open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hagen

**Hagen** ye una ciudá de Renania del Norte-Westfalia, asitiada na rexón del Ruhr. Por númberu d'habitantes, ye la trentena séptima más grande d'Alemaña. Asitiada nel cantu oriental del ríu Ruhr, atopar a namái 15 km al sur de Dortmund, onde los ríos Lenne, Volme y Ennepe xunir col ríu Ruhr. La población de la ciudá ye de . La ciudá ye la sede de la FernUniversität Hagen, que ye la única universidá d'educación a distancia n'Alemaña financiada por un estáu, anguaño cunta con más de 67.000 estudiantes (marzu 2010), y ye la universidá más grande d'Alemaña.

## Historia
Hagen foi mentada per primer vegada nel añu 1200, probablemente'l nome d'una granxa a les uniones de la Volme y el Ennepe. Tres la conquista de Burg Volmarstein en 1324, Hagen pasó al Condáu de Mark. En 1614 dióse-y al Margraviato de Brandemburgu acordies con el Tratáu de Xanten. En 1701 pasó a formar parte del Reinu de Prusia. Tres la derrota de Prusia na Cuarta Coalición, Hagen incluyir nel Gran Ducáu de Berg (1807-13). En 1815 pasó a formar parte de la nueva provincia prusiana de Westfalia. La crecedera de la ciudá empezó nel sieglu XIX cola minería del carbón y la producción d'aceru na Cuenca del Ruhr. Foi l'escenariu de combates mientres la Insurrección del Ruhr, del 13 de marzu al 2 d'abril de 1920 y tien un monumentu al Exércitu Coloráu del Ruhr. 

En 1928 Hagen convertir nuna ciudá con más de 100.000 habitantes. Na nueche del 1 d'ochobre de 1943 los aliaos bombardiaron la ciudá y causaron grandes daños. Dempués de la Segunda Guerra Mundial la ciudá pasó a formar parte del nuevu estáu de Renania del Norte-Westfalia.

## Economía
Por cuenta de l'ampliu usu de la enerxía hidráulica a lo llargo de los ríos Ruhr, Lenne, Volme y Ennepe, el tratamientu de metales xugó un papel importante na rexón de Hagen, inclusive antes del sieglu XV. Nos sieglos XVII y XVIII ganaron importancia les industries testiles y les industries del aceru. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* www.hagen.de/ Web oficial de la ciudá
Gran Canaria

**Gran Canaria** ye una de les islles del archipiélagu de les Islles Canaries, xeográficamente africanu pero parte d'España. Asitiada nel océanu Atlánticu, a unos 150 km de la costa noroccidental d'África y a unos 1.350 km d'Europa, tien una estensión de 1.560 km² y una población (INE, 2015) de 847.830 habitantes. El so máximu altor márcalu'l Picu de les Nieves, que tien el so cumal a 1.956 m sobre'l nivel de la mar. Gran Canaria ye la tercer mayor islla del archipiélagu canariu, y agospia al 40% de la so población total.

Gran Canaria taba habitada polos guanches, que pudieran tener aportao a la islla alredor del 500 e.C. Esti pueblu llamó a la islla Tamarán, *"tierra de los valientes"*. Tres más d'un sieglu d'incursiones europees ya intentos de conquista, esta completose finalmente'l 29 d'abril de 1483 tres d'una guerra de cinco años na que foi conquistada pola Corona de Castiella. 

La ciudá capital, Les Palmes de Gran Canaria, foi fundada el 24 de xunu de 1478, col nome de Real de Las Palmas, por Juan Rejón, cabezaleru del exércitu castellanu invasor. En 1492 Cristóbal Colón fondeó nel puertu de Les Palmes, pasando dellos díes na islla, demientres el so primer viaxe a América. Anguaño la ciudá de Les Palmes ye, conxuntamente cola de Santa Cruz de Tenerife, la capital de la comunidá autónoma de les islles Canaries.

La islla ye ún de los destinos turísticos más importantes d'España; en 2011 recibió 3,3 millones de turistes. Munchos d'ellos acuden a celebrar el carnaval de Les Palmes, Fiesta d'Interés Turísticu de Canaries, magar que la islla tien tamién munches otres coses qu'ofrecé-yos a los visitantes. Asina, dende 2005 69.000 hectárees de la fastera occidental de la islla y les sos agües axacentes foron declaraes Reserva de la Biosfera pola UNESCO. Hai tamién na islla un importante patrimoniu históricu, cultural y artísticu nel que rescamplen el Muséu Casa de Colón, que recuerda'l pasu del almirante pela islla nel viaxe que lu llevaría a descubrir América, o la Catedral de Canaries.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aurelio Menéndez

**Aurelio Menéndez Menéndez**  *I [[Marquesáu d'Ibias|marqués d'Ibias]]*, foi un abogáu asturianu, ministru d'Educación y Ciencia ente 1976 y 1977. Tamién exerció como maxistráu nel Tribunal Constitucional.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Colexu Llibre d'Eméritos: Aurelio Menéndez
Anthony Daniels

**Anthony Daniels**  ye un actor británicu, conocíu pol so papel como l'androide C-3PO na saga de *[[Star Wars]]* de películes realizaes ente 1977 y 2017.

## Biografía

Dedicar a la interpretación y el teatru n'Inglaterra. Especializar n'obres shakesperianas, de lo que taba particularmente arguyosu. Nun tuvo nengún trabayu realmente importante hasta que fizo un casting pa una película de ciencia ficción, na cual el direutor George Lucas ufiertó-y el papel d'un robot. Daniels refugó'l papel categóricamente, pero conforme foi lleendo'l guión, afayó que yera un personaxe aparente y pensaba qu'él podría da-y muncha más vida. Asina, Anthony Daniels afayó'l papel de la so vida, el del androide C-3PO en Star Wars: Episode IV - A New Hope en 1977. Repitió'l papel en 1980 con Star Wars: Episode V - The Empire Strikes Back y en 1983 con Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi. 

Tamién punxo la voz al personaxe de Legolas na versión de El Señor de los Aniellos (película de 1978) de Ralph Bakshi.

De magar, Daniels allegó a les convenciones de fanes de Star Wars, ya inclusive interpretó a C-3PO na versión pa radiu de la saga. Tamién punxo voz al so personaxe nes series animaes "Droids", "Star Wars: The Clone Wars" (dambes versiones), "Star Wars Rebels" y en videoxuegos. Tuvo dalgún pequeñu papel secundariu en series de TV y en dalguna película. George Lucas volvió llamar al actor por qu'interpretara al androide en Star Wars: Episode I - The Phantom Menace en 1999, pa lo cual l'actor taba encantáu, y los sos 2 remortines Star Wars: Episode II - Attack of the Clones y Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith. Amás nel Episode I tamién interpretó al androide de protocolu TC-14.
Ye l'únicu actor qu'apaeció en toles películes de la saga creada por George Lucas.

