Chengdu

**Chengdu** (, lliteralmente: *Convertise en capital*)**** ye la capital de la provincia de Sichuan. Ta asitiada nel suroeste de China. Tien una población de 14 millones d'habitantes nun área de 12 300 km². La ciudá alluga la Reserva Natural Nacional Wolong.

## Llamatos
* **La ciudá de los brocados**: mientres la dinastía Han oriental los brocados procedentes de Chengdu adquirieron gran popularidá ente la realeza y la elite china. L'emperador instaló un Jin-Guan, un oficial al cargu de la producción de los brocados, pa controlar la producción de Chengdu. De magar, Chengdu ye conocida como "Jin-Guan Cheng" (ciudá del oficial de los brocados) o na so forma más curtia "Jin Cheng", ciudá de los brocados.
* **La ciudá de los Hibiscus**: nel periodu de les Cinco Dinastíes, Menchang, del reinu de Shu, ordenó llantar hibiscus na muralla qu'arrodiaba la ciudá. A partir d'esi momentu, Chengdu empezó a ser conocida como la *ciudá de los hibiscus*. Na actualidá la flor de la ciudá sigue siendo la del *hibiscus*.
* **La ciudá tortúa**: según una antigua lleenda, cuando Chengdu foi construyida nel añu 310, el principal arquiteutu Zhang Yi siguió les rayes d'una tortúa pa decidir les fronteres de la ciudá. Esto coincide col fechu de que'l mapa de la ciudá tien forma de tortúa.

## Historia

Los primeros habitantes establecer na zona de Chengdu mientres la Edá del Bronce, hai más de cuatro mil años. A principios del sieglu IV e.C., el rei de los Shu treslladó la so capital hasta la ciudá asitiada nel enclave de l'actual Chengduu. Inspirar na antigua historia del rei Tai de Zhou que tamién treslladó la so capital. El rei Shu llamó a la nueva capital "Cheng Du" que significa *convertise en capital*.

Tres la derrota de los Shu pola dinastía Qin nel 316 e.C., el xeneral Zhang Yi fundó una nueva ciudá que significó l'entamu del Chengdu contemporaneu. Mientres la dinastía Han, la ciudá foi renomada como *Yi Zhou*.

Mientres la dinastía Tang, los poetes Li Bai y Du Fu pasaron parte de les sos vides na ciudá. Du Fu construyó la so famosa "cabaña" ente'l 759 y el 762. La cabaña que puede visitase na actualidá foi construyida nel 1078 en memoria del poeta.

En Chengdu utilizar por primer vegada na historia'l papel moneda. Foi mientres la dinastía Song del Norte, alredor del añu 960.

Chengdu foi la última ciudá de la China continental que tuvo ocupada pol Kuomintang. Chiang Kai-shek, acompañáu del so fíu Chiang Ching-kuo, fueron los encargaos de la defensa de la ciudá. La defensa duró hasta'l 10 d'avientu de 1949 cuando l'Exércitu de Lliberación Popular tomó la ciudá y el gobiernu nacionalista fuxó escontra Taiwán.

### Shaocheng
Shaocheng (Ciudá Pequeña), tamién conocida como la Ciudá de Manchu, foi construyida cerca d'una fortaleza. Foi una "ciudá dientro d'una ciudá" establecida pola corte imperial de la dinastía Qing pa los soldaos manchúes y les sos families en 1718. El Parque del Pueblu, una vegada conocida como'l parque de Shaocheng utilizóse como almacén militar pa los soldaos Qing.
Foi baltada en 1911 dempués de la revolución de Xinhai, que terminó con miles d'años de feudalismu chinu. Na actualidá, namái unos pocos restos de la ciudá orixinal puede atopase nos caleyones de Chengdu.

## Xeografía
La vasta llanura de Chengdu nel que s'atopa la ciudá tien una altitú que va dende 450 metros a 720 metros.

El noroeste de Chengdu ta arrodiada peles monte de Longmen la cual ye alta y serrapatosa, y al oeste pelos montes Qionglai, la elevación de los cualos supera los 3000 metros qu'inclúi'l picu Miao Jiling (5364&nbsp;m) Y los montes Xiling (5164&nbsp;m). La zona montascosa del oeste ye tamién el llar d'un gran monte con abondosos recursos biolóxicos y hábitat para visa montés. Dende tiempos antiguos, Chengdu foi conocida como la "tierra abondosa" por cuenta del so suelu fértil, clima favorable y novedosu sistema de regación.

