open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Pedrera (Perlora)

**La Pedrera** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Pedrera** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072600. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,30 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 13 viviendes, 9 principales y 4 non principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias dedica una estaya a esti términu:
:"Les víes empedraes facíense necesaries nos países más lluviosos; d'ese mou, salvábense numberosos bardiales qu'aprisionaben carros, carretes y tou tipu de tresporte. Por esa razón, non sólo en toponimia menor, ye relativamente frecuente'l topónimu **La Pedrera** (Xx, **Cñ**, Go, Cr, Mi, Vv, Si, Tb), quizá una (VIAM) *PETRARIAM.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Ferrián

**La Ferrián** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Ferrián** ye una casería con . El so códigu de referencia ye 33 014 071900. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4 km. Pal añu 2001 contaba con 3 viviendes, 2 principales y 1 non principal. 

## Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias:
:"Otros posibles topónimos rellacionaos col fierru sedrán: Ferralgu (Ct), La Ferrota (Ct), **La Ferrián (Cñ)** y quizá Ferrán (Pi) si nun se trata d'un antropónimu."

## Referencies

## Enllaces esternos
La Formiga (Perlora)

**La Formiga** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Formiga** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072000. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1 km. Tien una altitú máxima de 90 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 9 viviendes, 6 principales y 3 non principal. 

## Topónimu
Fala Xosé Lluis García Arias:
:"Formiga (y formigueru o furmigueiru) perviven como derivaos del llatín FORM¯ICAM ‘formiga’. Cabe, asina y too, la posibilidá d'interferencia mutua ente los topónimos del tipu formiga y fornica (orixináu esti últimu nun diminutivu femenín formáu sobre'l llat. FORNUM ‘fornu’) por clares razones fonétiques. Esto pue ser válido sobre too pal topónimu conocíu como **La Formiga** (Pi, **Cñ**, Ce), Los Formigos (Uv)."

## Sitios d'interés

### Mirador de la Formiga
Asitiáu nel Monte Fuxa, allégase pola Ruta Pintoresca, que discurre dende la Subida San Roque, en Candás, hasta Perán.

La so estructura ta formada por tres plataformes que surden una d'otra y ábrense n'abanicu adautándose a la forma l'espaciu y la curva que forma'l terrén. Cada plataforma representa la visión p'hacia l'horizonte, y na so interseición, surde un mástil qu'imita'l palu mayor d'un barcu, como homenaxe a la mar y los barcos.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Ponteo (Perlora)

**Ponteo** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Ponteo** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072900. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 3,50 km. Tien una altitú máxima de 122 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 6 viviendes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias refiérse a esti topónimu al falar de "La Puente":
:"Los restos toponímicos derivaos del llatín PONTEM ‘puente, pasarela’ (EM) son numberosos [...]
:Pela so parte **Ponteo** (**Cñ**, Uv), Pontéu (Vd) podien ser abundativos, pero quiciá tamién compuestos [...]"

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Perán

**Perán** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Perán** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 072700. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1 km. Tien una altitú máxima de 14 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 103 viviendes, 45 principales y 58 non principal. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias fala d'esti topónimu al estudiar "Los topónimos acabaos n'-án" que "puen ser resultáu d'un sufixu axetivador n'-ANEM, o restu d'antropónimos n'acusativu d'una declinación n'-a(n) -anis.[...]"
:"**Perán (Cñ**) PARIANUS (Solin) / PIRANUS (Solin) / PERUS (Holder)."

## Sitios d'interés

### Casa García Busto
Situada na mesma carretera AS-239 Lluanco-Xixón, a la altura de Perán.

Esta casa de 1895, d'estilu eclécticu, fue crayándose por adición de dellos edificios a un primitivu establecimientu de bebides y comestibles. El conxuntu de viviendes adosaes repite siempre'l mesmu esquema: dos plantes simétriques, con una baxo cubierta con buhardilla.

Destaquen les moldures bermeyes con motivos florales y vexetales grabaos, amás de la rexería de los balcones.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Rotella (Perlora)

**La Rotella** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Rotella** ye una casería despoblada dende l'añu 2004. El so códigu de referencia ye 33 014 073300. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,70 km. Tien una altitú máxima de 82 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 1 vivienda principal. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias desplica'l so orixe cuando fala de "La Roza":
:"Otros topónimos averaos, pero agora formaos dende'l participiu fuerte de rumpere, RUPTUS, A, UM ‘terrén rotu’, alcontrámoslos n'Arrotón (Gs), con a- protética, y sufixu aumentativu.
:Otru derivado, agora col sufixo diminutivu -ILLAM, tenémoslu en **La Rotella** (Lln, Ci, Xx, **Cñ**, Si, Sr, Mi), Rotella (Lln, Cñ), Rotellín (Ri)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Rodada (Perlora)

**La Rodada** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Rodada** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 073100. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,30 km. Tien una altitú máxima de 60 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 3 viviendes principales. 

## Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias:
:"Derivaos de ROTAM ‘rueda’, seríen, tal vez, Ruea (Ay), Ruedes (Xx), A Roda (Cs, Tp). Quiciá abundativu o resultativu **La Rodada** (**Cñ**, Sd, St), La Rodá (Uv)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Rodiles (Perlora)

**Rodiles** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Rodiles** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 073200. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 120 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 2 viviendes, dambes principales. 

## Toponimia
Xosé Lluis García Arias, al falar de "Ruedes", diz:
:"Del diminutivu ROTELLAM síguense: Rodiella (Uv) y Rodella (Bu). Posibles tipos de rueda seyan los aludíos en **Rodiles** (Pi, Vv, **Cñ**, Cr, Gr, Qu, Pr, Cs), Roíles (Na, Llg, Sr, Mi), anque dalgún pue ser continuador d'un antropónimu, quiciá un xenitivu del antropónimu RUTILIUS."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
El Salguiru

**El Salguiru** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **El Salguiru** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 073400. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2,50 km. Tien una altitú máxima de 12 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 4 viviendes, toes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias na estaya "La Salguera", diz:
:"Continuadores d'un posible axetivu *SALICARIUS, A, UM seríen los nomes "salgueru" o "salgueiru", salguera ‘Salix acuminata’ con presencia toponímica:
:La Salguera (Ct), **El Salguiru (Cñ)**, Salgueiras (Ef, Vo), Los Salgueros (Po, Vv)."

