Muséu del Xibión Xigante

El **Muséu del Xibión Xigante**, tamién conocíu como **Centru del Xibión Xigante** o **Centru d'Interpretación del Xibión Xigante**, ye un muséu d'historia natural asitiáu en Ḷḷuarca, Asturies.

El muséu orixinal, inauguráu en 2010, foi alministráu pol grupu de conservación marina *Coordinadora para el Estudio y la Protección de las Especies Marinas (*CEPESMA) y tenía les coleiciones de cefalópodos de l'asociación xunto con otres esposiciones marines. Foi descritu como l'únicu muséu del mundu dedicáu al xibión xigante (''Architeuthis dux'') y tenía una de les coleiciones más importantes del mundu de grandes cefalópodos, incluyendo la mayor coleición de xibiones xigantes n'esposición pública.

Inauguráu n'agostu de 2010, el muséu foi gravemente estropiáu por una tormenta en payares del mesmu añu y en gran parte destruyíu por otra tormenta en febreru de 2014. Como'l muséu fuera una importante atraición turística y un importante contribuyente a la economía de Ḷḷuarca, hebo un fuerte sofitu local pa la so reconstrucción o reubicación. Dempués de dellos años ensin progresu, dos propuestes pa la reubicación, primero a un almacén axacente y más tarde a un antiguu cine, foron presentaes y depués abandonaes, primero de que'l gobiernu local fixera un plan pa treslladar el muséu a un antiguu club nocherniegu. Reabrió'l 15 de xunetu de 2022.

## Antecedentes

### El xibión xigante n'Asturies
Dende la segunda metá del sieglu XX y hasta principios del sieglu XXI, Asturies foi un puntu caliente (*hotspot*) mundial d'especímenes de xibión xigante, contribuyendo a una fracción significativa de tolos individuos rexistraos en tol mundu. De los cuasi 650 especímenes rexistraos a nivel mundial a partir de 2012, 50 foron documentaos n'agües asturianes dende 1956, o alredor d'un exemplar per añu. Son conocíos localmente como **' por cuenta de la típica apariencia "pelada" d'especímenes que perdieron parcialmente la so delicada piel collorá.

Los animales recibieron poca atención de la comunidá científica n'Asturies, y España, hasta que'l naturalista local [[Luis Laria]] buscó atención pa colos xibiones, entamando a mediaos de la década de 1990. Esto marcó l'entamu d'una collaboración a llargu plazu ente Laria y los [[Teutoloxía|espertos]] en cefalópodos Ángel Guerra y Ángel F. González del Institutu d'Investigaciones Mariñes del [[Conseyu Superior d'Investigaciones Científiques|CSIC]] en [[Vigo]], [[Galicia]], qu'enantes examinaren namái especímenes de xibiones xigantes de [[Namibia]] y [[Sudáfrica]]. La primer diseición conxunta foi llevada a cabu en Ḷḷuarca nel iviernu de 1995, nuna fema inmadura de la mariña cantábrica pesando 104 kg .

=== Investigación del CEPESMA ===
En 1996 Laria fundó la organización de conservación medioambiental CEPESMA, col oxetivu de protexer los ecosistemes marinos y promover la educación medioambiental. Ye al traviés del CEPESMA que se llevó a cabu gran parte del trabayu posterior sobro'l xibión xigante na rexón asturiana. En xunetu de 2005, CEPESMA pañare 22 xibiones xigantes, y en 2009 esti númberu medraría a alredor de 30 especímenes recoyíos, de los cualos caltuvieron alredor de 20; esi añu'l grupu recibió'l so primer exemplar con güeyos intautos. En 2013, 27 especímenes de xibión xigante foron esaminaos pol equipu. Mientres esti tiempu desenvolvieron nuevos métodos de [[taxidermia]] pa caltener y amosar meyor xibiones xigantes, qu'incluyía vaciar el mantu de los sos órganos internos y reemplazándolos con una estructura semi-ríxida construyida a partir de redes de pesca, enantes de somorguiar l'especimen enteru nuna solución de [[formaldehídu]].

