Judith Butler

**Judith Butler**  ye una filósofa post-estructuralista que realizó importantes apurras nel campu del feminismu, la Teoría Queer, la filosofía política y la ética. Autora de *[[El xéneru en disputa|El Xéneru en disputa. Feminismu y la subversión de la identidá]]* (1990) y *[[Cuerpos qu'importen. La llende discursiva del sexu]]* (1993), y traducida a 20 llingües, dambos llibros describen lo que güei se conoz como Teoría Queer. Otros trabayos de Butler traten problemes relevantes pa diverses disciplines académiques, tales como filosofía, derechu, socioloxía, ciencia política, cine y lliteratura.

## Biografía
Judith Butler nació en Cleveland, Ohio, nel senu d'una familia d'ascendencia xudeo-húngara y xudeo-rusa. La mayor parte de la familia de la so güela materna pereció nel Holocaustu. De neña y de moza asistió a la escuela hebrea y a clases d'ética xudía, onde se familiarizó per primer vegada cola filosofía a los 14 años. Butler asistió al Bennington College y a la Universidá de Yale, onde se graduó en 1978 en Filosofía y doctoróse en 1984.

## Trayeutoria
Butler tuvo un añu académicu na Universidá de Heidelberg como becaria Fulbright. Foi profesora na Universidá de Wesleyan d'Ohio, Universidá George Washington y Johns Hopkins, antes de venceyase a la Universidá de California, Berkeley, en 1993. En 2002 llogró la *Spinoza Chair of Philosophy* na Universidá d'Ámsterdam. Amás formó parte del departamentu de *English and Comparative Literature* na Universidá de Columbia, como *Wun Tsun Tam Mellon Visiting Professor* *of the Humanities* nos semestres de les primaveres de 2012, 2013 y 2014. Na actualidá ocupa la cátedra Maxine Elliot de Retórica, Lliteratura comparada y Estudios de la muyer, na Universidá de California.

## Apurras teóricos
Nel so primer llibru, *Suxetos de deséu: Reflexones Hegelianas na Francia del sieglu XX* (1987), esaminó l'impautu que tuvo'l trabayu de Hegel nos filósofos franceses. Los sos siguientes llibros conteníen material teórico proveniente del psicoanálisis, del feminismu y de les teoríes post-estructuralistes.

Una de les contribuciones más destacaes de Butler ye la so teoría performativa del sexu y la sexualidá. Tradicionalmente, el construccionismo social yá nos falaba de la construcción del xéneru, esto ye, que les categoríes femenín y masculín, o lo que ye lo mesmo, los roles de xéneru son construcciones sociales y non roles naturales. Pero Butler devasa'l xéneru y afirma que'l sexu y la sexualidá lloñe de ser daqué natural son, como'l xéneru, daqué construyíu. Butler llega a esta conclusión basándose nes teoríes de Foucault, Freud y sobremanera de Lacan. D'esti últimu parte al falanos de lo "forcluido", esto ye, d'aquelles posiciones sexuales que suponen un trauma l'ocupales. Y ante el mieu a ocupar dalguna d'éstes, l'individuu asitiar nuna heterosexualidá falocéntrica, esto ye, una heterosexualidá rexida pola normativa del imperialismu heterosexual masculín na qu'asumir la sexualidá hetero implica asumir un sexu determinao. 

La obra de Judith Butler carauterizar por llevar a cabo revisiones crítiques de los allugamientos teóricos de los feminismos esencialistes pa pasar a falar d'identidaes nómades frente a aquelles fixes, según pa plantegar nueves formes de habitabilidad de los cuerpos na paradoxa que se crea ente lo que ye la capacidá d'aición del individuu y la so formación y dependencia con respectu al poder. Lo que Butler propónse, a última hora, ye la desnaturalización de conceutos como sexu, xéneru y deséu, en cuantes que son construcciones culturales de normes qu'esforcien a aquellos suxetos que nun participen de les mesmes. Pa subvertir los conceutos que primen al individuu, propónse, como opción, la creación d'actos performativos en redol a la identidá, esto ye, una serie de práutiques paródiques con base na so teoría performativa qu'acaben creando nuevos significaos y reprodúcense más allá de cualesquier sistema binariu.

Amás de *El xéneru en disputa* y *Cuerpos qu'importen*, Judith Butler tamién ye autora d'otros títulos, ente ellos *[[Mecanismos psíquicos del poder]]* (1997), *[[El berru de Antígona]]* (2000), *[[Continxencia, hexemonía, universalidá]]* (2000, diálogu a tres bandes con Slavoj Zizek y Ernesto Laclau), *[[La muyer y el tresformamientu social]]* (2003), *[[Vida precaria]]* (2004), *[[Desfaer el xéneru]]* (2004), *[[Llinguaxe, poder ya identidá]]* (2004) y *[[Dar cuenta de sigo mesmu]]* (2009),Sobre la so postura na problemática Israel- Palestina escribe'l títulu *[[Parting Ways: Jewishness and the Critique of Zionism]]* (2012). Na so participación poles Polítiques Activistes Judith Butler intervién con un informe *Amicus Curiae* nel 2011 sobre'l casu de Karen Atala, a quien la quiten de la custodia de los sos fíos, considerada la primer y única xuez chilena declarada públicamente homosexual.