## Referencies

## Enllaces esternos
La Sierra (Perlora)

**La Sierra** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Sierra** ye una aldega de . El so códigu de referencia ye 33 014 073500. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4,50 km. Tien una altitú máxima de 110 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 2 viviendes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias diznos, al falar de "La Sierra":
:"[...]na nuestra opinión, ye partir del llat. SERRAM ‘instrumentu de carpinteru’ y almitir que, na so aplicación al terrén, trátase d'una metáfora fundamentada na similitú ente l'instrumentu y el perfil recortáu d'una cadena montañosa. Tal metáfora sería frecuente nel norte de Portugal, en zones d'Aragón, en Francia, Italia... Ente nosotros apaez frecuentemente y nos nuestros pueblos constátase como:
:Sierra (Na, Sg, Cn), **La Sierra** (Cg, **Cñ**, Cr, Si, Na, Mi, Ay, Is, St), Xerra (Pi), La Xerra (Sr, Llv), A Serra (Ib)."

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Torre (Perlora)

**La Torre** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Torre** ye una casería de . El so códigu de referencia ye 33 014 073600. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,50 km. Tien una altitú máxima de 20 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 5 viviendes, 4 principales y 1 non principal. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias desplica asina l'orixen del términu:
:"Calter defensivu tuvieron probablemente les torres, del llat. TURREM ‘edificiu eleváu, llugar fortificáu’, que se llevantaron en munchos llugares y que dieron nome a dellos pueblos, anque puede qu'anguaño non toos presenten vestixu esterno que nos lo indique:
:**La Torre** (Rd, Co, Pi, Vv, Xx, **Cñ**, Go, Ra, Lr, Uv, Si, Sg, Ll, Tb, Ct, Is10), La Campa Torres (Xx), Torre te yera (Vv), Torrevega (Lln), etc.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Xabina

**La Xabina** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **La Xabina** ye una casería de , dos muyeres y un home. El so códigu de referencia ye 33 014 073700. 

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2 km. Tien una altitú máxima de 80 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 2 viviendes principales. 

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias desplica esti topónimu asina:
:"Restos del sufixu acusativu -INUM o del xenitivu -INI de los antropónimos:
:**La Xabina (Cñ)** ‘propiedá d'IAVENUS’ o bien de ‘XABE’, antropónimu qu'aparece na nómina medieval semítica."

## Referencies

## Enllaces esternos
Yebio

**Yebio** ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, nel conceyu asturianu de Carreño.

L'INE establez que **Yebio** ye un llugar de . El so códigu de referencia ye 33 014 073800.

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 2,50 km. Tien una altitú máxima de 40 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 12 viviendes principales.

## Topónimu
Xosé Lluis García Arias fala d'esti términu na estaya "Topónimos continuadores de antropónimos".
:"**Yabio (Cñ)** ha desplicase d'alcuerdu cola so documentación medieval, mayoritariamente “Yllabio”."

## Sitios d'interés

### Turruxón de Yebio

Fuera una construcción defensiva d'época románica. Les piedres de les cuatro parés usáronse pa la edificación de cases y cuadres, quedando solo la paré este, que s'alcuentra n'avanzáu estáu de deterioru y cubierta de vexetación.

### Casa Xabina
Asitiada nel númberu 1 del barriu, la casa data de 1934 y fue obra d'Ángel Rodríguez pa la familia Pérez, qu'inda ye la propietaria.

L'estilu arquitéctónicu ye'l carauterísticu de los indianos del país, anque la familia ná nun tuviera que ver cola inmigración n'América. Son dos pisos simétricos, de cuatro estancies caúna, nun solu cuerpu rectangular. La fachada de "prestixu", a onde se llega por una escalera de doble balaustrada, precedida por un xardín de palmeres.

A destacar les construcciones averaes, como la corte y la panera.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guadalajara (Méxicu)

**Guadalajara** ye la capital del estáu mexicanu de Jalisco. Ta situada nel centru del estáu al occidente del país. Tien una población de . 

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Puebla de Zaragoza

**Puebla de Zaragoza** ye la capital del estáu mexicanu de Puebla. Ta situada nel centru del estáu, a 184 km al oriente de Ciudá de Méxicu. En 2005 tenía una población de 1.663.667 habitantes y l'área metropolitana de la ciudá, qu'incluyía otros conceyos, tien una población total de 952.529. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Apaxco de Ocampo

**Apaxco de Ocampo** ye una ciudá al norte del Estáu de Méxicu, en Méxicu y cabecera del municipiu homónimu. Llenda colas ciudaes mexicanas de Santiago Tequixquiac, Santa María Apaxco, Santa María Ajoloapan y con Atotonilco de Tula nel estáu d'Hidalgo. Y la población de 18.080 habitantes.

## Etimoloxía del topónimu
Apaxco identifícase col nome en náhuatl de **Apatzco** (cfr. náhuatl actual **Apatz**tli (cuencu, y el sufixu de llugar -**co**). El so actual nome provién del náhuatl que significa "llugar onde escurren agües".

## Referencies

## Enllaces esternos
Anastacia

**Anastacia Lyn Newkirk**  conocida simplemente como **Anastacia**, ye una cantante y compositora d'Estaos Xuníos. El so carauterísticu y peculiar timbre vocal fízola internacionalmente conocida nel mundu de la música.

