13 d'abril

El **13 d'abril** ye'l 103ᵉʳ día del añu (104ᵘ n'años bisiestos) nel calendariu gregorianu. Dende él resten 262 díes hasta'l fin d'añu.

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos
* 1111 - Enrique V ye coronáu Emperador del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu.
* 1204 - La Cuarta Cruzada escala Constantinopla.
* 1250 - La Séptima Cruzada ye derrotada n'Exiptu, Lluis IX de Francia ye capturáu.
* 1256 - La Gran Xunión de la orde augustiniana ye formada cuando'l papa Alexandru IV asoleya la bulda papal *Licet ecclesiae catholicae*.
* 1365: na Baxa Carniola, Rodolfu IV d'Austria, funda la ciudá de Novo Mesto (n'alemán: *Rudolfswert*).
* 1499: bulda papal pola que'l papa Alexandru VI autoriza al Cardenal Cisneros la creación de la Universidá d'Alcalá de Henares
* 1534: en Londres, l'humanista inglés Thomas Moro (autor d*'[[Utopía]]*), ñégase a roblar l'acta que reconocía a Enrique VIII como xefe de la Ilesia y el so divorciu de Catalina d'Aragón.
* 1598 - Enrique IV de Francia asoleya l'Edictu de Nantes, dando la llibertá de relixón a los hugonotes.
* 1742 - L'oratoriu d'Händel *[[El Mesíes (Händel)|El Mesíes]]* fai la so *première* mundial en Dublín, Irlanda.
* 1813: en Chile, Francisco Antonio Pérez asume'l cargu de presidente de la Xunta de Gobiernu.
* 1829 - El Parllamentu británicu garantiza la llibertá de relixón a los católico-romanos.
* 1849 - Hungría conviértese nuna república.
* 1855 - L'antigua ilesia d'Ayerbe, *Nuestra Señora del Remedio*, inauguróse como parroquia San Pedru.
* 1861 - Guerra de Secesión: El Fuerte Sumter ríndese a les fuercies confederaes.
* 1868 - Guerra Abisinia: fin de la guerra al capturar les fuercies britániques ya indies Magdala.
* 1873 - Masacre de Colfax.
* 1902 - James C. Penney abre la so primer tienda en Kemmerer, Wyoming.
* 1919 – Establecimientu del Gobiernu Provisional de la República de Corea.
* 1919 - Masacre de Jallianwala Bagh: Les tropes britániques masacren al menos a 379 manifestantes desarmaos n'Amritsar, India.
* 1921 - Fundación del Partido Comunista Obrero Español.
* 1939 - Na India, la Hindustani Lal Sena (Armada Bermeya India) ye formada y vota por entamar la llucha armada escontra'l Reinu Xuníu.
* 1941 – Firma del pautu de neutralidá ente la Xunión Soviética y Xapón.
* 1943 - Segunda Guerra Mundial: Anuncia del descubrimientu d'una fuexa común de prisioneros de guerra polacos executaos poles tropes soviétiques na Masacre de la Viesca de Katyń, provocando'l distanciamientu de los Aliaos d'Occidente y el Gobiernu polacu nel exiliu en Londres, de la Xunión Soviética.
* 1943 - James Boarman, Fred Hunter, Harold Brest y Floyd G. Hamilton tomen parte nun intentu de fuga de la cárcele d'Alcatraz.
* 1943 - Ye dedicáu'l Jefferson Memorial en Washington DC, nel 200 aniversariu de la nacencia de Thomas Jefferson.
* 1944 – Son establecíes les rellaciones diplomátiques ente Nueva Zelanda y la Xunión Soviética.
* 1945 – Les tropes alemanes masacren más de 1000 prisioneros políticos y militares prisioneros en Gardelegen, Alemaña. 
* 1953 – El direutor de la CIA, Allen Dulles, llanza'l programa de control mental MKULTRA. 
* 1963: n'Ambato (Ecuador), el profesor José Caicedo Corral funda'l Colexu Particular 13 d'Abril, n'honor a Juan Montalvo Fiallos.
* 1969 – Pieslle de la rede de tranvíes Brisbane.
