Gàidhealtachd

**Gàidhealtachd** (n'español "Territoriu de los gaélicos") ye un términu col que se designen aquelles árees d'Escocia onde inda pervive l'idioma gaélicu escocés y la cultura gaélica polo xeneral, y que s'alcuentren nes Highlands y l'archipiélagu de les Hébrides. Por estensión, el términu tamién fai referencia a les pequeñes árees gaelicoparlantes de Nueva Escocia (Canadá). En gaélicu irlandés esiste'l términu equivalente *[[Gaeltacht]]*, aplicáu a les zones de llingua gaélica d'Irlanda. Sicasí, mientres n'Irlanda falar de "los" *Gaeltacht* (constituyendo entidaes estremaes), n'Escocia falar de "el" *Gàidhealtachd* (como una unidá). 

*Gàidhealtachd* foi y sigue siendo para munchos un sinónimu de les Highlands. Pero realmente nun son espresiones intercambiables, una y bones la primera ye de tipu llingüísticu y la segunda de tipu xeográficu. Ello ye que munches zones de les Highlands nun tener una población gaelicoparlante sustancial y otres fueron tradicionalmente falantes de *[[Escocés (llingua xermánica)|scots]]*, un dialeutu llocal del inglés. Per otru llau, esisten tamién dellos llugares gaelicoparlantes que queden fora de les llendes polítiques de les Highlands, como la isla d'Arran. Por ello, *Gàidhealtachd* emplégase cada vez más en referencia a les árees específiques d'Escocia (y de Nueva Escocia) nes que'l gaélicu ye faláu per una parte más o menos amplia de la población, a la manera irlandesa.

En contraposición a *Gàidhealtachd* esiste la pallabra *Galldachd* ("Territoriu de los saxones" o "de los non gaélicos") n'alusión a los Lowlands escoceses. A les Hébrides se les llapada dacuando *Innse Gall* por cuenta de la presencia histórica de viquingos.

## Historia

Hasta va pocos sieglos, el *Gàidhealtachd* entendía la mayor parte de l'actual Escocia al norte del fiordu de Forth, con esceición de los archipiélagos septentrionales de les Órcades y les Shetland (onde se falaba'l norn, una llingua escandinava). Munchos llugares de toa Escocia tienen nomes derivaos del gaélicu, evidenciando el gran espardimientu que l'idioma tenía d'antiguo: Dundee, Inverness, Stirling, Argyll, Galloway...

Por múltiples razones, ente elles la influencia d'una corte real falante de *scots* n'Edimburgu y l'establecimientu de burgos mercantiles en gran parte del sur y l'este d'Escocia, el *Gàidhealtachd* viose descomanadamente amenorgáu. Otru factor que contribuyó al cayente de la llingua gaélica n'Escocia foi'l demográficu: d'antiguo la metá de los escoceses vivíen nes rexones gaelicoparlantes de les Highlands, pero los desplazamientos forzosos llevaos a cabu nos sieglos XVIII y XIX amenorgaron drásticamente les poblaciones d'eses zones y, poro, el númberu de falantes.

L'actual estensión del idioma llindar a les Hébrides Esteriores, el noroeste de les Highlands, la isla de Skye y Argyll y Bute. Hai coles mesmes pequeñes comunidaes gaelicoparlantes en Glasgow y Edimburgu.

## ''Gàidhealtachd'' en Canadá
El gaélicu escocés sobrevivió tamién en delles comunidaes descendientes d'inmigrantes escocese que llegaron col ''“Highland Clearances”'', o *“espulsión de les Tierres Altes”* en ciertes árees de Nueva Escocia (especialmente na isla de Cape Breton), la isla del Príncipe Eduardo y Terranova, nel este de Canadá; estes zona gaelicoparlantes tamién pueden ser llamaes ***Gàidhealtachdan***.

## Ver tamién
* Gaeltacht
* Gaélicu escocés
* Llingües celtes

## Referencies
http://www.rfs.scotshome.com 

## Referencies

## Enllaces esternos