open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mapungubwe

**Mapungubwe**, na provincia de Limpopo de Sudáfrica, na confluencia de los ríos Limpopo y Shashe, próxima a les fronteres con Zimbabue y Botsuana, foi integrada na llista del Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 2003 col nome de **Paisaxe cultural de Mapungubwe**, por representar les muertes d'un estáu que florió naquella rexón ente los sieglos IX y XIV, con carauterístiques asemeyaes al que dio orixe al Gran Zimbabue.

Asitiada nuna rexón de sabana con baobab de gran porte, el conxuntu inclúi muralles construyíes con piedres cortaes de forma regular y superpuestes ensin l'usu de cualquier tipu de morteru, y dexa estremar antiguos palacios que paecen surdir en delles dómines y una zona residencial circundante. Otres muertes atopaes dexen probar la esistencia d'un importante comerciu colos países árabes y la India, amosando qu'aquel estáu desenvolvióse gracies a la so situación estratéxica nel centru de les rutes ente l'interior d'África austral y l'océanu Índicu.

Aparentemente, construyíu por pueblos bantús provenientes d'África occidental y conocedores de la teunoloxía del fierro, fueron atopaos en Mapungubwe muertes de cerámica d'una cultura conocida como “Zhizo”, dataos nel periodu ente los años 800 y 1000 de la nuesa era. Na mesma rexón, atopáronse preseos de piedra y pintures rupestres qu'indiquen la fixación de los pueblos cazadores pañadores, probablemente del grupu khoisan, antes de la llegada de los bantús.

Tal como asocedió col Gran Zimbabue, esta enorme ciudá foi abandonada nel sieglu XIV, probablemente por motivu d'una invasión de la rexón por pueblos d'idioma shona que crearon l'Imperiu de los Monomotapes.

Por cuenta de la enfermedá tresmitida pola mosca tsé-tsé y a la malaria, la rexón solo foi usada esporádicamente como terrenal de caza hasta'l sieglu XX, cuando s'afayaron oxetos d'oru nes ruines de Mapungubwe. Esto llevó a una fiebre del oru pero, en 1932, la Universidá de Pretoria adquirió una parte del terrén y empecipió un proyeutu arqueolóxicu que llevó al estudiu del sitiu y finalmente a la creación del Muséu de Mapungubwe naquella universidá.

## Ver tamién
* Parque nacional de Mapungubwe

## Referencies

## Enllaces esternos

* UNESCO – Patrimonio de la Humanidá – Mapungubwe
* Muséu de Mapungubwe – Universidá de Pretoria
María de Eza

**María de Eza** , dama portuguesa, gobernadora de Ceuta (Sieglu XVI). 

## Biografía
Fía de Fernando de Miranda, Trinchante Mayor del Infante D. Fernando de Portugal, y de Doña Catalina de Eza, María de Eza casó con Alonso de Noronha, Capitan Xeneral de Ceuta.

Al ser treslladáu Alonso de Noronha a la India en calidá de Virréi, dexó a María de Eza al mandu de la capitanía xeneral de la ciudá, actuando entós como tal en nome del so home. 

## Premiu María de Eza

Dende 1996 la Ciudá Autónoma de Ceuta concede'l premiu “María de Eza” cola cuenta d'estremar públicamente'l llabor desenvueltu en cualquier área de la sociedá ceutí, yá sía na educativa, sanitaria, cultural, social, deportiva, empresarial, artística, etc. contribuyendo cola so trayeutoria vital, personal o profesional a ayudar a ampliar un orde simbólicu femenín y afitalo na memoria coleutiva.

De magar, les premiaes fueron Carmen Isardas (1996), Teresa Roa (1997), Gertrudis Godino Moreno (1998), Ana María Sevillano Taniñe (1999), Concepción Baena Baena (2000), Beatriz Palomo Fernández (2001), Susana Román Bernet (2002), Carmen Cerdeira (2003), Isabel Valriberas Acevedo (2004), Carmen Fernández (2005), África Martínez Solano (2006), Rebeca Mohamed Tonsi (2007), Francisca Ramírez Molina (2008), María Antonia Palomo Fernández (2009), Carmen Mosquera Merín (2010), María Rosa Rodríguez Morales (2011), Lorena Miranda (2012) y Manuela Gómez (2013).

## Referencies

## Enllaces esternos
Masmuda

Los **Masmuda** fueron unu de los más grandes grupos tribales bereberes confederaos nel Magreb, xunto colos Zanata y los Sanhaya.

## Historia
Los *Masmuda* establecer a lo llargo del actual Marruecos. Yeren sedentarios que practicaben l'agricultura. L'aristocracia masmuda moraba en Agmat nel Cordal del Atles Altu Atles. Dende'l sieglu X, les tribus Sanhaya y Zanata invadieron les tierres de los Masmuda, siguíos nel sieglu XII polos beduinos árabes (Banu Hilal).

Ibn Túmart xunió a les distintes tribus masmuda al entamu del sieglu XII y fundó los Almohades que, col tiempu, ocuparíen el Magreb y Al-Ándalus. Cola cayida de los Almohades, sicasí, les carauterístiques de les formes de vida de los Masmuda pervivieron. Dellos pueblos descendientes de los Masmuda son los Hhaha d'Arxelia y los Chleuh nel Atles.

Ye posible que les Roques de Masmut, en Peñarroya de Tastavins (Matarraña-TE) deban el so nome a esti pueblu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Massawarat es-Sufra

**Massawarat es-Sufra**, o *Mussawarat es-Sufra*, ye'l nome d'una aldega que ta asitiada cerca de la ciudá de Shendi, al sur de la ciudá de Meroe, un importante enclave que foi la capital del antiguu reinu de Kush, nel actual Sudán. Ye conocida polos restos calteníos d'un antiguu templu.

## Restos arqueolóxicos
Nel llugar atopa'l templu de **Massawarat**, dedicáu a Apedemak, un dios proteutor del faraón nes batalles, según la mitoloxía exipcia. Les columnes del templu entá tán abondo bien calteníes. 

La moderna denominación del templu ye debida a que ta cerca de l'aldega de Massawarat es-Sufra.

## Referencies

## Enllaces esternos

*The Lion Temple, Musawwarat es Sufra
Mazagán

**Mazagán o Mazagón** (en portugués *Mazagão*) foi una posesión portuguesa en Marruecos, n'África del Norte, y correspuende a l'actual ciudá d'El-Yadida (n'árabe, الجديدة), a 90&nbsp;km al suroeste de Casablanca.

Fundada en 1513 como puestu comercial, aguantó a los envites de los moros a cuenta de grandes esfuercios ya inversiones de la Corona portuguesa, pa sirvir a los navegantes que faíen la Ruta del Cabu. La reedificación de la fortaleza foi encargada a los meyores arquiteutos italianos y españoles, nuna dómina de transición de la guerra neurobalística escontra la pirobalística, esto ye, de les armes de percusión (les catapultes, por casu) escontra les armes de fueu. Asina se xustifica l'enclín de les muralles, que d'esta miente repelen l'impautu de los proyeutiles d'artillería, según enanche de les almenes, pal allugamientu de les culebrines, cañones y otros dispositivos.

