open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Theta Virginis

**Theta Virginis** (θ Vir / 51 Virginis) ye una estrella múltiple na constelación de Virgu de magnitú aparente +4,38.
Anguaño nun tien nome propiu, pero na obra Surya Siddhanta yera **Apami-Atsa**, «el neñu de les agües».
Coles mesmes, na astronomía china yera, xunto a otra estrella güei desconocida, **Ping Taou**, «el camín llanu».

El sistema, distante 136 años lluz del Sistema Solar, consta de trés estrelles, Theta Virginis A, Theta Virginis B y Theta Virginis C.
**Theta Virginis A** ye, de la mesma, una estrella binaria, siendo denominaes los dos componentes Theta Virginis Aa y Ab.
La primera d'elles ye una subxigante blanca de tipu espectral A1IV con una temperatura superficial de 9450 K.
Ye 135 vegaes más lluminosa que'l Sol y tien una masa de 2,5 mases solares.
Con un radiu 4,3 vegaes más grande que'l radiu solar, xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 13 km/s, siendo el so periodu de rotación inferior a 16 díes.
Pela so parte, Theta Virginis Ab ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A5V.
Con una temperatura efectivo de 8300 K, la so lluminosidá ye 14 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Tien una masa de 1,85 mases solares y el so radiu ye un 20% más grande que'l del Sol.
Catalogada como «estrella con llinies metáliques» ye, probablemente, tamién un rotor lentu, consistente con dicha clasificación.
La metalicidá de dambes estrelles ye un 40% inferior a la solar
La separación media ente Theta Virginis Aa y Ab ye de 39 UA y el so periodu orbital ye de 116 díes.

**Theta Virginis B** tien magnitú +9,4 y ta dixebrada visualmente 7 segundos d'arcu de Theta Virgins A.
Anque nel pasáu foi-y atribuyíu un color violeta, güei sábese que ye una nana mariella de tipu G0 non bien distintu al Sol, siendo un 40% más lluminosa qu'ésti.
Alcuéntrase a una distancia de 690 UA al respective de la binaria Aa-Ab y emplega más de 7800 años en completar una órbita en redol a ella.

Completa'l sistema **Theta Virginis C**, de magnitú +10,4.
Ye una nana mariella de tipu G8V —paecida a ξ Bootis o 41 Arae— que tarda siquier 230.000 años en dar una vuelta alredor de les tres estrelles interiores.
La edá del sistema ye de 560 millones d'años.

## Referencies
Theta1 Crucis

**Theta1 Crucis** (θ1 Cru / HD 104671 / HR 4599) ye una estrella binaria na constelación de la Cruz del Sur de magnitú aparente +4,30.
Comparte la denominación de Bayer «*[[Theta]]*» con θ<sup>2</sup> Crucis, dambes estrelles separaes visualmente 12,5 minutos d'arcu.

Theta1 Crucis ye una binaria espectroscópica —la so duplicidá foi establecida pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales— con un periodu orbital de 24,48 díes. La órbita ye notablemente escéntrica (ε = 0,61).
El tipu espectral conxuntu ye Am, onde la *m* indica que ye una estrella con llinies metáliques. Éstes son estrelles que'l so espectru presenta llinies d'absorción fuertes de dalgunos metales y débiles d'otros. Esta composición anómala produzse porque dalgunos elementos qu'absuerben meyor la lluz xuben escontra la superficie ente qu'otros fúndense pola fuercia de la gravedá.
Esti efeutu namái tien llugar namái si la velocidá de rotación ye baxa, como nel casu de sistemes binarios onde la rotación de les componentes ralentizóse por cuenta de la fuercia de marea.
La brillosa Siriu, Cástor&nbsp;B o Mizar&nbsp;B son trés de les estrelles más conocíes d'esta clase.

Theta1 Crucis alcuéntrase a 230&nbsp;años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Referencies
Theta Persei

**Theta Persei** (θ Per / 13 Persei / HD 16895 / HR 799) ye una estrella binaria na constelación de Perséu.
Asitiada a 36,6 años lluz del Sistema Solar, tien magnitú aparente +4,12.

La componente principal del sistema, **Theta Persei A** (GJ 107 A), ye una nana mariella de tipu espectral F7V con una temperatura efectivo de 6238 - 6350 K —el valor varia según la fonte consultada—, aproximao 520 K cimera a la del Sol.
Relluma con una lluminosidá 2,44 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
La so cercanía al Sistema Solar dexó midir directamente'l so diámetru angular y calcular el so diámetru, resultando ser ésti un 30% mayor que'l del Sol.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada ente 6 y 9 km/s, lo que da llugar a un periodu de rotación inferior a 11 díes.
La so masa ye un 25% mayor que la masa solar y tien una edá envalorada de 1150 millones d'años.
El so metalicidá, bayura relativa d'elementos más pesaos que'l hidróxenu, ye comparable a la solar ([Fe/H] = +0,06). Coles mesmes, les bayures relatives d'otros elementos —sodiu, magnesiu, aluminiu, siliciu o azufre— son bien asemeyaos a les atopaes nel Sol.

**Theta Persei B** (GJ 107 B) ye una nana colorada de tipu espectral M1.5V que la so masa envalorada asitiar ente'l 43% y el 51% de la masa solar. Visualmente a 20,5 segundos d'arcu de la so compañera, la separación media ente dambes estrelles ye llixeramente menor de 250 UA —unes 8 vegaes la distancia qu'hai ente Neptunu y el Sol—, siendo'l periodu orbital de 2720 años.
La órbita del sistema ye moderadamente escéntrica (ε = 0,13), polo que dicha separación varia ente 216 y 280 UA.
El periastru —mínima distancia ente los dos componentes— tuvo llugar en 1613 y el apoastru va asoceder nel añu 2970.
El planu orbital ta inclináu 75º respectu al planu del cielu.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
Theta Piscium

**Theta Piscium** (θ Psc / 10 Piscium) ye una estrella na constelación de Piscis de magnitú aparente +4,28.
Nun tien nome propiu habitual, pero na astronomía china, xunto a Fum al Samakah (β Piscium), γ Piscium, ι Piscium y ω Piscium, formaba **Peih Leih**, «el rescamplu».
Alcuéntrase a 159 años lluz del Sistema Solar.

Theta Piscium ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III.
Tien una temperatura efectivo de 4699 K y ye 51 vegaes más lluminosa que'l Sol.
El so diámetru angular, una vegada consideráu'l escurecimientu de llimbu, ye de 2,00 ± 0,02 milisegundos d'arcu; ello dexa evaluar el so diámetru real, resultando ser ésti 10,5 vegaes más grande que'l diámetru solar.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 1,9 km/s.
Tien una edá envalorada de 4330 millones d'años y, como la mayor parte de les estrelles de la nuesa redolada, ye una estrella del discu finu.