### Idees
Dende la década de 1990 yá se cuestionaba la idea de que'l sexu yera daqué natural, ella plantega que'l xéneru constrúyese socialmente. El so trabayu camudó la forma de pensar avera del sexu, la sexualidá, el xéneru y el llinguaxe. Les sos entrugues alrodiu de les categoríes d'identidaes influyeron sobre diversos campos y siguen desafiando les vieyes idees del xéneru, proponiendo repensar al suxetu.

Judit Butler faise entrugues alrodiu de la formación de la identidá y la suxetividá, trazando'l procesu pol cual convertímonos suxetos cuando asumimos el sexu/xéneru, identidaes que son construyíes pa nós y, de cierta forma, por nós, dientro de les cualos esisten estructures de poder.

El suxetu de Butler nun ye un individuu sinón una estructura llingüística en formación. Yá que la suxetividá nun ye un fechu y yá que el suxetu ta siempres nun procesu interminable de “aportar” ye posible repitir la suxeción en distintes formes. Butler cree que la suxetividá ye una construcción y el fechu d'apegate a una sola identidá puede llegar a primir la identidá mesma. La teórica menta que nun hai necesidá d'afitar una identidá d'una vegada por toes.

“¡La vida nun ye la identidá! La vida aguanta a la idea de la identidá, ye necesariu almitir l'ambigüedá. De cutiu la identidá puede ser vital pa enfrentar una situación de opresión, pero sería un error utilizala pa nun encarar la complexidá. Nun puedes encher la vida cola identidá”.

### Autores qu'influyeron nel trabayu de Judith Butler
* Simone de Beauvoir: *[[El segundu sexu]]* (1949)
* Baruch Spinoza: *[[Ética demostrada según l'orde xeométricu]]* (1675)
* Emmanuel Lévinas: *[[Alteridad y trescendencia]]* (1999)
* Monique Wittig: *[[El pensamientu heterosexual]]* (1980)
* Gayle Rubin: *[[El tráficu de muyeres: Notes sobre la "economía política" del sexu]]* (1975)
* Michel Foucault: ''La hestoria de la sexualidá Vol. 1'' (1976); *[[Vixilar y castigar]]* (1975)
* Sigmund Freud: *[[Duelu y murria]]* (1917); *[[El yo y el Ello]]* (1923); *[[El malestar na cultura]]* (1930)
* Jacques Lacan: *[[La significación del falu]]* (1958)
* Jacques Derrida: *[[Signature Event Context]]* (1972)
* J.L. Austin: *[[Cómo faer coses con pallabres]]* (1955)

### El xéneru y el sexu
Cuando en 1990 publica *[[El xéneru en disputa]]*, les idees estremábense a les traces ente les qu'entendíen al xéneru como la interpretación cultural del sexu y aquelles qu'aportunaben na diferenciación sexual como dualidá. Dambes presuponíen que'l sexu”, entendíu como un elementu tributariu d'una anatomía que nun yera cuestionada, yera daqué “natural”, que nun dependía de les configuraciones sociu-históriques.

Butler plantega que'l sexu entendíu como la base material o natural del xéneru, como un conceutu sociolóxicu o cultural, ye l'efectu d'un pensamientu que se xenera dientro d'un sistema social que plantega la normativa del xéneru. Esto ye, plantégase una idea del sexu como daqué natural y ye esta norma, la que se configuró dientro de la lóxica del binarismu de xéneru.

*[[El xéneru en disputa]]* (1990) llapada a cuestionar la categoría del suxetu nuna crítica xenealóxica qu'analiza les condiciones de los suxetos emerxentes nel discursu.

A partir de Butler el xéneru yá nun va ser la espresión d'un ser interior o la interpretación d'un sexu que taba ende antes del xéneru (yá nun son términos interdependientes). El xéneru ye una construcción social, una serie de discursos que rixen una normatividad dientro de la sexualidá, nun hai accesu direutu a la materialidá del cuerpu, l'accesu ye al traviés d'un imaxinariu social, namái puede aportase a la verdá” del cuerpu al traviés de los discursos, les práutiques y les normes.

Judith Butler nun diz que'l sexu nun esista, sinón que la idea d'un sexu natural” entamáu con base en dos asities opuestes y complementaries ye un dispositivu por aciu el cual el xéneru estabilizóse dientro de la matriz heterosexual que caracteriza a les nueses sociedaes.

