Condoleezza Rice

**Condoleezza Rice**  ye una politóloga y diplomática d'Estaos Xuníos. Sirvió como la 66ª secretaria d'Estáu de los Estaos Xuníos, la segunda persona en llevar el mandu d'esa oficina na alministración del presidente George W. Bush. Rice foi la primer muyer afroamericana n'exercer como secretaria d'Estáu, según la segunda secretaria d'Estáu d'orixe afroamericanu (dempués de Colin Powell) y la segunda muyer nesti cargu (dempués de Madeleine Albright). Rice foi asesora de Seguridá Nacional del presidente Bush mientres el so primer mandatu, convirtiéndose na primer muyer n'ocupar esi cargu. Antes de xunise a l'alministración de Bush, foi profesora de ciencia política na Universidá de Stanford, onde sirvió como direutora académica de 1993 a 1999. Rice tamién sirvió nel Conseyu de Seguridá Nacional como Asesora d'Asuntos Soviéticos y d'Europa del Este pal presidente George H. W. Bush mientres la disolución de la Xunión Soviética y la reunificación alemana. 

Dempués de la so confirmación como secretaria d'Estáu, Rice foi pionera na política de Diplomacia Transformativa, que se proponía aumentar el númberu de gobiernos democráticos responsables nel mundu y, especialmente, nel Gran Oriente Mediu. Esta política enfrentar a distintos retos, coles mesmes que Hamás ganaba la mayoría popular nes eleiciones palestines y dellos países influyentes, como Arabia Saudita y Exiptu, calteníen los sos sistemes autoritarios col sofitu d'Estaos Xuníos. Rice foi la titular del Departamentu d'Estáu que viaxó más quilómetros mientres la so xestión. Mientres taba nel cargu, presidió la xunta directiva de la Corporación del Desafíu del Mileniu.

En marzu de 2009, Rice tornó a la Universidá de Stanford como profesora de ciencia política y col cargu de Thomas & Barbara Stephenson Senior Fellow on Public Policy, na Hoover Institution. En setiembre de 2010, xunir a la planta docente de la Stanford Graduate School of Business y foi nomada como direutora del so Centru Mundial de Negocios y Economía.

## Biografía
Nacida'l 14 de payares de 1954 n'Alabama, Estaos Xuníos, Condoleezza Rice graduóse como Llicenciada *[[cum laude]]* en Ciencies Polítiques y ye miembru de la sociedá Phi Beta Kappa, de la Universidá de Denver en 1974 y llogró'l grau de máster de la Universidá de Notre Dame en 1975. En 1981 llogró'l Ph.D. de la Escuela d'Estudios Internacionales pa Graduaos de la Universidá de Denver. Ye Miembru de l'American Academy of Arts and Sciences. En 1994 el Morehouse College de la Universidá d'Alabama confirió-y el grau de Doctora Honoraria y recibió igual honor de la Universidá de Notre Dame nel añu 1995. Mora en Washington, D.C.

Foi miembru de los comités directivos de diverses entidaes como la Corporación Chevron, Charles Schwab Corporation, William & Flora Hewlett Foundation, la Universidá de Notre Dame, el Conseyu d'Asesoría Internacional de J.P. Morgan y el Conseyu de Gobernadores de la Sinfonía de San Francisco. Foi miembru fundador del Centru por una Nuevu Xeneración, fondu de sofitu a la educación dirixíu a escueles de Palo Alto/Este y Menlo Park/Este, en California, y Vicepresidente del Club de Mozos de Península. Adicionalmente, la señora Rice foi miembru de los direutorios d'organizaciones como Transamerica Corporation, Hewlett Packard, Carnegie Corporation, Carnegie Endowment for International Peace, la Rand Corporation, The National Council for Soviet and East European Studies, The Mid-Peninsula Urban Coalition y KQED, empresa pública de radiodifusión de San Francisco.

Dende 1989 hasta marzu de 1991, periodu marcáu pola reunificación alemana y el final de la Xunión Soviética, brindó los sos servicios a l'Alministración Bush, primero como Direutora y depués como Direutora d'Altu Nivel del Conseyu Nacional de Seguridá p'Asuntos Soviéticos y d'Europa Oriental. Tamién foi Asistente Especial del Presidente p'Asuntos de Seguridá Nacional. En 1986, mientres yera becaria d'asuntos internacionales del Conseyu de Rellaciones Esteriores, trabayó na planificación de la estratexa nuclear como Asistente Especial del Direutor del Estáu Mayor Conxuntu. Nel añu 1997 foi miembru del Comité Federal d'Asesoría en temes de Xéneru --Programa Integráu de Capacitación de les Fuercies Armaes.

En Stanford foi miembru del Centru Internacional de Seguridá y Control d'Armes, Investigadora Senior del Institutu d'Estudios Internacionales y Miembru Honorariu de Hoover Institution. Los sos llibros inclúin *"Germany Unified and Europe Transformed"* (1995) con Philip Zelikow, *"The Gorbachev Yera"* (1986) con Alexander Dallin, y *"Uncertain Allegiance: The Soviet Union and the Czechoslovak Army"* (1984). Coles mesmes, escribió numberosos artículos sobre la política esterior y de defensa d'Europa Oriental y realizó presentaciones públiques en temes diverses que varien dende *"La Residencia del Embaxador de los Estaos Xuníos en Moscú"* y el *"Club de la Comunidá de Naciones"*, hasta les *"Convenciones Nacionales Republicanes de 1992 y el 2000"*.

