidencia'l día 6 y declaróse el día 27 partidariu de resolver el problema políticu per mediu d'eleiciones, por que la ciudadanía escoyera a los sos gobernantes.

En 1915 foi escoyíu senador per Lima. Nel senu del so cámara confióse-y la tesorería (1916 y 1918). 

Tres el golpe d'estáu del 4 de xunetu de 1919, foi prindáu, al ser sindicáu como conspirador pol réxime d'Augusto B. Leguía. En siendo lliberáu, retirar de la política y consagróse a los sos negocios privaos.

## Referencies

;Bibliografía 
* Basadre Grohmann, Jorge: *Historia de la República de Perú (1822 - 1933)*, Tomu 13. Editada pola Empresa Editora El Comercio S. A. Lima, 2005. ISBN 9972-205-75-4 (V.13)
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada de Perú*. Tercer Edición. Tomu 6, D’AC/FER. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-155-3

## Enllaces esternos
Valeri Bganba

**Valeri Bganba** (Byzyb, RSS de Xeorxa, Xunión Soviética; 26 d'agostu de 1953) ye'l presidente de l'Asamblea Popular d'Abkhasia dende'l 3 d'abril de 2012 y presidente interín d'Abkhasia dende'l 1 de xunu hasta'l 25 de setiembre de 2014, tres l'arrenunciu d'Alexander Ankvab pola crisis política que solmenó'l país.

## Referencies
Cárcel de Pollsmoor

La **Prisión de Pollsmoor** (en Afrikaans: * Pollsmoor-gevangenis*; n'inglés: *Pollsmoor Prison*) 
ye oficialmente, la prisión de máxima seguridá de Pollsmoor, ye una cárcel nel suburbiu de Tokai, en Ciudá del Cabu, Sudáfrica. Nelson Mandela foi'l presu más famosu de la cárcel.

Pollsmoor ye una prisión de máxima seguridá con pocos medios pal escape. Dalgunos de los criminales más peligrosos de Sudáfrica son treslladaos a la prisión de Pollsmoor. La prisión tien un personal de 1.278 individuos y la capacidá pa dar cabida a 4.336 delincuentes, pero la población carcelaria actual ye de más de 7.000 (una cifra que fluctúa a diariu).

## Ver tamién
* Prisión
* Réxime penitenciariu
* Motín

## Referencies
Eduardo Cáceres Lehnhoff

**Eduardo Cáceres Lehnhoff**  foi un connotado abogáu guatemalianu, miembru activu del Club Rotario de Guatemala, sociu fundador de la Universidá Rafael Landívar y Vicepresidente de Guatemala de 1970 a 1974, xunto al presidente xeneral Carlos Arana Osorio. Morrió trágicamente mientres la Quema de la embaxada d'España en Guatemala el 31 de xineru de 1980.

## Biografía
Nació en 1906 y yera fíu d'Eduardo Cáceres y López y María Cristina Lehnhoff Aguado. Estudió na Escuela Preparatoria y depués, a partir de 1920, nel Institutu Nacional Central pa Homes, onde participó viviegamente les actividaes qu'asocedieron a principios d'esi añu en contra del gobiernu del llicenciáu Manuel Estrada Cabrera.

En terminando'l bachilleratu estudió na facultá de Derechu de la Universidá Nacional. Coles mesmes que recibía clases, yera caderalgu nel Institutu Priváu y Escuela Preparatoria Lliga, nel Institutu Modelu, nel Colexu El Deber, nel colexu Santa Teresita y na Escuela Normal de Comerciu. Casóse con Mercedes García-Salas Monroy.

En xunu de 1944 foi parte de los 311 ciudadanos que roblaron un memorial solicitando al presidente Jorge Ubico Castañeda la reinstauración de les garantíes constitucionales en Guatemala; esti documentu foi un factor importante nos movimientos populares que concluyeron col arrenunciu d'Ubico Castañeda el 1 de xunetu de 1944. Tres la cayida del réxime revolucionariu de Jacobo Árbenz en 1954, Lehnoff foi parte de l'Asamblea Nacional Constituyente qu'emitió la Constitución política de 1956, y na que se-y dexó a la Ilesia Católica recuperar la capacidá de tener bienes.

En 1961 formó parte del grupu de filántropos ya intelectuales que fundó la Universidá Rafael Landívar y foi un miembru activu del Club Rotario de Guatemala, onde foi Gobernador del Distritu 424, asistiendo a asamblees mundiales rotarias y fomentando la creación de clubes en Guatemala, tal que el Club Rotario Guatemala Sur en 1967.

## Muerte

El xueves 31 de xineru de 1980 axuntar na sede diplomática española Cáceres Lehnhoff, l'ex-canciller guatemalianu Adolfo Molina Orantes y el xurista Mario Aguirre Godoy col embaxador d'entós, Máximo Cajal por una celebración próxima del Institutu de Cultura Hispánica. Mientres esa xunta, les instalaciones de la misión diplomática fueron tomaes por llabradores provenientes d'El Quiché y estudiantes universitarios que los asesoraben. Tanto los ocupantes como los llabradores morrieron trágicamente cuando s'amburó'l cuartu onde s'abellugara mientres l'asaltu de la sede diplomática que llevó a cabu la policía.