## Filmografía

* *[[Star Wars: Episode IV - A New Hope]]* (1977)
* *[[El Señor de los Aniellos]]* (1978)
* *[[Star Wars: Episode V - The Empire Strikes Back]]* (1980)
* *[[Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi]]* (1983)
* *Yo Merque una Moto Vampiru* (1990) : Sacerdote 
* *[[Star Wars: Episode I - The Phantom Menace]]* (1999)
* *[[Star Wars: Episode II - Attack of the Clones]]* (2002)
* *[[Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith]]* (2005)
* *[[Star Wars: The Clone Wars (película)]]* (2008)
* *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens]]* (2015)
* *[[Rogue One: A Star Wars Story]]* (2016)
* *[[Star Wars: Episode VIII - The Last Jedi|Star Wars: Episode VIII - Los Postreros Jedi]]* (2017)

**Series de televisión**
* Droids (1985-1986)
* Star Wars: The Clone Wars (serie de televisión de 2003)
* Star Wars: The Clone Wars (2008-2013)
* Star Wars Rebels (2014- )

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial
*
Kenny Baker

**Kenneth George Baker** , foi un actor que se dedicó al mundu del espectáculu y al cine xunto col so amigu Jack Purvis, y famosu por interpretar al androide R2-D2 na saga cinematográfica *[[Star Wars]]*.

## Trayeutoria
Les sos interpretaciones nel mundu del cine fueron na so mayoría papeles menores, destacando *[[Circus of Horrors]]* (1960). En 1977 trabayó en *[[Wombling Free]]*, pero esi añu tuvo'l so papel más importante, interpretando al mundialmente famosu robot R2-D2 en *[[Una nueva esperanza|La guerra de les galaxes]]* de George Lucas, repitiendo papel en *[[The Empire Strikes Back]]* de 1980 y en *[[Return of the Jedi]]* de 1983. Nesta saga compartiría gran parte de les sos escenes col actor Anthony Daniels, quien interpreta al indixebrable robot C-3PO. Hai de solliñar que nesta saga, Purvis apaeció nes trés películes faciendo distintos papeles pequeños.

Tamién apaeció en *[[The Elephant Man (película)|The Elephant Man]]*, *[[Flash Gordon (película)|Flash Gordon]]* (dambes de 1980), en *[[The Hunchback of Notre Dame (película de 1982)|The Hunchback of Notre Dame]]* (1982), *[[Amadeus]]* (1984), *Mona Lisa* (1986), volviendo trabayar con George Lucas en *[[Labyrinth (película)|Labyrinth]]* (1986). Los sos papeles repitíen la constante en películes de rellatos y cuentos fantásticos na so mayoría (*[[Willow]]* (1988), etc).

Volvió ser llamáu a les files por George Lucas pa volver interpretar a R2-D2 en *[[Amenaciar pantasma]]* en 1999, volviendo atopase col so compañeru de repartu Anthony Daniels, actuando dambos tamién en *[[Attack of the Clones]]* (2002) y *[[Revenge of the Sith]]* (2005), colo que se consolidaron como los personaxes qu'actuaron en toles películes de la saga *[[Star Wars]]*.

Baker interpretó nuevamente a R2-D2, en *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens|The Force Awakens]]*, estrenada n'avientu de 2015.

## Fallecimientu
Kenny Baker finó'l 13 d'agostu de 2016 a los 82 años d'edá en sufriendo una llarga enfermedá.

## Filmografía
### Películes

### Series

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*
Peter Mayhew

**Peter Mayhew**  ye un actor anglo-americanu conocíu pol so papel como Chewbacca na serie de películes de Star Wars.

## Biografía
En 1976, Mayhew, que vivía en Yorkshire, trabayaba como asistente nel Hospital King’s College en Londres, cuando'l productor de cine Charles Schneer atopar. Schneer contratar pa *[[Simbad y el güeyu del tigre]]*, película de Ray Harryhausen colos más modernos efeutos especiales hasta esi momentu.

Pasó apenes un añu cuando se-y preguntar si quería faer otru papel: el d'una enorme criatura peluda. Mayhew foi tomáu como opción pol so gran estatura, 2,21&nbsp;m. Yera'l papel de Chewbacca, el lleal wookie de 200&nbsp;años d'edá en *[[Star Wars: Episode IV - A New Hope]]*. La so vida camudó pa siempres. Nes siguientes películes de la triloxía de *[[Star Wars]]* Mayhew repitió'l papel, y más tarde fixo dellos anuncios comerciales col disfraz de Chewbacca.

En 1997 —la celebración del ventenu aniversariu de *Star Wars*— anuncióse la creación de la *Edición especial*. Mayhew apaeció na convención *Homes detrás de les mázcares*. Anguaño ta activu nel circuitu de convenciones de *Star Wars*, onde robla autógrafos, realiza discursos a fans y caltién alto l'interés pol so personaxe.

Peter Mayhew dio vida a Chewbacca de nuevu en *[[Star Wars Episode III: Revenge of the Sith]]* y na película *[[Star Wars Episode VII: The Force Awakens]]*, estrenada n'avientu de 2015.

Mayhew nun volvió interpretar a Chewbacca en *[[Star Wars: Episode VIII - The Last Jedi|Star Wars: The Last Jedi]]* por cuenta de problemes de salú. Joonas Suotamo, que compartió personaxe con Mayhew en *Star Wars: The Force Awakens*, asumió'l control interpretando a Chewbacca na película.

## Filmografía
### Cine y televisión

## Referencies

## Enllaces esternos

* PeterMayhew.com
Cultura popular

El términu **cultura popular** fai referencia al conxuntu de patrón culturales y manifestaciones artístiques y lliteraries creaes o consumíes preferentemente poles clases populares (clase baxa o media ensin instrucción académica, o na antigüedá "la plebe") por contraposición con una cultura académica, alta o oficial centrada en medios d'espresión tradicionalmente valoraos como cimeres y xeneralmente más elitista y escluyente.

## Historia
Puesto que a lo llargo de la historia, y por evidentes razones de sobrevivencia y medios disponibles, la meyora y el cambéu de la cultura tuvo la so punta de llanza nes élites económicu y académicu, la cultura popular foi un elementu comparativamente estáticu. Esto favoreció, a partir del sieglu XIX, el so usu como referencia d'identidá grupal per parte del pensamientu nacionalista, que basó en diches señes culturales la idea de pertenencia a una nación o territoriu.