Theta Piscium presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— daqué menor que la solar ([Fe/H] = -0,10).
Otros elementos como sodiu, aluminiu y siliciu presenten unos niveles comparativamente iguales a los de fierro, magar Theta Piscium paez ser daqué deficitaria en bariu ([Ba/Fe] = -0,14).

## Referencies
Theta1 Microscopii

**Theta1 Microscopii** (θ1 Mic / HD 203006 / HR 8151) ye una estrella de la constelación de Microscopium. De magnitú aparente +4,78, ye la tercera más brillosa de la constelación detrás de γ Microscopii y ε Microscopii, siendo'l so rellumu llixeramente mayor que'l de α Microscopii. Comparte la denominación de Bayer *[[Theta]]* con Theta2 Microscopii, ésta última unes tres veces más alloñada que Theta1 Microscopii, que s'atopa a 187 años lluz del Sistema Solar.

Theta1 Microscopii ye una estrella blanca de tipu espectral A2pCrEuSr. La *p* indica que ye una estrella A peculiar. Estes estrelles carauterizar por tener campos magnéticos intensos y espectros con llinies especialmente fuertes de ciertos elementos químicos, que la so intensidá varia cola rotación de la estrella. En Theta1 Microscopii destaquen les llinies debíes a cromu, europiu, estronciu y magnesiu, que varien col so periodu de rotación de 2,12 díes. Catalogada como variable Alfa2 Canum Venaticorum, el so rellumu varia 0,12 magnitúes nun periodu de 2,12 díes. El prototipu d'estes variables ye la componente principal de Cor Caroli (α2 Canum Venaticorum).

La temperatura superficial de Theta1 Microscopii ye de 9750 K. Con una lluminosidá 33 vegaes mayor que la del Sol, la so masa ye de 2,3 mases solares. Tien una edá envalorada de 275 millones d'años.

## Referencies
Theta1 Tauri

**Theta1 Tauri** (θ1 Tau / 77 Tauri / HD 28307) ye una estrella na constelación de Tauru miembru del cúmulu de les Híades.
Comparte la denominación de Bayer «*[[Theta]]*» con Theta2 Tauri, tando les dos estrelles separaes visualmente 337 segundos d'arcu; sicasí, la distancia esistente ente elles —unos 4 años lluz—, paez refugar que formen un verdaderu sistema binariu.

Theta1 Tauri tien magnitú aparente +3,85 y alcuéntrase a 153 años lluz del Sistema Solar.
Ye una xigante naranxa de tipu espectral K0IIIb con una temperatura superficial de 4930 K. Ye una de les cuatro xigantes naranxes de les Híades, xunto a Ain (ε Tauri), Hyadum I (γ Tauri) y Hyadum II (δ1 Tauri).
Relluma con una lluminosidá 55 vegaes mayor que la lluminosidá solar y tien un radiu 11,7 vegaes más grande que'l del Sol.
La so velocidá de rotación ye de 3,9 km/s, dando llugar a un llargu periodu de rotación de 144 díes.
Tien una masa averada de 2,5 mases solares y la so edá, envalorada en 640 millones d'años, concuerda cola edá del cúmulu al que pertenez.

Theta1 Tauri ye una estrella binaria, onde la estrella acompañante probablemente ye una nana mariella de tipu F8V con una temperatura d'aproximao 6200 K y el doble de la lluminosidá solar.
Un 20% más masiva que'l Sol, completa una órbita alredor de la xigante naranxa cada 16,3 años. Anque la separación media ente dambes componentes ye de 10,3 ~ UA, la notable escentricidá de la órbita fai qu'ésta varie ente 4,4 y 16 UA. El planu orbital ta casi na llinia de visión, inclináu 88º respectu al planu del cielu.

## Referencies
Theta2 Crucis

**Theta2 Crucis** (θ2 Cru) ye una estrella na constelación de la Cruz del Sur de magnitú aparente +4,72.
Comparte la denominación de Bayer «*[[Theta]]*» con Theta1 Crucis, siendo la separación visual ente dambes estrelles de 12,5 minutos d'arcu.
Nun tán físicamente rellacionaes, pos mientres Theta2 Crucis alcuéntrase a 854 ± 78 años lluz del Sistema Solar, Theta1 Crucis tópase unos cuatro vegaes más cerca.

Theta2 Crucis ye una subxigante blancu-azulada de tipu espectral B2IV.
La so temperatura superficial ye de 21.150 K y la so lluminosidá bolométrica —en toles llonxitúes d'onda— ye 7733 vegaes superior a la del Sol.
Con un radiu 5,6 vegaes más grande que'l radiu solar, xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 25 km/s.
Tien una masa envalorada ente 8,9 y 9,5 mases solares, polo que ta na llende que dixebra aquelles estrelles qu'acaben la so vida españando como supernoves, d'aquelles que, de forma menos violenta, escastar como nanes blanques masives.
La so edá cífrase en 18,5 ± 2,5 millones d'años.

Theta2 Crucis ye una binaria espectroscópica —la so duplicidá foi establecida pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales— con un periodu orbital de 3,428 díes.
Anque nel pasáu foi catalogada como variable Beta Cephei, güei dicha variabilidá ta refugada.
Igualmente pensóse que podía formar parte de l'Asociación estelar Scorpius-Centaurus pero güei considerar miembru del «Cinturón de Gould», aniellu parcial d'estrelles masives de recién formación d'unos 3000 años lluz de diámetru.

## Referencies
Theta2 Tauri

**Theta2 Tauri** (θ2 Tau / 78 Tauri / HD 28319) ye una estrella na constelación de Tauru.
Con magnitú aparente +3,41, ye'l miembru más brillosu del cúmulu de les Híades.
Comparte la denominación de Bayer «*[[Theta]]*» con Theta1 Tauri, tando les dos estrelles separaes visualmente 5,6 minutos d'arcu; sicasí, la distancia esistente ente elles —unos 4 años lluz—, paez refugar que formen un verdaderu sistema binariu.
Theta2 Tauri alcuéntrase a 150 años lluz del Sistema Solar.

Theta2 Tauri ta catalogada como una xigante blanca de tipu espectral A7III, anque los sos parámetros físicos —vease más embaxo afáense más a los d'una subxigante.
Con una temperatura superficial de 7880 K, relluma con una lluminosidá 69 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Tien un radiu 3,9 vegaes más grande que'l del Sol y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 78 km/s, lo que trai un periodu de rotación igual o inferior a 2,5 díes.
Per otra parte, ye una variable Delta Scuti con dolce periodu estremaos que van de 1,64 a 2,22 hores; la fluctuación de rellumu ye de 0,07 magnitúes.
Tien una masa averada de 2,4 mases solares y la so edá, envalorada en 670 millones d'años, concuerda aproximao cola edá de les Híades.