Nel añu 1541 fueron baltaes les estructures defensives esistentes, que taben en decadencia y desfasaes, siendo sustituyíes por otres de forma renacentista, según conforme al planu de Benedetto de Ravena y construyíu pol arquiteutu-inxenieru de sonadía Juan de Castillo, únicu arquiteutu con obres en cinco monumentos declaraos Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco. La prueba de la so inexpugnabilidad foi la resistencia al fuerte cercu de los moros en 1562. 

En 1769, el Marqués de Pombal, estratega del reináu de D. José, decidió que tola ciudá sería tresferida pa l'Amazonia, en Brasil, otra rexón portuguesa que precisaba garantizar la soberanía. Asina, la fortificación foi abandonada y destruyida, los sos habitantes partieron pa Brasil, onde fundaron la villa de Nova Mazagão (*Nueva Mazagón*), anguaño namái Mazagão, en Amapá.

Les fortificaciones portugueses de Mazagón fueron inscrites na llista de Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 2004. Del conxuntu, destácase la so antigua Ilesia de l'Asunción n'estilu manuelino. En cuanto, la fortaleza amuesa l'encruz ente les cultures europea y marroquina, tantu na arquiteutura, como na teunoloxía y nel urbanismu.

## Ver tamién
* Presencia portuguesa nel norte d'África

## Referencies

## Enllaces esternos

* Unesco – Patrimonio Mundial - Mazagão
* ocholeguas.com
Mbaba Mwana Waresa

**Mbaba Mwana Waresa** ye una diosa de la fertilidá de los Zulú del sur d'África. Ye la diosa del arcu iris, l'agricultura, la collecha, l'agua y la cerveza. Ella enseñó-y al so pueblu a semar, collechar y l'arte de faer cerveza. Ye por esti últimu actu que se fixo una de les dioses más veneraes del pueblu Zulú.

## Descripción
Mbaba Mwana Waresa vive nes nubes, nun cabanu redondu fecha d'arcos d'arcu iris. El so pueblu amaba a esta diosa de l'agua, y cuando oyíen el soníu delator del so tambor de truenu, sabíen qu'ella vertiría les agües necesaria dende'l so llar celestial. Ella ye la fía del Dios del cielu Umvelinqangi.

Según la lleenda, foi incapaz d'atopar a un home fayadizu nos cielos, polo que lo buscó nes tierres d'África del sur en busca d'un maríu mortal y entós desafió a tolos otros dioses cuando ella cayó n'amor por un home mortal. P'asegurase de que la amar, ella probar por aciu la unviada d'una formosa novia nel so llugar ente qu'ella amarutóse como una bruxa fea. El so amante terrenal nun foi engañáu y reconocer darréu. Casáronse y anguaño, viven na so casa cubierta d'arcu iris nel cielu.
 
## Referencies
Mbielu-Mbielu-Mbielu

**Mbielu-Mbielu-Mbielu** ye una criatura fantástica que forma parte del folclor pigméu. Tamién se-y describe como un pseudocríptido reptilesco vistu nel Congo. Ye pacíficu y herbívoru y usualmente na criptozooloxía d'antiguo acomuñar con un dinosauriu viviente de la familia estegosauriu, particularmente un Kentrosaurus, un xigantescu reptil con aletes nel llombu. 

Namái esisten dellos supuestos avistamientos del Mbielu-Mbielu-Mbielu nes aldegues de Bounila y Ebolo que fueron investigaos pol criptozoólogo Roy Mackal mientres la so espedición de búsquedad de Mokèlé-mbèmbé. Sicasí, esta postura que describe a la supuesta criatura como una especie de dinosauriu ye refugada de planu polos zoólogos. Inclusive esta postura ye refugada pola gran mayoría de los criptozoólogos actuales; que postulen qu'estes criatures, si ye que realmente esisten, pueden ser animales desconocíos, pero non emparentaos colos dinosaurios.

## Ver tamién
* Bisarma del llagu Ness
* Emela-ntouka
* Kasai rex
* Kongamato
* Mokèlé-mbèmbé
* Ngoubou

## Referencies

## Enllaces esternos
* Mbielu-mbielu-mbielu: Overview (n'inglés)
Medina de Fez

La **Medina de Fes el Bali** (), ye la parte más vieya y cercada de la ciudá de Fez, Marruecos. Foi fundada pol idrisida Idris II nel añu 809. El términu *el Bali* oldea col del área llamada **[[Fes Jdid]]** la cual foi construyida polos benimerines en 1276.

Fes el Bali contién dalgunos de los más formosos edificios de Marruecos, ente ellos dos monumentos construyíos nel sieglu IX que son la Mezquita de los Andaluces y la Mezquita d'El-Qaraouiyyîn. La inmensa medina (la más grande de la ciudá de Fez y de fechu la más grande del mundu) caltuvo les sos estructures medievales. Ye considerada como la mayor zona piatonal del mundu. Fes el Bali foi clasificada como Patrimoniu de la Humanidá en 1981.

## Referencies

## Enllaces esternos

* The Moroccan Medina
* Borders of Fes El-Bali on the Google Maps
Medina de Marrakech

La **Medina de [[Marrakech]]** fundada polos almorávides en 1070-72 convertir na capital y nel centru económicu-políticu y cultural d'estos nómades. Mientres los siguientes dos sieglos la ciudá foise desenvolviendo dende'l trazáu orixinal almorávide. De la medina o ciudá fortificada orixinal caltiénense les muralles edificaes nel sieglu XII (1126-1127) y los palmerales del este de la ciudá.

En 1147, los almohades bereberes conquistaron la ciudá destruyendo la mayor parte de los edificios reedificando de nuevu la medina. D'esta dómina daten la mezquita de Kutubia del que destaca'l so minarete, l'ampliación de la muralla, la fortificación de la kasba coles sos puertes (Bab Agnaou y Bab Robb), la mezquita, el palaciu d'El Badi, el mercáu, l'hospital, la plaza d'armes y los xardinos de la Menara. Nel apartáu d'inxeniería civil cabo destacar la construcción de la ponte de Tensift.

A partir de 1269, los almohades pierden el poder de la ciudá y empezando el ocaso de la medina. A pesar del entamu de la decadencia de la ciudá d'esta dómina daten el minarete y la mezquita de Ben Salih.

En 1510, la ciudá repon la so rellumanza cola ocupación de los saadíes qu'edificaron mezquites, madrasas, cases palaciegues y palacios. Muertes d'esti momentu destaca la necrópolis saadí

## Galería

Koutbia.jpg|Mezquita de Kutubia.
Medersa-Ben-Youssef-01.jpg|Madrasa de Ben Youssef.
Bahia Palace.jpg|Palaciu de la Badea.
Maroc Marrakech Saadiens Luc Viatour 1.jpg|Túmulos saadíes.
Maroc Marrakech Jemaa-el-Fna Luc Viatour.JPG|Plaza de Yamaa el Fna.