* 1970 – Un tanque d'osíxenu a bordu del *[[Apollo 13]]* españa, poniendo a la tripulación en peligru mortal.
* 1972 – La Xunión Postal Universal decide reconocer a la República Popular de China como l'únicu representante chinu llexítimu, espulsando a efeutos a la República de China, alministradora de Taiwán.
* 1974 – La Western Union (en cooperación cola NASA y Hughes Aircraft) llanza'l primer satélite de comunicación comercial americanu xeosincronizáu, Westar 1.
* 1975 - El Líbanu: Un ataque d'homes armaos de la milicia de les Falanxes Libaneses mata a 27 palestinos civiles y marca l'entamu de la Guerra Civil Libanesa, que duró 15 años.
* 1978: n'España, la reunión de parllamentarios andaluces (celebrada na Diputación Provincial de Málaga) aprueba'l proyeutu del réxime autonómicu andaluz.
* 1983 - Harold Washington ye elixíu como'l primer alcalde afroamericanu de Chicago na historia.
* 1984 – La India amplíase fasta'l Glaciar Siachen p'asina anexonase más territoriu de la Llinia de Control. 
* 1985 - Enver Hoxha ye sucedíu por Ramiz Alia como líder d'Albania.
* 1987 - Portugal y la República Popular de China firmen un alcuerdu nel que Macáu sería retornáu a finales de 1999.
* 1992 - Neil Kinnock renuncia como líder de los llaboristes británicos tres la derrota del partíu énte los conservadores nes eleiciones xenerales cuatro díes atrás.
* 1997 - Tiger Woods conviértese nel golfista más mozu na historia en ganar el Tornéu de The Masters.
* 2002: en Venezuela, el presidente Hugo Chávez reasume'l poder llueu de tener sío depuestu por un golpe d'Estáu dos díes atrás.

## Nacencies
* 1506 - Peter Faber, teólogu xesuita francés († 1546)
* 1519 - Catalina de Médici, muyer d'Enrique II de Francia († 1589)
* 1547 - Isabel de Valois, Reina d'España, tercer muyer de Felipe II d'España († 1568)
* 1570 - Guy Fawkes, conspirador católicu inglés († 1606)
* 1573 - Cristina de Holstein-Gottorp, reina consorte de Suecia († 1625)
* 1584 - Albertu VI de Bavaria († 1666)
* 1593 - Thomas Wentworth, primer Conde de Strafford, home d'Estáu inglés († 1641)
* 1618 - Roger de Rabutin, Conde de Bussy, escritor francés († 1693)
* 1648 - Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon, místicu francés († 1717)
* 1715 - John Hanson, Presidente de los Estaos Xuníos nel Congresu Continental († 1783)
* 1729 - Thomas Percy, obispu y editor († 1811)
* 1732 - Frederick North, Lord North, Primer Ministru del Reinu Xuníu († 1792)
* 1735 - Isaac Low, delegáu del Congresu Continental († 1791)
* 1743 - Thomas Jefferson, tercer Presidente de los Estaos Xuníos († 1826)
* 1747 - Lluis Felipe II, Duque d'Orleans († 1793)
* 1764 - Laurent, Marquis de Gouvion Saint-Cyr, mariscal francés († 1830)
* 1769 - Thomas Lawrence, pintor inglés († 1830)
* 1771 - Richard Trevithick, inxenieru ya inventor inglés († 1833)
* 1780 - Alexander Mitchell, inxenieru irlandés († 1868)
* 1784 - Friedrich Graf von Wrangel, mariscal de campu prusianu († 1877)
* 1787 - John Robertson, políticu de los Estaos Xuníos († 1873)
* 1802 - Leopold Fitzinger, zoólogu austriacu († 1884)
* 1808 - Antonio Meucci, inventor italianu († 1896)
* 1825 - Thomas D'Arcy McGee, periodista y políticu canadianu († 1868)
* 1828 - Joseph Barber Lightfoot, teólogu y obispu inglés († 1889)
* 1832 - Juan Montalvo, autor ecuatorianu († 1889)
* 1841 - Louis-Ernest Barrias, escultor francés († 1905)
* 1850 - Arthur Matthew Weld Downing, astrónomu británicu († 1917)
* 1851 - Robert Abbe, ciruxanu americanu († 1928)
* 1852 - F.W. Woolworth, home de negocios de los Estaos Xuníos († 1919)
* 1860 - James Ensor, pintor belxicanu († 1949)
* 1866 - Butch Cassidy, proscritu de los Estaos Xuníos († 1908)
* 1872 - Alexander Roda Roda, escritor austriacu († 1945)
* 1873 - John W. Davis, políticu de los Estaos Xuníos († 1955)
