Padiernos

**Padiernos** ye una llocalidá y un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, comunidá autónoma de Castiella y Llión.

## Símbolos

L'escudu heráldicu que representa al conceyu definir a partir del siguiente blasón aprobáu'l :

La descripción de la bandera del conceyu ye la siguiente:

## Xeografía
;Allugamientu El
conceyu ta allugáu na franxa norte del Valle de Amblés tomando'l so términu municipal 37&nbsp;km² dedicaos na so mayoría al cultivu de cebera. Llenda al norte colos términos de Casasola y Sanchorreja, al este con Muñopepe y Salobral, al sur con Niharra, Solosancho y Sotalbo, y al oeste con La Torre y Muñogalindo. La llocalidá asítiase a una altitú de 1103&nbsp;msnm.

El términu municipal cuenta con tres nucleos de población: Padiernos, Muñochas y Aldealabad.




## Historia
### Orixe del pueblu

Nos términos municipales de Padiernos y Sanchorreja atopáronse restos d'un castru celta, que data de la Edá del Fierro, conocer col nome de Castillejos y tamién col de Sanchorreja, quiciabes porque ye más fácil l'accesu por esti términu, por cuenta de que'l terrén de Padiernos ye más serrapatosu y de mayor altor. Foi descubiertu y escaváu en 1.929 por Claudio Sánchez Albornoz. Xeneralmente los castru atópense asitiaos n'altos cuetos, aisllaos más o menos por calces de ríos o regueros, escarpes o simples fasteres qu'enzanquen l'accesu del enemigu. Asina asocede col casu de los Castillejos que s'atopa nel cuetu más altu del términu. La población del castru (vetonos) dedicar a la ganadería y a l'agricultura, esto haise probáu colos restos de granu de trigu que s'atoparon nes escavaciones.

El castru consta de trés recintos, dos dedicaos a viviendes y el terceru a encerradero de ganáu. Comprobóse que les viviendes yeren de planta rectangular. Anguaño namái s'aprecien los llugares nos que s'atopaben les viviendes. N'unu de los rincones reparóse una gran capa de folla más escuro nel suelu que probablemente indica l'allugamientu del fueu. Nos niveles inferiores del castru atopáronse dellos tipos de cerámica: la escita, la decorada cola téunica de puntu en raya y la pintada sobre'l fondu escuru. Tamién s'atoparon mediu broche de petrina decorada, esporádiques cuentecillas de collar, hachos de fierro y brazaletes de bronce.

A poca distancia del castru pueden reparase tumbes escavaes en grandes roques de granitu onde s'aprecia la forma de la figura humana. Estes tumbes, que s'atopen desamoraes unes d'otres, pueden tar afayaes o tapaes con otra llosa de granitu.

Avanzando na hestoria atopamos cola presencia romana en Padiernos, en primer llugar referida a la terminoloxía: el términu Padiernos deriva d'una quinta romana llamada Villa Paterna, asitiada a unos 500 m. d'onde ta emplazado anguaño'l pueblu. Esti términu tien otru fundamentu anecdóticu nesta lleenda: Cúntase qu'un día, aldericando dos xenros d'una familia que s'asitió nel llugar onde güei s'atopa'l pueblu, el suegru dixo: "Paz, xenros". Estos dos vocablos, pola evolución llingüística xuniríense, convirtiéndose la *Z* en *D* y la *Y* en *I*.
Ye probable qu'esta villa romana tuviera destinada al descansu de los viaxantes, por cuenta de la cercanía d'una de les calzaes romanes, la del Puertu del Picu. Atopáronse restos de güesos y urnes, y cachos de cerámica nel llugar onde se llevantaba Villa Paterna.

