open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Recuenco

**El Recuenco** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Ta allugáu ente la serranía de Cuenca, la Alcarria y el Alto Tajo.

## Xeografía
El términu municipal constitúi una pandu, con una altitú media de 1200 metros, poblada de pinos y encines xunto con otros matos menores como'l romeru, la sabina y l'enebro. Arramen les sos agües a una depresión bien pronunciada, 982 metros d'altitú y 5 quilómetros de llarga, onde s'asitia'l cascu urbanu y una húmeda vega. Aflúin al valle al traviés de dellos ribayos, bien fondos toos ellos: Ocino, Culico, Corzos, Quesu, Valdelacueva, Valdepeñas, Escalerón, Mostajo, Cochinos, Pericón y Talaya. Dirixir al ríu Guadiela.

El puntu más altu del términu asítiase na Morra del Ja, 1302 metros, ta na so parte norte, coronando les Umbrias, éstes, como esceición, arramen, al traviés del ribayu Cecar, al Tajo. El más baxu, 900 metros, asítiase na Ferrería, desaguada del ribayu de la Talaya, llende cola provincia de Cuenca.

Al pie de la vega, toa ella de labrantío, esisten diverses cañaes, de pequeña estensión, tremaes pol términu, la mayoría d'elles con pozu artesiano d'escasa fondura: Pozo Miga, Pozu de la Nava, Pozu de les Navas, Pozu de la Hoya, Pozu de les Culebruques, Pozu'l Villar, etc.

Como paraxes distintives pueden señalase: El Ceñu, la Fernadilla, Los Corzos, La Talaya, La Corralilza, Valdelacueva y el Ocino.

## Historia y patrimoniu Tol so términu atópase llaráu de buelgues del pasáu, dende restos de fósiles vertebraos de la dómina del [[Pliocenu|plio]]-[[pleistocenu]] (Camín de los serranos, Solanillas, Llanu Hernando), pasando por tumbes, que podríen ser [[Hispania visigoda|visigodes]], de los sieglos III-IV [[Anno Domini|d.&nbsp;C.]], hasta les ruines d'ensame de parideres y covachas pal ganáu, abandonaes escontra la metá del sieglu XX.

Esisten, tamién, restos de tueros de madera petrificada por toa'l pandu de la paraxa conocida como la Virxe.

De destacar ye'l Pobláu de Santa Cruz, asina llamáu poles xentes del llugar, probablemente íberu pola so conformanza y situación.

## Demografía

## Alministración

## Notes y referencies

## Enllaces esternos
*Asociación Cultural Amigos d'El Recuenco.
El Pobo de Dueñas

**El Pobo de Dueñas** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 55,28 km² con una población de 134 habitantes y una densidá de 2,48 hab/km².

## Demografía

## Política llocal
### Últimos alcaldes d'El Pobo de Dueñas

### Resultaos eleutorales

## Economía
En payares de 2008 inaugurar ente'l conceyu d'El Pobo y el de Hombrados el Parque Eólicu de Caldereros, con 16 aeroxeneradores que producen 37,8 MW d'electricidá.

## Cultura
Nesta llocalidá hai un muséu etnográficu nel que s'atopen distintos enseres utilizaos polos paisanos delles décades tras.

## Fiestes patronales
Les fiestes patronales son el 20 y 21 d'agostu, n'honor de la Virxe del Campu y del Santu Cristu de la Salú. Amás, celébrase la fiesta de setiembre, na que se recuerda les antigües fiestes patronales. Hónrase tamién a San Isidro llabrador, el 15 de mayu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Escopete

**Escopete** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Cuenta con una población de 62 habitantes (INE 2015), distribuyíos en 19,01 km² y dos nucleos de población: Escopete y Monteumbría. El so términu municipal llenda con Pastrana, Escariche y Hueva.

## Historia y patrimoniu
Perteneció a la Orde de Calatrava ente los sieglos XII al XV.

El conceyu yá ye citáu nes *[[Rellaciones topográfiques de Felipe II]]*, nes que se fai referencia al so pequeñu castiellu y a la ilesia parroquial de La nuesa Señora de l'Asunción (románica, sieglu XIII), destruyida parcialmente mientres la Guerra Civil.

Perteneció a la villa de Pastrana hasta metá del sieglu XVI en que, xunto con Sayatón, foi esgazada y adquirida pol marqués de Mondéjar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Estriégana

**Estriégana** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 21 habitantes.

## Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu oficialmente'l  col siguiente blasón:

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá capital
del conceyu ta asitiada a una altitú de 1097&nbsp;msnm.





## Historia
;Descripción en 1886

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 16,19&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².





## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Guadalaxara

## Referencies

## Enllaces esternos

* Datos del conceyu: censu, monumentos, fiestes, flora y fauna
Escariche

**Escariche** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 30,09 km² con una población de 176 habitantes (INE 2016) y una densidá de 5,85 hab/km².

## Demografía

 
## Economía
La economía de Escariche basóse siempres en cultivu en toles sos formes. Caltuvo una industria del carboneo.

## Patrimoniu
La **[[ilesia de San Miguel (Escariche)|ilesia de San Miguel]]** ye obra de la segunda metá del sieglu XVI. Destaca la portada meridional, na que se destacar diversos elementos decorativos de tipu xeométricu. L'interior, d'una sola nave, amuesa dellos retablos, el principal del sieglu XVII, con pintures de Juan de Cerecedo realizaes ente 1576 y 1580, nes qu'apaecen diverses escenes de la vida de la Virxe. El llabor de talla deber al alcalaíno Miguel Sánchez, en redol a 1571.

Destaquen en Escariche dellos exemplares de cases rurales alcarreñes, grandes bistechos de madera, pisos baxos de sillarejo, tremes de madera nel pisu altu, etc. Dalgunos edificios son construyíos dafechu de sillería, con rexes y dalgún escudu heráldicu talláu en piedra, como por casu el de la cai principal. Tamién hai exemplares de rexes populares y otros trabayos de forxa artística. 

