open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bandera de Cantabria

La **Bandera de [[Cantabria]]** ye oficial d'esta comunidá autónoma dende 1981 tal como señala l'artículu 3 de l'Estatutu d'Autonomía de Cantabria. L'artículu terceru d'esi estatutu dispón:

*"La bandera propia de Cantabria ye la formada por dos franxes horizontales d'igual anchor, blanca la superior y bermeya la inferior."*.

Amás, la Llei de l'Asamblea Rexonal, aprobada'l 22 d'avientu de 1984 establez les carauterístiques del escudu oficial asitiáu nel centru la bandera.

## Ver tamién
* Escudu de Cantabria

## Referencies

## Enllaces esternos
Podolsk

**Podolsk** (*Подольск* en rusu), ye una ciudá industrial rusa y el centru alministrativu del Distritu Podolsky del Óblast de Moscú. Foi fundada en 1781. Ta asitiada a orielles del ríu Pakhra, tributariu del ríu Moskva. Ye la ciudá más grande del Oblast de Moscú, con una población de 183.095 habitantes (2010). 

## Historia
La ciudá de Podolsk dixebróse del pueblu de Podol, que nel sieglu XVIII perteneció al monesteriu de Danilov en Moscú. A Podolsk foi concedíu'l status de ciudá por Catalina II en 1791. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Premios Andrés Solar

Los **Premios Andrés Solar** creáronse en 1985 pola Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana n'alcordanza del famosu escritor Andrés Solar. Los premios tienen 2 categoríes.

* La primer categoría, ye la del "**Pegollu**", y entrégase n**'agradecimientu** a les persones, entidaes, grupos o coleutivos que de dalgún mou puxen pola llingua, incluyéndola na sociedá, usándola con normalidá, o favoreciendo la so normalización. 
* La segunda categoría, ye de *denuncia*, y recibe'l nome de "**Madreñazu purpurina**", y va dirixida a entidaes, grupos, políticos o coleutivos que defenestren o continuen testeronamente desprestixando'l valir de la llingua y el sentimientu de los sos falantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Lila Downs

**Ana Lila Downs Sánchez** , más conocida como **Lila Downs**, ye una cantante, compositora, y productora mexicana que vive nos Estaos Xuníos y en Méxicu.

**Lila Downs** nació en Tlaxiaco, Méxicu, el 9 de setiembre de 1968 de pá americanu y ma mexicana. A los 10 años treslladóse a vivir a Estaos Xuníos y un añu dempués asoleyó'l so primer trabayu *Ofrenda*. Tien un rexistru de voz de trés octaves. Ye una de les cantantes llatines más importantes del mundu. El so esposu ye'l saxofonista americanu Paul Cohen col que tien un fíu, *Benito*.

Dende entós sacó otra media docena de discos y incluso grabó un *live* pa la FIP de París.

## Discografía
* 1994 - *Ofrenda*
* 1996 - *Azuláo: En vivo con Lila Downs*
* 1999 - *La Sandunga*
* 1999 - *Trazos*
* 2000 - *Árbol de la Vida (Yutu Tata)*
* 2001 - *La Línea* 
* 2004 - *Una Sangre*
* 2006 - *La Cantina: Entre Copa y Copa...*
* 2009 - *Ojo de Culebra ("Shake Away")*
* 2010 - *Lila Downs y La Misteriosa "En París Live à Fip"*
* 2011 - *Pecados y Milagros*

### DVD
* 2007 - *Lotería Cantada*
* 2008 - *El Alma De Lila Downs*
* 2010 - *Lila Downs y La Misteriosa "En París Live à Fip"*

## Referencies

## Fontes y enllaces esternos
* Páxina web oficial de Lila Downs
* Discográfica oficial 
* Lila en Twitter
Las Arribas

**Las Arribas** ye un llugar de la parroquia d'El Puertu, nel conceyu asturianu de Castrillón. Nun tien población censada de magar 2023.

## Referencies

## Enllaces esternos
Segunda guerra chechena

La **Segunda Guerra Chechena** foi un conflictu bélicu entamáu pola Federación Rusa'l 26 d'agostu de 1999 como rempuesta a la invasión de Daguestán pola Brigada de Caltenimientu de la Paz Islámica Internacional (IIPB).

## Ver tamién
* Primer guerra chechena

## Referencies

## Enllaces esternos
Lurte

**Lurte** (argayu n'aragonés) ye un grupu de música folk procedente d'Aragón. La so música básase n'instrumentos de vientu como la gaita de boto, la dulzaina, la trompa de Ribagorza o'l chiflo, esto xunío a una potente percusión.

Los sos ritmos, la so fuercia y el so espíritu remembra les batalles almogavares; exércitu mercenariu al serviciu del rei d'Aragón, o de quien meyor pagara, que llibró abondes batalles ente los sieglos XI y XIV. Les invasiones almogávares algamaron importantes territorios nel mar Mediterraneu, llevando consigo la so cultura y faciendo cundir la llercia onde seya que averáranse.

## Discos
* Dispierta Fierro!! (2006)
* Deus lo Bol (2008)
* Biellas Esferras (2010)

## Referencies

## Enllaces esternos
Stabri Monogo

**Stabri Monogo** (más conocíu como *Stabri* o *El Moñecu Viaxeru*) ye un personaxe popular de la rede que pasa de mano en mano y viaxa per tol mundu. Creáu en 2006, xurde como una idea espontánea de dos informáticos españoles que buscaben hasta aú podíen llegar los llazos creaos dende Internet.

## Referencies
Ḷḷaneces (Caeras)

**Ḷḷaneces** ye una aldea de la parroquia de Caeras, nel conceyu asturianu de Tinéu.

La so población ye de . Allúgase al sur de l'aldea de Caeras (cabeza parroquial) y al norte del conceyu, a 15 km de Tinéu, na fastera llamada Cuartu de los Vaḷḷes.

Tien una escuela, en desusu dende mediaos de los años 1960, y una capiya reformada nel 2008, dedicada a San Andrés.

## Sitios
* Candanéu
* La Pruidona
* La Veiga

## Celebraciones
Les fiestes del pueblu celébrense l'últimu sábadu de setiembre n'honor a San Andrés. Anque esta fiesta celebrábase conxuntamente col pueblu vecín de La Rubiera, actualmente celébrense dixebraes en feches diferentes.

## Datos d'interés
* Distancia de Navelgas: 14 quilómetros.
* Distancia de Tinéu: 15 quilómetros.

## Ver tamién

* Caeras
* La Rubiera
* Fastias

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
*
Manau

**Manau** ye una banda de rap francés que entremez musica tradicional de Bretaña y música celta.
* Biografía

Entamen en 1998 Martial Tricoche y Cédric Soubiron con Manau y algaman el so primer ésitu cola canciu "La Tribu Dana". El so primer album "Panique Celtique" algamo les 2 millones de copies.
Dende entós el grupu tuviere otros ésitos y un tiempu d'interrupción creativa.