## Albums
* 1999 - *[[Not That Kind]]*
* 2001 - *[[Freak of Nature]]*
* 2004 - *[[Anastacia (album)|Anastacia]]*
* 2005 - *[[Pieces of a Dream (album Anastacia)|Pieces of a Dream]]*
* 2008 - *[[Heavy Rotation]]*
* 2012 - *[[It's a Man's World]]*
* 2014 - *[[Resurrection]]*
* 2015 - *[[Ultimate Collection]]*

* 1993: One More Chance
* 1993: Forever Luv (duet with David Morales)
* 1998: Mi Negra, Tu Bombón (duet with Omar Sosa)
* 1998: Not That Kind
* 1999: Tienes Un Solo (duet with Omar Sosa)
* 1999: I'm Outta Love
* 2000: Saturday Night's Alright for Fighting (duet with Elton John)
* 2001: Let It Be (duet with Paul McCartney, Anastacia other artists)
* 2001: I Ask of You (duet with Luciano Pavarotti)
* 2001: What More Can I Give (duet with Michael Jackson and other artists)
* 2001: Love Is Alive (duet with Vonda Shepard)
* 2001: 911 (duet with Wyclef Jean)
* 2001: Cowboys And Kisses
* 2001: Made For Lovin' You
* 2001: Paid My Dues
* 2002: One Day in Your Life
* 2002: Boom
* 2002: Why'd You Lie To Me
* 2002: You'll Never Be Alone
* 2002: I Thought I Told You That (duet with Faith Evans)
* 2002: You Shook Me All Night Long (duet with Celine Dion)
* 2002: Bad Girls (duet with Jamiroquai)
* 2003: Love Is a Crime
* 2003: We Are the Champions, We Will Rock You, Amandla (duet with Queen, Beyoncé, Bono, Cast and David A. Stewart)
* 2004: Left Outside Alone
* 2004: Sick And Tired
* 2004: Welcome To My Truth
* 2004: Heavy On My Heart
* 2004: I Do (duet with Sonny Sandoval)
* 2005: Everything Burns (duet with Ben Moody)
* 2005: Pieces Of A Dream
* 2006: I Belong To You (duet with Eros Ramazzotti)
* 2007: Sing (duet with Annie Lennox and other artists)
* 2008: I Can Feel You
* 2008: Absolutely Positively
* 2009: Holding Back the Years (duet with Simply Red)
* 2009: Defeated
* 2009: Stalemate (duet with Ben's Brothers)
* 2010: Safety (duet with Dima Bilan)
* 2010: Burning Star (duet with Natalia Druyts)
* 2011: What Can We Do (A Deeper Love) (duet with Tiësto)
* 2012: If I Was Your Boyfriend (duet with Tony Moran)
* 2012: Dream on
* 2012: Best Of You
* 2014: Stupid Little Things
* 2014: Staring at the Sun
* 2014: Lifeline
* 2015: Take This Chance

## Referencies

## Enllaces esternos
Angol

**Angol** ye una ciudá y comuna en Chile. La ciudá tenía una población de 53.996 habitantes y tien una superficie de 1.194 km² (INE 2002).

## Ver tamién
## Referencies

## Enllaces esternos

*  Páxina oficial de Angol
Francisco Javier Fernández Conde

**Francisco Javier Fernández Conde**  ye un historiador y sacerdote católicu asturianu.

## Vida y pensamientu
Ye doctor n'historia de la Ilesia pola Universidá Gregoriana de Roma, y n'historia pola Universidá d'Uviéu, onde ye profesor eméritu. Ye asinamesmo párrocu de seis congregaciones asitiaes nel conceyu de Candamu. Comprometíu con idees d'izquierdes, favoreció, nos años setenta, como rector del Seminariu (foilo ente 1972 y 1978), les actividaes de los grupos d'oposición al franquismu.

Ye Académicu de Númberu de l'Academia de la Llingua Asturiana.

## Obra
La so obra versa, principalmente, sobre historia de la relixosidá n'España, destacando nella una monumental triloxía titulada *La religiosidad medieval en España*, de la que l'últimu tomu foi asoleyáu en 2011. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuna (parroquia)

**Cuna** ye una parroquia del conceyu asturianu de Mieres. Allugada na zona centrooccidental del conceyu, tien una estensión de  y una población de . La parroquia, consagrada a Santa María, llenda: al norte cola parroquia de Siana; al nordeste cola de Mieres Extrarradio; al este cola de Santuyano; al sur cola d'Uxo; y al oeste cola de Gaḷḷegos, cola que conforma'l Vaḷḷe de Cuna. Abarca los nucleos de población que vienen darréu: El Coxal, La Caseta, Xinales, Insierto, El Ḷḷerón, Paxío, El Pedroso, El Praón, La Tazá, Valcenera, Cuna, El Vaḷḷitu/El Valletu, Viade, Viesca, Viḷḷamartín, La Viña, Casaviedra y Sobrobio.

## Llocalidaes

### Sitios

## Monumentos destacaos
*Palaciu del Valletu
*Nel llugar d'Insierto alcuéntrase'l santuariu de los mártires Cosme y Damián.

## Referencies

## Enllaces esternos
Eugenia Martínez Vallejo

**Eugenia Martínez Vallejo**  yera una de les persones con defeutos físicos o psíquicos que formaben una pequeña corte al rodiu de los infantes d'España. A Eugenia, hiperobesa, conocíasela en concretu como **La Monstrua**. 

Por embargu, el papel d'estes persones en palaciu yera con frecuencia estraordinariamente valiosu. Bucábaselos como compañía de los infantes, porque la so estatura los aproximaba a ellos, dábase-yos confianza como nenos que yeren. Pero la so edá proporcionaba a los xóvenes príncipes esi profesor continuu o esa dama de confianza qu'aseguraba'l so cuidáu constante, amás de la so diversión. 

Davezu los infantes, al facese adultos, conservaben xunto a ellos a estos amigos d'infancia, como'l casu de Sabela Clara Eugenia, la fía de Felipe II, que se retrató de cutiu cola so bufona particular y que lloró como naide la so muerte. Esti retratu foi amás realizáu por ún de los más estimaos pintores del rei, Xuan Carreño de Miranda, que la tomó como modelu delles veces. Carreño retrató la vida de la Corte de Carlos II como nengún otru pintor fixera, amosando la debilidá d'esi rei al que llamaben "fechizáu". Tanto'l tema, l'emplegu de seres humanos diferentes, pintorescos, como la realización pictórica de la obra falen del Barrocu, una época sensual y collorista, na que lo estraño yera singularmente apreciao.

## Referencies

## Enllaces esternos
Figareo (parroquia)

**Figareo** ye una parroquia del conceyu asturianu de Mieres. Allugada na zona meridional del conceyu, llenda al norte cola parroquia de Santuyano, al este cola de Turón, al sur cola de Santa Cruz y el conceyu d'Ayer, y al oeste cola parroquia d'Uxo. 

Tien  d'estensión, que correspuenden a l'área urbana de los barrios que formen la parroquia, y una población de .

