open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paktia

**Paktia** (del persa: پکتیا ) ye una de les 34 provincies d'Afganistán, asitiada nel este'l país. La so capital ye Gardez, y tien el so territoriu dividíu en 12 distritos. La mayoría la so población ye d'etnia pashtu.

La provincia, que pa dellos estudiosos pashtun pudo ser la que-y diera nome al so pueblu, yera tradicionalmente una namái xunto a les de Khost y Paktika. Anguaño al conxuntu de les trés se-y llama *Loya Paktia* (la gran Paktia). 

La provincia algamó sonadía demientres la década de 1980, cuando munchos de líderes políticos nacíos nella algamaron puestos de responsabilidá a nivel nacional (Najibullah Ahmadzai, que llegó a ser presidente d'Afganistán, Mohammad Aslam Watanjar, Shahnawaz Tanai, and Sayed Muhammad Gulabzoi.). Más recientemente foi escenariu, tres la invasión afganistana de 2001, de duros combates ente les fuercies de los talibanes y les de la OTAN. Paktia foi ún de los caberos nucleos de la resistencia talibán, y la Operación Anaconda, primer gran intentu d'acabar cola resistencia talibán tres la invasión, llevoóse alantre en Zurmat, ún de los distritos de Paktia.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Llera (Villaviciosa)

**La Llera** ye una parroquia del conceyu asturianos de Villaviciosa. La so cabecera parroquial, dedicada a San Antolín, ta nel conceyu de Colunga, del qu'abarca 1,51&nbsp;km². Nesi menguáu territoriu viven, nel pueblu d'esi nome, . Del conceyu de Villaviciosa pertenecen a la parroquia : nellos viven, nos llugares de La Llera y La Cabañona, .

## Llocalidaes

### Sitios
* El Cantu
* La Drada
* Panizales

## Referencies

## Enllaces esternos
La Pola

Hai dellos llugares que se llamen **La Pola**:

## Llaviana
* La Pola Llaviana, parroquia.
* La Pola Llaviana, llugar capital del conceyu.

## Ḷḷena
* La Pola, parroquia.
* La Pola, villa capital del conceyu.

## Siero
* La Pola Siero, parroquia.
* La Pola Siero, villa capital del conceyu.

## Somiedo
* La Pola Somiedo, parroquia.
* La Pola Somiedo, villa capital del conceyu.

## Ver tamién
* La Puela, parroquia del conceyu d'Allande.
* La Puela, villa capital del conceyu d'Allande.
Puertu de Tarna

El **Puertu de Tarna** ye un puertu de monte que separta Asturies de Lleón. Tien una altitú de 1.490 m. Pertenez al conceyu de Casu. Coneuta les carreteres AS-117 na parte asturiana y CL-635 na parte llionesa. 

## Referencies

## Enllaces esternos
La Pola Siero

**La Pola Siero** ye una parroquia del conceyu de Siero. Tien una estensión de , ya una población de . Inclúi namás una entidá de población, La Pola Siero, que ye la capital del conceyu.

## Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Buberos

**Buberos** ye una llocalidá y tamién un conceyu de la provincia de Soria, partíu xudicial de Soria, Comunidá Autónoma de Castiella y Lleón, España. Pueblu de la Contorna de Campo de Gómara.

## Xeografía

Tien un área de 18,53 km².

## Historia
El Censu de Pecheros de 1528, nel que nun se cuntaben eclesiásticos, fidalgos y nobles, rexistraba la esistencia de 48 *pecheros*, ye dicir unidaes familiares que pagaben impuestos. Formaba parte del Sexmo de Arciel.

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá de constitúi en conceyu constitucional na rexón de Castiella la Vieya, partíu de Soria que nel censu de 1842 cuntaba con 68 llares y 288 vecinos.

## Demografía
A 1 de xineru de 2010 la población xubía a 37 habitantes, 20 homes y 17 muyeres.

## Mediu ambiente
Nel so términu ya incluyíos na Rede Natura 2000 los siguientes llugares:
* Llugar d'Interés Comuñal conocíu como Altos Campos de Gómara, ocupando 1050 hectárees, el 57 % del so términu.

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Soria
* Llocalidaes d'entidá menor de la provincia de Soria
* Provincia de Soria

## Referencies
Buitrago

**Buitrago** ye una llocalidá y tamién un conceyu de la provincia de Soria, partíu xudicial de Soria, Comunidá Autónoma de Castiella y Lleón, España. Pueblu de la Contorna de Campu de Gomara.

## Demografía
En 2010 la población xube a 60 habitantes, 32 homes y 28 muyeres.

## Historia

Llugar que mientres la Edá Media perteneció a la Comunidá de Villa y Tierra de Soria formando parte del Sexmo de San Juan. Nel documentu orixinal, figura como Buytrago.

El Censu de Pecheros de 1528, nel que nun se cuntaben eclesiásticos, fidalgos y nobles, rexistraba la esistencia de 24 *pecheros*, ye dicir unidaes familiares que pagaben impuestos.

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá de constitúi en conceyu constitucional na rexón de Castiella la Vieya, partíu de Soria que nel censu de 1842 cuntaba con 51 llares y 207 vecinos.

A mediaos del sieglu XIX, crez el términu del conceyu porque incorpora a Ausejo de la Sierra y a Fuentelfresno.

A finales del sieglu XIX mengua'l términu del conceyu porque independiza a Ausejo de la Sierra, con Fuentelfresno.

## Ver tamién
* Conceyos de la provincia de Soria
* Llocalidaes d'entidá menor de la provincia de Soria
* Provincia de Soria

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabrejas del Campo

**Cabrejas del Campo** ye un conceyu de la provincia de Soria, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón (España). En 2006 tenía 75 habitantes y el so términu municipal ocupa 17,87 km².

## Referencies

## Enllaces esternos
El Tordín de Frieres

**José Fernández García**, *El Tordín de Frieres*,  foi un cantante asturianu de tonada (Nel llibru *Historia de la música asturiana*, de Ismael González Arias dizse que nació'l 4 d'ochobre de 1922, na parroquia llangreana de Frieres).

Como tantos cantadores asturianos vivió dientro de la so familia l'ambiente de la tonada. De bien neñu entamó a cantar polos chigres, una verdadera escuela de la canción asturiana, y el so mote *Tordín* vien d'un mulu propiedá de la familia que siempres montaba de guaje.

Entamó a participar en concursos y algamó'l segundu premiu del entamáu pol diariu Región en 1955. Posteriormente ganó los concursos de Radio Nacional d'España, Radio Oviedo o *[[Salto a la fama]]* (1961).

Tuvo ocasión d'actuar nel Reinu Xuníu acompañando a la Coral Polifónica Xixonesa nel añu 1961, y en Bélxica, acompañáu por Margarita Blanco, nel añu 1969, asina como en Francia en 1973.

Foi unu de los componentes de la compañía de Campeones de Canción Asturiana "Asturias Canta", xunto con José Noriega, Ataúlfo Lada Camblor, Agustín Argüelles, Fidel de la Güeria, Tarín de Sotrondio, Margarita Blanco y Silvino Blanco como gaiteru acompañante.

