Persicaria odorata

***Persicaria odorata***, el **coriandro de [[Vietnam]]**, ye una especie de yerba del xéneru Persicaria na familia Polygonaceae. Les sos fueyes son utilizaes na gastronomía nel sureste asiáticu. Dacuando ye denomada **menta vietnamita**, **cilantro vietnamita**, **menta de [[Camboya]]** y **menta picante**. El nome vietnamita ye *rau răm*, ente qu'en Malasia y en Singapur se la llapada *daun kesom* o *daun laksa* (fueya laksa). En Tailandia denominar *phak phai* (ผักไผ่) y la pallabra Hmong ye *luam laws*. En Laos,se la llapada *phak phaew* (ຜັກແພວ.). Nel nordeste d'India, nel estáu de Manipur utilizar como una yerba saborizante en diversos platillos de les cultures eromba y singju. Los Manipuris llamar *Phak-Pai*. 

Persicaria odorata nun s'atopa emparentada coles mentes, nin pertenez a la familia de les mentes Lamiaceae pero l'aspeutu xeneral y el so arume aseméyense. 
 
## Usu en gastronomía
La fueya alcuéntrase bien identificada cola gastronomía de Vietnam, onde-y la consume cruda n'ensalada (incluyida ensalada de pollu) y en arrolladitos crudos (*gỏi cuốn*), como tamién en delles sopes tales como *[[canh chua]]* y *bún thang*, y guisos tales como'l de pexe *[[Kho|kho tộ]]*. Ye bien popular consumila acompañando *[[Balut|hột vịt lộn]]* (Güevu de coríu fertilizáu).

Na gastronomía de Camboya, la fueya ye denomada *chi krasang tomhom* (ជីរក្រសាំងទំហំ) y usar pa preparar sopes, guisos, ensalaes y los rollitos camboyanos denominaos, *naem* (ណែម).

En Singapur y en Malasia, la fueya arrallada ye un ingrediente esencial de *[[laksa]]*, una sopa picante, al estremu qu'en malayu'l términu *daun laksa* significa "fueya laksa."

En Laos y ciertes zones de Tailandia les fueyes peracábense xunto con carne crudo larb ().

N'Australia realícense investigaciones pa investigar si ye posible llograr a partir d'esta planta un aceite esencial (aceite kesom).

## Carauterístiques
El coriandro de Vietnam ye una planta perenne que crez en zones tropicales y subtropicales en condiciones templaes y húmedes. En condiciones favorables puede algamar 15 a 30&nbsp;cm. Pel hibiernu o cuando la temperatura ye demasiáu elevada, puede amostalgase.

La parte cimera de la so fueya ye d'un color verde escuru, with chestnut-colored spots ente que l'aviesu de la fueya ye de color coloráu escuru. En Vietnam cultivar anque tamién la atopa en forma selvaxe.
Puede crecer ensin problemes nel esterior pel branu nes zones non tropicales d'Europa...prefier condiciones de Sol plenu y terrenales bien drenaos y ye ideal pa tiestos. Pel hibiernu deber llevar al interior y tratala como una planta d'interiores. Fora de los trópicos escasamente floria, pero son les sos fueyes les que s'aprovechen na gastronomía.

## Componentes
El so aceite contién aldehidos tales como decanal (28%) y dodecanol (44%), como tamién alcohol decanol (11%). Sesquiterpenos tales como α-humuleno y β-cariofileno formen un 15% del aceite.

## Usos tradicionales
Tradicionalmente en Vietnam créese que la *Persicaria odorata* tien poderes de suprimir el deséu sexual. Esiste un dichu vietnamita que diz, *"rau răm, giá sống"* ("Coriandro vietnamita, los porotos crudos broten") que significa que'l coriandro de Vietnam tien l'habilidá d'amenorgar el deséu sexual, ente que los biltos de porotos tienen l'efectu contrariu. Munchos monxos budistes cultiven coriandro nel so xardinos privaos y peracabar con frecuencia como ayuda na so vida en celibatu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Vietnamese Coriander (Persicaria odorata (Lour.) Soják) page from Gernot Katzer's Spice Pages
*Kesom Oil – a New Essential Oil for the International Flavour and Fragrance Industry *in* First Australian New Crops Conference 1996 – Volume 2