Los especímenes de xibión xigante del CEPESMA foron emprestaos a delles instituciones alredor del mundiu, incluyendo un machu y una fema al Muséu Nacional d'Historia Natural en [[Washington, D.C.]], [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] (por €50,000), y otru exemplar al Acuariu Biarritz en Biarritz, [[Francia]].

=== Abundancia local ===
La frecuencia de los rexistros de les zones de pesca de [[Carrandi]] frente a Asturies foi atribuyida a una confluencia de factores, incluyendo la presencia de tres estensos cañones submarinos cerca de la mariña; l'abundancia local de la presa favorita del xibión xigante, l'[[Micromesistius poutassou|abril]] (''[[Micromesistius poutassou]]''); la intensidá del esfuerciu de pesca nel área; la tendencia de los pescadores locales a informar de especímenes; y el trabayu del CEPESMA na grabación y aseguranza d'especimenes La prospección xeofísica emplegando matrícula d'artillería d'aire tamién foi implicada en dellos eventos d'encallamientu masivu. L'abundancia local d'especímenes impulsó un esfuerciu ensin ésitu en 2001 para filmar el xibión xigante nel so hábitat natural per primer vegada, llamáu Proyecto Kraken ("''Proyeutu Kraken''"). El 7 d'ochobre de 2016, un xibión xigante adultu vivu foi fotografiáu nalando na vecina [[Galicia]], marcando la primer vegada qu'esto foi algamáu fora de les agües xaponeses.

== Historia ==

=== Primeres esposiciones de xibiones xigantes ===
La coleición de xibiones xigantes que formaría'l nucleu del Muséu del Xibión Xigante entamó cola llegada del primer exemplar a Ḷḷuarca en 1997. La coleición xerme foi orixinalmente exhibida nel Colexu Públicu Padre Galo nel centru de Ḷḷuarca a partir d'entamos de 1998. En payares de 2002, la coleición creciente foi tresferida, con ayuda financiera del [[Principáu d'Asturies]], al albergue de la mocedá de Villar de Ḷḷuarca, onde 600 m² foron puestos a disposición. Permaneció ellí hasta que se vio obligáu a zarrar el 7 de xineru de 2008 por cuenta del mal estáu del edificiu y el so supuestamente inminente desaniciu. Depués foi treslladáu a un almacén de 160 m² de la estación de Ḷḷuarca, emprestáu pol operador ferroviariu nacional [[Renfe Cercaníes AM|FEVE]]. La coleición de xibiones xigantes tenía de ser exhibida públicamente hasta la construcción del nuevu muséu nel puertu de Ḷḷuarca, pero estos planes foron esaniciaos por problemes de mugor nel almacén. Al final, namái les 16 escueles qu'habíen entamáu visites pudieron ver la coleición nesti llugar temporal. Luis Laria declaró que l'almacenamientu "''nun cumple les condiciones mínimes [...] nun sería dignu cobrar la entrada a un visitante sobre quien la pintura se-y va cayer enriba''". Laria tamién criticó'l movimientu forzáu del albergue xuvenil de Villar, qu'entoncies (mayu de 2008) entá funcionaba.

Mientres esti tiempu la coleición de xibiones xigantes formó parte d'una esposición más amplia conocida como **Aula del Mar*', que tamién incluyía artículos rellacionaos col [[Calentamientu global|cambéu climáticu]], [[Cetacea|cetáceos]], [[Testudines|tortugues]], [[Crustacea|crustáceos]] y [[Mollusca|moluscos]]. Recibió alredor de 4000 escolinos al añu. De la coleición total, qu'ocupaba unos 1.200 m², alredor del 30% pasaría a ser exhibida nel Muséu del Xibión Xigante.

=== Planificación d'un nuevu muséu ===
En 2005 el Principáu d'Asturies comprometió 300,500 € pa la reubicación de Aula del Mar. Como una importante atraición turística local, l'alcalde de [[Valdés]], Juan Fernández Pereiro, defendió que la nueva esposición fora asitiada nel centru de Ḷḷuarca, onde recibiría más visitantes. La primer propuesta pedía que parte de los almacenes de pescadores (anteriormente una conservadora) al final del muelle de Ḷḷuarca fora reservada pa la esposición, pero esto foi refugáu polos propietarios, y una propuesta pa construyir el muséu como anexu a los almacenes esistentes foi presentada.