Grabaría un total d'unos ochenta cantares bien en solitario o acompañáu por músicos como El Gaiteru de Veriña. D'ente esos cantares podríen destacase: *[[Arrea, carreteru]]* , *[[Cuando la máquina va]]*, *Oigo sonar una gaita*, *María, si vas al horru*, *Adiós la mio vaca pinta*, *Baxando pela aldea* ...

## Referencies

## Enllaces esternos
Madreña

La **madreña**, **galocha** o **zuécalu** ye un tipu de calzáu de madera d'una sola pieza, que na suela tien un tacón y dos pieces delanteres pa caltener los pies fuera del fríu y la llentura.

Úsense nel norte de la península Ibérica, sobremanera n'Asturies  y, con distintu nome, en Cantabria, Galicia, Llión y País Vascu. Anque tamién en zones de monte d'Aragón y Cataluña, como calzáu de trabayu nel campu, suelen calzase colos pies nunes zapatielles.

## Galería d'imáxenes


Ficheru:Madrenias 4 MG 3062 copia.jpg|Ferramientes pa facer madreñes.
Ficheru:Madreña, almadreña,.jpg|thumb|left|200px|Procesu pa faer una madreña.
Ficheru:Madreña en Tornu pa madreñes, almadreñes, Museu etnográficu de Grau, Asturies.jpg|Tornu pa suxetar madreñes nel Muséu Etnográficu de Grau.
File:Madreñero.jpg|Madreñeru en Llanes.
File:Madreñas, en diferentes fases de fabricación, Museo Etnográfico del Oriente de Asturias.jpg|Madreñes en diferentes fases de fabricación nel Muséu Etnográficu del Oriente d'Asturies.


## Referencies

## Enllaces esternos

* Estudiu y ferramientes necesaries pa la talla artesana de les Madreñes asturianes
Revista

Una **revista** (n'inglés: *magazine*) ye una publicación periódica, xeneralmente financiada pela publicidá y/o polos llectores.

## Historia

P´hacia'l sieglu XVII entamaron apaecer unes revistes en forma d'almanaques. Recoyíase información abonda como'l clima o la población; tamién se xuntaben la prosa y el versu d'entós. La fin yera allegrar l'ociu los llectores.

Na metada del mesmu sieglu tamién van nacer los **semanarios**, que falaben de moda y de costumes, too ello acompangáu de crítica social y moral. Una de les primeres publicaciones foi l'alemana *Erbauliche Monaths-Unterredungen* (Discutinios Mensuales Afayadizos), qu'atopámosla ente los años 1663 y 1668. Deseguida van surdir otres revistes periódiques n'Inglaterra, Francia ya Italia.

Al entamu del sieglu XVIII Joseph Addison y Richard Steele van crear *[[The Tatler]]* (1709-1711), que podía mencase tres vegaes per selmana. La *[[Enciclopedia Británica]]* defínela como "una coleición de testos (ensayos, artículos, reportaxes, poemes) munches vegaes ilustraos, qu'apaez n'intres de tiempu regulares".

A lo llargo del sieglu XX xeneralízase per tol planeta con ganancies mui granibles. Col surdir de la televisión y los medios audiovisuales, xunto a una xubida nel preciu'l papel, munches revistes pesllaron nes dómines de los 60 y 70. Anguaño ye Xapón quien más revistes llanza, siguía de los Estaos Xuníos.

## Tipos

La conocencia de munches tribes de revistes aporta güei a temes y edaes abondo estremaes. Ente los tipos de revistes señálense les especializaes en dalgún tema en particular: cocina, deportes, comics, tebeos, musicales, culturales, polítiques, científiques, lliteraries...

Les revistes clasifíquense en:

* Científiques
* D'entretenimientu
* De sofitu
* Informatives

### Revistes n'[[internet]]
Les ediciones dixitales popularizáronse nos caberos años. Esta triba d'ediciones son neto a les de papel, asina que munches de les qu'atopes nos quioscos tienen la so versión na rede. Anque hai publicaciones que namái s'alcuentren n'internet. La teunoloxía fai que seyan de formes más guapes y más averaes a los llectores.

## Referencies

## Enllaces esternos

* (en castellán) 
* Asturies.com ye tou un clásicu na información n'asturianu
* Asturnews averen a los asturianos a les sos noticies
Air Gear

**Air Gear** ye un manga d'Oh! Great (Ogure Ito) asoleyáu nel 2003.

El manga y l'anime llicenciáronse nel 2006, tamién sacaron un musical colos personaxes del anime/manga, el tema d'esti anime va de Storm Riders qu'empleguen unos patinos llamados Air Trecks. Los Air Trecks (o AT p'acurtiar) son unos patinos con un motor amestáu de dos ruedes ún en frente del otru. El motor ta basáu nuna distribución de pesu, dependiendo de cómo apoye nel suelu avanza. Los patinadores que lleven los Air Trecks y peleen con otros patinadores son llamaos Storm Riders.

## Argumentu
Minami "Ikki" Itsuki ye un estudiante (y delincuente). Faise llamar el "Invencible BabyFace". Ikki ye'l líder de la banda del llau Este. Pero un día cuando va de vuelta a casa, ye atacáu por unos Storm Riders llamaos Skull Saders y Ikki descubre un secretu escondíu de les hermanes Noyamano coles que vive. Les hermanes son d'un grupu de Storm Riders llamaes Sleeping Forest (Viesca Durmiente). Enfadáu coles hermanes Noyamano, Ikki róba-yos unos AT y enfrentase a los Skull Saders, asina ye como d'un momentu pa otru vese endolcáu nel mundu misteriosu de los Air Trecks.

Los qu'empleguen AT son clasificaos por rangos. Hai 6 clases: Clas-F (pa principiantes), Clas-E, Clas-D, Clas-C, Clas-B, y Clas-A. Llueu ta la séptima clas d'Elite, penriba de la Clas-A llamaes Clas-S o Especial-A.

La organización básica de los patinadores son los grupos, pa fundar un grupu AT ha de se gastar munchu dineru nel diseñu de la ropa, les pegatines y l'emblema. Les pegatinas sirven pa marcar el territoriu. Un grupu d'AT necesita tener un territoriu onde puean prauticar los sos movimientos.

Parts War - Estes son les pelees que puen facer los Storm Riders p'algamar pieces d'AT, territorios, o Regalia. Los equipos que s'enfrenten han tener la mesma clas. Hai dellos grupos qu'apuesten los sos emblemes, si eso ocurre y pierden, el grupu disuelvese. Tamién se pue apostar el territoriu. Hai seis niveles:

* **Clas-F** - *"Carrera"* - Una carrera escontra los sos oponentes 
* **Clas-E** - *"Obstaculos"* - Han de saltar los obstaculos que se-yos ponga 
* **Clas-D** - *"Cubu"* - Son pelees d'ún escontra ún n'estremaes estayes 
* **Clas-C** - *"Aire"* - Intentar echar al oponente demientres se salta per un poste 
* **Clas-B** - *"Discu"* 
* **Clase-A** - *"Globu"* - 5-persones del grupu peleen p'apegar el so distintivu nun globu

Los Reis - Los meyores Storm Riders son nomaos Reis, caún pertien la so propia Regalia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Oh! Great

**Ito Ogure (大暮維人)**  más conocíu como **Oh! Great**, ye un mangaka (artista manga).

Entamó dibuxando doujinshis hentai. Una de les sos histories Hentai más conocíes ye **September Kiss**. Pero foi Tenjho Tenge, producida en 1997, cola que se dio a conocer tanto en Xapón como nel restu del mundu. Tenjho Tenge, foi espublizada por Shûeisha na revista *[[Ultra Jump]]*, amás prodúxose una serie d'anime basada nesti manga.