Como caderalga de ciencies polítiques, la señorita Rice foi miembru de la facultá de Stanford dende 1981 y fíxose acreedora de los más distinguíes reconocencies --el Premiu Walter J. Gores de 1984 por Excelencia na Enseñanza y el Premiu de la Escuela d'Humanidaes y Ciencies Dean, por Enseñanza Distinguida.

Nel mes de xunu de 1999, Condoleezza Rice concluyó seis años de llabor como direutora de la Universidá de Stanford, periodu mientres el cual desempeñóse como xefa de presupuestu y funcionaria académica. Nel exerciciu de les sos funciones, Rice foi responsable d'un presupuestu añal de mil millones y mediu de dólares y del programa académicu integráu por 1.400 miembros de la facultá y 14.000 estudiantes.

Foi nomada Asistente del Presidente p'Asuntos de Seguridá Nacional, cargu conocíu sol nome d'Asesor de Seguridá Nacional, el 22 de xineru de 2001.

## Posiciones polítiques

### Actividá terrorista

La política de Rice como Secretaria d'Estáu concebía les polítiques antiterroristes como una cuestión de prevención, y non puramente punitiva. Nuna entrevista'l 18 d'avientu de 2005 Rice afirmó: *tenemos que recordar que nesta guerra contra'l [[terrorismu]] nun tamos falando d'actividá criminal pola que puedas dexar a daquién cometer el crime y dempués arrestalo y entrugalo. Si tien ésitu na comisión del crime, entós cientos o inclusive miles de persones muerren. Por eso ye necesariu prevenir y la intelixencia ye la piedra angular de la prevención d'ataques.*

Rice foi tamién una frecuente crítica de la incapacidá pa cooperar y compartir información de la comunidá internacional d'intelixencia, lo que considera una parte integral na prevención del terrorismu. En 2000, un añu dempués que Osama Bin Laden asegurara a Time que la *hostilidá contra los Estaos Xuníos ye un deber relixosu*, y un añu antes del 11-S, Rice declaró en Detroit: *realmente precisamos que les axencies d'intelixencia entamen meyor pa tratar cola amenaza terrorista contra los mesmos Estaos Xuníos. Unu de los problemes que tenemos ye una especie de responsabilidá compartida, poques gracies, ente la [[CIA]] y el [[FBI]] y los servicios d'intelixencia domésticos* Darréu añadió: *precísase meyor cooperación porque non queremos espertar un día y afayar que Bin Laden tuvo ésitu nel nuesu propiu territoriu.*

Rice tamién hai promovíu la idea en cuanto al fechu que'l antiterrorismo implica non solamente confrontar los gobiernos y organizaciones que promueven el terrorismu, sinón tamién les ideoloxíes que lu sirven de motor. Nun discursu dáu'l 29 de xunetu de 2005 Rice afirmó que *protexer los Estaos Xuníos contra un ataque terrorista va más allá de l'aplicación de la llei. Tamién tenemos qu'empezar a enfrentanos a les ideoloxíes del odiu nes sociedaes estranxeres por aciu el sofitu a la esperanza universal de la democracia y el curiosu inherente de la llibertá*.

En xineru de 2005, mientres les ceremonies de la segunda toma de posesión de George Bush, Rice utilizó per primer vegada'l términu **avanzadures de la tiranía** pa referise a aquellos países que vía como una amenaza pa la paz mundial. Esti términu foi consideráu como un descendiente de la espresión del presidente Bush **Exa del Mal**, utilizáu pa describir a Iraq, Irán y Corea del Norte. Rice identificó seis "avanzadures" nes cualos cree que los Estaos Xuníos tienen el deber de promover la llibertá y la democracia: Cuba, Zimbabue, Birmania, Bielorrusia, Irán y Corea del Norte.

### Albuertu

Rice declaró *si vuelves escontra tras, al añu 2000 cuando ayudé al presidente Bush na campaña, efeutivamente dixi que yera más o menos llibertaria nesta cuestión. Cavilgué sobre'l papel del gobiernu en rellación col albuertu y soi una convencida partidaria de la notificación a los padres y de la prohibición de los albuertos n'avanzáu estáu de xestación. Creo qu'estes son coses coles que la xente ta d'alcuerdu y creo que ye ende onde yo m'asitio. Dacuando consideré al mio mesma como moderadamente proeleición*. Tamién dixo que nun quería que *el gobiernu federal imponga una visión a los partidarios d'una o otra postura*.

Rice dixo que creía que'l presidente Bush tuviera *esautamente nel llugar correutu en realación al albuertu. Tenemos que respetar la cultura de la vida y faer de los albuertos circunstancies tan rares como seya posible*. Añadió que tuviera *esmolecida pol papel del gobiernu nel asuntu* y hai *tendíu a tar acordies con aquellos que procuren prevenir el financiamientu federal d'albuertos, porque creo qu'aquellos que caltienen fuertes oxeciones morales al actu nun tendríen de tar obligaos a financiar el procesu.*

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB (n'español)