* 1875 - Ray Lyman Wilbur, rector de la Universidá de Standford y políticu de los Estaos Xuníos († 1949)
* 1879 - Edward Bruce, Direutor de proyeutos artíscicos († 1943)
* 1880 - Charles Christie, propietariu canadianu d'estudios de grabación († 1955)
* 1885 - Georg Lukács, filósofu y críticu lliterariu nacíu n'Hungría († 1971)
* 1885 - Vean Gregg, xugador de béisbol americanu († 1964)
* 1887 - Gordon S. Fahrni, médicu canadianu y presidente de l'Asociación Médica Canadiana († 1995)
* 1889 - Herbert Osborne Yardley, criptógrafu americanu († 1958)
* 1890 - Frank Murphy, funcionariu públicu americanu († 1949)
* 1891 - Maurice Vincent Buckley, ganador australianu de la Cruz Victoria († 1921)
* 1891 - Nella Larsen, novelista afroamericana († 1964)
* 1892 - Arthur Travers Harris, comandante de les Fuercies Aérees Britániques († 1984)
* 1892 - Sir Robert Alexander Watson-Watt, inventor escocés († 1973)
* 1895 - Arthur Fadden, decimotercer primer ministru d'Australia († 1973)
* 1897 - Werner Voss, pilotu alemán de la Primer Guerra Mundial († 1917)
* 1899 - Alfred Mosher Butts, arquiteutu americanu ya inventor del Scrabble († 1993)
* 1900 - Pierre Molinier, pintor y fotógrafu francés († 1976)
* 1901 - Jacques Lacan, psicoanalista y semánticu francés († 1981)
* 1902 - Philippe de Rothschild, pilotu de coches de carreres francés y viticultor († 1988)
* 1904 - Sir David Robinson, filántropu y empresariu británicu († 1987)
* 1906 - Samuel Beckett, escritor irlandés, Premiu Nobel de Lliteratura († 1989)
* 1906 - Bud Freeman, músicu americanu († 1991)
* 1907 - Harold Stassen, candidatu presidencial americanu († 2001)
* 1909 - Stanislaw Marcin Ulam, matemáticu polacu († 1984)
* 1909 - Eudora Welty, escritora americana († 2001)
* 1911 - Ico Hitrec, futbolista croata († 1946)
* 1911 - Jean-Louis Lévesque, empresariu y filántropu canadianu († 1994)
* 1916 - Phyllis Fraser Cerf Wagner, actriz, periodista y editora americana († 2006)
* 1917 - Robert O. Anderson, home de negocios americanu († 2007)
* 1919 - Roland Gaucher, periodista francés
* 1919 - Howard Keel, actor y cantante americanu, presidente del Sindicatu d'Actores de la pantalla († 2004)
* 1919 - Madalyn Murray O'Hair, activista ateísta americana († 1995)
* 1919 - Phil Tonken, anunciante radiofínicu y televisivu americanu († 2000)
* 1920 - Roberto Calvi, banqueru italianu († 1982)
* 1920 - Claude Cheysson, políticu francés
* 1920 - Liam Cosgrave, quintu Taoiseach de la República d'Irlanda
* 1920 - John LaPorta, músicu americanu († 2004)
* 1922 - John Braine, novelista británicu († 1986)
* 1922 - Julius Nyerere, políticu de Tanzania († 1999)
* 1923 - Don Adams, actor y comediante americanu († 2005)
* 1924 - Jack Chick, evanxelista americanu
* 1924 - Stanley Donen, direutor de cine americanu
* 1926 - John Spencer-Churchill, decimoprimer Duque de Marlborough
* 1926 - Ellie Lambeti, actriz griega († 1983)
* 1927 - Maurice Ronet, actor de cine francés († 1983)
* 1928 - Alan Clark, políticu inglés († 1999)
* 1931 - Robert Enrico, direutor y guionista de cine francés († 2001)
* 1931 - Dan Gurney, pilotu de coches de carreres y propietariu d'un equipu, americanu
* 1931 - Jon Stone, co-creador de *[[Sesame Street]]* († 1997)
* 1932 - Orlando Letelier, políticu chilenu († 1976)
* 1933 - Ben Nighthorse Campbell, políticu de los Estaos Xuníos 
* 1935 - Lyle Waggoner, actor americanu
* 1937 - Edward Fox, actor inglés 
* 1937 - Lanford Wilson, autor americanu
* 1939 - Seamus Heaney, escritor irlandés, Premiu Nobel de Lliteratura
* 1939 - Paul Sorvino, actor americanu
* 1940 - Mike Beuttler, pilotu de carreres británicu († 1988)
* 1940 - Jim McNab, futbolista escocés († 2006)
* 1941 - Michael Stuart Brown, xenetista americanu, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina
* 1942 - Bill Conti, compositor americanu
* 1942 - Ataol Behramoglu, poeta y escritor turcu. 