Theta2 Tauri tien una compañera, tamién de tipu A, que la so lluminosidá ye 19 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so radiu ye tres veces más grande que'l del Sol y tien una masa de 1,8 mases solares.
Completa una órbita alredor de la brillosa «subxigante» cada 140,7 díes.
La separación media ente les dos estrelles ye de 0,86 UA pero la notable escentricidá de la órbita fai qu'ésta varie ente 0,23 y 1,3 UA.

## Referencies
Thuban

**Thuban** (Alfa Draconis / α Dra / 11 Draconis) ye una estrella na constelación del Dragón.
Tien magnitú aparente +3,67 y, magar ostentar la denominación de Bayer «Alfa», ye namái la octava estrella más brillosa na constelación.
Ta asitiada a 309 años lluz del Sistema Solar.

## Nome
El nome de **Thuban** provién del árabe **ثعبان** (*Th'uban*, «la cabeza de la culiebra»). Este yera'l nome que los antiguos astrónomos árabes usaben pa tola constelación del Dragón, y a esta estrella posiblemente llamar **Adib** (*Al Dhi’bah*, «la hiena»).

## Estrella Polar
Hai unos 4800 años Thuban foi la Estrella Polar nel hemisferiu norte, como anguaño ser Polaris (α Ursae Minoris). Debíu al movimientu de precesión, la oscilación periódica de la exa de la tierra, pasu ente pasu dexó de marcar el norte terrestre. Escontra'l 1900 e.C. la estrella Kochab (β Ursae Minoris) empezó a sustituyir a Thuban como Estrella Polar.

Escontra Thuban taben empobinaes les pirámides de Gizeh, n'Exiptu, cuando fueron construyíes.

## Carauterístiques físiques
Thuban ye una xigante caliente de tipu espectral A0III con una temperatura superficial de 9840 K.
Ye 300 vegaes más lluminosa que'l Sol y La midida de la so 
diámetru angular —0,571 milisegundos d'arcu— dexa evaluar el so diámetru real, 5,8 vegaes más grande que'l del Sol.
El so conteníu metálico ye daqué cimeru a la solar ([Fe/H] = +0,12).
Acordies cola so condición de xigante, nel so nucleu terminó la fusión d'hidróxenu en heliu.

Thuban ye una binaria espectroscópica, esto ye, la so naturaleza binaria establecióse pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales. Nada se sabe de la estrella acompañante, sacantes tarda 51,417 díes en completar una órbita alredor del so brillosu compañera.

## Referencies
TT Arietis

**TT Arietis** (TT Ari / BD+14 341 / PLX 434.01) ye una estrella variable na constelación zodiacal d'Aries.
Ye una de les variables más peculiares del cielu nocherniegu, siendo la so magnitú aparente habitual +10,5.
Alcuéntrase a una distancia envalorada de 1100 años lluz.

## Variabilidá
La variabilidá de TT Arietis afayóse a mediaos de la década de 1950.
Tantu en fotometría como n'espectroscopia, la estrella exhibe diversos periodu en munches llonxitúes d'onda, con cambeos que s'estienden nel tiempu dende minutos a años.
En concretu, la so variabilidá nel espectru visible y en rayos X tien llugar en munches escales de tiempu, amosando tamién efímeres oscilaciones cuasi-periódiques.

Por ello, l'estudiu del so curva de lluz llevó a pensar nun primer momentu que yera una variable R Coronae Borealis, non bien distinta a R Coronae Borealis.
Sicasí, el descubrimientu de la so naturaleza binaria en 1975 según posteriores estudios nel espectru visible y ultravioleta conducieron a la so clasificación como variable cataclísmica; güei ye considerada una variable VY Sculptoris, una de les subclases de les noves.

TT Arietis ye una de les variables cataclísmicas más brilloses, que'l so rellumu bazcuya ente magnitú aparente +10,5 y +15,5.
A diferencia d'otres variables cataclísmicas, permanez la mayor parte del so tiempu en rellumu máximu.
Observadores de l'AAVSO del sieglu pasáu punxeron de manifiestu que TT Arietis esperimentó cambeos sustanciales de rellumu na década de 1980.
En payares de 1980 el so rellumu menguara hasta magnitú +14, para, un mes dempués, dir aumentando hasta detenese en magnitú +11, permaneciendo nesti estáu aproximao un añu.
El so rellumu empezó a tornar nuevamente hasta marzu de 1982, cuando algamó'l mínimu de magnitú +15,5, permaneciendo asina hasta setiembre de 1984.
Pa mediaos de 1985, sicasí, algamara'l so rellumu habitual».

## Carauterístiques

TT Ariestis ye un sistema binariu onde la componente primaria ye una nana blanca caliente que la so temperatura efectivo ye de 39.000 K, acompañada por una estrella muncho más fría de tipu espectral M3.5 ± 0.5.
Piénsase que la superficie de la nana blanca calecer por un eleváu ritmu d'acreción, llegando a algamar una temperatura próximo a los 80.000 K.
El periodu orbital del sistema ye de namái 0,13755 díes (3,3 hores).

Por cuenta de l'enclín del planu orbital, la curva de lluz del sistema nun amuesa eclises prominentes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TT Centauri

**TT Centauri** (TT Cen / CD-60 4608 / CGCS 3367) ye una estrella variable na constelación de Centauru.
La so distancia al Sistema Solar nun ye bien conocida; diverses fontes dan una cifra entendida ente 2900 y 4500 años lluz.

De tipu espectral CSe, TT Centauri ye una estrella de carbonu con ciertos atributos propios d'una estrella de tipu S.
Les estrelles con estes cualidaes son bien pocu frecuentes, siendo UY Centauri el prototipu de les estrelles SC».
TT Centauri tien una temperatura superfical de 2400 K y la so lluminosidá ye 6500 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Na actualidá, pierde masa estelar a razón de 2,5 × 10-7 mases solares per añu.
Otra carauterística d'estes estrelles ye'l so gran tamañu; el radiu de TT Centauri ye 475 ~ vegaes más grande que'l radiu solar, equivalente a 2,2 UA; si tuviera nel llugar del Sol, les órbites de los cuatro planetes interiores quedaríen englobaes nel interior de la estrella.