## Ver tamién
* Guerra Civil de Guatemala

## Notes y referencies

### Referencies

### Bibliografía

* 
* 
* 
*
José María Zelaya Ayes

**José María Zelaya Ayes** (Juticalpa, 1799–Olancho, 1881) Llicenciáu, empresariu y políticu hondureñu. Presidente de l'Asamblea Nacional Llexislativa en 1874 y Presidente provisional de la república en 1876, n'ausencia del Xeneral Ponciano Leiva.

## Vida
José María Zelaya Ayes, nació en Juticalpa nel departamentu de Olancho, siendo fíu del matrimoniu compuestu pol empresariu señor Santiago Zelaya López y Dominga Ayes Beltrand; hermanu menor del primer presidente constitucional xeneral José Francisco Zelaya y Ayes. José María Zelaya Ayes casóse con Josefa Dolores Rodezno, siendo padres de: José María Zelaya Rodezno (1844-1919), Francisco Zelaya Rodezno, José Zelaya Rodezno, Pedro Zelaya Rodezno, Trinidá Zelaya Rodezno, Isabel Zelaya Rodezno y Rafael Zelaya Rodezno. Los sos bienes inmuebles taben asitiaos nes faciendes de San Antonio de los Forcones, El Junquillo y El Coyolar, en Olancho.



## Militar
Siendo coronel, el 13 de payares de 1839 ye ganáu xunto al so hermanu'l xeneral José Francisco Zelaya y Ayes pol xeneral José Trinidad Cabañas na Batalla d'El Sitiu de la Soledá, llugar cercanu a Tegucigalpa. Unos años más tarde foi nomáu como Comandante d'Armes d'Olancho, onde s'enfrentó a una revuelta nos principios de la Guerra de Olancho.

## Presidencia
Tando na presidencia d'Hondures el xeneral Ponciano Leiva, ésti recibe un mensaxe que'l capitán xeneral José María Medina, ta recibiendo sofitu del presidente de Guatemala, xeneral Justo Rufino Barrios; polo que delles tropes enemigues al gobiernu hondureñu introduxérense al occidente, acantonándose na ciudá de Gracias. Leiva decide nomar al so designáu presidencial el llicenciáu José María zelaya como presidente provisional mientres decide dir en busca de medina pa combatilo, yá que según informe Medina yá algamara les cercaníes de la ciudá de Comayagua, ellí se enfrentarón, Medina retiróse y leiva Madrid reorganizar en Yoro onde'l 13 de xineru de 1876, Zelaya Ayes trespása-y l'alministración.

## Referencies
Rahmon Nabiyev

**Rahmon Nabiyev ** (Taxicu: **Раҳмон Набиев**). (* Schaiburchan, 5 d'ochobre de 1930 - Chudschand, 11 d'abril de 1993), foi un políticu taxicu, Primer Secretariu del Partíu Comunista de Taxiquistán y Presidente de Taxiquistán en dos oportunidaes.

## Biografía
Nabiyev socatró parcialmente la guerra civil, promoviendo'l nacionalismu rexonal. Nabiyev xubió al poder en 1982 como Primer Secretariu del Partíu Comunista de Taxiquistán. En 1985 foi derrocáu por un escándalu de corrupción. Dempués que los líderes de Taxiquistán declararen la independencia de la República de Taxiquistán en setiembre de 1991, Nabiyev orquestó el so camín de regresu al poder el 23 de setiembre, namái pa depués arrenunciar el 6 d'ochobre como resultáu de la presión exercida por él pa vacar el cargu mientres la campaña pa les eleiciones presidenciales. 

Nabiyev ganó les eleiciones y el 2 d'avientu 1991 convertir nel primer presidente electu de Taxiquistán. Los discutinios relativos a les eleiciones dieron llugar a manifestaciones caleyeres de la oposición, que se conducieron a una guerra civil en mayu de 1992. Como la llucha intensificóse, les mesmes milicies progubernamentales de Nabiyev dieron un golpe d'Estáu en setiembre de 1992 Arrenunció al cargu dende la seguridá de la so provincia natal de Leninabad. N'avientu de 1992, l'ex apparatchik de la provincia Kulyab asitiaron al líder paramilitar Emomali Rahmon nel poder. 

La causa de la muerte de Rahmon Nabiev nun ta claru. Oficialmente, morrió d'un ataque al corazón, pero n'otres versiones de la hestoria, pegóse un tiru, o foi asesináu.

## Referencies

## Ver tamién
* Historia de Taxiquistán

## Enllaces esternos

*Official Sitio web de la Embaxada de Taxiquistán nos EE. XX. 
*Sitiu web oficial del Presidente de Taxiquistán