Bangor (Gales)

**Bangor** ye una ciudá del norte de Gales, perteneciente al condáu de Gwynedd.

## Oríxenes

Los oríxenes de la ciudá vencéyense a la construcción d'un cenobiu pol santu celta *Deiniol* a mediaos del sieglu VI. La pallabra *Bangor* remanez d'una pallabra galesa que designaba un tipu de corralada, como'l qu'había orixinalmente nel llugar del cenobiu. Nel mesmu llugar atópase la catedral actual, anque l'edificiu de la sede ye más modernu, y sufrió munchos cambeos a lo llargo de los sieglos. L'obispáu de Bangor ye ún de los más antiguos de Gran Bretaña. La población cunta tamién cola *High Street* (*Cai Mayor*) más llarga de Gales. *Ysgol Friars*, la Escuela de los Flaires, foi fundada en 1557.

Dempués d'una llarga esistencia sele, la población vivió una importante crecedera cuando en 1718 faise pasar la ruta postal Londres-Dublín por Bangor y Porthaethwy. La empresa de Richard Pennant, qu'abrió la cantera de *Penrhyn*, a la vecina Bethesda, y xunió con Bangor con una llinia ferroviaria pa poder embarcar la cayuela qu'estrayía, acabó de dar l'impulsu que la ciudá precisaba. A mediaos del sieglu XIX, Bangor yera la ciudá más importante del norte de Gales.

## La ciudá
Ye sede episcopal y ciudá universitaria. Tien una población de 13.725 persones (según el censu del 2001).

Bangor llenda al sur col Monte Bangor (*Bangor Mountain*, magar la zona residencial de Maesgeirchen, construyida orixinalmente pol conceyu como barriu de proteición oficial (*council housing*), queda al este de tala llomba, cerca de *Porth Penrhyn.* La Bangor Mountain tapa'l sol a zones de la High Street, Glan Adda y Hirael, de forma que de payares a marzu dalgunos tramos de la High Street queden dafechu na solombra. Pol términu municipal pasen dos ríos: el *Adda*, enriáu, que trescurre soterrañu hasta resurdir al oeste de Y Faenol, y el ríu *Cegin*, que desagua en Porth Penrhyn, na llende este de la ciudá. *Porth Penrhyn* foi un puertu importante mientres el sieglu XIX, como puerta d'esportación de la cayuela estrayida de la cantera de Penrhyn, considerada la más grande del mundu d'esti mineral.

Bangor tien un muelle de 472 metros de llargu, que ye'l segundu más llargu del país y el novenu de les Islles Britániques. El so nome ye *[[Y Garth]]* (*Garth Pier* n'inglés), y tuvo a piques de ser baltáu en 1974 pola so mala traza; una campaña pol so caltenimientu consiguió que fuera rexistráu como monumentu protexíu. Les xeres de restauración entamaron en 1982 y enllargáronse hasta 1988. La estación de Bangor pertenez a la Llinia Costera del Norte de Gales, que va de Crewe a Caergybi. **Bangor** ye l'estremu oeste del *North Wales Path*, un senderu costeru de 60 milles (unos cien quilómetros) qu'acaba en Prestatyn.

Asítiase frente a la islla d'Anglesey (*Ynis Môn* en galés), de la que la dixebra l'estrechu de Menai (en galés, l*'Afon Menai*, el ríu Menai). Dos pontes, la Ponte Britannia y la *Ponte Grog y Borth* traviénsela.

## Cultura y deportes

Bangor ye ciudá universitaria dende 1884. Nes facultaes de la *[[Universidá de Gales|Prifysgol Cymru]]* (*[[Universidá de Gales]]*) estudien unos ocho mil alumnos. Bangor ta asitiada nun área predominantemente galofalante: un 46,7% de la población declara que fala galés (y esto a pesar de que la mayoría de los estudiantes de la universidá vienen de fuera de Gales).

La población acoyó los *Eisteddfod* *Nacionales de Gales* de los años 1890, 1902, 1915, 1931, 1940 (anque namái nes ondes de radio), 1943, 1971 y 2005, amás d'unu estraoficial en 1874.

Les emisores de radio llocales son la *Champion FM 103*, n'inglés y galés, y la *Storm FM*, qu'emite dende la universidá. 

Bangor tien un equipu de fútbol, el *Bangor City FC*, que xuega na *Welsh Premier League* (primer división galesa). Ganó delles lligues y copes, y representó a Gales en delles competiciones europees.

## Otres imáxenes

File:Bangor Coast.png|Bangor y la so sablera
File:Bangor Railway station from Bangor Mountain.jpg|Estación de Bangor
File:Friars-ffriddoedd.jpg|El Ysgol Friars


## Referencies

## Enllaces esternos
* Historia de Bangor
* Muséu y Galería d'Arte
* ''Bangor Civic Society''
* Fotografíes antigües de la ciudá
* Diócesis de Bangor
* Web del ''Bangor City F.C''.