Tityra cayana

***'''Tityra cayana*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tityridae que vive en Suramérica. Enantes clasificábase dientro de Cotingidae.

## Descripción
Mide ente 20 y 22&nbsp;cm de llargor y pesa de 60 a 70&nbsp;g. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye de color blancu mate percima y blancu per debaxo, col pileu negru; les rectrices, la remeres primariu y secundariu son tamién son de color negru; les remeres terciaries son de color gris platiáu. Les femes presenten color marrón escuru en llugar de negru nes ales y la cola y color marrón na cabeza, el llombu y la parte inferior, con estríes corites. Dambos sexos tienen un aniellu ocular acoloratáu de piel desnudo; l'iris ye coritu; el picu ye de color coloráu na base con punta negra. Les pates son fuscas.

### Cantar
El so llamáu ye un runfíu curtiu *ed*, *rek*, *urd* o *wenk*. Tamién canta un doble *bizei-buzzei* o un triple *wink, wink, wink*. Ye más frecuente que cante cuando alza vuelu.

## Hábitat
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobagu y Venezuela.

Vive nos cantos del monte húmedu, montes secundarios, plantíos con árboles de solombra, nel pantanal, el Cerrado o sabanes, según en tierra firme y el monte d'árees estacionalmente inundables, polo xeneral a menos de 500&nbsp;m d'altitú, pero dacuando hasta los 1100&nbsp;msnm.

## Alimentación
Aliméntense principalmente de frutos de tamañu medianu, anque dacuando peracaben tamién inseutos, pero casi siempres son nuevos los que los peracaben. Busca alimentu en pareya y dacuando solo o en pequeños grupos, pero siempres son intolerantes a otres especies d'aves a les que traten de d'estornar.

## Reproducción
Añera nun furacu de dalgún árbol, xeneralmente nun nial de picatueru abandonáu o na corona d'una palmera seca, onde asitia un llechu de fueyes seques y delles pequeñes cañes. La fema pon 3 güevos de color ante con manches marrón, que guara mientres casi tres selmanes. Dambos padres alimenten a los pitucos, qu'abandonen el nial 3 selmanes a un mes dempués.

## Taxonomía reconocen dos [[subespecie|subespecies]], que dacuando fueron trataes como especies separaes, y presenten la siguiente distribución y carauterístiques:
* ***Tityra cayana cayana*** (Linnaeus, 1766) &ndash; norte de Suramérica y oriente de los Andes, dende Trinidá al traviés de l'Amazonia.
:Ancha base colorada nel picu. Machu con envés abuxáu. Fema con plumaxe marrón variáu con estríes pequeñes nel pechu y l'envés y gargüelu blancu.
* ***Tityra cayana braziliensis*** (Swainson, 1837) Piauí, Mato Grosso y árees vecines de Bolivia, hasta Misiones y Corrientes (Arxentina).
:Base colorada del picu angosta. Machu col envés blancu nitid. Fema col plumaxe de diversos matices con munches estríes escures.

## Referencies

## Bibliografía

* WikiAves . Consultáu'l 18 de xineru de 2012.
* Avibase Titira Colinegro (Tityra cayana) (Linnaeus, 1766). Consultáu'l 18 de xineru de 2012.
* ffrench, Richard; O'Neill, John Patton & Eckelberry, Don R. (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y. 
* Greeney, Harold F.; Gelis, Rudolphe A. & White, Richard (2004): Notes on breeding birds from an Ecuadorian lowland forest. *Bulletin of the British Ornithologists* **124**(1): 28-37. PDF fulltext
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. 
* Machado, C.G. (1999): A composição dos bandos mistos d'aves na Mata Atlântica da Serra de Paranapiacaba, no sureste brasileiro [Mixed flocks of birds in Atlantic Rain Forest in Serra de Paranapiacaba, southeastern Brazil]. *Revista Brasileira de Biologia* **59**(1): 75-85 [Portuguese with English abstract].  PDF fulltext
* Mobley, J.A. (2004): 441. Black-tailed Tityra. *In:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): *Handbook of Birds of the World* (Volume 9: Cotingas to Pipits and Wagtails): 450, Plate 47. Lynx Edicions, Barcelona. 
* South American Classification Committee (SACC) (2007): Proposal #313 - Adopt the Family Tityridae.
* Stiles, F. Gary & Skutch, Alexander Frank (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. 

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Tityra cayana''''' en The Internet Bird Collection.
*  en Wikiaves.
* Soníos de '''''Tityra cayana''''' en xeno-canto.
*Black-tailed Tiryra photo gallery  *VIREO* Photo-High Res 
*Photo-High Res--Tityra at nest; Black-tailed Tityra ; *Birds in Suriname*.