TT Centauri ye una variable Mira que'l so rellumu bazcuya ente magnitú +11,5 y +16,5 a lo llargo d'un periodu de 462 díes.
Nestes variables —ente les que se cunten Mira (ο Ceti) y R Centauri— la inestabilidá provién de pulsaciones na superficie estelar, lo que provoca cambeos de color y rellumu.
Nel intre d'unos millones d'años TT Centauri va espulsar les sos capes esternes creando una nebulosa planetaria, quedando'l nucleu remanente como una nana blanca.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TT Cygni

**TT Cygni** (TT Cyg / HD 186047 / HIP 96836 / SAO 68688) ye una estrella variable de la constelación del Cisne. Asitiada a unos 2020 años lluz del Sistema Solar, TT Cygni ye una de les escases estrelles de carbonu observables, siendo'l so tipu espectral CV4.

TT Cygni ye una xigante colorada 3050 vegaes más lluminosa que'l Sol.
Tien una temperatura efectivo de 2825 K y dende la so superficie sopla un fuerte vientu estelar. 
Imáxenes en radiofrecuencia amuesen que ta arrodiada d'un finu aniellu de 0,25 años lluz de radiu, en realidá una cubierta de gas n'espansión dende hai 6000 o 7000 años. Espándese a una velocidá de 12,6 km/s y el so centru ta movíu al respeutive de la estrella visible.
La velocidá relativa de la estrella respeutu al aniellu pue esplicase considerando que TT Cygni ye un sistema binariu que la so acompañante, de masa asemeyada al Sol, taría a unes 1000 UA.

La magnitú aparente de TT Cygni bazcuya ente +7,5 y +8,0. Reparáronse siquier trés periodu de 116, 390 y 187 díes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TT Hydrae

**TT Hydrae** (TT Hya / HD 97528 / HIP 54807) ye una estrella variable na constelación d'Hidra.
De magnitú aparente media +7,31, alcuéntrase aproximao a 500 años lluz del Sistema Solar. 

TT Hydrae ye una estrella binaria con un periodu orbital de 6,9534 díes. Les dos estrelles tán bien próximes ente sigo, constituyendo una «binaria semidesprendida», lo qu'implica qu'una de les estrelles llena la so lóbulu de Roche, tresfiriendo masa estelar a la so compañera o a un discu de acreción.
Determinóse que pa TT Hydrae el ritmu de tresferencia de masa ye igual o superior a 2 &times; 10-10 mases solares per añu.
Coles mesmes, a partir del so espectru ultravioleta pudiéronse deducir ciertes propiedaes del discu de acreción, como la so temperatura —aproximao de 7000 K— y la so forma, que paez ser asimétrica.

El tipu espectral de TT Hydrae ye A3. La componente principal tien una temperatura efectivo de 8555 K y una lluminosidá 22,13 vegaes mayor que la del Sol.
El so radiu ye 2,14 más grande que'l radiu solar y tien una masa doble de la solar.
Pela so parte, la estrella acompañante, más fría, tien una temperatura de 4940 K.
12,6 vegaes más lluminosa que'l Sol, el so radiu ye 4,85 más grande que la solar anque la so masa equival namái al 72% de la masa solar.

TT Hydrae ye una binaria eclipsante asemeyada a Algol (β Persei) o a ζ Phoenicis.
Nel eclís principal el so rellumu mengua 1,77 magnitúes, cuando la componente más tenue y fría intercepta la lluz de la so compañera, ente que nel eclís secundariu apenes se repara una cayida de rellumu de 0,07 magnitúes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TU Camelopardalis

**TU Camelopardalis** (31 Camelopardalis / HD 39220 / HR 2017) ye una estrella variable na constelación de Camelopardalis —la xirafa—, que s'atopa a 405 años lluz de distancia del Sistema Solar. La so magnitú aparente media ye +5,20.

Catalogada como de tipu espectral A2V, TU Camelopardalis ye un sistema estelar compuestu por dos estrelles de la secuencia principal que formen una binaria espectroscópica que'l so periodu orbital ye de 2,933 dias. La lluminosidá conxunta del sistema ye de 132 soles.

Yá que les componentes dacuando se clisen una a la otra, TU Camelopardalis ta clasificada como una estrella variable eclipsante de tipu EB/DM. Nestos sistemes ye imposible determinar con exactitú l'empiezu y la terminación del eclís, y siempres se repara un mínimu secundariu que de normal ye considerablemente menor que'l primariu. Coles mesmes, les componentes nun tán en contautu y nun enllenen los sos lóbulos de Roche. El rellumu de TU Camelopardalis fluctúa ente magnitú +5,12 y +5,29.
 
## Referencies
TU Geminorum

**TU Geminorum** (TU Gem / HD 42272 / SAO 78066 / GC 7854) ye una estrella variable na constelación de Xéminis. Alcuéntrase a una imprecisa distancia de 1680 años lluz del Sistema Solar.

TU Geminorum ye una estrella de carbonu de tipu espectral C6 II o C-N5, onde, al contrariu que nel Sol, la bayura de carbonu ye mayor que la d'oxíxenu.
Nel casu deL TO Geminorum la rellación C/O ye de 1,12.
Considerada una variable semirregular SRB, el so rellumu varia ente magnitú aparente +6,25 y +8,65 nun periodu de 230 díes.Utilizando la téunica d'ocultación llunares determinóse la so diámetru angular. Ello dexó conocer el so radiu, unes 250 vegaes mayor que'l radiu solar, y la so temperatura superficial, 3160 K, ésti últimu valor llográu cuando la estrella taba na fase de menor tamañu y por tanto taba más caliente.
Al igual qu'otres estrelles asemeyaes, pierde masa estelar, a un ritmu de 4,4 &times; 10 -7 mases solares per añu. 
La so lluminosidá ye 5700 vegaes superior a la lluminosidá solar.

La esistencia d'una posible estrella acompañante, que pudiera ser una nana blanca, nun foi confirmada.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
Torcularis Septentrionalis

**Torcularis Septentrionalis** (ο Piscium / ο Psc / 110 Piscium / HD 10761) ye una estrella na constelación de Piscis asitiada a pocu más de 1,5º al sur de la eclíptica.
El so nome, del llatín *torculāris septentriōnālliriu*, significa «de la prensa (de vinu o aceite d'oliva) del norte».
De magnitú aparente +4,27, alcuéntrase a 258 años lluz del Sistema Solar.

Torcularis Septentrionalis ye una xigante mariella de tipu espectral G8III con una temperatura efectivo ente 4.952 K y 5.025 K.
Ye 135 vegaes más lluminosa que nuesu Sol y tien un diámetru 13 vegaes más grande que'l diámetru solar, xirando sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 4,46 km/s.
Tien un conteníu metálico inferior al del Sol —ente'l 77% y el 89% del mesmu, dependiendo de la fonte consultada—.