## Referencies
* Ficha de la Unesco

## Referencies

## Enllaces esternos

* Galería de la Unesco - Medina de Marrakech
*
Medina de Susa

La **Medina de Susa** ye una medina tunecina, nel corazón históricu de Susa, foi inscrita nel añu 1988 nel Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.

La ciudá de Susa ta considerada como un típicu exemplu de les primeres ciudaes de la conquista islámica del Magreb. Conserva asina la kasbah (fortificación), la Gran Mezquita, el ribat y la mezquita Bu Ftata, un edificiu militar y relixosu.

La **[[Medina de Túnez]]** ta tamién inscrita na llista del patrimoniu mundial.

## Galería

Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (24).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (06).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (02).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (22).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (33).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (26).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (32).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (09).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (17).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (20).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (29).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (01).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (30).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (08).jpg|
Ficheru:Remparts de la médina de Sousse, 23 septembre 2013 (31).jpg|
Ficheru:Medina of Sousse-130327.jpg|
Ficheru:Fondouk Daoui à la médina de Sousse - actuellement musée Kobba 03.JPG|
Ficheru:Medina of Sousse-130320.jpg|
Ficheru:Medina of Sousse-130322.jpg|
Ficheru:Medina of Sousse-130323.jpg|
Ficheru:Minaret mosquée Bou Ftetah, medina de Sousse, 30 septembre 2013 (06).jpg|


## Referencies

## Enllaces esternos
Medina de Tetuán

La **Medina de Tetuán** ye l'antigua ciudá islámica de Tetuán, en Marruecos. Ye bien carauterística y tradicional. Les cases de la medina son casi toes blanques y baxes. A lo llargo de la medina hai artesanos como texedores, xoyeros, pelliteros, etc. Tamién pueden atopase munchos vendedores ambulantes que vienden alfombres a los turistes.

## Historia
Tetuán foi de gran importancia na dómina islámica, yá que sirvió de puntu de contautu principal ente Marruecos y Andalucía. Dempués de la Reconquista, la ciudá foi reconstruyida polos refuxaos musulmanes andalusíes que fueren espulsaos pol decretu de Felipe III d'España. Esto puédese apreciar bien pol so arquiteutura, que revela la influencia andaluza. Anque ye una de les más pequeñes de les medines de Marruecos, Tetuán ye la más completa, y ta práuticamente intacta d'influencies esteriores. 

Nos empiezos de la Guerra Civil Española viose afeutada pol conflictu. El 18 de xunetu, ante'l carís que diben tomando los acontecimientos, el presidente Casares Quiroga dio órdenes de bombardiar Ceuta y Tetuán. Al atapecer d'aquel mesmu día, l'aviación gubernamental bombardeó Tetuán. El barriu musulmán viose rápido afeutáu poles bombes, y ente los escombros de les cases y les mezquites estraxéronse 15 muertos y más de 40 mancaos.


Ficheru:Tetouan Medina 1.jpg
Ficheru: Tetuan vista desde un tejado.JPG


## Ver tamién

* Enanche de Tetuán

## Referencies

## Enllaces esternos

* UNESCO - Medina de Tétouan
Menat

La **Menat** (n'antiguu exipciu mnỉ.t) ye un nome utilizáu pa designar a la diosa exipcia Hathor, y con xeroglíficos daqué distintos referir a un collar ritual del Antiguu Exiptu que, al igual que'l sistro, taba estrechamente rellacionáu cola diosa Hathor.

## Collar pectoral
La menat consistía nun platillo, *égida* (del griegu, "escudu"), portáu nel pechu, a manera de pectoral, suxetu con una cinta o cadeniella, arreyáu a un contrapesu nel estremu posterior, sobre'l llombu de la persona que la llevaba. Facer de fayenza, o d'otros materiales diversos, como cueru y bronce. Solíen llevar inscripciones y representaciones de deidaes acomuñaes con Hathor, como Sejmet.

## Preséu relixosu musical Portar na mano les sacerdotises de Hathor y yera utilizáu a manera de [[sonajero]].

## Amuleto
De cutiu usábase como amuleto de proteición, inclusive polos toros Apis, los fíos de Hathor. La menat, creíase qu'apurría bona suerte y fortuna, y que protexía contra los malos espíritus. Tamién foi usáu pa dar proteición na otra vida y ye de cutiu portáu polos difuntos, dándose como regalu na dómina Ramésida (dinastíes decimonovena y ventena, que son los últimos dos tercios del periodu conocíu como l'Imperiu Nuevu). Yera usáu poles muyeres, creyendo que fomentaba la fecundidá y la bona salú, ente que ente los homes apurriría virilidad.

## Referencies

## Enllaces esternos

* The Menit Necklace of Ancient Egypt. En touregypt. Consultáu'l 20 de payares de 2011.
Manuel Luis Ortega Pichardo

**Manuel Luis Ortega Pichardo**  foi un escritor, periodista, editor y africanista español. Fundador y direutor de dellos periódios, nel so haber tamién tien dellos llibros.

## Biografía
Dende bien nueva empecipiar nel periodismu, siendo redactor-xefe del periódicu llocal, *[[Diario de Jerez (1904-1936)|Diario de Jerez]]*. Con posterioridá fundó una serie de cabeceres de nuevos diarios na zona: *[[El Noticieru (Xerez)|El Noticieru]]* de Xerez, *[[Don Fadio]]*, *Diariu d'El Puertu* y *[[Diariu de Sanlúcar]]*. Tamién llegó a exercer como direutor del *Diario de Jerez* y de la publicación *España colonizadora*.

Fundador de la Editorial Ibero-Africanu-Americana, mientres la so amplia estancia nel norte de Marruecos desenvolvió un activu llabor como periodista y editor de dellos periódicos y revistes, sobromanera *[[L'Heraldu de Marruecos]]* de Larache. Instaláu en darréu Madrid, a mediaos de la década de 1920 fundó col empresariu Ignacio Bauer la popular editorial Compañía Ibero-Americana de Publicaciones (CIAP), ostentando'l cargu de conseyeru delegáu y direutor xerente.

Foi miembru correspondiente de la Real Academia de la Historia y Vocal de la Lliga Africanista.

L'Asociación Cultural Cine-Club Xerez solicitó al Conceyu la designación d'un vial públicu que lleve'l so nome.

## Familia
En 1919 casóse con Julia Pérez Monfortes, de la qu'enviudó en 1938. Dos años dempués volvió contraer matrimoniu, con Mery del Olmo.