Los planes detallaos pal Muséu del Xibión Xigante foron espublizaos en mayu de 2007, con obres que van entamar en xunetu. Naquel momentu, [[Vicente Álvarez Areces]], el [[Presidente del Principáu d'Asturies]], dixo que'l muséu sería "un centru de referencia internacional pa la esposición y espardimientu de cefalópodos". Nel so nuevu allugamientu esperábase que doblara los 30.000 visitantes a la Aula del Mar en 2006. N'ochobre de 2007 Areces anunció que'l Muséu del Xibión Xigante abriría en 2009. El trabayu implicaría estabilizar la fastera axacente al sitiu del muséu.<gallery mode="packed" heights="110" caption="Especímenes del CEPESMA exhibíos en Ḷḷuarca en setiembre de 2009, primero de la inauguración del Muséu del Xibión Xigante">
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6281131912.jpg|Xibión xigante<br />(*Architeuthis dux*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6281131692.jpg|Xibión xigante<br />(*Architeuthis dux*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6280613809.jpg|Xibión xigante<br />(*Architeuthis dux*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6281131324.jpg|Xibión xigante<br />(*Architeuthis dux*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6280614937.jpg|Xibión de Dana<br />(*Taningia danae*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6280615357.jpg|Pulpu común<br />(*Octopus vulgaris*)
Ficheru:Museo del Calamar, Luarca - 6281132258.jpg|[[Oarfish|Regalecu]]<br />(*Regalecus* sp.)
</gallery>

=== Inauguración ya instalaciones ===
Dempués de dellos retrasos, el muséu abrió les sos puertes al públicu'l 13 d'agostu de 2010, con una inauguración oficial en setiembre. Foi visitáu por 14.000 persones nos primeros trés meses.

L'edificiu del muséu, que tenía 908,75 m² d'espaciu y un patiu de 66,25 m², foi construyíu a un costu de 1,260,000 €, financiáu pol Principáu d'Asturies. El [[Conseyu de Gobiernu del Principáu d'Asturies|gobiernu asturianu]] contribuyó con 315.000 € adicionales al traviés del *Plan de Revitalización de Productos Turísticos "Comarca Vaqueira"*. L'exterior taba revestido con [[cuarcita]] gris a nivel del suelu y compuestu d'[[aluminiu]] nos dos pisos cimeros. La parte trasera del edificiu taba amestada a los almacenes de pescadores esistentes. L'allugamientu del edificiu, al final del puertu de Ḷḷuarca, dexólu altamente espuestu a los elementos, y yá sufriera daños de la tormenta mientres la so construcción cuando una [[Paré|paré de partición]] foi arrampuñada. Tanto la construcción como les reparaciones posteriores fueron realizaes pola compañía de construcción Sardesa Española.

Les coleiciones estendiéronse a lo llargo de tres pisos y incluyíen once especímenes de xibión xigante (*Architeuthis dux*) y trés de *Taningia danae*, el xibión de Dana, incluyendo una fema xigante de 124 kilogramos. La coleición de xibiones solo foi valorada en 2 millones d'euros, colos especímenes individuales de xibiones xigantes valoraos aproximadamente de €150,000 caún. Los especímenes foron calteníos nuna solución basada n'alcohol que'l CEPESMA determinara que yera particularmente favorable a la exhibición a llargu plazu con deterioru mínimu.


=== Daños de payares 2010 y reinauguración ===
Una tormenta en payares de 2010 forzó'l zarru temporal del muséu dempués de que sufriera daños que xubieron a más de 140.000 €. El problema foi agraváu pola situación financiera del CEPESMA na dómina, cola asociación incapaz de financiar les sos actividaes y teniendo que despedir al personal. Los planes foron redactaos pa un muru de formigón que protexiría'l muséu de futuros daños d'onda a un costu de 573.000 €. CEPESMA finalmente tuvo que tomar un préstamu de 35.000 € pa reparar los daños. El muséu reabrió'l 21 d'abril de 2011 dempués d'un pocu más de dos selmanes de trabayos de reparación a la planta baxa y a l'área d'accesu. El muséu recibió 1.670 visitantes nos sos primeros cuatro díes dempués de la reapertura.

