open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seiza

ye una postura formal que simboliza respetu, compostura y disciplina, utilizándose en diversos contextos culturales y marciales. Pa adoptar esta posición, el practicante axúnllase nel suelu coles piernes doblaes hacia atrás, los ñoclos alienaos y separaos en redol al anchur d’un puñu, ente que los pies queden xuntos, colos talones separaos y les puntes tocándose llevemente. El cuerpu erectu descansa sobre los talones, col pesu equilibráu ente los ñoclos y los pies. Les manes reposen naturalmente sobre los muslos, colos deos relaxaos y viraos hacia dientro. A pesar de la so simplicidá aparente, la postura esixe concentración y esfuerciu físicu, especialmente pa los non acostumbrados, debido a la presión continua sobre les articulaciones de los ñoclos y los tobillos. Ye fundamental na etiqueta xaponesa y aplícase ampliamente en ceremonies formales y xuntes tradicionales.

Nel ámbitu de les artes marciales, como’l aikido, kendo, iaido o kárate, *seiza* desempeña un papel crucial y utilízase pa entamar y finar entrenamientos, en momentos de meditación y nos saludos formales al instructor, los compañeros o al dojo. Amás de simbolizar respetu, la so práctica refuerza los músculos estabilizadores de les piernes, como los cuadríceps y los gastrocnemios, y meyora la flexibilidá de los tobillos y les cadieres. Dende un puntu de vista anatómicu, promove’l alineamientu correutu de la columna vertebral, sostenida polos erectores de la columna y el nucleu corporal, favoreciendo una postura correuta y una mayor autoconsciencia.

La práctica frecuente de seiza estimula la paciencia, la disciplina y el control, convirtiéndose nun entrenamientu mental de resistencia. A pesar de paecer una postura estática, seiza ye un exerciciu complexu de control corporal y mental, fondamente arraigáu na cultura y nes artes marciales xaponeses. La so execución representa un equilibriu ente la tradición y l’entrenamientu físicu, promoviendo un conceutu integrador de fortaleza y humildá.

## Referencies
Nigeashi dachi

, que significa "postura del pé d'evasión", carauterízase pola so funcionalidá defensiva y pela so movilidá, siendo ideal pa situaciones nes que la persona necesita recuar o reposicionase con rapidez. Tamién ye conocida como ***Han sokutsu dachi*** (en kanji: 半側屈立ち, en hiragana: はんそくくつだち) o ***Sho sokutsu dachi*** (en kanji: 小側屈立ち, en hiragana: しょうそくくつだち, en romaji: Shō sokutsu dachi). Los pies dispónense escalonadamente, col pesu distribuyíu predominantemente na pierna trasera, ente que la pierna delantera ta preparada pa ajustes rápidos o pa contraataques. La postura ye más alta y menos ríxida, lo que permite transiciones fluides ente defensa y ataque. Ye más frecuente nos estilos derivaos del Shuri-te y del Shorin-ryu, y nalgunes ramificaciones refiérense a ella como kokutsu dachi o gyaku zenkutsu dachi, anque tien una altura media y nun baxa.

La postura fai usu de los músculos de les piernes y del núculu del cuerpu pa garantizar equilibriu y agilidá. La pierna recuada carga la mayor parte del pesu del cuerpu, activando los cuadríceps, los glúteos y los músculos de les pantorrilles, lo que permite estabilidá y esplosividá nos movimientos. La pierna delantera quédase más lleugera, favoreciendo axustes rápidos o patadaes. Los músculos abdominales y llumbares ayuden a caltener el troncú erguíu y preparáu pa rotaciones o cambios de direición.

La función principal d'esta postura ye aportar flexibilidá estratéxica nel combate y suel emplegase en transiciones defensives, esquives y reposicionamientos. Amás, permite contraataques precisos y rápidos, al combinar movilidá y protección, convirtiéndose nuna base esencial nos estilos que valoren el movimientu dinámicu y l'adaptación a múltiples direiciones d'ataque.

## Referencies´
Tsuruashi dachi

***Tsuruashi dachi*** (en kanji: 鶴足立ち), conocida como "postura del pé de grúa", ***Sagiashi dachi*** (en kanji: 鷺足立ち, en hiragana: さぎあしだち), ***Kakuritsu dachi*** (en *kanji*: 鶴立立ち, en hiragana: かくりつだち), ***Hakutsuru dachi*** (en *kanji*: 白鶴立ち, en hiragana: はくつるだち), que ye "pose de la garza blanca" o ***Gankaku dachi*** (en kanji: 岩鶴立ち), que significa "postura de la grúa na roca", ye una de les posiciones más desafiantes nel kárate, que precisa d'un equilibriu estremu y d'un control muscular mui precisu. La postura carauterízase pol sofitu nun só lláu, qu'aguanta tol pesu del cuerpu, ente que la otra pierna ta doblada, col xenu eleváu y el pé xunto a la parte interna del xenu o del muslu de la pierna de sofitu. El troncú mantiénse erguidu, col centru de gravedá axustáu xusto enriba de la pierna que fai de sofitu. Esta posición, amás de la so aplicación práctica en katas y combate, úsase abondo pa desenvolver la estabilidá, la concentración y la propiocepción, factores clave nel rendimientu marcial. La configuración única de la Tsuruashi dachi obliga al practicante a alinear correutamente'l cuerpu, activando múltiples grupos musculares pa caltener la postura estable ente que se prepara pa ataques o defenses veloces.

Dende'l puntu de vista anatómicu y fisiolóxicu, la *Tsuruashi dachi* ye una postura que precisa sinerxa muscular y activación isométrica. Na pierna de sofitu, los cuadríceps y los isquiotibiales trabayen xuntos pa estabilizar el xenu, ente que los glúteos y los aductores de la cadera garantícen l'alineamientu de la mesma, evitando desequilibrios. Los músculos de les pantorrilles, especialmente'l sóleo y el gastrocnemiu, son responsables de los axustes fines nel tocón pa caltener l'equilibriu dinámicu. Na pierna elevada, los flexores de la cadera, como l'iliopsoas, caltienen el xenu eleváu, ente que los aductores ayuden a alinear el pé cola pierna de sofitu. Amás, el troncú (músculos abdominales y llumbares) xuega un papel crucial estabilizando'l cuerpu y previniendo inclinaciones laterales que puen comprometer l'equilibriu. Esta postura tamién entrena la coordinación intermuscular y la resistencia isométrica, habilidaes fundamentales pa la execución eficiente de téuniques d'ataque y defensa, especialmente en situaciones dinámicas de combate o transición.

## Referencies
Fernando Jiménez Herrero

**Fernando Jiménez Herrero**  foi un médicu asturianu. Aportó a presidente de la Sociedá Española de Xeriatría y Xerontoloxía y de la .

