Osaka

(pronunciación xaponesa: ) ye la tercera ciudá más grande de Xapón, dempués de Tokiu y Yokohama. Atópase allugada na principal islla del archipiélagu, Honshū (本州, *Honshū*), na desaguada del ríu Yodo na badea d'Osaka. La ciudá ye unu de los puertos y centros industriales más importantes de Xapón, según la capital de la prefeutura d'Osaka (大阪府, *Ōsaka-fu*). Forma parte de la rexón de Kansai y ye'l nucleu del área metropolitana Osaka-Kōbe-Kioto (Keihanshin), que tien una población de 18&nbsp;644&nbsp;000 habitantes.

## Historia

La ciudá d'Osaka foi orixinalmente nomada como Naniwa (浪速). El nome tamién foi escritu d'antiguo como 浪華 o 浪花, coles mesmes llectures. Esta forma d'escribir nun ye bien común anguaño, pero inda hai xente que lo usa y apaez en documentos históricos xaponeses. L'emperador Kotoku construyó en dicha ciudá'l so palaciu, el palaciu Naniwa Nagara-Toyosaki, y convirtió la zona na capital (Naniwa-kyō). La ciudá exerció como capital dende 652 hasta 655, cuando'l estatus foi tresferíu a Asuka-kyō. En 744 Naniwa-kyō convertir de nuevu en capital per orde del emperador Shōmu, pero en 745 la capital foi treslladada a Heijō-kyō (actual Kioto).

Históricamente, Naniwa foi un puntu terminal de la vía marítima dende l'oeste, Kyūshū, Corea y China y una conexón fluvial ente la provincia de Yamato al este (actual prefeutura de Nara) y la provincia de Yamashiro al noroeste (actual prefeutura de Kioto). Sicasí, les sedimentaciones traíes pel ríu tornáronse un problema que superó les posibilidaes téuniques de caltenimientu portuaries del Xapón del sieglu IX, colo que Naniwa foi perdiendo importancia.

En 1496, la secta budista Xingo Shinshu construyó'l so cuartel xeneral nel altamente fortificáu templu Ishiyama Hongan-ji, en Ishiyama. En 1576, Oda Nobunaga sitió'l templu mientres cuatro años, hasta la rindición de los monxos en 1580. El templu foi destruyíu y Toyotomi Hideyoshi utilizó'l llugar pa la construcción del so propiu castiellu, el castiellu d'Osaka, colo que Hideyoshi ye consideráu'l fundador de l'actual Osaka. La prosperidá de la ciudá amontar mientres la yera Edo, periodu nel cual Osaka funcionó como'l centru económicu de Xapón.

Mientres el shogunato Tokugawa, Osaka llamóse Ozaka (大坂, *Ōzaka*). Mientres l'empiezu de la dómina Meiji, el gobiernu renombró la ciudá como Osaka (大阪, *Ōsaka*), nome que caltién na actualidá. Osaka siguió'l so desenvolvimientu, pero foi gradualmente superáu como centru de poder económicu y políticu cola designación de Tokiu como capital de la nación, principalmente dende'l sieglu XXI.

## Demografía
La población envalorada del añu 2011 yera de 2&nbsp;669&nbsp;000 habitantes, con una densidá poblacional de 12&nbsp;006 persones per quilómetru cuadráu. L'área total ye de 222,30 km².

La xente d'Osaka fala un dialeutu del xaponés llamáu dialeutu d'Osaka (大阪弁, *Ōsaka-ben*), que se caracteriza ente otres coses por una entonación distinta y l'usu de la inflexón verbal *hen* (へん) o *hin* (ひん) en llugar del *nai* (ない) estándar pa la conxugación negativa de verbos. Pa romper el xelu con daquién d'Osaka puede dicise «Osaka-ben wakarehen» que ye dicir «nun entiendo'l dialeutu d'Osaka» dichu nel dialeutu d'Osaka.

Alredor de 118&nbsp;000 estranxeros moren na ciudá, siendo la comunidá coreana con 96&nbsp;000 habitantes la mayor. La comunidá coreana concéntrase principalmente n'Ikuno-ku (生野区), onde s'atopa'l barriu coreanu de Tsuruhashi.

