Serpens

**Serpens** (la culiebra) ye una de les 88 constelaciones modernes y yera una de les 48 llistaes por Ptolomeo. Ente les modernes constelaciones ye la única estremada en dos partes:
:* **Serpens Caput**, que representa la cabeza de la culiebra, asitiada al oeste.
:* **Serpens Cauda**, que representa la cola, al este.

Ente estos dos partes asítiase la constelación d'Ophiuchus, el portador de la culiebra. Yá que se considera una única constelación, l'ordenamientu d'alcuerdu a la denominación de Bayer tien en cuenta ambes partes.
Na cabeza de la culiebra asítiense α, β, γ, δ, ε, ι, κ, λ, μ, π, ρ, σ, τ, χ y ω Serpentis. Na cola alcuéntrense ζ, η, θ, ν, ξ y ο Serpentis.

## Carauterístiques destacables
Namái una estrella de Serpens —α Serpentis— tien un rellumu cimeru a magnitú 3, polo que la constelación nun ye bono de reconocer. Distante 73 años lluz, α Serpentis ye una xigante naranxa, 15 vegaes más grande que'l Sol, que recibe'l nome d'Unukalhai o Unuk.
Sígue-y en rellumu η Serpentis, una xigante o subxigante anaranxada que'l so diámetru, calculáu a partir del so diámetru angular (2,98 milisegundos d'arcu), ye casi seis veces mayor que'l diámetru solar.
ξ Serpentis —cuartu astru más brillosu— ye una estrella blancu-mariella, clasificada como xigante o subxigante con una lluminosidá 31 vegaes mayor que la del Sol. Ye una variable Delta Scuti, y, amás, una binaria espectroscópica que la so acompañante tien un periodu de 2,29 díes.

Serpens cunta con delles estrelles similares al Sol. La más cercana, a 38 años lluz, ye λ Serpentis, una nana mariella de tipu espectral G0V anque col doble de lluminosidá que'l Sol.
ψ Serpentis, a 48 años lluz, ye más asemeyada al nuesu Sol tocantes a temperatura y lluminosidá (ye de tipu G2.5V), magar tien una compañera estelar a una distancia igual o superior a 61 ua.
39 Serpentis ye otru análogu solar d'igual lluminosidá que'l Sol, magar que pue ser más nuevu que la nuesa estrella.
Muncho más paecida al Sol ye la tenue HD 143436, a 142 años lluz, un posible ximielgu solar d'igual masa, lluminosidá y tamañu que'l Sol; sicasí, el so conteníu en litiu ye seis veces más abondosu qu'en la nuesa estrella, anque'l Sol paez tar emprobecíu nesti elementu en rellación a otres estrelles de la so redolada.

Son delles les estrelles de la constelación nes que s'afayaron planetes estrasolares.
&omega; Serpentis, la más brillosa ente elles, ye una xigante naranxa que tien un planeta con un periodu orbital de 277 díes.
HD 168746 ye una nana mariella con un planeta que la so masa mínimo ye 0,23 vegaes la masa de Xúpiter; asitiáu mui cerca de la estrella —apenes a 0,065 ua—, completa una órbita cada 6,4 díes. La temperatura superficial d'equilibriu del planeta a felicidá alloña ye de 900 K.
Ye tamién bien interesante'l sistema NN Serpentis: consta d'una nana blanca y una nana colorada bien próximes ente sigo, siendo la separación ente elles inferior al radiu solar (0,93 radios solares). El periodu orbital d'esta binaria cercana ye de solu 3,13 hores. Amás, afayáronse dos planetes separaos de la binaria cercana 3,4 y 5,4 ua respeutivamente.
Otru oxetu notable ye PSR J1719-1438, púlsar onde s'hai detctado un posible planeta n'órbita al so alredor. El planeta paez tener una densidá de siquier 23 g/cm³, talmente que puede considerase como una nana blanca, non lluminosa, de carbonu y osíxenu con bien baxa masa y densidá.

Ente los oxetos del cielu fondu de Serpens Caput cabo señalar el cúmulu globular M5, asitiáu a 23&nbsp;500 años lluz.
Esti cúmulu utilizóse pa poner a prueba'l momentu magnéticu de los neutrinos, lo que podría refundiar lluz sobre delles partícules hipotétiques como'l axión.
Otru cúmulu globular, asitiáu xusto al sur de M5, recibe'l nome de Palombar 5. Munches estrelles d'esti cúmulu tán saliendo del mesmu por cuenta de la aición gravitatoria de la Vía Láctea, formando una cola de marea de más de 30&nbsp;000 años lluz.