A lo llargo del sieglu XX, sicasí, la estensión de la escolarización en bona parte del planeta, xunida a la emerxencia de la cultura del ociu, fizo que la cultura popular abandone'l so calter predominantemente estáticu pa convertise nun elementu dinamizador que, n'ocasiones, enche la creatividá de les vanguardies académiques. Asina, el cómic —a caballu ente pintura y lliteratura— o'l jazz nel terrén musical acabaron enchiendo la so condición marxinal pa instalase como artes académicamente reconocíes. 

El retrasu na edá d'incorporación de los mozos al mercáu llaboral facilitó la so condición de creadores y consumidores de productos culturales, llegando inclusive a la creación de subcultures propies, o tribus urbanes, con preferencies artístiques y filosófiques específiques y alloñaes del "mainstream" o llinia de pensamientu mayoritaria.

La esplotación comercial de los conteníos de la cultura popular, una vegada expurgados los sos elementos más tresgresores, ye tamién un elementu importante na formación de la cultura de mases y un factor económicu de relevancia al traviés d'industries como les de la música, el cómic o'l videoxuegu. 

## Manifestaciones de la cultura popular del sieglu XX
Ensin ánimu completista y a manera d'exemplos, dalgunes de les más destacaes son:

* Na música: el tangu, el jazz, el reggae, el rap, el heavy metal y el rock.
* Nel baille: el Hip-Hop, street dance y otros xéneros urbanos.
* Nes artes plástiques: el grafiti.
* Na lliteratura: les llamaes literatura de xéneru: fantásticu, novela negra, ciencia ficción.
* En nuevos medios d'espresión: el cómic, los videoxuegos, el anime, los xuegos de rol.

## Ver tamién
* Mainstream
* Subcultura
* Contracultura
* Iconu pop

## Referencies

## Enllaces esternos

* Cultura escolar y cultura popular. Artículu en revista del MEC (España).
* Belezos Revista de cultura popular y tradiciones de La Rioxa.
* Culturaderioja.org  Portal de la cultura popular de La Rioxa n'internet.
Jedi

Los ***jedi*** o **caballeros Jedi** son personaxes ficticios del universu de *[[Star Wars]]* creáu por George Lucas. Son defensores de la paz y personaxes de gran poder y sabiduría, siguidores del llau lluminosu de la Fuercia, que pertenecen a una orde mística y monacal llamada la Orde Jedi. Tuvieron el so cuartel xeneral y templos en diversos planetes a lo llargo de la historia d'esti universu ficticiu, como Coruscant, Ossus, Dantooine y Yavin 4, etc. 

Los caballeros *jedi* son guerreros con vocación espiritual y de serviciu a la comunidá que recuerden a los héroes de les tradiciones celta y budista. Los sos principales enemigos na saga son los *siths*, los integrantes de la Orde Sith, que son la so contraparte de la Fuercia.

## Etimoloxía
Dalgunos afirmen que la pallabra *jedi* foi tomada por George Lucas del xaponés 時代劇 (*[[jidaigeki]]*) que significa *drama de dómina* centráu nel mundu de los samuráis, anque otros aseguren que s'inspiró nes pallabres *jed* (rei) y *jeddak* (emperador) de la serie de noveles marcianes d'Edgar Rice Burroughs, una serie que Lucas consideró afaer al cine. 

Dientro del universu ficticiu, la película *[[Rogue One: A Star Wars Story]]* suxer que'l nome derivar del planeta Jedha, que ye'l llugar de procedencia de los cristales kiberianos utilizaos nos sables de lluz.

## Ver tamién
* Cronoloxía de Star Wars
* Conseyu Jedi

## Bibliografía

## Referencies
Sith

Los ***siths*** (nel universu ficticiu de *[[Star Wars]]* creáu por George Lucas) son los miembros d'un grupu de personaxes de gran poder y maldá siguidores del Llau Escuru de la Fuercia, una orde mística y monacal llamada la Orde Sith. Son los principales antagonistes y enemigos naturales de los caballeros ''jedis''. Orixinalmente, yeren una antigua raza humanoide que sirvió como esclava al Imperiu Infinitu de los Rakata.

## Ver tamién
* Cronoloxía de Star Wars

## Referencies

*
Sistema zarráu

Un **sistema zarráu** ye un sistema físicu que nun interactúa con otros axentes físicos asitiaos fora d'él y por tanto nun ta conectáu causalmente nin rellacionáu con nada esternu a él.

Una propiedá importante de los sistemes zarraos ye que les ecuaciones d'evolución temporal, llamaes ecuaciones del movimientu de dichu sistema namái dependen de variables y factores conteníes nel sistema. Pa un sistema d'esi tipu por casu la eleición del orixe de tiempos ye arbitraria y por tanto les ecuaciones d'evolución temporal son invariantes al respective de les traslaciones temporales. Eso postreru implica que la enerxía total de dichu sistema se caltién; ello ye que un sistema zarráu al tar aislláu nun puede intercambiar enerxía con nada esternu a él.

L'universu enteru consideráu como un tou ye probablemente l'únicu sistema realmente zarráu, sicasí, na práutica munchos sistemes que nun tán dafechu aisllaos pueden estudiase como sistemes zarraos con un grau d'aproximamientu bien bonu o casi perfectu.

## Cambeos del conceutu en termodinámica

Dacuando en termodinámica estremar ente sistema abiertu y sistema zarráu. Un sistema abiertu sería unu que puede intercambiar materia y enerxía col esterior, ente que un sistema zarráu ye un sistema que nun puede intercambiar materia col esterior, pero sí intercambiar enerxía.
Tamién un sistema considérase aislláu cuando ésti nun intercambia nin materia nin enerxía col esterior.

Fora de los exemplos termodinámicos los conceutos sistema zarráu y sistema aislláu son usaos indiferentemente.

Un exemplu de sistema aislláu ye un termu, yá que al tar herméticamente cerráu nun tien un intercambiu de nengún tipu col mediu. Físicamente falando esti sistema nun se ve afeutáu pol mediu pero él sí puede xenerar calor, materia y distintes magnitúes qu'afectaríen al mediu. Na práutica munchos sistemes non dafechu aisllaos pueden estudiase como sistemes zarraos, con un grau d'aproximamientu bien bonu o casi perfectu, ente que un sistema zarráu ye un sistema que nun puede intercambiar materia col esterior pero sí intercambiar enerxía.

## Bibliografía
* Rana, N.C.; P.S. Joag (1991). Classical Mechanics. p. 78. ISBN 978-0-07-460315-4.
* Landau, L. D.; Y.M. Lifshitz (1976). Mechanics (third ed.). p. 8. ISBN 978-0-7506-2896-9.

## Ver tamién
* Sistema abiertu
* Sistema termodinámicu

## Referencies

## Enllaces esternos
Omnipresencia

Llámase-y **omnipresencia** a la carauterística de tar presente al empar perdayuri.