Na parte alta del pueblu, y tres la ilesia parroquial, ta'l **[[caserón de los Polu y Cortés]]**, que fueron los señores de la villa. Ye d'obra de la segunda metá del sieglu XVI realizada en sillar y presenta murios llisos, namái derrotos por pequeñes y esporádiques ventanes, lo que-y confier al edificiu un aspeutu de fuercia y belicosidá non acorde yá cola dómina en que foi llevantáu. La puerta ye senciella con arquitrabes y rematada con un gran escudu. Esta casa foi utilizada, inda nel sieglu XVI, p'allugar el conventu de monxes que fundó'l segundu señor de la villa, y por ello construyóse aneja una ilesia de la qu'entá pueden trate leves restos, tresformaos en corte. En 1567 Nicolás Polu Cortés fixo escritura de fundación del conventu de monxes concepcionistas, donándoles pal mesmu parte de la so casa y llevantándoles aneja una ilesia. Traxo les primeres monxes del conventu concepcionista de Guadalaxara, y entraron aína a formar parte de la comunidá seis fíos del fundador. Duró esta institución hasta la desamortización de Mendizábal. L'interior güei ta habilitáu pa viviendes particulares.

## Ver tamién
*Conceyos de Guadalaxara

## Referencies

## Enllaces esternos
Fontanar

**Fontanar** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atópase allugáu na contorna de la Campu del Henares, a 10 km de la capital provincial.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 15,46&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

Tres un llargu periodu con una crecedera poblacional amenorgáu, el conceyu empezó a esperimentar una importante crecedera cola construcción de la primer urbanización a principios de la década de 1980, na que s'asitió un númberu creciente de families provenientes del área de Madrid y el corredor del Henares. A principios de la década de 1990, la cooperativa d'iniciativa municipal Regueru de les Dueñes contribuyó a prevenir la migración de numberosos nuevos nacíos na población.

Una nueva urbanización (Los Alcores) construyida a mediaos de la década de 1990 reforzó l'enclín de crecedera. Na década de 2000, nuevos proyeutos urbanísticos (incluyida una nueva iniciativa de cooperativa de viviendes) dexaron l'aumentu de la población hasta los niveles actuales.

La población inmigrante esperimentó una fuerte puxanza en llinia col esperimentáu nel conxuntu del país, pasando'l númberu d'estranxeros residentes de 10 en 1996 a 312 en 2011 (Institutu Nacional d'Estadística). En bona parte, tratar de persones con viviendes en propiedá.

## Alministración

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 300,68 €.

## Fiestes patronales
Les fiestes patronales son el 14 de Mayu. San Matías.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fuembellida

**Fuembellida** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Situación
El conceyu de Fuembellida ta asitiáu na parte este de la provincia de Guadalaxara, 18 quilómetros al sur de Molina de Aragón pela carretera CM-210 na comunidá de Castiella-La Mancha, España. El términu municipal ta incluyíu nel Parque natural del Alto Tajo.

Atopar a 138 km de Guadalaxara capital y a 212 km de Madrid.

## Demografía
El númberu d'habitantes ye de 13 (INE 2015), según l'últimu censu, anque esti númberu ye exiguo, una y bones l'éxodu rural amenorgó drásticamente el so númberu d'habitantes dende la década de los 60 hasta l'actualidá.

Mientres les dómines branices la población crez notablmente por cuenta de que munches persones tienen equí la so segunda residencia, xeneralmente persones nacíes nel mesmu pueblu que tuvieron qu'emigrar buscando trabayu, o los descendientes d'estes, qu'emigraron principalmente a la Comunidá de Madrid, Barcelona, Guipúzcoa y Valencia.

El conceyu, que tien una superficie de 26,05&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².

Ente 1842 y 1857, esti conceyu sume porque s'integra nel conceyu de Baños de Tajo.

Ente 1920 y 1930, apaez esti conceyu porque se segrega del conceyu de Baños de Tajo.

## Alministración

### Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.

Ente los años 2008 a 2014 esti conceyu nun tuvo delda viva.

## Patrimoniu
Fuembellida tuvo la so importancia nun pasáu como productor de verdures y hortolices.

Llama l'atención la Ilesia de San Román, asitiada na plaza mayor del pueblu, d'arquiteutura rural molinesa, carauterística de la zona, que'l so retablu ye presidíu pola Virxe del Focete y per San Acacio, patrón del pueblu. El día 23 d'agostu celebra'l so festividá nel pueblu.

Tamién ye importante la fonte d'agua, abondo antigua y apocayá rehabilitada, de la cual toma nome'l pueblu (Fuembellida, "Fonte Bella", "Fonte Formosa").

Na Plaza Mayor tamién s'atopa'l Conceyu y el Chigre, frecuentáu y empobináu por miembros de l'Asociación Cultural Xuvenil de Fuembellida.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fuentelsaz

**Fuentelsaz** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 40,36 km² y una población de 104 habitantes (2015).

## Mediu físicu
### Allugamientu
La llocalidá ta asitiada a una altitú de 1120&nbsp;msnm.




### Xeoloxía

;Estratotipo de la base del Aaleniense
Nel añu 2000, la Unión Internacional de Ciencies Xeolóxiques estableció nel términu municipal de Fuentelsaz la seición y puntu de estratotipo de llende global (GSSP nes sos sigles n'inglés) del pisu Aaleniense (el más antiguu del Xurásicu Mediu), referente mundial pa esta unidá cronoestratigráfica de la escala temporal xeolóxica. L'allugamientu del clavu doráu, marca que señala *in situ* el puntu exactu de la llende, realizóse'l 28 de xunetu de 2016 pol presidente de la Comisión Internacional d'Estratigrafía.

