Congresu Nacional d'Hondures

El **Congresu Nacional** ye un órganu unicameral encargáu del poder llexislativu d'Hondures, ta integráu por 128 diputaos electos de manera universal y direuta por periodu de cuatro años, el númberu de diputaos determinar por representación proporcional según los departamentos. Na actualidá, hai 7 partíos políticos representaos nel hemiciclu llexislativu; amás, esiste una Bancada Independiente que se formó a partir de dellos diputaos que se biforcaron del Partíu Llibertá y Refundación por cuenta de disputes internes nesa institución política.

## Historia
El 29 d'agostu de 1824 instalóse la primer Asamblea Nacional Constituyente na llocalidá de Cedros. El so primer presidente foi'l doctor Pedro Nolasco Arriaga y el secretariu foi'l llicenciáu Miguel Rafael Valladares; el congresu decretó en 1825 la primer demarcación territorial y el 11 d'avientu del mesmu añu, emitió la primer constitución del país. Hondures abolió la esclavitú en 1825, delles décades primero qu'Estaos Xuníos d'América y Rusia.

Según la Constitución de 1848, el Poder Llexislativu yera bicameral, constituyir nuna cámara de diputaos y otra de senadores. Presidíes dambes por un presidente, vicepresidente, secretariu, senadores, diputaos representantes de les villes y ciudaes principales del territoriu, mesmu que foi estremáu políticamente na primer constitución del estáu de 1825. Na Constitución d'Hondures de 1865 como nes próximes, establezse que'l Poder Llexislativu va ser exercíu por un Congresu de Diputaos, de tala forma que entiéndese yá como unicameral, sumiendo la figura del senador. En 1862 siendo'l presidente provisional del estáu Victoriano Castellanos Cortés, provisionalmente la capital d'Hondures foi la ciudá de Santa Rosa de Copán, foi ellí onde se treslladaron tanto'l Poder Executivo como'l Poder Llexislativu, naquella llocalidá del occidente d'Hondures emitióse'l Decretu nᵘ&nbsp;3 onde se camuda'l títulu de la nación dexando de llamase "Estáu d'Hondures"; pol de **República d'Hondures**, de siguío el primer presidente de la república, recayería nel ciudadanu Capitán xeneral José María Medina.

Na alministración del contable Julio Lozano Díaz en 1956 el Congresu Nacional d'Hondures foi disueltu, les intenciones de Lozano Díaz yera la de declarase "Xefe d'Estáu", mesmu que concluyo'l 21 d'ochobre d'esi mesmu añu, por aciu un Golpe d'Estáu perpetáu por altos mandos de les Fuercies Armaes d'Hondures, que devolvieron a la ciudadanía l'alministración en 1957. 

### Sede del Congresu Nacional d'Hondures
En 1953 empezar cola construcción de la sede propia del Congresu Nacional, la obra taba a cargu del arquiteutu nacional Mario Valenzuela, coles mesmes al añu siguiente (1954) concluyida la edificación, fundóse'l llocal de l'actual sede del congresu nacional, qu'inclúi un edificiu de siete pisos, a un costu d'un millón cuatrocientos mil Lempiras (Lps. 1.400,000.00).

### Igualdá de xéneru
El 25 de xineru de 1955 diose'l derechu a la muyer a tener la categoría de ciudadana, a votar y a ser electa nel Congresu Nacional.

## Partíos Representaos
*  Partíu Nacional d'Hondures.
*  Partíu Llibertá y Refundación.
*  Partíu Lliberal d'Hondures.
*  Partíu Anticorrupción.
*  Partíu Demócrata Cristianu d'Hondures.
*  Unificación Democrática.
*Partíu Innovación y Unidá-SD.
*  Alianza Patriótica - APH

## Funciones
El Congresu de Diputaos ―como tamién ye llamáu― empecipia sesiones el 25 de xineru de cada añu y clausura les sos sesiones el 31 d'ochobre del mesmu añu. El Congresu funciona en sesiones en sala, que pueden ser: ordinaries y estraordinaries.

