Mentalismu

El **mentalismu** ye un arte d'execución antiguu nel cual el prauticante utiliza l'axilidá mental, principios de la maxa escénico o suxestión pa faer una ilusión de llectura mental, psicoquinesis, precognición, clarividencia o control mental. Una de les execuciones de mentalismo más antigües de les cualos tiense rexistru foi realizada pol magu Girolamo Scotto en 1572.

El mentalismo ye una caña del ilusionismu pero dalgunos mentalistas, como Bob Cassidy aseguren que'l mentalismo como arte escénico ye un arte independiente y distinto de la maxa o l'ilusionismu.

Nos primeros momentos de la Psicoloxía Científica, tamién pola influencia del dualismu cartesianu (mente-cuerpu), surden dos alternatives sobre'l so oxetu d'estudiu:

* Mentalista, centrada no mental y comenenciuda polos fechos de la conciencia. Empezó col estructuralismu elementalista antiguu y llega hasta la psicoloxía cognitiva.
* Fisicalista, centrada no corporal; surde como refugu al mentalismo y defende namái los fechos observables direutamente. Produció'l paradigma del conductismu.

## Siquismu, mentalismo y misticismu
 

Les diferencies ente estos trés conceutos tán determinaes pol nivel de conciencia del "actor dramáticu", no tocante al usu de les sos facultaes, y na so rellación ente lo consciente y lo inconsciente. El psíquicu considera que tien poderes como la clarividencia, la clariaudiencia o l'aldovinación. The Mentalist ye intelixentemente consciente de les sos habilidaes, ye una personalidá empuesta pola so mente y considera que los poderes del psíquicu son fraudulentos. El místicu cree nel reinu de Dios, cola so propia vida y fenómenos, y considera que puede allumar la so mente por aciu la meditación y desenvolver poderes como la intuición o la telepatía. Tales diferencies surden l'establecer rellaciones ente'l celebru, la mente y la conciencia. Roger Penrose concibe una rellación ente la unicidá de consciencia y el paralelismu cuánticu, enconta la consciencia nel principiu antrópico que diz: *El mundu ye necesariamente como ye porque hai seres humanos que se preguntar por qué ye asina*. Fritjof Capra desenvuelve esos paralelismos ente'l misticismu y la física atómica. Nel misticismu oriental, la mente, como entretejido d'oxetos y sucesos, siempres inclúi al observador humanu y a la so consciencia. El mentalismo in Francia ye representáu por Jean-François Gérault.

## Mentalistas famosos

* Patrick Jane
* Theodore Annemann
* Anthony Blake
* Banachek
* Keith Barry
* David Berglas
* David Baró
* Derren Brown
* Kuda Bux
* Bob Cassidy
* Javier Luxor
* Chan Canasta
* Corinda
* Joseph Dunninger 
* Uri Geller
* Marc Salem
* Luis Pardo

* Haim Goldenberg
* Luca Volpe
* The Amazing Kreskin
* Alejandro Balagué
* Al Koran
* Max Maven
* Arefoo
* Gerry McCambridge
* Richard Osterlind
* Marc Paul
* The Piddingtons
* James Randi
* The Zancigs
* Tony Corinda
* Jean François Gerault

## Figures históriques

Créese que les téuniques mentalistas pueden, n'ocasiones, ser usaes fora de la industria del entretenimientu pa influyir les aiciones de persones prominentes pa oxetivos personales o políticos anque según los mentalistas, la postura habitual y más ética del mentalista ye manifestase en contra d'aquellos qu'empleguen les sos mesmes habilidaes pa estafar y engañar, en llugar de pa crear entretenimientu o espectáculu.

Exemplos famosos d'esti tipu de prauticantes:
 
* Erik Jan Hanussen
* Grigori Rasputín
* Wolf Messing
* Cagliostro

## Mentalismo na cultura popular
Nel inconsciente coleutivu de la humanidá la idea introducióse en forma de dualismu, de separación ente'l celebru y la mente, de la llucha ente ánxeles y demonios. Considérase que nel cuerpu hai un morador que puede presentase como demoniu o como xeniu, creencia que foi codificada en mitos y símbolos. El principiu de mentalismo foi conocíu al traviés del kybalión. El conceutu de maxa y l'usu de la hipnosis son retomaos pola Programación neurolingüística nos años setenta.
A l'habilidá pa entender y predicir la conducta d'otres persones, les sos conocencies, les sos intenciones, les sos emociones
y les sos creencies, denominóse-y teoría de la mente, conceutu de la mesma rellacionáu con cognición social, mentalización, psicoloxía popular, psicoloxía intuitiva o conducta intencional.

### Series
* *[[The Mentalist]]*: Ye definíu como un remanador maxistral de la mente y el comportamientu, el so protagonista, Patrick Jane, dedicar a usar les sos habilidaes de deducción y interpretación pa resolver crímenes.
* *[[Lie to Me (serie de televisión)|Lie to Me]]*: El personaxe interpretáu por Tim Roth ayuda a la policía a resolver casos analizando'l llinguaxe corporal de testigos y sospechosos, p'afayar cuando éstos mienten.
* *[[Medium (serie de televisión)|Médium]]*: Basada na médium Allison DuBois. Una ayudante de fiscal propón ayudar a resolver los casos xudiciales, basándose nes sos visiones.
* *[[Monk]]*: Detective que presenta un Trestornu obsesivu compulsivu lo que dexa entever una función básica de la mente, la de clasificar y ordenar información.
* *[[Perception]]*: Un neuropsiquiatra que trabaya como consultor pal FBI enceta les situaciones dende la neurociencia.
* *[[Psych]]*: Anque'l protagonista d'esta serie nun se define como mentalista, usa habilidaes non sobrenaturales p'asemeyar tener poderes psíquicos.

## Ver tamién
* Hipnosis (téunica)
* Telepatía
* Telequinesis

## Referencies

## Enllaces esternos
* Enllaces mentalistas