* Integrantes
*Creadores*
Martial Tricoche: Cantu

Cédric Soubiron: Composición y programación

*Regulares*

Didier Ithursarry: Acordión

Loïc Taillebrest: Gaita
*Otros*

Rv Lardic: Bajo, acordión, teclados

Bruno le Rouzic: Gaita, flauta

Gregor Gandon: Violín

Laurent Meliz : Arreglos sonoros

Eric Treissard : Guitarra

* Discografía

# 1.Panique Celtique (1998)
# 2.Fest Noz de Paname (2000)
# 3.On Peut Tous Rêver (2005)
# 4.Best of (2007)
# 5.Panique Celtique II: Le village (2011)
# 6.Fantasy (2013)
# 7.Celtique d'aujourd'hui (2015)
# 8.Nouvelle Vague (2019)

## Referencies

## Enllaces esternos
Fíos (parroquia)

**Fios** ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Allugada na zona noroccidental del conceyu, tien una estensión de , y llenda: al norte y este cola parroquia de Cofiñu, al sur y el sureste cola de Nevares y al oeste col ríu Cúa, que-y fai de llende natural col conceyu de Piloña. Tien una población de , que se reparten ente los llugares de Fíos y Villanueva.

Equí nació, en 1935, la cantante asturiana de cuplé Lilián de Celis.

## Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Álvaro Cuesta

**Álvaro Cuesta Martínez**  Ye un abogáu y políticu asturianu, diputáu del PSOE nel Congresu.

Llicenciáu en Derechu pola Universidá d'Uviéu. Obtuvo el títulu d'especialista en Derechu Comunitariu pol Centru d'Estudios Europeos de la Universidá d'Alcalá de Henares. Ta en posesión, dende 1995, de la Gran Cruz de San Raimundo de Peñafort. Afiliáu al PSOE dende 1974, ye Diputáu dende les eleiciones xenerales del 28 d'ochobre de 1982 por Asturies. Asinamismo nel periodu 1995 - 1999 foi Conceyal n'Uviéu depués de perder les eleiciones pa l'Alcaldía por 39 puntos menos que Gabino de Lorenzo.

Foi miembru activu en distintes Comisiones Parllamentaries y, dende 2004 preside la Comisión de Xusticia del Congresu de los Diputaos. Dende l'año 2000 ye miembru de la Comisión Executiva Federal del PSOE, como Secretariu de Política Municipal y Llibertaes Públiques y dexde 2008 Secretariu executivu de Llibertaes Públiques y Derechos de Ciudadanía. A nivel internacional foi miembru de l'Asamblea Parllamentaria del Conseyu d'Europa y de la de la OTAN. Nel so llabor como diputáu intervieno na ellaboración de los proyeutos de llei de carácter xurídicu-procedimental, mercantil y d'alministración llocal y foi portavoz del Grupu Parllamentariu Socialista na Comisión d'investigación de los atentaos del 11 de marzu de 2004.

Presentóse como cabeza de lista por Asturies nes eleiciones xenerales de 2004 y 2008. En 2004, foi derrotaú por Alicia Castro Masaveu (PP) por 8.000 votos. En 2008 el so contrincante foi Gabino de Lorenzo, alcalde d'Uviéu dende 1991 al que derrotó en 1995. Ensin embargo, nesta ocasión el derrotáu foi Gabino por 37.904 votos rompiendo la racha ganadora del PP n'Asturies dende 1996 nunes eleiciones xenerales.

### Fuentes
* Diariu El País, entrevista publicada el 8 de payares de 2004.
* Ficha biográfica en El Socialista.
* Ficha biográfica na páxina web del PSOE.
* |Álvaro Cuesta nel Congresu de los Diputaos (ficha personal)

## Referencies

## Enllaces esternos
* | Páxina oficial d'Álvaro Cuesta Martínez
Festival d'Eurovisión Junior 2011

El IX Festival d'Eurovisión Junior celebrarase'l sábadu 3 d'avientu de 2011 nel Complexu deportivu y de conciertos Demirchyan situao n'Yereván, Armenia. Esta ye la primera edición na qu'un país ganador de la edición anterior del Festival d'Eurovisión Junior acoxe la edición d'esti festival el siguiente añu (Casu d'Armenia, que ganó'l Festival d'Eurovisión Junior 2010 con Vladimir Arzumayan y la so canción *Mama* con 120 puntos) Una de les nueves novededades ye'l cambiu d'horariu del Festival, pasa de les 20:15 h (CET) a las 19:30 h (CET) pa los niños ya que son los que más ven el certame musical infantil y porque Armenia tien 3 hores más qu'en el restu d'Europa. Además, una norma diz que las canciones deben ser nel idioma oficial del país y podrían tener, como munchu, un 25% de la canción n'inglés.
La UER negoció hasta l'últimu momentu con las televisiones d'España, Italia y San Marín para aumentar el númberu de países participantes. Si las televisiones d'España e Italia mostraron cierto interés en participar nel certame, foi que non les dio tempo a confirmar la so participación, en cambio, a San Marín, si le dio tempo confirmar, pero debíu a la falta de tempo pa elixir la so candidatura, decidió retirase. Tamién nesta edición destaca'l tornu de Bulgaria. Esta edición tará presentada por Gohan Gasparyan y Garik Martirosyan.

## Participantes confirmaos
Finalmente han confirmado la su participacion nesta edición 13 países:

### Artistes que repiten

### Retiraos
*  Serbia
*  Malta

### Tornos
*  Bulgaria

## Final
Foi'l día 3 d'avientu de 2011 en Yereván, Armenia nel Complexu Karen Demirchyan

* Rusia y Bielorrusia empataron a 99 puntos, pero Bielorrusia quedó 3ª ya que le votaron un númeru mayor de países
* Letonia y Macedonia del Norte empataron a 31 puntos, pero Macedonia del Norte quedó 12ª ya que le votaron un númeru mayor de países

### 12 puntos

## Referencies
Juan Luis de la Vallina Velarde

**Juan Luis de la Vallina Velarde**  foi un políticu asturianu, Presidente d'AP n'Asturies nel periodu de 1977 a 1983.

Cursó la carrera de Derechu na Universidá d'Uviéu (1949-1954). Amplió estudios nes Universidaes de Roma, París y Bruxeles. Obtuvo el doctoráu en Derechu y foi Catedráticu de Derechu Alministrativu na Universidá d'Uviéu.

Treslladándose a Madrid foi nomáu Direutor del Institutu d'Estudios de l'Alministración Local (1969-1973), Secretariu Xeneral Téunicu de la Presidencia del Gobiernu (1973-1974), Secretariu Xeneral Téunicu del Ministeriu de Gobernación (1974-1975). Foi procurador nes Cortes Españoles na so X Llexislatura, en representación del terciu familiar pola provincia de Toledo.

