Santervás de Campos

**Santervás de Campos** ye un conceyu y llocalidá d'España asitiáu na contorna natural de Tierra de Campos, al norte de la provincia de Valladolid, comunidá autónoma de Castiella y Llión. Por esta llocalidá pasa'l Camín de Santiago de Madrid.
Tien una superficie de 54,11 km² con una población de 130 habitantes y una densidá de 2,4 hab/km².

## Términu municipal
El términu municipal de Santervás de Campos ta integráu, amás de la cabecera homónima, poles pedaníes de Zorita de la Llomba y Villacreces.

### Zorita de la Llomba
Llocalidá d'escasa población asitiada a poca distancia de la llocalidá palentina de Villada. El so caserío distribúyese alredor d'una pequeña plaza. La ilesia y el depósitu d'agua son los edificios que destaquen ente les simples cases.

### Villacreces
Villacreces ye una aldega abandonada que los sos edificios tán en ruines sacante la torre mudéxar. Esta torre ye l'elementu más característicu del llugar y puede trate dende la contorna. La meyor manera d'aportar a Villacreces ye al traviés d'un camín que parte de la llocalidá lleonesa d'Arenuces de Valderaduey.

## Símbolos del conceyu
L'escudu heráldicu y la bandera del conceyu de Santervás de Campos fueron aprobaos pol so conceyu'l 10 de mayu de 2012.

### Escudu

### Bandera

## Mediu natural
Parte del so términu municipal ta integráu dientro de la Zona d'especial proteición pa les aves denomada La Nava - Campos Norte perteneciente a la Rede Natura 2000.

## Historia
Entrando'l sieglu VIII, la contorna de Tierra de Campos taba práuticamente despoblada. Ye a empiezos del sieglu IX cuando empieza'l repoblamientu con naturales del monte y mozárabes.

Nuna rellación de llugares mentaos per primer vegada nel sieglu XI vemos apaecer Villa Citti, posiblemente constituyíu a finales del X o entamos del XI. A empiezos del sieglu XII yá figura como alberguería o hospital, dexando'l so nome, en parte, al de Sant Herbás. Esto significaría que l'albergue funcionaba como comunidá cristiana con clérigos monxos, resumiendo nel nome parroquia y llugar, n'honor de los santos mártires del sieglu II, Gervasio y Protasio.

El sitiu exactu del albergue y el motivu del so ser tán atestiguaos por diversos documentos de la dómina y posteriores: En 985, Bermudo II confirma a la sede legionense unes villes nos Campos Góticos, nos valles de Araduey y Cea, en Valmadrigal. En 1066 constitúyese Villa Citti como alberguería y en 1130 la villa ye Villa Citti y la parroquia San Gervasio.

Importante pal llugar foi l'históricu momentu de la firma de la donación que Doña Sancha fixo a l'abadía de Sahagún del prioratu de Santervás y la so facienda. Equí empieza la verdadera hestoria documentada de Santervás. Con asesoramientu y permisu del so hermanu Alfonsu VII, vence a Sahagún el so usufructu ensin propiedá. L'abá de Sahagún sería'l señor del llugar, que nomaría o cesaría al superior de San Gervasio. La donación yera tan piadosa como comenenciuda, porque reportaba a la infanta 250 maravedinos d'oru. Pero'l protocolu de firmes fai hestoria polos personaxes qu'intervienen: el primáu de Toledo, los obispos de Segovia, Palencia, l'electu d'Uviéu, l'arzobispáu compostelanu, el de Mondoñedo, los condes Rodrigo Martínez, Sueru Vermúdez, altos cargos palatinos, mayordomos, merinos y otros nomes de relieve en tierres lleoneses. Roblar nel monesteriu de Sahagún el 15 de mayu de 1130. Quiciabes el tiempu diga dalgún día los secretos qu'acompañen al prioratu benedictín de Santervás, que s'amburó la nueche del 19 al 20 de payares de 1844.

Antes de la división actual de provincies, que data más o menos inalterable de 1833, la parroquia de Santervás de Campos llegó a pertenecer a la diócesis de Palencia según l'antigua división de provincial históriques de la Corona de Castiella, y la posterior división provincial (o intendencies) de los Austrias.

Nos sieglos XVI y XVII, nos que dellos vecinos de Santervás de Campos colaron a América. Marcos de Escobar, en 1626, a Perú; o Hernán Ponce, en 1511.

La llocalidá foi perdiendo población ya importancia hasta convertise nun pequeñu pueblu, anque nel pasáu nacieron nella importantes persones, como'l conquistador Juan Ponce de León, descubridor de la Florida.

Una importante muerte histórica ye la ilesia mudéxar de San Gervasio y San Protasio, que la so figura sigue apoderando los campos del llugar.

El 21 de xineru de 2011, el Gobernador de Puertu Ricu, Luis Fortuño, presidió una ceremonia pa celebrar el quintu centenariu de la primer gobernación de la isla, desenvuelta pol descubridor y conquistador Juan Ponce de León, natural de la llocalidá, y afayóse una estatua del personaxe que quedó instalada na nueva plaza de Puertu Ricu.