* 1943 - Billy Kidd, esquiador americanu
* 1944 - Jack Casady, músicu americanu
* 1944 - Susan Davis, política americanu
* 1944 - Brian Pendleton, músicu inglés († 2001)
* 1945 - Tony Dow, actor americanu 
* 1945 - Lowell George, cantante y guitarrista americanu († 1979)
* 1945 - Bob Kalsu, xugador americanu de fútbol († 1970)
* 1945 - Judy Nunn, actriz australiana
* 1945 - Charles Robinson, actor americanu
* 1946 - Al Green, cantante y pastor americanu
* 1947 - Thanos Mikroutsikos, compositor y antiguu ministru griegu
* 1948 - Sue Doughty, política británica
* 1948 - Nam Hae-il, Xefe d'Operaciones Navales de la Marina de la República de Corea
* 1949 - Frank Doran, políticu escocés
* 1949 - Christopher Hitchens, periodista, críticu y autor de nacencia inglesa
* 1949 - Ricardo Zuniño, pilotu de carreres arxentín
* 1950 - Terry Lester, actor americanu († 2003)
* 1950 - Ron Perlman, actor pastor
* 1950 - William Sadler, actor americanu
* 1951 - Peabo Bryson, cantante americanu
* 1951 - Peter Davison, actor inglés
* 1951 - Joachim Streich, futbolista d'Alemaña del Este
* 1951 - Max Weinberg, batería americanu
* 1952 - Ron Dittemore, alministrador espacial americanu
* 1952 - David Drew, políticu británicu
* 1952 - Erick Avari, actor indobritánicu
* 1953 - Stephen Byers, políticu británicu
* 1954 - Niels Olsen, cantante danés
* 1955 - Ole von Beust, alcalde d'Hamburgu
* 1955 - Lupe Pintor, boxeador mexicanu
* 1956 - Peter Bourne, pilotu de rallyes neozelandés († 2003)
* 1957 - Saundra Santiago, actriz americana
* 1957 - Dallas Moir, xugador de críquet escocés
* 1960 - Rudi Völler, entrenador de fútbol alemán
* 1960 - Olaf Ludwig, ciclista alemán
* 1961 - Hiro Yamamoto, baxista de rock americanu 
* 1962 - Dave Miley, antiguu xugador y manager de béisbol
* 1962 - Hillel Slovak, guitarrista israelín de nacencia († 1988)
* 1962 - Jennifer Rubin, actriz americana
* 1963 - Garry Kasparov, xugador rusu d'axedrez
* 1964 - Davis Love III, golfista profesional
* 1964 - Caroline Rhea, actriz canadiana
* 1965 - Patricio Pouchulu, arquiteutu arxentín
* 1966 - Ali Boumnijel, xugador de fútbol tunecín
* 1966 - Marc Ford, músicu americanu 
* 1967 - Olga Tañón, cantante portorricana
* 1970 - Monty Brown, lluchador profesional americanu
* 1970 - Gerry Creaney, futbolista escocés
* 1970 - Rick Schroder, actor americanu
* 1970 - Szilveszter Csollány, ximnasta húngaru, medaya d'oru nos Xuegos Olímpicos
* 1970 - Ricardo Rincón, xugador mexicanu de béisbol
* 1971 - Dina Korzun, actriz rusa
* 1971 - Bo Outlaw, xugador americanu de baloncestu
* 1971 - Valensia, cantante holandesa
* 1972 - Mariusz Czerkawski, xugador polacu de ḥoquei xelu
* 1972 - Aaron Lewis, cantante americanu (Staind)
* 1974 - Darren Turner, pilotu de carreres británicu
* 1974 - Sergei Gonchar, xugador de ḥoquei xelu rusu