La socesión estratigráfica del ribayu de la fastera sur del Cuetu Cabeza Quemada ta rexistrada como «Llugar d'interés xeolóxicu español de relevancia internacional» (*Geosite*) pol Institutu Xeolóxicu y Mineru d'España, cola denominación «MZ-001: Seición de Fuentelsaz», dientro de la categoría «Series mesozoiques de los Cordales Bética ya Ibérica».

Coles mesmes en 2015 empecipióse'l procesu pa la declaración de la paraxa como monumentu natural pola Comunidá Autónoma de Castiella-La Mancha.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 40,36&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².





## Patrimoniu históricu-artísticu
*Castiellu de Fuentelsaz
*Ermita de la Virxe
*Ermita de San Roque
*Fonte de la Plaza
*Ilesia parroquial, construyida en 1608
*Conceyu
*Cases señoriales

## Notes y referencies

## Enllaces esternos

*Web sobre Fuentelsaz.
*Estratotipo (GSSP) de Fueltelsaz (Guadalaxara) . Patrimoniu xeolóxicu. Institutu Xeolóxicu y Mineru d'España.
Gajanejos

**Gajanejos** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 25,49 km² con una población de 50 habitantes y una densidá de 2,04 hab/km².

L'orixe del pueblu ye desconocíu, yá que foi destruyíu en delles ocasiones; tiense constancia de que'l pueblu foi pulverizáu mientres la Guerra de la Independencia, tal que rellata Benito Pérez Galdós en *[[Episodios Nacionales]]*. Darréu, nel intre de la Batalla de Guadalaxara, en marzu de 1937, el pueblu foi de nuevu destruyíu totalmente, de cuenta qu'años dempués la Direición Xeneral de Rexones Afaraes tuvo que faese cargu d'él pa reconstruyir un nuevu pueblu, xunto al antiguu destruyíu.

## Demografía

La cifra de población del añu 2013 correspuende a los datos oficiales publicaos pol INE.

## Fiestes patronales
Les fiestes patronales son el 13 de xunu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Fuentenovilla

**Fuentenovilla** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 37,34 km² con una población de 543 habitantes y una densidá de 15,13 hab/km².

## Demografía

## Fiestes

### Festividá de los Mayos
En Fuentenovilla fáense dos grupos, unos canten los versos nones y los otros los pares. Ellí cántase unu per cada moza na puerta de la so casa. A otru día faise una comida pa convidar al coru que tuvo tola nueche y vase a toles cases onde se cantó pa pasar el cepiyu. Amás de llantar El Mayu.

La Festividá de los Mayos ye una tradición bien antigua en toa España inclusive nel estranxeru.

## Monumentos
*Picota de Fuentenovilla, del sieglu XVI.
La **picota** ye la columna alzada en **Fuentenovilla** (Guadalaxara, España) sobre la que s'esponíen los reo y les cabeces o cuerpos de los axusticiaos pola autoridá civil. Ye de tipu renacentista y foi construyida nel sieglu XVI.

### Descripción
Sobre una serie de graes de piedra y enriba d'un gruesu pedestal, llevántase una espodada columna na cual pueden estremase dellos elementos. El so primer terciu ye cilíndricu, dempués una pequeña moldura da pasu a un frisu con decoración vexetal, pa siguir el fuste acanaláu. La columna rematar con un capitel corintiu en que les sos esquines hai cuatro grandes carátules y cabeces de lleón. Sobre éstes llevanten un ábaco y una cornisa entemedios que sofiten un templete abalaustrado rematáu por un chapitel piramidal, de dos cuerpos, con decoración d'escames y rematáu por una cruz de fierro.

### Historia
La picota, elementu del cual yá esisten referencies nel sieglu XIII, utilizar p'aplicar determinaes formes de xusticiasobremanera los castigos de calter corporal. Solíen emplazarse nes encruciyaes o nes places públiques. Na so parte alta asitiábase'l escudu d'armes del señor, en que'l so nome impartir xusticia. La esposición na picota non yá acutábase a quien infringían la llei, sinón tamién a aquelles persones que'l so comportamientu considerábase deshonroso. Les picotas, que dende'l sieglu XV confundir col rollu de xusticia, dexaron de llevantase cola estinción del feudalismu, l'aplicación de les nueves formes de xusticia y l'anulación política de les villes.

## Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Henche

**Henche** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 23,05 km² con una población de 100 habitantes y una densidá de 4,6 hab/km².

Tien les sos fiestes patronales el 24 d'agostu, n'honor a San Bartolomé. El gruesu de les fiestes suel empezar el xueves d'esa fin de selmana, dilatándose les mesmes hasta'l domingu, cuando se celebra la Misa, la ufrienda al patrón de la llocalidá pa pasar a una comida popular gratuita (de normal paella) nel pradillo. Amás, son bien conocíes les Fiestes de los Mayos, nel primer fin de selmana de mayu nel que tradicionalmente los mozos de la llocalidá asitiaben unu de los árboles más altos na plaza y de la Matanza (nel primeru d'avientu). Amás, el primer fin de selmana de xunu realiza la tradicional romería hasta la ermita de San Bartolomé.

Son conocíes les bodegues, según les güertes, especialmente polos sos calabacinos, pimientos y pepinos. Otros cultivos son la cebada y los xirasoles.

Como llugares de mayor interés podemos citar la ilesia de l'Asunción, la ermita de San Bartolome (en direición a Gualda), la de San Roque (na entrada, xunto al campusantu) según una ponte medieval nel pradillo.

Como llugares naturales podemos señalar "la covacha la mora", a lo cimero del monte na entrada del pueblu llegando de Solanillos.

N'aspeutu deportivu destaca'l frontón nel centru del pueblu, el xuegu de bolos castellanos nel pradillo y la pista polideportiva xunto al ríachuelo.

