Toyota Celica

El **Toyota Celica** (pronunciáu / sɛlɨkə /) ye una serie de cupés deportives realizaos pola empresa xaponesa Toyota. El nome derivar de la pallabra *coelica* qu'en llatín significa «celestial». Esti automóvil empezar a fabricar en Xapón nel añu 1970. Consideráu, xunto col Toyota Supra, unu de los meyores automóviles fabricaos por Toyota.

A lo llargo de la so vida útil el Celica foi propulsado por distintos motores de cuatro cilindros. El cambéu más significativu producir en 1986, cuando'l diseñu pa conducir el coche camudó de tracción trasera a tracción delantera. Mientres les trés primeres xeneraciones, los Celicas llanzar al mercáu d'Estaos Xuníos con distintes versiones de motores de la serie R de Toyota. Un modelu de cuatro ruedes motrices turbo (diseñáu **All-Trac Turbo** nos EE.XX. o **GT-Four** en Xapón y Europa). Esti automóvil producióse dende 1986 hasta 2000. Al traviés de siete generación, el modelu pasó por munches revisiones y tenedores de diseñu, incluyendo'l Toyota Celica Supra (más tarde conocíu como'l **[[Toyota Supra]]**). El Celica taba disponible como cupé, cupé Liftback, según un modelu descapotable.

## Historia
El ***Celica*** foi diseñáu orixinalmente pa conductores d'espíritu nuevu y que deseyaren daqué más qu'un simple mediu de tresporte. El diseñu del Celica empezó en 1967, presentar nel Salón del Automóvil de Tokiu de 1970 y el vehículu foi llanzáu al públicu en 1971. Basáu nel prototipu Ex-1 *Coche del futuru*, el so estilu yera absolutamente revolucionariu pa la dómina ya influyó de forma notable nel establecimientu del segmentu del mercáu de deportivos del segmentu D algamadizos, potentes y fiables.

El Celica orixinal taba forníu con un motor de carburación de cuatro cilindros de 1,6 llitros. Solamente disponible n'acabáu **ST** y cupé de dos puertes, el Celica yera la versión Toyota del Mustang. N'Alemaña al Opel Manta,(Darréu conocíu como Opel Cubica),conózse-y como'l Celica d'Opel o'l Celica alemán.El Celica vendióse bien dende'l principiu, el so primer cambéu importante tuvo llugar en 1974 cola adición del modelu de GT. El modelu GT venía con un motor de dos llitros que, en distintes versiones, montar nos Toyota Celica mientres los 11 años próximos.

## Primer xeneración / serie A20/35 (1970-1977)

La primer xeneración del Celica foi llanzada al mercáu xaponés a fines de 1970, y taba destinada a ser una alternativa más accesible frente a los coches deportivos de Toyota, el Toyota 2000GT.

Ver n'ochobre de 1970 nel Tokyo Motor Show y empezó a ser comercializáu n'avientu del mesmu añu. El Celica ye un vehículu personal que faía fincapié nel estilu y la diversión al volante. 

Pa los mercaos d'esportación, el Celica foi ufiertáu en trés niveles distintos modelos; LT, ST y GT. La menor LT foi forníu con un únicu carburador de cuatro cilindros 2T moviendo al motor 1600 cc, ente que'l ST llegó con una corriente d'aire descendente con doble carburador del motor 2T-B. El GT, yera'l modelu con mayor potencia tenía un motor DOHC de 1600 cc forníu con Mikuni de dos carburadores Solex.

Na so introducción, el Celica taba disponible como cupé y sedán. El Toyota SV-1 Liftback amosóse como un concept car nel Tokyo Motor Show de 1971. Con llixeros cambeos, esti modelu foi introducíu en Xapón n'abril de 1973 como'l 2000 RA25 cc y 1600 cc liftbacks TA27. Foi entós esportaos a Europa en forma de direición derecha como Liftback 1600 cc. El Toyota RV-1 tamién s'amosó nel Tokyo Motor Show del 1971, pero nun llegó a la producción.

La primer xeneración de Celicas pueden subdividise en dos modelos. El primeru d'ellos yera l'orixinal cola ñariz inclinada. Esto ye namái pal modelu Cupé, TA22, RA20, y RA21. Estos modelos fueron llanzaos dende 1970 hasta 1975 y fueron forníu col 2T, 2T-G 1,6 llitros o 2,0 llitros de motor 18R. Teníen una distancia ente exes. La segunda serie tenía una ñariz plana y llixeramente mayor distancia ente exes. Esti modelu apaeció en Xapón en 1974.

