Exarcado

El **exarcado** ye una pallabra d'orixe griegu que puede tomar dos significaos distintos na so acepción: militar, política y alministrativa nun casu, específica pal Imperiu Romanu d'Oriente y eclesiástica nel otru casu, aplicable namái a la Ilesia ortodoxa y a les Ilesies orientales católiques.

## Autoridá civil y militar nes rexones perifériques bizantines
El exarcado foi una organización de determinaos territorios periféricos del imperiu bizantín, empecipiada por Xustinianu I nel sieglu VI principalmente pa faer frente a l'amenaza de los invasores. El exarcado ta dirixíu por un exarca que concentraba los poderes civil y militar.

El nome exarca provién del griegu ἔξαρχος *exarchos* que pasó al llatín como *exarchus*. Ye sinónimu de gobernador, del verbu *exarchein*, "dirixir, gobernar". Un exarca yera un altu funcionariu, delegáu nun área remota de la capital, que detentaba coles mesmes los poderes civil y militar, separaos del restu del imperiu.

Esta organización foi diseñáu pa responder de manera eficiente a los peligros qu'amenaciaben al imperiu nes sos rexones más alloñaes, ensin tener qu'esperar les órdenes que vinieren de Constantinopla. Los exarcas esfrutaben d'un mayor grau d'independencia qu'otros gobernadores provinciales.

Namái dos exarcados formáronse, en Rávena (*Exarchatus Ravennas*) contra la invasión de los lombardos y en Cartago (*Exarchatus Africae*). Les otres provincies del Imperiu bizantín recibieron gradualmente una organización similar, pero sol nome de "thema".

Los exarcas civiles yeren verdaderos virréis a los que se-yos confiaba'l gobiernu de delles provincies, ente que los exarcas eclesiásticos yeren delegaos del patriarca de Constantinopla o del Santu Sínodu, encargaos de visitar les diócesis y vixilar la disciplina y les costumes del cleru.

## Representación d'un primáu fora del so territoriu
Nes Ilesies orientales, un exarca ye un obispu que recibió la misión de representar a un patriarca, ante otro patriarca o nun llugar que nun ye'l territoriu de nenguna Ilesia ortodoxa autocéfala.

El exarcado ye coles mesmes la dignidá del exarca, el conxuntu de les parroquies y los fieles so la so responsabilidá según la ilesia y los edificios que constitúin la sede. Ye como un obispáu ensin diócesis y ensin estructura prevista pa durar. Ye una manera d'afaese a unes circunstancies particulares: l'ausencia d'una ilesia llocal entamada y la necesidá de garantizar una vida llitúrxica al personal diplomático.

Un exarcado tien un estatutu derogatorio en rellación col principiu de territorialidad de la organización eclesiástica. L'obispu mentáu nos dípticos nun ye l'obispu del llugar, sinón el primáu representáu pol exarca. Puede comparase el exarcado eclesiásticu a la extraterritorialidad de los edificios diplomáticos.

Los metropolitanos de les "Nueves Tierres" del norte y del este de Grecia recibieron del Patriarca Ecuménicu de Constantinopla los títulos de exarca que-yos recuerden la so pertenencia al patriarcáu ecuménicu.

### Exarcados apostólicos nes ilesies católiques orientales
* Exarcado apostólicu n'Alemaña y Escandinavia pa los ucraínos
* Exarcado apostólicu de Serbia (hasta'l 19 de xineru de 2013 yera llamáu Exarcado apostólicu de Serbia y Montenegro) 
* Exarcado apostólicu de Chequia

### Exarcados patriarcales católicos griegu-melquitas
* Exarcado patriarcal católicu griegu-melquita de Kuwait
* Exarcado patriarcal católicu griegu-melquita d'Istambul
* Exarcado patriarcal católicu griegu-melquita d'Iraq

### Exarcados arzobispales católicos ucraínos
* Exarcado arzobispal católicu ucraín de Lutsk

### Exarcados de les ilesies ortodoxes
* Patriarcáu Ecuménicu de Constantinopla
* Exarcado de les Filipines

## Ver tamién
* Alministración territorial del Imperiu bizantín
* Xerarquía de la Ilesia católica

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*