## Obres
* **' (2001)
* **' (1983)
* **' (1977)
* **' (1964)

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Lelu

**Lelu** ye una islla de los Estaos Federaos de Micronesia, asitiáu nel océanu Pacíficu, cerca de la mariña de la islla de Kosrae, frente a la ciudá de Tofol.

Alministrativamente pertenez al conceyu de Lelu, nel Estáu de Kosrae. La islla ta conectada cola de Kosrae per una ponte. La metá occidental de Lelu presenta diferencies cola metá oriental, que s'alza a 109,7 metros de Finol Poro.

## Demografía
La islla tien una población de .

## Arqueoloxía
La islla alluga les ruines de l'antigua ciudá de Leluh, que daten de miles d'años y qu'amuesen parte del patrimoniu cultural de la rexón.

## Educación
Hai una escuela d'educación primaria alministrada pol Departamentu d'Educación del Estáu de Kosrae. Los estudiantes de secundaria asisten a la Escuela Secundaria de Kosrae en Tofol.

## Ver tamién
* Xeografía de los Estaos Federaos de Micronesia
* Xeografía d'Oceanía

## Referencies

## Enllaces esternos

*Islla Lelu en Wikimapia
Tofol

L'aldega de **Tofol** nel conceyu de Lelu ye la capital del estáu de Kosrae n'Estaos Federaos de Micronesia, acordies con les disposiciones del Códigu Estatal de Kosrae. Ye'l puntu más oriental de Micronesia.

## Allugamientu
Tofol atópase nel conceyu de Lelu, allugáu casi directamente al suroeste d'islla Lelu.

## Educación
El Departamentu d'Educación del Estáu de Kosrae actua mediante escueles públiques

## Referencies

## Enllaces esternos

*Kosrae High School." Kosrae State Department of Education. Recuperáu el 23 de febreru de 2018. "La escuela está situada nel centru de la islla en Tofol."
Sanatoriu Obreru de Les Cruces

El **Sanatoriu Obreru de Les Cruces** foi un centru médicu na parroquia uvieína de Trubia, n'Asturies.

Fundóse en 1906 pola iniciativa del médicu militar de la Fábrica d'Armes Mario Gómez Gómez. Alcuéntrase cerca del barriu de Les Cruces, na llende col conceyu de Grau.

L'edificiu, anguaño en ruines y mui mal estáu, yera de dos plantes d'altor. 

Nel entamu la propiedá yera de los socios fundadores, al traviés de la *Sociedá Sanatoriu Obreru*, pero dempués de la Guerra Civil l'Estáu fízose cargu d'él, xestionándolo dende la Fábrica d'Armes hasta que peslló na década de 1960, pasando dempués a manes del Conceyu d'Uviéu. 

## Referencies

## Enllaces esternos
IES Río Trubia

L**'IES Río Trubia** ye un centru públicu d'enseñu secundariu, bachilleratu y formación profesional de Trubia, nel conceyu asturianu d'Uviéu

El centru alcuéntrase na antigua *Escuela d'Aprendices* de la Fábrica d'Armes, un edificiu d'estilu neoclásicu. Entamó a funcionar como una entidá dependiente del *Institutu Númberu 7* d'Uviéu (anguaño IES La Ería) nel cursu 1990-1991. Al añu siguiente ya contaba con autonomía propia y nel cursu 1992-1993 ya taba en plenu funcionamientu. El 3 de xunu de 1996 el Ministeriu d'Educación y Cultura aprobó'l cambeu de nome de *IES de Oviedo - Trubia* al actual *IES Río Trubia*.

Nel institutu dase'l *Grau Superior d'Integración Social*.

## Ver tamién
*Ríu Trubia

## Referencies

## Enllaces esternos
Jorge Egocheaga

**Jorge Egocheaga Rodríguez**  ye un alpinista asturianu que xubió los 14 ochomiles.

Jorge Egocha foi'l cuartu escalador español en ascender a la cima de los catorce montes de más de 8.000 metros, con oxíxenu suplementariu. El so decimocuartu picu foi'l Kangchenjunga ya llegó a la so cima, 8.585 m, en 2014.

Ta llicenciáu en medicina pola Universidá d'Uviéu. Ye especialista en medicina deportiva ya destacó n'esquí de fondu ya alpinismu.

Tien un polideportivu nomáu col so nome na ciudá d'Uviéu. 

## Referencies

## Enllaces esternos

*Lhotse
Kaprije

La **Islla Kaprije** (en croata : *Otok Kaprije*) ye una islla na parte croata del Mar Adriáticu. Ta asitiada nel archipiélagu de Šibenik. Cuenta con área de 6,97 km² y una población de 143 habitantes, toos nel únicu asentamientu del mesmu nome na islla. La islla compónse de cuetos separaos por valles tresversales y llonxitudinales nos que crecen montes de gramínees y pinos. Tien cultivos de Les uves y aceitunes. Les industries principales son l'agricultura, la pesca y el turismu. Nun se dexa l'usu de coches en tola islla.

Nel   y  la islla pertenecía a families nobles de Šibenik. Mientres la conquista otomana nel   y , la islla tuvo habitada por refuxaos de la parte continental. Nesa dómina,foi construyida na islla una ilesia dedicada a San Pedro.

## Vet tamién
* Xeografía de Croacia

## Referencies

## Enllaces esternos

* Mapa de localización
*
Muros Balompié

El **Club Deportivo Muros Balompié**, conocíu como **Muros Balompié**, ye un club de fútbol de la llocalidá de Muros del Nalón, nel conceyu asturianu del mesmu nome, España. Fundáu'l 1 de xunetu de 2004, compite dende entós en categoríes rexonales y ye un símbolu del deporte llocal.

## Historia
L'actual Muros Balompié fundóse nel añu 2004 pa representar al conceyu de Muros del Nalón nos campeonatos de fútbol rexonales. El club destaca pola so participación continua en distintes categoríes del fútbol amateur asturianu.

A lo llargo de los años, el club fuecrecendo y consolidándose como una de les entidaes deportives más representatives del coneyu. Destacó especialmente en categoríes como la Rexonal Preferente, Primera Rexonal y la Segunda Rexonal.
La so meyor temporada foi la 2012/2013 cuando quedó cuartu na Rexonal Preferente a un puntu del Andés, que terminó xubiendo a Tercera División

## Estadios
El club disputa los sos partíos como llocal nel **Campo de Fútbol Municipal de Muros del Nalón**, que ye como la casa del equipu dende la so creación.