El númberu de visitantes aumentó un 17% ente 2012 y 2013, lo que foi en gran parte atribuyíu a l'aumentu de la esposición mediática del CEPESMA. El muséu dacuando acoyó eventos especiales, como la primer conferencia sobro ciencia y gastronomía de cefalópodos en setiembre de 2012 y una conferencia de tres díes sobre [[Cetacea|cetáceos]] en febreru de 2013.

=== Destrucción de febreru de 2014 ===
El 2 de febreru de 2014 el muséu foi golpeáu por una tormenta devastadora qu'arrampuñó les [[Paré|muries de partición]] del edificiu, les puertes, y cualesquier elementu sueltu dientro, incluyendo especímenes, sielles, y una coleición de pintures espuestes. Los dos pisos inferiores foron afectaos direutamente y el sistema d'iluminación destruyíu. El Muséu del Xibión Xigante tenía entoncies la coleición más grande del mundu de xibiones xigantes, pero munchos de los especímenes del muséu foron destruyíos mientres la tormenta. Dellos fueron arramaos al mar, ente qu'otros nun pudieron ser salvaos porque los sos tanques dañaos perdieren el so llíquidu conservador. Unos de los especímenes que sobrevivieron foi un xibión xigante atrapáu en [[Gandia]] en xunetu de 2005, el primer machu rexistráu nel [[Mar Mediterraneu]].

La destrucción del muséu foi responsabilizada a la mala calidá de la construcción orixinal y a les reparaciones posteriores, que foron descrites "*una chapuza*", con muries demasiáu delgaes pa aguantar la fuercia de les foles y los fuertes vientos que podríen esperase nun llugar tan espuestu. La colocación del panel eléctricu a nivel del suelu tamién foi señalao como "un riesgu enorme", como foi la eleición de grandes paneles de vidriu que miraben al mar. Una fábrica de conserves que más tarde foi modificada nos almacenes de los pescadores que se xunen a la parte trasera del edificiu del muséu tuvo de manera asemeyada expuesta mientres munchos años, pero nunca sufrió daños graves. El director del muséu Luis Laria afirmó que "*si fuera de formigón nun habría nin el más mínimu problema*".

Pocos díes dempués de la tormenta, el muséu foi desmoronáu de nueche y vandalizáu. Los vándalos entraron rompiendo pieslles y puertes. Los tanques fueron aplastados con estintores de quemes, esposiciones y muebles destruyíos, televisores y un reproductor de DVD robáu, y obscenidaes escrites al traviés de les muries. El dañu estensu a los tanques d'especimen, dalgunos de los cualos costaron alredor de 5.000 € caún, forzó la reubicación de los especímenes supervivivientes. Luis Laria vio esti actu de vandalismu como "*la gota que colma el vasu*". Dempués d'ello, el muséu permaneció zarráu hasta nuevu avisu. Llueu empezó una petición en llinia col oxetivu de reconstruyir el muséu nel so allugamientu orixinal con un diseñu ameyoráu o de reubicalo. Les cuentes pa la recaldación de donaciones foron abiertes pola Cofradía de San Timoteo en Ḷḷuarca y los voluntarios del CEPESMA en [[Xixón]].

=== Abandonu'l sitiu ===

A principios de 2015, más d'un añu dempués de la so destrucción, el muséu foi descritu como abandonáu, col edificiu dexáu desprotegíu y el so interior entá llenu d'escombros. Dizse que sufrió más daños por tormentes d'iviernu y vandalismu. Sicasí, l'alcalde de Valdés, Simón Guardado, insistió en que s'instauraren [[Valdés|valles]] protectores y que'l sitiu fora verificáu dacuando. Guardado tamién anunció que les opciones seríen esploraes pa construyir una pantalla que protexiría la instalación escontra más daños de tormenta. El Principáu d'Asturies taba trabayando nun proyeutu que se presentaría pa la candidatura na siguiente llexislatura, anque nun se dieron los plazos firmes. Primero de les eleiciones rexonales y municipales en mayu de 2015, celebróse una xunta ente'l gobiernu rexonal y el conseyu municipal de [[Valdés]] (al que Ḷḷuarca pertenez) p'aldericar el futuru del muséu, pero a partir de febreru de 2016 nun se tomara decisión por cuenta de restricciones presupuestaries.