## Clima
Osaka tien un clima subtropical húmedu (*Cfa* na clasificación climática de Köppen), con cuatro estaciones estremaes. De normal hai iviernos nidios, siendo xineru'l mes más fríu del añu con una temperatura medio máxima de solu 9,5&nbsp;°C. En rares ocasiones llega a nevar na ciudá. La primavera empieza yá lloñe del nidiu clima del iviernu, pero'l mesmu termina siendo templáu y húmedu. Al ser Osaka una de les ciudaes más al sur de Xapón ye de les primeres en recibir les agües del *[[Dómina lluviosa nel Este d'Asia|tsuyu]]*, empezando éstes ente finales de mayu y terminando a principios de xunu. Los branos son bien templaos y húmedos. Nos meses d'agostu y xunetu, la temperatura medio diaria algama los 35&nbsp;°C, ente que les temperatures nocherniegues algamen de normal los 25&nbsp;°C. Mientres la seronda, les temperatures tienden a baxar adulces; na so primer metá asemeyar al clima de branu, y na so metá final, al clima ivernizu.

## Paisaxe de la ciudá

## Economía

El Productu Interior Brutu (PIB) de la ciudá d'Osaka nel añu fiscal de 2004 foi de 21&nbsp;300&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 yenes, con una medría del 1,2% respectu al añu anterior. La cifra representa alredor del 55% de la producción total de la prefeutura d'Osaka y el 26,5% na rexón de Kinki. En 2004, el comerciu, los servicios y la manufactura yeren les trés industries más grandes, representando'l 30%, 26% y 11% del total, respeutivamente. El ingresu per cápita de la ciudá foi d'alredor de ¥ 3,3 millones, 10% superior a la de la prefeutura d'Osaka. MasterCard Worldwide informó en 2008 que Osaka ocupaba'l llugar 19 ente los principales centru comerciales del mundu sobre la base de que desempeña un papel importante na economía global.

El PIB nel área metropolitana d'Osaka (Osaka y Kobe) ye de 341&nbsp;000 mil millones de dólares. Osaka, xunto con París y Londres, tien una de les zones d'influencia más granibles del mundu. Históricamente, la ciudá yera'l centru del comerciu en Xapón, especialmente na Edá Media y pre-moderna.

Munches empreses grandes yá treslladaron les sos oficines centrales a Tokiu. Sicasí, delles empreses importantes como Panasonic, Sharp y Sanyo inda tienen la so sede en Osaka. Apocayá, la ciudá empezó un programa, encabezáu pol alcalde Junichi Seki, p'atraer la inversión nacional y estranxera.

## Política
El Conseyu de la ciudá d'Osaka ye'l gobiernu llocal de la ciudá, formáu so la Llei d'Autonomía Llocal. El Conseyu cunta con ochenta y nueve asientos, asignaos a los venticuatro distritos proporcionales a la so población y reelixíos polos ciudadanos cada cuatro años. El Conseyu escueye al so presidente y vicepresidente. Toshifumi Tagaya (PLD) ye l'actual presidente dende mayu de 2008. L'alcalde de la ciudá ye escoyíu direutamente polos ciudadanos cada cuatro años, de conformidá cola Llei d'Autonomía Llocal. Toru Hashimoto, ex gobernador de la Prefeutura d'Osaka, ye l'alcalde d'Osaka dende 2011. L'alcalde sofitar en dos vicealcaldes, anguaño Akira Morishita y Takashi Kashiwagi, que son nomaos por él acordies cola ordenanza municipal.
Osaka tamién alluga delles axencies del Gobiernu xaponés.

## Deportes

### Béisbol
Osaka tien dos equipos de béisbol preponderantes, dambos na Lliga Xaponesa de Béisbol Profesional:
* Orix Buffaloes, que xueguen nel Osaka Dome y qu'esisten con tal nome dende 2005, surdiendo de la fusión de dos clubes anteriores, Orix Blue Wave y Osaka Kintetsu Buffaloes; el so antepasáu más antiguu, entós, ye l'equipu llamáu Osaka Hankyu, surdíu en 1936. Como parte de la so historia, solamente contabilícense los títulos llograos de parte del Orix Blue Wave, ente que aquellos del Kintetsu Buffaloes considérense llogros d'un equipu distintu, yá sumíu. Poro, el Orix Buffaloes cuenta con doce títulos de la Pacific League y cuatro títulos de la Serie de Xapón (dambos llograos más apocayá en 1996). Sicasí, nun llogró nengún títulu desque esiste col so nome actual.
* Hanshin Tigers, que xueguen nel Estadiu Koshien, sacante por dellos partíos qu'apuesten nel Osaka Dome, de normal n'agostu, que ye cuando'l so estadiu regular ta ocupáu. Surdieron en 1936 como Osaka Tigers y camudaron al so nome actual en 1961. Xueguen na Central League, de la cual fueron campeones cinco vegaes (la más recién en 2005), amás de llograr un campeonatu de la Serie de Xapón en 1985.