## Gráficu de la evolución histórica na Lliga

TimeAxis = orientation:horizontal
ImageSize = width:1500 height:170
PlotArea = width:800 height:52 bottom:68 left:320
DateFormat = yyyy
Period = from:2004 till:2025
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:2005
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:2004
AlignBars = justify

Colors =
 id:pri value:blue
 id:seg value:orange
 id:ter value:yellow

BarData =
 bar:primera text:"Rexonal Preferente"
 bar:segunda text:"[Primera Rexonal/Primera Asturfútbol]"
 bar:tercera text:"[Segunda Rexonal/Primera Rexonal (2021/2022)/Segunda RFFPA"

PlotData =
# set defaults
 width:10 fontsize:s textcolor:white align:left anchor:from shift:(5,-5)
 
 
 bar:tercera color:ter
 from:2004 till:2008
 from:2021 till:2023
 
 bar:segunda color:seg
 from:2008 till:2012
 from:2015 till:2016
 from:2017 till:2021
 from:2023 till:2025
 
 bar:primera color:pri
 from:2012 till:2015
 from:2016 till:2017

 


## Trayectoria reciente
El Muros Balompié consolidóse nos últimos años nel fútbol rexonal asturianu, cola siguiente evolución en categoríes:

Les estadístiques completes puden consultase en Fútbol Regional.

## Rivalidaes

El club caltién una marcada rivalidá col Unión Deportiva San Esteban.

La última vegada que s'enfrentaron dos equipos de Muros y San Esteban foi na temporada 1974-75 de la Segunda Rexonal.

## Enllaces esternos
* Páxina del Ayuntamientu de Muros del Nalón
* Historial del Muros Balompié en Fútbol Regional

## Referencies
* Conceyu de Muros del Nalón.
* Fútbol Regional.
Lishui

Lishui ( chinu ye una ciudá-prefectura na provincia de Zhejiang, República Popular China. Llinda al norte con Jinhua, al sur con Wenzhou, al oeste con Shangrao y al este con Taizhou. La so área ye de 17 298 km² y la so población de 2 506 600 (2010).

Mientres la segunda guerra chino-xaponesa, por cuenta de la cayida de la capital, Lishui, convirtióse provisionalmente na sede de gobiernu provincial.

## Alministración
La ciudá prefectura de Lishui estrémase en 9 divisiones que s'alministren en 1 distritu urbanu, 1 ciudá suburbana, 5 condaos y 1 condáu autónomu.

Estos de la mesma estrémense en 5 Subdistritos, 64 poblaos y 128 villes.

## Historia y nomes
Lishui tien una historia bien llarga yá que mientres el periodu de la cultura Liangzhu fai 4000 años, hubo tribus que vivien nesta zona. Nel 589, una prefectura llamada Chuzhou foi establecida pola dinastía "Sui" colos condaos Kuocang, Songyang, Linhai, Yongjia, Angu y Lechen so la so xurisdicción. Trés años más tarde, el nome de la prefectura foi camudáu a **Kuozhou** y depués a condáu **Yongjia** nel añu 607. El nome de Kuozhou foi-y devueltu nel 621 mientres la dinastía "Tang", pero depués foi llamáu condáu **Jinyun** mientres nel primer añu de la era "Tianbao" (en 742), y de nuevamente llamóse Kuozhou nel primer añu de la era "Qianyuan" (en 758). 

En 779, mientres la dinastía "Tang", foi retitulado a condáu Lishuí. El nome de la zona camudó de nuevu nel añu 1276 mientres la dinastía "Yuan" a **Chuzhou**, el nome de la zona caltúvose hasta les dinastíes "Ming" y "Qing", cuando foi camudáu de nuevu a Lishuí. Nel añu 1935, la área dióse-y el nome oficial de Distritu Lishui. En 1949, el Distritu Especial Lishui establecióse pero depués foi abolíu en 1952, más tarde, foi reinstaurado en 1963 y la zona foi renomáu como la ciudá de Lishui. Para l'añu 1997 delles zones quedaron so la xurisdicción de Lishuí.

## Xeografía
La ciudá alcuéntrase nes siguientes coordenaes 28° 27N y 119° 55Y, partiendo con Ningde y Nanping al sureste, según con Quzhou al nordeste y Jinhua al norte, con Taizhou al noroeste, y Wenzhou al suroeste. Los montes de la zones forma parte del Monte Wuyi, los picos d'estos superen los 1000 m. siendo el más altu el Huangmaojian (黄茅尖) con 1929 m.

## Clima
Lishui cunta con iviernos curtios, dacuando con nieve, y con branos llargos y calientes, la seronda ye de les estaciones más seques.La temperatura medio en xunetu ye de 35C y xineru, el mes más fríu con 6° C. La mayoría de les precipitaciones preséntense de marzu a xunu. Nos meses de branu a seronda la rexón ye vulnerable a tifones. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* (En llingüa chino) Páxina de la ciudá de Lishui
* para saber más
* travel china
Ysidro Pendas García

**Ysidro Pendas García**  foi un fabricante de tabacu asturianu. Emigró de bien mozu a L'Habana, onde trabayó como aprendiz nuna fábrica de tabacu llamada La Sultana. Ellí convirtióse nun espertu nel mundu del tabacu al mesmu tiempu qu'estudió la parte comercial del negociu. Convencíu de que'l negociu diba ser meyor n'Estaos Xuníos que en Cuba, coló pa Nueva York el 28 de xineru de 1964. Tres años depués, abrió una fábrica de puros habanos d'alta calidá, n'asociación con otru emigrante asturianu llamáu Miguel Álvarez que tamién estuviera con él en La Sultana. La empresa llamóse *Y. Pendas & Alvarez of West Tampa*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islles de les Foques (islles Shetland del Sur)

**Les Islles de les foques** (tamién conocíes como Îles des Phoques, **Islles Foca**, **Islles Foca** y Seal Rocks) son un grupu d'islles pequeñes y castros rocosos que s'atopen a unos 7 km al norte y noroeste de la Islla Elefante, nes Islles Shetland del Sur de l'Antártida. Estiéndense d'este a oeste por unos 5 km, y tán dixebraos de la Islla Elefante por Sealers Passage. El grupu toma'l so nome de la islla más grande, que'l Capitán William Smith nomó Islla de foques en 1820 por cuenta del númberu de foques asesinaes ellí.

## Descripción
La islla de les foques ye la más grande del grupu, tien una mariña de cantiles abruptos, con una sablera arenosa na mariña occidental y delles pequeñes cales. Alcuéntrase a 125 m d'altor. Constitúyese de roques sedimentaries mal consolidaes que son susceptibles a la erosión por les foles y de la escorrentía. Otres islles del grupu tamién son rocoses con cantiles abruptos y tienen poques sableres. El xelu ye estacional.

