Kara Koyunlu

Los **Kara Koyunlu** o **Qara Qoyunlu**, tamién llamaos los **turcos d'oveyes negres** (Azerbaixanu:قه ره قویونلو / Q*ara Qoýunlular*; persa: قرا قویونلو), fueron una confederación tribal xiina turcomana que gobernó sobre'l territoriu entendíu no que güei ye Armenia, República d'Azerbaixán, Azerbaixán Meridional, Irán occidental, Turquía oriental ya Iraq dende alredor de 1375 hasta 1468. 

## Establecimientu de la confederación
La confederación surdió de los elementos turcomanos emburriaos escontra l'este poles invasiones mongoles. La familia reinante pertenecía al clan oğuz Ivä.

Los turcomanos Kara Koyunlu primero establecieron la so capital en Herat en Persia oriental. El primer representante de la dinastía, Qara Muhammad Turmush, convertir en vasallos de la dinastía jalayírida de Bagdag y Tabriz. Gobernó Mosul. El so fíu, Qara Yusuf, acabó per remontar se contra los jalayíridas y llogró la independencia de la dinastía gracies a la conquista de Tabriz. El nucleu del so poder taba nos territorios al norte de los llagos llagu Van y Urmía, dende onde estendieron el so dominiu a Azerbaixán y parte de la Anatolia oriental.

En 1400, los exércitos de Tamerlán ganaron a los Kara Koyunlu y Qara Yusuf fuxó a Exiptu p'abellugase colos mamelucos. Axuntó un exércitu y pa 1406 recuperara Tabriz. A partir d'entós, la confederación dedicóse principalmente a enfrentase a los sos rivales Aq Qoyunlu —con centru en Diyarbakır—, los xeorxanos, los sahs de Sharvan n'El Cáucasu y los sos soberanos teóricos los timúridas de Persia occidental.

En 1410, los Kara Koyunlu prindaron Bagdag. L'establecimientu d'una caña de la dinastía de la confederación nesta aceleró la cayida de los jalayíridas, a sirvir nel pasáu. A pesar de la lluches internes ente los descendientes de Qara Yusuf dempués de la so muerte en 1420 y de la creciente amenaza de los timúridas, los turcomanos del Carneru Negru caltuvieron firmemente'l dominiu sobre les rexones que controlaben.

L'establecimientu de la confederación en Persia occidental ya Iraq, favorecíu pol poblamientu turcomanu na rexón qu'acabó convirtiendo Azerbaixán en culturalmente turcu, marcó'l fin del dominiu iljánida y evidenció la incapacidá de los timúridas p'apoderar estes zones.

## Jahān Shāh y el fin de la confederación
Anque Jahān Shāh robló la paz col timúrida Shāh Ruj Mirzā, el pactu foi efímeru. Cuando Shāh Ruj morrió en 1447, los turcomanos del Carneru Negru anexonáronse parte d'Iraq, de la mariña oriental de la península Arábiga y del Irán oriental hasta entós controláu polos timúridas.

Anque'l territoriu apoderáu pola confederación creció considerablemente mientres el so gobiernu, el reináu de Jahān Shāh tuvo llenu de moliciones poles rebeliones de los sos fíos y los conflictos colos gobernantes de Bagdag —que gociaben d'amplia autonomía—, a los qu'espulsó en 1464.

En 1466, Jahān Shāh intentó tomar Diyarbakır a los turcomanos del Carneru Blanco. La empresa convertir nun fracasu catastróficu que dio como resultáu la muerte de Jahān Shāh y el fin del control de los turcomanos del Carneru Negru del Oriente Próximu. En 1468, los turcomanos Ak Koyunlu («Carneru Blanco») —entós nel so apoxéu mientres el reináu d'Uzun Hasan (1452-1478)— habíen debelado a los Kara Koyunli y conquistáu Iraq, Azerbaixán y l'oeste d'Irán. El fíu de Jahān Shāh, Hasan Ali, tornó del exiliu p'asoceder al so padre pero, incapaz de faese cola fidelidá de les tropes, morrió asesináu en 1478, lo que punxo fin a la dinastía.

## Bibliografía
* Bosworth, Clifford. *The New Islamic Dynasties*, 1996.
* 
* Morby, John. *The Oxford Dynasties of the World*, 2002.

## Referencies

## Enllaces esternos