Casimiro Baragaña

**Casimiro Baragaña Vallina**  foi un pintor asturianu que reinterpretó el paisaxismu rexonal en clave moderna.

## Biografía
De formación clásica, pola so llicenciatura na "Escuela Cimera de Belles Artes de San Fernando de Madrid" onde consigue dos premios estraordinarios: el de Composición y el de Paisaxe. Promoción 1950-1955. 

Foi becáu darréu pola Diputación Provincial d'Asturies p'ampliar estudios n'Italia nel añu 1956, y en París nel añu 1958.

Realizó numberoses esposiciones individuales, en Madrid, Uviéu, Bilbao, Xixón, La Coruña, San Sebastián, etc. y participó n'importantes esposiciones coleutives. Dalgunes de les sos obres tán representaes en dellos museos y en numberoses coleiciones particulares.

Foi'l mentor del pintor asturianu Carlos Sierra.

## Trayeutoria
* Foi conocíu'l so gran interés poles obres de los grandes maestros del pasáu y del movimientu innovador que constitúi la pintura contemporánea.
* En 1959 empecipia una serie de trabayos de murales al frescu en delles ilesies asturianes, como la Ilesia de San Pedro (La Pola Siero) que-y ocupen dellos años, procedimientu esti bien difícil que foi superando con práutiques en Madrid y fondos estudios n'Italia.
* Esposiciones na prestixosa Galería Macarrón de Madrid, dende 1965 hasta 1973, que-y dan gran promoción na capital.
* Esposiciones Nacionales de Madrid onde participa dende 1966 hasta la postrera que se celebró en 1972. Llogró'l Premiu Alquisición pal Muséu d'Arte Contemporáneo de Madrid.
* L'añu 1972 foi un añu bien completu pal pintor: Escoyíu pa una esposición itinerante per países de Suramérica titulada "El Paisaxe Español". 1º Premiu del Certame "El Paisaxe Asturiano" entamáu pol IDEA. Y Esposición individual na Caxa d'Aforros d'Uviéu con notable ésitu. Convidáu a participar nos cursos d'arte del Palaciu de la Madalena de Santander.
* Foi homenaxáu nel VIII Certame Nacional de Pintura de Ḷḷuarca, 1978. Dende entós ye componente d'esi Certame hasta 1997.
* Esposición Antolóxica nel Centru d'Arte Moderno "Ciudá d'Uviéu". CAMCO. 1996 con notable espardimientu.
* Realización del Mural sobre tabla (DM) de más de 12 m² nel Conceyu de Siero, añu 2007.
* Dos llibros editaos: unu pol Conceyu d'Uviéu en 1996, y otru pol Conceyu de Siero nel 2005.
* Concédese-y el títulu de Fíu Predilectu de Siero nel añu 1998.
* Dende l'añu 2004 ye asesor y miembru componente del xuráu del Certame Nacional de Pintura Contemporánea que lleva'l so nome.

### Entamos autodidactes
Nada na familia del pequeñu Casimiro faía abarruntar el so deriva escontra l'arte. Pero'l redrueyu d'una familia polesa de cuatro hermanos yera de los que dibuxaba incansablemente y con un talentu innato dende guaḥe. La so maña colos colores -anque se cargó antes dalguna caxa d'acuareles que recordó con pesar tola so vida- fíxo-y ganar los sos primeros aponderamientos, y dalguna merienda, decorando los típicos Güevos Pintos de la Pascua Polesa. Anque la revelación de dalguna importante esposición vista n'Uviéu dobló les sos ganes d'esperimentar col oleu, nin se-y pasaba pela cabeza dedicase profesionalmente a la pintura. Intentar cola tisoria y el peñe na peluquería del so hermanu Luis y tamién cola docencia, pero nengunu d'esos oficios yera para él. Vendiera delles semeyes mientres los sos años de «mili» en Navarra y obres sos fueron escoyíes pa los certámenes qu'entós entamaba'l ministeriu d'Educación y Descansu.

Ende foi onde camudaron les coses. La calidá d'esos trabayos llamó l'atención, hasta'l puntu de que-y valieron una beca pa estudiar na Escuela Cimera de San Fernando, en Madrid. Preparóse a estaya mientres un añu, copiando escultures al carboncillo nel Casón del Bon Retiru y modelos del natural nel Círculu de Belles Artes. Neses sesiones afitóse'l so amor poles semeyes de desnudos femeninos, unu de les sos temes predilectes. Home sociable y siempres abiertu, tratar mientres esos años de formación con otros aprendices y trabó amistá con dalgunos d'ellos, como Antonio López, quien siempres emponderó la claridá y l'orde del dibuxu del asturianu. Tamién espunxo xunto a Luis Feito.

### L'impautu Picasso
Mientres un viaxe a París, en 1955, recibe de llenu l'impautu Picasso, artista que dexó un posu fondo nel mozu Baragaña, como -y evidenciaría siempres el so aproximamientu a la figura humana. Pero nesi mesmu tiempu otra beca llévalu a Italia, onde se papa de la estatuaria romana, de la pintura prerrenacentista florentina y de la maxa de los frescos llatinos, especialmente na Villa de los Misterios de Pompeya. So esi influxu, y tres un fallíu intentu de opositar a profesor na Universidá Llaboral de Xixón, da'l reblincón y decide faese profesional en tiempos difíciles y nun llugar tamién difícil. Corría 1957.

El primer gran encargu pal acabante profesionalizar Baragaña ye'l del presbiteriu de la ilesia parroquial de San Pedro na so llocalidá natal: un encargu de notable valumbu que resuelve en dos meses con gran desenvoltura, y que-y abriría les puertes a encomiendes n'otres ilesies, como la de Santa María de Cangues d'Onís o la de San Pedro, en Mestes de Con. Na so pintura -que va dando a conocer con bones crítiques fora d'Asturies y que ye escoyida pa delles Esposiciones Nacionales de Belles Artes- prima'l dibuxu, cierta monumentalidad y un usu del color que tien enforma que ver col so trabayu como muralista.

Esa forma clásica d'entender la pintura sufre un paulatín cambéu a partir de mediaos de la década de los sesenta; primero na llamada dómina «de les teselas» y dempués con una apertura escontra la espresividá y el color que marcaríen la so obra de maduror. Na primera d'eses dómines, concibe y pinta los sos cuadros como mosaicos de pintura, construyendo la imaxe por aciu l'acumuladura de pincelaes regulares, como teselas. El creciente protagonismu del color y de la pincelada esplota cuando Baragaña -curiosamente non n'Asturies, sinón dende la sierra madrilana- poner en plenu contautu col xéneru del paisaxe.

Ende va ser onde Casimiro Baragaña dexe la so obra de xuru más inolvidable, apurriéndose, dacuando mui cerca de l'astracción, a lo que se describió como paisaxismu llíricu: una engañadora visión de los montes asturianos llena d'espresividá, sensualidá y una paleta na que s'entemecen la osadía nos colores (sobremanera, en referencia a los tópicos sobre'l paisaxe asturiano) con un gran comedimiento y sentíu de la elegancia.

Esa obra, xunto colos desnudos femeninos emparentaos col Picasso azul o rosa, y los bodegones, constitúin la producción más conocida y reputada del pintor, que foi alloñando los sos individuales a partir de los 80 pero siguió siempres activu, y siempres venceyáu a la so La Pola Siero natal, onde agora posó los pinceles.

## Referencies

## Enllaces esternos