Tres les eleiciones de 2011 el plenu municipal partir ente PP (2 conceyales) y PSOE (1 conceyal), siendo alcalde D. Ángel Cuesta Domínguez. Con anterioridá, ostentaren esi cargu D. David Treviño (2003-2007, PP) y Dª.Celia Coyedor (1995-2003, PP)

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Heras de Ayuso

**Heras de Ayuso** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 10,24 km².

## Demografía
La población de Heras de Ayuso, a pesar de nun ser bien significativa, aumentó mientres los años 1990 y 2000. Yá a principios de 2007 la población total yera de 210 habitantes desglosados en 110 homes por 99 muyeres. Les perspectives de crecedera demográfica son alcistas principalmente pola proximidá d'esti pueblu con Madrid y pol empadronamientu de población inmigrante d'Europa del Este dedicaos fundamentalmente a la recoyida del espárragu.
 

## Fiestes tradicionales
* San Juan (24 de xunu). Fiestes patronales: Celebraciones relixoses, pasucáis y verbenes
* San Miguel (29 de setiembre): Espectáculos taurinos y actuaciones musicales.
* San Isidro (15 de mayu).

## Monumentos
* Ilesia de San Miguel 
* Restos del palaciu de los duques del Infantado y de los duques de Osuna (sieglu XVII)

## Paraxes Naturales
* Palaciu de Heras xunto a la vega del ríu Badiel 
* Vega del Henares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hijes

**Hijes** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 25 habitantes empadronaos.

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá ta asitiada a una altitú de 1160&nbsp;msnm. El términu municipal llenda colos de Miedes de Atienza, Retortillo de Soria, Somolinos y Ujados.




## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 20,77&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Patrimoniu históricu-artísticu
* **Necrópolis de los Regatucos**

Nel sieglu XIX realizaron les escavaciones nel términu municipal de la necrópolis prerromana de los Regatucos, nes que tomaron parte ente otros Enrique d'Aguilera y Gamboa, marqués de Cerralbo, y Francisco de Padua Nicolau Bofarull.

* **Ilesia parroquial de Hijes**

Ilesia que caltién l'ábside semicircular románicu, reformada sustancialmente nos sieglos XVI y XVII.

## Ver tamién
* Conceyos de Guadalaxara

## Referencies

## Enllaces esternos
Hombrados

**Hombrados** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 38 habitantes empadronaos.

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá ta asitiada a una altitú de 1245&nbsp;msnm. El términu municipal llenda colos de Campillo de Dueñes, Castellar de la Muela, Morenilla, Odón y El Pobo de Dueñes.



## Historia
Antonio Herrera Casado considera probable la so fundación cola repoblación de los sieglos XII y XIII producida tres la Reconquista del territoriu.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 37,84&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Ver tamién
* Conceyos de Guadalaxara
*Marques de canteru en Hombrados / Inscripciones en casa particular.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hontoba

**Hontoba** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 32,14 km² con una población de 314 habitantes y una densidá de 9,86 hab/km².

## Situación
Hontoba tópase no fondero del fondu valle que forma'l regueru de San Sebastián, unu de los afluentes del ríu Tajuña, y a los pies de la cárcava en que la so visu topar la perantigua ermita de La nuesa Señora de los Llanos, patrona de la villa.

El so términu municipal llenda colos d'Aranzueque, Renera, Hueva, Escopete, Escariche y Loranca de Tajuña.

## Historia
L'Aldea musulmana, foi reconquistada en 1124 pol rei Alfonsu VII. El so nietu Alfonsu VIII donar a la Orde de Calatrava en que'l so señoríu caltener hasta finales del sieglu XV, en que los Reis Católicos tomaron pa la Corona los estensos territorios de la Orde.

La ilesia de Hontoba ye de les más antigües de La Alcarria y el so ábside suelse datar de principios del sieglu XIII. 

La tradición llocal cuenta que na Edá Media la Virxe de los Llanos apaecer a un pastor nel actual allugamientu de la ermita y, de magar, los sos habitantes xuben añalmente en romería a lo que tamién foi monesteriu de los jerónimos hasta la desamortización de Mendizábal de 1836.

## Demografía

## Patrimoniu históricu-artísticu
* **Ilesia parroquial de San Pedro**

## Referencies

## Enllaces esternos
Huérmeces del Cerro

**Huérmeces del Cuetu** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara y de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. La llocalidá atopar nel valle del ríu Saláu.

## Historia
Tres la conquista castellana perteneció a la comunidá de villa y tierra de Atienza hasta que cola creación del señoríu de Jadraque pasó a esta nueva xurisdicción. Algamó'l títulu de villa.

## Patrimoniu
Queden delles muertes de la torre del Lutuero, que foi destruyida poles tropes del rei Fernandu I na mesma incursión na qu'en 1059 conquistaron temporalmente les places de Santiuste y Santamera a la taifa de Toledo, anque fueron devueltes rápido por alcuerdu ente Al-Mamún de Toledo y el rei castellanu.

La ilesia ye barroca y hai dos ermites, la de la Soledá y la de san Roque.

Hai un albergue rural y nos cantiles del ríu Saláu hai una buitrera. A la vera del camín salinero que se dirixe a Atienza y del ríu Regacho atópense los restos del despobláu d'El Henazar.

Huérmeces del Cuetu asítiase na ruta de la Llana, ente Viana de Jadraque y Santiuste.

## Demografía
En 2015 la población del conceyu xubía a 43 habitantes.




## Referencies

## Referencies
Iniéstola

**Iniéstola** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 10,05&nbsp;km² con una población de 24 habitantes y una densidá de 2,49&nbsp;hab./km². La población ta asitiada a una altitú de 1159&nbsp;msnm.