Formó parte de la *Comisión de los ocho*, ponentes de los principales partíos políticos que redactaron el borrador del Estatutu d'Autonomía del Principáu d'Asturie. En 1978 presentó una proposición non de llei nel Congresu de los Diputaos de que l'escudu y la Bandera d'España incluyesen l'Escudu del Principáu d'Asturies.

## Cargos políticos
*Presidente de la Diputación Provincial d'Uviéu de 1976 a 1977.
*Diputáu nel Congresu de los Diputaos por Asturies na Llexislatura Constituyente (1977-1979), I Llexislatura (1979-1982), II Llexislatura (1982-1986), III Llexislatura (1986-1989), IV Llexislatura (1989-1993) y V Llexislatura (1993-1996).
*Senador electu por Asturies con fecha 3 de marzu de 1996.
**Vocal de la Comisión Constitucional del 14 de mayu de 1996 al 18 de xineru de 2000.
**Vocal-Portavoz de la Comisión de Reglamentu del 14 de mayu de 1996 al 18 de xinerude 2000.
**Vocal de la Comisión Especial pal Estudiu de la Reforma Constitucional del Senáu del 6 de payares de 1996 al 18 de xineru de 2000.

## Referencies
Alicia Castro Masaveu

**Alicia Castro**  ye una política asturiana del Partido Popular. Foi diputada por Asturies nel Congresu de los Diputaos ente 1996 y 2008.

Diputada de la VI-VII y VIII Lexislatures. Llicenciada en Derechu y en Xemoloxía. Diputada Rexonal na Preautonomía y I Llexislatura nel Principáu d'Asturies. Segunda Teniente d'Alcalde del Conceyu d'Uviéu ente 1991 y 1999.

N'ochobre de 2007 foi nomada conseyera de la cementera Tudela Veguin S.A. cabecera del Grupu Masaveu y anguaño ye Direutora Xeneral de Rellaciones Institucionales y Comunicación del citáu grupu.

## Referencies

1.*Ficha d'Alicia Castro Masaveu*. Congresu de los Diputaos. http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Diputados/BusqForm?_piref73_1333155_73_1333154_1333154.next_page=/wc/fichaDiputado&idDiputado=105&idLegislatura=8

## Enllaces esternos
Luis Martínez Noval

**Luis Martínez Noval**  foi un políticu y profesor universitariu asturianu. Foi Ministru de Trabayu y Seguridá Social na IV Llexislatura d'España baxo la presidencia de Felipe González.

## Biografía
Estudió Ciencies Económiques na Universidá d'Uviéu, siendo posteriormente profesor de Teoría Económica de la mesma.

## Actividá política
Afiliáu al PSOE, del que foi Secretariu Xeneral de la Federación Socialista Asturiana hasta l'añu 2000, nes eleiciones xenerales españoles de 1982 foi elixíu diputáu al Congresu por Asturies, repitiendo escañu nes eleiciones de 1986, de 1989, de 1993, de 1996 y de 2000.

Na remodelación del gobiernu de la IV Llexislatura que Felipe González fizo'l 2 de mayu de 1990, Luis Martínez Noval foi nomáu Ministru de Trabayu y Seguridá Social, cargu que desempeñó hasta'l final de la llexislatura.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Información de Luis Martínez Noval nel Congresu de los Diputaos
Hawker Hurricane

El **Hawker Hurricane** foi un caza británicu usáu mientres la Segunda Guerra Mundial. Voló per primer vegada'l 6 de payares de 1935 y entamó nel so serviciu, como Hurricane MK I, n'avientu de 1937. Foi'l primer caza monoplanu de vuelu baxu y con tren retráctil de la RAF y llevó'l pesu de les operaciones de caza hasta l'añu 1941, en qu'apeció'l Supermarine Spitfire.
El Hurricane foi fundamental pal rearme británicu ante la inminente Segunda Guerra Mundial y punxo al Reinu Xuníu en condiciones de poder enfrentar el conflitu dende l'aire. Aínda que foi abondo clisáu pol Spitfire, el Hurricane fízose famosu mientres la Batalla d'Inglaterra, onde algamó sobre'l 60% de les vitories aérees de la RAF, y sirvió nos principales escenarios de la guerra.
El so diseñu orixinal foi modificáu apaeciendo delles versiones que dieren como resultáu una serie d'aviones con distintes funciones como caces interceptores, cazabombarderos o aviones de sofitu próximu. Les versiones navales, conocíes como Sea Hurricane, foren modificaciones para ser a operar dende buques de guerra. Dellos foren camudaos pa ser llanzaos dende catapulta como escolta de convois y foren conocíos como "Hurricats". Llegaren a fabricase más de 14.000 apareyos hasta lo cabero de 1944, incluyíos unos 1.200 Sea Hurricane y al rodiu de 1.400 fabricaos en Canadá pola empresa Canadian Car and Foundry baxo llicencia.

## Carauterístiques
* Tipu: monoplaza de caza Hawker Hurricane MK I.
* Envergadura ente ales: 12,19 m.
* Llongura: 9,55 m.
* Planta motriz: motor llinial Rolls-Royce Merlin II.
* Pesu máximu nel despegue: 2.829 kg.
* Velocidá máxima: 308 milles/hora a 10.000 pies.
* Algame operacional 525 milles.

## Referencies

## Enllaces esternos
Xicu Monteserín

Xicu Xabel Monteserín Rodríguez, ñació en Xixón nel 1960. La so familia ye orixinaria de Grandas de Salime y Pezós. Casáu y con dos fíes, ye abogáu y asesor fiscal; aniciando estudios d'economía que nun llegó a finar. Dende mozu participó activamente na vida social, política y cultural asturiana, ocupando estremaos cargos directivos de delles organizaciones. Como poeta ocasional tien espulizaos dellos trabayos, sobre too na revista Lletres Asturianes y en volume "Nuna Caxa d'Àgates" d'Ediciones Asturianes. Ye autor asinamesmo d'otros llibros empobinaos al públicu más xoven, ansí con "Un ermitañu de nome Merlín" y "¿Xugamos a les cosadielles?"foi ganador por dos vegaes del premiu Llectures pa Rapazos, de l'Academia de la Llingua Asturiana; ye igualmente autor d de llibros como "Dellos xuegos infantiles asturianos", o "Florín el pescador de ballenes".