El Celica foi p'América del Norte en 1971 ST foi remanáu p'allugar un motor de 1,9 llitros 8R.El GT inclúi una llinia de 5 velocidaes de tresmisión manual, franxes GT rocker panel, y plantes d'aceru d'estilu con aniellos de cromu de corte. A mediaos de 1974 produciéronse cambeos menores nel Celica nel asientu. La tresmisión automática convertir nuna opción n'América del Norte los modelos ST y LT a partir del añu 1973.

### 1975
N'ochobre de 1975 l'alliniación Celica tou dióse-y una llavadura de cara, con un parachoques delanteru revisáu y arreglu de la parrilla. Los nuevos modelos en tol mundu'l RA23 (RA24 n'EE.XX.) pal cupé, y en tol mundu RA28 (RA29 n'EE.XX.) pal Liftback.

El Liftback foi introducíu nel mercáu xaponés n'abril de 1973, pero non hasta 1976 pa los modelos d'esportación. Modelos pal mercáu d'orixe Liftback son 1600ST, 1600GT (TA27), 2000ST, y 2000GT (RA25 y el RA28). El Liftback americanu ye un RA29 (GT) de 2,2 llitros con motor 20R. Tolos modelos Liftback, que se conoz comúnmente como la forma de la 'Mustang', tienen la ñariz plana. Anque nun esiste una "B", les ventanes traseres nun rueden escontra baxo (como nel modelu cupé).

A pesar de que tenía'l mesmu aspeutu, hubo delles diferencies de menor importancia. El cupé facelifted RA23 ta codificado con un motor 18R, o RA24 con un motor 20R. Tamién ta disponible yera la TA23, que yera similar a la RA23, pero cola serie T-motor.RA23.El Celica TA22 tamién tenía respiraderos extraíbles montaos nel capó, faltaba nos modelos RA23 y RA28 .La serie AR tamién tenía una ñariz allargada p'afaer el motor más grande. Los respiraderos de la puerta, tapón del depósitu de combustible, y l'interior son tamién distintos ente'l TA y la serie AR.

En 1976, la llinia de Celica aumentar cola adición del modelu liftback, disponible solamente en versión GT. El paquete de GT incluyó'l motor más potente, una direición más deportiva, suspensiones ameyoraes, etc. El modelu del liftback comercializóse como un vehículu del tipu sport-turismu, ufiertando una mayor comodidá y capacidá de maleteru que los otros modelos.

Pa 1976-1977, el Liftback foi llanzáu col Toyota-R engine 18R-G (sacante les d'EE.XX.) con una cabeza de Yamaha y de rodadura. Esti motor produz una potencia considerablemente más que la 18R-C. La so potencia máxima avérase @ 6000 rpm.

El Liftback yera llamáu'l "Mustang xaponés " o " Mustang Celica" por cuenta de les semeyances d'estilu col Ford Mustang, incluyendo les lluces traseres de triple barra que son la firma Mustang una señal d'estilu y polo xeneral los homenaxes a los músculos de la era del coche.

N'Australia, el Celica foi llanzáu per primer vegada con motor de 1,6 L 2T.Más tarde el Celica foi llanzáu col motor 2.0 L 18R.

La primer entrada de Celica nel Campeonatu Mundial de Rally foi nel RAC Rally de 1972, cuando conducía un Ove Andersson TA22 1600GTV quedó nel novenu llugar.

## Segunda xeneración / serie A40 (1978-1981)

El Celica foi llanzáu en 1978 foi l'añu del modelu (la producción empezó a finales de 1977), y foi de nuevu disponible en Cupé y forma Liftback. La Copa yá nun yera un techu ríxidu. David Stollery yera responsable del so diseñu.
La segunda xeneración Celica foi llanzada en 1978, y taba otra vegada disponible nes versiones ST y GT, dambes movides por nuevu motores de 2.2 llitros. Esta nueva xeneración ufiertó mayor seguridá, potencia y economía que modelos anteriores.De 1979 a 1981 la empresa Griffith nos EE.XX. qu'ufiertaba un estilu Targa de conversión convertibles a la Cupé. Fueron llamaos los SunChaser y tenía una tapa extraíble y un techu traseru plegable, al igual que'l 67 Porsche 911 Targa. Viéndese al traviés de concesionarios Toyota. Mientres 2000 produciéronse.