### Historia documentada
Cuando podemos falar d'una hestoria con documentación ye a partir de 1515, cuando'l pueblu asitiar nel Valle del Oteru, a unos 2 o 3 Km. escontra'l norte d'onde güei s'atopa. Empieza la vida del pueblu ciñéndose a dos ermites: San Clemente, asitiada nel mesmu valle, y la Virxe de Gracia, asitiada onde güei s'atopa la ilesia parroquial de Padiernos.
Esti pueblu tiende a estremase probablemente pol magníficu y estensu campu qu'apaez a la so vista. Atestigüen la esistencia d'este pueblo dos instrumentos deterioraos que s'atoparon y los nomes que se siguen utilizando pa denominar les zones del Valle del Oteru.

Ye bien probable que los restos d'esti pueblu utilizárense pa la construcción del actual, como les columnes de la ermita de San Clemente, utilizaes nes portalaes de la ilesia actual. Ye de suponer que'l pueblu asitiárase onde güei s'atopa, porque les tierres que la arrodien son más granibles. Al empar que Padiernos, surdieron otros pueblos de la zona por cuenta de la dispersión y enfotu de nueves tierres de los habitantes del valle del Oteru.

Ente les distintes razones poles que'l pueblu ta asitiáu nesti llugar podríen mentase:
* Zona más llana y baxa del términu, que beneficia la producción.
* Tierres cercanes al nucleu poblacional más granibles.
* Cercanía del regueru y esistencia d'agua soterraño.
* Proximidá de víes de comunicación, principalmente la calzada romana.

## Demografía

El conceyu, que tien una superficie de 36,99&nbsp;km², cuenta según el padrón municipal pa  del INE con  habitantes y una densidá de &nbsp;hab./km². Padiernos esperimentó una evolución demográfica similar al restu de poblaciones rurales de Castiella. Dende 1900 a 1960 caltiénse redolada a los 500 habitantes pa cayer sópito na década de los 60 pola fuerte emigración escontra los nucleos urbanos. Nos últimos años, repicó llixeramente pola construcción de dalguna urbanización.
Trátase, por tanto, d'una población bien avieyada, con un destacáu engrosamiento nel tramu d'edá percima de los 80 años que fai perfilar un acusáu decrecimiento nos próximos años.





## Patrimoniu
### Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción

La ilesia actual de la llocalidá de Padiernos, llamada Nuesa Señora de l'Asunción, patrona de la llocalidá, atópase llevantada sobre les ruines d'una antigua ermita llamada La nuesa Señora de Gracia (S. XVI). Tamién esistía mientres la mesma dómina y asitiada al noroeste del pueblu, a un quilómetru d'este, nel llamáu Valle d'Oteru, la ermita de San Clemente, de la cual pueden apreciase dellos restos.

L'actual ilesia asítiase al este del pueblu, aisllada de cualesquier otru edificiu y dientro del mesmu. Mide aproximao unos 26 metros de llargu, 9 d'anchu y 12 d'alta, ocupa aproximao 266 metros cuadraos (ensin cuntar les sos dependencies, que tou ello suma un total de 450 metros cuadraos).

Según consta nos nos archivos parroquiales, la Ilesia foi construyida ente los años 1618-1624. Anque tamién atopemos nos mesmos archivos un documentu nel que consta que la primer misa inaugural foi'l 20 de payares de 1751. Lleguemos a la conclusión de que al haber una diferencia tan grande ente estos dos feches, esti documentu nun puede ser bien fiable. Consta d'una sola nave presidida pol altar mayor que data aproximao del 1800, igual que los altares llaterales y la imaxe de la patrona de la Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción.

El material principal de la Ilesia ye la piedra y les cubriciones tán feches de madera. La puerta principal ta coronada con un arcu de mediu puntu con arquivoltas ensin decoración, amás tien una segunda puerta de les mesmes carauterístiques. Exteriormente la ilesia nun cuntaba con portalaes, estos fueron añadíos dellos años más tarde, realizaos col material de les ermites de San Clemente y la Virxe de Gracia. Adosaos nes parés de les portalaes esisten bancos de piedra, que sirvíen pa les xuntes de les cofraderíes relixoses.