Torcularis Septentrionalis ye, como'l Sol, una estrella del discu finu y nun tien nenguna compañera estelar conocida.
Con una masa 3,0 vegaes mayor que la masa solar, la so edá cífrase ente 338 y 460 millones d'años.

## Referencies
Triángulu de branu

El **Triángulu de branu** o **Triángulu branizu**, ye un asterismu (o *seudo[[constelación]]*) que dibuxa un triángulu imaxinariu nel hemisferiu norte de la esfera celeste, los sos vértices son les estrelles Altair, Deneb y Vega, y coneuta les constelaciones Aquila, Cygnus y Lyra repeutivamente.
L'asterismu trazóse a finales de los años venti pol astrónomu Owald Thomas quien referíase a estes estrelles como'l “Gran Triángulu” y en 1934 pasó a llamase'l Triángulu de branu.

Alcuéntrase asitiáu percima de llatitúes del mediu norte mientres los meses de branu, pero tamién puede vese mientres la primavera bien ceo pela mañana. En seronda el triángulu ye visible pela tarde hasta payares. Dende'l hemisferiu sur apaez invertíu y cerca del horizonte mientres los meses d'iviernu.
## Estrelles del Triángulu de branu

## Ver tamién
* Hexágonu ivernizu

## Referencies

## Enllaces esternos
Tureis

**Tureis** (o **Turais**) puede facer referencia a dos estrelles distintes:
* **[[Rho Puppis]]** (ρ Pup / 15 Puppis), na constelación de Puppis.
* **[[Iota Carinae]]** (ι Car), na constelación de Carina, más conocida como Aspidiske.

## Referencies

## Enllaces esternos
TV Geminorum

**TV Geminorum** (TV Gem / HD 42475 / HR 2190) ye una estrella variable na constelación de Xéminis. De magnitú aparente media +6,83, visualmente alcontrar a menos de 1º de Tejat Prior (η Geminorum).
TV Geminorum ye una estrella alloñada miembru de l'Asociación estelar Geminis OB1; distintos estudios asitiar a una distancia entendida ente 4000 y 4500 años lluz del Sistema Solar.

TV Geminorum ye una superxigante colorada de tipu espectral M1Iab con una temperatura efectivo de 3750 ± 120 K.
Asemeyáu a la brillosa Antares (α Scorpii) o a BU Geminorum —tamién na constelación de Xéminis—, tien un radiu 770 vegaes mayor que'l del Sol, lo qu'equival a 3,58 UA. Si tuviera nel centru del Sistema Solar, los cuatro planetes más cercanos al Sol —la Tierra incluyida— quedaríen englobados nel interior de la estrella.
Otru estudiu asígna-y un tamañu daqué inferior, con un radiu de 623 ± 158 radios solares.
La cantidá de radiación qu'emite ye notable, anque nun esiste consensu tocantes a la so lluminosidá, variando esta cifra ente 68.500 y 106.000 vegaes el valor de la lluminosidá solar.
Al igual qu'otres estrelles de les sos carauterístiques, pierde masa estelar a un ritmu añal de 20 &times; 10-7 mases solares.

Catalogada como una variable semirregular SRC, el rellumu de TV Geminorum varia ente magnitú +6,3 y +7,4. Al igual que Betelgeuse (α Orionis), amuesa dos periodos claramente definíos, unu de 426 ± 45 díes y otru de 2550 ± 680 díes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables
* Llista d'estrelles más grandes conocíes

## Referencies
TVLM513-46546

**TVLM513-46546** (2MASS J15010818+2250020) ye una estrella a 34,6 años lluz de distancia de la Tierra na constelación de Boötes. Ye una estrella bien tenue de magnitú aparente +15,1, una nana colorada de tipu espectral M9.0V nel estremu inferior de la llende de masa pa les estrelles. Con una temperatura superficial en redol a 2200 K, la so masa ye de 0,09 mases solares, polo que efeutivamente ye una estrella de bien baxa masa y non una nana marrón.

El so estudiu, combinando datos de radio del Very Large Telescope (VLA), espectros ópticos del Telescopiu Gemini Frederic C. Gillet, imáxenes ultravioletes del Observatoriu Swift y los datos de rayos X del Observatoriu Chandra de la NASA, dexó conocer que ye una estrella acandilante bien activa con un complexu campu magnéticu.
Asina, la constante emisión de radiu de la estrella ye atayada por fogarales d'un minutu de duración. Estos fogarales xenerar por choques y combinaciones catastrófiques de los campos magnéticos na corona estelar, lo que conduz a l'aniquilación de la enerxía magnética. Tamién se reparó emisión de rayos X nidios según un fogaral de rayos X. Una carauterística notable ye la esistencia d'una gran mancha estelar que cubre la metá de la so superficie; nun se sabe con certeza si esta situación permanez inalterada a lo llargo de díes, años o sieglos. Piénsase que probablemente'l pequeñu campu magnéticu de la estrella ye un dipolo simple empobináu norte-sur, similar al campu magnéticu terrestre anque más fuerte, que s'estiende siquier un radiu estelar percima de la so superficie.

## Referencies
TW Horologii

**TW Horologii** (TW Hor / HD 20234 / HR 977) ye una estrella variable na constelación austral de Horologium, el reló. Asitiada a 1330 años lluz de distancia del Sistema Solar, probablemente ye miembru del cúmulu abiertu NGC 1252, que la so edá ye d'unos 500 millones d'años.

TW Horologii ye una estrella de carbonu de tipu espectral C5II, anque tamién foi clasificada como C7,2(NON). Estes son estrelles de tipu tardíu similares a les xigantes coloraes, que la so atmósfera, a diferencia de les estrelles normales», contién más carbonu que oxíxenu. Carauterizar por tener una apariencia colorada sobresaliente pal observador.

Con una temperatura superficial en redol a 3250 K, el radiu de TW Horologii ye 300 vegaes más grande que'l radiu solar. Les capes esteriores de la estrella consten d'una fotosfera a 2800 K, una cromosfera caliente —ente 5000 y 8000 K—, y un discu circumestelar y cascu de gas. La so lluminosidá, considerando la enerxía emitida en toles llonxitúes d'onda, ye 9000 vegaes superior a la del Sol. Coles mesmes, TW Horologii ye una variable semirregular SRB, que'l so rellumu varia ente magnitú aparente +5,52 y +5,95 nun periodu de 158 díes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TW Hydrae

**TW Hydrae** (TW Hya / HIP 53911 / TWA 1) ye una estrella na constelación d'Hidra de magnitú aparente +11,1. Al pie de otres 20 estrelles de baxa masa, TW Hydrae forma parte de les Asociación estelar de TW Hydrae, a la que da nome.