### Fútbol
La ciudá cunta con dos equipos de fútbol profesional: la Gamba Osaka y la Cerezo Osaka.

* Gamba Osaka. Ye l'equipu más reconocíu de la ciudá d'Osaka, cuntando nes sos vitrines con gran cantidá de títulos nacionales ya internacionales. Fundáu en 1980 como Matsushita Electric Industrial Football Club, so esta denominación ganó la Copa del Emperador en 1990. En 1993 xunir a la J. League siendo unu de los 10 miembros fundadores orixinales de la Division 1. Xuega como llocal nel Estadiu de Fútbol de Suita, un modernu estadiu pa 40.000 espectadores sentaos.

* Cerezo Osaka. Fundáu en 1957 como Yanmar Diesel Football Club. So esta denominación ganó'l campeonatu de lliga en cuatro causes (per última vegada en 1980) y la Copa del Emperador en trés (más apocayá en 1974); en 1995 xunir a la naciente J. League, na cual participó dende entós entrepolándose ente la Division 1 y la Division 2. Apuesta los sos partíos nel Estadiu Kincho.

### Sumo
El Haru Basho (春場所) o Tornéu de Primavera, tamién conocíu como Sangatsu Basho (三月場所), ye'l segundu tornéu añal de sumu que se celebra en Osaka nel mes de marzu.

## Tresporte

### Aire
L'Aeropuertu Internacional de Kansai ye'l principal aeropuertu, alcontráu nuna islla artificial rectangular construyida na badea d'Osaka, y ye utilizáu por Osaka y les ciudaes circundantes de Nara, Kōbe y Kioto, ente otres. Kansai (関西) ye'l términu xeográficu que s'utiliza pa l'área occidental de Honshu. L'aeropuertu ta conectáu por servicios d'autobús y tren escontra'l centru de la ciudá y los suburbios más importantes. El más antiguu Aeropuertu Internacional d'Osaka, en Itami, sigui funcionando pa vuelos nacionales.

### Mar

El puertu d'Osaka sirvi como centru de tresporte marítimu pa la rexón de Kansai, xunto col puertu de Kobe.

#### Tresporte de persones
Les conexones de los *[[Tresbordador|ferries]]* d'Osaka son enforma ameyores que les de Tokiu pola so llocalización, más cercana a otres rexones del continente asiáticu. Esisten *ferries* internacionales que conecten Osaka con Shanghai, Tianjin, Corea y apocayá con Taiwán. Amás hai *ferries* regulares de calter nacional que conecten Osaka con Kitakyushu, Kagoshima, Miyazaki y Okinawa.

#### Tresporte de mercancíes
El tresporte de mercancíes del puertu d'Osaka xuega un papel importante dientro del tresporte marítimu nacional ya internacional, yá que les sos árees d'esportación ya importación tomen tol globu terráqueo. Anque'l puertu de Kobe en 1970 aportó a el más transitáu del planeta, ésti nun volvió apaecer ente los 20 más transitaos. Asina tamién l'área de Kansai cunta con 5 gasoductos.

### Metro d'Osaka

Amás tamién hai una rede de metro bien usada, el metro d'Osaka, con 880 millones de pasaxeros cada añu, siendo asina la octava rede más usada del mundu. Foi abierta en 1933.
Amás hai redes de trenes tantu de la empresa Japan Railways como d'otres empreses privaes, que conecten los suburbios de la ciudá y a Osaka coles sos ciudaes vecines.

## Cultura
Osaka cuenta con una importante vida cultural, na que destaca la Orquesta Filarmónica.

### Museos

El Muséu nacional d'arte o Muséu nacional d'arte internacional (NMAO) ye un muséu soterrañu d'arte internacional, qu'alluga principalmente coleiciones de la posguerra y qu'exhibe esposiciones temporales con regularidá. El Muséu de la Ciencia d'Osaka atópase allugáu xunto al Muséu nacional d'arte, y cuenta con un planetariu y un teatru OMNIMAX. El Muséu de cerámica oriental cuenta con más de 2000 pieces de cerámica provenientes de China, Xapón, Corea y Vietnam, y ente les sos principales pieces destaquen delles pieces de celadón de Corea espuestes so lluz natural. El Muséu municipal d'arte d'Osaka atopar nel Parque Tennōji, y cuenta con 8000 pintures y escultures xaponeses y chines. Al Muséu marítimu d'Osaka, abiertu nel añu 2000, apuértase solo por aciu un túnel submarín que desagua na so cúpula. El Muséu d'Historia d'Osaka, abiertu en 2001, atopar nun edificiu modernu qu'apurre una visión del castiellu d'Osaka. Les sos esposiciones cubren la historia de la ciudá, dende la Prehistoria hasta l'actualidá. El Muséu d'Historia Natural d'Osaka alluga una coleición venceyada a la historia natural y la vida.