## Historia
L'apaición del conceutu d'omnipresencia vieno amestada a l'apaición de les relixones monoteístes. El xudaísmu ye probablemente la primer relixón qu'incorpora esa cualidá a Dios, y foi heredada darréu pol cristianismu ya islamismu.
Esisten ensame de referencies a esti atributu d'ubicuidá na Biblia, pero quiciabes la más clara tea reflexada en Jeremías: *Dios ye Omnipresente. Ta col so ser, saber y poder, onde quiera qu'esista daqué distintu d'Él mesmu*.

## Conflictos teolóxicos
La inclusión d'esta cualidá ente les capacidaes d'un Dios, sumada al atributu d'omnipotencia, da llugar a un conflictu teolóxicu denomináu paradoxa de Epicuro o *Problema del mal*, según el cual nun tendría de ser posible'l mal nun mundu onde Dios ta perdayuri y ye toupoderosu. Este ye unu de los principales argumentos que remanen les relixones *[[Deísmu|deístes]]* (que consideren que la divinidá ye namái creadora del mundu), contra les *[[Teísmu|teístes]]*, (qu'atribúin al dios un papel activu). 

La escolástica medieval cristiana hai refutado esta cuestión afirmando que la esistencia de toles coses deriva de Dios, pero nun son Dios. Considera que Dios ye l'actu (ser) puru, qu'axunta en sí toles perfecciones, y al ser creaos los diversos entes del universu, recibieron l'actu de ser por participación divina, axuntando en sí ciertos actos, y teniendo otros en potencia. El mal, entós, nun se considera como una creación de Dios, sinón como una imperfección por ausencia de bien, de forma análoga a como puede interpretase la escuridá, non como un ente en sí mesmu, sinón como ausencia de lluz.

La relixón cristiana caracteriza a Dios con una serie de perfecciones: ye omnipresente, amás d'omnisciente, omnipotente y omnibenevolente. El cristianismu ta suxetu por tanto a esti conflictu. Pa resolver la paradoxa, achácase la esistencia del mal al llibre albedríu del ser humanu, ya interprétase la cualidá de la omnipresencia divina como voluntaria, y non como necesaria.

El infiernu plantega un problema lóxicu similar, yá que si Dios ye omnipresente, tendría de tar presente ellí tamién. La relixón católica xustifica esta posible contradicción al considerar que la imaxe del infiernu que narren les escritures tien de matizase. Según Xuan Pablo II, "L'infiernu, más qu'un llugar, indica la situación en que llega a atopase quien llibre y definitivamente allóñase de Dios"

## Ver tamién
*Omnipotencia
*Omnisciencia
*Problema del mal

## Referencies

## Enllaces esternos
Sistema físicu

Un **sistema físicu** ye un agregáu d'oxetos o entidaes materiales ente que les sos partes esiste una conexón o interacción o un modelu matemáticu de tipu causal (anque non necesariamente determinista o causal nel sentíu de la teoría de la relatividá). Tolos sistemes físicos carauterizar por: 

# Tener un allugamientu nel espaciu-tiempu.
# Tener un estáu físicu definíu suxetu a evolución temporal.
# Pode-y acomuñar una magnitú física llamada enerxía.

Pa la inmensa mayoría de sistemes físicos, l'oxetu más básicu que define a un sistema físicu ye'l lagrangiano, que ye una función esguilar que la so forma funcional resume les interrellaciones básiques de les magnitúes relevantes pa definir l'estáu físicu del sistema.

## Sistemes físicos en rellación a la redolada
Los sistemes físicos pueden ser *abiertos*, *zarraos* o *aisllaos*, según que realicen o non intercambios cola so redolada:

* Un **[[sistema abiertu]]** ye un sistema que recibe fluxos (enerxía y materia) de la so redolada. Los sistemes abiertos, pol fechu de recibir enerxía, pueden realizar el trabayu de caltener les sos propies estructures ya inclusive amontar el so conteníu d'información. El fechu de que los seres vivos sían sistemes estables capaces de caltener la so estructura a pesar de los cambeos de la redolada rique que sían sistemes abiertos.
* Un **[[sistema zarráu]]** namái intercambia enerxía cola so redolada, nun sistema zarráu'l valor de la entropía ye máximu compatible cola cantidá d'enerxía que tien.
* Un **[[sistema aislláu]]** nun tien nengún intercambiu cola redolada.

## Sistemes físicos aisllaos
Un sistema aislláu ye una parte o rexón del universu, que polos sos peculiares condiciones puede considerase aislladamente del restu del universu pal so estudiu. El qu'un determináu problema físicu pueda ser tratáu como un sistema aislláu rique condiciones peculiares dependientes de la teoría.

Por casu, acordies cola teoría xeneral de la relatividá un sistema aislláu tien de cumplir condiciones téuniques bastante restrictives, conocíes como planitud asintótica. En teoría de la relatividá especial, na clásica o en termodinámica, polo xeneral, les condiciones son menos estrictes y a cencielles riquen que'l sistema del movimientu de les partícules que conformen el sistema tea acutáu a una rexón compacta del espaciu-tiempu.

## Referencies

### Bibliografía
* Robert M. Wald (1984): *Xeneral Relativity*, Chicago University Press, ISBN 0-226-87033-2.
## Enllaces esternos
* Conceutu de "sistema físicu" nos Script de Teoría de Termodinámica d'Inxeniería Mecánica (páxina 4).
Sèvres

**Sèvres** ye una ciudá o comuña francesa que pertenez al departamentu d'Altos del Sena. Allugar nel área suburbana suroeste de París, xunto a la vera esquierda del Sena. Cuenta con 23 174 habitantes. Esta ciudá ye famosa a nivel mundial nel ámbitu científicu por tar allugada nella la Oficina Internacional de Pesos y Midíes. Nella atópense tamién el Muséu Nacional de Cerámica, la Escuela Cimera de Cerámica y la *[[Manufacture nationale de Sèvres]]*.

La ciudá ye famosa tantu pol fechu de roblase nella'l tratáu de Sèvres el 10 d'agostu de 1920 ente l'Imperiu otomanu y el triple entente, que marcó la partición del Imperiu otomanu, y por ser sede de la *Oficina de peses y midíes*, na que se guarden el metro y quilogramu patrón.

## Manufacture nationale de Sèvres

Fábrica de porzolana francesa que primeramente tuvo en Vincennes y foi treslladada a Sèvres en 1756. Hasta 1800 fabricáronse paralelamente porzolana dura y blanda (moda del fondu de color). A principios del s. XIX, el dominiu progresivu de los colores y l'oru dexó realizar decoración pictórica. Mientres la segunda metá del s. XIX apaecieron nueves téuniques.