Siempres foi un pueblu bien amestáu al pinar, importante fonte de recursos, pos s'esplotaba la madera, la resina. Eso supunxo importantes ingresos económicos pal so Conceyu. Con esi dineru realizábense importantes obres p'ameyorar la vida de los vecinos. Llevóse l'agua y la lluz a les cases, realizáronse xeres d'alcantarelláu, un llavaderu cubiertu nel centru del pueblu y toos estes meyores, muncho primero que n'otros conceyos de mayor población. Pero lo más novedoso y progresista, foi qu'utilizaben parte d'estos ingresos pa dar estudios a tolos primoxénitos o primoxénites de cada familia. Por eso la importancia del cuidu del pinar, el cuál sufrió delles quemes nos postreros 40 años, salvándose milagrosamente de los dos últimos, cabo destacar l'asocedíu nel añu 2005, onde se debastaron más de 13&nbsp;000 hectárees y segó la vida de 11 trabayadores.

## Demografía

## Otros datos

* El llugar ta especialmente amestáu al grupu de rock-pop: "Los Despistáivos", siendo llugar d'orixe de dos de los sos miembros.

* Tuvo una litigiosa separación del conceyu d'Anguita (Guadalaxara) que motivó la Sentencia del Tribunal Supremu de 13 de xunu de 1940, virtú de la cual atribuyóse-y la metá del pinar oxetu de pleitu. 

* Hasta nun fai tantu, el nome del llugar escribíase: "Hiniéstola". Tal que queda constancia na ermita de la Virxe del Robezu (Aguilar de Anguita, Anguita, Guadalaxara).

## Referencies
Irueste

**Irueste** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 14,25 km² con una población de 65 habitantes y una densidá de 4,28 hab/km².

## Situación
La villa ta allugada a unos 30 quilómetros de la capital de la provincia, no fondero del valle del regueru de San Andrés, afluente del ríu Tajuña, ente'l citáu regueru y la rimada que xube al pandorial alcarreñu, empobinada al norte.
El so términu municipal llenda colos de Romanones, Balconete, Yélamos de Abajo, Yélamos de Arriba, Tendilla y Peñalver.

## Historia
El nome de la villa tien un evidente orixe prerromanu y la so etimoloxía aseméyase enforma al idioma vascu, emparentáu col qu'usaben los pueblos carpetanos y celtíberos qu'habitaben esta contorna y lleíu nesti idioma vendría significar *ciudá con empalizada*.

Irueste perteneció en calidá d'aldega al alfoz o común de villa y tierra de Guadalaxara dende Reconquistar cristiana hasta'l sieglu XVI, en que los sos vecinos mercaron el villazgo al rei Felipe II. 

N'avientu de 1575, na contestación al censu d'aquel rei, declararon los representantes del conceyu que .. *"hai una Yglesia que la so advocación ye de La nuesa Señora del Artu, ye curáu ensin beneficios otros: tien tres retablos col mayor, y l'unu colateral mandó-y faer el Bachiller Juan Luis, Clérigu y Vecín que foi d'esti pueblu, dexó cien mil maravedis pa dar á censu, y del réditu de cada un añu dicen diez mises nos díes de La nuesa Señora, y lo que sobra ye pa dote á una güérfana natural d'esti pueblu."*

A metá del sieglu siguiente, aprovechando'l despoblamientu y la probeza de los sos habitantes, don Juan de Morales Barnuevo, caballeru de Guadalaxara, que yá tenía'l villazgo de la vecina Romanones mercó los derechos sobre Irueste, convertir en villa de señoríu y pasó a denominala *Valdemorales*.

Irueste recuperó la so independencia y nome tradicional en decretándose el fin de los señoríos poles Cortes de Cádiz y el Trieniu Lliberal, nel primer terciu del sieglu XIX.

Agospéu n'El Molín de la Mora.

## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Jirueque

**Jirueque** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 68 habitantes empadronaos.

Los sos dos fiestes son el 13 de xunu col so patrón San Antonio y el día 24 d'agostu que ye San Bartolomé.

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá ta asitiada a una altitú de 842&nbsp;msnm. El términu municipal llenda colos de Bujalaro, Castilblanco de Henares, Cendejas de Enmedio, Jadraque y Medranda.




## Historia
D'alcuerdu a Antonio Herrera Casado mientres la Edá Media pasó de la Tierra de Atienza al Común de Jadraque, señorializándose na Baxa Edá Media.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 10,64&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Ver tamién
* Conceyos de Guadalaxara

## Referencies

## Enllaces esternos
La Bodera

**La Bodera** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 21,76 km² con una población de 26 habitantes (INE 2016).

## Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 20 de mayu de 1998 col siguiente blasón:

## Xeografía
La llocalidá de La Bodera atopar nel norte de la provincia de Guadalaxara a 1124&nbsp;msnm.




## Historia
Nel contestu de la «fiebre de la plata» desamarrada na rexón a mediaos del sieglu XIX a raigañu del afayu de los ricos xacimientos argentíferos de la cercana llocalidá de Hiendelaencina, les mines de plata de La Bodera —pertenecientes al llamáu Distritu Mineru de Hiendelaencina y asitiaes en dambos márxenes del Ríu Cañamares na frontera con Carbayeda de Corpes nel suroeste del conceyu— algamaron una producción importante del metal, anque con altibaxos, nuna esplotación que perduró hasta 1925 —anque'l cayente final yá se produxera a partir de 1916— cuando se cerró la última mina.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 21,76&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Fauna
Fauna cinexética mayor y menor, destacando la presencia de corzu y xabalín. Aves de presa.

## Flora
Fresno, carbayu, encina, chopu, llamera, marojo, estepa, jara y cantueso.

## Enllaces rellacionaos
* Conceyos de Guadalaxara

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
La Huerce

**La Huerce** ye un conceyu español, perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 39 habitantes empadronaos.

## Xeografía
;Allugamientu Pascual
Madoz na entrada pa la llocalidá de la so *[[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar]]* menta que ta asitiada «nuna gran cuesta de peña viva, con esposición al sur». Esta atópase a una altitú de 1257&nbsp;msnm.