En 1978, Toyota empezó la producción de la marca I, el Toyota Supra en Xapón, como Toyota Celica XX. L'añu en que debutó n'Estaos Xuníos y en Xapón foi en 1979. El EE.UU Mark I (códigu de xasis MA46) foi forníu con un 2.6 L (2563 cc) de 12 válvules SOHC motor de 6 cilindros en llinia ( 4M-Y). Simultáneamente en 1979 la marca xaponesa I (códigu de xasis MA45) ufiertar con un 2.0 L de 12 válvules. Dambos fueron los primeros motores Toyota forníos con inyeición electrónica de combustible.

La segunda xeneración de Celica tamién pueden estremase en dos series d'edición (conocida como la Serie A y Serie B). Estos dos Celicas namái s'estremen pol so aspeutu - ambos cola mesma cilindrada. Celica Serie A (1978-1979) fueron puestos en llibertá con faros redondos y defenses cromaes pa les categoríes inferiores. Los graos cimeros, como tolos modelos GT.El Celica Serie B (1979-1981) foi puestu en llibertá colos faros cuadraos y los topes de goma negru.

El motor pa los modelos d'América del Norte foi apurrida por un motor de 2,2 L 20R tantu pa ST y los modelos GT. Xapón y otros mercaos, cuntaba con 1,6, 1,8 y 2,0 llitros. Esta nueva xeneración ufiertaba más seguridá, enerxía y economía de combustible que los modelos anteriores, y foi gallardoniáu como "Motor Trend Autu (Importáu del Añu)" pa 1978. Los modelos xaponeses el ET, LT, ST, SE, XT, GT y GTV. El GT y GTV tien un motor 18R-G Twincam. A finales de 1978, el GTV foi sustituyíu pol GT Rally.

En 1980, una versión de cuatro puertes foi anunciáu, conocíu como'l Toyota Celica Camry. Esti modelu foi un Toyota Carina. El Toyota Camry dixebrar del so propiu modelu, dos años dempués.

Había alredor de 70 modelos distintos de 2ª xeneración de Celica enxamás vendida en Xapón, anque nun momentu había 49.

## Tercer xeneración / serie A60 (1982-1985)

1982 vio la introducción de la tercer xeneración del Celica. El diseñu foi modificáu considerablemente al respective de los modelos anteriores y la motorización ameyorada con nuevos motores de 2.4 llitros. En 1983, Toyota amestó'l modelu GT-S a la llinia del Celica ameyorar la imaxe de deportividá que'l Celica perdiera de resultes del aumentu del tamañu y pesu al respective de modelos anteriores. El GT-S incluyía plantes y neumáticos más grandes, suspensión más deportiva, y retoques deportivos interiores incluyendo asientos especiales y volante y palanca de cambeos de piel.


Ficheru:ToyotaCelicaGT.jpg|Versión GT.


## Cuarta xeneración / serie T160 (1986-1989)

En 1986 apaez la cuarta xeneración, el Celica camuda totalmente. Yera un vehículu dafechu nuevu con tracción delantera, arrondáu, un cuerpu fluyío y nuevu motores twin-cam de cuatro cilindros y 2.0 llitros. El nuevu Celica taba disponible agora en versiones ST, GT y GT-S, toes disponibles como modelos cupé o liftback. El ST y el GT comercializar con un motor 116cv, ente que'l GT-S foi dotáu d'una versión de 135cv del mesmu motor de 2.0 llitros. La tracción delantera y la suspensión independiente de los cuatro ruedes faíen del Celica un deportivu de los más versátiles.

En 1988, Toyota introdució'l "últimu Celica", el **All-Trac Turbo / GT-Four**. Con tracción integral a les 4 ruedes y motor turboalimentado de 2.0 llitros, tomó darréu'l so llugar como buque insignia de la gama Celica.


Ficheru:Celica 2.jpg|Modelu Celica GT-Four (ST165) 1988.