El so dibuxu rescampla por ser limpiu y mui espresivu, anque lo más carauterísticu son les sos rapaces, y les escenes ecchi qu'abonden nos sos trabayos, influyíu nidiamente polos sos anteriores trabayos nel xéneru hentai, anque les histories fueren empobinaes a un públicu más mozu.

El so nomatu remanez d'un xuegu de pallabres: el so nome en xaponés escríbese "Ito Ogure", pero, na fónetica xaponesa sona como *"Ogureito"* que s'asemeya a la pronunciación de **"Oh Great"**.

## Trabayos
* Engine Room (エンジンルーム)
* 5 -Five-
* Burn-Up Excess & W -Kōbou no Kizuna- (バーンナップエクセス＆ダブリュー　光芒の絆)
* Tenjou Tenge (天上天下)
* Himiko Den ~Koikai~ Gakumo no Akira (火魅子伝～恋解～ 臥雲の章)
* Majin Devil~ (魔人～ＤＥＶＩＬ～)
* Air Gear (エア・ギア)
* Naked Star
* Silky Whip

## Referencies

## Enllaces esternos
Tenjō Tenge

**Tenjō Tenge** (天上天下, n'asturianu lliteral *Cielu y Tierra* o *A lo llargo del Cielu y la Tierra*) ye un manga creáu por Ōgure Ito, más conocíu por Oh! Great. El títulu posiblemente ta basáu na fras dicha por Buda cuando nació: (*"Namás que s'honra nel cielu y tierra"*, -天上天下唯我独尊- Tenjō Tenge Yuiga Dokuson). La historia principalmente enfoca a los miembros del *Club Juken* y el grupu opositor, el conseyu Disciplinariu, que ye dirixíu por un estudiante nuna escuela dedicada a les artes marciales. Como la historia revela, dambos grupos tendrán batalles en cursu, que se tien dexao ensin iguar por cientos de años.

El manga tuvo éxitu bultable, siendo llicenciáu en varios países, incluyendo la so distribución a países.

## Argumentu

*Sōichiro Nagi* y *Bob Makihara* son dos estudiantes que tienen tomao'l control de 99 colegxs per aciu de los sos puños, escoyendo l'academia *Tōdō* como la númberu 100, pero alcuentrense con que nesti llugar hai persones munchu más fuertes qu'ellos. Esto débese a que *Tōdō* foi fundada col envís de convertise nun llugar onde caltener vives les artes marciales d'antaño. Ellos alcuentrense con *Maya Natsume*, quien ye la capitana del club últimu que s'interpon énte'l control total del Conseyu Disciplinariu, el *Club Jūken*. Cada añu los estremaos grupos peleen pol control de la escuela, anque primero d'empezar, yá'l Conseyu Disciplinariu tien emprimao a destruyir a los sos opositores.

*Tenjō Tenge* ye una historia qu'emplega una cadarma dramática baxo la forma de segmentos, que ye común pa esti mediu. Oh! Great emplega davezu les téuniques lliteraries del retrocesu y de tiempos pasaos p'allargar l'argumentu. Estes téuniques empléguense pa facer cumplir la noción del determinismu, que s'emplega al traviés de la historia. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial del manga
* Páxina oficial n'Avex
Staropramen

**Pivovary Staropramen s.r.o.** ye'l segundo mayor fabricante de cerveza checu, allugáu nel distritu Smichov de Praga. Fundóse en 1869 y el nome de la marca, que significa lliteralmente "fonte antigua" foi registráu en 1911. Ye propiedá d'Inbev y los sos productos expórtense a 37 países, principalmente a Europa y Norteamérica. Tornárase nuna de les lager preferíes n'Irlanda, onde compite cola Guinness.

## Productos
* Staropramen Premium Lager—una pilsen tradicional checa
* Staropramen Granat—una pilsen semiescuro
* Staropramen Dark—una lager estilu bávaru
* *Kvasnicak*—refrescante, mui turbia y con sabor a lleldu
* Braník
* Velvet
* Kelt
* Ostravar Original
* Ostravar Premium
* Ostravar Strong
* OSTO6

Ye común en Praga que los bares sirvan una sola marca de cerveza; ye posible facese una idea de la sonadía de les Staropramen teniendo en cuenta el númberu de bares nos que se sirve. Staropramen llévase gran parte'l mercáu nacional de cerveza, que comparte con Pilsner Urquell, Budvar y Krušovice.

En Gran Bretaña, Staropramen dizse a veces informalmente "Star".

## Historia

La historia de la fábrica de cerveza Staropramen entama en 1869 cuando les cuotes de la cervecería *"Joint Stock"* en Smíchov, ufriéronse pa la venta. La fábrica de cerveza afechó la construcción y la primer cerveza que s'ellaboró foi en 1871. La Cervecería Ostravar abrió en 1898 siguida un añu más sero pola fábrica de cerveza Branik; estes dos cerveceríes acabaríen por fusionase con Staropramen.

Por mor a la competencia d'otres fábriques de cerveza de Praga, el nome de marca Staropramen, que pue traducise como "la edá de la primavera", rexistróse en 1911. Dempués de la Primer Guerra Mundial les tres fábriques de cerveza esperimentaron un periodu de medría sostenida, y pela década de 1930 Staropramen yera yá mayor fábrica de cerveza en Checoslovaquia. Col socialismu depués de la Segunda Guerra Mundial, toles cerveceríes de Checoslovaquia foren nacionalizaes, Staropramen incluyida. Fináu el socialismu en 1989, la fábrica de cerveza, xunto cola Branik Měšťan y otres cervecerías, convirtióse en parte'l grupu de Cerveceríes de Praga *(Pražské Pivovary)* en 1992, que llegó a tar baxo'l control de la empresa Bassen escontra 1996. Bass treslladóse al grupu Ostravar en 1997 y de secute, nel añu 2000, vendió les sos aiciones a Interbrew, que se fusionó con AmBev nel 2004 pa formar Inbev. Staropramen notara una medría de cutio y anguaño ye, la República Checa, el segundo productor más grande de cerveza con un 15,3% de la cuota de mercáu nacional.

