Gertrude Scharff Goldhaber

**Gertrude Scharff Goldhaber**  foi una física nuclear d'Estaos Xuníos d'orixe xudíu alemán. Llogró'l so doctoráu na Universidá de Múnich y, anque la so familia sufrió mientres l'holocaustu nazi, pudo escapar a Londres y más tarde a los Estaos Xuníos. Les sos investigaciones mientres la Segunda Guerra Mundial fueron consideraes información clasificada y non pudieron publicar hasta 1946. Ella y el so home, Maurice Goldhaber, pasaron la mayor parte de les sos carreres de posguerra nel Llaboratoriu Nacional de Brookhaven.

## Los sos primeros años
Gertrude Scharff nació en Mannheim, Alemaña el 14 de xunetu de 1911. Asistió a la escuela pública, y ye ellí onde desenvolvió un interés na ciencia. Los sos padres sofitaron esti interés, daqué inusual na dómina, probablemente porque'l so padre quixera ser químicu antes de trate forzáu a caltener a la so familia tres la muerte del so padre. La infancia de Gertrude tuvo llena de dificultaes. Mientres la Primer Guerra Mundial, recordó tener que comer el pan fechu parcialmente de serrín, y la so familia sufrió mientres la hiperinflación de l'Alemaña de posguerra, anque esto nun-y torgó asistir a la Universidá de Múnich.

## Educación
Na Universidá de Múnich, Gertrude rápido desenvolvió un interés na física. Anque la so familia sofitara'l so interés na ciencia de neña, el so padre animar a estudiar derechu. En defensa de la so decisión d'estudiar física, díxo-y a los sos padres: "Nun toi interesada nes lleis. Quiero entender de lo que'l mundu ta fechu."

Como yera habitual pa los estudiantes entós, Gertrude estudió dellos semestres n'otres universidaes como la Universidá de Friburgu, la Universidá de Zúrich y la Universidá de Berlín (onde conocería al so futuru maríu). Yá de regresu en Múnich, entró como axunta de Walter Gerlach pa realizar la investigación pa la so tesis sobre los efeutos del estrés na magnetización. Graduóse en 1935 y publicó la so tesis en 1936.

Cola llegada al poder del partíu nazi en 1933, Gertrude enfrentar a dificultaes cada vez mayores n'Alemaña por cuenta de la so orixe xudíu. Nesa dómina, el so padre foi deteníu y encarceláu y, anque él y la so esposa pudieron fuxir a Suiza dempués de la so lliberación, acabaríen tornando a Alemaña y pereciendo nel Holocaustu. Gertrude permaneció n'Alemaña hasta la finalización de la so tesis doctoral en 1935, dempués de lo que fuxó a Londres. Anque los padres de Gertrude nun escaparon a la persecución nazi, la so hermana Liselotte si consiguir.

## Carrera
Mientres los seis primeros meses de la so estancia en Londres, Gertrude vivió del dineru que llogró de la venta de la so cámara Leica, según del dineru llográu de la traducción de testos del alemán al inglés. Gertrude diose cuenta que tener un doctoráu yera una desventaxa y que teníen más posibilidaes los estudiantes abellugaos que los científicos refuxaos. Escribió a otros 35 científicos abellugaos en busca de trabayu pero siempres s'atopaba que yá había demasiaos científicos refuxaos trabayando ellí. solo Maurice Goldhaber respondiólu ufiertándo-y dalguna esperanza d'atopar trabayu en Cambridge. Consiguió atopar trabayu nel llaboratoriu de George Paget Thomson nel so programa de difracción d'electrones. Anque había un puestu de trabayu post-doctoral con Thomson, Gertrude diose cuenta de que nun pensaben nella como candidata, polo que buscó unu nuevu.

En 1939 casóse con Gertrude Maurice Goldhaber. Depués treslladáronse a Urbana, Illinois, pa xunise a la Universidá d'Illinois. L'estáu d'Illinois tenía lleis estrictes contra'l nepotismu polo que Gertrude nun pudo ser contratada pola Universidá por cuenta que'l so home yá tenía una posición ellí. A pesar d'ello, Gertrude trabayó como asistente non remunerado de Maurice ensin derechu a despachu o espaciu de llaboratoriu. Como'l llaboratoriu de Maurice solo taba forníu pa la investigación en física nuclear, Gertrude tuvo que dedicase tamién a esi campu de Maurice foi solo configuráu pa la investigación en física nuclear, Gertrude Goldhaber fechos los preparativos de campu. Mientres esti tiempu Gertrude y Maurice Goldhaber tuvieron dos fíos: Alfred y Michael. Eventualmente a Goldhaber dióse-y delles pequeñes partíes del presupuestu del llaboratoriu pa sofitar la so investigación.

Goldhaber estudió les seiciones eficaces de reaccionar neutrón-protón y el neutrón-nucleu en 1941, y l'emisión de radiación gamma y l'absorción polos nucleos en 1942. Nesa dómina reparó que la fisión nuclear bonal taba acompañada pola lliberación de neutrones (daqué que yá fuera teorizado antes pero inda nunca se demostrara). El so trabayu cola fisión nuclear bonal foi calificáu como información clasificada mientres la Segunda Guerra Mundial, y namái pudo ser publicáu en 1946, dempués de la terminación de la mesma.

Gertrude y Maurice Goldhaber treslladar dende Illinois a Long Island, onde dambos se xunieron al personal del Llaboratoriu Nacional de Brookhaven. Nel llaboratoriu, Gertrude fundó una serie de conferencies mensuales conocíes como *"the Brookhaven Lecture Series"*, que entá siguíen en xunu 2008 según especifíquense nes Cita Harvard |2008|testu=Brookhaven Lecture Series (Xunu 2008) |sp=sí}}.

## Honores
* 1947 — Escoyida miembru de la Sociedá de Física d'Estaos Xuníos
* 1972 — Escoyida miembru de l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos (la tercer muyer físicu en recibir esti honor)
* 1982 — Premiu en cientcias *"Long Island Achiever's Award in Science"*
* 1984 — Phi Beta Kappa *visiting scholar*.
* 1990 — Premiu Científica Sobresaliente del l'Asociación de Muyeres Científiques (seición de Nueva York).

## Legáu

En 2001, Brookhaven National Laboratory creó les beques *Golhaber Distinguishes Fellowship* n'honor d'ella y del so home. Estes beques premien a científicos nuevos y con escepcional talentu y currículum qu'amuesen un fuerte interés na investigación independiente piquera nos sos respeutivos campos.

## Bibliografía

* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos