Donald Trump

**Donald John Trump**  ye un executivu, políticu, empresariu y millonariu d'Estaos Xuníos. Anguaño, ye'l presidente del so país pol Partíu Republicanu, y ye'l presidente de la Trump Organization y fundador de Trump Entertainment Resorts. Foi'l presentador del reality show *[[The Apprentice]]* hasta 2015. Ye fíu d'un empresariu de bienes raíz de Nueva York, en que la so compañía, la Elizabeth Trump & Son, trabayó mientres estudiaba na Escuela de Negocios Wharton de la Universidá de Pennsylvania. En 1968, xunióse oficialmente a esa sociedá, que controla dende 1971, cuando la renombró Trump Organization. Nos años 1990 la empresa entró en bancarrota comercial, pero na década siguiente recuperóse y tien una fortuna de dellos miles de millones de dólares.

## Primeros años y educación
Trump nació'l 14 de xunu de 1946, nel borough de Queens en Nueva York. Foi unu de los cinco fíos de Mary Anne MacLeod y de Fred Trump, que se casaron en 1936. El so hermanu mayor, Fred, morrió en 1981 a los 43 años. La so madre yera una inmigrante escocesa, nacida na isla de Lewis, nel norte de les Hébrides Esteriores, y los sos güelos paternos yeren inmigrantes alemanes.

El so güelu, Frederick Trump (de nacencia Friedrich Drumpf), llegó d'Alemaña a Estaos Xuníos en 1885, y adquirió la nacionalidá en 1892. Casar cola güela de Donald, Elisabeth Christ en Kallstadt, que por esi entós pertenecía al Reinu de Baviera (dende'l 30 d'agostu de 1946: Renania-Palatináu), n'Alemaña, el 26 d'agostu de 1902. Tuvieron tres fíos.

Mientres vivía en Xamaica Estates, foi a the Kew-Forest School en Forest Hills, Queens, al pie de dalgunos del so hermanos. A los 13 años, en teniendo problemes de conducta que llevaron a la so salida de la escuela, los sos padres unviar a l'Academia Militar de Nueva York (NYMA).

Trump foi a la Universidá de Fordham nel Bronx mientres dos años, pero pasar a la Escuela de Negocios Wharton de la Universidá de Pennsylvania, porque Wharton tenía unu de los pocos programes dedicaos a los bienes raigaños. Graduóse en 1968, con un grau de Bachelor of Science n'Economía y Antropoloxía.

## Carrera nos negocios
Empezó na empresa de bienes raíz del so padre, Elizabeth Trump and Son, focalizada na vivienda de clase media p'arrendar en Brooklyn, Queens y Staten Island. Unu de los sos primeros proyeutos, inda na universidá, foi la revitalizacion del complexu d'apartamentos de Swifton Village en Cincinnati, nel estáu d'Ohio, que'l so padre mercara por 5.7 millones de dólares en 1962. 

 Los Trump participaron nel proyeutu con una inversión de 500.000 dólares. En dos años, el complexu de 1.200 unidaes con un 66&nbsp;per cientu de desocupación pasó a tar llenu. En 1972, vender por 6,7 millones de dólares.

En 1971, instalar en Manhattan, onde participó en grandes proyeutos inmobiliarios y usó una arquiteutura vistosa pa ganar reconocencia ente'l públicu. Fixo planes p'adquirir y desenvolver el Penn Central por 60 millones de dólares. Depués, cola ayuda d'una deducción fiscal de 40 años del gobiernu de Nueva York, sacó de la bancarrota al Hotel Commodore del Grand Hyatt y creó la Trump Organization.

La ciudá de New York tenía entamáu construyir el Centru de Convenciones Jacob K. Javits nuna propiedá pa la que Trump tenía una opción de compra. Este calculó que la so compañía podría terminar el proyeutu por 110 millones de dólares pero la ciudá refugó la so ufierta. 

En 1988, adquirió'l Taj Mahal Casín nuna transaición con Merv Griffin y Resorts International. Esa espansión, tanto personal como comercial, alzó'l monto de la so delda.Escontra 1989, delles males decisiones comerciales llevar a la cesación de pagos. Trump financió la construcción d'un tercer casino, tamién llamáu Taj Mahal, sobremanera con bono basura. Anque reforzó los sos negocios con préstamos adicionales y retardó el pagu d'intereses, escontra 1991, la creciente delda llevar al bancarrota comercial y cerca de la personal. 