## Obres
**Frivolidaes* (Xerez, 1910)
**L'amor y la vicaría. Películes de cine* (Xerez, 1911)
**La vida que pasa* (Xerez, 1916)
**Raisuni* (Madrid, 1917)
**Los hebreos en Marruecos* (Madrid, 1919)
**El Riff oriental* (1919)
**Figures ibériques: El doctor Pulido* (Madrid, 1922)

## Bibliografía
* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Max Liniger-Goumaz

**Max Liniger-Goumaz**  foi un economista, sociólogu, xeógrafu, politólogu, africanista y ensayista suizu.

## Biografía
Yera llicenciáu en Ciencies Sociales y en Xeografía pola Universidá de Xinebra, y doctor n'Economía.

Foi profesor eméritu de delles escueles suices, dau pola Universidá de Xinebra y la Sociedá Xeográfica de París. Dende 1998 foi miembru de l'Asociación Española d'Africanistes y dende 1999 de la Sociedá Suiza d'Estudios Africanos.

Liniger-Goumaz desempeñó llabores de docencia na so Suiza natal, según en dellos países africanos. Dende 1962 vivió y trabayó como profesor en África na so calidá de funcionariu de la UNESCO, primeramente en Zaire y depués en Guinea Ecuatorial (país del que foi espulsáu pol dictador Francisco Macías Nguema productu de les polítiques antiintelectuales del gobiernu), Costa de Marfil, Camerún y Zambia. Entamó diversos cursos sobre la xeografía africana.

Liniger-Goumaz yera un espertu en Guinea Ecuatorial, país sobre'l cual publicó dellos trabayos que s'atopen ente les poques fontes en francés dedicaes a la tema. Nes sos publicaciones criticó al réxime vixente en Guinea Ecuatorial presidíu por Teodoro Obiang Nguema, al que describió como una "dictadura tribal".

Max Liniger-Goumaz finó'l 13 d'abril de 2018 en Lausana.

## Reconocencies
*Ganador del Premiu William Hubert de la Sociedá Xeográfica de París (1983).

## Obres
* *La Guinée Equatoriale convoitée et opprimée*, L'Harmattan, 2005, 
* *La Guinea equatoriale. Trenta anni di dittatura*, L'Harmattan Italia, 2000, 
* *De l'Africa des esclaves à l'Africa esclave*, L'Harmattan, 1995, 
* *Who’s who de la dictature de Guinée Equatoriale – les Nguemistes (1979-1993)*, Éditions du Temps, 1993, * 
*La démocrature : Dictature camouflée, démocratie truquée*, L'Harmattan, 1992, 
* *L'Afrique à refaire: Vers un impôt planétaire*, L'Harmattan, 1992, 
* *Guinea Ecuatorial : Bibliografía Xeneral*, Plusieurs volumes, Les Éditions du Temps, Genève, 
* *Brève histoire de la Guinée Équatoriale*, L'Harmattan, 1988, 
* *Guinée Equatoriale, De la dictature des colons à la dictature des colonels*, Les Éditions du Temps, 1982, ASIN B0000HALA2KP
* *La Guinée Equatoriale : Un pays méconnu*, L'Harmattan, 1979, 
* *Historical Dictionary of Equatorial Guinea, Scarecrow Press, 1979.*
* *ONX et dictatures: De la démocratie et des droits de l'homme*, L'Harmattan, 
## Referencies
Menhit

**Menhit** "La que sacrifica", yera una diosa de la guerra na mitoloxía exipcia, orixinaria de Nubia. Simbolizaba'l poder de la lluz, o del calor, y el vientu del Norte. Protexía al faraón na fiesta Sei y emponer nes batalles. 

## Mitoloxía
Yera considerada la esposa de Jnum y la madre de Heka nel nomo III del Antiguu Exiptu, principalmente en Esna. En Tinis, Menhit yera la compañera de Onuris (Anhur), dioses que veníen de Nubia.

## Sincretismu
Menhit foi identificada con Tefnut, Sejmet o Hathor, como dioses guerreres; en Esna yera una manifestación de Neit, una antigua diosa de guerra. Nel so aspeutu más pacíficu acomuñar con una de "los dos señores", símbolu de los faraones del Alto y Baxu Exiptu; tamién cola diosa Isis en Heliópolis. 

## Funciones rituales
Nos antiguos rituales, Menhit protexía al faraón mientres la ceremonia Heb Sei.

## Referencies

;Referencies dixitales
* Rosa Thode, ''El panteón exipciu'', Menhit en egiptologia.org

## Enllaces esternos

*
Mezquita de Chinguetti

La **[[Mezquita]] de Chinguetti** ye un antiguu centru de cultu creáu polos fundadores de la ciudá oasis de Chinguetti na rexón d'Adrar, Mauritania, en dalgún momentu ente los sieglos XIII y XIV. 

El minarete de l'antigua estructura supónse que ye'l segundu más antiguu n'usu continuu en cualesquier parte del mundu musulmán. 

La estructura cunta con una sala d'oración con cuatro pasillo, según una doble puerta simbólica, o mihrab, qu'apunta escontra La Meca y un patiu abiertu. Ente les sos carauterístiques distintives atópense la división de mampostería de piedra, el minarete de torre cuadrada, ensin adornos, conforme a les estrictes creencies del islam malekita. La mezquita y el so minarete son popularmente consideraos el símbolu nacional de la República Islámica de Mauritania. 

Na década de 1970 la mezquita restauróse al cargu de la Unesco. Amenaciada pol desiertu, en 1996, xunto coles antigües ciudaes fortificaes d'Antiguos ksour de Ouadane, Tichitt y Oualata, Chinguetti y la so mezquita fueron escoyíes como Patrimoniu de la Humanidá.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Archnet: artículu sobre la Mezquita de Chinguetti (n'inglés)
* World Monuments Watch: Mezquita de Chinguetti (n'inglés)
Miriam Lichtheim

**Miriam Lichtheim** (Istambul, 1914 - Xerusalén, 2004) yera una exiptóloga y traductora de testos exipcios antiguos. Ta considerada como una de les mayores conocedores de la lliteratura del Antiguu Exiptu.

## Biografía

Na década de 1930 estudió con Hans Jakob Polotsky na Universidá Hebrea de Xerusalén. En 1941 viaxó a los Estaos Xuníos onde estudió y recibió un Doctoráu en Exiptoloxía na universidá de Chicago. Trabayó como bibliotecaria académica en Yale y darréu na universidá de California, onde foi bibliógrafa y conferenciante especializada (*lecturer*) nel Llevante mediterraneu hasta'l so retiru en 1974. En 1982 treslladar a Israel onde enseñó na Universidá Hebrea hasta la so muerte en 2004.

## Obra

En 1973 publicó'l primer volume de *Ancient Egyptian Literature* (Lliteratura antigua exipcia), con traducciones de los testos de los Imperios Antiguu (2700-2200&nbsp;e.&nbsp;C.) y Mediu (2040-1795&nbsp;e.&nbsp;C.) Nesta obra esplica l'empiezu y la evolución de los distintos xéneros lliterarios n'Exiptu, tantu los inscritos en piedra o ostracon como sobre papiru. 

