Vegecio

**Vegecio**, o **Flavio Vegecio Renato** (llatín: *Flavius Vegetius Renatus*), foi un escritor del Imperiu romanu del sieglu IV. Nada se sabe de la so vida sacante la curtia definición que da él mesmu. Vegecio nun s'identifica como militar, sinón como "vir illustris et comes" (home pernomáu y bonable) términos que, nel llatín de la dómina, señálen-y como un personaxe cercanu al emperador. El cognomen Renato suxer qu'abrazó'l cristianismu na edá adulta.

Nun se conoz la fecha exacta de la so vida, salvu poles referencies históriques de la so propia obra: nel so *Epitoma rei militaris* alude al emperador Graciano como divinizáu, lo qu'asitia la obra como posterior a la muerte d'ésti nel añu 383; una anotación de Flavio Eutropio, una escriba de Constantinopla, sobre unu de los sos manuscritos yá publicaos, data del añu 450. Vegecio dedicó les sos obres al emperador reinante na dómina, pero nun especifica quién yera ésti esautamente; unos estudiosos suxeren que Teodosio I, la hipótesis más probable, y otros que Valentiniano III.

Conócense dos obres sos: *Epitoma rei militaris*, tamién conocíu como *De re militari*, y la menos conocida *Digesta Artis Mulomedicinae* un tratáu de veterinaria sobre les enfermedaes de caballos y mulares. Foi la primera d'elles, *Epitoma rei militaris* (*Compendiu de téunica militar*) la que-y dio más fama. 

## ''Epitoma rei militaris''

Ye un tratáu nel que se describen los usos militares del exércitu romanu na antigüedá. Cita del propiu Vegecio nel prefaciu:

Na mesma obra afirma l'autor qu'escribió primero'l Llibru I como un tratáu independiente y que, dempués, a pidimientu del emperador, ampliar colos trés llibros siguientes. Dellos editores modernos, ensin enforma fundamentu, estremaron el llibru IV en dos metaes: llibru IV dedicáu a la poliorcética y llibru V dedicáu a la guerra nel mar.

Por ser una obra eminentemente práutica, curtia y escrita nun llatín senciellu, foi tenida como referencia ente los militares de la Edá Media y el Renacimientu y, polo detallao del so rellatu, consideróse una importante fonte pa los historiadores. Copiáu con mapa, el testu sobrevivió íntegru hasta los nuesos díes; foi traducíu a dellos idiomes enantes de la invención de la imprenta ya impresu per vegada primer n'Utrecht en 1473. A partir del sieglu XVI la reputación de Vegecio como fonte histórica empezó a aparrar pol descubrimientu d'otros autores como Polibio, y pola oxeción de qu'entemecía confuso les instituciones de diversos periodos del Imperiu romanu.

Vegecio cita ente les sos fontes a Catón, Cornelio Celso, Frontino, Paternu y les constituciones imperiales d'Augustu, Traxanu y Adriano.

Tol llibru carauterizar pola señardá de Vegecio escontra los tiempos anteriores a él y el ensalzamiento de glories pasaes, llamentando l'abandonu nel que s'atopa l'exércitu nel so tiempu, y proponiendo el resurdir d'ésti, poniendo especial énfasis na necesidá de disciplina y entrenamientu. Del llibru I, capítulu I:

A Vegecio débese la máxima «*[[si vis pacem, pa bellum]]*» («si quies la paz, prepara la guerra»), anque'l testu orixinal diz esautamente: «*igitur qui desiderat pacem, praeparet bellum*» («asina que quien deseye la paz, que prepare la guerra») (Llibru 3, prefaciu).

## Referencia bibliográfica
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Epitoma rei militaris. Testu llatín orixinal.
* Escoyeta sobre les instituciones militares. Pa Descargar 
* 
* 
* - Enllaz pa descargar llibru electrónicu en FB2 
* Escoyeta sobre les instituciones militares. En formato web