Agrimonia eupatoria

L**,'' ye una planta yerbácea perenne de la familia de les [[Rosaceae|rosacees]] 

== Descripción ==
Habita en terrenes magrizos, en llugares soleyeros xunto a cultivos, sebes o pindies y árboles como [[encina|encines]] o [[carbayu|carbayos]]. Tien un pequeñu rizoma, ye vellosa, de tarmu erecto, fueyes compuestes de trés a seis pares y flores marielles de cinco pétalos arrexuntaes en llargues espigues. Mide de 2 a 10 [[dm]] y puede autopolinizarse.

== Propiedaes ==
El so nome provién del rei ''Mitrídates eupator'', estudiosu de les plantes melecinales. Na antigüedá utilizaben el [[tanín]] y l'[[aceite esencial]] que contienen tarmos y raigaños.

Ye bien apreciada poles sos propiedaes melecinales y yá en tiempos de [[Pliniu'l Vieyu]] y [[Dioscórides]] utilizar en fervinchu pa les afecciones de fégadu. Tien propiedaes astrinxentes y descongestionantes del sistema dixestivu y les víes hepáticu y renal. Emplegar tamién contra la [[disentería]] y la [[foria]].

**Principios activos**: contién traces d'[[aceite esencial]], principios amargosos tipu [[glucosídico]], [[acedu salicílicu]], [[ácidu silícico]], [[acedu esteárico]], [[ácidu nicotínico]], [[vitamina K]] y [[quercitrina]]. Nes fueyes atopáronse compuestos triterpénicos.

Tien propiedaes como [[astrinxente]], [[tónicu (medicina)|tónicu]] y [[diuréticu]]. Na medicina popular europea tuvo gran importancia nel tratamientu de la [[ictericia]], por cuenta del so conteníu en [[tanín]].

Utilizar pa faer gárgares contra la [[farinxitis]] o [[amigdalitis]], según pal tratamientu de la [[foria]].
;[[Flores de Bach]]: 
La ''Agrimonia eupatoria'' forma parte de les 38 flores de Bach, que dientro de la so cosmovisión tien les siguientes propiedaes y aplicaciones: oculta emociones trabancoses, problemes graves y congoxa inconsciente tres una mázcara d'allegría y desdexamientu permanente. Evita discutinios y busca harmonía. Enclín a les adicciones, tabacu, drogues, alcohol, xuegu, trabayu, asumir riesgos, comida y compres, como mecanismu d'escape al so tormentu mental. Busca ser aceptáu. Si enferma bromia refiriéndose a la so enfermedá.
== Taxonomía==
''Agrimonia eupatoria'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]] 1: 448'', nel añu 1753. 
;[[Etimoloxía]]:
***Agrimonia***: nome xenéricu que tanto'l ''[[The Jepson Manual]]'' como [[Philip Alexander Munz]] en ''[[A Flora of Southern California]]'' postulen qu'esti nome deriva del [[griegu antiguu|griegu]] ''argema'', pa "güeyos enfermos", por cuenta del so supuestu valor melecinal, pero nun puede atopase nenguna referencia de que la ''agrimonia'' fuera utilizada pa les enfermedaes oculares. Otra posibilidá ye que se trata d'una mención de dalgún otru epítetu, seique ''argemone'', un antiguu nome utilizáu por [[Dioscórides]] y [[Pliniu'l Vieyu]] pa l'amapola, o ''argemonion'' , un nome Dioscórides aplica a la ''[[Anemone]]''. Estos dos derivaciones en realidá podría refieran a la mesma cosa porque ''argemon''y ye supuestamente una pallabra dada polos griegos a les plantes que sanaban los güeyos. [[Umberto Quattrocchi]] tamién suxer la esplicación menos probable de que podría ser del griegu ''agros'' = "de campu o tierra abierta", y ''monos'' = "solamente, solo".

***eupatoria**': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "de *Eupatorium*"
;Variedaes:
**Agrimonia eupatoria subsp. asiatica* (Juz.) Skalický
;[[Citoloxía]]:
Númberu de [[cromosoma|cromosomes]] de *Agrimonia eupatoria* (Fam. Rosaceae) y taxones infraespecíficos: 
n=15. n=14 
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
**Agrimonia canescens* [[Dumort.]]
**Agrimonia elata* [[Salisb.]]
**Agrimonia grandis* (Andrz. ex Asch. & Graebn.) [[Dobrocz.]]
**Agrimonia grandis* Andrz. in [[C.A.Mey.]]
**Agrimonia minor* Mill.
**Agrimonia officinalis* Lam. ex [[Poir.]] in Lam.
**Agrimonia officinarum* Lam.
**Agrimonia sessiliflora* [[Dumort.]]
**Agrimonia sulcata* [[Dulac]]
**Agrimonia vulgaris* [[Samuel Frederick Gray|Gray]]
**Eupatorium dioscoridis* [[Bubani]]
**Agrimonia bracteosa* E. Mey.
;*subsp. asiatica* ([[Juz.]]) [[Skalický]]
**Agrimonia asiatica'' Juz.

## Ver tamién
* Planta melecinal
* Fitoterapia
* Usos melecinales de los raigaños
* Medicina china tradicional
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Enllaces esternos

*