Empobinó na década de los ochenta la revista "Astor", siendo codireutor de la revista "Orbayando, revista asturiana d'información xeneral" 
Ye miembru, ente otres asociaones, de Xuristes pol Asturianu y la Xunta Pola Defensa la Llingua Asturiana, siendo un activu militante a favor de la normalización social del asturianu y del so reconocimientu oficial
 En 2010 espublizó un artículu nel selmanariu Les Noticies baxo'l títulu "El municipalismu como alternativa política", onde apuesta por entamar a facer n'Asturies una rede política cuya cadarma tea sofitada na xera nos conceyos como aniciu de polítiques comprometíes col país y averaes a la realidá más próxima a les necesidaes reales de los ciudadanos.
Na so páxina web xicumonteserin.com amuésase más información.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Che de Cabaños

**José García González** , conocíu con *El Che de Cabaños* ye un cantante asturianu de tonada.

***El Che de Cabaños*** entamó a cantar nos chigres  formó parte del Coru San Andrés de L'Entregu y como ye habitual nos cantadores de tonada participó en bien de concursos, ganando nel añu 1994 el *Ciudá d'Uviéu*. Tien grabaes en discu una buena riestra de cantares (*A la Pipiona*, *Soi pastor*, *[[A la salida del Sella]]*, *[[Arrea, carreteru]]*, ...) y nel añu 2004 cola Sociedá Fonográfica Asturiana editó'l CD tituláu *Cuatro ases de la toná*, xunto con Jorge Tuya, Ismael Tomás Montes y José Manuel Collado. Nel añu 2010 participó nel CD d'homenaxe a Xuacu'l de Sama.

En 2005 ***El Che de Cabaños*** incluyóse na llista de les diez voces del añu nel Memorial Silvino Argüelles.

D'ente les sos munches actuaciones destaquen les que fizo, xunto con Héctor Braga, nel añu 2012, per Marruecos, concretamente nes llocalidaes de Fez, Marrakech y Casablanca

## Bibliografía
* Ismael González Arias, ''Cronoloxía de la tonada''

## Referencies
José García González

**José García González**  foi un siquiatra y neurólogu español, que tamién ostentó diverses responsabilidaes polítiques nel Gobierno del Principáu d'Asturies, de la mano del PSOE.

## Biografía

Se doctoró en medicina pola Universidá de Granada, cola tesis *Hestoria social de la psiquiatría n'España*, y amplió los sos estudios n'Alemaña y Suiza, onde tamién exerció profesionalmente. Ye espertu en psiquiatría social y autor de delles publicaciones.

Participó viviegamente nos movimientos de tresformamientu psiquátrica de los años setenta nel Hospital Psiquiátricu d'Uviéu y nel Sanatoriu Psiquiátricu de Conxo en Santiago de Compostela, desenvolviendo destacaes meyores. Coles mesmes, collaboró na creación del Sistema d'Especialización MIR, establecíu tamién na década de 1970.

Foi miembru de la Comisión d'Espertos qu'ellaboró l'informe de la comisión ministerial pa la reforma psiquiátrica, y presidente de l'Asociación Española de Neuropsiquiatría (1983-1986). Amás, tamién foi responsable del Serviciu Mental del Hospital Xeneral d'Asturies.

## Actividá política
Cola constitución del gobiernu pre-autonómicu del Principáu d'Asturies en 1982, presidíu por Rafael Fernández Álvarez, foi nomáu Direutor Rexonal de Salú Mental, cargu que revalidó en 1983 siendo Presidente del Principáu d'Asturies Pedro de Silva Cienfuegos-Jovellanos, y que caltuvo hasta 1987. El so llabor nesta responsabilidá sentó les bases y organización de la reforma psiquiátrica del Principáu, que la so relevancia foi reconocida pola Organización Mundial de la Salú, al tomala como centru collaborador pa esa especialidá. 

Darréu, ente 1991 y 1995, foi Conseyeru de Sanidá y Servicios Sociales nos gobiernos presidíos por Juan Luis Rodríguez-Vigil (1991-1993) y Antonio Trevín (1993-1995). Más tarde, en 1999, en siendo investido Presidente del Principáu d'Asturies Vicente Álvarez Areces, entró a formar parte del so gobiernu como Conseyeru d'Asuntos Sociales, cargu que caltuvo hasta 2003.

## Ver tamién
* Conseyos de Gobiernu del Principáu d'Asturies dende 1982.

## Referencies

## Enllaces esternos
Los 100 llibros del sieglu según Le Monde

**Los 100 llibros del sieglu** son una valoración de los llibros pensaos como los cien meyores del sieglu XX, fecha na primavera de 1999 por un sondéu de la empresa francesa Fnac y el diariu parisín *[[Le Monde]]*.

Llibreríes y periodistes crearon una primer llista con 200 títulos que votaron 17.000 franceses respondiendo a la entruga: "¿Cuáles son los llibros que quedaron na to memoria?" (« Quels livres sont restés dans votre mémoire ? »).

## Los 100 llibros del sieglu

## Ver tamién
* Premiu Nobel de Lliteratura
* Premiu Príncipe d'Asturies de les Lletres

## Notes

## Referencies

## Enllaces esternos
Eau Claire (Wisconsin)

**Eau Claire** ye una ciudá del estáu de Wisconsin, nos Estaos Xuníos. 

## Demografía
Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Minot (Dakota del Norte)

**Minot** (['maɪ.nɑt]) ye una ciudá del estáu de Dakota del Norte nos Estaos Xuníos.

El censu de población de los Estaos Xuníos de 2000 diz que Minot tenía  habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Boston

**Boston** ye la capital y ciudá más poblada de Massachusetts, y una de les ciudaes más antigües de los Estaos Xuníos. Al tratase de la ciudá más poblada de Nueva Inglaterra, Boston ye considerada'l centru económicu y cultural de la rexón y ye referida n'ocasiones como la "Capital de Nueva Inglaterra" de manera non oficial. En 2008 la ciudá contaba con una población de 645.169 habitantes. Boston ye, tamién, el centro neurálxicu `'un área metropolitana considerablemente grande denominada Gran Boston, con una población de 4,5 millones d'habitantes, la décima mayor área metropolitana de la nación. El Gran Boston, como rexón a la que se desplacen multitú de trabayadores, incluye siete condaos de Massachusetts, tou Rhode Island y partes de New Hampshire; colo que suma un total de 7,5 millones d'habitantes, polo que esta Área Estadística Combinada ye la quinta de los Estaos Xuníos por población.

En 1630, los colonos puritanos llegaos d'Inglaterra fundaron la ciudá na península de Shawmut. A finales del sieglu XVIII, Boston foi'l llugar onde ocurrieron dellos eventos importantes demientres la Revolución d'Estaos Xuníos, como la Masacre de Boston y el Motín del té. Varies batalles nos entamos de la Revolución, tales como la Batalla de Bunker Hill y el Sitiu de Boston, ocurrieron dientro de la ciudá y n'árees de la redolada. A través de la recuperación de terrenos y anexones municipales, Boston espardióse más allá de la península. 