## Llocalidaes

### Sitios

## Persones destacaes
*María Luisa García (1919-2019), cocinera y escritora, nacida en Cauxal.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cóctel molotov

Un **cóctel molotov** o **bomba molotov** ye una bomba qu'ambura, de fabricación llariega cuyo envís, más que l'españar, ye l'espardimientu de los llíquidos inflamables que contién. Esti preséu ta fechu d'una mestura de ciertos productos qu'amburen (por ejemplu gasolina) con aceite de motor o serrín nun recipiente de cristal; clasifícase-y ente les bombes termobáriques de baxa intensidá.

## Orixe del nomatu

El nome y emplegu d'esti preséu esplosivu, recoñoz el so orixe na Guerra d'Iviernu (magar que tamién s'usó primer na Guerra'l Chaco, Guerra Civil Española y la Segunda Guerra Mundial). Daquella Viacheslav Mólotov (Comisariu'l Pueblu pa los Asuntos Esteriores de la Xunión Soviética), comunicó per radio a la población finlandesa endurante la guerra, que l'exércitu rusu nun taba bombardiando sinón unviando xinta. Sarcásticamente, los fineses entamaron nomar a les bombes soviétiques «canastres de xinta Molotov». L'exércitu finlandés declaró que si «Molotov ponía la xinta, ellos pondríen los cócteles».2

## Distintos modelos y usu Modelu orixinal de cóctel Molotov finlandés

Nos modelos clásicos, un rodillu o peazu tela nel focicu la botella sirve como mecha. Inflamase la mecha y llánzase. Al frayase'l cristal, el conteníu espárdese a la vegada qu'entra en contautu cola llamparida y s'ambura. L'aceite de motor fai que la gasolina s'axunte a cualquier superficie.

Nos cócteles d'impautu, en llugar de mecha, úsase ácedu sulfúricu ya hidróxidu de potasiu. Al llanzase la bomba, el cristal fráyase y lácedu entra en contautu cola potasa xenerando una brengosa reaición esotérmica (aumentu la temperatura), que fai inflamar el combustible. Amás de los daños pol fueu, añádese'l dañu corrosivu del ácedu. Otra calterística de la bomba d'ácedu ye que nos enfrentamientos nuecherniegos nun floca el posicionamientu'l llanzaor.

Emplegóse principalmente nos conflitos urbanos, dada la so fácil ellaboración y baxo coste. Tamién úsase nes manifestaciones o motines en dellos países escontra la policía antidisturbios. Tevo gran ésitu como arma antitanque, usándose nun entamu endurante la Guerra Civil Española, amás del so efeutu pa la moral de les tropes enemigues.

## Referencies

## Enllaces esternos
Achdé

**Achdé**, ye'l nomatu artísticu de **Hervé Darmenton** , guionista y dibuxante de cómic francés. El so seudónimu vien de les sos iniciales, H-D, a imitación d'otros dibuxantes como Hergé, Jijé, Jidéhem…

## Biografía
Anantes de convertise en dibuxante, Achdé trabayó como manipulador n'electrorradioloxía, pero abandonó esta carrera pa consagrase al dibuxu en 1985. Collaboró entós en dellos fanzinos, y autopublicó'l so primer trabayu, *Destins croisés* en 1988. Ficha pola editorial Dargaud en 1991 y crea delles nueves series, solu o acompañáu, como *Fort Braillard*, *Woker* (que trata d'un Tarzán interplanetariu), y Doc Véto. En 1993, asoleya la serie humorística *C.R.S = Détresse*.

Depués de la muerte de Morris en 2001, encargóse de la xera de continuar la serie Lucky Luke en collaboración con Laurent Gerra. Declaró entós, « Pa mi eso foi un suañu de la neñez; cuando yera pequeñu, Lucky Luke yera'l mio héroe favoritu, y cuando fui mozu quise convertime en dibusante ».

## Referencies
Rosa Parks

**Rosa Louise McCailey**  foi una figura importante del Movimientu polos Derechos Civiles nos Estaos Xuníos, principalmente porque se negara a cede-y l'asientu nel autobús a un blancu y movese darréu a la parte d'atrás del vehículu nel Sur de los Estaos Xuníos en 1955. L'aición concluyó col so encarcelamientu y aveza a considerase el fechu que tizó l'esporpolle del Movimientu polos Derechos Civiles. 

Énte l'encarcelamientu de Rosa Parks, Martin Luther King, d'aquella pastor baptista relativamente desconocíu, empobinó les protestes a la empresa d'autobuses públicos de Montgomery, lo que llevó a les autoridaes a terminar les práutiques de segregación racial nos autobuses. Magar esti socesu entamaríense más protestes contra les práutiques de segregación, principalmente del sur del país.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Llano Béisbol Club

**El Llano Béisbol Club** ye un equipu de béisbol de Xixón (Asturies) perteneciente a la Lliga Nacional d'España de béisbol, onde compite na Primer División A. El so nome vien de la denominación del Colexu Públicu El Llano, onde estudiaben la mayoría de los sos fundadores, nel popular barriu de Xixón del mesmu nome (El Llano), onde nació'l club.

## Historia
El club foi fundáu en 1986 por dellos amantes d'esti deporte, ascendiendo'l so equipu absolutu rápidamente a la máxima categoría del béisbol n'España. Poco a poco foi incorporando categoríes inferiores, y na actualidá tien equipos alevines, infantiles, cadetes y xuveniles. Tuvo tamién unu de sófbol.

En 2002 l'equipu ascendió a *División d'Honor*, depués de proclamase campeón de *Primer División*, sofitáu pol xugador Jon Lauderdale, que provinía de la Universidá de San José (California) y caltúvose na máxima categoría hasta 2010, temporada na que descendió de *División de Honor* a *Primer División*. En 2008 algamaron grandes victories contra equipos como'l Club de béisbol y softbol Sant Boi, clasificáronse como cuartos na lliga máxima y ganaron l'únicu títulu nacional qu'ostenta na actualidá, la Copa'l Rei de Béisbol. Nesi mesmu añu foi consideráu por Mister Baseball, un portal dedicáu al béisbol européu como ún de los 50 meyores equipos d'esti deporte nel continente, ostentando la posición 24.

Tres d'una temporada en Primer División A, en 2011, l'equipu tornó a División d'Honor en 2012 hasta 2014. Tres de pasar por problemes económicos qu'acarrearon la baxada de nivel de xuegu del equipu, el club decidió baxar de categoría voluntariamente.

## Uniforme
Los colores principales del equipu son el verde ya'l mariellu y vese bien representáu nes diferentes equipaciones.
***Como llocal:** Camisa blanca con mangues marielles, pantalón blancu, calcetos verdes y gorra verde con visera mariella.
***Como visitante:** Camisa verde, pantalón gris, calcetos verdes y gorra verde con visera mariella.
L'uniforme tamién suel complementase con una xaqueta de calentamientu verde con mangues blanques.

## Xugadores destacaos
* Carlos López Herrer "Papi"
* Jon Lauderdale
*  José Luis Bailón "Vaski" (númberu 9 retiráu con honores en 2014)
* Rafael "el Gallo" Barrera
* Roberto Diaz
* Roberto Noriega
* Yasiel Pino

## Resultaos (dende l'ascensu a División d'Honor)

## Los Diablos
**Los Diablos** ye un equipu de veteranos y d'alitamientu de los mozos valores del primer equipu que compitió ente 1994 y 2003 y que foi reactiváu nos caberos años. Filial d'El Llano, xugó la Lliga Asturiana de béisbol hasta hai unos años asina como la difunta Lliga Asturgallega de Béisbol en 2001.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web oficial
* Federación de Béisbol y Sófbol del Principado de Asturias 
* Real Federación Española de Béisbol y Sófbol
Organización Internacional de la Francofonía

La **Organización Internacional de la Francofonía (''La Francophonie'')** ye una organización internacional qu'axunta a estaos que tienen na francofonía un elementu de xuntura cultural. La so sede central ta en París, y el so secretariu xeneral ye'l senegalés Abdou Diouf.

Foi fundada el 20 de marzu de 1970 en Niaméi (Níxer) pol enfotu que punxeron nello dellos xefes d'estáu de países africanos que tienen el francés como la so llingua oficial. Los que puxaron más por facela foron los presidentes Habib Burguiba (Tunicia), Norodom Sihanouk (Camboya), Hamani Diori (Níxer), Charles Hélou (El Líbanu) y Léopold Sédar Senghor (Senegal).

Anguaño ta formada por setenta países (56 miembros y 14 observadores) qu'agrupen a 870 millones d'habitantes. Namái doscientos d'ellos falan francés, pero eso nun ye un pilancu pal desarrollu de l'asociación, que se dedica a la promoción d'esa llingua pero tamién a la promoción de los valores humanistes venceyaos a ella al traviés de programes educativos, culturales o de difusión de los valores democráticos.

Tocántes a la so estructura, la organización tien representación permanente ante la Xunión Africana y la Comisión Económica de les Naciones Xuníes pa África (n'Adís Abeba), ante la Xunión Europea (en Bruxeles) y ante les Naciones Xuníes (en Nueva York y Xinebra). De les sos actividaes nos diferentes países encárguense trés oficines rexonales y dos antenes rexonales. Les primeres son: la del África occidental, que la so sede ta en Lomé (Togu); la del África central y l'Océanu Índicu, que tien la so sede en Libreville (Gabón); y la de la rexón Asia-Pacíficu, que tien la so sede en Ḥanói (Vietnam). Les antenes rexonales pa Europa y América tán, respeutivamente, en Bucarest (Rumanía) y Port-au-Prince (Haití).

Les llinies d'actuación de la organización márquense nes reuniones de xefes d'estáu y gobiernu que se celebren cada dos años y nes conferencies de ministros. Hai tamién un muérganu consultivu, l'Asamblea Parllamentaria de la Francofonía. El muérganu executivu ye la Comisión Permanente, dirixida pol Secretariu Xeneral, que dirixe cinco axencies internacionales con un presupuestu conxuntu de 230 millones d'euros:

* L'Axencia Intergubernamental de la Francofonía.
* L'Axencia Universitaria de la Francofonía.
* L'Asociación Internacional d'Alcaldes y Responsables de Metrópolis Francófones.
* La Universidá Senghor d'Alexandría (Exiptu).
* La cadena de televisión TV5 Monde.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial de la institución 
* Páxina web de la Université Senghor d'Alexandrie
* Cadena de televisión TV5 Monde
Juan Robledo

**Juan Robledo Iglesias**  ye un cantante asturianu de tonada.

Juan ye un participante habitual nos concursos entamaos a lo llargo de la xeografía asturiana y en 2011 foi reconocíu como una de les meyores voces del añu dientro del Memorial Silvino Argüelles. Dalgunu de los sos canteres son *[[Playina la de Xixón]]*, *Viva'l Puertu de Payares*, *Yá ta espigando'l maíz*, *Pa villes, Villaviciosa*, ...

## Referencies

## Enllaces esternos
Dialeutu castellanu de Chile

El castellanu de Chile ye un dialeutu deriváu del castellanu español. Tien influencia del castellanu rioplatense, quechua, mapudungún, castellanu andinu y castellanu de Chiloé.

## Exemplu
* **Al aguaite, A la ñoña, Al tiro, ¿Cachái?, Bacán, Humita, Hacer la pata**.

## Ver tamién
* Chile
* Castellanu

## Bibliografía
* Lipski, John M. (1994). *Latin American Spanish*. Essex, England: Longman Group Limited.

## Referencies

## Enllaces esternos

* ''Diccionario de Modismos Chilenos'' - Comprehensive "Dictionary of Chilean Terms" 
* Contact Chile Chilean Spanish - short guide to Chilean Spanish
Universidá San Sebastián

La **Universidá San Sebastián** (**USS**) ye una universidá privada chilena. Tinía unos 16.000 estudiantes nel 2009. Anguaño la universidá tien 12 facultaes. Foi fundada en Concepción nel añu 1989.

## Ver tamién
* Universidaes de Chile

## Referencies

## Enllaces esternos
Roller derby

**Roller derby** ye un deporte de contautu nel que dos equipos de cinco persones patinen nuna mesma direición per una pista circular o ovalada. El xuegu desenvuélvese nuna serie de turnos (nomaos 'jams') nos que cada equipu designa un xugador ('jammer') encargáu de puntuar pal so equipu, pa lo que tien que superar na pista a tolos patinadores del equipu contrariu. Cada equipu tien que tentar d'aidar al so 'jammer' nesa xera, al tiempu que torga al del equipu contrariu, polo que cada equipu xuega'l mesmu tiempu al ataque y en defensa.

L'orixe del *Roller derby* allúgase nos maratones de patinaxe sobre ruedes en pista de la década de 1930 nos Estaos Xuníos. Leo Seltzer y Damon Runyon apurrieron la primera evolución nel reglamentu pa incrementar la competitividá neses carreres, daqué que-y apurrió cierta popularidá al xuegu. Sicasí, nos años vinientes el xuegu derivaría nuna mena d'espectáculu nel que primaben los elementos teatrales sobre la competición deportiva.

Esa deformación acabaría a entamos del sieglu XXI cola actualización d'esti deporte. El xuegu caltién elementos teatrales, como l'usu de nomatos agresivos o uniformes llamativos por parte de los equipos, pero eliminóse la 'dramaturxa' con ganadores predeterminaos y competencies coreografiaes.

El *Roller derby* modernu ye un deporte internacional domináu por equipos femeninos, magar que ta medrando el númberu d'equipos masculinos o mixtos, y ta en consideración la so entrada nos Xuegos Olímpicos de 2020 como deporte d'exhibición. 
Les lligues modernes d'esti deporte caltienen unos componentes éticos mui fuertes qu'amiesten deporte con elementos de la subcultura punk, la estética camp y del feminismu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Alfredo Canga

**Alfredo Canga**  ye un cantante asturianu de tonada.

**Alfredo** entamó a presentase a concursos de canción asturiana en 1970, faciéndose aquel añu colos primeros premios nel concursu de Rondera (Llangréu) y San Vicente (Samartín del Rei Aurelio). Darréu, en 1973 grabaría'l so primer discu con Diagmina Noval con canciones dialogaes; repitiendo la esperiencia años más sero. Tamién ganó'l Concursu de Tonada del diariu El Comercio, en 1977.

Arriendes de cantar tonada, **Alfredo Canga** ye autor de delles lletres, asina como maestru de nueves xeneraciones como los hermanos Marisa y Fernando Valle Roso.

## Discografía con Diagmina Noval
* 1973, ensin títulu, (Columbia)
* 1978, **A la Virxe de Covadonga**

## Referencies
Ilesia de San Xuan el Real

La **Ilesia de San Xuan el Real** (conocida popularmente como la **Catedral del Ensanche**) asítiase na ciudá asturiana d'Uviéu concretamente ente les cais Campoamor, Doctor Casal y Melquíades Álvarez.

## Carauterístiques
D'estilu neorrománicu, trátase d'un de los templos historicistes más representativos d'Asturies. La so construcción aníciase en 1912 nún solar que fuera ocupáu por otra ilesia, demolida en 1882, con diseñu del arquiteutu Luis Bellido siendo finalizada en 1915. Esti arquiteutu recibiera una distinción honorífica na *Esposición Xeneral de Belles Artes* de 1906. Reemplazó a otra, d'igual adoración, valtada en 1882 y asitiada na que continúa siendo *Cai de San Xuan*.

Presenta planta de cruz llatina, transeptu espaciosu, capielles llaterales y cúpula d'escomanaes dimensiones, elevada sobre pechines y recubierta esternamente con cerámica brillante de color bermeyu. L'esterior, atrautivu pola so variedá policromática (particularmente, la piedra rosa nel frente) y la bayura de volúmenes, ufre espléndida fachada, con dos torres-campanariu cuadraes custodiando un acentuáu fastial nel que s'abre la portada neorrománica y un ventanal de gran tamañu.

Nel interior, destaquen les columnes de gran atrautivu ornamental; les vidreres modernistes (1914), encomendaes a José Maumejean; los cuatro grandes frescos de la cúpula y los trés ábsides, debíos a Félix Granda; los altares, escultures y confesionarios ideaos por esti artista y salíos del so taller; la pila bautismal, en mármol blanco, con trabayu en relieve de Cipriano Folgueras Doiztúa; o la capiella de Les Ánimes, nel llau izquierdu. Del antiguu templu parroquial proceden escelentes imáxenes: un Crucificáu, dieciochescu; Xesús Cautivu, obra d'Antonio Borja, más otres barroques del XVIII, como l'Éstasis de San Antonio o La Dolorosa.

El 16 d'ochobre de 1923 celebróse nesta ilesia la boda de Francisco Franco con Carmen Polo, siendo padrinos el rei Alfonsu XIII, representáu pol xeneral Antonio Olsada qu'ostentaba'l cargu de gobernador militar d'Asturies y Pilar Martínez-Valdés, tía de la novia. Asinamesmo, la única fía del matrimoniu, Carmen Franco y Polo, foi bautizada nesti mesmu templu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Coris julis

La  ye un pexe teleósteu de la familia Labridae, del suborde de los Acantopterigios, carauterizáu polos dobles llabios carnosos que cubren los sos quexales. Ye de forma oblonga, ta revistíu d'escames y la so carne ye bastante apreciada. Puede atopase nos fondos d'escasa fondura nel mar Mediterraneu, onde ye bien común, y nes mariñes del este del océanu Atlánticu, dende Escocia hasta Gabón, incluyendo les mariñes de les islles Canaries. Puede midir hasta 25 cm de llargor, presenta una coloración bien viva y, cuando percibe peligru, o mientres la nueche, sotérrase nel sable.

La fema ye más pequeña que'l machu, con colores más apagaos y menos brillosos, teniendo'l machu maduru una banda llonxitudinal color naranxa.

Dependiendo de la zona d'orixe presenta dos coloraciones: Los exemplares mediterráneos presenten una llinia horizontal llamativa de forma horizontal y de color naranxa, el banduyu claru próximu al blancu y el llombu color verde azuláu. Los exemplares atlánticos amuesen una llinia en zigzag más difusa y la zona caudal más escura. 

En función de les sos poblaciones les femes nueves sufren una tresformación sexual convirtiéndose en machos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Seleición masculina de fútbol de Cantabria

La **seleición cántabra de fútbol** ye l'equipu que representa a Cantabria en fútbol.