L'actual ilesia foi restaurada nel añu 1965; nesta restauración hubo dellos cambeos nel edificiu:
* L'actual sacristía, antes yera'l bautisteriu y el bautisteriu la sacristía.
* Sumió'l púlpitu que yera de piedra y madera.
* El presbiteriu, taba rematáu por una balaustrada de fierro que tamién sumió.
* La mesa del altar mayor yera de madera y según dellos documentos de gran valor, anque nun se sabe a qué foi debida la so desapaición.
* A los pies de la ilesia, y no fondero de la tribuna, atopábase un arcu de mediu puntu convirtiéndose nuna estructura adintelada.

Anque'l principal motivu d'esta reconstrucción foi l'arreglu de la bóveda.

Tamién nuna reconstrucción anterior (1894) por cuenta de dos fiendes que poníen en peligru la estabilidá de la Ilesia, tuvieron qu'adosala na parte noroeste, dos contrafuertes.

Esistíen dos puertes d'accesu al edificiu alcontraes al norte y al sur. La portada Norte foi tapada nel so interior por cuenta de que dambes atopábense enfrente y había corriente.
 
;Escultura Tola escultura de la Ilesia atópase en cinco retablos. Anque nun sabemos con certidume de qué dómina daten, polos documentos de los llibros de fábrica primeru y cuartu podríamos encuadralos dientro de los años 1581-1628 y 1765-1779.
 
;Retablos
El **Retablu mayor** ocupa tol frente del presbiteriu, termina nun semicírculu que s'afai al arcu de mediu puntu que suxeta la bóveda. El retablu estremar en tres cuerpos verticales, dos llaterales y unu central, dixebraos ente sigo por columnes con basa, fuste estriáu y bien decoráu, los capiteles asonsañando al estilu corintiu quebren una llinia de impostas.

El cuerpu central, más anchu que los llaterales atópase estremáu de la mesma en cuerpos superpuestos. El cuerpu inferior ye l'Altar Mayor y consta d'una mesa de madera policromada y dorada enriba na cual ta'l Sagrariu tamién de madera y con decoración bien recargada, con columnes salomóniques d'estilu barrocu. Sobre esti atopa una escultura del Cristu Crucificáu so un arcu de mediu puntu. Esti Cristu Crucificáu pertenez al sieglu XVI, con pintura esmaltada. Nel cuerpu cimeru d'ésti hai una fornica na que s'atopa una imaxe de La nuesa Señora de l'Asunción, patrona de la parroquia. Ye una talla de madera que mide aproximao 1,20 metros, policromada, de colores vivos y alredor de la cual atópense cuatro ángel tamién de madera. Paez ser que la imaxe foi construyida pol mesmu autor que fixo'l retablu. El costu d'esta imaxe foi de 2.000 reales (según documentos del archivu). Na parte cimera del cuerpu central atópase una figura que representa'l sacrificiu de Isaac, que'l so autor y dómina desconocemos, pero pensamos que probablemente perteneza a la mesma dómina que tol retablu (barrocu).

El cuerpu llateral derechu, tien una fornica afatada con una especie d'orla que contién la imaxe de San Blas que mide 0,90 metros.

El cuerpu llateral esquierdu, tien otra fornica coles mesmes carauterístiques que l'anterior cola imaxe de Santu Domingu de Guzmán, d'iguales carauterístiques que la de San Blas.

Pa dixebrar los cuerpos horizontales esiste una cornisa partida, suxetada por ménsulas que son cabeces d'ánxeles. El retablu na so totalidá ta talláu en madera policromada, onde predomina, el doráu; ta recargáu de decoración vexetal y el fondu de les forniques decoráu con pintures de temes vexetales, onde predominen los colores coloráu y blancu. Poles sos carauterístiques tol retablu, escluyendo la imaxe del Cristu Crucificáu, pertenez al estilu barrocu.