## Importante área d'aves
Les islles, cola zona marina entrante, fueron identificaes como un área importante d'aves de 514 hectárees (IBA) por BirdLife Internacional porque sofiten delles Colonies de cría, con un total d'unes 20.000 pareyes de pingüinos. Otres aves que faen el nial nel grupu en númberos más pequeños inclúin pingüinos macaroni (350 pareyes), petreles xigantes del sur, imperial cormorant (Leucocarbo atriceps), petrel pintado (Daption capense), petreles de tormenta de Wilson, (Oceanites oceanicus), cubiertes de nieve, (Chionis albus) y Gaviotes de algues, (Larus dominicanus). Les foques de piel antártiques, (Arctocephalus gazella) reproduzen nes islles, con alredor de 600 cachorros de foques nacíos per añu. El elefante del sur, (Mirounga leonina,foca de Weddell, (Leptonychotes weddellii), foques leopardu, (Hydrurga leptonyx) y foques cangrejeres, (Lobodon carcinophaga).

## Referencies

## Enllaces esternos

*Mapa de les Islles de les foques .
Terihi

**Terihi** ye una pequeña islla predresa y deshabitada dientro del archipiélagu de la Islles Marqueses, a unos 800 metros al sur-sureste de Mohotani, na Polinesia Francesa.

En 1992, la islla pasó a tar so protección oficial por aciu la so inclusión na Reserva Natural Motane (*réserve naturelle de Motane*).

## Ver tamién
* Francia de Ultramar
* Imperiu Colonial Francés

## Referencies

## Enllaces esternos

* Mapa de localización
Aitzorrotz

**Aitzorrotz** (tamién conocíu como  polos habitantes del pueblu) ye un monte del suroeste de Gipuzkoa, dientro de la sierra de Zaraia y dientro del conceyu d'Eskoriatza.

El picu tien 738 metros d'altor sobro'l mar. Nel visu, hai una pequeña ermita del sieglu XVI. Na Edá Media esistió un castiellu del Reinu de Navarra, que controlaba'l pasu entre Arratzua-Ubarrundia, Álava, y Debagoiena en Gipuzkoa.

A lo cimero atópase un castiellu, al que se fai referencia col mesmu nome: Castiellu d'Aitzorrotz.

## Puntos de partida para xubir al visu
* Dende'l barriu Bolibar d'Eskoriatza (1 hora) y dende'l centru d'este mesmu pueblu (1 hora y 15 minutos).
* Dende'l santuariu de Dorleta, Leintz-Gatzaga: 2 hores.

## Ermita
Nel picu más altu del monte construyóse nel sieglu XVI una ermita llamada "Santi Kurutze". La planta rectangular y cubierta a cuatro agües actual son resultáu de la restauración del añu 1953. Nel ala sur de la ermita hai un pequeñu barcal, probablemente fechu para aprovechar meyor l'agua del teyáu. Ye una obra realizada en roca, de planta rectangular (planta de 3,30 metros por 4, y altor de 1,50 metros) y tien capacidá para unos 20.000 llitros. Entá caltién dellos restos de la capa de morteru utilizada para penerar l'agua de los murios.

Frente a esti peñón, 70 metros al sur, hai otru peñón altu, que formaría parte del mesmu sistema de fortificación, a manera de mirador, yá que nél atopáronse restos de materiales medievales. Lo mesmo asocede coles roques del noroeste del santuariu: amás del material arqueolóxico atopáu, nes mesmes roques esisten muertes que demuestren que sirvíen para realizar almacenes o estructures o edificios similares.

## ''Atxorrotx eguna'' ("Día d'Atxorrotx")
Entaman tolos años los eskoriatzarras el primer domingu de mayu.

## Ver tamién
* Debagoiena
* Aitzorrotz (coordillera d'Andimendi, Navarra)
* Cueva d'Uxar

## Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Polaridá (química)

La **polaridá química** ye una propiedá de les molécules que reflexa la separación de cargues eléutriques dientro d'elles, influyendo na so solubilidá, puntos de fusión y ebullición, y les fuercies intermoleculares. Por exemplu, l'agua, una molécula polar, disuelve compuestos iónicos como'l NaCl al interactuar colos sos iones gracies a la so diferencia de cargues.

Los enllaces covalentes pueden ser polares o apolares dependiendo de la diferencia d'electronegatividá ente los átomos y la distribución d'electrones. Nos enllaces polares, los electrones compártense de manera desigual, xenerando polos positivos y negativos. Sicasí, una molécula puede ser apolar si la xeometría de la molécula anula los momentos dipolares, mesmo si tien enllaces polares.

La polaridá d'una molécula depende del momentu dipolar, que resulta de la suma vectorial de los momentos dipolares de los sos enllaces. Molécules como l'agua tienen un altu momentu dipolar pola so estructura en "V", ente que molécules simétriques como l'O₂ son apolares.

En disoluciones rixe la norma "asemeyáu disuelve a asemeyáu": sustancies polares disuelven polares y apolares disuelven apolares. La polaridá tamién afeuta a les fuercies intermoleculares (como les dipolu-dipolu y les de dispersión), al estáu d'agrupación y a les propiedaes termodinámiques.

Les molécules anfipátiques, con rexones polares y apolares, son esenciales en bioloxía. Los fosfolípidos, por exemplu, formen bicapes lipídiques nes membranes celulares, facilitando la interacción col agua y la separación de compartimentos celulares.

## Referencies

## Enllaces esternos
Leticia Baselgas

**Leticia González** , conocida artísticamente como **Leticia Baselgas**, ye una cantante, panderetera y artista visual asturiana. Forma, xunto a Rubén Bada, el grupu de post folk asturianu L-R. Garrá'l so nomatu del pueblu de Baselgas (conceyu de Grau), au tien la so residencia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Christopher Newport

**Christopher Newport**  foi un marín y corsariu inglés, recordáu por haber encabezáu'l *[[Susan Constant]]*, el mayor de los tres barcos que tresportaron los primeros colonos que la Compañía de Virxinia unvió a Norteamérica en 1606 y que fundaron en 1607 l'asentamientu de Jamestown na colonia de Virxinia, que se convirtió nel primer asentamientu permanente inglés nel continente. Nesa espedición Newport diba tamién al mandu de les otres dos naves d'aquel viaxe inicial, n'orde de tamañu, el ''Godspeed'' y el ''Discovery''.

Fixo dellos viaxes de suministru ente Inglaterra y Jamestown; en 1609, convirtióse nel capitán de la nueva nave de suministru de la compañía de Virxinia, el *Sea Venture*, que s'enfrentó a un furacán mientres la misión del Third Supply y que naufragó nel archipiélagu de les Bermudes.

Newport, na redolada de Cincinnati, y la Universidá Christopher Newport () de Newport News (Virxinia), fueron nomaos nel so honor.