Depués de la independencia de los Estaos Xuníos llogróse que Boston se convirtiera nun importante puertu marítimu y centro manufactureru, y la so rica historia agora atrae a 16,3 millones de visitantes al añu. La ciudá foi sede de varies primicies, incluida la primer escuela pública d'Estaos Xuníos, la Escuela Llatina de Boston (1635) y la primer universidá, Harvard College (1636), na vecina Cambridge. Boston foi tamién el llar de la primera rede de metro nos Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Green Bay (Wisconsin)

**Green Bay** ye una ciudá del estáu de Wisconsin, nos Estaos Xuníos. Sede del condáu de Brown, asítiase nel estuariu de la badea de Green Bay, una subconca del llagu Michigan, na desembocadura nelli del ríu Fox. La ciudá ta a un altor de 177 m sobro'l nivel del mar, a unos 180 km al norte de Milwaukee. La so población, según la estimación de la Oficina del Censu pa 2019, ye de 104.578 habitantes, que faen d'ella la tercer mayor ciudá del estáu, tres de Milwaukee y Madison, y la tercer mayor de la oriella occidental del llagu Michigan, tres de Chicago y Milwaukee. La ciudá ye la sede del equipu profesional de fútbol de la NFL,los Green Bay Packers.

Green Bay ye la ciudá principal del área estadística metropolitana homónima, qu'abarca los condaos de Brown, Kewaunee y Oconto y tenía una población en 2010, según el censu d'esi añu, de 306.241 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Domingo Pérez de Barcia

**Domingo Pérez de Barcia**  foi un relixosu y escritor asturianu, fíu de Domingo Pérez de Barcia, rexidor en Pezós, y Catalina Álvarez de Monteserín.

Siendo neñu so padre y so madre enviáronlu a Cádiz, onde pasó seis años. A los dieciséis años coló pa les Indies y entró de colexal de San Xuan de la Puebla, onde estudió Gramática y Filosofía. Más sero, l'obispu Diego Osorio de Escobar ordénalu de menores y a los venticinco años gradúase en Filosofía na Universidá de Méxicu, onde tamién estudió Lleis.

En 1680 foi ordenáu presbíteru. El 25 d'abril de 1683 fundó'l Recoyimientu Voluntariu de Muyeres de San Miguel de Bethelem, na ciudá de Méxicu.

Perteneció a la Congregación del Oratoriu de San Felipe Neri (*Congregatio Oratorii Sancti Philippi Nerii*) y algamó cierta sonadía como prosista y poeta.

El P. Julián Gutiérrez de Dávila, de la Congregación San Felipe Neri, asoleyó en Méxicu, la *Vida de Domingo Pérez de Barcia*, na que destaca les sos virtúes piadoses y recueye una seleición del so llabor lliterariu.

## Referencies

## Enllaces esternos
P. Julián Gutiérrez de Dávila, ''Vida y virtudes del siervo de Dios, el venerable padre D. Domingo Pérez de Barcia presbytero secular, fundador de la casa y voluntario recogimiento, nombrado San Miguel de Bethelem, en la ciudad de Mexico''
Pierre Gemayel

**Pierre Gemayel**  foi un políticu libanés, fundador del Partíu Kataeb (Falanxe Libanesa), parllamentariu y pá de Bashir Gemayel y Amine Gemayel que fueron presidentes d'El Líbanu.

Refugó'l mandatu francés sobro'l país nos años finales de la década de los 30 y nos entamos de los 40. Trabayó por un estáu independiente y llibre de cualaquier mena de poder y control estranxeru.

Hábil nes negociaciones polítiques yera consideráu polos sos seguidores como un dirixente pragmáticu y polos sos contrincantes como arteru, hipócrita y contradictoriu.

Sobrevivió a dellos intentos d'asesinatu a lo llargo de la so vida, vio morrer al so fíu Bashir el 14 de setiembre de 1982 al poco de ser nomáu presidente del país y sofitó a Amine Gemayel nel so gobiernu hasta'l día de la so muerte en 1984.

## '''Biografía'''

Pierre Gemayel nació'l 6 de payares de 1905 na ciudá de Mansourah, n'Exiptu. Depués vivió en pueblu de Bikfaya, n'El Líbanu, población onde la so familia xugara un papel bien importante dende 1540. Yera fíu d'Amine Bashir Gemayel, conocíu col alcuñu d'Abu Alí. Esti home xunto col so tíu viérense obligaos a marchar a Exiptu depués de ser condergaos a morrer en 1914 por refugar la dominación otomana.

Pierre yera cristianu maronita, estudió colos xesuites y fizo la carrera de farmacoloxía na Facultá de Melicina en Beirut participando nos Xuegos Olímpicos de 1936. Ye nesi mesmu añu cuando funda'l Partíu Kataeb (Falanxes Libaneses) xunto con Georges Naqqache, Charles Helou, Nassif Chafic o Franjieh Hamid.

Enantes y depués de la independencia d'El Líbanu la influencia política del Kataeb yera llimitada. Nun foi hasta la Guerra Civil de 1958 cuando Pierre Gemayel surde como un importante cabezaleru de los movimientos cristianos libaneses. Refugó una conspiración de los movimientos Nasseristes y de los panarabistes nacionalistes qu'intentaron derrocar el gobiernu del presidente Camille Chamoun sofitanto tamién la presencia de tropes estranxeres de calter pacíficu y d'intermediación nel conflictu d'orixe americanu n'El Líbanu.

Por mor de la guerra, Pierre Gemayel foi nomáu ministru nun gobiernu de xunidá. En 1960 foi elixíu diputáu na Asamblea Nacional pola circunscripción de Beirut.

Lluchó escomanadamente escontra les intenciones colonialistes de Francia y Siria sobro'l so territoriu. Refugó la presencia d'exiliaos palestinos que fuxíen de la guerra del 68. Pese a la so refuga los palestinos consiguieron instalar delles bases opracionales nel sur d'El Líbanu dende onde s'atacaba y bombardeaba'l norte d'Israel.

Nos primeros momentos de la Guerra Civil de 1975 Pierre Gemayel defende la invasión y la presencia siria en territoriu libanés magar que depués refugó la so presencia por considerar que yera de calter colonial. Decide entos axuntase con dellos grupos cristianos como los de Camille Chamoun, Charles Malik y Saqr Etienne pa lluchar escontra la presencia siria.

Pierre Gemayel muerre con 79 años d'edá tando naquellos díes formando parte d'un gobiernu de xunidá nacional.

## Referencies

## Enllaces esternos
Palaciu de Ron

El **Palaciu de Ron**, anguaño palaciu de Monteserín, llevantáu pola familia de Ron, qu'algamó gran poder y sonadía nel ocidente d'Asturies, ye un gran edificiu formáu por cuatro ales en torno a un patiu central, asitiáu nel centro del pueblu de Pezós. Una de les fachaes flanquéase por torres cuadraes (la trasera).

## Carauterístiques

El patiu ta arrodiáu de columnes toscanes, que sofiten un corredor de madera acristaláu, al que s'abren les habitaciones. La capiella ye esterna, con una pequeña espadaña. Dientro de la casa hai una talla de la Virxe de la Llárima del sieglu XII.