La fábrica de cerveza del productu insinia ye Staropramen, una *"ležák"* o la prima de lager, de 12 graos (el 5% de conteníu d'alcohol). La *Granat* ("Granate") tien un 4,8% de volume alcohólicu. La compañía tamién produz les cerveces nel marcu del *Branik Ostravar* y les sos marques.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Czech
*Sitiu web internacional
Estrella de Levante

**Estrella de Levante** ye una cerveza Lager de categoría Pilsen fabricao n'Espinardo en Murcia. La fábrica d'Estrella Levante pertenez al grupu Damm y entamó la so producción nel añu 1963 con ocho millones de llitros.

## Ingredientes
* Malta
* Llúpulu
* Augua
* Lleldu 
* Arroz

## Historia
* La fábrica istalose en 1963.
* Na década de los 70' istalose una maltería pa la producción de la so propia malta.
* Ente los años 1985 y 1995 prodúxose un enantu de la fábrica, con una nueva planta d'envasáu y nuevos almacenes.
* Anguaño produz alrodiu de 110 millones de llitros por añu.

## Calidá
La calidá de la cerveza certificárase nel **Rexistru d'Empresa d'alcuerdu a la Norma Internacional UNE-EN ISO 9001 del año 2000**.

## Variedaes

### Clásica:
Productu principal de la fábrica. Tasa alcohólica de 4,8% vol.
Encamiéntase'l consumu en cañes curties y a una temperatura de ente 4º y 6ºC.
Comercialízase en botella de 20cl, 25cl, 33cl, 1000cl y barril.
El so ESP ye de 11,6%.

### Especial:
La tasa d'alcohol ye de 5,4% vol. y encamiéntase'l consumu a una temperatura de ente 6º y 8ºC. El so ESP es de 13%.

### Sin 0'0% alcohol:
Tien una tasa de alcohol inferior al 1% y encamiéntase a una temperatura de ente 4º y 6º%. El so ESP es de 6,2%.

## Cultura

### Festival Estrella Levante

#### Primer edición:
* 27 de setiembre de 2003. 
* Hora: 22:00 h. 
* Llugar: Cuartel de Artillería de Murcia. 
* Grupos: Mägo de Oz, Lujuria (sustituyíu por Cuatro Gatos).

#### Segunda edición:
* 23 de setiembre de 2005. 
* Hora: 21:00 cia de Gües de Murcia. 
* Grupos: Second, El Sueño de Morfeo y Pereza.

### Regata Estrella Levante

#### VII Regata Estrella Levante:
* 27 y 28 de mayu de 2006. 
* Llugar: Torrevieja.
* Ganador: Francisco Martínez Torregrosa. 
* Embarcación: Milocha.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina Oficial 'Estrella Levante 
* Páxina Oficial de Second
Cerveza Jever

**Jever** ye una marca de cerveza alemán qu'ellabórase dafechu na ciudá de Jever, nel distritu de les Friesland (Baxa Saxonia). Esta cerceza prodúcese en Friesland de magar 1848. N'Alemaña tómase a temperamentu, meyor dichu a temperatura del suétano (*Keller*) que rolda ente los 15 y los 18 graos Celsius, el sabor d'esta cerveza ye selemente amargoroso. 

## Historia
Como cervecería de Friesland en Jever puédese dicir que queyá nel 1848 había noticia de la so ellaboración pol cerveceru Diedrich König, y yera daquella una de les munches industries cerveceres de la rexón. Yá dende los entamos König sabía con certía que la so cerveza yera especial. Tres la so muerte en 1867 el so fíu mercó la fábrica y la denomó: *Theodor Fetköter die Brauerei*. D'esti xeitu una pequeña industria familar foitornando d'a poco nuna gran fábrica qu'apotaba haber una producción considerable.

La Primer Guerra Mundial foi pa la cervecería una estada enllena de disgracies ya incomenientes, el fíu de Theodor Fetköter gran conocedor de la producción cervecera de la fábrica foi mandáu al frente y ellí morió. La cervecería tevo qu'afrentar una anovación en 1922, y por esta sida llegó ser propiedá d'Hamburger Bavaria-St. Pauli-Brauerei, la que güei ye'l grupu danés Carlsberg. La cerveza nesti intre dexó de ser rexonal y yá en 1934 yera conocío como „Jever Pilsener“. Tres la Segunda Guerra Mundial la producción foi mui feble, yá que les cantidaes de gasolina y d'Orgu yeren mui probetayes.

Tres esti mediutiempu provocáu pol periodu de posguerra, l'allugamientu tornó pa meyor en Jever. Nel añu 1990 aniciose la producción de la marca de cerveces *Jever Exportbier*.Nel trescursu de los años 1960 tornóse na Pils más abogoso como "Jever Pilsener", nesti tiempu les ventes medraron abondo.

De magar 1994 pertenez la cervecería a la empresa de Dortmund Brau & Brunnen-Gruppe, que dende entamos de 2005 convirtióse en parte del grupu Oetker-Gruppe.

## Pronunciación
El productu Jever, a la escontra de lo que se puede ver nos anuncios de televisón alemanes, nun debe pronunciase [], ensinón [] (suena daqué como como *yefa*) la difrencia ta na consonante "V" que nes Friesland suel pronunciase como una *F* dellos exemplos de pallabres que tienen esti acentu son ciodaes del norte d'Alemaña: Wilhelmshaven, Bremerhaven, Cuxhaven, etc.

## Productos
La cervecería qu'ellabora esta cerveza, tien la producción de:

***Jever Pilsener** – Cerveza al xeitu Pilsen con un conteníu alchólicu de 4,9&nbsp;%&nbsp;Vol.. 
***Jever Fun** – Pilsner ensin conteníu d'alcohol
***Jever Light** – Cerveza sele con poco de conteníu alcohólicu
***Jever Dark** – dunkle Variante de Jever
***Jever Lime** – Mestura de Cerveza con Lima
***Jever Maibock** – Bockbier con un conteníu de 7,4 %&nbsp;Vol.

Y fuera del mundiu de la cerveza ellabora tamién un vinu Dixestivu (**Jever Digestif**) con conteníu alcohólicu de 40 %&nbsp;Vol.

## Ver tamién
*Jever

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web Oficial
* Fueya de Fans y proyeutu de documentación
Conxuntu histórico-artísticu d'Avilés

El cascu antiguu de la ciudá asturiana d'Avilés foi declaráu Conxuntu Histórico-Artísticu'l 27 de mayu de 1955, na villa alcuentrense obres perinteresantes de calter tanto relxosu como civil, cais como Galiana, Rivero, La Ferrería y San Francisco atestigüen la so historia con magníficos edificios y soportales.

Catalogáu como'l segundu meyor cascu antiguu d'Asturies tres el d'Uviéu, el conxuntu ta compuestu poles muries de la villa, plaza del parche, cai de la Ferrería, cai de Pedro Solís, cai San Bernardo, plazuela frente al palaciu de Campusagráu, cai del Rivero, cai Palacio Valdés, plaza de Carlos Lobo, cai San Francisco, plaza del Carbayu, antigua cárcel y el Canapé.

