Conceyos con facilidaes llingüístiques

El sistema de **conceyos con facilidaes llingüístiques** (en francés *Communes à facilités linguistiques*, en neerlandés *Faciliteitengemeente*, n'alemán *Fazilitäten-Gemeinde*) foi establecíu en Bélxica poles lleis del 8 de payares de 1962 y el 2 d'agostu de 1963 . Estos conceyos carauterizar pol monollingüismu de los servicios internos (esto ye, los emplegaos ente sigo y nes rellaciones institucionales tienen d'espresase namái na llingua na rexón) y un billingüismu de cara a la ciudadanía (esto ye, l'alministración tien de responder nuna de les dos llingües reconocíes nel conceyu). Nestos conceyos, los ciudadanos tamién pueden solicitar a l'alministración documentos alministrativos nel so propiu idioma, siempres que se cumplan unes normes llegales bien específiques.

La reforma constitucional de 1970 alzó al rangu de disposición constitucional la esistencia de cuatro rexones llingüístiques (la rexón de llingua francesa, la rexón de llingua neerlandesa, la rexón billingüe de Bruxeles-Capital y la rexón de llingua alemana) na llexislación sobre l'usu de les llingües en materia alministrativo. L'artículu 4 de la Constitución belga establez que "tolos conceyos del Reinu formen parte d'una de les rexones llingüístiques". Magar se concedió un estatus híbridu a dellos conceyos, toos pertenecen a una rexón llingüística monollingüe (la correspondiente a la llingua de trabayu de l'alministración), sacante la Rexón de Bruxeles-Capital, que ye oficialmente billingüe francés-neerlandés. El sistema de facilidaes constituyó, pos, una esceición de primeres de que les rellaciones ente los habitantes d'una rexón y l'alministración faíense obligatoriamente nel idioma propiu de la rexón. 

## Historia

Dende 1921, Bélxica ta oficialmente estremada en dos entidaes monollingües separaes: una rexón de fala francesa y una rexón de fala flamenca (variedá del neerlandés). Darréu, una llei de 1932 sobre l'usu de les llingües na enseñanza y l'alministración refuerza la frontera llingüística ente les dos rexones, al obligar a les alministraciones municipales a comunicase nel idioma de la rexón a la que pertenecen. Sicasí, abre la posibilidá a camudar l'estatus, al traviés d'un referéndum local, si'l númberu de falantes d'unu de los idiomes supera l'estragal del 20% nel conceyu.

Nos años siguientes, sobremanera na posguerra, la ciudá de Bruxeles (nesi momentu entá nun se consideraba como una rexón por derechu propiu), asitiada nel territoriu de Flandes, esperimenta una arribación d'habitantes de fala francesa que camuda totalmente la composición llingüística de la ciudá, tradicionalmente flamenca, y convertir en predominantemente francófona. Esta arribación de población de fala francesa espandir escontra los conceyos periféricos de Bruxeles, como Kraainem, Wezembeek-Oppem o Sint-Genesius-Rode, onde l'idioma francés convertir en mayoritariu.

Los partíos políticos flamencos, col fin de poner una llende a esta situación (afrancesamientu del territoriu flamencu, denomináu "olievlek" - *mancha d'aceite*), promueven y contribúin a aprobar dos lleis, en 1962 y 1963, qu'afiten definitivamente les fronteres llingüístiques por aciu l'establecimientu d'una llista de conceyos nos que, a requerimientu del ciudadanu, l'alministración municipal ta obligada a comunicase na llingua non mesma de la rexón.

Les dos lleis mentaes enantes fueron interpretaes de manera distinta polos dos grupos llingüísticos nos años posteriores ya inda güei sigue siendo oxetu d'alderique si les lleis fueron transitories (posición flamenca) o definitives (posición francófona).

## Llista de los conceyos con facilidaes
Los conceyos con facilidaes pueden clasificase en cuatro categoríes: los conceyos de la periferia bruselense, los conceyos de la frontera llingüística francu-neerlandesa, los conceyos de llingua francesa con facilidaes pa los germanófonos y los conceyos de llingua alemana con facilidaes pa los francófonos. Nengún conceyu dispón d'un estatus trillingüe o nel cual prevease l'usu de tres llingües na alministración.

### Conceyos de la periferia bruselense

*Asitiaos na rexón llingüística neerlandesa, pero con facilidaes pal francés:
**Kraainem (*Crainhem*)
** Drogenbos
** Linkebeek
** Sint-Genesius-Rode (*Rhode-Saint-Genèse*)
** Wemmel
** Wezembeek-Oppem

### Conceyos de la frontera llingüística francu-neerlandesa
*Conceyos francófonos con facilidaes pal neerlandés:
** Comines-Warneton (*Komen-Waasten*)
** Enghien (*Edingen*)
** Flobecq (*Vloesberg*)
** Mouscron (*Moeskroen*)
*Conceyos de fala neerlandesa con facilidaes pal francés:
** Bever (*Biévène*)
** Spiere-Helkijn (*Espierres-Helchin*)
** Voeren (*Fourons*)
** Herstappe
** Mesen (*Messines*)
** Ronse (*Renaix*)

### Conceyos asitiaos na frontera llingüística ente la comunidá francesa y la [[Comunidá Germanófona de Bélxica|germanófona]]
*Comunidaes de llingua alemana con facilidaes pal francés:
**Amel (*Amblève*)
**Büllingen (*Bullange*)
**Burg-Reuland
**Bütgenbach (*Butgenbach*)
**Eupen
**Kelmis (*La Calamine*)
**Lontzen
**Raeren
**Sankt-Vith (*Saint-Vith*)
*Conceyos francófonos con facilidaes pal alemán:
** Waimes (*Weismes*)
** Malmedy (*Malmédy*)

### Conceyos na frontera llingüística ente les comunidaes francesa, neerlandesa y germanófona
*Conceyos francófonos con facilidaes pal alemán y el neerlandés namái en materia d'enseñanza (les facilidaes en materia alministrativo pueden ser solicitaes en teoría pol conseyu municipal y aprobaes por un real decretu y dempués por llei):
** Baelen
** Plombières (*Bleyberg*)
** Welkenraedt (*Welkenrath*)

## Ver tamién
*Llingües de Bélxica
*Cuestión llingüística en Bélxica
*Afrancesamientu de Bruxeles

## Referencies

## Enllaces esternos
* Stéphane Rillaerts: La frontière linguistique, 1878-1963
* Loi du 28 juin 1932 sur l'emploi des langues en matière administrative
* Loi du 8 novembre 1962
* Dumeni Columberg, Situation de la population francophone vivant dans la périphérie bruxelloise, Rapport, 4/9/1998
* Lili Nabholz-Haidegger, Protection des minorités en Belgique, Rapport, 5/9/2002
* Language facilities in the Brussels Periphery: Evolution, areas of conflict and linguistic practices