Sergio Leone

**Sergio Leone**  foi un guionista, productor y direutor de cine italianu. Ye unu de los direutores más famosos de la historia del cine, y ye sobremanera conocíu polos sos spaghetti western.

## Biografía
Fíu del direutor de cine Vincenzo Leone, que dacuando filmaba col seudónimu de Roberto Roberti. El so padre foi direutor de cine hasta qu'en 1943 Benito Mussolini solicitó-y una opinión sobre un guión qu'escribiera y desgraciadamente Vincenzo foi sinceru; a partir d'esi momentu nunca más volvería dirixir.

### Primeros años
Sergio, entá bien nuevu, entra na industria del cine, y con 20 años ye actor y asistente de direición de *[[Ladri di biciclette]]* (1948) de Vittorio de Sica. Dempués taría en grandes producciones d'Estaos Xuníos rodaes n'Europa. Ente elles *[[Quo vadis? (película)|Quo Vadis?]]* (1951) de Mervyn LeRoy, *[[Helena de Troya]]* (1955) de Robert Wise, *[[Ben-Hur (película de 1959)|Ben-Hur]]* (1959) de William Wyler o *[[The Nun's Story (película)|The Nun's Story]]* (1959) de Fred Zinnemann.

En 1959 diéron-y la oportunidá de sustituyir, por enfermedá, al direutor Mario Bonnard mientres el rodaxe de *[[Los últimos díes de Pompeya (película de 1959)|Los últimos díes de Pompeya]]*, anque nun pudo roblar la película.

La so primer película oficial foi *[[El colosu de Rodes]]* (1960) y dos años más tarde sustituyiría de nuevu a un direutor, Robert Aldrich, en *[[Sodoma y Gomorra]]*. Aldrich foi una influyencia clave pa Leone, con películes como *[[Vera Cruz (película)|Veracruz]]* (1954), onde'l perfil clásicu del *western* se desdibuja con personaxes más ambiguos y carentes de valores.

### Apoxéu
A partir d'equí empiecen les sos obres más personales, que s'empecipia cola famosa triloxía western, tamién conocida como Triloxía del dólar, en coproducción con dellos países europeos y rodada na greba rexón de Tabernas, Almería (España), según nes proximidaes de Carazo na Sierra de la Demanda, Burgos (Campusantu de Sad Hill). La triloxía llogró un inesperáu gran ésitu, conduciendo al western al so últimu periodu cinematográficu, el llamáu spaghetti western, xéneru bien cultiváu nel cine de los 60 y principios de los 70, amás d'apurrir dos nuevos talentos al mediu, el compositor Morricone, amigu dende la infancia del direutor, y l'actor Clint Eastwood, desconocíu hasta entós, al que'l direutor contrata ente un grupu d'actores. El personaxe creáu pa Eastwood, "l'home ensin nome", ye'l prototipu d'antihéroe del espagueti western. Home duru y solitariu, ensin escupulicios nin sentimientos y movíu pol dineru. D'esta manera Leone crea un iconu del cine, personalidá axatada, poques pallabres, mirada de xelu, invencible en múltiples duelos. Siempres vistíu con un ponchu raído y un cigarru nos llabios, ye capaz de matar a sangre frío, si ye necesariu pel costazu, pa consiguir el so oxetivu. Ye un personaxe que se va convertir n'estereotipu en múltiples films y que va influyir de forma decisiva a direutores, actores ya inclusive a los dibuxantes de cómic actuales. Como anéudota interesada, cabo destacar que *[[Por un puñáu de dólares]]* tuvo ciertos problemes llegales al plaxar una película anterior d'Akira Kurosawa titulada *[[Yojimbo]]* (1961).

Tres esta triloxía nun dexa la temática del western y filma una de les sos obres maestres, *[[C'era una volta il West]]*, un western crepuscular rodáu en Cinecittà, Almería y nos mesmos escenarios d'Estaos Xuníos nos que rodó la mayor parte de les sos películes el so almiráu John Ford.

Tres un periodu más dilatáu, vuelve al cine, casi por obligación, con *[[¡Agáchate, malditu!]]*, que tien menos ésitu que les sos películes precedente y basao na revolución mexicana. Esta película dirixir a última hora por cuenta de problemes col direutor escoyíu. A lo último, dirixe la que munchos consideren la so obra maestra, *[[Once Upon a Time in America]]*, un "western modernu" basada na dómina de los gángsters. N'Europa tuvo gran ésitu a pesar de les cuatro hores de duración, pero n'EE. XX. ufiértase una versión recortada a casi dos hores, amás d'alteriar el so montaxe (la historia foi contada linealmente y non como na orixinal en que s'utilicen flashback).

Sergio tuvo siempres al so llau a un amigu de la infancia, que fizo más grandes entá les sos películes, el compositor Ennio Morricone.

### Muerte
Sergio Leone finó en 1989, cuando taba preparando la película *[[Leningráu]]*, por cuenta de los problemes de corazón que sufría desque entró en xuicios cola Warner Bros pola película *[[Once Upon a Time in America|Once Upon A Time In America]]*. La productora retayó en más d'una hora'l filme y contrató pa esti llabor al encargáu de montaxe de *[[Police Academy]]*.

Leone, qu'entamaba retomar el xéneru que lu llevó a la fama, el western, tien una cai dedicada col so nome na ciudá d'Almería, España.

## Filmografía
### Como direutor
* *[[Taxi... Signore?]]* (Curtiumetraxe, 1957)
* *[[Los últimos díes de Pompeya (película de 1959)|Gli ultimi giorni di Pompei]]* (*Los últimos díes de Pompeya*, 1959, na que sustituyó por enfermedá a Mario Bonnard, pero nun robló como direutor)
* *[[El colosu de Rodes (película)|Il Colosso di Rodi]]* (*El colosu de Rodes*, 1961)
* *[[Sodoma y Gomorra]]* (1962) (Sustitúi a Robert Aldrich, pero nos creitos apaez como direutor de segunda unidá)
* *[[Por un puñáu de dólares|Per un puxo di dollari]]* (*Por un puñáu de dólares*, 1964)
* *[[Per qualche dollaro in più]]* (*La muerte tenía un preciu / Por Unos Dólares Más*, 1965)
* *[[Il buono, il brutto, il cattivo]]* (*El Bonu, el Feu y el Malu / Lo Bono, Lo Malo Y Lo Feo / El Bonu, El Malu Y El Feu*, 1966)
* *[[C'era una volta il West]]* (*Hasta Que Llegó La so Hora / Érase Una vegada L'Oeste*, 1968)
* *[[Giù testar]]* (*¡Agáchate, malditu! / Érase Una vegada La Revolución / Los Héroes de Mesa Verde*, 1971)
* *[[Once Upon a Time in America|Once Upon A Time In America]]* (*Once Upon a Time in America*, 1984)

### Como productor
* *[[El mio nome ye... Nengunu|Il mio nome è Nessuno]]* (*Il mio nome è Nessuno*, 1973)
* *[[El Xeniu|Un xeniu, due compari, un pollu]]* (*El Xeniu*, 1975)

## Premios
### [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]]

### [[Premios BAFTA|BAFTA]]

### [[Premio David de Donatello|David de Donatello]]

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''La pantasma de Leningráu'': Artículu nel Diario de Cádiz avera del últimu proyeutu del direutor.
*Sergio Leone, ficha Imdb