El **Retablu llateral esquierdu** ye'l llamáu altar de San José, ta asitiáu sobre un zócalo de piedra. Tamién ta estremáu en tres cuerpos verticales. Nel cuerpu central hai una fornica qu'acovez la talla de San Xosé col neñu en brazos, de gran realismu, con colores enteros nes vestidures. Na cara del Santu podemos apreciar una espresión de murria, sicasí'l neñu tien una espresión sele.

El **Retablu llateral derechu** tien les mesmes carauterístiques que los dos retablos yá comentaos. Nel central atopamos la talla de la Virxe del Amor Formoso, típica de la escultura barroca.

Los **Retablos inferiores** son totalmente doraos ensin nenguna clase de pintura:
* Llateral esquierdu: dedicáu a la Virxe de la Milagrosa y con una imaxe d'esta, de la que la so manzorga salen unos rayos que son de madera dorao.
* Llateral derechu: cola imaxe del Sagráu Corazón y la talla de San Ramón Onato.

;Pintura Nos
retablos esisten tables d'estilu renacentista con cierta influencia flamenca. Esisten amás d'estes tables una entera, que representa la cayida de Jesús cola cruz, pero ta bastante deteriorada.

Otru cuadru que pensamos ye'l más pervalible, ye un dípticu con dos pintures de Santa Lucía y San Bartolomé, sobre un fondu con panes d'oru, que tien cierta influencia bizantina, pueden reparase nos güeyos resgaos, pero escarecemos de datos sobre l'autor y el so orixe.

;Oxetos de plata Na parroquia esisten
gran cantidá d'oxetos de plata, pero por cuenta de la gran dificultá de descifrar la escritura de los llibros de fábrica nun sabemos a que dómina nin plateros pertenecen estos oxetos.
* Incensarios: Al paecer esistieren trés, pero anguaño namái esiste unu, este tien grabáu na so parte interior l'escudu de Salamanca.
* Corones: esisten delles, destaquen:
** La corona de la Virxe de Gracia, con cuatro tires de plata, cruciada sobre elles otra tira con estrelles de plata y nel centru una cruz.
** Una corona Imperial de plata que se fixo pa la Virxe de l'Asunción.
** La corona del Neñu Xesús, más pequeña, pero de les mesmes carauterístiques que les anteriores.
* Conches y oleos: Daten de 1728. Esiste tamién un Santu Crisma xunto col oleu de los catecúmenos y col de los enfermos. Esistíen tamién dos aguyereties de plata pa dar los oleos.
* Motes: Esisten dos motes, pero nun sabemos esautamente a qué dómina pertenecen. Unu d'ellos tien la copa dorada y según el segundu llibru de fábrica data de 1671. Tamién consta qu'esistió un copón grande ellaboráu con rosetón na parte inferior de la copa.
* Cruz: Consta de dos partes:
** El pie: ta laboreado, tien cuatro pequeñes forniques con cuatro figures que pudieren ser los evanxelistes.
** La cruz: ta recargada de decoración y rematada con una serie de picos. Tanto l'adversu, como l'aviesu, tán igualmente decoraos.

Nel centru de la mesma esiste la figura de La nuesa Señora de l'Asunción y del Cristu Crucificáu

El pie mide aproximao unos cuarenta y tres centímetros y la cruz cincuenta y ocho. Según notes atopaes d'unu de los últimos párrocos, esta cruz foi restaurada en 1959, por 3000 pesetes, xunto con una corona de plata que taba inservible.
 
;Otros oxetos
Amás de los oxetos yá citaos, esiste una custodia de la dómina barroca, dellos candelabros, cruces de bronce y de madera, un corazón con siete espaes y una especie de collarín de plata.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Conceyu Sitiu oficial
* Padiernos  na Diputación Provincial d'Ávila *
 d'infraestructures y equipamientos locales de la Diputación Provincial d'Ávila