## Carauterístiques
TW Hydrae ye una nana naranxa de tipu espectral K8Ve.
Tien una temperatura efectivo de 3973 K y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 6 km/s.
A 184 años lluz de distancia del Sistema Solar, ye la estrella T Tauri más cercana al Sol y, como tal, ye una estrella bien nueva, con una edá de 8 a 10 millones d'años.
La estrella paez tar formando un discu protoplanetariu de polvu y gas, que n'imáxenes del Telescopiu espacial Hubble apaez vistu de frente.

## Discu protoplanetariu

En 2005 afayóse un discu circumestelar de más de 10 UA de diámetru en redol a TW Hydrae. Ésti contién pequeños fragmentos de roca, que pueden constituyir el material pa la formación de futuros planetes. El tamañu de les partícules del discu ye del orde de centímetros. D'alcuerdu a la teoría comúnmente aceptada, la formación planetaria empieza cuando los granos del polvu del discu topeten y acrecen formando fragmentos mayores, que col intre del tiempu acaben formando planetes. 

## Posible sistema planetariu

En 2007 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta masivu alredor de TW Hydrae, denomináu TW Hydrae b. Tendría una masa averada 9,8 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, un periodu orbital de 3,56 díes, y moveríase a una distancia de 0,04 UA de la estrella, dientro del cantu internu del discu protoplanetariu. Yá que la estrella ye tan nueva, podría ser el planeta estrasolar más nuevu afayáu hasta'l momentu, y esencialmente podría tar entá en formación. El diámetru probable del planeta sería 1,5 vegaes el de Xúpiter, y rellumaría intensamente por cuenta de la so mocedá, enantes d'esfrecese y contraer nel intre de los próximos miles de millones años hasta'l tamañu de Xúpiter.

Sicasí, un posterior estudiu en 2008 llegó a la conclusión de qu'en realidá'l planeta nun esiste. Les variaciones de la velocidá radial nun yeren consecuentes cuando yeren reparaes en llonxitúes d'onda distintes, lo cual nun se produciría si diches variaciones tuvieren causaes pola presencia d'un planeta.
Sicasí, les variaciones paecen tar causaes por una mancha estelar fría que cubre'l 7% de la superficie de TW Hydrae, que entra y sale del campu de visión conforme la estrella rota.

## Ver tamién
* Llista de planetes estrasolares

## Referencies
TW Ophiuchi

**TW Ophiuchi** (TW Oph / HD&nbsp;158377) ye una estrella variable na constelación d'Ophiuchus. La so distancia al Sistema Solar ye de 495 pársecs o 1615 años lluz.

TW Ophiuchi ye una estrella de carbonu de tipu espectral CV6 con una temperatura superficial de namái 2440 K.
Nes estrelles de carbonu, al contrariu que na mayor parte de les estrelles como'l Sol, el conteníu de carbonu supera al d'oxíxenu; la rellación C/O en TW Ophiuchi, mayor que la unidá, ye de 1,20.
Estes estrelles, nes últimes etapes de la evolución estelar, esperimenten una perda de masa estelar significativa; TW Ophiuchi facer a razón de 8,6 &times; 10-8 mases solares per añu.
Relluma con una lluminosidá bolométrica —considerando toles llonxitúes d'onda— 8710 vegaes superior a la lluminosidá solar.
El so diámetru angular, midíu mientres ocultación llunares, ye de 10 milisegundos d'arcu aproximao; coles mesmes, el valor del so diámetru angular en banda K llográu por interferometría ye daqué mayor, 10,63 ± 0,52 milisegundos d'arcu.
Considerando esta última cifra, puede evaluase'l so diámetru real de forma averada, resultando ser 570 vegaes más grande que'l diámetru solar.
Ello implica que si tuviera nel llugar del Sol, nel so interior quedaríen englobaes les órbites de los cuatro primeros planetes, según el Cinturón d'Asteroides.

Catalogada como variable semirregular SRB, el rellumu de TW Ophiuchi varia 2,2 magnitúes a lo llargo d'un periodu de 185,9 díes.

## Ver tamién
*Llista d'estrelles variables

## Referencies
TX Cancri

**TX Cancri** (TX Cnc) ye una estrella binaria na constelación del Cámbaru.
Ye miembru del cúmulu abiertu M44, conocíu como «El Preselbe».
D'alcuerdu al so paralax, alcuéntrase a 626 años lluz del Sistema Solar.

TX Cancri ye una binaria de contautu de tipu espectral F8V o F5V.
Nesti tipu de binaries cercanes, les dos estrelles comparten les sos capes esteriores de gas; les temperatures respeutives de los dos componentes de TX Cancri son 6250 y 6121 K.
La estrella más caliente, que ye la menos masiva y lluminosa, tien un 9% más de lluminosidá que nuesu Sol y un radiu equivalente al 89% del radiu solar.
La so masa ye'l 60% de la masa solar ente que la so compañera —más masiva y lluminosa— tien una masa de 1,32 mases solares.
Col doble de lluminosidá que'l Sol, el so radiu ye un 27% más grande que'l del radiu solar.
La rellación ente les mases de dambes componentes, *q*, ye igual a 0,596.

Clasificada como variable W Ursae Majoris, el rellumu de TX Cancri fluctúa ente magnitú aparente +10,00 y +10,35 a lo llargo del so periodu orbital de 0,38288 díes (9,19 hores).
El planu orbital ta inclináu 62,2º respectu al planu del cielu y los eclises son namái parciales.

## Ver tamién
*Llista d'estrelles variables

## Referencies
TX Leporis

**TX Leporis** (TX Lep / HD 34797 / HR 1754) ye una estrella variable de magnitú aparente media +6,54 asitiada na constelación de Lepus.
Catalogada como variable Alfa2 Canum Venaticorum, amuesa una variación de rellumu de 0,04 magnitúes.
Alcuéntrase a 775 años lluz de distancia del Sistema Solar.

TX Leporis ye una subxigante de tipu espectral B8/B9IV con una temperatura efectivo de 12.650 K.
Relluma con una lluminosidá 257 vegaes superior a la lluminosidá solar y la so masa ye 3,6 vegaes mayor que la del Sol.
Tien una edá de 144 millones d'años, lo que supón unes 2/3 partes de la so vida como estrella de la secuencia principal.
Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 72 km/s.

