Gran Premiu de los Estaos Xuníos

El **Gran Premiu d'Estaos Xuníos** ye una competición d'automovilismu válida pal campeonatu de Fórmula 1 que s'apostó en delles ocasiones dende 1959 en distintes llocalidaes. Primeramente formó parte del campeonatu d'Estaos Xuníos.

## Historia
Nos primeros años de la Fórmula 1 considerábase que la competición Indianapolis 500 formaba parte del campeonatu. Sicasí, cola esceición d'Alberto Ascari en 1952, nun hubo participación regular de los pilotos de Fórmula 1 nesta competición.

### Gran Premiu de los Estaos Xuníos
Como parte del Gran Premiu de los Estaos Xuníos (American Grand Prize), se diputó el Gran Premiu de los Estaos Xuníos en 1908 y ente 1910 y 1916.

### Sebring (1959)
En 1959 entamóse'l primera Gran Premiu de Los Estaos Xuníos de Fórmula 1 nel Sebring International Raceway n'avientu de 1959 como la última carrera de la temporada. Na llinia de partida tuvieron presentes siete pilotos de los Estaos Xuníos, pero'l ganador foi'l neozelandés Bruce McLaren, nun Cooper, convirtiéndose nel pilotu más nuevu en ganar una competición de Fórmula 1 hasta esi momentu. McLaren quitó-y el lideralgu de la prueba na postrera vuelta al so compañeru d'escudería Jack Brabham, quién se quedara ensin combustible. Brabham tuvo d'emburriar el so automóvil hasta la meta llogrando asina llograr el cuartu llugar, amás de los títulos de pilotos y constructores. A pesar del escitante clima de la competición, l'eventu nun produció les ganancies esperaes.

### Riverside (1960)
La carrera foi llevada a Riverside, California en 1960. Stirling Moss, nel so vehículu priváu llogró la posición de cuerda y la victoria. Nuevamente, a pesar de la intensidá de la competición, l'eventu foi pocu siguíu pol públicu.

### Watkins Glen (1961 - 1980)
En 1961, la competición si foi un ésitu en Watkins Glen, New York, onde yá esistía públicu pa les carreres automovilístiques. Ésta foi la sede de la Fórmula 1 mientres los siguientes 20 años. En 1973 el pilotu François Cevert morrió por causa de un choque tarrecible y Helmuth Koinigg morrió degolláu nun accidente en 1974 colándose'l morru pol guardarrail.

### Dallas (1984)
La carrera en Las Vegas namái s'apostó en dos causes, y estableciéronse planes pa crear un Gran Premiu de Nueva York para 1983, pero estos planes nun pudieron llevase a cabu. En 1984, la carrera de Long Beach salió del calendariu y entamóse una carrera en Dallas, Texas. Al nun tener ésitu, Detroit convertir na única carrera n'apostase mientres los siguientes cinco años, sol nome de Gran Premiu del este de los Estaos Xuníos como suplencia como Gran premiu a celebrase en dichu país. Esti Gran Premiu celebrar sol nome de Gran Premiu EEXX, pero tamién meyor conocíu como Gran Premiu de Dallas, yá qu'en dicha temporada correr en Detroit y Dallas, pero pa estremalos el gran premiu del este col tradicional gran premiu d'Estaos Xuníos, foi reconocíu históricamente como Gran Premiu de Dallas.

### Phoenix (1989 - 1991)
Por trés años, el gran premiu apostar nel circuitu caleyeru de Phoenix con bien poca asistencia y foi finalmente esaniciáu en 1991. Sol agobiante calor d'Arizona, Ayrton Senna quedar cola pole position na edición de 1989 pero tuvo que retirase pasada la metá de la carrera por cuenta de una falla electrónica, dexando en meyor posición el so compañeru d'equipu Alain Prost quien se llevaría'l trunfu. Recuperáu de la derrota l'añu anterior, Ayrton Senna llevaríase'l trunfu nes siguientes dos ediciones de 1990 y 1991.