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* INSEE
Clarividencia

La **clarividencia** ye una hipotética capacidá de perceición extrasensorial que dexaría a delles persones recibir información d'acontecimientos futuros Nun esiste nenguna evidencia científica de que tal capacidá esista, namái esisten testimonios de persones que s'axudiquen a sigo mesmes esta capacidá. Los actos de clarividencia declaraos contradicen abiertamente a les lleis físiques pa una perceición basada en medios físicos conocíos.

Esta perceición carauterizar por captar fenómenos que queden fora del algame de los sentíos y d'aldovinar fechos futuros o asocedíos n'otros llugares. La telepatía nun s'inclúi nesti tipu de perceiciones. A diferencia d'esta postrera, la clarividencia explícitamente implicaría la "visión d'imáxenes" reales físiques, de la mente (memoria) d'otru individuu, d'entidaes mitolóxiques o desconocíes pola ciencia actual, y non el fechu de captar conceutos astractos d'otra mente.

## Problemes físicos
Esisten numberosos argumentos físicos que suxeren que la clarividencia ye bien pocu plausible:
* **Mediu de tresmisión**, acordies con el principiu de causalidá, por que un eventu seya reparáu ríquese que dalgún tipu d'entidá material seya tresmitida dende la fonte al observador. La clarividencia riquiría que dalgún tipu de partícula material o señal fora arrobinada dende'l futuru escontra'l presente. Esi tipu de partícules tendríen una componente temporal del so vector cuadrimomento negativa, y acordies con el teorema CPT de ser partícules másicas seríen de tipo antipartícules que sufriríen aniquilación con partícules del mesmu tipu, torgar el so espardimientu al pasáu. Naturalmente l'argumentu nun s'aplica a partícules ensin masa como fotones moviéndose escontra'l pasáu.
* **Mediu de perceición**, entá asumiendo que dalgún tipu de partícula o entidá material arrobinar nel espaciu-tiempu escontra'l pasáu, queda'l problema de como detectar dicha partícula y de como reconstruyir eses señales de manera coherente. La vista y l'olfatu evolucionaron pa detectar partícules materiales y trasducirlas a señales nervioses por aciu órganos sensoriales complexos. Nenguna estructura cerebral o d'otru tipu paez que pudiera detectar partícules o señales que se mueven escontra tras nel tiempu. Tampoco esiste nenguna estructura cerebral que se paeza lo más mínimo a un órganu sensorial complexu capaz de convertir señales d'esi tipu en corrientes nervioses interpretables pol celebru.

## Ver tamién
* Aldovinación
* Tercer güeyu

## Referencies

## Enllaces esternos
* Primeres visiones de quien desenvuelven esti don, conseyos.
*  
* Policía d'Investigaciones de Chile (PDI) respectu del usu de videntes en llabores de busca .
* .
Filosofía de la perceición

La **filosofía de la perceición** estudia cómo y en qué midida los procesos mentales y signos dependen del mundu internu y esternu pa ser percibíos. Nuesa perceición del mundu esterior empecipia colos sentíos, que nos dexen xenerar conceutos empíricos que representen el nuesu alredor, con un parámetru mental que complementa a los yá esistentes (conceutos). La perceición modifica'l puntu de vista del mundu, asina que'l so estudiu ye importante pal meyor entendimientu de la comunicación, el yo, l'ello, yo y superyó y inclusive la realidá. 

Ente que René Descartes concluyía que la entruga *¿Yo esisto?* puede ser namái resuelta afirmativamente (cogito ergo sum), la psicoloxía freudiana suxer que la perceición ye una ilusión del ego y nun puede confiase nella pa decidir que ye real. 

Tales entrugues siguen. «¿Nueses perceiciones déxennos esperimentar el mundu cual realmente ye?» «¿Vamos Poder conocer otru puntu de vista distinta al que conocemos?»

## Referencies

## Enllaces esternos

*El problema de la perceición (n'inglés)

*El conteníu de la perceición (n'inglés)
Enemigu

Un **enemigu** ye una persona o grupu de persones, que s'oponen a otru grupu de persones yá seya poles sos idees, pensamientos, actividaes o por motivos políticos radicales tales como l'invadir a otru país pola captura de les sos Recursos naturales. A diferencia del adversariu, l'enemigu ye la espresión radical de la diferencia ente persones, l'antagonismu exacerbado o'l desalcuerdu estremu, innegociable ya intolerante ente entes sociales, políticos, relixosos, etc. 

## Enemigu como conceutu bélicu
Nel casu de la Declaración de guerra considérase como enemigu a les fuercies armaes d'otru país y, dependiendo de les regles d'enfrentamientu, a los sos civiles como contrarios. 

Cuando se prinda a un enemigu del bandu contrariu podría consideráse-y prisioneru de guerra y el cual tendrá de ser tratáu, conforme a los Convenciones de Xinebra si los bandos tán suscritos.

Na Segunda Guerra Mundial, el Xapón imperial nun se xuntó a les convenciones de Xinebra y realizó innumberables actos de barbarie en contra de los sos prisioneros de guerra, cuantimás a aquellos náufragos d'embarcaciones fundíes pol arma de submarinos como ye'l casu del I-26 y el I-8. Los civiles enemigos nun corrieron meyor suerte como ye'l casu de la Batalla de la Isla Wake en que s'executaron a 98 civiles y militares en 1943.

Tampoco escaparon a estes práutiques contraries a la convención de Xinebra Alemaña, Estaos Xuníos nin Inglaterra. Nel casu de l'Alemaña nazi, esta recurrió a los prisioneros rusos pa masacrarlos direutamente nes bolses, n'esperimentos con armes biolóxiques, esperimentos en condiciones estremes o gaseamientos en campos de concentración.

Paradóxicamente, diéronse casos de cooperación simbiótica ente enemigos, como ye'l casu del prisioneru rusu qu'aportó a cooperar colos alemanes inclusive en pasase de bandu, llamóse-yos Hiwi.

Nes guerres civiles, los enemigos del bandu perdedor o antagonista nun tán amparaos nin pola llei nin convenciones, polo que son más cruentos los tratos ente connacionales.

## Ver tamién
*Ciencia militar
*Campaña militar
*Táctica militar
*Estratexa militar
*Teatru d'operaciones
*Loxística militar
*Operación militar
*Paramilitar 
*Militarizado
*Defensa nacional
*Contrainsurgencia
*Instrucción militar
*Dañu colateral
*Filosofía de la guerra
*Prisioneru de guerra
*Corte marcial
*Combatiente
*Insurxente
*Hospital militar
*Hiwi
*Desertor
*Espía
*Interrogatoriu
*Guerrilleru
*Guerrilla

## Referencies

## Enllaces esternos
Propedéutica

La **propedéutica** (del griegu πρó [*pro*], que significa ‘antes', y παιδευτικóς [*paideutikós*], ‘referente a la enseñanza', onde παιδóς [*paidós*] significa ‘neñu') ye'l conxuntu de saberes necesarios pa preparar l'estudiu d'una materia, ciencia o disciplina. Ye la etapa previa a la metodoloxía (conocencia de los procedimientos y téuniques necesarios pa investigar nun área científica). Na mayoría de les instituciones educatives, los estudios de posgráu (maestría y doctoráu) inclúin un cursu propedéutico.