Resulten d'interés el palaciu de Valdecarzana, la casa de Carreño (c/ Pinar de Río), el palaciu de Campusagráu, la casa de Pedro Menéndez (c/ San Bernardo), el palaciu de Ferrera, la fonte de los Caños, la capiella de los Alas, la ilesia de San Francisco, la ilesia de San Nicolás de Bari, la ilesia vieya de Sabugo, la capiella de Galiana, el palaciu de Balsera, el palaciu de Llano Ponte y los Canapés.

Posteriormente tiense declarao Conxuntu Históricu'l 27 de xineru de 1993 les siguientes zones: La Plaza del Mercáu (o de los Hermanos Orbón), un conxuntu modernista compuestu pola plaza de les Aceñes y l'edificiu del mercáu y llendáu pela cai Rui Pérez, al norte; la plaza de Pedro Menéndez, al Este; la cai de la Muralla, al sur, y la cai de la Cámara, al oeste.

## Galería de semeyes

## Referencies

## Enllaces esternos
Muntadhar al-Zaidi

**Muntadhar al-Zaidi** (n'árabe: منتظر الزيدي) (Nomes alternativos: Muthathar, Muntadar, Muntazer o Muthathi - al Zaidi o al Zeidi) (Nasiriya, Iraq, 1979) ye un periodista iraquín.

El 14 d'avientu de 2008, nuna conferencia de prensa, Zaidi fíxose conocíu mundialmente por aventar los sos zapatos, un tres d'otru, al presidente saliente de los Estaos Xuníos George W. Bush nuna conferencia. N'aventándo-y el primer zapatu, Zaidi insultólu diciéndo-y "Ésti ye'l besu de despidida del pueblu iraquín, perru" y darréu aventó-y l'otru diciéndo-y "Esto ye poles vilves y polos güérfanos y por tolos asesinaos n'Iraq". Lo mesmo l'actu d'aventa-y los zapatos como l'insultu considérense |ofenses graves nel mundiu árabe.

## Referencies
Lola Pagnani

**Anna Lola Pagnani Stravos**  ye una actriz, baillarina, modelu y cantante italiana.

## Biografía
Lola Pagnani ye fiya del escritor y guionista Enzo Pagnani. Lola graduóse en París a los 17 años en danza contemporánea, y foi primer baillarina de los Momix na so xira mundial. Xunto a ellos collaboró nes coreografíes del Circe du Soleil en Montreal. De vuelta a Italia trabaya con persones como Ettore Scola, Giulio Base o Lina Wertmuller. Con Spike Lee y John Turturro trabayó en producciones de baxu presupuestu americanes. 

Trabayó na RAI Internacional de Nueva York en muchos programas, presentando el "PoP Italia". Fala francés, castellanu ya inglés. 

## Filmografía

### Cine
* *Trafitti da un raggio di sole* (1995) - "Fabiola"
* *Polvere di Napoli* (1996) - "Rosita"
* *Ninfa plebea* (1996) - "Lucia"
* *Ferdinando e Carolina* (1999) - "Sara Goudar"
* *La bomba* (1999) - "Daisy"
* *Il pranzo della domenica* (2002)
* *Gente di Roma* (2003)
* *Women Seeking Justice* (2007)

### Televisión
* *Pazza famiglia* (1995)
* *Commissario Raimondi* (1998) - "Esmeralda"
* *Anni 50* (1998)
* *La squadra* (serie televisiva) (2000)
* *Un posto al sole* (serie televisiva) (2001) - "Roberta Cantone"
* *Francesca e Nunziata* (2001)
* *Un ciclone in famiglia 2* (2005) 
* *Carabinieri* (serie televisiva) (2005) 
* *Capri* (serie televisiva) (2006) - "Maria Rosaria"
* *Donne sbagliate* (2006)

## Teatru
* *Carmen* (1987)
* *Vergine Regina* (1996)
* *Anatra all'arancia* (1997)

## Referencies

## Enllaces esternos
Thalía

**Ariadna Thalía Sodi Miranda** , más conocida como **Thalía**, ye una cantante, compositora, actriz y empresaria mexicana que vive nos Estaos Xuníos. Fízose famosa sobre too poles sos telenoveles feches nos años noventa. Tien un rexistru de voz de tres octaves y con ventes de más de 25 millones de discos, ye una de les cantantes llatines más importantes del mundu. El so esposu ye l'empresariu americanu Tommy Mottola con quien tien una fía, Sabrina, nacida'l 7 d'ochobre de 2007.

## Discografía
* Cantante del grupu infantil mexicanu *Din-Din* (1981-83): 4 discos
* Cantante del grupu de xóvenes mexicanu *Timbiriche* (1986-89): 4 discos
* *Thalía* (Fonovisa, 1990)
* *Mundo de cristal* (Fonovisa, 1991)
* *Love* (Fonovisa, 1992)
* *En éxtasis* (EMI, 1995)
* *Nandito Ako* (Solamente nes Filipines, EMI, 1997)
* *Amor a la mexicana* (EMI, 1997)
* *Arrasando* (EMI, 2000)
* *Thalía con banda: Grandes éxitos*
* *Thalía (2002)* (EMI, 2002)
* *Thalía's Hits Remixed* (EMI, 2003)
* *Thalía (inglés)* (EMI/Virgin Records, 2003)
* *Greatest Hits* (EMI, 2004)
* *Grandes éxitos* (Fonovisa/Univision, 2004)
* *El sexto sentido (The Sixth Sense)* (EMI, 2005)
* *El sexto sentido (Re-Loaded)* (Reedición especial en Méxicu y Estaos Xuníos, EMI, 2006)
* *Lunada* (EMI, 2008)
* *Primera fila* [en direutu] (Sony Music Latin, 2009)

## Filmografía
* *La guerra de los pasteles* (película mexicana, 1979)
* *Pobre señorita Limantour* (telenovela mexicana, 1987)
* *Quinceañera* (Telenovela mexicana, 1987-1988)
* *Luz y sombra* (Telenovela mexicana, 1989)
* *María Mercedes* (Telenovela mexicana, 1992)
* *Marimar* (Telenovela mexicana, 1993-1994)
* *María la del Barrio* (Telenovela mexicana, 1995-1996)
* *Rosalinda* (Telenovela mexicana, 1999)
* *Mambo Café* (Telecomedia mexicano-americana, 2000)

## Referencies

## Enllaces esternos

* Discográfica oficial
Vermont

**Vermont** ye un estáu de los Estaos Xuníos. Asitiáu na fastera nororiental del país, na rexón conocida como Nueva Inglaterra, ye'l sestu más pequeñu del país ( km²) y el segundu con menor población. Amás, ye l'únicu de los estaos que conformen Nueva Inglaterra que nun llenda col océanu Atlánticu. La so llende occidental márquenla'l llagu Champlain y l'estáu de Nueva York, y llenda tamién: al norte col territoriu canadiense de Québec, al este con New Hampshire y al sur con Massachusetts. La capital del estáu ye Montpelier. El censu de población de los Estaos Xuníos estima pa Vermont una población de .