### Indianapolis (2000 - 2007)

Nun foi hasta l'añu 2000 que s'apostó'l siguiente Gran Premiu de los Estaos Xuníos, esta vegada nel llexendariu Circuitu d'Indianapolis. El circuitu de Fórmula 1 utiliza una recta y una curva del óvalu utilizáu nos campeonatos norteamericanos, circulando nel sentíu de les manes del reló. Pal Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2000 asistieron alredor de 225.000 espectadores, que ye probablemente'l más altu númberu pa una carrera de Fórmula 1. La victoria de Michael Schumacher foi la segunda de cuatro victories siguíes coles que cerró'l campeonatu d'esi añu, tomando ventaya sobre Mika Häkkinen que buscaba'l so tercer campeonatu. En 2001, la carrera celebróse menos de tres selmanes dempués del 11-S, y munchos equipos y pilotos rindieron un homenaxe especial a los Estaos Xuníos nos sos coches y cascos. celebrándose en setiembre los primeros cuatro años, el Gran Premiu de los Estaos Xuníos treslladar a principios del branu en 2004. En 2005 problemes colos neumáticos Michelin llevaron a 7 equipos a retirase de la carrera tres la vuelta de formación. Namái 6 coches (qu'usaben neumáticos Bridgestone) compitieron no que se consideró una farsa. El públicu amosó'l so enfadu refundiando oxetos a la pista, y munches comentaristes cuestionaron si volvería celebrase un Gran Premiu d'Estaos Xuníos en Indianapolis pero igualmente en 2006 y 2007 apostóse l'eventu ensin contratiempos.

### Austin (2012-Presente)
El 25 de mayu de 2010, la FIA anunció un alcuerdu ente los organizadores y los dueños de la Fórmula 1, por que se volviera a apostar el Gran Premiu de los Estaos Xuníos, y alcordóse la creación d'un nuevu circuitu llamáu *Circuitu de Fórmula Unu d'[[Austin]]* (Texas). El 7 d'avientu de 2011, el Conseyu Mundial d'Automovilismu publicó'l calendariu definitivu pa la temporada 2012 de la Fórmula 1, col Circuitu de les Amériques pal 18 de payares. Los organizadores de la carrera llegaron a un nuevu alcuerdu con Ecclestone, ya informaron del trabayu na pista, que se volver# a entamar darréu. Como parte del alcuerdu, los organizadores pagaron la cuota de la sanción pa la carrera de 2012 con un añu d'antelación, como muestra de la so bona fe.

## Otros Grandes Premios de Fórmula 1 n'Estaos Xuníos
### Long Beach (1976-1983)

### Las Vegas (1981-1982)

### Detroit (1982-1988)

### Nueva Jersey (2014-)

Xunto al Circuitu de les Amériques onde se celebra'l Gran Premiu de los EEXX dende 2012, los Estaos Xuníos ufiertaron un segundu Gran Premiu sol nome de Gran Premiu d'América, que va celebrase ente los poblaos de Weehawken y el pobláu de Nueva York del Oeste, en Nueva Jersey, siendo un circuitu caleyeru, sicasí dichu circuitu yá se pensara na ciudá vecina de Nueva York p'allugar orixinalmente nos años 80, el Gran Premiu de los Estaos Xuníos. Esti Gran Premiu pensaba celebrase a partir de xunu de 2015; sicasí, esta carrera nunca llegó a realizase.

## Ganadores del Gran Premiu d'Estaos Xuníos
Les carreres que nun formen parte de la Fórmula 1 tán indicaes con un fondu de color rosado.

## Ver tamién

* Gran Premiu del este de los Estaos Xuníos
* Gran Premiu del oeste de los Estaos Xuníos
* Gran Premiu de Las Vegas

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial del Gran Premiu de los Estaos Xuníos
* Historia del Gran Premiu de los Estaos Xuníos
* USGP: In search of the perfect 10 - Racer, 12 de payares de 2012