* 1974 - David Zdrilić, xugador de fútbol australianu
* 1975 - Lou Bega, músicu y artista de nacencia alemana
* 1975 - Bruce Dyer, futbolista inglés
* 1976 - Jonathan Brandis, actor americanu († 2003)
* 1976 - Patrik Eliáš, xugaos checu de ḥoquei xelu
* 1976 - Yu Ji-tae, actor surcoreanu
* 1978 - Arron Asham, xugador de ḥoquei xelu canadianu
* 1978 - Kyle Howard, actor americanu
* 1978 - Carles Puyol, futbolista español
* 1978 - Chris Sligh, finalista americanu d' *Idol finalist*
* 1979 - Baron Davis, xugador de *basket* americanu
* 1979 - Meghann Shaughnessy, tenista americana 
* 1980 - Jana Cova, actriz porno checa
* 1980 - Quentin Richardson, xugador de baloncestu americanu 
* 1980 - Colleen Clinkenbeard, dobladora americana
* 1981 - Courtney Peldon, actriz americana
* 1981 - Nat Borchers, futbolista americanu
* 1982 - Nellie McKay, cantante americanu
* 1982 - Janice Vidal, cantante de Ḥong Kong
* 1982 - Jill Vidal, cantante de Hong Kong
* 1983 - Schalk Burger, xugador de rugby sudafricanu
* 1984 - Hiro Mizushima, actor xaponés
* 1987 - Brandon Hardesty, artista americanu d'Internet
* 1988 - Anderson Luís de Abreu Oliveira, futbolista brasilanu
* 1992 - Emma Degerstedt, actriz americana

## Muertes
* 799 - Pablo’l Diáconu, monxu y cronista italianu
* 814 - Krum, Khan de Bulgaria
* 1093 - Príncipe Vsevolod I de Kiev (° 1030)
* 1279 - Bolesláu’l Piadosu, duque polacu
* 1605 - Boris Godunov, Zar de Rusia
* 1612 - Sasaki Kojiro, samurai xaponés (asesináu por Musashi Miyamoto)
* 1635 - Fahkr-al-Din II, Príncipe drusu d'El Líbanu (executáu)
* 1638 - Enrique, duque de Rohan, líder hugonote francés (° 1579)
* 1641 - Richard Montagu, clérigu inglés (° 1577)
* 1695 - Jean de la Fontaine, autor francés (° 1621)
* 1722 - Charles Leslie, teólogu anglicanu irlandés (° 1650)
* 1793 - Pierre Gaspard Chaumette, revoltiariu francés (° 1763)
* 1794 - Nicolas Chamfort, escritor francés (° 1741)
* 1826 - Franz Danzi, compositor alemán (° 1763)
* 1853 - Leopold Gmelin, químicu alemán (° 1788)
* 1853 - James Iredell, Jr., Gobernador de Carolina del Norte (° 1788)
* 1855 - Henry De la Beche, xeólogu inglés (° 1796)
* 1868 - Tewodros II, Emperador d'Etiopía (° 1818)
* 1880 - Robert Fortune, botánicu escocés (° 1813)
* 1882 - Bruno Bauer, teólogu alemán (° 1809)
* 1890 - Samuel J. Randall, portavoz de la Cámara de los Representantes de los Estaos Xuníos (° 1828)
* 1909 - Whitley Stokes, abogáu británicu (° 1830)
* 1910 - William Quiller Orchardson, pintor británicu (° 1835)
* 1911 - George Washington Glick, Gobernador de Kansas (° 1827)
* 1911 - John McLane, Gobernador de New Hampshire (° 1852)
* 1912 - Ishikawa Takuboku, autor xaponés (° 1886)
* 1918 - Lavr Georgevich Kornilov, xeneral rusu (° 1870)
* 1936 - Milton Brown, líder de banda del swing americanu (° 1903)
* 1938 - Grey Owl, partidariu de la conservación natural (° 1888)