En Serpens Cauda puede reparase la Nebulosa de l'Águila y el so cúmulu estelar asociáu, M16, que s'atopen a 7000 años lluz de la Tierra en direición al centru galácticu. La conocida imaxe llograda col telescopiu espacial Hubble —llamada «Pilastres de la Creación»— amuesa una amplia rexón de formación estelar d'esta nebulosa.
Otru oxetu d'interés ye la llamada Nebulosa Colorada Cuadrada, nebulosa planetaria alredor de la estrella MWC 922. Tien la forma d'un cuadráu casi perfectu con una banda escura alredor de les rexones ecuatoriales.

El Sestetu de Seyfert ye una agrupación de seis galaxes, cuatro de les cualos interactúan gravitacionalmente; la quinta galaxa ta más alloñada ente que la última «galaxa» ye, en realidá, una parte separada d'una de les otres galaxes. Esti cúmulu de galaxes ta a una distancia de 190 millones d'años lluz y tien aproximao 100&nbsp;000 años lluz d'anchu, siendo una de les agrupaciones galáctiques más trupes que se conocen.

Más distante —a 600 millones d'años lluz aproximao—, ta asitiáu'l Oxetu de Hoag (PGC 54559), una galaxa atípica del tipu conocíu como galaxa anular. Apaez como un aniellu casi perfectu d'estrelles mozos azules arrodiando un nucleu d'estrelles marielles más vieyes. El buecu esistente ente l'aniellu y el nucleu ye realmente tresparente, yá que puede trate otra galaxa anular al fondu na posición de la una en puntu. Debe'l so nome a Art Hoag, quien afayó esti oxetu en 1950.

## Estrelles principales

* α Serpentis (Unukalhai o Unuk), la más brillosa de la constelación con magnitú 2,63, una estrella xigante naranxa a 73 años lluz.
* β Serpentis (Chow), de magnitú 3,54, estrella blanca de la secuencia principal.
* γ Serpentis, nana mariella a 36 años lluz del sistema solar.
* δ Serpentis, estrella binaria formada por dos subxigantes blancu-marielles.
* ε Serpentis, estrella blanca de la secuencia principal de magnitú 3,71 similar a Denébola (β Leonis).
* ζ Serpentis, subxigante blancu-mariella de magnitú 4,62.
* η Serpentis, anque ostenta la denominación de Bayer *[[Eta]]*, ye la segunda estrella más brillosa de la constelación con magnitú 3,26. Ye una estrella naranxa xigante o subxigante. 
* θ Serpentis (Alya), sistema estelar formáu por dos estrelles blanques separaes 22 segundos d'arcu que pueden resolvese con un pequeñu telescopiu.
* κ Serpentis, xigante colorada a 348 años lluz de distancia.
* λ Serpentis, estrella análoga solar asitiada a 38 años lluz de la Tierra.
* μ Serpentis, estrella blanca de la secuencia principal asitiada a 156 años lluz.
* ο Serpentis, de magnitú 4,24, ye tamién una estrella blanca.
* ξ Serpentis, binaria espectroscópica y variable Delta Scuti asitiada a 105 años lluz.
* π Serpentis, estrella blanca arrodiada por un discu de polvu.
* σ Serpentis, estrella blanca de magnitú 4,82.
* τ Serpentis puede referise a ocho estrelles distintos; ente elles, τ<sup>4</sup> Serpentis ye una xigante colorada variable, τ<sup>5</sup> Serpentis ye una estrella de la secuencia principal y τ<sup>7</sup> Serpentis una estrella con llinies metáliques.
* φ Serpentis, subxigante naranxa de magnitú 5,54.
* χ Serpentis, estrella químicamente peculiar de magnitú 5,32.
* ψ Serpentis, estrella binaria que la so componente primaria ye una nana mariella bien paecida al Sol.
* 5 Serpentis, xigante mariella y variable BY Draconis tamién conocida como MQ Serpentis.
* 10 Serpentis, subxigante blanca de magnitú 5,15.
* 39 Serpentis, nana mariella a 57 años lluz de distancia.
* R Serpentis, estrella variable Mira que'l so rellumo fluctúa ente magnitú 5,16 y 14,4 a lo llargo d'un ciclu de 356,4 díes.
* AS Serpentis, binaria eclipsante de magnitú 11,62.
* FR Serpentis, estrella Ap y variable Alfa2 Canum Venaticorum.
* MS Serpentis, estrella binaria y variable BY Draconis.
* NN Serpentis, sistema binariu compuestu por una nana blanca caliente y una nana colorada; amás conocen dos planetes n'órbita alredor d'esti sistema.
* OT Serpentis, nana colorada y estrella acandilante a 37 años lluz de distancia.
* QY Serpentis, xigante colorada y variable semirregular.
* MWC 297 (NZ Serpentis), estrella Be, una de les estrelles masives más cercanes al sistema solar.
* HD 143436, ximielgu solar de magnitú 8,04 distante 142 años lluz de la Tierra.
* HD 168443, nana mariella con un planeta xigante y una nana marrón.
* HD 168746, nana mariella con un planeta qu'emplega namái 6,4 díes en completar la so órbita.
* Gliese 701, nana colorada distante 25 años lluz.
* Gliese 710, nana colorada que dientro de 1,4 millones d'años va averar a solu 1 añu lluz del sistema solar.
* GJ 1224, nana colorada a 24,6 años lluz.
* PSR J1719-1438, púlsar orbitado por un posible planeta que podría tar compuestu de diamante.