## Demografía




## Gobiernu municipal

**Actual distribución del Conceyu**



## Patrimoniu

### Ilesia de San Gervasio y San Protasio
La ilesia de San Gervasio y San Protasio ye una escelente muestra del arte mudéxar castellanu. Lo más destacao son los sos trés ábsides d'estilu románicu-mudéxar, el central construyíu en piedra y los llaterales con lladriyu, al igual que'l restu del templu. Estos ábsides construyir nel postreru cuartu del sieglu XII y tán decoraos, esterior y interiormente, con arquillos ciegos, frisos denticulados y otros motivos ornamentales.

Según Francisco Antón: "Na primer metá del sieglu XII (pero pudiera retrasase hasta antes de mediar el XII) edifícase'l templu con una nave y un solu ábside, torniáu de piedra y acompañáu de columnes puramente decoratives, demasiáu fines pal so altor. Rematar l'ábside con formosos capiteles y canecillos qu'amuesen estrañes figures. [...] Ye d'albañilería rural llena d'arte, de guapura y d'orixinalidá, y única y típicamente española. [...] Pol ábside central, esa ilesia entra na serie de romániques rurales. Pola obra d'albañilería morisco (mudéxar), destácase valientemente ente les sos hermanes, y lo meyor d'ella vendría-y de la escuela de Sahagún, anque non pocu de la muestra fai recordar obres toresanas".

L'edificiu alzar nun altu llamáu popularmente "alto de la ilesia", dende'l que puede reparase'l paisaxe de Tierra de Campos y, si'l día ta estén, dellos montes de la Cordal Cantábrica.

### Muséu Ponce de León
Inauguráu'l día 21 de xunu de 2017, asítiase na bodega d'un antiguu conventu del sieglu XVII. Ta basáu nel llibru "Retablu de Ponce de Leòn" del escritor Enrique Sánchez Goyanes y foi diseñáu por Raúl Gómez Paniagua.
Visitar el Muséu Ponce de León ye embarcase na aventura del descubrimientu d'América. Toa una esperiencia que supón conocer a xeitu la vida d'un insigne marín español, que punxo aldu al Nuevu Mundu al serviciu de la Corona.
Trátase d'un viaxe nel tiempu qu'empieza en Santervás de Campos,trubiecu de Juan Ponce de León. A prtir d'ende, avanzar pol muséu ye enfusase nos sieglos XV y XVI, conociendo'l momentu históricu y les circunstancies que la arrodiaron.
La decoración del muséu recrea'l moblame y la forma de vida d'aquel entós. Hestories y lleendes conflúin nun mesmu espaciu pa tresportanos a una dómina na que s'ampliaron les fronteres del mundu conocíu.

## Fiestes
* La Tortillada del día de San Blas. 3 de febreru.
* Santos Gervasio y Protasio. 19 y 20 de xunu (fiestes patronales).
* Virxe del Pilar. 12 d'ochobre.
* Fiestes del Ausente. Agostu. Delles actividaes culturales, lúdiques y festives.
El 19 de Xunu.- San Gervasio y San Protasio
Antigua fiesta como'l patronalgu mesmu, llegó hasta va unos años con repicar de víspores y la so salmodia nel coru. El pueblu tou faía los honores al predicador recibiéndo-y xunto al ponticu de Valderaduey. Dempués, parroquia, autoridaes y música ente cohetes y badayaes "xubíen a los Víspores con harmonium".
Anochando, prendíase la foguera de San Gervasio, a la que se faía corru con xeneral gayola.
Yá'l día patronal, la madrugada animar de dulzaina y tamboril. Previa a la misa, salía la procesión patronal El mediudía caldiáu de San Gervasio taba transíu d'asaos y arumes sabrosos. Y yera sagráu cerrar mesa con postre d'arroz con lleche a la canela. Hasta'l fresquillín de la madrugada aguantaben los compases del baille.
* Mercáu Medieval del Camín de Santiago pa dar a conocer l'albergue de pelegrinos del Camín de Madrid.

## Almacén temporal centralizáu
En xineru de 2010, Santervás de Campos presentó la so candidatura p'allugar l'Almacén Temporal Centralizáu de Residuos Nucleares (ATC). Mientres los meses siguientes hubo diversos actos en contra de la instalación del ATC en Tierra de Campos promovíos pola plataforma anticementerio nuclear Tierra de Campos Viva.

## Persones destacaes

* Juan Ponce de León (1460 - 1521): primer gobernador de Puertu Ricu y descubridor d'América del Norte.
* Francisco de Villagra (1511 - 1563): conquistador y gobernador de Chile.
* Bartolomé Santos de Risoba (1582 - 1657): obispu d'Almería, Llión y Sigüenza.
* Pedro de Prado y Baeza (1772 - 1831): deán de la catedral de Calahorra y diputáu ente 1822 y 1823.

## Ver tamién
* Gastronomía de la provincia de Valladolid
* Historia de la provincia de Valladolid
* Economía de la provincia de Valladolid

## Referencies

## Bibliografía

## Enllaces esternos