*[[Cuerpos qu'importen. La llende discursiva del sexu|Cuerpos qu'importen]]* ye una xenealoxía de la construcción de los discursos del cuerpu. Como *El xéneru en disputa* Butler describe cómo les identidaes de sexu lloñe de ser estables son aceptaes y asumíes al traviés de la violenta forclusión d'identidaes que se consideren como que nun importen dientro de la hexemonía heterosexual

## Obres
Dalgunos de los sos llibros y artículos principales:

### Llibros
* *Suxetos de deséu: Reflexones Hegelianas na Francia del sieglu XX* (1987).
* *[[El xéneru en disputa]]: El feminismu y la subversión de la identidá* (1990).
* *[[Cuerpos qu'importen. La llende discursiva del sexu|Cuerpos qu'importen]]: Sobre les llendes material y discursivu del sexu* (1993).
* *Llinguaxe, poder ya identidá* (1997).
* *Mecanismos psíquicos del poder: teoríes sobre la suxeción* (1997) https://books.google.com.mx/books/about/Mecanismos_ps%C3%ADquicos_d'el_poder.html?id=S6KMcEJHcksC&redir_esc=y http://www.miriamgrossi.cfh.prof.ufsc.br/pdf/butler_sometimientu.pdf
* *El berru de Antígona* (2000) [Berru-de-Antigona 
* ''Vida precaria. El poder del duelu y la violencia'' (2004)
* ''Dar cuenta de sigo mesmu. Violencia ética y responsabilidá'' (2005)
* ''Desfaer el xéneru'' (2006).
* ''Marcos de guerra. Les vides lloraes'' (2009)
* ''Violencia d'Estáu, guerra, resistencia: por una nuevu política d'esquierda'' (2011)
* ''Cuerpos aliaos y llucha política: Escontra una teoría performativa de l'asamblea'' (2015)

=== Artículos ===
* 2000: ‘’El marxismu y lo puramente cultural" http://www.cholonautas.edu.pe/modulo/upload/butl.pdf 
* ‘Variaciones sobre sexu y xéneru” 
* 2012: ‘’Afirmo un xudaísmu ensin acomuñar a la violencia del Estáu” 
* 2011: "*L'alianza de los cuerpos y les polítiques de la cai” [http://ehis.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=b55cdf69-6355-4c10-a1a6-b55y5902b9b0%40sessionmgr4002&vide=2&hid=4103]*
* 2011: ‘’Informe Amicus Curiae’’ http://ehis.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=b55cdf69-6355-4c10-a1a6-b55y5902b9b0%40sessionmgr4002&vide=2&hid=4103
* 2009: ‘’Performatividad, precariedá y polítiques sexuales’’ http://ehis.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=b3a7b595-ee27-4164-814c-644c6d04cb2y%40sessionmgr4001&vide=2&hid=4113
* 2008: *"*Euforia acrítica*"*
* 2006: *"Rellaciones xéneru” [http://ehis.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=1fe3b27y-da56-4f2a-8400-0882bd394fde%40sessionmgr111&vide=2&hid=116]*
* 2003: "*Violencia, llutu y política’’ [http://newleftreview.org/I/227/judith-butler-merely-cultural]*
* 1998: *"Merely Cultural'’ [http://newleftreview.org/I/227/judith-butler-merely-cultural]*
* 1995: ‘’Los usos d'igualdá’’ http://ehis.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=y3y31512-2985-4179-8523-a99ec2588c23%40sessionmgr114&vide=2&hid=116 
* 1988: *Actos performativos y constitución del xéneru: un ensayu en fenomenoloxía y la teoría feminista* 

## Premios y reconocencies
* 2014: Named one of PinkNews’s top 11 Jewish gay and lesbian icons.
* 2014: Doctorate of Letters, *honoris causa,* University of Fribourg.
* 2013: Doctorate of Letters, *honoris causa,* University of St. Andrews.
* 2013: Doctorate of Letters, *honoris causa,* McGill University.
* 2012: .
* 2010: "25 Visionaries Who Are Changing Your World", .
* 2008: Mellon Award for her exemplary contributions to scholarship in the humanities.
* 1999: Guggenheim Fellowship.

## Ver tamién
* Filosofía post-estructuralista
* Teoría Queer
* Ciborg
* Posporno

## Bibliografía
* Salih, S (2002). *Judith Butler*. Nueva York: Routledge.
* Elementos pal abordaxe analíticu de les variaciones del xéneru y de la sexualidá contemporánees 2 -Butler, J., 1956

## Referencies

## Enllaces esternos

* Judith Butler @ European Graduate School. Biografía, bibliografía, artículos, semeyes y videos (n'inglés).
* Entrevista con Judith Butler: “El xéneru ye extramoral” , Barcelona Metrópolis, branu 2008.
* , Revista de Lletres, abril 2018.
* Reseña del llibru''"Dar cuenta de sigo mesmu. Violencia ética y responsabilidá"'' , de Judith Butler, Barcelona Metrópolis seronda 2010. 
* 
* "J. Butler, philosophe en tout genre", documental de la canal de televisión francu-alemán ARTE,2006 (subtitlado en francés, anque ella fala la mayor parte del tiempu n'inglés).
* 
* Informe ''Amicus Curiae'' de la Dra. Judith Butler, Caderalga Maxine Elliot, Universidá de California, Berkeley
* Judith Butler, Filósofa en tou Xéneru (2006). Documental realizáu Paule Zadjermann p'Arte France