Na finca del palaciu afállase una torre cuadrada medieval (Torre de Pezós, sieglu XII), que tenía una finalidá defensiva de 9 m. de altura y 1,60 m de grosor.

El palaciu ta rematáu por un escudu adornáu por una peineta.

A pocos Km de Pezós ta'l pueblu de Ron, nel conceyu de Samartín d'Ozcos. 

## Historia

El palaciu ye una casona solariega propia de los sieglos XVII y XVIII que foi d'Álvaro Díaz, gobernador d'Asturies baxo'l reináu de Fernandu VII. En 1909 fízose una reforma, llegando a alterase la fachada orixinal. Momentu al que corresponde la fachada principal, encadarmada en dos pisos separtaos por imposta, con ventanes nel baxu y balcones volaos, con antepechu de rexería, nel pisu superior. La puerta, nel centro, ye d'arcu escarzanu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Los Güevos Pintos

**Los Güevos Pintos** ye una fiesta que se fai na llocalidá asturiana de La Pola Siero, nel conceyu de Siero.

## Carauterístiques
La fiesta faise'l martes de Pascua. Lo más representativo d'ella ye la esposición, venta y regalu de güevos pintaos artesanalmente, con dibuxos de figures y escenes típiques acompañaos de frases o símbolos en colores vivos y variaos. A esti componente añádese la gastronomía y el folclor: sidra, espiches, cantares, dances, festival del folclor, verbenes y otres actividaes a lo llargo de varios díes. Nel día grande ye tradicional vistir el traxe del país. Foi declarada d'Interés Turísticu Nacional en 1968.

## Historia
Pintar güevos ye una tradición presente en munchos países, poro, los investigadores faen comparances ente la versión de La Pola y la d'otros llugares rastrexando l'orixe de la fiesta. Lo cierto ye que nun hai documentos, pero la teoría más afitada fala de la llegada de trabayadores del centru y oriente d'Europa pa trabayar na minería del carbón, yá que Siero foi de los primeros conceyos onde s'atopó'l mineral.

## Téunica
Antigüamente los güevos teñíense con sarriu la cocina, los llamaos *güevos prietos*, y pintábense con anilines. Güei úsense óleos o acuareles.

## Notas
TPH Club

**Tú Puedes Hacerlo o TPH** (Tú Pues Facelo o TPF) foi un programa de televisión infantil de Televisión Española tresmitíu dende'l 13 de setiembre de 1999 hasta la so camudancia pol programa *[[Los Lunnis]]* en setiembre de 2003. El programa foi creáu y dirixíu por Antoni D'Ocon, creador de series de gran ésitu como *[[Los Fruittis]]*, *[[Delfy]]* y *[[Sylvan]]*.

## Historia
El programa, tresmitíu peles mañanes y tamién al meudía per La 2 y los fines de selmana pela La 1 (antiguamente denomada "La Primera"), taba dientro d'un programa infantil de delles hores qu'incluyía delles series de dibuxos animaos dientro del so horariu popular n'España.

### Final de programa
El programa taba en competencia direuta con *[[The Simpsons]]* n'Antena 3 de llunes a vienres y con otros programes infantiles como *[[Megatrix]]* los fines de semana, faciendo que la so audiencia baxase. En 2003 el programa ye camudáu pol espaciu *[[Los Lunnis]]* orientáu a neños de preescolar y primaria y que foi un gran ésitu. 

Antoni D'Ocon llevóse la marca y los sos personaxes pa crear una canal temática d'animación nomáu "Canal SupereÑe", col personax de SupereÑe como presentador de la cadena y protagonista.

## Referencies

## Enllaces esternos
Supereñe

**Supereñe** ye un personaxe de dibuxos animaos en 3D qu'apaeció nel programa TPH Club de Televisión Española ya llueu cola final del programa ya la so camudancia pol programa tamién infantil Los Lunnis, trespasóse pa Canal Supereñe nel que ta anguaño ya que tresmite per internet y televisión per cable.

## Personalidá
Supereñe según cunta, ye un super héroe d'andar per casa cola so particularidá de defender los derechos y virtues la lletra ñ (eñe) ya la cultura española per tolos llaos u viaxaba.

## Enemigos
Supereñe nun tenía enemigos daveres dalos pero elli diba ya lluchava escontra daquellos que desprestixaven la lletra eñe o facien un mal emplegu d'ella.

La tribu les enes que prohibien la ñ (eñe)

Otru "enemigu" que Supereñe tenía yeren les pirañes que siempres mordia-y el deu.

## Vistimienta
Supereñe visti una capa bermeya ya nel cientru del so cuperpu lleva un triángulu mariellu que dientro dél tien la lletra ñ (eñe). Nun tien nin pantalones nin nada, solo la capa y una especie de vistiu enteru blancu d'u lleva esi escudu.

## Referencies

## Enllaces d'interés
*SupereÑe TV
Dionisio Fierros

**Dionisio Fierros Álvarez**  foi un pintor asturianu.

## Biografía
Nacíu n'ambiente rural, treslládase a Madrid a la edá de 14 años pa aprender l'oficiu de xastre, qu'abandona pa ser domésticu na casa del Marqués de San Adrián, poseedor d'una gran coleición de pintura, que Dionisio copia dafurto. Descubierta la so afición, la muyer de José María de Magallón, l'aristócrata al que sirve, regala-y los preseos de pintura y el marqués conviértese nel so proteutor, hasta'l puntu de que lu introduz nel taller del gran artista d'aquel tiempu, José de Madrazo, onde trabaya hasta 1884.

Nesta fecha abandona esti taller pa entrar nel del fíu de José, Federico de Madrazo, muncho meyor pintor que so padre, qu'acaba de regresar de Roma, y que yera sólo dos años mayor que'l so alumnu. Fierros completa la so formación asistiendo a les clases de l'Academia de San Fernando y al Muséu del Prado, onde estudia a los grandes maestros y copia a Velázquez.

La so presentación en público fízola nel añu 1858, nuna esposición entamada en Santiago de Compostela, na que presenta ocho obres (cinco retratos y tres composiciones) y recibiendo una medaya d'honor.

En 1885 Fierros dexa Madrid y treslládase a Galicia, dispuestu a trunfar como pintor, y dedícase al retratu d'encargu, xéneru nel que destacará con personalidá, ente realista y romántica. Permanez trés años en Galicia y pinta incansablemente retratos, paisaxes y escenes de xéneru, cola tipoloxía popular del país.

Participa na Esposición Nacional de Belles Artes de 1860 y gana una de les primeres medalles col so cuadru «Romería en las cercanías de Santiago», que prestixará en Madrid el xéneru costumista, tan cultiváu na so dómina. Viaxa a París y regresa a España pa siguir les sos correríes de pintoresquismu, que lu lleven a Salamanca, onde tamién dexa numberosos testimonios de la tipoloxía popular. Vuelve a presentase a la Nacional de Belles Artes en 1866, con un cuadru de tema históricu, tan popular nesi tiempu, y algama la medaya d'oru. Esti mesmu añu ye nomáu caballeru de la Orde de Carlos III, una de les máximes distinciones del Estáu español.