Chengdu atopar nel cantu occidental de la cuenca de Sichuan y xaz na llanura de Chengdu, terrén apoderáu por llanura. Al este atopa la cordal de Longquan y les llombes de Penzhong que s'alcen a 5364 metros nel condáu de Dayi. El puntu más baxu en Chengdu, ye de 378 metros, atopar nel sureste del condáu.
## Alministración
La ciudá-subprovincia de Chengdu, estremar en 9 distritos, 4 conceyos y 6 condaos.

Amás cunta con zones especiales de negocios:
* Nueva área de Tianfu (天府新区).
* Zona de desenvolvimientu económicu y teunolóxicu de Chengdu.
* Zona de desenvolvimientu industrial de Chengdu.
* Parque de software Chengdu Tianfu.
* Zona de franca de Chengdu.

## Clima

Chengdu tien un monzón d'influencia del clima subtropical húmedu y ye en gran parte nidiu y húmeda. Cuenta con cuatro estaciones bien estremaes, con abondoses agües, branos afogadiegos y crudos iviernos. El so clima favorable contribúi al desenvolvimientu de l'agricultura y la ganadería.

Los montes Qin sirven como escudu de la ciudá frente a los fríos vientos siberianos nel iviernu, por cuenta de esto, el curtiu iviernu ye más nidiu que na parte baxa del Yangtzé. Xineru con 5,5&nbsp;°C. La nieve ye pocu frecuente, pero esisten dellos periodos de xelaes pel hibiernu. El branu ye calorosu y húmedu. De xunetu a agostu con permediu 25&nbsp;°C y, na tarde, dacuando algámense los 33&nbsp;°C. L'agua ye frecuente tol añu, pero ye mayor en xunetu y agostu, con menos agua nos meses más fríos. Chengdu tamién tien unu de los rexistros más baxos de sol en China (menos díes de sol al añu que Londres), y la mayoría de los díes son borrinosos, anque ensin agua. Esto ye especialmente asina nos meses d'iviernu, lo qu'agrava la mala calidá del aire. La primavera (marzu-abril) tiende a ser más soleyera y más templada que la seronda (ochobre-payares). Les temperatures estremes bazcuyaron ente -5,9&nbsp;°C y 40&nbsp;°C.

## Tresporte
La ciudá coneutar ente sigo y coles sos vecines per mediu de variaos medios de tresporte:

* El Metro de Chengdu (成都地铁) Ye'l sistema de tresporte coleutivu de la ciudá que cunta con dos linia, la Llinia 1, que foi construyida ente avientu de 2005 y 2010 (operaciones de prueba en marzu de 2010 y apertura oficial el 27 de setiembre de 2010) y la llinia 2, qu'empecipió les sos operaciones en setiembre de 2012. Ye operáu por Chengdu Metro Limited Liability Company el 27 de setiembre 2010.

* L'Aeropuertu Internacional Shuangliu (成都双流国际机场) que sirve a Chengdu ta allugáu nel condáu Shuangliu (双流县) a 16 quilómetros del centru de la ciudá, edificar mientres la guerra Chinu-Xaponesa en 1938.

* La rede d'autopistes en Chengdu ta bien desenvuelta, y la ciudá sirve como puntu de partida de munches rutes nacionales, coles principales rutes que van de Sichuan–Shanxi, Sichuan–Tibet, y Sichuan–Yunnan.

* **Tresporte fluvial**: Históricamente, el ríu de la Seda (tamién conocíu como'l ríu Funan) utilizóse pal tráficu d'embarcaciones dientro y fora de Chengdu. Sicasí, debíu al tamañu del mesmu ríu y la fondura del calce amenorgada a lo llargo del tiempu, el ríu yá nun ye capaz de llevar cualquier tipu de tráficu d'agua. Por cuenta de esta razón, Chengdu nun tien accesu direutu al ríu Yangtzé, o a cualesquier otru ríu más grande. Sicasí, pa garantizar que les mercancíes de Chengdu tienen accesu al ríu de manera eficiente, les ciudaes portuaries de Yibin y Luzhou, dambes accesibles dende Chengdu, empecipiaron el desenvolvimientu de la so infraestructura portuaria a gran escala.

## Osos pandes

Como Ayalga Nacional de China, el panda xigante ye unu de los animales más raros del mundu. El númberu total envalorar en 1500, incluyíos los que viven n'estáu selvaxe, el 80&nbsp;% de los cualos atópense na provincia de Sichuan.