## Referencies

## Enllaces esternos
Aurora Bermúdez Nava

**María Aurora Bermúdez Nava**  ye una maestra y escritora asturiana qu'escribe en gallegoasturianu.

## Obres

## Xéneru infantil
* *Llambisques* (2024)
* *Col corazón na boca* (2019)
* *Un regalo máxico pra Irene* (2011)
* *Como el can y el gato* (2009)

## Otres obres
* *Parque Histórico del Navia: a esperanza de nun siguie perdendo el tempo, de nun deixar pasar máis oportunidades* (2009)
* *Un mañuzo de recuerdos prá clase de Gallego-asturiano* (2008)
* *Falando nel desván* (1999)

## Referencies

## Enllaces esternos
Herrería

**Herrería** ye un conceyu y una llocalidá de la provincia de Guadalaxara, comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Cerda

**Cerda** pue referise a:

* Cerda o serda, pelo fuerte d'un animal o fibra artificial colo que se faen los cepiyos de dientes o les cuerdes de los instrumentos de cuerda.
* Cerda (Italia), una comuña de la ciudá metropolitana de Palermo.
Cánicas Athletic Club

El **Cánicas Athletic Club**, conocíu comúnmente como **Cánicas AC**, ye un club de fútbol de Cangues d'Onís, Asturies, fundáu en 2007. L'equipu destaca pol so papel nes categoríes rexonales asturianes, onde compite de manera continua. 

## Historia

El club fundóse en 2007 y dende entós consolidóse como una de les entidaes de fútbol más representatives de Cangues d'Onís. La so trayeutoria ta marcada por categoríes como la Tercera Asturfútbol, Segunda Asturfútbol y la Primera Asturfútbol.

El Cánicas tuvo la so meyor temporada en Primera Rexonal en 2020-21, onde llogró un destacable 4º puestu.

El Cánicas Athletic Club ye la refundación del Cánicas Atlético. So esti nome'l club llogró xugar la tercer división na temporada 1987/1988, quedando decimonovenu y baxando a Rexonal Preferente.

## Estadios
El club disputa los sos partíos como llocal nel **Nuevu Santa Cruz**.

## Gráficu de evolución histórica

## Trayectoria reciente

## Enllaces esternos

Historial del Cánicas Athletic Club en Fútbol Regional
Islles del mar de la China Meridional

Les **islles del mar de la China Meridional** o tamién conocíes en Filipines como **islles del mar de Filipines Occidental** (en chinu : 南海诸岛; en vietnamita : *Các quần đảo trên biển Đông*) son un archipiélagu de más de 250 islles, atolones, cayos, petones de coral y bancos de sable, nel mar de China Meridional, nengunu de los cualos tienen pueblos nativos, con solo dalgunos con suministru d'agua natural, y munchos de los cualos tán de forma natural so l'agua mientres la marea alta, o bien tán somorguiaos de forma permanente. Les islles arrexúntense en trés archipiélagos, más el Bancu Macclesfield y Baxu de Masinloc (Scarborough). En xunto tienen una superficie total de tierra de menos de 15 kilómetros cuadraos en marea baxa:

* Les islles Spratly, en disputa ente la República Popular China, la República de China (Taiwán) y Vietnam, con Malasia, Brunéi y Filipines reclamando partes del archipiélagu.

* Les islles Paracel, en disputa ente la República Popular China, la República de China y Vietnam, ocupaes pola República Popular China.

* Les islles Pratas, tan en disputa ente la República Popular China y la República de China, ocupaes pola República de China.

* El Bancu Macclesfield, apostáu ente la República Popular China, la República de China, Filipines y Vietnam, ensin tierra percima del nivel del mar.

* El Baxu de Masinloc o Scarborough, apostáu ente la República Popular China, Filipines y la República de China, con solo roques percima del nivel del mar.

Hai minerales, gas natural, y depósitos de petroleu nes islles y sol so fondu marín cercanu, tamién una bayura de vida marina, tradicionalmente esplotaes por toles naciones demandantes mientres munchos años.

## Ver tamién

* Xeografía d'Asia
* Mar de la China Meridional
* Archipiélagu
*
* Asia Oriental

## Referencies

## Enllaces esternos
Depósitu d'agües de Trubia

El **depósitu d'agües de Trubia** ye un depósitu d'agua na parroquia uvieína de Trubia, n'Asturies. Ye unu de los 52 que tien el conceyu d'Uviéu y tien una capacidá de 3070 metros cúbicos pa abastecer les poblaciones de La Fábrica, Molina y Quintana.

Ye una obra de los años 30 y 40 del inxenieru Ildefonso Sánchez del Río y ta catalogada nel Catálogu Urbanísticu del Conceyu d'Uviéu.

## Ver tamién
*EDAR de Trubia

## Referencies

## Enllaces esternos
Kanlaon

**Kanlaon** ye un volcán activu en Filipines. Ye un estratovolcán asitiáu nes provincies de Negros Occidental y Negros Oriental.

## Carauterístiques físiques
El Kanlaon ye el visu más altu de la gran islla de Negros nes Visayas. Tien una altitú de 2.435 metros y un diámetru de 30 km de base y chíscase por flujos piroclásticos y cráteres. El so visu contién una caldera septentrional ancha y estendida con un llagu. Un cráter más pequeñu pero más activu alcuéntrase nel sur.

El volcán tien trés agües termales nes sos faldes: Mambucal, Bucalan y Bungol. Los sos edificios volcánicos axacentes son el monte Silay y el monte Mandalagan, al norte del Kanlaon. La ciudá de Kanlaon asítiase al llau del volcán.

Entró n'erupción el 9 d'avientu de 2024.

## Referencies

## Enllaces esternos
Leticia González

**Leticia González** pue referise a:

* Leticia Baselgas, música asturiana.
* Leticia González Herrero, química española.
La Fábrica (Trubia)

**La Fábrica** ye un llugar de la parroquia de Trubia, nel conceyu asturianu d'Uviéu.

## Situación
Allúgase a 12 km d'Uviéu y a un altor de 86 msnm.

## Población
Tien una población de .

## Ver tamién

## Notes


## Referencies

## Enllaces esternos
Roses

**Roses** ye un conceyu de la provincia de Girona, na comunidá autónoma de Cataluña (España).

## Referencies

## Enllaces esternos
EDAR de Trubia

La **EDAR de Trubia** ye una estación depuradora de les agües residuales del nucleu urbanu de Trubia, nel conceyu asturianu d'Uviéu. Alcuéntrase na parroquia d'Udrión a la vera'l ríu Nalón y tien capacidá pa tratar los vertíos de 11414 habitantes, equivalente a 2400 m3/día.