Arreya tamién los conceutos de preparación y ensayamientu, poro, la propedéutica ye l'estudiu previu de los fundamentos o prolegómenos de lo que depués s'enseñará con mayor estensión y fondura, a manera d'introducción nuna disciplina. Apurre les conocencies teóriques y práuticos necesarios, imprescindibles y básicos d'una materia, que precisa l'alumnu pa llegar a entendela mientres el so estudiu fondu y exercela dempués.

## Cursos propedéuticos a nivel mediu superior
N'instituciones de nivel académicu mediu cimeru ye obligatoriu'l tomar unos cursos propedéuticos antes de tomar un exame d'almisión o yá sía pa tomar un cursu a llarga distancia. L'estudiante al traviés de la propedéutica adquier los saberes necesarios pa ingresar a un campu de conocencia. En dellos casos llámase-yos *cursos remediales* o *correctivos* pa ponese al día con una materia específico. Nesti artículu utiliza la estricta definición de *propedéutica* pa establecer capacidá intelectual p'aportar a una especialidá académica.
Ye necesariu reforzar lo qu'haya aprendíu y tomar dende antes una seición referente a la enseñanza d'un usuariu con cualidaes antolóxiques.

## Propedéutica clínica
En medicina veterinaria y humana, la *propedéutica* ye la enseñanza de les téuniques d'esploración clínica. Enseña'l conxuntu ordenáu de métodos y procedimientos de los que se val el clínicu pa reparar los signos y síntomes. Enseña a inspeicionar, reconocer y clasificar los síntomes y signos relevantes de los irrelevantes antes de formular un xuiciu clínicu (diagnósticu, tratamientu y pronósticu) per parte del profesional.

## Bibliografía
* Llanio Navarro R, Perdomo González G. ''Propedéutica clínica y semioloxía médica'' (2 tomos). L'Habana (Cuba): Ecimed; 2003. ISBN 959-7132-87-7
* Bates. ''Propedéutica médica'' (7ª edición).
* Varela CA. ''Semioloxía y propedéutica clínica'' (3ª edición). Buenos Aires: Atlante Arxentina; 2007. ISBN 978-950-9539-49-5

## Referencies

## Enllaces esternos
Bryan Burk

**Bryan Burk**  ye un productor de cine y televisión. d'Estaos Xuníos. Más conocíu pol so trabayu como productor de les películes del so amigu J. J. Abrams.

## Biografía

### Carrera
En graduándose n'USC's School of Cinema-Television, Brian Burk empezó la so carrera trabayando colos productores Brad Weston en Columbia Pictures, Ned Tanen en Sony Pictures y John Davis en Fox. En 1995, empezó a trabayar na serie nomada a un Emmy *[[James Dean]]* y produció **'.
Collaboró con [[J. J. Abrams]] y producíu dellos de los sos shows de televisión como ''[[Alias (serie de televisión)|Alias]]'', ''[[Six Degrees]]'', ''[[What About Brian]]'' y ''[[Lost]]''. 

Junnto a J. J. Abrams tamién produció múltiples películes dende ''[[Cloverfield]]'' del 2008, depués siguieron ''[[Star Trek XI|Star Trek]]'', ''[[Morning Glory (película de 2010)|Morning Glory]]'', ''[[Super 8 (película)|Super 8]]'', **', *[[Star Trek: na escuridá]]*, **', ''[[Star Wars: The Force Awakens]]'', ''[[10 Cloverfield Lane]]'', ''[[Star Trek Beyond]]'', ente otres .

== Filmografía ==

=== Cine ===



=== Televisión ===


=== Agradecimientos ===
* ''[[We Own the Night]]'' (2007)
* **' (2007)
* *[[Lost Survivor Guide]]* (2007)
* **' (2006)
* **' (2006)
* **' (2006)
* ''[[Destination Lost]]'' (2005)
* **' (2005)
* *[[The Yards]]* (2000)

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Ursula Andress

**Ursula Andress**  ye una actriz de cine suiza.

## Biografía
Ursula Andress foi un *[[sex symbol]]* de la década de 1960, al ser la segunda «chica Bond» de la primer película de la esitosa saga del axente 007, *James Bond contra'l doctor No* (1962). D'esta película ye especialmente recordada la so escena nuna sablera vistida con un biquini. Los sos empiezos fueron nel cine italianu, anque nun llogró la fama hasta interpretar el personaxe de *Honey Ryder* na citada producción cinematográfica basada na novela d'Ian Fleming, *007*. 

Actuó xunto a personaxes de la talla d'Elvis Presley, Frank Sinatra, Dean Martin, Peter Sellers o Peter O'Toole en películes empobinaes por grandes maestros como Robert Aldrich o Richard Thorpe.

Casar en 1957 con John Derek, actor y direutor de cine que depués se casó con Linda Evans y Bo Derek. En 1966 dixebrar de John Derek. Anque protagonizó sonaos romances colos actores Marlon Brando, James Dean, Ryan O'Neal y el boxeador arxentín Carlos Monzón, Ursula nun volvió casar se. Del so romance con Harry Hamlin (*[[L.A. Law]]*), tuvo'l so únicu fíu. Dambos coincidieron xuntos en *[[Clash of the Titans (película de 1981)|Clash of the Titans]]* (1981), onde Ursula interpretaba a Afrodita y Harry a Perseo.

Asidua a fotografiase desnuda na revista *[[Playboy]]*, Ursula Andress foi un iconu sexual hasta'l fin de la década de 1970. En 1995 foi escoyida pola revista d'Estaos Xuníos *[[Empire Magazine]]* una de les cien muyeres más *sexy* del cine de tolos tiempos.