En 1976 publicó'l segundu volume, colos testos escritos nel Imperiu Nuevu (1550-1080&nbsp;e.&nbsp;C.), siguíu por un terceru en 1980 cola lliteratura correspondiente al últimu mileniu de la civilización faraónica, que coincide col primer mileniu&nbsp;e.&nbsp;C.

Trátase d'una antoloxía que se convirtió en clásica nel campu de la exiptoloxía, y que retrata la evolución de la lliteratura exipcia. 

### Publicaciones
*
*
*
*
*
*
*
*

## Referencies

*
*
Miroslav Verner

**Miroslav Verner**  ye un arqueólogu y exiptólogu checu, especializáu na hestoria del Imperiu Antiguu d'Exiptu.

Verner foi direutor del Institutu Checoslovacu, dempués Institutu Checu d'Exiptoloxía, na Facultá d'Artes de la Universidá Charles en Praga, mientres venticinco años, y dirixó les excavación cheques en Abusir. Tamién collaboró nes Universidaes de Viena y Hamburgu, según na Universidá Carolina de Praga y la Universidá americana d'El Cairu.

Verner dedicóse a trabayos arqueolóxicos dende 1964, y tuvo escavando en Abusir dende 1976. En 1998, na tumba de Iufaa, un sacerdote exipciu, *alministrador de los palacios*, que la so balta foi descubierta inalterada por un equipu d'arqueólogos del Institutu Checu d'Exiptoloxía, so la direición de Verner.

En 2005, Verner foi'l direutor del proyeutu denomináu "*Investigación de la civilización del Antiguu Exiptu*". El proyeutu estender de 2005 a 2011, y l'oxetivu ye estudiar la evolución de la sociedá exipcia a lo llargo de la so historia.

## Bibliografía
;Selección de monografíes:
* *Abusir XII. Minor tombs in the Royal Necropolis I (The Mastabas of Nebtyemneferes and Nakhtsare, Pyramid Complex Lepsius non. 24 and Tomb Complex Lepsius non. 25)* (with J. Krejčí and V.G. Callender), Prague 2008.
* *Unearthing Ancient Egypt: Fifty years of the Czech Archaeological Exploration in Egypt, Hardcover.* (with Hana Benesovska); Czech Institute of Egyptology; December 31, 2008. ISBN 978-8073082062
* *Abusir IX — The Pyramid Complex of Raneferef, the Archaeology* (v. 9, Pt. 1) [Hardcover], Czech Institute of Egyptology Charles Univers; December 31, 2006. ISBN 978-8020013576
* *Abusir X — The Pyramid Complex of Raneferef: The Papyrus Archive (Abusir Monographs) (v. 10)* (with Paule Posener-Krieger and Hana Vymazalova) [Hardcover], Czech Institute of Egyptology; December 1, 2006. ISBN 978-8073081546
* *Abusir: The Realm of Osiris (Hardcover)*, American University in Cairo Press: 2003, 248 páx. ISBN 977-424-723-X
* *The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments,* Grove Press, : October 2001, 432 páx. ISBN 978-0-8021-3935-1
* *Forgotten pharaohs, lost pyramids: Abusir,* Academia Skodaexport; 1994. ISBN 978-8020000224
* *The mastaba of Ptahshepses (The Excavations of the Czechoslovak Institute of Egyptology at Abusir)*, Charles University (1977).
;Selección d'artículos:
* *Contemporaneous Evidence for the Relative Chronology of Dyns. 4 and 5, in: Y. Hornung – R. Krauss – D. A. Warburton (eds.), Ancient Egyptian Chronology, (HdO. Section 1. The Near and Middle East 83), Leiden – Boston 2006.*
* *The Abusir Pyramids Quarry and Supply Road, in: P. Jánosi (ed.), Structure and Significance. Thoughts on Ancient Egyptian Architecture, (DÖAW 33), Wien 2005, páxs. 531-538.*
* *Archaeological Remarks on the 4th and 5th Dynasty Chronology, Archiv Orientální, Volume 69: 2001, páxs. 363-418*

## Referencies

## Enllaces esternos
* Miroslav Verner Páxina de sitio web caltenida pol Institutu Checu d'Exiptoloxía. 
* Entrevista con Miroslav Verner (en checu)
Mignamigra

Na mitoloxía del Congo, **Mignamigra** ye'l nome que recibe un árbol mitolóxicu que se supón qu'esistía en dichu territoriu.

D'esti árbol mitolóxicu dicíase que nél s'atopaba siempres un venenu y el remediu pa neutralizalo, de cuenta que el que se emponzoñaba col frutu curar coles fueyes y el que se emponzoñaba coles fueyes, de manera contraria, curar colos frutos.
## Referencies
Mormyrus

***Mormyrus*** ye un xéneru de pexes africanos de la familia Mormyridae dientro de la subfamilia Mormyrinae, que'l so rangu de distribución atópase tantu nel Este africanu, como nel Norte y Nordeste, nos llagos Nasser, Edward, George y Albert, río Albert, Nilu, Baro, Rift y Aswa, y los sistemes hidrícos Ghazal y Jebel, Nilu Blancu y Nilu Azul, ente otros.

En función de la so morfoloxía, puede clasificase dientro del grupu de «pez elefante» &mdash;xunto col *[[Campylomormyrus]]* y *[[Gnathonemus]]*&mdash;. Este considera a aquelles especies que tienen una boca d'estensión particularmente prominente, polo que se-yos llama popularmente «pexes de ñariz d'elefante»; dicha estensión usualmente consiste nun allargamientu carnosu flexible xuníu al quexal inferior y ta fornida con sensores de tactu y probablemente de gustu.

D'alcuerdu a la IUCN, l'estáu de caltenimientu de la mayoría de les sos especies puede catalogase na categoría de «menos esmolecedora (LC o LR/lc)», anque dientro de la categoría «vulnerable (LC o LR/lc)» tán el *[[Mormyrus cyaneus]]* y el *[[Mormyrus iriodes]]*, y «en peligru d'estinción (EN)» atópase'l *[[Mormyrus subundulatus]]*.