TX Leporis ye una estrella químicamente peculiar deficiente n'heliu, similar a α Sculptoris.
En comparanza al Sol, ye llixeramente deficiente n'elementos llixeros, a esceición del siliciu, «sobreabundante» nun factor de 1,8.
Per otra parte, los niveles d'elementos pesaos son muncho más altos que nel Sol.
El titaniu ye 55 vegaes más abondosa que na nuesa estrella y elementos como manganesu, estronciu, itriu y circoniu son 100 vegaes más abondoses.
Los elementos de tierres rares lleguen a algamar niveles 1000 vegaes más elevaos que nel Sol.
Coles mesmes destaca'l so intensu campu magnéticu llonxitudinal de 1059 G, superáu namái por un amenorgáu númberu d'estrelles, ente elles HD 154708 y HD 157751.

TX Leporis forma una estrella doble con **YZ Leporis** (HD 34798 / HR 1753), estrella de tipu B5IV/V que la so separación visual ye de 39 segundos d'arcu.
Ye una estrella pulsante de llargu periodu (LPB) que'l so rellumu bazcuya ente magnitú +6,30 y +6,36.

## Referencies
TX Piscium

**TX Piscium** (TX Psc / 19 Piscium) ye una estrella variable na constelación de Piscis.
Alcuéntrase a 760 años lluz de distancia del Sistema Solar.

## Carauterístiques
TX Piscium ye una estrella de carbonu de tipu espectral C5II clasificada como xigante lluminosa.
La so temperatura superficial ye de namái 3050 K.
Nes estrelles de carbonu, a diferencia del restu de les estrelles, el carbonu ye más abondosu que l'oxíxenu y nel so espectru apaecen llinies d'absorción debíes a compuestos de carbonu.
La rellación carbonu/oxíxenu de TX Piscium ye 1,027 y nel so espectru reparen llinia debíes a carbonu molecular, cianóxenu (CN), CH, monóxidu de carbonu (CO) y ácidu cianhídricu (HCN), ente otros. Estos compuestos absuerben preferentemente la lluz azul nel espectru visible polo qu'estes estrelles tienen un color coloráu bien acentuáu.
Nel espectru de TX Piscium tamién apaecen llinies d'absorción del elementu tecneciu. Yá que tolos isótopos d'esti elementu son inestables, la so presencia ye una prueba de la so nucleosíntesis nel interior estelar y la so posterior xubida a la superficie.

La so lluminosidá total ye 4700 vegaes superior a la del Sol.
A partir de la midida del so diámetru angular puede evaluase'l so verdaderu diámetru, siendo ésti 240 vegaes más grande que'l del Sol, lo qu'equival a 1,20 UA.
El so metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— ye asemeyáu a la solar.

TX Piscium atopar n'estáu avanzáu del so evolución estelar.
Tien un nucleu inerte de carbonu y ta amontando la so lluminosidá per segunda vegada.
Tocantes a la so masa, sábese que ye mayor que la masa solar, pero nun se conoz con exactitú.

## Variabilidá
De magnitú aparente media +5,04, TX Piscium amuesa una variación de rellumu ente magnitú +4,79 y +5,20. Anque catalogada como una variable irregular, estudios recién amuesen que presenta cierta regularidá, al igual qu'otres estrelles na so mesma situación.

## Ver tamién
*Llista d'estrelles variables

## Referencies
TW Piscis Austrini

**TW Piscis Austrini** (TW PsA / Gliese 879 / HD 216803 / HR 8721) ye una estrella a 24,9 años lluz de distancia de la Tierra na constelación de Piscis Austrinus. Visualmente alcuéntrase al sureste de Fomalhaut (α Piscis Austrini).

TW Piscis Austrini ye una nana naranxa de tipu espectral K4-5Vpe catalogada como una estrella variable, figurando nunos catálogos como estrella acandilante y n'otros como variable BY Draconis. La so magnitú aparente varia ente +6,44 y +6,51 nun periodu de 10,3 díes. Más pequeña y tenue que'l Sol, TW Piscis Austrini tien el 81% de la masa solar, siendo'l so diámetru ente'l 76 y el 85% de la solar. Nel espectru visible, la so lluminosidá ye namái'l 12 - 13% de la que tien el Sol. Puede ser una estrella bien nueva, de namái 200 millones d'años d'edá.

Asitiada a namái 0,9 años lluz de Fomalhaut, dambes estrelles comparten movimientu común al traviés del espaciu. Gliese 884 ye la segunda estrella más próxima a TW Piscis Austrini, a 4,4 años lluz.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles brilloses más cercanes

## Referencies
TX Camelopardalis

**TX Camelopardalis** (TX Cam / RAFGL 664) ye una estrella variable na constelación septentrional de Camelopardalis.
Alcuéntrase a 1240 años lluz de distancia del Sistema Solar.

TX Camelopardalis ye una variable Mira de tipu espectral M8.5.
El so rellumu en banda B bazcuya ente magnitú +11,6 y +17,68 a lo llargo d'un periodu de 557,4 díes.
La so temperatura superficial ye de namái 2779 K y ye 11.360 vegaes más lluminosa que'l Sol.
De gran tamañu, tien un radiu 460 vegaes más grande que'l radiu solar; si ocupara'l llugar del nuesu Sol, les órbites de los cuatro primeros planetes —la Tierra inclusive— taríen conteníes dientro de la mesma estrella.

TX Camelopardalis alcuéntrase na caña asintótica xigante, periodu de la evolución estelar qu'esperimenten les estrelles de masa entemedio al rematar les sos vides.
Dalgunes d'elles, ente les que s'atopa TX Camelopardalis, amuesen emisión máser polarizada.
La intensidá del campu magnéticu deducida a partir de la emisión máser de TX Camelopardalis ye de 5 ~ G.
L'observatoriu espacial XMM-Newton, sicasí, nun detectó rayos X provenientes d'esta estrella, lo que suxer que la intensidá del campu magnéticu tien el so orixe en nubes magnétiques alcontraes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TY Corvi

**TY Corvi** (31 Crateris / HD 104337 / HR 4590) ye una estrella de magnitú aparente +5,26 na constelación de Corvus, el cuervu, cerca de la llende con Crater. Ye una estrella distante, asitiada a unos 1760 años lluz del Sistema Solar.

Estrella blancu-azulada, TY Corvi foi catalogada como subxigante de tipu B2IV o como estrella de la secuencia principal B1.5V. Ye una estrella caliente de 16.500 K de temperatura, con una lluminosidá 7690 vegaes mayor que la del Sol. Ye una binaria espectroscópica, esto ye, la so duplicidá conocióse pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales. El so periodu orbital ye de namái 2,963 díes.

TY Corvi ye una variable elipsoidal rotante que'l so rellumu varia ente magnitú +5,19 y +5,23. Nestes estrelles, siempres binaries próximes, la variación débese a la forma elipsoidal de les componentes, que fai que camude l'área visible a midida que muévense na so órbita. Espiga (α Virginis) ye la variable elipsoidal rotante más conocida.

