Aurangzeb

**Abu Muzaffar Muhiuddin Muhammad Aurangzeb Alamgir** , más conocíu como **Aurangzeb**, foi emperador del Imperiu mogol ente 1658 y 1707 y ta consideráu como'l postreru de los "grandes mogoles". Ye tamién una de les figures más revesoses de la hestoria de la India.

Al contrariu que los sos predecesores, Aurangzeb llevó una vida austero y piadoso. La so estricta adhesión al Islam y la Xaria (la llei islámica) fueron les pilastres del so reináu. Abandonó la tolerancia relixosa de los sos predecesores y, mientres el so reináu, destruyéronse numberosos templos hinduistes y munchos indios, primíos, convertir al Islam.

Aurangzeb usó la estratexa militar pa espandir y consolidar l'imperiu mogol, pero a un preciu bien alto. El so gobiernu provocó numberoses revueltes que reprimió mientres tola so vida pero qu'españaron y camudaron por completu la India dempués de la so muerte.

## Primeros años

Aurangzeb yera'l tercer fíu del emperador Sha Jahan (el constructor del Taj Mahal).
El so hermanu mayor, Dara Shikoh, yera l'herederu ente que Aurangzeb ocupaba'l tercer puestu na llinia socesoria. El so padre nomó-y gobernador de Deccan, cargu qu'ostentó ente 1636 y 1644; darréu foi gobernador de Gujarat (1645) y Afganistán en 1647 col encargu de recuperar la ciudá de Kandahar, encargu que nun consiguió cumplir. Tres esti fracasu, recuperó'l so cargu de gobernador de Deccan ya instalóse na ciudá de Khidki. Los sos hermanos mayores, Shuja y Murad, yeren nesa dómina gobernadores de Bengala y Gujarat.

En 1657, l'emperador Sha Jahan cayó enfermu; Aurangzeb atacó al so hermanu mayor (el socesor) mientres los sos otros hermanos declararon la so independencia y proclamáronse emperadores de les sos respeutives provincies. La llucha siguió con enfrentamientos internos. Aurangzeb zarró al so padre nel fuerte d'Agra, encierre que duró nueve años, hasta la muerte del antiguu emperador (en 1666). Aurangzeb ordenó tamién la execución de los sos hermanos, Murad y Dara Shikoh. Tan solo Shuja consiguió fuxir hasta la xungla de l'actual Birmania onde sume'l so rastru históricu.
Finalmente'l 31 de xunetu de 1658, Aurangzeb instálase sobre'l tronu del pavu real, símbolu del poder mogol.

## Reináu y espansión del imperiu

Dende los entamos del so reináu hasta la so muerte. Aurangzeb tuvo envolubráu en constantes conflictos bélicos. Entamó un potente exércitu y empecipió un programa militar pa consiguir espandir les llendes del so imperiu. Al noroeste les sos fronteres llegaron hasta'l Panyab y hasta l'actual Afganistán. Tamién coló escontra'l sur, conquistando Bijapur y Golconda, antiguos enemigos.

Pero la combinación d'espansión militar ya intolerancia política tuvieron consecuencies. Trunfó nel so deséu d'ampliar el control mogol, anque esta espansión tuvo un enorme costu en términos económicos y de vides humanes. Coles mesmes qu'espandía'l so imperiu'l sistema de gobiernu diba debilitándose.

Los sijes de Panyab crecieron en fuercia y númberu y remontáronse contra les tropes de Aurangzeb. Cola cayida de los reinos musulmanes de Golconda y Bijapur, los hindús xunir pa unificase cola confederación maratha.
Mientres los postreros 20 años de la so vida, Aurangzeb tuvo en constantes batalles nel Decán, con un costu enorme.

## Decadencia

A diferencia de los sos predecesores, Aurangzeb nun foi un gran constructor. Dexó un modestu mausoléu pa la so primer esposa en Aurangabad, una pequeña copia del Taj Mahal. En comparanza cola obra del so padre, el mausoléu construyíu por Aurangzeb, ta construyíu con materiales modestos y tien una decoración bien pocu cuidada, síntoma de la decadencia que l'arte mogol sufrió mientres el so reináu.

Aurangzeb ye l'únicu de los grandes mogoles que nun ta soterráu nun mausoléu. Acordies coles sos creencies y la so vida austera, ta soterráu nuna tumba, a cielu abiertu, cerca d'Aurangabad. A la so muerte foi asocedíu pol so fíu Bahadur Shah. Pero Aurangzeb minara la unidá que los sos antecesores construyeren na India, empecipió la decadencia de la so dinastía y preparó el terrén pa la posterior colonización británica.

La riqueza y poder mogoles y polo tanto'l patronalgu artísticu llegaren al visu mientres los reinaos d'Akbar (que reinó ente 1556 y 1605), Jahangir (que reinó ente 1605y 1627), Shah Jahan (r. 1628-1657), y Awrangzib (r. 1658-1707). Depués, en 1739, el rei iranín Nadir Shah escaló Delhi, llevándose a Irán toles riqueces de los mogoles: les sos biblioteques, ayalgues ya inclusive el fabulosu Tronu de Pavu Real. D'esti golpe psicolóxicu los mogoles nunca pudieron recuperase.

## Los templos hinduistes

L'aspeutu más revesosu del reináu de Aurangzeb ye la desacralización y destrucción de numberosos templos hinduistes.

Mientres el so reináu cientos, seique miles de templos fueron desacralizados: les fachaes y los interiores fueron desfigurados; los ídolos y dioses escalaos. En munchos casos los templos destruyir por completu. Numberoses mezquites construyir nel llugar nel que s'atopaben los templos hinduistes, dacuando utilizando na so construcción les mesmes piedres del templu. Ente los templos destruyíos mientres el reináu de Aurangzeb tán dos de los más sagraos pa los hinduistes: el de Benarés y el de Mathurā. En dambos casos, los templos fueron sustituyíos por mezquites.

## Referencies

## Enllaces esternos