## Especies
* *[[Mormyrus bernhardi]]* Pellegrin, 1926
* *[[Mormyrus caballus]]* Boulenger, 1898
** *[[Mormyrus caballus asinus]]* Boulenger, 1915
** *[[Mormyrus caballus bumbanus]]* Boulenger, 1909
** *[[Mormyrus caballus caballus]]* Boulenger, 1898
** *[[Mormyrus caballus lualabae]]* Reizer, 1964
* *[[Mormyrus casalis]]* Vinciguerra, 1922
* *[[Mormyrus caschive]]* Linnaeus, 1758
* *[[Mormyrus cyaneus]]* T. R. Roberts & D. J. Stewart, 1976
* *[[Mormyrus felixi]]* Pellegrin, 1939
* *[[Mormyrus goheeni]]* Fowler, 1919
* *[[Mormyrus hasselquistii]]* Valenciennes, 1847
* *[[Mormyrus hildebrandti]]* W. K. H. Peters, 1882
* *[[Mormyrus iriodes]]* T. R. Roberts & D. J. Stewart, 1976
* *[[Mormyrus kannume]]* Forsskål, 1775
* *[[Mormyrus lacerda]]* Castelnau, 1861
* *[[Mormyrus longirostris]]* W. K. H. Peters, 1852
* *[[Mormyrus macrocephalus]]* Worthington, 1929
* *[[Mormyrus macrophthalmus]]* Günther, 1866
* *[[Mormyrus niloticus]]* (Bloch & J. G. Schneider, 1801)
* *[[Mormyrus ovis]]* Boulenger, 1898
* *[[Mormyrus rume]]* Valenciennes, 1847
** *[[Mormyrus rume proboscirostris]]* Boulenger, 1898
** *[[Mormyrus rume rume]]* Valenciennes, 1847
* *[[Mormyrus subundulatus]]* T. R. Roberts, 1989
* *[[Mormyrus tapirus]]* Pappenheim, 1905
* *[[Mormyrus tenuirostris]]* W. K. H. Peters, 1882
* *[[Mormyrus thomasi]]* Pellegrin, 1938

## Mitoloxía
Según la teoloxía heliopolitana del Antiguu Exiptu, foi un pexe *oxirrinco* quien se comió'l falu d'Osiris, dempués de ser desmembrado pol so hermanu Set. Plutarcu menta tamién que foi taramiáu por un *oxirrinco*, que ye identificáu como un mormiro. Y a esti pexe identifícase-y 
cola diosa Tueris na mitoloxía exipcia.

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Morne Brabant

**Le Morne Brabant** ye una península nel estremu suroeste d'Islla Mauriciu y el llau más a barloventu de la isla.

Ye destacada por una sola roca basáltica con un cume de 556 metros sobre'l nivel del mar considerada una de les vistes más pimpanes en Isla Mauricio. El cume cubre un área de más de 12 hectárees. Na so fachada esisten numberosa cueves y ta arrodiada d'una llaguna.

Nesta zona atopa una de les tres reserves de la Hibiscus fragilis, una de les plantes más rares del mundu. Otra planta estraña que crez solamente nos llaos del monte ye la Trochetia boutoniana.

Esta llomba foi famosa mientres el sieglu XIX pos los esclavos fuxitivos usar como abellugu. Tres l'abolición de la esclavitú na isla, una espedición de la policía viaxó a la roca'l 1 de febreru de 1835 pa comunicar a los esclavos que yeren xente llibre. Sicasí, los esclavos nun entendieron lo que-yos dicíen y bastiáronse al vaciu suicidándose. De magar, esti día ye celebráu polos criollos mauricios como conmemoración añal de l'abolición de la esclavitú.
 
La península de Le Morne beneficiar d'una microclima.

En 2003 proclamóse la so candidatura pa la llista del Patrimoniu de la Humanidá. En 2008 el procesu de nominación remató incluyéndose'l llugar na llista.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Le Morne Brabant: El patrimoniu de Mauricio
* UNESCO World Heritage Centre - Le Morne Brabant
* Le Morne Heritage Trust Fund
* Le Morne et le ghat  en francés.
* Khal Torabully : Le Morne, le Ghat et l'Unesco en francés.
Mohamed Ahmed-Chamanga

**Mohamed Ahmed-Chamanga**  ye un llingüista, escritor, investigador, políticu y profesor d'Islles Comores. Nació en Ouani (Nzwani) en 1952. 

Trabayó enforma pa dar a conocer la cultura comorana y en 2006 foi candidatu a la eleición presidencial. 

Tres los sos estudios secundarios, se diplomó en filoloxía suaḥili y árabe, y viaxó a Madagascar y depués a Francia onde cursó estudios de llingüística. Propunxo en 1976 un métodu de trascripción del shikomori, y empezó a escribir artículos nesta llingua bantú. Más tarde, publicó la so tesis «Le Shindzuani (Comores): Phonologie, morphologie, lexique» (1991). Redactó munchos artículos sobre'l shikomori y trascrito munchos cuentos comoranos.

Anguaño ye profesor de comorano nel «Institut National des Langues et Civilisations Orientales» (INALCO) de París, collaborador del «Centre National de Documentation et de Recherche Scientifique» (CNDRS, Moroni y Ouani) y profesor de la Universidá de les Comores dende la so creación. 

## Bibliografía
Ahmed-Chamanga ye autor, co-autor o editor de:
* *Le Dictionnaire comorien-français et français-comorien*, París: Selaf, 1979
* *Lexique comorien (shindzuani)-français*, París: Éd. l'Harmattan, 1992 
* *Contes comoriens de Ngazidja*, París, Montréal (Quebec): l'Harmattan, 1999
* *Introduction à la grammaire structurale du comorien*, Moroni (Comores): Komedit, 2010- 

## Notes y referencies

 
## Enllaces esternos
* Mohamed Ahmed-Chamanga: BiblioMonde 
* 
* Site de l'INALCO 
* L'Université des Comores
Muséu Exipciu Rosacruz

El **Muséu Exipciu Rosacruz**, fundáu pola Orde Rosacruz AMORC, ye un muséu sobre antiguu Exiptu asitiáu nel Parque Rosacruz de AMORC na vecindá del *Xardín de Rosa* de San José (California), Estaos Xuníos.

El fundador de AMORC, Harvey Spencer Lewis, yera coleicionista d'oxetos con simbolismu místicu, dalgunos d'ellos orientales. En 1921 ayudó financieramente a les escavaciones arqueolóxiques en Tell el-Amarna (la ciudá del rei Akenatón) a la sociedá d'esploraciones d'Exiptu de Boston, recibiendo donaciones de miembros de AMORC. A la so vuelta, la sociedá d'esploraciones d'Exiptu donó delles antigüedaes exipcies a AMORC.

En 1928 él presentó al públicu la coleición del "muséu oriental exipciu Rosacruz", asitiáu nos edificios de l'alministración de AMORC, en San José (California).

Dempués del viaxe del Dr. Lewis a Exiptu en 1929, AMORC recibió munchos más oxetos y donaciones y consecuentemente la coleición creció perceptiblemente, con más de 2000 oxetos espuestos.

El segundu *Imperator* de AMORC, Ralph Maxwell Lewis, fíu de Harvey Spencer Lewis, decidió construyir los edificios nuevos del muséu que s'abrir en payares de 1966.

Nesa dómina'l muséu aportó a:
* La esposición más grande d'antigüedaes exipcies nel occidente d'EE.XX.
* L'únicu muséu del mundu con edificios construyíos n'estilu arquiteutónicu del antiguu Exiptu.
* Asitiáu nun formosu parque d'estilu exipciu.