Los bancos y los propietarios de bonos perdieron millones de dólares, pero optaron por reestructurar la delda pa evitar perder más dineru na corte. El Taj Mahal salió de la bancarrota'l 5 d'ochobre de 1991, con Trump dexando'l 50 per cientu de la propiedá n'aiciones, a los propietarios orixinales de los bonos, en cuenta de baxar les tases d'interés de los préstamos y de más tiempu p'atayar la delda.

A finales de los años 1990 la so situación financiera ameyoró. En 2001, terminó la Trump World Tower, un edificiu residencial de 72 pisos cerca de la Sede de la Organización de les Naciones Xuníes. Tamién, empezó a construyir el Trump Place, a un desenvolvimientu inmobiliariu con delles unidaes a lo llargo del ríu Hudson. Trump tien propiedaes na Trump International Hotel and Tower, un edificiu de 44 pisos d'usu mistu (hotel y condominiu) en Columbus Circle. Trump tien dellos cientos de miles de metros cuadraos en Manhattan.

Trump desenvolvió dellos proyeutos inmobiliarios, como la Trump International Hotel and Tower de Honolulu, Trump International Hotel and Tower de Chicago, Trump International Hotel and Tower de Toronto, y Trump Tower de Tampa. Mentanto, desenvolvióse la Trump Towers Atlanta One nun mercáu de vivienda que tien el segundu mayor inventariu d'esi tipu de propiedaes ensin vender.En 2015, la revista *[[Forbes]]* calculó que tenía una fortuna neta de 4.100 millones de dólares. En xunu de 2015, la revista *[[Business Insider]]* publicó un estáu financieru suministráu pol mesmu Trump, con fecha del 30 de xunu de 2014. Según el documentu, la so fortuna ye de 8.700 millones de dólares. D'esi monto, 3.300 millones correspuenden a "Negocios de llicencies de bienes raíz, marques y desarrollos basaos en marques", descritos por *Business Insider* como "básicamente (implicando) que Trump valora'l so calter en 3.300 millones de dólares".

## Periodu posterior a la crisis
Ente les sos primeres aiciones tuvo la construcción d'una serie de propiedaes, diversificándose a clubes y construyendo numberosos hoteles y casinos. Amás mercó aiciones sobre la Organización Miss Universu, organización que realiza los concursos de Miss Universu, Miss Estaos Xuníos y Miss Estaos Xuníos Adolescente, siendo la cadena televisiva NBC, quien tien el restu de les aiciones.

Darréu, divorciar de Marla, siendo esti divorciu muncho menos costosu y munchos menos espublizáu que l'anterior, yá que solo tuvo que paga-y dos millones de dólares a Marla. En divorciándose cásase cola tamién modelu Melania, quien ye la so actual esposa.

Pa empiezos del nuevu mileniu, Trump reconstruyera'l so imperiu, agora yera dueñu d'una serie de propiedaes como la Trump World Tower, Trump Hotel Las Vegas, Trump Ocean Club International Hotel & Tower, la serie d'hoteles Trump International Tower & Hotel, en delles ciudaes, amás de los antiguos casinos y un nuevu hotel nuna de les islles palmera de Dubái.

Agora, la Trump Organization alministra una serie de propiedaes allugaes en diversos países, como Panamá, Brasil, el Caribe y en distintes zones d'Estaos Xuníos y la Trump Entertaiment espandió'l númberu de los sos casinos. Trump amás escribió'l llibru'l *L'arte de volver*, nel cual narra les sos esperiencies mientres la debacle que sufrió nos años 1990 y la manera como llogró sobreponese.

Trump tien tamién un equipu de fútbol en Nueva Jersey y patrocina combates de boxéu, amás d'una carrera ciclista denominada Tour de Trump. El so conglomeráu empresarial inclúi campos de golf y reputaes compañíes como Trump Enterprises Incorporation, The Trump Corporation, Trump Development, Wembley Realty, Park South y Land Corp. de California.

En 2005, estrenó'l reality show, *[[The Apprentice]]* (L'aprendiz) qu'emitió la cadena NBC. Ye un show estelar nel que participen de 16 a 18 empresarios que compiten por un premiu de 250.000 dólares y un contratu pa dirixir una de les sos empreses. En 2007, anunció que llevaría'l so programa a otra cadena pero, darréu NBC anunció que volvería a les sos pantalles.

Ye coautor d'un llibru llamáu *Por qué queremos que'l to sías ricu*, que escribir en sociedá y acordies col so amigu Robert Kiyosaki l'escritor de llibros d'ayuda financiera. A finales del 2007 publicó *Piensa grande y patisca traseros en negocios y la vida*.