Habitada orixinalmente por dos grandes tribus de nativos americanos (algonquinos y iroqueses), la mayoría de lo qu'anguaño ye Vermont foi reclamada por Francia al entamu de la dómina colonial. Dempués de ser vencida por Inglaterra en 1763 na Guerra de los Siete Años (nomada tamién Guerra franco-india pa referise a les operaciones desarrollaes en suelu americanu), Francia renunció a elli, y entamó la engarradiella ente les colonies vecines, especialmente New Hampshire y Nueva York, por facese col control d'estes tierres, nomadas d'aquella New Hampshire Grants. Los colonos que pretendíen tener derechos sobre la tierra refrendaos por eses colonies tuvieron qu'enfrentase a la milicia nomada *Green Mountain Boys*, qu'algamó a la fin el so oxetivu de crear un estáu independiente, la República de Vermont. Esta, que surdió en 1777 demientres la Guerra d'Independencia de los Estaos Xuníos, tuvo 14 años de vida, lo que convierte a esti territoriu a ún de los únicos cuatro (con Texas, Ḥawai y California) que foi un estáu independiente en dalgún momentu de la so historia. En 1791 Vermont decidió axuntase a los Estaos Xuníos como'l so decimocuartu estáu, el primeru que s'axunió a les trece colonies orixinaries. P'aquella yá tenía abolío la esclavitú, polo que foi'l primer estáu del recién nacíu país que lo fizo.

L'estáu, que ye'l mayor productor de sirope d'arce del país, tien como la so capital la ciudá de Montpelier, que ye, colos sos 7.855 habitantes, la más pequeña de les capitales estatales d'Estaos Xuníos. La so ciudá mayor ye Burlington, que tien 42.417 habitantes (2010) y ye la más pequeña de las ciudaes más grandes de cualesquiera de los estaos estauxunidenses. El so área metropolitana tien una población de 211.261 habitantes.

## División alministrativa

## Galería de semeyes

Image:FirstCongChurchTownshend.JPG
Image:Willoughby lake westmore vermont.jpg
Image:Burlington, Vermont.jpg


## Referencies

## Enllaces esternos
Turón

**Turón** ye una parroquia del conceyu asturianu de Mieres atopase na fastera suroriental del conceyu, y limita al norte cola parroquia de Santa Rosa y el conceyu de Llangréu; al sur col conceyu d'Ayer; al este cola parroquia d'Urbiés; al noroeste cola de Mieres Extrarradio; y al oeste coles de Santuyano y Figareo. Abarca  d'estensión nel cursu mediu del ríu Turón, que la traviesa d'oeste a este, y tien una población de .

## Historia

### Neolíticu
El valle de Turón colonizóse n'algún momentu del neolíticu, muestres d'ello son los túmulos atopaos na zona del cordal de **Polio**. Destruyéronse cola actividá minera, tamién algún castru.
Ye probable que se conserven restos de castros nel valle pero ye discutible.

### Cultura castreña
La incorporación verdadera de Turón a la historia tien lugar cola cultura castreña que desarrollose dende mediaos del primer mileniu enantes de Cristu. Consérvense en Turón unos cuantos yacimientos, la mayoría na zona alta del valle, ente Viḷḷaño, Villandio, Armieḷḷo y Urbiés. Nun s'escavó ningunu pero dizse que nel **Castru la Xamonda** s'atopó una urna de piedra con cenices y un ídolu antropomórficu que se vinculaba con una coleición de los Padres Pasionistas de Mieres.
Nun se sabe nada de la romanización de Turón y los habitantes de los castros pero debió ser intensa por tar Turón cerca d'Uxo al tar mui romanizáu.
Nun hai constancia del periodu de decandencia romana y de la incorporación de la Edá Media nel valle tampoco.
Les úniques pistes son toponímiques: los nomes de Viḷḷaño, Villandio, Viḷḷapindi o Villapendi pueden vinir de villes romanes; otros nomes de llugares como **Sesnendi** puen vinir de nomes xermánicos que s'arremonten a l'Alta Edá Media.

## Demografía
Tien una población de  que s'arreparten ente los siguientes nucleos de población.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Idaho

**Idaho** ye un estáu de los Estaos Xuníos. Asitiáu al noroeste del país, la Oficina del Censu, na so división rexonal, inclúilu dientro de los Estaos de los Montes Rocosos. Sicasí, ye vezu incluyilu na rexón xeográfica nomada Pacíficu Noroeste. Tien una estensión de 216.632 km² y una población (U.S. Census Bureau, 2020) de 1.839.106 habitantes. Llenda'l norte con Canadá (Columbia Británica), al este con Montana y Wyoming, al sur con Utah y Nevada, y al oeste con Oregón y Washington. La so capital, y tamién la ciudá más grande, ye Boise.

El so territoriu foi habitáu, demientres miles d'años, por delles tribus de nativos americanos, con predominiu de los Nez Percé nel norte y de los shoshone nel sur. A entamos del sieglu XIX el territoriu formaba parte del nomáu Oregon Country (el país d'Oregón), una faza de territoriu disputada ente los Estaos Xuníos ya l'Imperiu británicu: convirtióse, pol tratáu d'Oregón de 1846, en parte del territoriu d'Estaos Xuníos. De magar, hasta 1863, les tierres d'Idaho formaron parte alternativamente del Territoriu d'Oregón y el Territoriu de Washington. En 1863 creose un Territoriu d'Idaho, que foi almitíu como estáu (el 43ᵘ) na Xunión el 3 de xunetu de 1890.

Nel territoriu d'Idaho, que forma parte de la rexón Pacíficu Noroeste (y la biorrexón asociada, Cascadia), estrémense distintes rexones xeográfiques y climátiques. El norte del estáu, viescosu, ye'l relativamente aislláu Idaho Panhandle (Mangu d'Idaho), que ta mui venceyáu social y económicamente a la fastera oriental del estáu de Washington, cola que comparte fusu horariu: pertenez al Tiempu del Pacíficu (Pacific Time Zone), mentantu que'l restu del estáu usa el Tiempu de la Montaña (Mountain Time Zone). El sur del estáu inclúi la llanada del ríu Snake, na que se concentra la mayor parte de la población y de la producción agrícola, y el suroeste forma parte de la Gran Conca. El territoriu, en xeneral, ye montunu, y inclúi dellos cordales de los Montes Rocosos. El Serviciu Forestal de los Estaos Xuníos xestiona'l 38% del territoriu, la mayor proporción de cualesquier estáu del país.

Ente les industries más importantes del estáu tán les venceyaes al sector primariu (agrícola, forestal, minera), amás de les manufactures y el turismu. Nos caberos tiempos tienen instalao les sos sedes o fábriques n'Idaho delles firmes de los campos científicu y tecnolóxicu, y n'Idaho Falls alcuéntrase'l Llaboratoriu Nacional d'Idaho, la mayor de les instalaciones del Departamentu d'Enerxía dedicaes a la investigación de tol país. Ente la bayura de cultivos que se producen nel estáu rescamplen les pataques: casi un 33% de la producción nacional colléchase nesti estáu. El nomatu oficial del estáu ye *Gem State* (l'estáu xoya), en referencia a la belleza natural del estáu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Will Eisner

**Will Eisner**  foi un dibuxante y guionista de cómic d'Estaos Xuníos.

**Eisner** nació en Brooklyn nel somantu d'una familia d'aniciu xudíu, y pasó la so neñez y mocedá en Nueva York. Nun dexó de trabayar demientres más de sesenta años, yá que hasta la so muerte nunca pensó na retirada. La so carrera entamó en *«WOW What a Magazine!»* en 1936. Bien aína, Eisner y el so amigu Jerry Iger funden l'estudiu Eisner-Iger onde dibuxantes como Bob Kane, Lou Fine, Jack Kirby dan los sos primeros pasos.