Hacia finales de la década de los setenta torna a Asturies y fai un encargu del Rei Alfonsu XII pa El Escorial, «El éxtasis de Santa Teresa», al tiempu que sigue la so pintura de xéneru y de retratos, protexiu pola familia Herrero, de banqueros, a cuyu fundador fai un retratu de cuerpu presente, unu de los exemplos más raros de tola pintura española.

De nuevo en Madrid, Fierros muerre de repente, a los 67 años d'edá, cuando se diba a presenciar una corrida de toros.

N'Asturies existen obres de Dionisio Fierros nel Muséu Casa Natal de Xovellanos (Xixón), Muséu de Belles Artes d'Uviéu o la coleción Caxastur.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Obres del autor pertenecientes a la Coleición Caixanova
Kely Méndez Riestra

**Kely Méndez Riestra**  foi una pintora y grabadora asturiana, con un estilu que se pue definir como espresionismu astractu.

## Biografía
Kely cursó estudios de Filosofía y Lletres na Universidá d'Uviéu, entamando nel mundu de la pintura xunto a César Pola, Alejandro Mieres y Humberto García del Villar, ampliando más sero la so formación con cursos específicos de grabáu. 

La so primer esposición individual tuvo llugar en Llangréu, en 1985, y en 1986, n'Uviéu. Depués d'un paréntesis de diez años, volvió a presentase de nuevo ante'l públicu na galería Benedet de la capital asturiana, en 1996, con un ensamu d'obres que baxo'l títulu *En el camino*, mostraben un planeamientu nuevu na manera de concebir el llinguaxe espresivu, qu'en nada recordaba la pintura cola que se diera a conocer. El protagonismu espresivo teníalu la materia, mientres el xestu y el signu se manifestaben con gran economía de medios. 

Nesta mesma llinia de trabayu, presentó al añu siguiente *Un hombre desmemoriado*, na galería L.A. de Xixón, si bien se facía patente una depuración formal qu'estremaba el sentíu constructivu. 

Nel añu 2000 espuso na galería Vértice, d'Uviéu, tornando a la so pasión orixinal, a la pintura n'estáu puru. Con tres colores básicos: negru, blancu y colloráu, resalta la enerxía que'l espresionismu astractu llogró introducir na pintura contemporánea, combinando la rotundidá de la aición como toma de postura, non mediatizada pola razón. 

Kely fizo esposiciones en munches galeríes españoles y n'otres ciudaes europees, como París, Bruxeles o Lisboa y participa habitualmente na feria ARCO.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Kely Méndez Riestra | Páxina Oficial
Ricardo Mojardín

**Ricardo Mojardín**  ye un pintor, grabador y autor d'instalaciones asturianu. 

**Mojardín** fizo esposiciones individuales nuna buena riestra de ciudaes españoles n'Asturies, Madrid, Bilbao, Barcelona, Teruel, Lugo, Marbella, La Coruñay Girona asina como nel estranxero, Pau y Tarbes (Francia) y Quitu (Ecuador) participando en feries d'arte y esposiciones coleutives n'Europa, América del Sur, Estaos Xuníos, Canadá y Xapón. Recibió numberosos premios de pintura y grabao, ente otros el Premiu de Pintura de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies y el Premiu Nacional de Grabáu del Muséu del Grabáu Español Contemporaneu. La so obra ta presente en diversos museos y instituciones públiques y privaes d'Europa, América y Xapón.

## Biografía
Aunque nació en Bual, treslladóse cola familia a vivir a Les Vegues (Corvera) y nel institutu foi alumnu d'otru pintor asturianu, Vicente Santarúa que descubrió en Ricardo les sos cualidaes artístiques. Posteriormente pasaría pola Escuela d'Artes y Oficios d'Avilés.

Previamente a dedicase a l'actividá artística, **Ricardo Mojardín** trabayó d'aprendiz n'Ensidesa onde entró con dieciséis años.

Dende finales de los años 90, recurriendo a una audaz y irónica xeneralización de los códigos estéticos, les pintures, grabaos yinstalaciones de Ricardo Mojardín muévense nun suxerente y personal triángulu d'interrellaciones llendáu pola historia del arte, el ser humanu y el restu de los animales. A pesar d'ello, son siempre estos últimos los que tienen el papel protagonista, nunes ocasiones por ser los destinatarios casi esclusivos de les obres espuestes (*Autorretratos na cuadra*, 1992; *Durero en La Mesa*, 1998; *Una Historia del Arte pa vaques*, 2002; *Arqueoloxía pa cascoxos*, 2002, etc.) y n'otres por ser el modelu representáu nes mesmes (*Karmanimal-retratos*, 2003; *Karmanimal-muuu*, 2004, *Karmanimal-Acuarium*, 2005; *Karmanimal-en El Prado*, 2005/2006; o *Cave canem*, 2007/08). En toes estes series Ricardo Mojardín dilí les fronteres ente humanidá y animalidá, entre lo racional y lo irracional, cuestiona mordazmente l'apropiación n'esclusiva poel *homo-sapiens* de conceptos como sensibilidá artística, cultura o espiritualidá, y invita a reflexonar sobre l'arrogancia y la prepotencia del ser humanu nes sos rellaciones tanto col propiu arte como colos demás seres vivos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* sitiu oficial
Emilia Pardo Bazán

**Emilia Pardo Bazán**  foi una escritora española.

Fia única de don Xosé Pardo Bazán y Mosquera y de doña Amalia de la Rúa Figueroa y Somoza, recibe una educación esmerá. Nació n'A Coruña, ciudá que siempre apaez nes sos noveles col nome de "Marineda".

En 1881 publica Un viaje de novios, onde cunta les experiencies d'un viaxe a Francia, y esi branu, en Meirás, acaba San Franciscu de Asís, ya embarazá de la so segunda fia, Carmen. El prólogu d´ Un viaje de novios ye perimportante pa comprender lo que ye’ l naturalismu na obra d'Emilia Pardo Bazán, asina como la serie d'artículos que publica ente 1882 y 1883 col títulu de La cuestión palpitante.
Les obres más importantes son: 

*Los pazos de Ulloa (1886)
*La madre naturaleza (1887) 
*La piedra angular (1891)

## Referencies

## Enllaces esternos
Fortaleza Esporte Clube

El **Fortaleza Esporte Clube** ye un club de fútbol de Brasil, de la ciudá de Fortaleza. Fundóse'l 18 d'ochobre de 1918.

