Richard Widmark

**Richard Widmark** (**Richard Weedt Widmark**: Sunrise, Minnesota, 26 d'avientu de 1914 - Roxbury, Connecticut, 24 de marzu de 2008) foi un actor de cine d'Estaos Xuníos. Empecipiáu nel teatru y na radio, pasó al cine en 1947, destacando pola so estraordinaria versatilidad, interpretando papeles en películes de cine negru, del oeste o d'aventures.

## Biografía

Richard Widmark creció na llocalidá de Princeton, Illinois. Por causa de l'oficiu del so padre, representante comercial, el mozu Richard moró en distintes poblaciones mientres la so infancia y adolescencia. Finalmente, allegó a la Universidá de Lake Forest, onde estudiaría interpretación. Debutó na radio, en 1938, nel serial *Aunt Jenny's Real Life Stories*. Empezó a trabayar en Broadway, en 1943, cola obra *Kiss and Tell*. Foi declaráu incapacitado mientres la II Guerra Mundial, por cuenta de una perforación de tímpanu.

La so magnífica interpretación nesta obra de teatru foi bien apreciada pol direutor Henry Hathaway, quien cuntó con él pa faelo debutar nel cine con *[[El besu de la muerte (película de 1947)|El besu de la muerte]]*, en 1947. Widmark faía'l papel del gángster asesín Tommy Udo. La escena que va pasar a la hestoria d'esta película ye aquella en que Udo emburria a una vieya nuna siella de ruedes (papel interpretáu por Mildred Dunnock) escaleres abaxo. *El besu de la muerte* foi un ésitu atayante y Widmark convirtióse nuna estrella de la nueche al día. D'esta manera, l'actor consiguiría un contratu de siete años cola 20th Century Fox. Amás ganó'l premiu al meyor actor revelación de los Globos d'Oru, y foi nomáu a los Óscar al meyor actor secundariu. 

Richard Widmark foi un actor de cultu qu'interpretó sólidamente personaxes duros, estructurados y monolíticos, y amás sobre-esixíos, pero qu'en dalgún momentu dexa entever una tenue fonderada d'humanidá.

Mientres la década de los 40 y de los 50, Widmark intervieno en munches producciones. Ente los sos meyores títulos, destaquen *[[Nueche na ciudá]]* (1950), de Jules Dassin; *[[Un rayu de lluz]]* (1950), de Joseph L. Mankiewicz; *[[Panic in the streets]]* (1951), d'Elia Kazan; *[[Broken Lance]]* (1954), d'Edward Dmytryk; *[[La tela d'araña]]* (1955), de Vincente Minnelli; *[[La llei del talión]]* (1956), de Delmer Daves y *[[Desafíu na ciudá muerta]]* (1958), de John Sturges.

Na década de los 60 protagonizaría dalgunos de los sos títulos más conocíos, como *[[The Alamo (película de 1960)|The Alamo]]* (1960), de John Wayne; *[[Vencedores o vencíos]]* (1961), de Stanley Kramer; *[[Dos acaballen xuntos]]* (1961), de John Ford o *[[Brigada homicida]]* (1968), filme empobináu por Don Siegel. Precisamente'l personaxe d'esta última película, el detective Madigan, tamién trunfaría na televisión mientres los años 70.
Unu de los filmes más destacables ye'l L'Incidente Bedford (1965) onde protagoniza xunto a Sidney Poitier un filme bélicu d'intensa tensión emocional.

Widmark tuvo casáu con Jean Hazlewood, escritora, dende 1942 hasta la muerte d'ella, asocedida'l 2 de marzu de 1997. En setiembre de 1999, Widmark casóse con Susan Blanchard. Widmark vivía dende entós retiráu de les pantalles, en Roxbury, Connecticut.

