Lumbrales

**Lumbrales** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Estrémase como'l nucleu de población más importante del suroeste de la contorna de Vitigudino y considérase la capital o centru de servicios de la subcomarca d'El Abadengo. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino y a la Mancomunidá El Abadengo.

El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 69,94&nbsp;km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu , cuenta con una población de  habitantes.

Cerca de la so llende fronteriza col términu municipal de Bermellar asítiase'l Castru de Las Merchanas, un antiguu asentamientu vetón que s'alza como unu de los llugares de mayor reclamu turísticu dientro del Parque natural d'Arribes del Duero.

## Etimoloxía
El nome provendría, según delles fontes, del vocablu lleonés «llume» que vendría significar «fueu» o «llapada», magar tamién podría derivar del llatín «llimen» o «liminis», que significa «llende», d'au procedería'l so primitivu nome «Santa María de Liminares».

## Símbolos

### Escudu
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 24 d'abril de 1992 col siguiente blasón:

### Bandera
La bandera municipal foi aprobada tamién el 24 d'abril de 1992 cola siguiente descripción testual:

## Historia

Nel so términu municipal atópase'l castru de Las Merchanas, de dómina vetona. Tuvo habitáu dende'l sieglu II&nbsp;e.d.C. hasta la segunda metá del sieglu V&nbsp;d.&nbsp;C. Ocupa 8,5 ha y alcuéntrase sobre un puexu graníticu, nun meandru del ríu Camaces.

Magar demostrase'l poblamientu humanu en llugares cercanos a la villa, como'l Castru de las Merchanas o'l dolmen de La Navalito, l'actual Lumbrales nun apaez documentáu como espaciu habitáu hasta'l reináu de Fernandu II de Llión, al ser citáu Santa María de Liminares (actual Lumbrales) nel documentu per aciu el qu'esti monarca lleonés restauraba la diócesis de Ciudad Rodrigo en 1175.

Un fechu históricu qu'a lo postrero resultó clave nel aportar de la historia de Lumbrales foi'l Tratáu de Alcañices, robláu en 1297 ente Fernandu IV de Llión y Castiella y Dionisiu I de Portugal. Nesti tratáu, la rexón oriental del Coa, hasta entós perteneciente al Reinu de Llión, foi apurrida a Portugal, quedando El Abadengo como frontera col país vecín. Esta condición fronteriza de la contorna del Abadengo resultó fatal pa Lumbrales a lo postrero, yá que na Guerra d'Independencia de Portugal empecipiada Lumbrales foi amburáu pol Gobernador de la Beira portuguesa en 1647.

Cola división territorial d'España de 1833 na que se crean les actuales provincies, Lumbrales queda encuadráu dientro de la Rexón Lleonesa, formada poles provincies de Llión, Zamora y Salamanca, de calter puramente clasificatoriu, ensin operatividá alministrativa, qu'a les traces vendría recoyer l'antigua demarcación del Reinu de Llión (ensin Galicia nin Asturies nin Estremadura). Anque primeramente Lumbrales foi designáu como cabeza de partíu xudicial, en 1844 esti pasó a Vitigudino, en que'l so partíu intégrase anguaño la llocalidá.

En 1887 foi enllazáu ferroviariamente con Porto y Salamanca pola Llinia Barca d'Alva-La Fuente de San Esteban, zarrada'l 31 d'avientu de 1985.

## Xeografía
### Situación
Lumbrales asítiase nel noroeste salmantín. A 96 km de Salamanca capital.

Atópase a una altitú de 669 metros sobre'l nivel del mar. La so llatitú ye 40º 56' 6* N y el so llargor 6º 43' 9 * O.

Intégrase dientro de la contorna d'El Abadengo. Pertenez a la Mancomunidá El Abadengo y al partíu xudicial de Vitigudino.

Parte del so términu municipal atópase dientro del Parque natural d'Arribes del Duero, un espaciu natural protexíu de gran curiosu turísticu.




## Demografía

## Monumentos y llugares d'interés
* Castru de Las Merchanas, apocayá foi rehabilitáu una parte, dexando al descubiertu nuevos tramos de muralla.

* Llinia Barca d'Alva-La Fonte de San Esteban.

## Alministración y política
### Eleiciones municipales

## Lumbralenses pernomaos
* Andrés del Corral
* Basilio Martín Patino (1930-2017), direutor de cine.
* José María Martín Patino (1925-2015), presidente de la Fundación Atopo. Xesuita. Secretariu del Cardenal Vicente Enrique y Tarancón. Promotor de los Centros Codel de la contorna.
* Arturo Ortiz González (1937-), ye'l quintu fíu ente once de D. Evelio, míticu médicu titular de Lumbrales y cabeza d'una saga de médicos que continua, prestixada, nos sos nietos. Ye Xeneral Médicu, ocupó'l cargu d'Inspeutor Xeneral de Sanidá de la Defensa y representó a España nel Comité Médicu de la OTAN. Mientres la dómina como responsable de la Sanidá Militar Española, ellaboróse'l so Plan de Modernización. Ye Profesor Numberariu de Nefroloxía de la Universidá Complutense y tamién perteneció a la so Xunta de Gobiernu. Xefe del Serviciu del Hospital del Aire ye autor d'una decena de llibros y un centenar de publicaciones sobre la especialidá, fundamentalmente rellacionaes col mediu internu” de que los sos conceutos considérase-y gran difusor n'España. Formó parte del Conseyu Interterritorial de Sanidá y de la Xunta Direutiva de la Sociedá Española de Nefroloxía.
* Ricardo Robledo Hernández (1946-), Historiador, profesor de la Universidá Autónoma de Barcelona ente 1974 y 1991, de la Universidá de Salamanca ente 1991 y 2011, ya investigador de la Universidá Pompeu Fabra de Barcelona dende 2012.

## Ver tamién
* Arribes
* Contorna de Vitigudino
* El Abadengo
* Castru de Las Merchanas
* Llinia Pocinho-La Fuente de San Esteban
* Parque natural d'Arribes del Duero

### Llocalidaes cercanes
* Bermellar
* Cerralbo
* La Redonda
* Sobradillo

## Referencies

## Enllaces esternos

* Conceyu de Lumbrales
* Páxina coleutiva pola recuperación del tramu ferroviariu Boadilla-Barca d'Alba