## Referencies

## Enllaces esternos
Viva la xente minera

**Viva la xente minera** ye una tonada asturiana, que foi interpretada por bien de cantadores como Xuacu'l de Sama, El Presi, Vicente Díaz, Aníbal Corujo Menéndez, Silvino Argüelles, Gerardo Orviz, María Sánchez Blanco, etc. La lletra del cantar diz asina:

## Referencies
José Ramón Zaragoza

**José Ramón Zaragoza Fernández**  foi un pintor asturianu.

## Biografía

Estudió na escuela d'artes y oficios d'Uviéu, y con dieciocho años participó na Esposición Nacional de 1892 con un cuadru tituláu *Costums de la ribera*. Na Esposición Nacional de 1897 llogró una mención honorífica col cuadru *La lleición*. Esi mesmu añu, pensionáu pola Diputación d'Asturies, ingresó na Escuela de San Fernando, na que foi discípulu de Menéndez Pidal. Nes Esposiciones Nacionales de 1901 y 1906 algama sendes segundes medalles colos cuadros *El neñu enfermu*, inspiráu nun poema n'asturianu de Xosé Caveda y Nava, y *Orfeo nos infiernos*.

Pensionáu pol Estáu, mediante oposición, vive en Roma de 1904 a 1910. Pinta en París y en Londres y viaxa per Holanda, Alemaña y la Bretaña francesa. D'esa escursión traerá cuatro retratos que presentó na Esposición Nacional de 1915. Na mesma ganó una primera medaya col *Retratu de Mr. Th. S.*. Acudió tamién a la Esposición Nacional de 1920, na que presentó dos retratos: el d'una señora y el de Pío Baroja, y otru llenzu tituláu *Güeyos azules*.

Na so citada xira pel estranxero ya algamara, en 1913, una segunda medaya na Esposición Universal de Múnich, y en 1914 una mención honorífica nel Salón de París. Na Rexonal de Belles Artes celebrada n'Uviéu, en 1916, espuso varios retratos de señores y unu de *Tipos bretones* y, en 1919, en xunión de Medina y Menéndez Pidal, contribuyó a xuntar na Casa Masaveu trenta llenzos de paisaxes, retratos y composiciones qu'impresionaron al públicu uvieín.

En 1923 realizó en Madrid una esposición personal nel Muséu d'Arte Modernu, na que presentó ventiocho cuadros. En 1925 ganó'l concursu pa pintar tres plafones con destín al nuevu edificiu del Círculu de Belles Artes. En 1928 foi nomáu, por oposición, profesor de la Escuela d'Artes y Oficios de Madrid, y en 1930, por concursu ente ex-pensionaos de Roma, profesor de les enseñances de pintura, na Escuela de San Fernando. Elixíu académicu de númberu de la Real de Belles Artes el 5 de xineru de 1948, nun llegó a tomar posesión.

Ente otros homenaxes, l'Institutu Xovellanos de Xixón fizo, en setiembre de 1976, una esposición na so acordanza, lo mesmo que'l Círculu de Belles Artes de Madrid, n'abril de 1977. El Muséu de Belles Artes d'Asturies posee *Madreñeros*, *El neñu enfermu* y *Retratu de Luz Ojeda*.

## Referencies

* *Nombres y cosas de las calles de Oviedo* (1992) Ayuntamientu d'Uviéu ISBN 84-606-1.037-3
Espolique

**Espolique** foi una revista de cómic, con formatu de periódicu, asoleyada y dirixida por Isaac del Rivero Sr. que s'editó en Xixón en 1978. Al añu siguiente entamó a publicase selmanante como suplementu d'una cadena de periódicos a lo llargo de dos años.

El periódicu asooleyaba obra d'autores españoles fundamentalmente (*[[JAN]]*, Juan Arranz, y más otros) y tenía una difusión d'ámbitu estatal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Televisión en Lituania

La televisión foi introducida en Lituania en 1957. La siguiente ye una llista de les cadenes de televisión qu'emiten en Lituania. 

## Cadenes principales

## Referencies

## Enllaces esternos
Ventura Álvarez Sala

**Ventura Álvarez Sala Vigil**  foi un pintor asturianu.

## Biografía
Fizo los estudios primarios y foi aprendiz de pintor d'oficiu nel taller d*'El Vizcaíno*. Marchó a Madrid hacia 1890, onde pa poder subsistir dibuxaba retratos al carbón. Foi discípulu de Manuel Ojeda y alumnu de la Escuela Superior de Belles Artes. Diose a conocer concurriendo a les Esposiciones Nacionales celebraes en Madrid. Na de 1892 presentó'l so cuadru *Naufragio en las costas de Gijón*; na de 1895 consigue una mención honorífica pol so autorretratu *En el estudio*; na de 1897 ye tercera medaya pola so obra *¡Todo a babor!*; na de 1899 ye tamién tercera medaya pol so trabayu *La rifa de la xata*, y el so cuadru *El contraste* ye propuestu pa una condecoración na de 1901. Collaboró como ilustrador na revista Blanco y Negro.

El Casino de Xixón concedió-y una beca. Marchó a Roma, onde envió al concursu de pensionaos pola Escuela Superior de Belles Artes de Madrid un cuadru baxo'l lema obligáu de *La familia de un anarquista el día enantes de la ejecución*, consideráu ente los dos meyores presentaos a la convocatoria, pero non ye premiáu. Regresó a Xixón y estableció un estudiu en Somió. Col cuadro *La promesa* (una escena d'un grupu de pescadores n'aición de gracies dibuxándose al fondo la ermita de La Providencia, de Xixón) concurrió a la Esposición Nacional de Belles Artes de 1904, y adquiríu por Aureliano de Beruete pal Muséu d'Arte Modernu, consigue una medaya d'oru na Esposición Internacional de Múnich, en 1905. Esta obra permaneció nel Muséu d'Arte Modernu hasta 1932, añu nel que foi enviada a la Diputación Provincial d'Uviéu pa depósitu, pudiendo vese anguaño nel Muséu de Belles Artes d'Asturies. Con cuadros d'asuntu asturianu concurre a les exposiciones nacionales de 1906, 1908 (na que'l so llenzu *Emigrantes* ye segunda medaya), 1910, tamién segunda medaya con *Asturias*, 1912 y 1915, na que se-y concede primera medaya por *Ganarás el pan*.

Destacó especialmente como retratista, y pola so fecha de nacimientu pue ser consideráu de la mesma xeneración de Nicanor Piñole y Evaristo Valle.

N'Asturies ye posible ver la obra de Ventura Álvarez Sala nos museos de Belles Artes d'Uviéu y el Xovellanos de Xixón (onde s'espón unu de les sos obres más populares, *Pescadores de mariscu*, de 1912).

## Bibliografía
* *Diccionario Enciclopédico del Principado de Asturias* (2004).- Ed. Nobel, Uviéu.- ISBN 84-8459-266-9

## Referencies

## Enllaces esternos