## Quinta xeneración / serie T180 (1990-1993)

La xeneración siguiente del Celica, la quinta, foi introducida en 1990. Revisóse'l diseñu, aumentóse'l tamañu de les ruedes y los neumáticos, y dotóse-y de mayor potencia. Los motores de les versiones GT y GT-S aumentar a 2.2 llitros, ente que la versión ST dotar d'un motor de 1.6 llitros DOHC 16 válvules. Los frenos ABS taben disponibles en tolos modelos, al igual que numberosos detalles de luxu. Col so interior de cueru, sistema de soníu de diez altavoces, etc el All-Trac / GT-Four yera'l Celica más caru. Col so motor de 200 cv turboalimentado, yera tamién el Celica más potente hasta'l momentu.

Tamién de la versión gt-r esiste una versión N1 que solo se producieron 100 unidaes con 375cv con tracción integral al igual que'l so rival subaru impreza.


Ficheru:Toyota Celica ST185RC.jpg|1992 Toyota Celica GT-Four "Carlos Sainz".


## Sesta xeneración / serie T200 (1994-1999)

### Toyota Celica VI GT
Pa 1994 sale la sesta xeneración. El Celica taba solamente disponible nes versiones ST y GT, pero la adición del "paquete deportivu" al GT faía les vegaes de versión GT-S. El modelu All-Trac o GT-Four que s'utilizó nel rally, esanicióse y nun esistió versión convertible una y bones la so potencia superaba la llende de velocidá pa la versión cabriolet.
Celica GT 94-99 st202 3SGE 2.0 175HP motor 3s-gue, una versión deportiva bien cómoda por cuenta de les sos prestaciones suspensión independiente trasera, techu llétricu, cueru, aire acondicionáu ...

Les últimes unidaes que nun llegaron a Europa, montaben un motor 3SGE 2.0 BEAMS con potencia 200cv denomináu como SS-III, con tapa de balancinos colorada con tracción delantera y alimentación aspirada. Tamién na so versión cimera cuntaba con climatizador, suspensiones SuperStrut (carauterística qu'adoptó del so hermanu mayor, el GT-Four ST205), faros delanteros de lente y faros traseros con indicadores blancos, autoblocante de discu, cuadru de relós con fondu blancu y pisantes de les puertes metálicos.

### Toyota Celica VI GT-Four
Consideráu igual que'l Celica Vi pero con tracción a les 4 ruedes, turbo con 242 cv de serie.

Podemos esfrutar del Celica 6Xen en versiones 1.8ST, 2.0GT, ST205 GT-Four turbo 4x4 242cv y una versión CABRIO.
Según el país, camudaba'l tipu de motor de cilindraes que diben dende 1.8 a 2.2 llitros. (sts202, st203, st204 y st205)


Ficheru:Toyota CELICA 2.0 GT-FOUR (ST205) front.JPG|Celica GT-Four Fronteru.
Ficheru:Toyota CELICA 2.0 GT-FOUR (ST205) rear.JPG|Celica GT-Four trasera.


## Séptima xeneración / serie T230 (1999-2006)

Pal añu 1999, el Celica volvió de nuevu a los sos raigaños de coche de prestaciones deportives. Yera la so séptima xeneración, con un diseñu más afiláu, meyores prestaciones y una actitú más agresiva. La versión GTS taba fornida con un motor 2zz-GUE de 1,8 llitros dafechu nuevu, cuatro cilindros VVTL-I que producía 192cv de potencia a 7.600 RPM na versión xaponés y europeo y 180cv na versión americana. La versión GT taba fornida con un motor 1zz-FE de 1.8 llitros, cuatro cilindros VVT-I que producía 143cv de potencia a 6.400 RPM.

Nel 2002 salió una edición llindada llamada TRD Sports M con 1200 unidaes en tol mundu y taba forníu con un motor 2zz-GUE con 200cv y tamién cuntaba con dellos extras como remapeado de ECU, suspensión super strut, short shifter, bloquéu de diferencial (LSD), body kit únicu, xasis reforzáu ya interior únicu.


Ficheru:Celica 3.jpg|Últimu modelu Celica.