## Atribuciones
Ente les sos principales atribuciones atópense:.-
* Crear, decretar, interpretar, reformar y derogar les lleis;
* Convocar, suspender y cerrar les sos sesiones;
* Emitir el so reglamentu interior
* Faer l'escrutiniu de votos y declarar la eleición del presidente, designaos a la presidencia y diputaos al Congresu nacional cuando'l Tribunal Supremu Eleutoral nun lo haber fechu;
* Escoyer pa un periodu constitucional de siete años, a los quince maxistraos de la Corte Suprema de Xusticia

## Premiu del Congresu Nacional
El Congresu Nacional d'Hondures, premia al méritu a tou aquel ciudadanu que s'estrema en: arte, deporte, lliteratura, periodismu, música, ciencia, etc. El Premiu consiste en Gran Cruz Placa d'Oru, Medaya d'Oru y certificáu, ente los premiaos pol soberanu congresu tán:
* Doctor Miguel Andonie Fernández, 
* Cantautor Moisés Canelu, 
* Doctor Salvador Moncada, 
* Periodista Nahún Efraín Valladares Valladares (1988), 
* Doctor Carlos Roberto Reina, 
* Escritor y folclorista Jorge Montenegro, 
* Militar col grau de Coronel d'Infantería José Matías Hernández García (2008), 
* Periodista María Antonia de Fuentes (2011).

## Eleiciones del 24 de payares de 2013

*  Nacional - Partíu Nacional d'Hondures 48 (conservador).
*  Llibre - Partíu Llibertá y Refundación 37 (izquierda)
*  Lliberal - Partíu Lliberal d'Hondures 27 (sociolliberal).
*  Partíu Anticorrupción 13 (Centru)
*  DC - Partíu Demócrata Cristianu d'Hondures 1 (demócrata-cristianu).
*  UD - Unificación Democrática 1 (izquierda).
*PINU-SD - Partíu Innovación y Unidá-SD 1 (socialdemócrata).
* Total: 128

### Diputaos propietarios actuales del CNH
Diputaos del Congresu Nacional d'Hondures 2014-2018

## Xunta Direutiva Periodu 2014-2016
* **[[Presidente del Congresu Nacional d'Hondures|Presidente]]**: Mauricio Oliva (PNH)
* **I Vice Presidente**: Gladis Aurora López (PNH)
* **II Vice Presidente**: Lena Gutiérrez (PNH)
* **III Vice Presidente**: Antonio Rivera (PNH)
* **IV Vice Presidente**: Milton Puertu (PNH)
* **V Vice Presidente**: Edgardo Martínez (PNH)
* **VI Vice Presidente**: Augusto Cruz (DC)
* **VII Vice Presidente**: Edwin Pavón (UD)
* **I Vice Presidente Alternu**: Rolando Dubón (PNH)
* **II Vice Presidente Alternu**: Ramón Lleva (PNH)
* **III Vice Presidente Alternu**: José Vicente de Lleón Rojas (PNH)
* **I Secretariu**: Mario Pérez (PNH)
* **II Secretariu**: Román Villeda (PNH)
* **I Secretariu Alternu**: José Martínez Valenzuela (PNH)
* **II Secretariu Alternu**: Wilmer Neal Velásquez (PNH)
* **I Pro Secretariu**: José T. Zambrano (PNH)
* **II Pro Secretariu**: Sara Martínez Galu (PNH)

## Eleiciones del 29 de payares de 2009

*  Nacional - Partíu Nacional d'Hondures 71 (conservador).
*  Lliberal - Partíu Lliberal d'Hondures 45 (lliberal).
*  DC - Partíu Demócrata Cristianu d'Hondures 5 (demócrata-cristianu).
*  UD - Unificación Democrática 4 (izquierda).
*PINU-SD - Partíu Innovación y Unidá 3 (socialdemócrata).
** Total: 128