## Históricu de resultaos
**Seleición Norte**

**Seleición Cantábrica**

**Seleición Cántabra**

## Referencies

## Enllaces esternos
XV Concursu de Tonada Cuenca del Caudal

El concursu de tonada **Cuenca del Caudal**, entamáu pola Asociación Cultural Güeria de San Xuan y la conceyalía de Cultura de Mieres, tuvo na so edición decimoquinta un total de 60 participantes en toles categoríes, resultando vencedores los cantadores que vienen darréu
:

## Categoría Masculina
* Campeón: José Manuel Robledo, *[[Lolo'l de Cabranes]]*
* Subcampeón: Celestino Rozada
* Tercer clasificáu: Andrés Cueli

## Categoría Femenina
* Campeona: Marisa Valle Roso
* Subcampeona: Lorena Corripio
* Tercera clasificada: María Sánchez Blanco, *La pastora del Cares*

## Referencies
Fanny Ann

**Fannyann Viola Eddy**  foi una activista polos derechos de les minoríes sexuales nel so país de nacencia, Sierra Lleona y en too África. En 2002 fundara l'Asociación de Gais y Lesbianes de Sierra Lleona, la primera del so país.

Nel marcu del so activismu, contautó con dellos organismos internacionales, y n'abril de 2004 afaló con un discursu nel llar de les Naciones Xuníes en Xinebra la *Resolución de Brasil* sobre derechos humanos y minoríes sexuales.

El 29 de setiembre de 2004, Eddy foi violada y asesinada por un grupu d'homes qu'asaltaron la oficina de la so asociación en Freetown, nun crime consideráu de motivación homófoba.

## Referencies

## Enllaces esternos
Caudal Deportivo

El **Caudal Deportivo** ye un club de fútbol d'Asturies, de la villa de Mieres del Camín. Foi fundáu en 1918 y xuega na . El Caudal ye 'l club d'España con más campeonatos de Tercer División, yá que fíxose campeón en 15 vegaes, trés más que los sos perseguidores: el Club Deportivo Eldense y el Club Deportivo Atlético Baleares.

## Uniforme
* **Uniforme llocal**: Camiseta blanca con plizcos prietos, pantalón prietu y medies prietes.
* **Uniforme alternativu**: Camiseta prieta con plizcos roxos, pantalón prietu y medies prietes.

## Estadiu

El Caudal xuega los sos partíos como llocal nel estadiu Hermanos Antuña, que fai homenaxe a un de los fundadores del equipu: Joaquín Antuña y al so hermanu: Ramón Antuña, que foi presidente del club durante 29 años. Tien una capacidá pa 2.960 persones sentaes. Ta asitiáu na villa de Mieres del Camín y tien una superficie de yerba artificial.

## Datos del club
* **Temporaes en Primer División**: 0
* **Temporaes en Segunda División**: 7
* **Temporaes en Segunda División B**: 14
* **Temporaes en Tercer División**: 52
* **Temporaes en Primera Rexonal:** 6

## Palmarés
* **Campeonatos de la Tercer División**: 15
* **Sub-campeonatos de la Tercer División**: 6
***Títulos de Copa Federación (Fas Rexonal)**: 4 (1995, 1998, 2005, 2020)

## Temporaes

## Categoríes Inferiores
El Caudal Deportivo de Mieres aparte de cuntar col equipu xeneral, tamién tien un equipu en Primera Xuvenil. Amás, cunta con categoríes de hasta pre-benxamines pasando por xuveniles, cadetes, alevines y benxamines.

## Ver tamién
* Futbolistes del Caudal Deportivo
* Entrenadores del Caudal Deportivo
* Llista de temporaes del Caudal Deportivo

## Referencies

## Enllaces esternos
*
* Arquero-arba
* Linguasport - Copes del Rei
* BDFútbol - Caudal Deportivo
Judy Garland

**Judy Garland**  ye'l nome artísticu de *Frances Ethel Gumm*, actriz d'Estaos Xuníos d'América ñacida en Grand Rapids, Minnesota. 

En 1999 l*'American Film Institute* nomóla como la séptima meyor estrella femenina de los primeros cien años del cine norteamericanu.

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* The Judy Room
* The Judy Garland Database
Puertu Nuevu

**Puertu Nuevu** (; oficialmente **Porto-Novo**, tamién conocida como **Hogbonou** y **Adjacé**; ) ye una ciudá de Benín, capital del Dahomey francés demientres la época colonial y del país dende la so independencia. El so conceyu (*commune*) abarca una estensión de 110 km² y tien una población de .

Porto-Novo ye un puertu na bahía homónima, que ye parte del golfu de Guinea, nel estremu suroriental del país. Ye la segunda ciudá mayor del país, y, magar que ye la so capital, la ciudá de Cotonou ye mayor y más importante dende'l puntu de vista cultural y políticu, una y bones ellí ta la sede del gobiernu.

La contorna de la ciudá produz aceite de palma, algodón y kapok. Na bahía ú s'asienta la ciudá sácase, dende la década de 1990, bien de petroleu, que ye anguaño unu de los principales productos d'esportación del país.

## Historia

El reinu de Porto-Novo yera, primero de la llegada de los portugueses, tributaria del reinu yoruba d'Oyo; entá viven bien de yorubas na ciudá anguaño. La ciudá foi fundada, seique, na segunda metá del sieglu XVI pol lexendariu rei Te-Agdanlin de Allada. El so nome vién-y del portugués, y deriva del so calter de puertu pal comerciu d'esclavos. 

En 1863 los británicos, que teníen intereses comerciales en Nixeria, bombardiaron la ciudá, lo que convenció al reinu de Porto-Novo de la necesidá de pidir proteición a Francia. El vecín reinu d'Abomey opúsose a la presencia francesa na rexón, y españó la guerra ente los dos reinos. En 1883 Porto-Novo foi incorporáu a la colonia francesa de Dahomey, de la que se convirtió en capital en 1900. Los reis de Porto-Novo siguieron mandando na ciudá, oficial y extraoficialmente, hasta que morrió'l rei caberu, Alohinto Gbeffa, en 1976. Dende 1908 el rei tenía'l títulu oficial de *Chef supérieur*.

La ciudá recibió bien d'inmigrantes afrobrasileños que, una y bones algamaron la llibertá en Brasil, volvieron pa África. A resultes d'ello hai muncha influencia de la gastronomía y la arquiteutura na vida cultural de la ciudá.