En 1939, l'asociación Eisner-Iger cesa y Will Eisner produz tires pa la prensa, asina nacerá, ente otros, el so personaxe qu'alagmaría mayor sonadía: ***[[The Spirit]]*** (entamó a asoleyase el 2 de xunu de 1940). *The Spirit* ye la historia d'un detective mazcaritáu, Danny Colt, un héroe ensin superpoderes que protexe del crimen a los habitantes de la ciudad imaxinaria *Central City*. La serie llamó aína l'atención de la crítica por lo inusual de los sos encuadres, cuasi cinematográficos, polos sos efeutos de lluz y solombres, y poles sos innovadores téuniques narratives. El 13 d'ochobre de 1941* The Spirit* entamó a publicase tamién como tira diaria.

En 1942, Eisner ye movilizáu. Dibuxa carteles propagandísticos pa llevantar la moral de les tropes, asina como cómics empobinaos a lluchar contra les neglixencies de los soldaos. 

Depués de la guerra, cola ayuda d'asistentes tales como Jules Feiffer o Wallace Wood, Eisner retoma les aventures de Spirit, utilizando'l so personaxe pa esplorar xéneros bien estremaos, dende la ciencia ficción a la esploración de la vida cotidiana americana. 

Arriendes de la so carrera como historietista, Eisner enseñó les téuniques del cómic na Escuela d'Artes Visuales de Nueva York, y escribió dos obres fundamentales relatives a la creación historietística: *Comics and Sequential Art* y *Graphic Storytelling*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Iowa

**Iowa** ye un de los 50 estaos de los Estaos Xuníos. Asítiase na rexón del Mediu Oeste, y ta arrodiáu pol ríu Mississippi al este y los ríos Missouri y Big Sioux al oeste. Llenda'l norte con Minnesota, al este con Wisconsin y Illinois y col ríu Mississippi, al sur con Missouri, y al oeste con Dakota del Sur y Nebraska. Des Moines ye la so capital y ciudá mas grande. En 2019 la población estimada del estáu yera 3.155.070 habitantes.

Na dómina colonial Iowa formó parte de la Luisiana española y la Luisiana francesa. Tres de la Compra de Luisiana, en 1803, los habitantes del territoriu punxeron les bases pal desarrollu d'una economía de base agraria nesti estáu asitíau metanes la rexón conocida como Cinturón del Maíz. Na segunda metá del sieglu XX la economía mayormente agrícola del estáu fizo la transición a un modelu más diversificáu, desarrollándose de magar los sectores industrial, de servicios financieros, de tecnoloxíes de la información, biotecnolóxicu y de producción d'enerxía verde: Iowa ye'l tercer estáu del país con más potencia d'enerxía eólico instalada. 

## Referencies
Carlos Fernández Solís

**Carlos Fernández Solís**  foi un cantante asturianu de tonada, conocíu sobremanera pol nomatu de *Carlitos de Murias*.

Participó por primer vez nun concursu de canción asturiana nel añu 1948, concretamente al entamáu pol diariu Región y, magar que yera un desconocíu, el xuráu dio-y el primer premiu del mesmu. Tamién se fadría col trunfu nel añu 1955 dientro del concursu *[[Salto a la fama]]* qu'entamara Radio Oviedo y, esi mesmu añu, algamaría el premiu de *Campeón de Alta Montaña* nel *Concursu Popular de la Canción Asturiana* del diariu *Región*.

*Carlitos* convirtióse nesos años nunu de los máximos representantes de la *tonada ayerana* y xunto con otros cantadores del conceyu d'Ayer (Pepe Requejo, Ignacio Apaolaza, Chucha de Nembra, Ataúlfo Lada Camblor y Román Prieto formaríen el grupu *Campeones de la Canción Ayerana*.

Nel añu 1963 grabaría cola casa Columbia dellos cantares como: *El puente de Valdesoto*, *La cárcel de Llaviana* o *De limón verde*. "Panaderu sey el que canta", "Corpus en Nembra".

Cuando nel añu 1952 l'etnomusicólogu d'Estaos Xuníos Alan Lomax fizo un viaxe d'investigación musical pel norte d'España, **Carlitos** foi una de les persones que n'Asturies participaron nes grabaciones feches pel folklorista. Esti trabayu foi asoleyáu nel añu 2011 pol Archivu de la Música Tradicional del Muséu del Pueblu d'Asturies de Xixón. Los cantares rexistraos nesta grabación fueron los que vienen darréu: *[[En picando y en forando]]*, *[[Cabrúñame la gadaña]]*, *[[Para picos altos, Coaña]]*, *[[Adiós la mio vaca pinta]]*, *[[To madre reburdia y riñe]]*, y *[[El puente de Valdesoto]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ilesies evanxéliques

La **Ilesia evanxélica** ye la comunidá de creyentes nel evanxeliu de Cristu. La bona anuncia que Dios
asoleya a la humanidá, per aciu del espublizamientu del mensaxe que'l mesmu Xesucristu resucitáu encargare esparder per dayuri: ''Dios llama a tolos homes al arrepentimientu y al perdón de tolos pecaos, que namái s'algamen gracies al sacrificiu anubridor que'l sangre del so fíu unixénitu -encarnáu, nacíu d'una virxe y crucificáu en Xerusalén pela Pascua xudía (hacia l'añu 33 d'esta dómina, sol mandu de Pónciu Pilatu, gobernador de Xudea)- brinda a tolos que s'enfoten nesi actu redentor orixináu nos propósitos eternos. Mensaxe que'l mesmu Dios vien desendolcando adulces, per aciu los sos profetes, que foron amosándolu yá dende l'entamu la creación.

## Ver tamién
* Historia del cristianismu
* Protestantismu
* Ortodoxa

## Referencies

## Enllaces esternos
Mesrop Mashtots

**Mesrop Mashtots**  foi un monxu y llingüista armeniu, inventor del alfabetu propiu de la so llingua nel 406.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Foz (Sobrecastiellu)

**La Foz** ye una aldea del conceyu de Casu asitiáu ente los pueblos de Bezanes y Pendones, a 8 km de la capital del conceyu, El Campu, y a 66 km de la capital d'Asturies, Uviéu, pela carretera AS-17 ente Avilés y el Puertu de Tarna (1.490m).

## Población
Antaño la población del pueblu superaba los 100 habitantes, toos ellos dedicaos a la ganadería, agricultura y trabayos tradicionales. Güei sigue siendo asina, pero la población cayó hasta los , con una media d'edá alta. Esti despoblamientu prodúxose tres la década de 1960, cuando la población coló pa les ciudaes onde había trabayu.