## Política
En 2011, un informe del *Center for Responsive Politics* amosó que mientres dos décades d'eleiciones n'Estaos Xuníos, Trump contribuyó a les candidatures tanto de candidatos republicanos como demócrates. Nes eleiciones presidenciales de 2012, sofitó a Mitt Romney. Nos años 1980 sofitó a Ronald Reagan. 

N'abril de 2011, punxo en dulda la nacionalidá del presidente *Demócrata*, Barack Obama. Tamién cuestionó que les sos notes fueren lo suficientemente bones pa entrar a la Harvard Law School. El 25 d'abril de 2011, Trump encabezó una campaña por qu'Obama terminara l'alderique sobre la so ciudadanía publicando'l so certificáu de nacencia nel so integralidad. Dos díes depués, Obama fixo un pronunciamientu oficial ya incluyó el citáu documentu. Trump se jactó del fechu nuna conferencia de prensa. Trump faló ante los partidarios del Tea Party. 

Faló de candidatures presidenciales en 1988, 2004 y 2012, y para gobernador de Nueva York en 2006 y 2014, ensin qu'eses candidatures concretárense. En 2000, participó na candidatura presidencial del Partíu de la Reforma, y ganó les primaries d'esi partíu en California.

Mientres s'especulaba con una candidaura republicana so a les eleiciones de 2012, una encuesta del *Wall Street Journal*/NBC News de marzu de 2011 poner como líder, y un puntu inclusive percima del exgobernador de Massachusetts, Mitt Romney. 

Una encuesta realizada pola revista *Newsweek* en febreru de 2011 amosar a pocos puntos de Barack Obama, con munchos votantes ensin decidise nes eleiciones presidenciales de 2012. Una encuesta del Public Policy Polling publicada n'abril de 2011dába-y nueve puntos de ventaya nuna eventual candidatura republicana. Dellos medios entendieron esos proyeutos como una estratexa promocional pal so show *[[The Apprentice]]*.

El 16 de mayu de 2011, anunció que nun llanzaría la so candidatura a les eleiciones de 2012. Public Policy Polling describió los fechos de mayu de 2011 como "una de les xubíes y cayíes más rápides de les eleiciones presidenciales". N'avientu de 2011, foi unu de los diez homes y muyeres más almiraos vivos, según una encuesta d'USA Today/Gallup.

En xineru de 2013, Trump (quien ye conocíu n'Israel, onde'l so nome venceyar a productos dacuando ensin el so permisu) publicó un videu sofitando al primer ministru d'esi país, Benjamin Netanyahu, mientres les eleiciones parllamentaries de 2013, y dixo que "un primer ministru fuerte ye un Israel fuerte". En 2015, recibió'l premiu Liberty Award na Algemeiner Jewish 100 Gala pola so contribución a les rellaciones binacionales. Trump dixo: "Tengo munchos amigos n'Israel".

En 2013, foi un orador central nel *Conservative Political Action Conference*. El públicu foi escasu. Gastó más d'un millón de dólares pa esplorar una eventual candidatura presidencial. N'ochobre de 2013, los republicanos de Nueva York punxeron a circular un documentu que suxería que se llanzaría como candidatu a gobernador del estáu en 2014 contra Andrew Cuomo. 

Trump dixo qu'anque Nueva York tenía problemes y los impuestos yeren demasiáu altos, nun taba interesáu en ser candidatu a gobernador. En febreru de 2015, decidió nun anovar el so contratu de *The Apprentice*, lo que xeneró especulaciones sobre una eventual candidatura presidencial.

### Precandidatura presidencial 2016

A finales de xunu de 2015, confirmó'l so precandidatura pa les eleiciones de 2016, pol Partíu Republicanu. Na so presentación, Trump, criticó la meyora de China na economía mundial y tamién la presencia d'inmigrantes mexicanos n'Estaos Xuníos.

Nel primer alderique de los precandidatos republicanos a la presidencia de los Estaos Xuníos entamáu y tresmitíu pola cadena d'Estaos Xuníos FOX News el 7 d'avientu de 2015, el Precandidato Donald Trump caltuvo una postura que foi oxetu d'una gran polémica. Destacó que'l sistema políticu del so país alcuéntrase presuntamente «rotu» y qu'él y los Estaos Xuníos «nun tienen tiempu de ser políticamente correutos», argumentu sofitáu en que'l país a perdíu protagonismu y competitividá nel escenariu global, esto según declaraciones del mesmu magnate. Trump tamién destacó que nun refugaría la posibilidá de ser un candidatu independiente a la presidencia del referíu país si nun aportar# a nomáu formalmente como "*Candidatu Presidencial pol Partíu Republicanu*" lo cual foi oxetu de crítiques dientro de les files de dichu partíu.