Les instalaciones son xestionaes por Cadasa dende 2003 y faen un pretatamientu biolóxicu de les agües residuales con capacidá de 97 l/s y un tratamientu biolóxicu con capacidá pa 49 l/s. Tamién tien un sistema de reutilización d'agua pal riegu y llavaos industriales. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Amadeo de Souza-Cardoso

**Amadeo de Souza-Cardoso** (14 de payares de 1887, Amarante - 25 d'ochobre de 1918, Espinho), foi un pintor portugués.

Ún de los primeros pintores modernos de Portugal, vivió en París, onde conoció a dalgunos grandes pintores de la dómina, como Amedeo Modigliani, y foi principalmente influyíu pol cubismu y el futurismu. Tornó a Portugal per cuenta de la Primer Guerra Mundial y buscó desendolcar un estilu personal. Morrió con 30 años na pandemia de gripe de 1918.

## Referencies

## Enllaces esternos
Joaquín Navia Osorio y Miranda

**Joaquín de Navia-Osorio y Miranda**  foi un noble y militar asturianu, VII marqués de Santa Cruz de Marcenao y VII vizconde de Puerto.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tudela

Col nome de **Tudela** podemos referinos a:

*Tudela, un conceyu y una ciudá española de la Comunidá Foral de Navarra.
*Tudela, un antiguu conceyu asturianu que xuntóse al d'Uviéu en 1857.
*Tudela Agüeria, una parroquia del conceyu asturianu d'Uviéu. 

## Referencies
Hidroeléctrica de Trubia

**Hidroeléctrica de Trubia** foi una empresa asturiana fundada el 12 de xunetu de 1902 en Trubia dedicada a la producción eléctrica. En 1962 compróla Hidroeléctrica del Cantábrico, que la mantuvo como filial independiente hasta 1992, añu nel que la integró completamente na empresa.

Contaba con una central hidroeléctrica en Soto, alimentada poles agües del ríu Nalón. Taba formada por dos edificios comunicaos por un corredor de madera que diba pela canal y una tercer construcción pal tresformador.

A mediaos del sieglu XX tamién abrió otra pequeña central en Quintana, con agües que veníen dende'l banzáu del Machón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tudela (Asturies)

**Tudela** foi un conceyu asturianu que desapaeció en 1857 al xuntase al d'Uviéu.

Taba formáu poles parroquies de Tudela Agüeria, Veguín, Santolaya, Naves, Lluniego y Santianes. Llendaba al norte col conceyu d'Uviéu, al oeste col de La Ribera, al sur col de Mieres y al este col de Llangréu.

Nel censu de 1857 tenía una población de 2797 persones.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842. Municipio: 33503 Tudela
Jacinta Vigil de la Rúa

**Jacinta Antonia Vigil de la Rúa y Quiñones**  foi la II marquesa de Santa Cruz de Marcenao. 

Yera fía de Sebastián Vigil de Quiñones, I Marqués de Santa Cruz de Marcenao y Isabel de la Rúa y casó con Juan Antonio Navia Osorio y Argüelles de Celles, col que tuvo tres fíos: Rosa Francisca Navia Osorio y Vigil, Señora de Montenegro y Lantoira; Álvaro Navia Osorio y Vigil, III Marqués de Santa Cruz de Marcenao y Josefa Navia Osorio y Vigil.

Al morrer el so hermanu mayor Juan Domingo ensin descendencia enantes que'l so pa, ella foi la heredera de los títulos de la familia. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Sebastián Vigil de Quiñones

**Sebastián Vigil de Quiñones y de la Concha**  foi un noble asturianu, I marqués de Santa Cruz de Marcenao, I vizconde de Puerto y caballeru d'Orde de Calatrava. 

Yera el segundu fíu de Bernabé Vigil Bernardo de la Rúa, Señor de la Casa de Vigil, diputáu y procurador xeneral y Antonia de la Concha Pérez de Oviedo. Al morrer el so hermanu mayor, Bernabé, quedó como herederu de la Casa. 

Casó con Isabel de la Rúa, cola que tuvo tres fíos: Juan Domingo, que morrió ensin descendencia enantes que'l so pa; Jacinta, II marquesa de Santa Cruz de Marcenao y María Teresa. Al morrer Isabel en 1667 casó con María Josefa de Ribas y Guerra, cola que tuvo otres dos fíes: Rosa Gertrudis y Josefa María.

Polos servicios prestaos a la corona Carlos II prémialu primeru col títulu de caballeru de la Orde de Calatrava (1669) y el 28 d'agostu de 1679 col de marqués y vizconde. Pa poder facese con estos títulos tuvo que pagar 3000 ducados de vellón

## Referencies

## Enllaces esternos
Accidentalismo

En política , el **accidentalismo** ye la posición política que considera irrelevante la forma d'Estáu d'un país, yá sía monarquía o república .

Los   defensores del accidentalismo sostienen que los problemes d'un país nun deriven de la so estructura estatal, sinón de cómo se xestiona dicha estructura. Nel contestu español, esta corriente de pensamientu tuvo relevancia ente la derecha monárquica mientres la Segunda República, que vía la forma d'Estáu (monarquía o república) como secundaria frente a una fayadiza xestión política. Más tarde, tres l'aprobación de la Constitución de 1978, el *accidentalismo tamién se venceyó a posiciones defendíes pol Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) y, en cierta midida, por dellos sectores del Partíu Popular (PP), que priorizaben la *funcionalidad del sistema democráticu percima d'alderiques sobro la forma del Estáu.
Guillermo Martínez Suárez

**Guillermo Martínez Suárez**  ye un políticu asturianu. Afiliáu dende mozu al PSOE y a la UXT, participa activamente en dambes organizaciones. Ocupó dellos cargos políticos de relevancia: Director Xeneral de Mocedá del Gobiernu del Principáu d'Asturies (2007-2011), alcalde de Siero (2011) y Conseyeru de la Presidencia del Gobiernu d'Asturies (2012-2019).

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco Antonio Elorza y Aguirre

**Francisco Antonio de Elorza y Aguirre**  foi un militar español del cuerpu d'artillería. Ye conocíu por dirixir la Fábrica d'Armes de Trubia dende 1845 hasta 1867 y la Fábrica d'Armes d'Uviéu ente 1855 y 1859. En Trubia creó la Escuela de Formación Profesional Obrera en 1850, siendo una de les primeres escueles de formación profesional d'Europa.

El 28 de mayu de 1887 el Conceyu d'Uviéu decidió da-y el nome de Cai Xeneral Elorza a la carretera que xunía la Estación del Norte cola Fábrica d'Armes. También tien una cai dedicada en Trubia (Cai Xeneral Elorza)  y otra en La Felguera.

