Veliki Nóvgorod

**Veliki Nóvgorod** (), tamién conocida como **Nóvgorod la Grande** o a cencielles **Nóvgorod**, ye una ciudá de la Federación Rusa, asitiada a 190 quilómetros al sureste de San Petersburgu, a veres del ríu Vóljov tres desaguar del llagu Ilmen. Ye capital de la óblast homónima, con una población d'unos 232 200 habitantes (censu de 2004). Hasta l'añu 1478 la ciudá yera llamada **Gospodín Veliki Nóvgorod** (Господи́н Вели́кий Но́вгород, 'Señor Nóvgorod el Grande'). Depués, hasta 1999 el so nome oficial yera **Nóvgorod** (Новгород).
 
Ye mentada per primer vegada nel añu 856, siendo, xunto con Moscú y Kiev, una de les ciudaes más importantes d'Europa oriental mientres la Edá Media, y l'únicu principáu qu'escapó del dominiu mongol tres la invasión mongola de Rusia.

## Historia

Remaneciendo como'l centru políticu de pueblos eslavos y finu-ugrios na metá del sieglu X, la historia de Nóvgorod ta estrechamente enllazada con tolos acontecimientos importantes de la vida del Estáu rusu. Na dómina cuando l'estáu Rusu diba formándose, los novgorodenses convidaron al príncipe Riúrik pa faer orde y llei. Dende Rúrik nació la famosa dinastía de los zares rusos, que gobernaron en Rusia más de 750 años. A principios del sieglu X la compañía militar de los príncipes de Nóvgorod contra Constantinopla pa protexer les rellaciones comerciales iguales con Bizanciu resultaron la integración de les tribus eslaves orientales na Rus de Kiev.

L'adopción del cristianismu nel sieglu X camudó Nóvgorod nun fuerte centru eclesiásticu. Los esfuercios del obispu de Nóvgorod d'estender y desenvolver el cristianismu ortodoxu fueron estimaos na metá del sieglu XII, siendo qu'en los nuesos díes l'arzobispu de Nóvgorod ye una de les principales figures de la Ilesia ortodoxa rusa.

A Nóvgorod considerar na Rusia moderna como'l llugar onde nacen los valores republicanu y democráticu actuales. Mientres más de seis siglos y hasta 1478 toles decisiones vitales na so vida y política esterior fueron tomaes pol "veche", un antiguu parllamentu constituyíu polos representantes de les families aristocrátiques de Nóvgorod. Finalmente tol pueblu de Nóvgorod tomaba parte nel veche.

Nóvgorod yera unu de los mayores centros de lliteratura y producción de llibros na Rusia antigua. El Nóvgorod medieval yera unu de los centros artísticos más importantes d'Europa. Les sos tradiciones arquiteutóniques, les sos escueles de pintura d'iconos, les sos xoyeríes y el so arte decorativo aplicáu yeren famosos per tol mundu.

Nesta ciudá atopa la Catedral de San Nicolás y la Catedral de Santa Sofía de Nóvgorod. Esta ciudá cunta con un Kremlin que foi construyíu mientres el reináu de Yaroslav I el Sabiu y foi mentáu per primer vegada nes cróniques del añu 1044. La urbe cuenta tamién nel so interior cola ciudadela más vieya de Rusia, asitiada nel corazón de la ciudá, amás de ser un centru cultural y relixosu.

Según la lleenda, mientres la conquista de la ciudá per parte de les tropes moscovitas d'Iván el Tarrecible, un palombu posóse a lo cimero de la cruz que corona'l domo doráu de la Catedral de Santa Sofía. Al ver los horrores cometíos poles tropes moscovitas, el palombu quedóse petrificada sobre la cruz. Según esta lleenda cuando'l palombu cayera, Nóvgorod vencería. Según la historiografía rusa dicha palombu cayó cuando la Wehrmacht tomó Nóvgorod mientres la Segunda Guerra Mundial. Tres la ocupación de la ciudá, na qu'intervinieron (ente otros) voluntarios españoles de la División Azul, la cruz foi llevada a España, según dicíen los divisionarios, pa salvala de los bolxeviques. La cruz foi devuelta a la catedral por veteranos de la División Azul en 2004, y asitiada de nuevu nel domo doráu de la catedral.

## Patrimoniu de la Humanidá
La Unesco declaró en 1992 Patrimoniu de la Humanidá los Monumentos históricos de Nóvgorod y la so contorna», llugar con distintos llocalizaciones (vease :ru:Исторические памятники Новгорода и окрестностей):

## Referencies

* Yanin. L'arqueoloxía de Nóvgorod,* por Valentin L. Yanin, en *Ciudaes antigües, Edición especial,* (Scientific American), páxs. 120-127, c 1994. Covers, Historia, *'Kremlin de Nóvgorod, Muséu d'historia de Nóvgorod.''' 

## Enllaces esternos

* Novgorod the Great site
* Velikiy Novgorod for tourists (inglés)
* The Faceted Palace of the Kremlin in Novgorod the Great site (inglés)
* Velikiy Novgorod's architecture and buildings history (rusu)
* The Millenium of Russia memorial site  (rusu)
* Velikiy Novgorod city administration site (rusu)
* Novgorod the Great for a businessman (inglés)
* Velikiy Novgorod news (rusu)
* Velikiy Novgorod.ru news agency (rusu)
* Novgorod State University (rusu)
* Photos tagged with <code>novgorod</code> on Flickr, semeyes de Nóvgorod el Grande (inglés)