## Sitios d'interés

Ente los edificios de la ciudá rescamplen, ente más otros, los que vienen darréu:

* El *Muséu etnográficu de Porto-Novo*, que tien una importante coleición de máscares yoruba, y tamién oxetos rellacionaos cola historia de la ciudá y el país.
* El *Palaciu del rei Toffa*, nomáu tamién Palaciu Real y Muséu Honmé (*Le Musée Honmé et le Royal Palace*), muséu qu'enseña como yera la vida de los reis nes monarquíes africanes.
* La *Jardin Place Jean Bayol*, gran plaza na que s'afaya la estatua del primer rei de Puertu Nuevu.
* El *Muséu da Silva* d'historia de Benín, con materiales rellacionaos cola vuelta de los afrobrasileños.
* El Palaciu del gobernador (*Palais du Gouverneur*), sede de la cámara llexislativa del país.
* La gran mezquita de Puertu Nuevu, asitiada nun edificiu d'estilu brasilanu que primero yera una ilesia.
* El Institutu d'Altos Estudios de Benín. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Teatru Campoamor

El **Teatru Campoamor** ye un teatru fundáu en 1892 asitiáu na Cai Pelayo, na ciudá asturiana d'Uviéu.

## Historia
El **Teatro Campoamor** nació n'Uviéu como rempuesta a un marcu pa representar óperes y funciones teatrales por mor de la naciente burguesía económica qu'escomenzaba a xorrecer na capital. Hasta entóncenes les funciones representábense nel Teatru del Fontán, al llau de la plaza del mesmu nome y que güei ye la Biblioteca d'Asturies "Ramón Pérez de Ayala".

Allugóse nos terrenos del conventu de Santa Clara, detrás de la cai Uría que foi proyeutada un par de décades anteriores. Nel añu 1876 preséntase'l proyeutu de construcción del teatru que s'inauguró al públicu en 1892 con una representación de la obra de Los Hugonotes. A propuesta del escritor y entóncenes conceyal Leopoldo Alas «Clarín», foi bautizáu col apellíu del llustre asturianu Ramón de Campoamor, quien nun pudo asistir a la inauguración, a la que mandó a so hermanu y como actu d'agradecimientu col pueblu uvieín unvió mil pesetes pal repartu ente los probes de la ciudá, repartiendo'l conceyu'l dineru ente les cuatro parroquies esistentes a razón de 250 pesetes por cauna.

El primer remocique importante asocede nel añu 1916 con una reestructuración del interior y una ampliación del aforu. Na Revolución de 1934 el teatru suore grandes daños quedando reducíu a escombrios y namás se caltién en pie la fachada principal. Tres acabar la guerra civil aníciase la construcción y anovamientu del teatru que vuelve abrir les sos puertes en setiembre de 1948 cola ópera Manón.

Anguaño, tres conocer delles obres de modernización téunica a lo llargo de les dos últimes décades, el teatro sigue funcionando a plenu rendimientu, y dientro de los munchos actos que se celebren nelli ha destacase la temporada d'ópera d'Uviéu, l'actu oficial del Día de les Lletres Asturianes y la ceremonia d'entrega de los Premios Princesa d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial
Tracktor Bowling

**Tracktor Bowling** ye un grupu de música rusu, con raigañu rock, xurdíu en Moscú en 1996.

## Discografía oficial mundial

### Álbumes
* *Напролом* (2002)
* *Черта* (2005)
* *Шаги по стеклу* (2006)
* *Tracktor Bowling* (2010)
* *Бесконечность* (2015)

### Singles
* *It’s Time To…* (2005)
* *Время* (2008)
* *Поколение Рок* (2008)
* *Ни шагу назад* (2009)

## Enllaces esternos

* Sitiu oficial
Policarpo Herrero Vázquez

**Policarpo Herrero Vázquez**  foi un empresariu fíu d'Ignacio Herrero Buj y fundador del Banco Herrero.

## Biografía
Primer fíu del empresariu Ignacio Herrero Buj, fundador xunto cola familia Jover de la Sociedá Herrero y Compañía y más llueu d'Herrero Hermanos.

Foi conseyeru de la Sociedá Carbonífera Santa Ana y darréu de Duro Felguera asina como otres empreses asturianes. En 1911 fundó'l Banco Herrero.

En 1929 muerre dexando al fíu Ignacio Herrero de Collantes na xerencia de los negocios familiares. 

## Bibliografía
* Diccionario Enciclopédico del Principado de Asturias, v. 8. Ediciones Nobel, Uviéu *2004*.
* Gran Enciclopedia Asturiana, v. 8. Silverio Cañada Editor, Xixón 1981. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Ereba

El **ríu Ereba** naz en Picupardu, nel conceyu Llanes, y llueu de correr ente 5 y 10 km y travesar el llugar de Nueva, muerre nel Cantábricu, na playa de Cuevas.

Nacencia: Picupardu.
Acabu: Playa de Cuevas.
Llongura: 5-10 km.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Carrandi

El **ríu Carrandi** naz na Sierra'l Sueve, nel conceyu Colunga, y llueu de correr ente 5 y 10 km y travesar los llugares de Carrandi y Gobiendes, muerre na playa de la Espasa, que xebra Colunga del conceyu vecín de Caravia.

Nacencia: Sierra del Sueve.
Acabu: Playa de la Espasa.
Llongura: 5-10 km.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Tol

El **ríu Tol** ye un ríu d'Asturies. Naz en Penadecabras, nel conceyu de Tapia, y llueu de correr ente 5 y 10 km y travesar los llugares de Serantes y Tol, muerre nel conceyu de Castropol, ente Punta del Campón y la sablera del Sareyo.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu La Pregona

El **ríu La Pregona** naz en Campollungu, nel conceyu Carreño, y llueu de correr ente 5 y 10 km y travesar Candás muerre na playa'l pueblu.

Nacencia: Campollungu.
Acabu: Candás.
Llongura: 5-10 km.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ríu Vío

El **ríu Vío** naz na Sierra de Vara, nel conceyu de El Franco, y llueu de correr ente 5 y 10 km y travesar A Caridá, muerre na Lleitavida.

Nacencia: Sierra de Vara.
Acabu: Lleitavida.
Llongura: 5-10 km.

## Referencies

## Enllaces esternos