## Eleiciones del 27 de payares de 2005
*  Lliberal - Partíu Lliberal d'Hondures 62 (lliberal).
*  Nacional - Partíu Nacional d'Hondures 55 (conservador).
*  UD - Unificación Democrática 5 (izquierda).
*  DC - Partíu Demócrata Cristianu d'Hondures 4 (demócrata-cristianu).
*PINU-SD - Partíu Innovación y Unidá 2 (socialdemócrata).
** Total: 128

## Eleiciones 25 de payares de 2001
*  Nacional - Partíu Nacional d'Hondures 61
*  Lliberal - Partíu Lliberal d'Hondures 55
*PINU-SD - Partíu d'Innovación y Unidá-Social Democracia 4
*  UD - Partíu d'Unificación Democrática 5
*  DC - Partíu Demócrata Cristianu d'Hondures 3
** Total 128

## Llistáu de presidentes del Congresu Nacional

* Carlos Alberto Ucles, 1900-1902
* Rafael Alvarado Guerrero, 1902-1903
* Fausto Dávila, 1904-1906
* Francisco Escobar, 1911-1913
* Rafael Alvarado Pumar, 1914-1915
* Francisco Escobar, 1915-1918
* Francisco Bográn Barahona, 1919-1920
* Ángel Ugarte, 1921
* Miguel Oquelí Bustillo, 1923
* Ángel Sevilla Ramírez, 1924
* Ramón Alcerro Castro, 1924 (Presidente de l'Asamblea Nacional Constituyente).
* Venancio Callejas, 1925-1926
* Tiburcio Carías Andino, 1926-1929
* Antonio C. Rivera, 1929-1930
* Tiburcio Carías Andino, 1930-1931
* Santiago Calix Meza, 1931-1932
* Antonio Bográn Mojeron, 1932
* Abraham Williams Calderón, 1932
* Miguel Paz Barahona, 1933-1934
* Ramón Alcerro Castro, 1934-1935
* Antonio C. Rivera, 1935-1939
* Plutarco Muñoz P., 1939-1948
* Luciano Milla Cisneros, 1949
* Juan B. Valladares Rodríguez, 1949
* José Máximo Gálvez, 1949-1950
* Camilo Gómez Gómez, 1950-1954
* Francisco Salomón Jiménez Castro, 1954
* Ramón Villeda Morales (Presidente de l'Asamblea Nacional Constituyente).
* Modesto Rodas Alvarado, 1957-1963
* Héctor Orlando Gómez Cisneros, 1963
* 1963 Eslleíu'l Congresu Nacional, por cuenta de Golpe de Estado
* Mario Y. Rivera López, 1965-1971
* Martín Agüero Vega, 1971-1972
* 1972-1981 Xuntes Militares de gobiernu.
* Roberto Suazo Córdova (Presidente de l'Asamblea Nacional Constituyente).
* José Efraín Bú Girón, 1981-1986
* Carlos Orbin Montoya, 1986-1990
* Rodolfo Diríes Navas, 1990-1994
* Carlos Roberto Flores Facusse,1994-1998
* Rafael Pineda Ponce, 1998-2001
* Porfirio Lobo Sosa, 2001-2004
* Roberto Micheletti Bain, 2005-2009
* José Alfredo Saavedra, 2009-2010
* Juan Orlando Hernández, 2010-2014
* Mauricio Oliva Herrera, 2014-(actual)

## Presupuestu

En xineru de 2014 aprobóse'l Presupuestu Xeneral d'Ingresos y Egresos del país, que ye de 183,635 millones 280 mil lempires (9 mil millones de dólares d'Estaos Xuníos), de los cualos 2,089 millones de Lempires van ser remanaos pol poder llexislativu.

## Referencies

## Ver tamién

## Enllaces esternos
* Congresu Nacional d'Hondures