* 1941 - Annie Jump Cannon, astrónoma americana (° 1863)
* 1944 - Cécile Chaminade, compositora y pianista francesa (° 1857)
* 1945 - Ernst Cassirer, filósofu alemán (° 1874)
* 1954 - Angus Lewis Macdonald, primer ministru de Nueva Escocia (° 1890)
* 1959 - Eduard van Beinum, direutor d'orquesta holandés (° [1901]])
* 1962 - Culbert Olson, Gobernador de California (° 1876)
* 1966 - Abdul Salam Arif, Presidente d'Iraq (° 1921)
* 1966 - Georges Duhamel, escritor francés (° 1884)
* 1971 - Michel Brière, xugador canadianu de ḥoquei xelu (° 1949)
* 1971 - Juhan Smuul, autor estonianu (° 1921)
* 1975 - Larry Parks, actor americanu (° 1914)
* 1975 - François (Ngarta) Tombalbaye, primer Presidente del Chad (° 1918)
* 1978 - Jack Chambers, artista y productor cinematográficu canadianu (° 1931)
* 1980 - Markus Höttinger, pilotu de carreres austriacu (° 1956)
* 1981 - Príncipe Asaka Yasuhiko de Xapón (° 1887)
* 1983 - Theodore Stephanides, poeta, autor, médicu y naturalista griegu (° 1896)
* 1984 - Richard Hurndall, actor británicu (° 1910)
* 1984 - Ralph Kirkpatrick, músicu americanu (° 1911)
* 1984 - Dionyssis Papayannopoulos, actor griegu (° 1912)
* 1986 - Stephen Stucker. Actor americanu (° 1947)
* 1993 - Wallace Stegner, escritor americanu (accidente de coche) (° 1909)
* 1997 - Dorothy Frooks, autora, publicista, figura militar y actriz americana (° 1896)
* 1997 - Voldemar Väli, lluchador estoniu, medayista olímpicu (° 1903)
* 1998 - Patrick de Gayardon, paracaidista y pioneru del skysurfing francés (° 1960)
* 1999 - Ortvin Sarapu, xugador d'axedrez neozelandés, baxo'l nomatu de "Mr NZ Chess" (° 1924)
* 1999 - Willi Stoph, políticu alemán (° 1914)
* 2000 - Giorgio Bassani, escritor italianu (° 1916)
* 2001 - Robert Moon, Inspeutor Postal y "Padre" del códigu ZIP (códigu postal americanu) (° 1917)
* 2002 - Desmond Titterington, pilotu de carreres norirlandés (° 1928)
* 2004 - Lou Berberet, xugador de béisbol (° 1929)
* 2004 - Caron Keating, presentador británicu de televisión (° 1962)
* 2005 - Don Blasingame, xugador de béisbol (° 1932)
* 2005 - Johnnie Johnson, músicu americanu de blues (° 1924)
* 2005 - Johnny Loughrey, cantante irlandés (° 1945)
* 2005 - Philippe Volter, actor belxicanu (° 1959)
* 2006 - Bill Baker, xugador de béisbol (° 1911)
* 2007 - Don Selwyn, actor y direutor de cine maorí (° circa 1936)
* 2020 - Landelino Lavilla, ex-ministru y políticu español

## Festexos y observaciones
* Primer día del Añu Nuevu Laosianu.
* Primer día del Añu Nuevu Thai.
* Primer día del Añu Nuevu Camboyanu.
* Vaisakhi
* El Día del Banquete de San Martín El Confesor na Ilesia Griega Ortodoxa.
Na Ilesia Católica:
* San Martín I
* San Hermenexildu
* Caradoc 
* Carpu 
* Máximu
* Ida de Lorraine

## Referencies

## Enllaces esternos
* BBC: Nesti día
* Nesti día en Canadá