## Oxetos de cielu fondu

* Cúmulu globular M5, asitiáu mui cerca de 5 Serpentis (MQ Serpentis). Con una edá averada de 13&nbsp;000 millones d'años, ye unu de los cúmulos globulares más vieyos asociaos a la Vía Láctea.
* NGC 6539, tamién un cúmulu globular que s'atopa a 25&nbsp;400 años lluz.
* Palombar 5, otru cúmulu globular. L'aición gravitatoria de la Vía Láctea ta descomponiendo la so estructura.
* Nebulosa de l'Águila (M16), nueva nebulosa d'emisión acomuñada col cúmulu abiertu NGC 6611. La estrella más brillosa de la nebulosa tien magnitú +8,24, siendo observable con bonos prismáticos.
* Nebulosa Colorada Cuadrada (MWC 922), nebulosa bipolar notable pola so forma cuadrada. Ye unu de los oxetos de cielu fondu más simétricos enxamás descubiertos.
* Westerhout 40 (W40), rexón de formación estelar na Vía Láctea distante unos 440 pársecs. Ye una de les rexones más cercanes onde se formen estrelles de tipu espectral O y B. La radiación ionizante procedente de les estrelles OB masives creó una rexón HII, que presenta una morfoloxía de «reló de sable».
* Oxetu de Hoag (PGC 54559), distante galaxa anular que'l so aspeutu esteló tantu a astrónomos aficionaos como a profesionales dende'l so descubrimientu en 1950. Sobre'l so orixe nun esiste un claru consensu.

* NGC 5962, galaxa espiral de magnitú visual 11,3; ye la galaxa más brillosa del cúmulu de galaxes de Serpens.
* NGC 5970, tamién galaxa espiral, asitiada a 90 millones d'años lluz.
* NGC 6118, galaxa espiral a 83 millones d'años lluz. Tien brazos espirales sueltos, escareciendo de barra central lo mesmo que de brazos espirales claramente definíos, como ye'l casu de la Vía Láctea.
* Sestetu de Seyfert, grupu de galaxes a unos 190 millones d'años lluz de distancia. El grupu paez contener seis miembros, pero una de les galaxes ye un oxetu de fondu y otra galaxa» nun ye tal, sinón una parte separada d'una de les restantes galaxes.

## Mitoloxía

Serpens ye la culiebra que tien agarrada Ophiuchus, el portador de la culiebra, y lóxicamente ta bien acomuñada con él. Orixinariamente, Serpens y Ophiuchus yeren consideraes como una única constelación, a partir de la cual surdió un mitu acomuñáu cola fundación de la medicina. Identificar na mitoloxía griega cola culiebra que revela a Asclepio los secretos de la medicina.

## Referencies

## Enllaces esternos