## Vida personal

Trump ye conocíu como **The Donald,** un llamatu que-y popularizó nuna entrevista la so esposa Ivana, nacida na República Checa.

La madre de Trump, Mary Anne, nació en 1912 en Tong na isla de Lewis, na mariña d'Escocia. En 1930, con 18 años, nunes vacaciones en Nueva York, conoció a Fred Trump y quedóse nesa ciudá. Trump nació en Queens, New York, y tien cuatro hermanos: Fred, Jr. (fináu), Robert S. Trump, Maryanne y Elizabeth. La so hermana mayor, Maryanne Trump Barry, ye xueza federal d'una corte d'apelaciones.

En 1977, Trump cásase con Ivana Zelníčková, con quien tuvo tres fíos: Donald, Jr. (nacíu'l 31 d'avientu de 1977), Ivanka (nacida'l 30 d'ochobre 1981), y Eric (nacíu'l 6 de xineru de 1984). Divorciar en 1992. En 1993, cásase con Marla Maples, con quien tuvo una fía, Tiffany (nacida'l 13 d'ochobre de 1993). Divorciáronse'l 8 de xunu de 1999. En febreru de 2008 nuna entrevista nel programa ''Nightline'', Trump comentó sobre los sos exesposas: "Sé que competir ye bien difícil pa elles [Ivana y Marla] porque amo lo que faigo, daveres amar."

El 22 de xineru de 2005 cásase con Melania Knauss, nacida n'Eslovenia, en Palm Beach, en Florida. Melania tuvo un fíu llamáu Barron William Trump, el quintu de Trump, el 20 de marzu de 2006.

Trump tien siete nietos: cinco del so fíu Donald Jr. (Kai Madison, Donald John III, Tristán Milos, Spencer Frederick y Chloe Sophia) y dos de la so fía Ivanka (Arabella Rose y Joseph Frederick).

Trump ye presbiterano. Nuna entrevista n'abril de 2011, nel programa *[[700 Club]]*, dixo, "soi protestante, soi presbiterano. Tuvi una bona rellación cola Ilesia Cristiana. Creo que la relixón ye daqué maraviyosu. Creo que la mía ye una maraviyosa relixón."

Sobre la conversión de la so fía *Ivanka* al xudaísmu dixo sentise arguyosu: "Non solo tengo nietos xudíos, tengo una fía xudía y toi bien arguyosu por eso"

## Polémiques
### Declaraciones sobre los llatinos

En 2015 Trump foi criticáu, polo que delles fontes consideren comentarios despreciatibles escontra Méxicu y la corrupción.

Trump catalogó a los inmigrantes mexicanos illegales como "corruptos, delincuentes y violadores" nun discursu que realizó pa presentar la so candidatura como futuru presidente d'Estaos Xuníos, indicando amás el so deséu de construyir un muriu ente les fronteres d'Estaos Xuníos y Méxicu, que tendría que ser pagáu per Méxicu. 

Estes declaraciones causaron l'enoxu de la comunidá llatina de los Estaos Xuníos, siendo la canal Univision que tenía contratu con ésti, quién va atayar el contratu de tresmisión televisiva con Miss Universu, Miss Estaos Xuníos y tou lo que tenga que ver cola franquicia de Trump. El cantante colombianu J Balvin atayó la presentación de Miss Estaos Xuníos poles pallabres d'este.

El 2 de xunu la cadena de televisión costarricense, Teletica, decidió romper rellaciones con Trump y anunció que nun va unviar a la representante del país al concursu de Miss Universu. El 29 de xunu, la cadena NBC dio per terminada la so rellación comercial con Trump, esto tres les declaraciones que l'empresariu fixo en contra de los inmigrantes mexicanos. NBC anunció que nun va tresmitir los certámenes añales de Miss USA nin Miss Universu, polo que dambos certámenes nun cunten con un tresmisor oficial definíu. Pela so parte la cadena, Televisa, anunció'l rompimientu de llazos comerciales col empresariu d'Estaos Xuníos, a quién esixó respetu escontra los connacionales residentes naquel país.