## Referencies

## Enllaces esternos

* El Tesoro de Oviedo 
* Enciclopedia Auñamendi 
* Nucleosa: Francisco Antonio Elorza
Estación del Norte

Col nome d**'Estación del Norte** podemos referinos a:

*Estación del Norte d'Uviéu, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
*Estación del Norte de Xixón, nel conceyu asturianu de Xixón.
Rano Kau

**Rano Kau** ye un volcán estintu que forma'l puexu suroeste de la Islla de Pascua, una islla chilena nel océanu Pacíficu. Formóse a partir de fluxos de lava basáltica nel pleistocenu, y les sos roques más nueves daten de fai ente 150.000 y 210.000 años.

## Descripción
Nel estremu sudoeste de la Islla de Pascua, frente a l'aldega ceremonial de Orongo asitiada nel cantu del volcán Rano Kau, atópense trés pequeños castros moldiaos pola erosión del vientu y les corrientes marines que reciben los nomes de Motu Nui, Motu Iti y Motu Kao Kao. Por cuenta del so pequeñu tamañu y al so difícil accesu, los motus nun tán habitaos por seres humanos pero acueyen a una gran cantidá d'aves y otres especies de fauna marina.

La depresión interior de Rano Kau correspuende a una caldera volcánica de 1,5 km de diámetru y nel so interior atópase una llaguna, a unos 250 metros de fondura, terminando una rimada bastante pronunciada . Na llaguna esisten pequeñes islles de totora y una abondosa vexetación y microfauna. Na parte cimera del cráter, nel estremu suroeste, esiste una quebra conocida como Kari-Kari. 

Cerca del cantu más angostu y nel estremu oeste del volcán, ta la l'aldea ceremonial d'Orongo, conformada por 50 cases de piedra de forma elíptica qu'ufierten una perfecta visión de los trés castros qu'hai frente al Rano Kau. Esta aldega yera habitada solamente nos díes que precedíen a la ceremonia del Home Páxaru o Tangata Manu que celebróse hasta finales del .

## Ver tamién
* Islla de Pascua

## Referencies

## Enllaces esternos

*de Motus de Islla de Pascua .
Honoré Daumier

**Honoré Victorin Daumier**  foi un caricaturista, pintor, ilustrador, grabador, dibuxante y escultor francés de la dómina realista.

## Referencies

## Enllaces esternos
Valeria Castro

**Valeria Castro**  ye una desarrolladora y productora de videoxuegos.

## Trayectoria profesional
Nacida n'Uruguái y criada n'Elx, Alicante (España), dende temprana edá foi una apasionada de los videoxuegos. En llicenciándose en Publicidá y especializase en diseñu gráficu ya ilustración, camudó a Colonia (Alemaña) para trabayar como diseñadora UI/UX, trabayu que más palantre-y daría la oportunidá de trabayar en Beixín (China) como Lead Designer.

Con 24 años volvió a España ya instalóse en Madrid para cursar un Máster d'Informática gráfica, xuegos y realidá virtual, estudios que compaxinó col so trabayu como productora en *Bitoon Games*, una de les empreses de videoxuegos más grandes d'España. En supervisando a un equipu de desenvolvimientu 100% masculín, decide, a los 26 años, crear la so propia empresa.

En 2015 fundó Platonic Games, coles mires de faer xuegos para móviles, con una estética kawaii, y más diversos y accesibles. Platonic Games, con sede en Madrid, convirtióse nuno de los estudios indie más grandes d'España, con un equipu diversu, y con una mayoría de muyeres en plantía. En 2016 aceptó un puestu como profesora de Producción na Universidá de Tecnoloxía y Arte Dixital.

Los sos xuegos fueron galardonaos por grandes empreses como Google y Apple, gracies a lo cual foi ponente y convidada n'eventos y conferencies internacionales entamaos por *Women in Games* y *Google Play Games*. La revista nacional DeVuego nombrola Diseñadora del Añu 2017 como reconocencia pol so trabayu nel títulu 'Symmetry'. La revista *Mujeres a Siguir* nominóla en 2018 na categoría de Tecnoloxía.

En 2019 foi escoyida presidenta de DEV, asociación d'empreses desarrolladoras de videoxuegos tantu españoles como internacionales con sede n'España.

## Reconocencies

* En 2017, meyor diseñadora.
* En 2018, premiu MAS en tecnoloxía.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hilda Farfante

**Hilda Farfante**  ye una maestra asturiana, activista pola recuperación de la memoria histórica.

## Trayectoria
Nació en Bisuyu, una parroquia de Cangas del Narcea. Yera fía de Balbina Gayo, maestra y directora de la escuela de Cangas, y de Ceferino Farfante, maestru miembru de les misiones pedagóxiques que llevaben la cultura a les zones rurales. Dambos, maestros allegaos a la causa republicana, fueron fusilaos el 8 de setiembre de 1936 por una columna de requetés de Galicia que sofitaben al bandu franquista. A la so madre soterráronla nuna cuneta, y al so padre, al qu'atraparon cuando esti foi a intentar a salvar a la so muyer, refundiáron-y por un ribayu al acabar el día.

Énte l'amenaza de los asesinos de querer acabar con tola familia, el so güelu y el so tíu fuxeron a los montes de Ponticiella con Hilda Farfante, de cinco años, y los sos dos hermanes, de 7 y 4. Darréu, dixebraron a les hermanes y Hilda Farfante foi vivir cola so tía en Bual cola tamién maestra Guillermina.

Con nueve años, Farfante yá ayudaba a Guillermina nes sos clases. Dempués, estudió pedagoxía y convirtióse en maestra y directora d'escuela. Mientres la dictadura franquista, Farfante vivió col mieu a les represalies. Yá na democracia, dedicóse a la recuperación de la memoria histórica y a buscar los restos mortales de los sos padres.

En 1984, con fondos propios de la so familia, realizóse una cata na zona de Veigairréi onde se pensaba que podríen tar los sos padres, anque ensin ésitu. En 2020, mientres la redacción de la Llei de Memoria Histórica d'España, Farfante unvió-y una carta al presidente del Gobiernu Pedro Sánchez con propuestes concretes pa poder alcontrar a les persones sumíes mientres la guerra civil española y el franquismu, ya incluyó un pidimientu personal coles indicaciones de los llugares nos que pensaba que los sos padres podríen tar soterraos. Tres l'aprobación de la llei en 2021, el Gobiernu del Principáu d'Asturies realizó otra busca, anque tampoco toparon los cadabres de Balbina y Ceferino.