La Huerce atópase na zona d'influencia de l'arquiteutura negra na Sierra Norte de Guadalaxara, al pie del Moyón Cimero y con vista a la cara este del picu Ocejón. Arrodien al pueblu innumberables regueras y regueros, encinares, montes de carbayu, pinu negru y estepa.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 41,04&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Referencies

## Enllaces esternos
La Mierla

**La Mierla** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2015 cuntaba con una población de 41 habitantes empadronaos según l'INE.

## Xeografía
;Allugamientu 
La llocalidá ta asitiada a una altitú de 957&nbsp;msnmnuna pequeña llanura ente los ríos Jarama y Suerbi. Aportar al pueblu per una carretera ente pinos que crecen ente grandes cárcaves. Antes de llegar atópense una fonte medieval y la ermita de la Soledá.




## Historia

El so orixe remontar a la presura de finales del sieglu XI y perteneció al Común de Atienza, hasta que se creó'l Señoríu de Beleña, al cual pasó a pertenecer. La peste negro del sieglu XIV acabó cola población, y en 1420 el pueblu foi refundado polos hermanos Juan Fernández Merino y Martín Merino. En 1625 independizar del señoríu de Beleña, recibiendo'l privilexu de villazgo, como indica la picota de la plaza.

Pascual Madoz na entrada pa la llocalidá de la so *[[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar]]* (1848) menta que ta asitiada «ente dos pequeños valles en puntu daqué eleváu».

La despoblación de los años 1960 fixo estragos, agora apenes tien diez habitantes permanentes y perdiéronse fiestes tradicionales (botarga, romería de San Isidro). 

Anque se caltién como conceyu independiente, escarez de servicios permanentes de comerciu, tresporte y salú. 

## Fiestes
Les sos fiestes patronales celébrense'l 15 d'agostu. La romería de Peñamira, patrona del conceyu, celébrase l'últimu sábadu de mayu.

## Demografía

El conceyu, que tien una superficie de 19,82&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Escursiones y rutes

*Visita del cascu urbanu *La cantera y
el encinar
*Valmierla
*La Rambla del Valle

### Rutes de senderismo
*Camín de les encines 
*La ermita de Peñamira
*Picu de les Torrecillas

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
La Olmeda de Jadraque

**La Olmeda de Jadraque** ye un conceyu español del nordeste de la provincia de Guadalaxara, na contorna de Sigüenza, perteneciente a la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien 16 habitantes, atopar a 983 msnm, y la estensión ye de 11,71 quilómetros cuadraos, con una densidá de 1,28 habitantes per quilómetru cuadráu.

Atópase a escasos quilómetros de la llocalidá turística de Sigüenza.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Imáxenes
* Curtia Información
Las Navas de Jadraque

**Las Navas de Jadraque** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 9,03 km² con una población de 27 habitantes y una densidá de 2,66 hab/km².

Trátase d'un exemplu d'arquiteutura negro. Tolos edificios de la llocalidá respetaron la so fisionomía tradicional, na que la cayuela ye la protagonista.
## Demografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Luzaga

**Luzaga** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Etimoloxía
Propúnxose un orixe celta del topónimu —*Lutiakos*—, onde *-akos* sería un sufixu adjetivador. Joan Corominas rellacionar col antropónimu *Lucius*, d'orixe prerromanu. Tamién se señaló una probable rellación del topónimu cola tribu de los lusones. Llegar a documentar les formes *Lurzaga* (1197) y *Lurzaga* (1353) en documentos de la Edá Media.

## Xeografía
Asitiar nuna zona carauterizada pelos iviernu fríos, en contraste con branos secos. Los sos pueblos estremeros son Cortes de Tajuña, Tortonda, Villaverde del Ducáu, Alcolea del Pinar, Garbajosa, Anguita, Hortezuela de Océn, Sotodosos y Abánades.

## Oríxenes y Hestoria

Luzaga ye identificada por dellos autores cola ciudá prerromana de Lutia, La traducción del Bronce de Luzaga, un pactu d'hospitalidá celtíberu anguaño perdíu, pero que la so semeya caltener na Real Academia de la Historia, en Madrid, fizo que dellos historiadores rellacionen a Lutia con Luzaga. Esti fechu vien sofitáu pol descubrimientu per parte del Marqués de Cerralbo, acompañáu del arqueólogu Juan Cabré, d'una necrópolis celtíbera con tumbes de diversos periodos. 

Amás de restos celtíberos y romanos del xacimientu altoimperial de Los Palacios, atópense sobre un meandro del ríu Tajuña los restos del castiellu d'Albalate de Tajuña, conocíu nel pueblu como "el torrexón d'Albalate", yá que a día de güei solu restos d'esti elementu son visibles sobre'l monte nel que s'alzara la fortificación.

Perteneció mientres sieglos al Ducáu de Medinaceli, lo qu'anició, ente otros conflictos, la disputa pola propiedá del pinar, que concluyó a finales del sieglu pasáu cola compra del mesmu al postreru propietariu per parte de la Xunta de Comunidaes de Castiella-La Mancha, y la socesiva cesión al conceyu.

Son fácilmente apreciables, tamién, los restos de trincheres, niales d'ametralladora y otres edificaciones de la Guerra Civil, na zona del conceyu qu'atiesta colos de Sotodosos y Abánades.

## Patrimoniu
* Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción
* Ermita de Albalate.
* Torrexón de Albalate.
* Ruines romanes nel xacimientu de Los Palacios.
* Ruines celtíberes nel Castru del Castejón.
* Restos de la Guerra Civil Española.

## Fiestes
El so patrón ye San Zenón, que se celebra'l 9 de xunetu, y la so patrona ye la Virxe de la Quinta Congoxa (Virxe de les Congoxes nel quintu dolor), que se celebra'l tercer domingu de setiembre. Dambes imáxenes permanecen nel interior de la Parroquia de La nuesa Señora de l'Asunción, templu románicu del sieglu XII, modificáu nel sieglu XVIII, que s'asitia na zona alta de la villa.
Cuenta con Hotel Rural.