## Filmografía

* *[[El besu de la muerte (película de 1947)|El besu de la muerte]]* (*Kiss of Death*) (1947), de Henry Hathaway.
* *[[Yellow Sky]]* (*Yellow Sky*) (1948), de William A. Wellman.
* *[[La cai ensin nome]]* (1948) (*The Street with No Name*), de William Keighley.
* *[[El parador del camín]]* (1948) (*Road House*), de Jean Negulesco.
* *[[Situación desesperada]]* (1950) (*Halls of Montezuma*), de Lewis Milestone.
* *[[Un rayu de lluz]]* (1950) (*No Way Out*), de Joseph L. Mankiewicz.
* *[[Panic in the streets]]* (1950) (*Panic in the Streets*), d'Elia Kazan.
* *[[Nueche na ciudá]]* (1950) (*Night and the City*), de Jules Dassin.
* *[[Cuatro páxines de la vida]]* (1952) (*O. Henry’s Full House*), de Henry Hathaway.
* *[[Borrina na alma]]* (1952) (*Don’t Bother to Knock*), de Roy Ward Baker.
* *[[Homes d'infantería]]* (1953) (*Take the High Ground!*), de Richard Brooks.
* *[[Pickup on South Street|Manes peligroses]]* (1953) (*Pickup on South Street*), de Samuel Fuller.
* *[[Torbonada n'Asia]]* (1953) (*Destination Gobi*), de Robert Wise.
* *[[El diañu de les agües turbies]]* (1954) (*Hell and High Water*), de Samuel Fuller.
* *[[Broken Lance]]* (1954) (*Broken Lance*), d'Edward Dmytryk.
* *[[El xardín del diañu]]* (1954) (*Garden of Evil*), de Henry Hathaway.
* *[[La tela d'araña]]* (1955) (*The Cobweb*), de Vincente Minnelli.
* *[[La llei del Talión]]* (1956) (*The Last Wagon*), de Delmer Daves.
* *[[El sestu fuxitivu]]* (1956) (*Backlash*), de John Sturges.
* *[[Run for the Sun]]* (1956) (*Run for the Sun*), de Roy Boulting.
* *[[Santa Juana]]* (1957) (*Saint Joan*), d'Otto Preminger.
* *[[El mio home préstase]]* (1958) (*The Tunnel of Love*), de Gene Kelly.
* *[[Desafíu na ciudá muerta]]* (1958) (*The Law and Jake Wade*), de John Sturges.
* *[[Warlock]]* (1959) (*Warlock*), de Edward Dmytryk.
* *[[The Alamo (película de 1960)|The Alamo]]* (1960) (*The Alamo*), de John Wayne.
* *[[Vencedores o vencíos]]* (1961) (*Judgment at Nuremberg*), de Stanley Kramer.
* *[[Dos acaballen xuntos]]* (1961) (*Two Rode Together*), de John Ford.
* *[[How the West Was Won]]* (1962) (*How the West Was Won*), de John Ford.
* *[[Los invasores (película)|Los invasores]]* (1964) (*The Long Ships*) de Jack Cardiff.
* *[[Cheyenne Autumn]]* (1964) (*Cheyenne Autumn*), de John Ford.
* *[[Patrulla de rescate]]* (1964) (*Flight from Ashiya*), de *Michael Anderson*.
* *[[The Bedford Incident|Estáu d'Alarma]]* (1965) (*The Bedford Incident*), de James B. Harris.
* *[[Álvarez Kelly]]* (1966) (*Álvarez Kelly*), de Edward Dmytryk.
* *[[The Way West (película)|The Way West]]* (1967) (*The Way West*), d'Andrew V. McLaglen.
* *[[La brigada homicida]]* (1968) (*Madigan*), de Don Siegel.
* *[[Death of a Gunfighter]]* (1969) (*Death of a Gunfighter*), de Don Siegel.
* *[[The Moonshine War]]* (1970) (*The Moonshine War*), de Richard Quine.
* *[[Cuando muerren les lleendes]]* (1972) (*When the Legends Die*), de Stuart Millar.
* *[[Asesinatu nel Orient Express (película)|Asesinatu nel Orient Express]]* (1974) (*Murder on the Orient Express*), de Sidney Lumet.
* *[[Monte rusu]]* (1977) (*Rollercoaster*), de James Goldstone.
* *[[The Domino Principle]]* (1977) (*The Domino Principle*), de Stanley Kramer.
* ** (1977) (*Twilight’s Last Gleaming*), de Robert Aldrich.
* *[[The Swarm]]* (1978) (*The Swarm*), d'Irwin Allen.
* *[[Coma (película)|Coma]]* (1978) (*Coma*), de Michael Crichton.
* *[[Operación Isla del Osu]]* (1979) (*Bear Island*), de Don Sharp.
* *[[Hanky Panky]]* (1982) (*Hanky Panky*), de Sidney Poitier.
* *[[La Opción Final]]* (1982) (*Who Dares Wins*), d'Ian Sharp.
* *[[Against All Odds (película)|Against All Odds]]* (1984) (*Against All Odds*), de Taylor Hackford.
* *[[Vieyes alcordances de Luisiana]]* (1987) (*A Gathering of Old Men*), de Volker Schlöndorff.
* *[[Texas Tren]]* (1988) (*Once Upon a Texas Train*), de Burt Kennedy.
* *[[Un llugar llamáu Cold Sassy]]* (1989) (*Cold Sassy Tree*), de Joan Tewkesbury.
* *[[El color de l'ambición]]* (1991) (*True Colors*), de Herbert Ross.
* *[[Wild Bill: Hollywood Maverick]]* (1996) (*Wild Bill: Hollywood Maverick*), de Todd Robinson.

## Premios
### [[Premios Óscar|Óscar]]

### [[Premios Globu d'Oru|Globu d'Oru]]

## Referencies

## Enllaces esternos

* 

* The Richard Widmark Fan Club 

* Actor Profile: Richard Widmark by Brian W. Fairbanks

* Richard Widmark: The Face of Film Noir by Brian W. Fairbanks.