## Reconocencies
En 2013, Pilar López Solanu recoyó'l testimoniu de Farfante nel documental *Las maestras de la República*, ganador del Premiu Goya al meyor documental. En 2017, l'Asociación Trece Roses d'Asturies concedió a Farfante'l so premiu añal pol so llabor na recuperación de la memoria histórica. Esi mesmu añu, foi reconocida col Premiu a les Llibertaes Rafael del Riego, impulsáu polos conceyos de Tinéu, n'Asturies, y Las Cabezas de San Juan, en Sevilla.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Vostok

La **islla Vostok**, tamién conocida como **islla Staver**, ye una islla de coral despoblada nel área central del océanu Pacíficu, parte de les Islles de la Llinia, pertenecientes a la República de Kiribati. Otros nomes anteriores de la islla fueron: Anne, Bostock, Leavitts, Reaper, Staver, Vostock, Wostock o Wostok.

Descubierta en 1820 pol esplorador rusu Fabian Gottlieb von Bellingshausen, que nomó la islla según el nome del so barcu Vostok (Восток, que significa "Este" en rusu. Solo tien 1.5 kilómetros de llargor (), tien una apariencia triangular y álzase hasta 5 metros sobro el nivel del mar. El centru de la islla ta cubiertu d'árboles del xéneru Pisonia grandis, por cuenta de ello los intentos de cultivar cocoteros en 1922 fracasaron por cuenta de la trupa vexetación d'árboles que torga la crecedera d'otres plantes.

Vostok foi impuesta so l'Acta d'Islles Guaneras de 1856, pero nunca foi minada por fosfatu.

La islla Vostok ta protexida como «Santuariu de Vida Selvaxe de la Islla Vostok», protexendo importantes colonies d'aves marines como el alcatraz patirrojo (*[[Sula sula]]*), la fragata chica (*[[Fregata minor]]*), y el charrán blancu (*[[Gygis alba]]* ).

## Referencies

## Enllaces esternos
 
*
Gisela Vaquero

**Gisela Vaquero**  ye una diseñadora y desarrolladora de videoxuegos catalana, fundadora y CEO en *Jellyworld Interactive*.

## Biografía
Matriculóse na Escuela d'Arte Cimeru de Diseñu, en Girona. Decidió que quería ser guionista de videoxuegos. En 2005, graduóse en Publicidá y Relaciones Públiques na Universidá de Girona. En 2008, dempués estudió Comunicación Audiovisual na Universidá de Barcelona, llogrando'l grau. Tamién se formó en Guión de Videoxuegos, faciendo en 2011 un máster en Diseñu y Programación de Videoxuegos, na Universidá Politécnica de Cataluña. Yera la única muyer ente 30 estudiantes. Nesi tiempu, diose cuenta de que nun había nenguna organización de videoxuegos, pero navegando per Internet vio iniciatives qu'había n'Estaos Xuníos o en Londres para promover la presencia femenina, y eses idees daríen el so frutu en 2017, al crear l'asociación *Women in Games*.

### Trayectoria profesional
En 2011 empezó a trabayar como diseñadora de videoxuegos. Depués tuvo en *Codiwans*, en Barcelona, faciendo un xuegu indie, collaborando con dellos equipos. Ente 2014 y 2016 trabayó en Davalor Salud, en Pamplona, onde fixo la función de *lead designer*, amás de xestionar los equipos, más en xeres de la producción. Darréu, foi a Irlanda del Norte. Ellí foi onde se propunxo crear los sos propios proyectos, y asina surdió *JellyWorld Interactive*, de la que ye CEO. Tamién ye presidenta de l'asociación de *Women in Games*, n'España, que foi creada en 2017, xuntu con un grupu de muyeres desarrolladores españoles. Llanzó al mercáu los xuegos *Trainpunk Run* (2018) y *Woman’s Quiz* (2019). Dende 2019 trabaya na Universidá Abierta de Cataluña como profesora collaboradora nel máster de Diseñu y Desenvolvimientu de Videoxuegos.

## Reconocencies
* 2018. Nomada a los premios europeos Women in Games.
* 2018. Premiu Aspasia.
* 2021. Premiu Dixital Jove "Dixital. Muyer. Plural".

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Coronación

La **islla Coronación** ye la más grande de les islles Orcades del Sur en L'Antártida. La islla alcuéntrase nuna dirección polo xeneral este-oeste y mide 40 km de llargu y ente 5 a 13 km d'anchu. Ta principalmente cubierta per xelu y abarca numberoses badees, glaciares y picos. El so puntu más altu ta a 1265 m s. n. 

## Historia
Foi afayada n'avientu de 1821, nel cursu del cruceru conxuntu del capitán Nathaniel Palmer, un marín d'Estaos Xuníos, y el capitán George Powell, un marín británicu. Foi llamada asina por Powell n'honor de la coronación de Xurde IV del Reinu Xuníu, quien se convirtiera nel rei de Gran Bretaña en 1820.

## Base C
La **base C** o Badea Sandefjord (*Station C — Sandefjord Bay*): punta Moreton na **badea Sandefjord** foi construyida pol Reinu Xuníu'l 19 de febreru de 1945 pero nunca foi ocupada. Colapsó'l 1 de febreru de 1955. El 21 de xineru de 1946 foi remplazada pola *Station C — Cape Geddes* allugada na península de la islla Laurie, ocupada hasta'l 17 de marzu de 1947 cuando foi cerrada .

## Reclamaciones territoriales
Arxentina inclúi a la islla nel Departamentu L'Antártida Arxentina dientro de la provincia de Tierra del Fueu, Antártida ya Islles del Atlánticu Sur, y pal Reinu Xuníu integra'l Territoriu Antárticu Británicu, pero dambes reclamaciones tán suxetes a les disposiciones del Tratáu Antárticu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Islla Tennent

La **Islla Tennent** o **Islles Tennent** (n'inglés: *Tennent Island*) son un grupu d'islles despoblades del Árticu na rexón de Kitikmeot, nel territoriu de Nunavut en Canadá. Les islles atópense nel estrechu de Rai ente les islles Clarence y les islles Beverly. El puntu Thomson d'islla del Rei Guillermo atópase 3,5 km de distancia, al traviés de la Canal de Humboldt. La Islla Matty alcuéntrase a 3,7 km al este, tando dixebraes pol Estrechu de Wellington. La península Oscar de la Badea Boothia esta escontra el nordeste.
 
Les Islles Tennent son baxes y con llagos. Al igual que Puertu Emerson, un puertu de dos milles d'anchu, fueron llamaes asina n'honor de Emerson Tennent, por Sir John Ross mientres el so segundu viaxe Árticu.

## Vease tamién
* Xeografía de Canadá

## Referencies

## Enllaces esternos

*Map.
Llinguáu

Col términu «**llinguáu**» podemos referinos:

* al pexe *[[Solea solea]]*, tamién llamáu llinguáu finu, llinguáu de verdá, rapapelu, acedía o anxelín;
* al pexe *[[Dicologlossa cuneata]]*, tamién llamáu acedía.
* al pexe *[[Pegusa lascaris]]*, también llamáu llinguáu sabliegu.