## Llinia de tiempu
: 1970 - Presentación de los modelos Celica LT, ST, GT 
: 1972 - Celica presentó'l modelu GTV, primer participación nun rally del mundial (WRC) el Rally de Gran Bretaña.
: 1974 - El Celica foi introducíu nel Formulariu Liftback en Xapón.
: 1976 - El Celica gana'l *[[Motor Trend]] Motor Trend Car of the Year (Autu Importáu del Añu)
: 1976-1977-El modelu algamó'l 1.000.000 producíu en xunu de 1977.
: 1978 - Segunda xeneración Celica gana'l [[Motor Trend]] Motor Trend Car of the Year (Autu Importáu del Añu).
: 1979 - Introducíu'l SunChaser semi-convertible.
: 1981 - La producción de SunChaser terminada.
: 1982 - Tercer xeneración introducida.
: 1985 - 4248 convertibles producíos anguaño.
: 1986 - Cuarta xeneración; [[tracción delantera]], introducir a finales de [[1985]], siguíu por GT-Four n'ochobre de [[1986]]
: 1987 - Introducida una nueva xeneración de convertibles .
: 1988 - All-Trac/GT-Four modelu pa la esportación.
: 1990 - Quinta xeneración introducida. L'español [[Carlos Sainz]] col GT-Four ST165 convertir en campeón mundial de rallies ([[World Rally Championship|WRC]]).
: 1992 - Carlos Sainz ganó'l so segundu títulu mundial cola GT-Four ST185.
: 1993 - Últimu añu de la GT-S, Toos alteriar-trac. [[Juha Kankkunen]] ganó'l so 4 º títulu mundial, col modelu GT-Four ST185.
: 1994 - Sesta xeneración introducida. [[Didier Auriol]] ganó'l títulu col GT-Four ST185.
: 1995 - Producción de la nueva xeneración de convertibles.
: 1999 - Introduzse la séptima xeneración de Celica.
: 2006 - Toyota punxo fin a la producción cola 7 ª xeneración de Celica.

== Competición ==

* *'Primer intentu nel WRC (participación nel Rally RAC) (1972)**
** Toyota inscribió un 2T-G Celica na so primera ya histórica participación nun eventu del [[Campeonatu Mundial de Rally]] (WRC). El Celica ufiertó un rendimientu fantásticu, rematando novenu na clasificación xeneral y ganador de la so clase (1300cc-1600cc).
* **Toyota da'l golpe nel mundu del rally (1984)**
** El Celica Twin Cam Turbo gana nel so estrenu nel [[Rally Safari]], y termina cuartu na categoría de constructores del WRC. Toyota revalida'l so títulu nes categoríes de constructores y pilotos del Campeonatu de Cross d'Estaos Xuníos (MTEG).
* **Toyota desatapar nel mundu del rally. Primer intentu en Le Mans (1985)**.
** El Celica GTU (modificáu a 4T-GT) participa nel IMSA (quinta ronda en Monterrey). El Celica Twin Cam Turbo gana los rallies africanos Safari y [[Rally Costa de Marfil|Costa de Marfil]] del WRC. El Toyota TOM's 85C-L participa nes 24 Hores de Le Mans, y termina en 12º llugar.
* **El Celica Twin Cam Turbo gana'l so tercer Safari consecutivu (1986)**.
*Campeón del mundu de Rally años 1990 y 1992, de la mano del pilotu español [[Carlos Sainz]].
* **Primer victoria na Clase GTU (2003)'''. 
** El Celica Turbo (modificáu a 18R-G ) llogró la so primer victoria en Clase GTU nel Campeonatu de la IMSA (International Motor Sports Association), pa dempués llograr el Campeonatu de Cross d'Estaos Xuníos (MTEG) tantu na categoría de constructores como na de pilotos.

Esiste una versión del Toyota Celica 6G que montaba un motor central de 900cv preparáu pa la carrera de Pikes Peak y caltuvo'l récor mientres 13 años 10:04:54 conducíu pol maestru Rod Millen hasta 2007 cuando foi superáu por un Suzuki XL7. La carrera de Pikes Peak desenvolver nun camín con superficies pavimentadas y de gravilla de 19.983 metros de llargor y 156 curves. La salida allugar a 2.866 metros sobre'l nivel del mar y la llegada a 4.301 metros, lo qu'implica un desnivel de 1.435 metros equivalentes a una pendiente permediu de 7%. El récor de tiempu oficial ye de 9'51.278, llográu na edición 2011 pol pilotu xaponés Nobuhiro "Monster" Tajima al mandu d'un Suzuki XS4 de 910HP de potencia, rompiendo'l so propiu récor llográu nel 2007.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Toyota
* Club Celica España
* Historia de carreres de Toyota
*