El 31 de mayu de 2016, l'alcalde de [[Valdés]], Simón Guardado, celebró una xunta col ministru d'infraestructura, Belén Fernández, na que s'aldería qu'una casa temporal sería atopada pa la coleición de xibiones xigantes, con un compromisu de recuperar finalmente l'edificiu orixinal del muséu. Esto implicaría reconstruyir el muséu y reforciar el muelle axacente, col oxetivu de poner el proyeutu en prefianza ente finales de 2016 y principios de 2017. Una manifestación en sofitu de la reconstrucción del Muséu del Xibión Xigante celebróse delantre de la estructura abandonada nel puertu de Ḷḷuarca'l 4 de xunu de 2016. Sicasí, Luis Laria declaró que nun se fixera nengún progresu dempués d'una xunta con Simón Guardado más tarde esi mes.

El 4 de febreru de 2017, casi esautamente tres años dempués de la so destrucción, entamóse otra manifestación pidiendo la reapertura del muséu. El mesmu día, el Principáu d'Asturies anunció que comprometría 60.000 € pa la llimpieza del edificiu del muséu a tiempu pala Pascua. Amás, el Ministeriu de Desenvolvimientu tenía qu'empecipiar un estudiu de 200.000 € sobro la dinámica del mar local pa determinar si'l sitiu yera viable pa tal muséu. Dizse que l'estudiu podría completase a finales d'añu.

En febreru de 2022, un par d'esploradores urbanos franceses cargaron videos de la so esploración non autorizada del edificiu abandonáu del muséu. Los videos, qu'amuesen esposiciones en descomposición (incluyendo'l xibión xigante d'escuma de tamañu real qu'una vegada saludaba a los visitantes) y los daños causaos por tormentes y vandalismu sucesives, provocaron un considerable interés en llinia.

Un mural xigante del científicu ganador del [[Premios Nobel|Premiu Nobel]] ñacíu en Ḷḷuarca, [[Severo Ochoa]], foi presentáu na fachada oriental del edificiu en mayu de 2022. Midiendo 16x10 metros, foi una collaboración ente'l conseyu municipal de Valdés y l'asociación Art for Dent y formó parte d'un proyeutu empobináu a crear concienciación de la enfermedá de Dent.

=== Almacenamientu y donación d'especímenes ===
Dempués de la destrucción del muséu en 2014, los especímenes de xibiones xigantes supervivientes foron treslladaos al Parque de la Vida del CEPESMA, qu'abriera en 2007 en [[La Mata (Santiagu)|La Mata]], nes contornes de Ḷḷuarca; dalgunos foron puestos n'esposición pública como parte d'una esposición de 600 m² qu'incluyía tamién artículos rellacionaos cola [[bioloxía]], [[xeoloxía]] y [[astronomía]]. El presidente del CEPESMA, Luis Laria, punxo 23 000 € del so propiu dineru pa caltener tres especímenes nel parque. Recibió numberoses ufiertes pa mercar los especímenes de xibiones xigantes supervivientes, col interés d'instituciones científiques, conceyos, bancos, ya inclusive figures públiques. Laria dixo que los refugaría porque quería que los especímenes permanecieren en [[Valdés]] y d'otra miente namái taba dispuestu a emprestar los especímenes por unos años, que la mayoría de los compradores potenciales nun considerarían.

A finales de 2017, Luis Laria donó les coleiciones restantes del muséu, incluyendo 11 xibiones xigantes (de los cualos cuatro fueren adquiríos dende la destrucción del muséu). En marzu de 2021, artículos donaos, incluyendo pintures, escultures, llibros y otros oxetos, fueron vendíos nel salón d'esposiciones Caja Rural en [[Xixón]] pa financiar la recuperación de les instalaciones del CEPESMA, incluyendo los qu'entá caltienen los especímenes de xibiones xigantes restantes en previsión de la reapertura del muséu más tarde esi añu. La coleición de xibiones xigantes nel Parque de la Vida apaeció nun episodiu del programa de televisión [[La 2]] "Rutas bizarras" tresmitíu per primer vegada'l 13 d'abril de 2021.