El 30 de xunu, Cheryl Burke y Thomas Roberts arrenuncien como presentadores de certame Miss Estaos Xuníos 2015, esto en vista tamién, a les declaraciones de Trump que xeneraron gran malestar a la comunidá mexicana, y llatinoamericana polo xeneral; ye por ello que'l concursu nun tener presentadores definíos al momentu. El mesmu día, anunció que va demandar a la cadena Univision por 500 millones de dólares.

El 17 d'agostu, Mark Zuckerberg, el mozu millonariu fundador de Facebook, nun concordar col pensamientu de Donald Trump, pos depués de los comentarios ofensivos del magnate que quier ser presidente, dignificó la figura de los inmigrantes al traviés de la so cuenta de Twitter con un emotivu discursu onde afirmó qu'Estaos Xuníos foi fundada como una nación d'inmigrantes.

Alicia Machado, ganadora del concursu de Miss Universu 1996, dixo: "Tuvi la desagradable esperiencia de trabayar pa él mientres un añu y conozo perfectamente los sos niveles de racismu, a mi fíxome munches coses tarrecibles, yo carecí con esi señor coses incontables". Otres celebridaes que refugaron les declaraciones de Trump son Rob Schneider, Angelina Jolie, Eugenio Derbez, Antonio Banderas, el grupu musical Maná, Ricky Martin, Cher, Jacqueline Bracamontes, ente munchos otros.

### Declaraciones sobre les vacunes
Trump espresóse de manera repitida contra'l consensu científicu de que nun hai evidencia que rellacione la vacunación col desenvuelvo del autismu. Estes declaraciones fueron oxetu de critica en diversos medios per parte de la comunidá científica.

### Negacionismu del cambéu climáticu
Trump hai promovíu argumentos que nieguen la esistencia del cambéu climáticu producíu pol home, diciendo que'l calentamientu global ye un "engañu", y que ye un conceutu "creáu por y pa los chinos pa faer que'l sector manufacturero d'Estaos Xuníos pierda competitividá". Foi criticáu por cuenta de estes declaraciones, que son discordantes cola opinión de la comunidá científica.

## Propiedaes

* Trump World Tower: 845 United Nations Plaza, New York, NY. 
* Trump Tower: 725 Fifth Ave, New York, NY 10022.
* AXA Financial Center, 1290 Avenue of the Americas (Avenida de les Amériques), Nueva York, NY.
* 555 California Street, en San Francisco, California.
* El Trump Building.
* Riverside South/Trump Place.
* Trump International Hotel and Tower Chicago. 
* Trump International Hotel and Tower New York.
* Trump Park Avenue: Park Avenue & 59th Street.
* Trump Tower Panama City, Panama.
* Golf Courses.
* Palm Beach ta: (4,000 m²) .
* Mar-A-Llagu Palm Beach, Florida. (860 m²) cerca de Bedford, Nueva York nel condáu de Westchester, Nueva York.
* Trump Tower, Punta Del Este (Uruguái)
### Casinos
* Trump Taj Mahal
* Trump Plaza * 
Trump Marina

## Llibros
Trump participó na escritura de los siguientes llibros:
* *Trump: The Art of the Deal* (1987)
* *Trump: Surviving at the Top* (1990)
* *Trump: The Art of Survival* (1991)
* *Trump: The Art of the Comeback* (1997)
* *Trump: How to Get Rich* (2004)
* *The Way to the Top: The Best Business Advice I Ever Received* (2004)
* *Trump: Think Like a Billionaire: Everything You Need to Know About Success, Real Ta, and Life* (2004)
* *Trump: The Best Golf Advice I Ever Received* (2005)
* *Why We Want You to be Rich: Two Men – One Message* (2006), coescrito con Robert Kiyosaki.
* *Think Big and Kick Ass in Business and Life* (2007), coescrito con Bill Zanker. (ISBN 978-0-06-154783-6)
* *The America We Deserve* (2000) (con Dave Shiflett, ISBN 1-58063-131-2)
* *Trump: The Best Real Ta Advice I Ever Received: 100 Top Experts Share Their Strategies* (2007)
* *Trump 101: The Way to Success* (2007)
* *Trump Never Give Up: How I Turned My Biggest Challenges into Success* (2008)
* *Trump Tower* (2011) (una novela con Jeffrey Robinson, ISBN 978-1-59315-643-5)
* *Midas Touch: Why Some Entrepreneurs Get Rich-And Why Most Don't* (2011), coescrito con Robert Kiyosaki. (ISBN 1-61268-095-X)
* 
* *Think Like A Champion: An Informal Education in Business and Life*

## Referencies

## Enllaces esternos