Ficus insipida

***Ficus insipida*** ye una especie d'árbol del xéneru *[[Ficus]]*, que caltién dellos usos ente distintos pueblos indíxenes d'América. En Méxicu llámase-y **jonote** o **amate** (del náhuatl *amatl*), en Colombia ye conocíu como **chibecha**, n'El Salvador y Hondures ye conocíu solo por amate, en Panamá y Perú **higuerón** y **ojé** en Bolivia. En Costa Rica llámase-y **chilamate de ríu**.

## Descripción
El *Ficus insipida* puede atopase distribuyida nes rexones tropicales d'América, dende Méxicu hasta l'Amazonia. Crez en climes variaos y húmedos, nos que forma parte de les capes altes del monte tropical. Produz un frutu similar al de la figal (de la cual ye familiar) que nun ye comestible polos seres humanos. Quien sí s'alimenten d'él son los pexes *[[Brycon guatemalensis]]* presente en Costa Rica y Guatemala, qu'ayuda a distribuyir les sos granes al inxeriles y pasales pol so tracto dixestivu. Esta especie vexetal foi clasificada per primer vegada en 1817.

## Usu
Les cultures del altiplanu de Méxicu recoyíen la corteza d'esti árbol, la maceraban y ellaboraben llámines delgaes cola magaya de corteza, que podíen variar de forma y espesura en función del propósitu destináu al papel (pa escritura o pa ellaborar adornos). Dempués daben en ensugar al sol les llámines, qu'una vegada seques adqueríen un color ocre claru a escuru y una testura rugosa. Esta clase de papel ye anguaño conocida como papel amate.
## Propiedaes
La cazumbre d'esta especie ye tamién utilizada dende tiempos antiguos, como antihelmíntico por delles poblaciones presentes na Amazonia y n'otres rexones d'América central. Los efeutos desparasitante de la cazumbre de *ficus glabrata* deber a la presencia de la enzima proteolítica ficina.

En Chiapas el látex d'esti árbol aprovechar pa combatir los tricocéfalos. Amás méntase qu'en delles farmacies viende un productu denomináu higuerol, melecina ellaborada con dichu látex. En Tabasco la lleche del amate entemecer con un pocu de lleche y amiéstase-y el doble de miel d'abeya, más una gota de menta y tómase n'ayunes, contra los parásitos.
;Hestoria:
Maximino Martínez, nel sieglu XX referir como antiparasitario.

## Taxonomía
*Ficus insipida* describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en *[[Species Plantarum. Editio quarta]]* 4(2): 1143. 1806.
;Etimoloxía: 
***Ficus***: nome xenéricu que se deriva del nome dau en latin al figu.

***insipida***: epítetu llatín que significa "ensin sabor".
;Sinonimia:
* *Ficus finlayana* Warb. 
* *Ficus glabrata* Kunth 
* *Ficus glabrata var. obtusula* Dugand 
* *Ficus krugiana* Warb. 
* *Ficus longistipula* Pittier
* *Ficus palmirana* Dugand 
* *Ficus radulina* S.Watson
* *Ficus segoviae* Miq. 
* *Ficus werckleana* Rossberg 
* *Ficus whitei* Rusby 
* *Galoglychia martinicensis* Gasp. 
* *Pharmacosycea angustifolia* Liebm. 
* *Pharmacosycea brittonii* Rusby

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les moracees
## Referencies

## Bibliografía
* Evidencia de dispersión de granes de figos by the fruit-eating characid fish Brycon guatemalensis Regan in a Costa Rican tropical rain forest, Michael H. Horn, en Oecologia, ISSN: 0029-8549, Springer-Verlag GmbH. 
* Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.), 2: 47. 1817.
* Estudios preclínicos y clínicos col látex de *Ficus glabrata* H.B.K., un antihelmíntico tradicional intestinal nel área d'Amazones, Hansson A, Veliz G, Naquira C, Amren M, Regueru M, Arevalo G. , en Ethnopharmacol, agostu de 1986 ; númberu 17(2): páxines 105-138.

## Enllaces esternos