En 1995 Julie Scott, Gran Maestru de la Orde Rosacruz AMORC, convertir na direutora del muséu.

Una notable actividá asocedió en 1999, cuando'l muséu empezó la esposición itinerante "Muyeres del Nilo" acompañada de conferencies. "Muyeres del Nilo" viaxó al traviés de los Estaos Xuníos y Canadá, hasta 2001. En 2000-2002 una estatua en piedra de Cleopatra viaxó a Roma, Londres y Chicago n'esposiciones similares.

La orde Rosacruz AMORC sigue sofitando y ampliando el muséu y les sos actividaes educatives y científiques.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial del muséu (n'inglés)
Muséu Carnegie d'Historia Natural

El **Muséu Carnegie d'Historia Natural** ta allugáu nel 4400 de la Av. Forbes, nel barriu d'Oakland de Pittsburgh, Pennsylvania. Foi fundáu pol industrial residente d'esta ciudá, Andrew Carnegie en 1896 y caltuvo a lo llargo de la so esistencia una reputación internacional pola so dedicación a la investigación llogrando caltenese ente los cinco meyores museos d'Historia Natural de los EEXX.

## Descripción ya historia
El muséu consta de 10.700 m² distribuyíos en venti galeríes según n'espacios d'investigación, biblioteca y oficines. La so coleición llegá a los vientidós millones de especímenes, de los cualos namái 10.000 atopar n'exhibición ente que un millón atópense catalogaos na so base de datos. 

El muséu llogró reconocencia per primer vegada en 1899 cuando los sos científicos desenterraron los fósiles del *[[Diplodocus]] carnegie*. Anguaño'l so patrimoniu inclúi la coleición de dinosaurios del Xurásicu más grande del mundu y la so amuesa permanente *Dinosaurios nel so tiempu* ufierta la tercer coleición más grande de dinosaurios exhibida nos Estaos Xuníos, (detrás de la del Muséu Nacional d'Historia Natural del Institutu Smithsonianu y de la del Muséu Americanu d'Historia Natural.

Los sos especímenes más notables son l'únicu fósil d'un *[[Apatosaurus]]* mozu, el primer exemplar nel mundu d'un *[[Tyrannosaurus rex]]* y un exemplar apocayá identificáu de *[[oviraptorosauria]]* llamáu *[[Anzu (animal)|Anzu]] wyliei*.

Equipos d'investigación qu'incluyíen científicos del Carnegie fixeron descubrimientos relevantes como'l del *[[Puijila darwini]]*, el *[[Castorocauda]] lutrasimilis*, y el *[[Hadrocodium]] wui*.

Otres muestres permanentes inclúin la sala Hillman de xemes y minerales, la sala de la Fundanción Alcoa de los nativos americanos, la sala Wyckoff de la vida nel mundu polar Árticu, la sala Walton del antiguu Exiptu, la sala Benedum de xeoloxía y la Reserva Natural Powdermill establecida pol muséu en 1956 pa sirvir como campu d'estudiu de poblaciones orixinaries nel llargu plazu.

## Ver tamién

* Andrew Carnegie
* Arnold Edward Ortmann
* Carl H. Eigenmann

* Walter Edmond Clyde Todd

## Referencies

## Enllaces esternos

* Carnegie Museum of Natural History
* Powdermill Nature Acute
* CMNH Factsheet
Muséu Georges-Labit

El **Museo Georges-Labit** (*Musée Georges-Labit*) d'arte asiático y antigüedad exipcies, foi fundáu en 1893. Asitiáu na ribera de la canal du Midi, en Toulouse (Francia), el so edificiu ye un palacete d'estilu moriscu, a la moda de la dómina, asitiáu metanes un pequeñu xardín de tipu mediterraneu con incrustraciones asiátiques. 

Construyíu a mediaos del sieglu XIX, el so nome provién del viaxeru y coleicionista tolosano Georges Labit (1862-1909), apasionáu del arte d'Asia y de la historia de les relixones, que vivió ellí ente 1862 y 1899, axuntando múltiples oxetos como frutu de los sos viaxes en busca de civilizaciones y pueblos desconocíos.

Axunta múltiples oxetos exóticos:
* Una coleición d'oxetos d'arte del Estremu Oriente: India, Champa, Annam, Siam, Laos, Java, Tíbet, Nepal, China y Xapón.
* Una coleición d'oxetos exipcios y coptos en depósitu, procedentes del Muséu Guimet.

## Oxetos espuestos
El muséu acueye una coleición d'arte oriental d'hasta tres sieglos d'antigüedá con oxetos relixosos tibetanos, pintures y oxetos rituales indios, budas, escultures jemeres, cerámiques chines de dómina Qing, mázcares de teatru nō o armadures de samurai. De la coleición exipcia destaca la cámara funeraria con momies y sarcófagos y distintos cercos.


Labit - Grue - Japon Periode Edo - 59 318.jpg|Gruya del periodu Edo.
Labit - Parure rituelle népalaise, os de yach, XIXe siècle.jpg|Adornu ritual nepalés, sieglu XIX.
Labit - Bodhisattva Jizô - Japon fin de la période Edo - Inv 69 10 7.jpg|Estatua de Bodhisattva Jizo, finales periodu Edo, madera esculpida dorada y lacada.
Labit - Bouddha Amida - Japon fin de la période Edo - 59 498.jpg|Buda Amitābha del Xapón de finales periodu Edo (1615-1868), madera esculpida dorada y lacada.
Ficheru:Buddha naga 01.JPG|Buda protexíu pola Naga (cobra policéfala) d'estilu Bafuón del sieglu XI.
Labit - Stele of Pa-di-Usir - 7th 6th century BC Egypt Inv. 49.265.jpg|Cercu de Pa-di-Usir. Baxa dómina d'Exiptu. Sieglos VII-VI&nbsp;e.&nbsp;C. 


## Referencies

## Enllaces esternos
Muséu Nacional d'Alexandría

El **Muséu Nacional d'Alexandría** (n'inglés *Alexandría National Museum*, ANM) ye un muséu allugáu na ciudá d'Alexandría, Exiptu. Foi inauguráu'l 31 d'avientu de 2003 pol presidente exipciu Hosni Mubarak y ta asitiáu nun palaciu restauráu d'estilu italianu, próximu al centru de la ciudá, na cai Tariq al-Horreya, l'antigua rue Fuad.

## Historia
El muséu agospiar nel vieyu palaciu del pachá Al-Saad Bassili, que foi unu de los más ricos mercaderes de madera n'Alexandría. La construcción del edificiu data de 1926 como una casona blanca d'estilu italianu, alcontrada alredor d'un gran xardín, amás d'allugar un suétanu utilizáu mientres los ataques aéreos de la Segunda Guerra Mundial. El proyeutu de construcción foi realizáu por un arquiteutu francés qu'utilizaba estilos italianos nes sos construcciones. El palaciu de trés plantes yera un llugar d'alcuentru pa persones de clase alta de la sociedá exipcia n'Alexandría. 