## Educación

### Universidaes
Por ser la mayor ciudá na rexón de Kansai en Osaka hai un bon númberu d'universidaes, dalgunes d'elles son:
* Universidá de Kansai
* Universidá d'Osaka

## Turismu

Osaka atópase estremada en seiciones norte (北, *kita*) y sur (南, *minami*). L'área comercial del distritu d'Umeda (梅田) atópase allugada nel norte, ente que l'área d'entretenimientos pela redolada de la ponte Dotonbori (道頓堀橋, *dōtonboribashi*) en Namba allugar al sur de la ciudá. El sur tamién agospia los centros comerciales de Shinsaibashi y Tenjinbashi. Los centros financieru y xurídicu atópense allugaos ente'l norte y el sur, principalmente en Yodoyabashi y Honmachi.

Osaka ye famosu polos sos *[[bunraku]]* (teatru de marionetes tradicional), el so teatru *[[kabuki]]* y el *[[manzai]]*, una forma contemporánea de diálogos cómicos. Amás, ye conocida por ser la ciudá natal de los integrantes d'un famosu grupu musical de *[[enka]]* modernu, Kanjani8.

Dientro de les atraiciones turístiques principales, atópense:

* El castiellu d'Osaka (大坂城, *Ōsaka-jō*), consideráu l'atraición turística más visitada de tol Xapón, tantu por turistes locales como estranxeros.
* El acuariu d'Osaka (海遊館 *Kaiyūkan*), un acuariu allugáu na badea d'Osaka ya inauguráu el 20 de xunetu de 1990. Atópase baxu techu y ye consideráu unu de los más grandes del mundu, pos contién 30&nbsp;000&nbsp;especímenes de 620&nbsp;especies distintes, tantu de peces como d'anfibios, reptiles, aves y mamíferos, amás d'invertebraos y especies vexetales. Tán distribuyíos en 14&nbsp;tanques con una capacidá total de 11&nbsp;tonelades d'agua, siendo'l so mayor tanque, con 5400&nbsp;tonelaes d'agua, tamién el mayor del mundu. Les sos exhibiciones enfocar nes especies del océanu Pacíficu, representando un total de diez rexones tantu del Cinturón de Fueu del Pacíficicu como de la llamada zona de vida del Pacíficu. El llugar ta establecíu de tala forma que asemeya un percorríu dende la superficie terrestre hasta'l fondu del mar, tratando de representar lo que sería una escursión nel mediu real.
* El distritu Shinsekai (新世界) y la torre d'Osaka (通天閣, *Tsūtenkaku*).
* Numberosos parques de diversiones y temáticos, incluyendo'l Universal Studios Japan, y Expoland.
* El Muséu de la ciudá d'Osaka.
* El Muséu municipal de cerámiques orientales.
* El parque Sumiyoshi.

## Barrios

Osaka tien 24&nbsp;barrios o *chiku* (地区, *chiku*, lliteralmente seición, o sector). Los nomes de los barrios son siguíos pol sufixu ku (区).

* Abeno-ku (阿倍野区)
* Asahi-ku (旭区)
* Chuo-ku (中央区, *chūō-ku*)
* Fukushima-ku (福島区)
* Higashinari-ku (東成区)
* Higashisumiyoshi-ku (東住吉区)
* Higashiyodogawa-ku (東淀川区)
* Hirano-ku (平野区)
* Ikuno-ku (生野区)
* Joto-ku (城東区, *jōtō-ku*)
* Kita-ku (北区)
* Konohana-ku (此花区)

* Minato-ku (港区)
* Miyakojima-ku (都島区)
* Naniwa-ku (浪速区)
* Nishi-ku (西区)
* Nishinari-ku (西成区)
* Nishiyodogawa-ku (西淀川区)
* Suminoe-ku (住之江区)
* Sumiyoshi-ku (住吉区)
* Taisho-ku (大正区, *taishō-ku*)
* Tennoji-ku (天王寺区, *ten'nōji-ku*)
* Tsurumi-ku (鶴見区)
* Yodogawa-ku (淀川区)

## Rellaciones internacionales

### Ciudaes hermanes
Osaka tien 8&nbsp;ciudaes hermanes y cuatro trataos d'amistá y de cooperación:



### Puertos hermanos
La ciudá d'Osaka ta hermanada con otres ciudaes portuaries:



### Ciudaes socies de negocios
Les ciudaes socies comerciales con Osaka son:



## Ver tamién
* Organización territorial de Xapón

## Referencies

### Notes

## Enllaces esternos

* Información útil pa vivir en Osaka (español)
* Presentación d'Osaka per parte de la Esposición Aichi, Xapón 2005
* Páxina oficial de la ciudá d'Osaka (inglés)
*  (inglés)
* Guía de Ciudaes: Osaka
* Que vér en Osaka(español)