Son tradiciones enraigonaes, amás, la quema de El Judas (moñecu) tres la misa del Domingu de Resurreición, la celebración de los Mayos mientres el día 1 de mayu y la quema de la lluminaria mientres la Nuechebona.

## Ver tamién
* Bronce de Luzaga

## Notes

## Referencies

## Bibliografía
*
* 
* 

## Enllaces esternos
* Páxina sobre Luzaga
Majaelrayo

**Majaelrayo** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Forma parte tamién de la contorna de la Sierra Norte. 

La llocalidá ta incluyida na llamada arquiteutura negra, por cuenta de que tradicionalmente les construcciones tán feches con cayuela como material constructivo principal, tantu pa murios como para cubiertes, zarramientos de parceles, suelos, etc.

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá atopar
a una altitú de 1186&nbsp;msnm.




## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 54,94&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².




## Economía
La so economía históricamente basóse na ganadería y na esplotación del monte pa fabricación de carbón vexetal. Sufrió una notable despoblación na segunda metá del sieglu XX. En 2008 cuenta con unos pocos vecinos que moren de forma permanentemente nel llugar, parte d'ellos n'edá de xubilación, pero nos últimos años ta recuperando población ya inclusive nesta fecha yá moren nel pueblu delles pareyes con dellos neños pequeños.

Los principales recursos económicos anguaño son el turismu rural y la construcción, non tantu pola vivienda nueva como, sobremanera, pola rehabilitación d'edificios antiguos protexíos poles Instituciones de Cultura pol so altu valor como patrimoniu históricu y cultural.

## Ver tamién
* Comunidá de Villa y Tierra d'Ayllón
* Fiestes del Santu Neñu

## Referencies

## Enllaces esternos

* Conceyu de Majaelrayo
Málaga del Fresno

**Málaga del Fresno** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 23,83 km² con una población de 178 habitantes (INE añu 2016) y una densidá de 5,3 hab/km².

## Demografía

## Personaxes pernomaos
* Isidro Almazán Francos (1888-1939), maestru, pedagogu y periodista.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Yunta

**La Yunta** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 55,98&nbsp;km² con una población de 100 habitantes (2015) y una densidá de 1,86&nbsp;hab/km².

## Toponimia
El topónimu *La Yunta* paez provenir del verbu ** ("xuntar"), posiblemente refiriéndose —según Corominas— a la confluencia ente dos ríos.

## Patrimoniu
Ilesia de Santa María La Mayor.

## Allugamientu

El conceyu y la llocalidá atopar nel estremu oriental de la provincia de Guadalaxara. La llocalidá ta asitiada a una altitú de 1104&nbsp;msnm.

## Demografía
Según l'Institutu Nacional d'Estadística en  el conceyu cuntaba con una población de  habitantes empadronaos.

  

## Galería d'imáxenes

Torreón, La Yunta, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 29.jpg|Torrexón.
Iglesia de Santa María La Mayor, La Yunta, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 30.jpg|Ilesia de Santa María La Mayor.
Torreón, La Yunta, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 29.jpg|Conceyu.
Ermita de la Soledad, La Yunta, Guadalajara, España, 2017-01-04, DD 32.jpg|Ermita de la Soledá.


## Ver tamién
*Conceyos de Guadalaxara

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos
Las Inviernas

**Las Inviernas** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

Esta llocalidá tópase asitiada na Cañada Real Soriana Oriental como parte del itinerariu de la Ruta de la Llana, ente Moranchel y Mirabueno.

## Etimoloxía
La llocalidá llamóse *Les Hibiernas* nos tiempos nos que José Cornide percorrió La Alcarria ente 1793 y 1795. Muncho primero, a finales del sieglu XII, la llocalidá llamóse *Ivierna*.

## Xeografía

La villa de Las Inviernas ta asitiada nun recuesto de la marxe derecha del regueru San Roque, afluente del ríu Tajuña.

Según Cornide, que percorrió La Alcarria ente 1793 y 1795, Las Inviernas *"tien abondo monte bueco de encina y delles vegues cultivaes"*.

Frente a Las Inviernas, y nel so contautu colos materiales del terrén secundariu, reparar grueses capes de marga acoloratada. Esisten capes delgaes de caliar y de conglomeráu tamién frente al pueblu. 

Tien un clima mediterraneu continentalizado.

## Demografía

## Economía
Agricultura de secanu de ceberes, horticultura y hostelería.

## Monumentos

* Ilesia parroquial del sieglu XVI con oríxenes románicos del sieglu XII.

## Historia

Ente 1532 y 1533, sieglu XVI, el viaxeru Claude de Bronseval, monxu cisterciense, pasó pol pueblu. 

En 1591, Hernando Alonso y los sos hermanos Rodrigo y Miguel Alonso, vecinos de Ibiernas, empecipiaron pleitu de fidalguía. 

Dende 1619 a 1672, los conceyos, xusticies y reximientos de Alaminos, Las Inviernas, Masegoso de Tajuña y Algora pleitiaron ante la Chancillería de Valladolid sobre'l derechu al aprovechamientu de los montes y términos de Alaminos, Las Inviernas, Masegoso y Algora, pa curtia de lleña y recoyida d'abiyota. 

En 1690, empecipióse otru pleitu ente'l Conceyu, xusticia y reximientu d'Alaminos contra'l Conceyu, xusticia y reximientu de Las Inviernas, sobre derechu al aprovechamientu comunal de los términos y montes de Las Inviernas y barriu d'Algora. Esti pleitu enllargar hasta 1692.

A mediaos del sieglu XIX, la parroquia de Las Inviernas formaba parte del arciprestalgu de Cifuentes. 