Un centru de cría de pandes xigantes foi fundáu nos suburbios al norte de Chengdu. Ye l'únicu del so tipu nel mundu que ta asitiáu nun área metropolitana. Col fin de protexer meyor a los pandes xigantes selvaxes, Chengdu estableció reserves naturales nes sos llocalidaes. La Reserva natural nacional Wolong ye la más grande del so tipu nel mundu y ta a solu 130 quilómetros de Chengdu.

El 11 de xineru 2012, seis pandes criaos en cautiverio fueron lliberaes nun mediu ambiente "semi-xavaz" de Chengdu. Los científicos creen que l'ésitu nel proyeutu de reintroducción va ayudar a salvar al panda xigante del peligru d'estinción. Xugadores de baloncestu de la NBA, como Yao Ming y otros activistes asistieron a la ceremonia.

## Puntos d'interés
* **Templu del marqués de Wu**: foi construyíu n'honor de Zhuge Liang, primer ministru del reinu de Shu mientres el periodu de los Tres Reinos. El templu orixinal construyóse 400 años antes de la muerte de Liang. Mientres la dinastía Ming añadióse un templu p'allugar la tumba del que fuera rei de Shu, l'emperador Liu Bei. El templu foi reconstruyíu mientres la dinastía Qing. Ocupa un área de 37000&nbsp;m².
* **Monesteriu Wenshu**: monesteriu budista construyíu mientres la dinastía Tang. Ye'l templu budista meyor calteníu de tola ciudá de Chengdu. Ocupa un área de 5,5 hectárees y ta dedicáu al dios Wenshu. El complexu del templu consta de 200 edificios decoraos con baxorrelieves y cerca de cuatrocientes estatues de Buda.
* **Cabaña de [[Du Fu]]**: foi construyida pol poeta Du Fu mientres la so estancia na ciudá. La cabaña orixinal destruyir por culpa d'una airada. A la muerte del poeta, el pueblu construyó una nueva cabaña n'honor del artista. Reconstruyir mientres les dinastíes Ming y Qing.
* **Tumba del xeneral Wang Jian**: nella ta soterráu Wang Jian que foi xeneral del exércitu mientres la dinastía Tang. Darréu, declaróse emperador del reinu de Shu.
* **Centru pa la investigación y la reproducción del [[Panda xigante]]**: a unos 10 quilómetros del centru de la ciudá, ocupa un área de 600&nbsp;000&nbsp;m². Inauguráu en 1993, el centru asonsaña'l hábitat natural de los pandes por que los animales siéntanse lo más cómodos posible y facilitar asina la so reproducción. Acueye a 21 pandes xigantes, 20 pandes coloraos y otros animales en peligru d'estinción.
* **[[New Century Global Centre]]**: edificiu multiusos que ye, colos sos 1 700 000 metros cuadraos, l'edificiu más grande del mundu per superficie. Contién tiendes, oficines, hoteles, sales de conferencies, un complexu universitariu, un cine IMAX y una sablera artificial. Foi construyíu ente 2010 y 2013.

## Curiosidaes

En 2008, dempués del llanzamientu de la película Kung Fu Panda de DreamWorks, Jeffrey Katzenberg y otros miembros de DreamWorks visitaron la ciudá. Amás de ver a los pandes en vivu, los miembros de la espedición fueron a aprender sobre la cultura llocal. Los sos productores dixeron que Kung Fu Panda 2 incorpora munchos elementos de Chengdu na película. El paisaxe de la película y l'arquiteutura tamién atoparon inspiración ellí, ente les que s'atopen el monte Qingcheng, un monte bien amestáu al taoísmu. Nuna entrevista con Movieline, Berger afirmó que "en realidá nunca pensé nesto como una película ambientada en China pa los estauxunidenses".


File:Hongzhaobi.jpg|Hongzhaobi, South Renmin Road, Chengdu
File:South Renmin Road.jpg|South Renmin Road, Chengdu
File:Hongxing Road.jpg|Hongxing Road, Chengdu
File:Ifs chengdu.jpg|IFS, Chengdu
File:Zongfu Road Chengdu.jpg|Zongfu Road, Ave. Shudu, Chengdu
File:S. Renmin Road.jpg|Nijia Qiao, South Renmin Road, Chengdu
File:Jiuyanqiao.jpg| Río Jin, Hotel Shangri-la, Chengdu


## Referencies

## Enllaces esternos