=== Planes iniciales de reubicación ===
En xunetu de 2018, reveláronse planes pa que'l muséu reabriera nes instalaciones de la Cofradía de Pescadores, xusto na parte trasera del edificiu orixinal del muséu, con una fecha de finalización tentativa del branu de 2020. El nuevu muséu tendría 850 m² d'espaciu, col presupuestu del proyectu superando los 650.000 € y 45.000 € asignaos pa la so ufierta; el procesu de puya entamaría n'agostu. Como parte del plan, los cuarteles de los pescadores seríen treslladaos a la finca industrial de Almuña-Barcia. Los planes preliminares pa treslladar el muséu a los almacenes de los pescadores yá taben nel so llugar en 2017, cuando Luis Laria donó los sos especímenes xigantes restantes de xibión al conceyu de [[Valdés]].

Dempués d'una inaición per parte del gobiernu local, un grupu d'alredor de 250 persones axuntáronse en Ḷḷuarca'l 2 de febreru de 2019 pa esixir la construcción d'un nuevu muséu. Luis Laria declaró na dómina: "el xibión xigante representa'l mio pasáu".

N'avientu de 2019, anuncióse que'l muséu sería treslladáu a un edificiu qu'asitiare enantes el Cine Goya de Ḷḷuarca, a un costu aproximao de 900.000 €. Esti movimientu, que taba en consideración dende xunetu de 2019, foi vistu como muncho más económicu, yá que s'envaloró que'l plan orixinal que pensabe convertir la Cofradía de Pescadores nel nuevu muséu, nueves instalaciones provistos pa los pescadores, y l'anterior cine separadamente convertíu nun auditoriu, costó casi 3 millones d'euros. Una inauguración en xunu de 2020 foi planiada. El nuevu allugamientu foi criticáu por falta d'espaciu d'aparcamientu abondu y tar lloñe la mar, y porque l'espaciu taba destináu enantes pa un centru cultural y un auditoriu pal conceyu local. Dempués de más retrasos ya inaición, en febreru de 2020 l'asociación Más Luarca Valdés llamó a "una solución digna, sólida y definitiva" a la cuestión del futuru del muséu.

=== Reallugamientu al antiguu club nocherniegu ===
Una tercer propuesta de reallugamientu foi presentada en setiembre de 2020, esta vegada al vieyu club nocherniegu Villa Blanca de Ḷḷuarca. El trabayu d'adaptar el club nocherniegu, con un presupuestu de 45.000 € tenía d'empezar en xineru de 2021 y completase en marzu, siguíu pola construcción d'esposiciones de muséu, pa les cualos asignaronse 48.000 € adicionales. La fecha d'inauguración foi fixada pal 1 de xunetu de 2021, col gobiernu pagando l'arriendu mensual de 1500 € más l'IVA dempués d'ello. El nuevu muséu foi planiáu pa ser una "esperiencia sensorial" faciendo usu d'efeutos de lluz y soníu. Los tanques que conteníen doce especímenes de cefalópodos teníen de ser calteníos nun almacén municipal hasta que'l trabayu nel nuevu muséu fuera completáu; tresferíu en xineru de 2020, permanecieron ellí a finales de 2021. Otros animales marinos tamién fueron planificaos pa ser exhibíos, dalgunos de los cualos calteniéronse nel so llíquidu conservador orixinal dientro del vieyu edificiu del muséu mientres los siete años dende la so destrucción.

La eleición del antiguu club nocherniegu atopóse con fuerte oposición local de los sectores de comerciu y hostelería. El llugar foi criticáu pol diputáu rexonal del [[Partido Popular|PP]] Álvaro Queipo por ser demasiáu pequeñu pal so propósitu, a namái 290 m², y lloñe'l puertu; Queipo comentó que "*nun ye al nivel de lo que merez esti muséu, que foi una xoya d'ámbitu internacional''". En marzu de 2021, l'alcalde de Valdés Óscar Pérez declaró que'l Muséu del Xibión Xigante yera central na so estratexa pa revitalizar la industria turística del conceyu. Pérez opinó que'l tamañu del antiguu club nocherniegu yera abondu pa cumplir los requerimientos del muséu, agregando: "Estando nel área central urbana, va faer que los clientes potenciales pasen delantre de dellos negocios como tiendes, restoranes... y, poro, va favorecer l'actividá económica. La reapertura del muséu va aidar a estructurar l'interior de Ḷḷuarca, que nunca nun tuvo recursos significativos pa un fluxu de persones. Naquel momentu, el muséu entá taba preparáu pa reabrir el 1 de xunetu de 2021.

