Alá

**Alá** ye l'asturianización de la pallabra árabe *Allāh* (الله) nome que significa *Dios*. Anque'l términu ye más conocíu n'Occidente pola utilización por parte de los musulmanes como referencia a Dios, esti utilízase polos falantes del árabe de toles relixones abrahámiques monoteístes: islam, cristianismu y xudaísmu. Se-y adoraba agachandose y rezando'l Sala-ah (oración de los islamicos) El términu utilizóse tamién polos paganos de La Meca como referencia al Dios creador y eternu, posiblemente la deidá mayor de l'Arabia preislámica.

Nel Islam, Dios ye conocíu por distintos nombres: el Xustu, el Clemente, el Creador, ente otros. Sicasí, según El Corán, “Alá” ye'l nome n'árabe qu'Él (Dios) preferió sobre los otros. La raíz llingüística de “Alá” indica qu'Él ye l'Únicu dignu y merecedor de ser adoráu y obedecíu.

Los conceptos asociaos cola pallabra (como una deidá) muden ente les tradiciones. Na Arabia preislámica, Alá nun yera la única divinidá, sinón que tenía venceyaos collaboradores y compañeros, fíos y fíes. Nel Islam, Alá ye'l supremu y entiende tou nome divín. Tolos demás nomes divinos créese que refieren a Alá. Alá ye únicu, l'único Dios, trescendiente Creador del universu y Omnipotente. Los árabes cristianos actuales nun tienen otra pallabra pa Dios más que Alá, usen términos tales como Al-lāh al-ab (الله الآب) pa referise a Dios padre. Hay semeyances y diferencies ente'l conceptu de Dios tal como se representa nel *[[Corán]]* árabe y la *[[Biblia]]* hebrea.

Unicode tien un códigu acutáu pa Al-lāh, ﷲ = U + FDF2. Munches fontes tipográfiques árabes tamién tienen distintes formes d'escribilo.

## Etimoloxía

Respeuto a la etimoloxía de la pallabra, hai opiniones enforma distintes: yá ente los gramáticos árabes clásicos, esto ye, medievales, cuéntense unes vente opiniones distintes. Les hipótesis más estendíes son les siguientes:
* Dalgunos eruditos planteen que ye'l nombre propiu de Dios, ensin derivación nenguna, puesto qu'Él mesmu llamóse asina nel *Corán*; nun puede nomase con esti nombre más qu'únicamente a Dios mesmu, esta ye la opinión d'unu de los más sabios gramáticos de la llingua árabe como Sibuyé, tamién ye la opinión d'al-Shafi'i, Al-Ghazali, al-Jatâbi y Ibn Kazir.
* Una mui habitual considera que *Al-lāh* procede de *[[ilá|ilāh]]*, pallabra que designa a cualquier divinidá, precedida del artículu determináu *al-*. Sería, polo tanto, una contraición pol usu de *al-ilāh*, esto ye, «El Dios», «El Adoráu» y ésta ye la opinión d'Ibn Qaim.
* Dalgunos llingüistes, sicasí, consideren que nun ye aparente la perda de l'hamza inicial de *ilāh* (consonante árabe representada equí con un apóstrofu), al ser la primera lletra del nome orixinal de Dios y los términos sacros, por tabú, tenden a mantenese poco o nada alteraos na pronunciación. N'otres pallabres, nun creen qu'una persona relixosa pueda apocopar el nome de Dios. Estos llingüistes piensen que *Al-lāh* procede direutamente de la raíz semítica *ʾel* que designa a la divinidá. Esta raíz, n'araméu, dio llugar al términu *ʾāllāhā*, que pudiera pasar al árabe con desapaición de la *ā* final (n'araméu ye una vocal desinencial, y éstes tenden a desapaecer n'árabe) y acurtiamientu de la *ā* inicial por confusión col artículu *al-*.

En cualquier casu la etimoloxía d'esta pallabra remite a la mesma raíz que ʾEl, Eloh y ʾElohīm (אֱלֹהִים), términos que designen a Dios na Biblia y que forman parte d'abondos nomes propios d'orixe hebréu, como Samuel, Daniel, Rafael, Miguel, etc.

*“Alá”* ye un nome que, según la tradición islámica, abarca tolos nomes de Dios y ye l'escoyíu por Dios mesmu y espuestu na so Revelación. Por eso los musulmanes dan preferencia a esti nome. Llingüísticamente, “Alá” ye una pallabra única, Nun tien conxugación plural y nun tien xéneru. Esta pallabra espeya un conceptu únicu de Dios nel Islam.

## Uso

*Al-lāh* traduzse como "Dios", con mayúscula, porque refierse al dios únicu. La pallabra "dios" con minúscula, esto ye, referida a cualquier otra divinidá, ye *ilāh*, pl. *ilāhāt* (إله pl. ﺇﻟﻬﺎﺕ). La complexidá y diferencia d'estos conceptos coles llingües indoeuropees esplícase en |¿Qué es Al-lāh para los musulmanes?« conferencia pronunciada por Abderrahman Mohamed Maanán, Doctor en filosofía pola Universidá de Sevilla. Los musulmanes non árabes usen siempre Al-lāh en llugar de Dios aduciendo que, puesto que Dios ye'l que fala en primer persona nel *[[Corán]]*, Al-lāh, n'árabe, ye exautamente la pallabra qu'emplega el Ser Supremu para referise a sigo mesmu y, polo tanto, la meyor pa noma-y. Los musulmanes que viven nun mediu non musulmán, y especialmente los convertíos, utilicen *Al-lāh* como forma d'estremase como siguidores d'una relixón distinta a la mayoritaria.

## Referencies

## Enllaces esternos