La villa foi vendida a los Estaos Xuníos en 1960 pa instaurar el so consuláu, y darréu pasó a titularidá estatal cola compra pol Ministeriu de Cultura en 1997 por 12 millones de llibres exipcies. La so conversión a muséu, incluyendo equipamientu audiovisual, sistemes antiincendios y de seguridá costaron otros 18 millones.

## Coleición
El Muséu Nacional d'Alexandría alluga alredor de 1.800 oxetos, que describen la hestoria d'Alexandría y Exiptu. Munches pieces provienen d'otros museos exipcios. El muséu contién pieces de les civilizaciones del antiguu Exiptu, copta y del mundu musulmán, según obres del periodu helenísticu d'Exiptu, con pieces de Heracleion y Canopo. Dalgunos de los oxetos atopaos son vasos canopes, mashrabiyas y pieces del reináu de Nectanebo II. Tamién hai un espaciu dedicáu a la ciudá d'Alexandría, con oxetos del sieglu XX. Dalgunos d'ellos son artefautos del gobiernu de Caracalla, figures d'Aguamala, vistimienta musulmana, un bustu de Briniky y pieces procedentes de ruines antigües. Apocayá, el muséu recibió una escultura d'Alexandru Magnu.

De la mesma, esiste una coleición de xoyes, armes, estatuaria, numismática y vidriu.

* Planta 1: Dómina faraónica. Les momies amosar nuna recreación d'una cámara funeraria.
* Planta 2: Dómina grecorromana. Inclúi pieces topaes n'escavaciones arqueolóxiques submarines de la mariña alexandrina.
* Planta 3: Dómina copta, árabe (abásidas, omeyes, fatimíes ...) y sieglos XIX y XX.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Museos Exipcios
Muséu Nacional d'Arte Africano

El **Muséu Nacional d'Arte Africano**  ye un muséu de la Institución Smithsonian en Washington D.C.. Atopar nel llau sur del National Mall, y ta especializáu n'arte y cultura africana. El muséu empezó como una coleición privada y en 1979 entró a formar parte de la Smithsonian. La so entrada ta asitiada a un llau del Castiellu de la Institución Smithsonian, na Independence Avenue. 

Al igual que la Galería Freer y la Galería Arthur M. Sackler, el Muséu Nacional d'Arte Africano ye un muséu so tierra. Ta conectáu cola Sackler al traviés d'un pasiellu soterrañu. El muséu recueye una coleición de pintures del primer pintor reconocíu d'arte africano contemporaneu Fathi Hassan.

## Referencies

## Enllaces esternos
Muséu Exipciu de Berlín

El **Muséu Exipciu de Berlín** (n'alemán: Ägyptisches Museum und Papyrussammlung) custodia una de les coleiciones más importantes del mundu d'antigüedaes exipcies. La coleición ye parte del Neues Museum.

## Historia
El muséu anicióse nel sieglu XVII de la coleición d'arte real de los monarques de Prusia. Alexander von Humboldt encamentara que se creara una seición exipcia, y los primeros oxetos lleváronse a Berlín en 1828 con Federicu Guillermu III de Prusia. Dempués de la Segunda Guerra Mundial, mientres la cual sufrió graves daños, el muséu quedó estremáu ente'l Berlín Oriental y el Berlín Occidental, axuntáu de nuevu dempués de la Reunificación d'Alemaña.

## La coleición

La coleición ufierta una visión completa de la cultura y l'arte del Antiguu Exiptu mientres un periodu de cuatros milenios. El muséu ta entamáu en tres zones temátiques: la vida cotidiana nel valle del Nilu, la veneración de faraones y dioses, y les creencies nel más allá. Tamién tien parte de los más significativos escritos exipcios antiguos en papiru, como'l Papiru Westcar.

La coleición compónse d'oxetos que daten dende'l periodu predinásticu d'Exiptu (ca. 4000 e.C.) hasta'l periodu de dominación romana, anque la mayoría daten del reináu d'Akenatón (ca. 1340 e.C.)

La obra más famosa exhibida ye'l Bustu de Nefertiti, esceicionalmente bien calteníu y de vivos colores. La coleición foi treslladada de Charlottenburg al Altes Museum en 2005 y foi reasitiáu nel Neues Museum, reconstruyíu na Islla de los Museos de Berlín n'ochobre de 2009.

## Ver tamién
* Neues Museum
* Bustu de Nefertiti
* Cabeza verde de Berlín
* Papiru Westcar

## Referencies

## Enllaces esternos

* Ägyptisches Museum und Papyrussammlung
Muséu d'Artes d'África IFAN

El **Muséu d'Arte Africano**, conocíu como **Muséu de Dakar IFAN** o **Muséu Theodore Monod d'Arte Africano** últimamente, ye un muséu asitiáu en Dakar y parte del Institutu Fundamental del África Negra (IFAN), dientro de la Universidá Cheikh Alce Diop.

Ye parte de los sitios oficiales d'agospiamientu de les obres espuestes na Bienal de Dakar.

## Historia
Asitiáu na plaza de Soweto, l'edificiu foi construyíu en 1931 nel estilu sudanés, nun principiu allugó la sede de l'Alministración Xeneral de la África Occidental Francesa (AOF), el muséu, dempués de la fundación en 1936 por Theodore Monod del Institutu francés del África Negra (IFAN), que va camudar el so nome ensin camudar l'acrónimu na década de 1960. Ye a partir d'entós cuando les coleiciones tán realmente disponibles pal públicu. Sicasí, el primer rexistru d'un oxetu data de 1941.

El muséu foi anováu en 1995. Ente xineru 2005 y febreru de 2008, el comisariu foi Abdoulaye Camara.

Conocida dende va tiempu como'l Muséu d'Arte Africano, camudó'l so nome en 2007 por Decretu Presidencial Nº 2007-1528 de 13 d'avientu de 2007 y pol de Muséu Theodore Monod d'Arte Africano.

## Coleiciones

*Vease tamién: [[Cultura de Senegal]]*

El muséu ta dedicáu a les artes y les tradiciones d'África occidental y cuenta con aproximao 9.000 oxetos de los cualos unos 300 presentar al públicu de forma permanente.

Anque menores, tien semeyances col Muséu del Home en París, con munches situaciones de la vida cotidiana, como los ritos d'apandamientu ente los Yoruba de Nixeria o les salíes de mázcares en Senufo de Costa de Marfil. Si les mázcares tán bien representaes, tamién hai elementos como estatues tallaes, puertes, asientos o tambores. El papel del oru nel comerciu trans-saḥarianu ye mentáu por una serie de cuadros y xoyes diverses. Los exemplos de l'artesanía principal d'África occidental tán espuestos: alfarería, cerámica, testiles y cestería ente una gran variedá de colores y materiales.

## Referencies