Postulóse que TY Corvi ye una estrella fuxitiva antigua del discu galácticu, y que ye una posible estrella arrezagada azul nel Grupu de les Híades.

Mientres l'acercamientu a Mercuriu de la Mariner 10 en 1974 pensó habese afayáu una lluna de Mercuriu, que resultó ser en realidá esta estrella.

## Referencies
TY Delphini

**TY Delphini** (TY Del) ye una estrella binaria na constelación del Delfín que visualmente alcuéntrase 2º11' minutos d'arcu al este de 17 Delphini.
La so distancia al Sistema Solar, envalorada por fotometría, ye d'aproximao 630 pársecs (2055 años lluz).

La primaria del sistema ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B9.5V que la so temperatura efectivo ye de 10.350 K.
La so lluminosidá ye 37 vegaes superior a la lluminosidá solar y el so radiu ye 1,92 vegaes más grande que'l del Sol.
Anque esiste ciertu discutiniu tocantes a a les mases de les dos estrelles, piénsase que la primaria tien una masa equivalente a 2,8 mases solares.
La secundaria ye una estrella llixeramente evolucionada, concretamente una subxigante mariella de tipu G0IV.
La so temperatura efectivo ye de 4.760 K y ye casi'l doble de lluminosa que'l Sol.
Daqué más grande que'l so acompañante, tien un radiu de 2,06 radios solares, siendo la so masa un 16% inferior a la del Sol.

El periodu orbital de TY Delphini ye de 1,1911 díes (28,59 hores) y el semiexe mayor de la órbita ye de namái 0,0034 UA.
Ye una binaria eclipsante tipu Algol, que la so variabilidá foi reparada per primer vegada en 1935 por Cuno Hoffmeister.
De magnitú aparente máxima +9,7, el so rellumu aparra 1,3 magnitúes nel eclís principal —cuando la subxigante intercepta la lluz de la so compañera más lluminosa— y 0,078 magnitúes nel eclís secundariu.
Ciertos cambeos nel periodu pueden tar producíos pola presencia d'un tercer oxetu, anque nun hai certidume al respeutu.
El periodu orbital d'esta hipotética acompañante sería de 50 años aproximao y tendría una masa máximo de 0,78 mases solares.

## Ver tamién
*Llista d'estrelles variables

## Referencies
TYC 8997-1597-1

**TYC 8997-1597-1** (CPD-63 2495) ye un sistema binariu compuestu por un púlsar, **PSR B1259-63**, y una estrella, **SS 2883** (LS 2883).
Asitiáu na constelación de la Cruz del Sur, tien magnitú aparente +10,08 y alcuéntrase a unos 5000 años lluz de distancia del Sistema Solar.

La estrella, unes 10 vegaes más masiva que'l Sol, tien tipu espectral B2y; ye una estrella Be, con un discu circumestelar aniciáu pola perda de masa acomuñada a la rápida rotación.
La órbita del sistema ye bien escéntrica (ε = 0,87) variando la separación ente dambos oxetos ente 0,67 y 70 UA. El so periodu orbital ye de 3,4 años.

Por cuenta del so curtiu periodu de rotación (47,7 ms) y al intensu campu magnéticu superficial, el púlsar produz un vientu relativista fuerte que, al contrariu qu'en pulsiares aisllaos, interacciona col vientu de la estrella masiva. Esti procesu d'interaición adquier máxima importancia nel pasu pol periastru, cuando'l púlsar somorguiar nel vientu estelar non homoxéneu. De resultes d'ello, apaez un choque relativista nel vientu del púlsar. Nel choque les partícules elementales pueden ser aceleraes a enerxíes del orde de TeV.
Los fotones de lluz son convertíos en rayu gamma d'alta enerxía pel campu magnéticu del púlsar. Éstos topeten con electrones y positrones xenerando radiación sincrotrón.

## Referencies

## Enllaces esternos
TZ Cassiopeiae

**TZ Cassiopeiae** (TZ Cas / HIP 117763 / SAO 20912) ye una estrella variable na constelación de Cassiopeia de magnitú aparente media +9,04. 
Bien alloñada del Sistema Solar, envalórase que ta a una distancia de 2378 pársecs (7750 años lluz), pero l'error na midida ye de ± 658 pársecs.

TZ Cassiopeiae ye una superxigante colorada de tipu espectral M3I con una temperatura efectivo de 3670 K.
Ye una estrella de gran tamañu, con un radiu 645 vegaes más grande que'l radiu solar, equivalente a 3 UA. Si tuviera nel llugar del Sol, les órbites de los primeros cuatro planetes —la Tierra inclusive— quedaríen englobaes dientro de la estrella.
Con una masa d'aproximao 15 mases solares, envalórase que la so perda de masa estelar —como polvu, una y bones el gas atómico y molecular nun pudo ser evaluáu— ye de 3,8 × 10-9 mases solares per añu. Dada la so elevada masa, TZ Cassiopeiae va acabar la so vida españando como una espectacular supernova.

TZ Cassiopeiae ta catalogada como una variable irregular de tipu LC y de fechu ye prototipu d'esta subclase.
El so rellumu varia ente magnitú +8,86 y +10,50 detectándose un posible periodu de 3100 díes.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles más grandes conocíes
* Llista d'estrelles variables

## Referencies
TZ Arietis

**TZ Arietis** (Luyten 1159-16 / GJ 9066 / LHS 11) ye una estrella de la constelación d'Aries, la segunda más cercana a la Tierra nesta constelación dempués de la Estrella de Teegarden. Alcuéntrase a unos 14,5 años lluz de distancia. De magnitú aparente +12,28, nun ye visible a güeyu.

Como munches otres estrelles de la redolada del nuesu sistema solar, TZ Arietis ye una nana colorada, que'l so tipu espectral ye M4.4V. La so lluminosidá ye bien tenue comparada cola del Sol, malapenes un 0,021% de la mesma, y la so masa ye de 0,089 mases solares.

D'alcuerdu al so denominación d'estrella variable, TZ Arietis ye una estrella acandilante. Éstes son estrelles de la secuencia principal que despiden fogarales, sufriendo aumentos sópitos ya impredicibles nel so rellumu, que la so duración puede ser d'unos minutos a unes poques hores. Esti tipu d'actividá amenorga les posibilidaes de qu'esista vida na redolada d'estes estrelles.

Les estrelles más cercanes a TZ Arietis son la Estrella de Teegarden, a unos 4 años lluz de distancia, y la Estrella de Van Maanen, a 4,8 años lluz.

## Ver tamién
* Llista d'estrelles cercanes a la Tierra

## Referencies

* TZ Arietis (SIMBAD)
* Luyten 1159-16/TZ Arietis (Jumk.de/astronomie)