El 28 de xunetu de 2021, informóse que la reapertura prevista nel antiguu club nocherniegu retrasárase hasta finales de 2021. Tamién s'anunció qu'en 2022 el Principáu d'Asturies redactaría planes pa reconstruyir l'edificiu orixinal del puertu estropiáu en 2014. A finales de 2021, la fecha d'apertura foi retrasada de nuevu, primeramente a la primer metá de 2022, depués al 1 de xunetu na primer vegada, y más tarde al 15 de xunetu. Informóse que'l muséu va ser dedicáu dafechu al xibión xigante y la so ecoloxía, con esposiciones estremaes ente nueve zones temátiques ya incluyendo conteníu empobináu a neños y, en fecha posterior, incorporando esposiciones de realidá virtual. Seis especímenes completos de xibiones xigantes van ser exhibíos nel muséu, más 35 especímenes d'otres grandes especies de cefalópodos, 12 pexes de mar fonderos, y un númberu de güesos de cetáceos. Les esposiciones principales van tar allugaes nuna sola habitación de 225 m² qu'apurrirá un percorríu circular que va tomar aproximao media hora pa completase, centráu nun modelu de xibión xigante de tamañu real. Pa evocar una sensación del hábitat oceánicu fonderu del xibión xigante, van usase efeutos de baxa lluz y soníu marín. El muséu ta previstu pa permanecer abiertu 365 díes al añu. L'almisión xeneral va ser de 3 €, con entrada gratuita pa menores de 12 años.

El diseñu esterior del muséu, completáu a principios de mayu, recibió crítiques de dellos políticos locales (particularmente'l logotipu estilizáu del xibión pola so supuesta semeyanza colos órganos sexuales masculinos), como lo fixo'l preciu d'arriendu de les instalaciones y el costu de la so renovación. L'allugamientu del nuevu muséu siguió siendo revesosu, con dalgunos favoreciendo'l sitiu del puertu orixinal y otros cuestionando por qué tanto dineru fuera puestu pa la so creación cuando una coleición de clase mundial de cefalópodos xigantes yá esistía a pocos kilómetros de distancia nel Parque de la Vida del CEPESMA. En payares de 2021, el gobiernu local invirtió alredor de 46.000 € na remodelación inicial del antiguu club nocherniegu, 14.500 € p'afaelo pal usu públicu, 71.000 € pa realizar el proyeutu, y 18.000 € pal desenvolvimientu del muséu. 
El nuevu muséu abrió les sos puertes al públicu'l 15 de xunetu de 2022. La inauguración foi asistida pola Ministra de Cultura, Política del Llinguaxe y Turismu d'Asturies, Berta Piñán; el presidente de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies; l'alcalde de Valdés, Óscar Pérez; el presidente del CEPESMA y fundador orixinal del muséu, Luis Laria; y miembros de la Universidá d'Uviéu. Nos sos primeros cuatro díes, el muséu recibió alredor de 250 visitantes. Dempués de la apertura del muséu, hai planes pa Ḷḷuarca p'allugar conferencies y otros eventos rellacionaos con grandes cefalópodos, col gobiernu local esperando asegurar la cooperación de la Universidá d'Uviéu y el Parque de la Vida. Esto va combinase con un esfuerzu pa promover Ḷḷuarca como un destín gastronómicu pa la xinta de xibión.

## Referencies


## Enllaces esternos

* Páxina oficial actual
* Páxina oficial mientres la dómina del CEPESMA (archiváu)
* Semeyes del muséu orixinal (archiváu)

* Documental curtiu sobro la coleición de xibiones xigantes del CEPESMA

* 
* 
* 
* 

* 
*