## Clima
El clima ye atlánticu de montaña, a una altitú de 666 metros, l'iviernu ye muncho más duru que na costa, siendo más paecíu nel branu. Les lluvies superen los 1.500 l/m² añales y les temperatures oscilen ente los 18/20ºC del branu y los -2/-5º del iviernu.

## Natura
El pueblu alcuéntrase en plenu corazón del Parque de Redes, cruzáu pela metá pol ríu Nalón y en un valle montañosu.
* **la fauna** montés compónenla urogallos, osos, llobos, esguiles, raposos, xabalinos, venaos, robezos y corzos ente otres especies amás del ganáu tradicional de vaques (vaca casina), cabres, caballos y oveyes.
* **La flora** montés alcuéntrase en gran cantidá, ente les especies típiques tan, los carbayos, les castañales, los cerezales, les fayes, los miruéndanos, los arándanos y les ortigues, tamién cuenta con dalguna zona de pumaraes y güertos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jupiler

La **Jupiler** ye una cerveza belga producío na rexón de Valonia. Esta cerveza ablondo de formientu baxu de tipu pilsen ta fabricao por Piedboeuf (anguaño grupu Inveb, antigua Interbrew a Jupille dientro de la provincia de Lîdje.

La Jupiler ye una cerveza relativamente xoven: llanciárase al mercáu por Piedboeuf en 1966 y tornárase na cerveza númberu unu dientro del mercáu de pils en Bélxica.

Jupiler otorga'l so nome al campeonatu de fútbol belga: la Liga Jupiler

## Carauterístiques
*Ingredientes: malta, maíz, agua, lleldu 
*Grau d'alcohol: 5.4% vol.
*Temperatura ideal: 3ºC
*L'eslogan de Jupiler ye "Los homes saben por qué".

## Referencies

## Enllaces esternos

*Site de la Jupiler League
Cuarzu

El **cuarzu** ye un silicatu (mineral de Si y O). Si ye xil (SiO2) puro tien 46.7% de Si y 53.3% de O. El denomináu cuarzu aura ye un cuarzu que foi sometíu a un procesu intensu de metalización davezu con metales pesaos.
* Durez 7.
* Exfoliación nun tien.
* Pesu específicu ente 2.53 y 2.65 g/cm3
* Color cuando ye puro, nun tien y ye tresparente. Pue ser amariellu, encarnáu, blancu, prietu,...

Apaez en cualesquier tipu de roques. Úsase n'óptica, en construcción y como xema.

N'Asturies, alcuéntrase cuarzu prieto en Les Caldes, Cabrales y Cangues d'Onís.

## Variedaes
* Cuarzu llechosu

## Referencies

## Enllaces esternos
Escarpín (calzáu)

L**'escarpín** o **chapín** ye una mena de calzáu asemeyáu a calcetos baxos. Usábense en vez de les zapatielles. Fechos con llana, gordos y fuertes pa calzase con madreñes, tar calientes y ensuchos, y nun tener que calzase y descalzase cada vez que s'entraba na casa.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Roca Maldita

***La Roca Maldita*** (ed. Punto Omega, 2008. ISBN 978-84-612-7843-5) ye una obra de lliteratura fantástica pa neños, del escritor español Rubén Serrano Calvo.

L'ilustrador Rubén Francia fizo los dibuxos del llibru.

## Argumentu

**La Roca Maldita** narra les aventures d'una neña, Alba, fía d'un pescador. So pá muerre na mar y la neña llucha por consiguir que la Muerte lu devuelva.

::*(...) El pescador quixo recobrar el control, pero too yera inútil: la truena arrastrábalu haza la Lladrona. Ésti yera’l nome d'una gran roca angulosa y de afilaes aristes, mui puntía, qu'asemeyaba la picalina d'un altu monte surdiendo del mar.*

::*Nel pasáu, los navegantes diéron-y nomes terribles, como la Roca de la Muerte, o el Peñatu l'Infiernu, pues el so color buxu facíala confundise cola mar y los barcos, llevaos por dalguna misteriosa corriente hasta ella, escachábense en mil remolinos que lo tragaben too, de mou qu'enxamás se recuperaben los cuerpos de les persones qu'ellí s’afogaben. La tradición decía qu'había dalgo malino nesi llugar.*
 
::*Nel momentu en que se desendolca esta hestoria, la roca tenía un nome daqué más benévolu, como si los navegantes nun quixeren oféndela pa nun provocar la so roxura. Pero’l xacíu siguía siendo’l mesmu qu'antañu: la Lladrona yera la roca que robaba la vida de los marinos que s’allegaben demasiao a ella...*

## Curiosidá

La hestoria foi inspirada por la Ladrona, una islla del conceyu de Castrillón.

## Referencies

## Enllaces esternos
* La Roca Maldita en Almiar-Margen Cero  (n'español)
* La Roca Maldita en Leelibros.com  (n'español)
*  (n'español) 
*  (n'español)
Rubén Serrano Calvo

**Rubén Serrano Calvo**  ye un escritor y periodista español.

## Biografía
Ñació en Madrid nel añu 1970.

Estudió Periodismu na Universidá Complutense de Madrid, y trabayó nel periódicu ABC y l'Axencia EFE.

Trátase d'un autor de lliteratura fantástica y ciencia ficción, influyíu na so creación lliteraria por Jules Verne, Antoine de Saint Exupéry, Michael Ende, J. R. R. Tolkien, Joan Manuel Gisbert, Arthur C. Clarke o H. P. Lovecraft.

Ye miembru de l'Asociación Española de Fantasía, Ciencia Ficción y Terror, y de Nocte, l'Asociación Española de Escritores de Terror. 

Tamién escribe obres infantiles y xuveniles.

## Obres
* *Ricardo, caballero del Rey* (1999) 
* *El destino de Blanca Rosa* (2003) 
* *Los Peque-cíclopes* (2004)
* *Los duendes de Navalcarnero* (2005) 
* *Sueños entre las estrelles* (2005)
* *[[La Roca Maldita]]* (2008)
* *DisCuentos* (2009)
* *[[CuentAutismo]]* (2010)
* *[[Crónicas de la Marca del Este]]* (2011)
* *Zombimaquia* (2011)

## Referencies

## Enllaces esternos
Leopoldo Alas "Clarín"

**Leopoldo García-Alas y Ureña** , tamién conocíu como **Clarín**, foi un escritor asturianu conocíu pola so novela La Rexenta.

## Obres
### Ensayos
* *Solos de Clarín* (1880).
* *La literatura en 1881* (1882).
* *Sermón perdido* (1885).
* *Nueva campaña* (1887).
* *Ensayos y revistas* (1892).
* *Palique* (1894).

### Noveles
* *[[Cuesta abajo]]* (1890-1891).
* *[[La Rexenta]]* (1884-1885).
* *[[Su único hijo]]* (1890).
* *[[El abrazo de Pelayo]]* (1889)
* ''El Enlace¡¡ (1884)

### Cuentos

## Referencies

## Enllaces esternos