Llingües de Puertu Ricu

Les **llingües de [[Puertu Ricu]]** usualmente usaes son l'español y l'inglés; caúna tien los sos propios ámbitos d'usu y l'estatus xurídicu varia según dichu ámbitu.

## Oficialidá
La **llingua oficial** xeneral de Puertu Ricu ye'l castellán o español falada pola gran mayoría de la población, coesistiendo col inglés. Les llingües oficiales del executivu de Puertu Ricu son l'español y l'inglés. Sicasí, tolos asuntos oficiales del xulgáu de distritu remanar puramente n'inglés.

## Uso
L'español ye la llingua materna de la mayor parte de la población y úsase na educación primaria. Namái una pequeña minoría, menos del 5%, usa l'inglés como llingua principal. L'español ye la llingua principal nos negocios, la educación, la vida diaria y ye falada pol 95% de la población. Asina pos la llingua vernácula ye l'español puertorriqueñu qu'amosó una gran capacidá de sobrevivencia y ye consideráu pola mayoría como un elementu significativu de la so identidá coleutiva. Nel sincretismu cultural que reflexa la hestoria portorricana, la llingua española, afecha al mediu en sieglos de acriollamiento, ye'l preséu comunicativu natural que comparte güei la sociedá isleña.

La enseñanza n'escueles públiques de Puertu Ricu llevar a cabu dafechu n'español. Esisten programes pilotos nuna docena de les 1400 escueles públiques, pa llevar a cabo educación íntegramente n'inglés. La población concibe l'inglés como una segunda llingua que ye materia obligaroia dende los niveles elementales hasta la secundaria. La comunidá sorda usa la llingua de señes americana y la so variante llocal la llingua de señes de Puertu Ricu.

## Español de Puertu Ricu

L'español de Puertu Ricu evolucionó desenvolviendo munches particularidaes propies nel vocabulariu y na sintaxis, que lo estrema del español d'otres rexones. Magar Puertu Ricu recibió mientres sieglos migrantes de munches árees del dominiu del español, considérase que'l dialeutu canariu podría ser la principal fonte del mesmu. El léxicu del español de Puertu Ricu inclúi delles pallabres d'orixe taíno, especialmente no que se refier a la flora local, los fenómenos naturales y los preseos musicales tradicionales. Igualmente, delles pallabres atribuyíes a les llingües d'África son d'usu xeneral nos ámbitos de la comida, la música o la danza, especialmente nes llocalidaes de la mariña con mayores concentraciones descendientes d'africanos.

## Inglés de Puertu Ricu
Acordies con un estudiu de la Universidá de Puertu Ricu, nueve de cada diez puertorriqueños que moren en Puertu Ricu nun falen inglés a un nivel avanzáu. Más apocayá, acordies con el *2005–2009 Population and Housing Narrative Profile for Puertu Ricu*, ente les persones mayores de 5 años que moren en Puertu Ricu, el 95% falen en casa una llingua que nun ye inglés, especialmente español. De los que nun falen inglés en casa, el 100% fala español y menos del 0,5% fala dalguna otra llingua que nun ye l'español, el 85% de los encuestaos considera que nun fala inglés "perbién".

## Llingües sumíes
Nel sieglu XV cuando se produció'l primer contautu colos europeos, Puertu Ricu, taba pobláu polos llamaos taínos clásicos, una llingua bien estendida en tol Caribe oriental de la familia arawak. Delles pallabres d'esta llingua pasaron como préstamos léxicos al español de Puertu Ricu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Academia Portorricana de la Llingua Española
* 
*