## Filmografía
* *In 80 Jahren um die Welt* (2001) 
* *The Best of So Graham Norton* (2000) 
* *Inside 'Diamonds Are Forever*' (2000) 
* *Ken Adam: Designing Bond* (2000) 
* *Inside 'Dr. Non*' (2000) 
* *[[Cremaster 5]]* (1998)
* *[[Invitación a morrer]]* (1988)
* *[[Lliberte, Egalite, Choucroute]]* (1985) 
* *[[Campanes coloraes]]* (*Krasnye Kolokolá I: Meksika v Ogne*; 1982)
* *[[Clash of the Titans (película de 1981)|Clash of the Titans]]* (1981)
* *[[El quintu mosqueteru]]* (1979)
* *[[La montagna del dio cannibale]]* (1978)
* *[[La enfermera]]* (1976)
* *[[Africa Express]]* (1975)
* *[[La espía esnúdase]]* (1974)
* *[[Sol coloráu]]* (1971)
* *[[La Estrella del Sur (película)|La Estrella del Sur]]* (1969)
* *[[Casino Royale (1967)|Casino Royale]]* (1967)
* *[[The Blue Max]]* (1966)
* *[[La diosa de fueu]]* (1965)
* *[[La decima vittima]]* (1965, dirixida por Elio Petri)
* *[[Les moliciones d'un chinu en China]]* (1965)
* *[[¿Qué tal, Pussycat?]]* (1965)
* *[[Cuatro tíos de Texas]]* (1963)
* *[[Fun in Acapulco]]* (1963)
* *[[Dr. Non (película)|Dr. Non]]* (1962)
* *[[Scaramouche (1952)|Scaramouche]]* (1952)
* *[[Les Águilas Azules]]* (1966)

## Referencies

## Enllaces esternos
Ostermundigen

**Ostermundigen** ye una ciudá y comuña suiza del cantón de Berna, asitiada nel distritu alministrativu de Berna-Mittelland. Llenda al norte coles comuñes d'Ittigen y Bolligen, al este con Stettlen, al sur con Muri bei Bern, y al oeste cola ciudá de Berna.

Hasta'l 31 d'avientu de 2009 asitiada nel distritu de Berna.

## Personalidaes
* Ursula Andress, actriz.
* Fabian Cancellara, ciclista.
* Michelle Hunziker, actriz y animadora de televisión.
* Michel Kratochvil, tenista.
* Ernst Nobs, conseyeru federal.

## Ciudaes hermaniaes
*  Löhnberg.
*  Oberwil im Simmental.
*  Troyan.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial de la comuña de Ostermundigen
*
Michael Arndt

**Michael Arndt**  ye un guionista d'Estaos Xuníos conocíu por escribir los guiones de *[[Little Miss Sunshine]]* y *[[Toy Story 3]]*, ente otros.

## Carrera
Dempués de graduase na Universidá de Nueva York, Arndt foi un llector de guiones por un tiempu antes d'empezar a escribir los suyos. Ye conocíu pol de la so primer película, *[[Little Miss Sunshine]]*, pola que recibió dellos premios, incluyendo'l Óscar al meyor guión orixinal. En 2012 escribió la primer versión d'Episodiu VII de la saga Star Wars, pero n'ochobre de 2013 anuncióse que Lawrence Kasdan y el direutor J. J. Abrams taben reescribiéndolo.

## Filmografía

## Premios

### [[Premiu Óscar]]

### [[Premios BAFTA]]

## Referencies

## Enllaces esternos
* Michael Arndt na Internet Movie Database.
* Entrevista con Michael Arndt avera del guión de *Little Miss Sunshine.*
Han Solo

**Han Solo** ye un personaxe de ficción y unu de los protagonistes de la saga *[[Star Wars]]*. Foi intepretáu Harrison Ford nos episodios *[[Star Wars: Episode IV - A New Hope|IV: A New Hope]]* (1977), *[[Star Wars: Episode V - The Empire Strikes Back|V: The Empire Strikes Back]]* (1980), *[[Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi|VI: Return of the Jedi]]* (1983) y *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens|VII: The Force Awakens]]* (2015). En ** (2018) ye interpretáu por Alden Ehrenreich.

El personaxe, inspiráu nel direutor de cine Francis Ford Coppola, ye un contrabandista al que contrata l'antiguu jedi Obi-Wan Kenobi pa que lu lleve -xunto a Luke Skywalker- hasta Alderaan. Puesto que debe una gran suma de dineru a Jabba el Hutt, Solo acepta a los pasaxeros nel Ferre milenariu ensin saber que va acabar xuniéndose a l'Alianza rebalba contra l'Imperiu galácticu qu'apoderen Darth Vader y l'Emperador...

## Referencies

## Enllaces esternos
* Starwars.com: Han Solo
John Boyega

**John Boyega**  ye un actor británicu-nixerianu, interpreto papeles como'l de Moses na película de 2011 *[[Attack the Block]]* o'l de Finn en *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens]]* (2015).

## Biografía
### Primeros añu
John Boyega nació en Peckham, Londres, de padres nixerianos. Tuvo enclín pol teatru dende curtia edá, el so primer papel foi'l d'un lleopardu nuna obra na so escuela primaria. Boyega diba a la ilesia col so familia tolos díes. El so padre, que ye predicador, quería que Boyega siguiera los sos pasos, pero él inclinóse pola actuación.
La direutora de teatru, Teresa Early, convidar a xunise a un grupu de teatru pa neños d'ente nueve y 14 años; pa ello llogró ayuda financiera. Asistió a la Westminster City School cuando yera adolescente. Más tarde participó en delles producciones del colexu y asistió a clases nel teatru Peckham. Foi estudiante d'artes escéniques nel Thames College en Wandsworth y participó viviegamente en producciones ellí, incluyendo'l so debú nel papel na obra *[[Otelo]]* en 2010.

### Saltu a Star Wars
Boyega empezó a crear una identidá propia al actuar en Hackney, y apaeció na obra de teatru *Six Parties* nel Teatru Nacional inglés. Tamién actuó en *Category B* nel *[[Tricycle Theatre]]* xustamente primero que buscara un papel na película de 2011 *[[Attack the Block]]*. 
En setiembre de 2011, HBO anunció que Boyega fuera escoyíu pa ser parte d'un drama sobre boxéu *Da Brick*, un proyeutu basáu na vida de Mike Tyson. Boyega esperaba realizar el papel de Donnie, un boxeador que representaba a la vida de Tyson. El filme foi escritu por John Ridley, pero nun enllenó les mires y nun foi producíu. En 2011, actuó na película *[[Junkhearts]]* na qu'interpretó a un traficante de drogues qu'intentaba vender delles armes de fueu.

En marzu de 2012, Boyega foi parte de l'adaptación cinematográfica de la novela de Chimamanda Ngozi Adichie *[[Mediu sol mariellu (película)|Half of a Yellow Sun]]*.

El 29 d'abril de 2014 confirmóse que fuera escoyíu como unu de los personaxes de *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens]]*. La película convertir nuna de les más taquilleres de la historia del cine.

Boyega declaró nuna entrevista que ye fan de Marvel Comics y que tenía la esperanza d'interpretar al personaxe de Pantera Negra.