## Personalidaes
* José Flores Llaguna (Las Inviernas, 3 de mayu de 1817), músicu.
* Gregorio Bonu de la Plaza (Las Inviernas, 22 d'avientu de 1817), músicu.

## Fiestes
* Fiestes populares, el 21 de xunu.
* Caridaes de San Acacio, el 24 de xunu.

## Referencies
Mandayona

**Mandayona** ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Forma parte de les contornes de La Alcarria y La Serranía. El nucleu urbanu principal que da nome al conceyu asítiase a 862&nbsp;msnm. 

Aragosa ye una EATIM dientro del términu municipal. En 2015 el conceyu de Mandayona cuntaba con una población de 339 habitantes.

## Toponimia
Ente les opciones que s'embaraxen del orixe del topónimu de Mandayona atópase una procedencia árabe-bereber; derivaría del nome de la tribu bereber de los *Madyuna*. Otres hipótesis son un orixe vascu (de *Mandaiona*, que ye'l nome históricu de la villa) o un deriváu del términu indoeuropéu prerromanu *Mandonius*.

## Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu la  col siguiente blasón:

## Xeografía
;Allugamientu La llocalidá ta asitiada a una altitú de 862&nbsp;msnm. El conceyu ta asitiáu al norte de la provincia, ente l'Alcarria y La Sierra; pertenez a la influencia de Sigüenza. Termina en Mandayona el Parque Natural del Ribayu del Río Duce.





;Clima La temperatura medio en
Mandayona ye de 12,41&nbsp;°C y una precipitación añal permediu de 449,93&nbsp;mm. Les xelaes son relativamente frecuentes, con un permediu de 96,7 episodios a lo llargo del añu. D'alcuerdu a la clasificación climática de Köppen Mandayona tien un clima de tipu ''Csa'', con unes temperatures medies del mes más templáu percima de los 22&nbsp;°C.

## Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 33,18&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km².





## Festividaes
Celebra les sos fiestes patronales n'honor a la Virxe de la Paz el 8 de setiembre. Celébrense percorríos de xarrés, toros de fueu y bailles, amenizados poles peñes.

## Turismu
Tien cases rurales y establecimientos hosteleros, mui cerca del Parque Natural del Ribayu del Río Duce. Pol conceyu pasen la Ruta de la Llana, ente Mirabueno y Baides, y la Ruta del Cid.

## Referencies

## Bibliografía
* 

* 

## Enllaces esternos
Mantiel

**Mantiel** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 15,32 km² con una población de 42 habitantes. La densidá ye de 2,94 hab/km².

## Demografía

## Fiestes patronales
Les fiestes patronales son el 13 de xunu. San Antonio.

## Referencies

## Enllaces esternos
Maranchón

**Maranchón** ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Pertenez al Partíu xudicial de Molina de Aragón. Amás de la capital municipal, entiende les pedaníes de Codes, Balbacil, Turmiel y Clares.

## Etimoloxía y símbolos

Delles teoríes ponen orixe al nome de Maranchón. Per un sitiu, puede prevenir de *Marancho* (*"Mar Anchu"*) en referencia a una antigua llaguna qu'había onde güei s'asitia la llocalidá. Per otru llau, asítiase un orixe prerromanu del términu, deriváu del inicial ibero *Mar*, como llende, final, señal o camín anchu, indicadores de la llende ente les tierres apoderaes por arévacos y por lusones. Esta teoría reforzar cola rellación del nome de Maranchón col llatín *Murus*, que significa muralla, y col mozárabe *Marr*, que se rellaciona con montículo y con camín o tránsitu ente dos llugares, como llende de tierres.

L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu oficialmente la  col siguiente blasón:

## Xeografía
### Llocalización

La llocalidá ta asitiada nel Sistema Ibéricu, a 1256&nbsp;msnm, nel nordeste de la provincia de Guadalaxara, na llende cola provincia de Soria y cerca de la provincia de Zaragoza. Dientro del términu municipal hai un puertu de monte, el puertu de Maranchón a 1254&nbsp;msnm, en que les sos redoma naz el ríu Tajuña.

### Clima
El gran altor y la situación del pueblu en monte apúrren-y un clima nidiu en branu, que nun supera los 30&nbsp;°C de temperatura máximo, a inferiores a 10&nbsp;°C pela nueche. En iviernu la temperatura puede baxar hasta los -20&nbsp;°C, con máximes que nun suelen superar los 7&nbsp;°C, y prodúcense frecuentes xelaes.

D'alcuerdu a los datos de la tabla de siguío y a los criterios de la clasificación climática de Köppen modificada el clima de Maranchón ye mediterraneu de tipu *Csb*.

## Patrimoniu
* La ermita de la Virxe de les Llameres.
* La ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción.
* La torre del reló.
* La plaza de toros.
* La mesa de piedra.
* La fonte vieya.

## Demografía
En  el conceyu, que tien una superficie de 153,32&nbsp;km². cuntaba con una población de  habitantes. La densidá de población ye de &nbsp;hab./km².

  

## Naturaleza

El términu municipal del pueblu entiende un sabinar qu'arrodia al pueblu pel norte. La llocalidá ta a tan solo 15 km del Parque Natural del Alto Tajo y a 40 km del Parque Natural del Ribayu del Ríu Duce.

## Festividaes

Les fiestes de la llocalidá celebren l'últimu fin de selmana d'agostu, n'honor a la patrona, la Virxe de les Llameres.

## Cómo llegar
Pa llegar a Maranchón dende Guadalaxara o Madrid, síguese l'A-2 hasta Alcolea del Pinar, onde se toma carretar N-211 y a 23 km atópase la llocalidá.

## Personaxes pernomaos
Juan Bautista Sacristán

## Ver tamién
* Parque eólicu de Maranchón

## Referencies

## Bibliografía
* 

## Enllaces esternos

* Web del conceyu