## Filmografía
### Cine

### Televisión

### Teatru

### Videoxuegos

### Atraiciones de parques temáticos

## Premios
**[[Premiu BAFTA]]**

**[[Nickelodeon's Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]**

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Middlesex

**Middlesex** ye unu de los 39 condaos históricos d'Inglaterra y foi'l de menos estensión, xunto a Rutland. La so capital yera Brentford. En 1965 la mayor parte del condáu aportó un partíu de Gran Londres, coles esceiciones de Potters Chigre, que foi a Hertfordshire, y Staines y Sunbury-on-Thames, que fueron a Surrey.

## El Condao
El títulu Conde de Middlesex foi creáu dos veces, en 1622 y 1677 pero duró hasta 1843.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Mapes históricos de les divisiones de Middlesex.
Gwendoline Christie

**Gwendoline Christie**  ye una actriz de cine y televisión británica. Ye más conocida pol so papel de Brienne de Tarth na serie *[[Game of Thrones (serie de televisión)|Game of Thrones]]*, el de Lexi en *[[Magos vs Alienígenas]]* y como'l Capitán Phasma en *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens]]*.

## Primeros años
Christie nació'l 28 d'ochobre de 1978 en Worthing, Sussex Occidental, Reinu Xuníu, y crióse nuna aldega cercana a les llanures del sur d'Inglaterra.Cuando yera neña yera ximnasta semi-profesional, pero sufrió una mancadura na columna vertebral, lo cual obligar a abandonar la carrera y decidió dedicase a l'actuación. Graduar nel Drama Centre London nel añu 2005 y vive en Londres. Nuna entrevista cola Radio Times, dixo qu'había "perdíu la noción" de la so edá.

El so sorprendente altor, 1,91 m,dacuando facer sentise "abondo ensin xéneru", dixo Christie en 2013. Intrigada pola so estatura, la fotógrafa Polly Borland, usu como modelu a Christie na so serie de fotografíes titulada "Bunny", ente 2002 y 2008. Acordies con Christie, sintió entós que les fotografíes, nes qu'apaez na so mayoría desnuda, podríen ayudar a aceptar el so cuerpu, y lluchar colos sos problemes col so feminidad. Pero en retrospectiva, ella dixo que se sorprendía por aportar a faeles.

## Carrera
En xunetu de 2011, Christie foi escoyida como la guerrera Brienne de Tarth na segunda temporada de la serie *[[Game of Thrones (serie de televisión)|Game of Thrones]]*. El so personaxe, una muyer escepcionalmente alta, musculosa y d'aspeutu senciellu, ye la favorita ente munchos llectores de les noveles.

Christie dixo que ser acosada pol so altor y el so aspeutu andróxinu podría ayudar a desempeñar el papel de Brienne. Mientres la so preparación pa les audiciones, empezó a usar ropa unisex p'ayudar a entrar na mentalidá más masculina del so personaxe, y empezó un réxime d'entrenamientu intensivu, ganando más de 6,4 kg de masa muscular. Acordies con el co-guionista y productor de la serie George R. R. Martin, llogró'l papel práuticamente ensin alderique, dempués d'una llamativa audición a la que se presentó amarutada y maquillada como Brienne. Dempués de ser escoyida, preparóse tomando clases d'equitación, llucha con espada y llucha simulada.

El so debú'l 15 d'abril de 2012 nel tercer episodiu de la segunda temporada de Game of Thrones foi bien recibíu pola crítica. Nina Shen Rastogi emponderó'l so "elocuente y económica actuación física", señalando que la so forma d'andar, la so postura y la so semblante tresmitíen conducentemente la infrayable devoción de Brienne pola so decisión de convertise en caballeru y pol so rei Renly. Christie foi nomada en 2013 pol so papel como Brienne pal Saturn Award como meyor actriz.

N'abril de 2014, anuncióse que Cristie consiguiera'l papel de Comandante Lyme nes dos últimes películes de *[[The Hunger Games]]*. L'actriz Lily Rabe roblara pa esi papel enantes, pero tuvo qu'abandonalo por problemes d'axenda.

## Filmografía
 

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Worthing

**Worthing** ye un pueblu y un distritu non metropolitanu col estatus de conceyu, allugáu nel condáu de Sussex Occidental (Inglaterra). Tien una superficie de 32,48 km². Según el censu de 2001, Worthing taba habitáu por 97&nbsp;568 persones y la so densidá de población yera de 3003,94 hab/km².

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial del Conceyu de Worthing
Jimmy Vee

**Jimmy Vee**  ye un actor escocés que carez nanismu, midiendo solo 1,12 m d'altor. 

Apaeció na popular serie *[[Doctor Who]]*, actuando como dellos alienígenas y tamién apaeció en 11 episodios del so spin-off; *[[The Sarah Jane Adventures]]*. Dende 2017 ye'l nuevu intérprete del personaxe R2-D2 na saga de *[[Star Wars]]*, en remplazo de Kenny Baker, quien finó en 2016.

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* Artículu de la BBC sobre Jimmy Vee (n'inglés)
Chris Terrio

**Chris Terrio**  ye un direutor, guionista y productor de cine. Fízose conocíu por escribir el guión de *[[Argo (película de 2012)|Argo]]*, dirixida por Ben Affleck.

## Trayeutoria

### ''Argo''
Terrio fíxose conocíu al escribir el guión de la película de Ben Affleck *[[Argo (película de 2012)|Argo]]*, pola cual recibió ovación per parte de la prensa y ganó l'Óscar al meyor guión adautáu y nominaciones al Globu d'Oru al meyor guión y el BAFTA al meyor guión adautáu. La película tamién ganó l'Óscar a la meyor película, el Globu d'Oru a la meyor película de drama y el BAFTA a la meyor película.

### DC Cómics
En 2016, Terrio xunir al llamáu *[[Universu estendíu de DC Comics|DC Extended Universe]]* al escribir xunto a David S. Goyer el guión de la película *[[Batman v Superman: Dawn of Justice]]*, dirixida por Zack Snyder. En Marzu del 2016 infórmose que Terrio tornaría como Productor y guionista xunto a Joss Whedon,pa la película *[[Justice League (película)|Justice League]]* basada nuna hestoria de Zack Snyder co-escrita por Terrio. Pa payares de 2017, espérase l'estrenu de l'adaptación del equipu de la *[[Justice League (película)|Lliga de la Xusticia]]*.

### ''Star Wars''
El 12 de setiembre de 2017 anuncióse que Terrio taría co-escribiendo'l guión de *[[Star Wars: Episode IX]]* col direutor J. J. Abrams . La película va ser llanzada'l 20 d'avientu de 2019

## Filmografía

## Premios

### Premios Óscar

### Premios BAFTA

### Premiu Globu d'Oru

### Premios Razzie

## Referencies

## Enllaces esternos
*