1828

L'añu **1828** foi un añu entamáu en martes nel calendariu gregorianu y en domingu nel Xulianu.

## Fechos

### Xineru-marzu
* 4 de xineru - Francia: El Vizconde de Martignac asocede al Conde de Villèle como Primer Ministru de Francia.
* 22 de xineru - Reinu Xuníu: El Duque de Wellington asocede a Lord Goderich como Primer Ministru del Reinu Xuníu.

### Abril-xunu
* 11 d'abril - Fundación de Bahía Blanca
* 26 de mayu - Neñu salvax: Kaspar Hauser ye atopáu en Nuremberg, Alemaña.
* 23 de xunu - Portugal: El rei Miguel I derroca a la so sobrina la reina María II, entamando la Guerra Lliberal.

### Xunetu-setiembre
* 11 d'agostu - William Corder ye aforcáu en Bury St. Edmunds, Inglaterra, pol asesinatu de Maria Marten en Red Barn diba un añu.
* 27 d'agostu - Sudamérica: Brasil y Arxentina reconocen la independencia d'Uruguái.
* 29 de setiembre - Guerra Turco-rusa, 1828-1829: Varna ye tomada pola armada rusa.

### Ochobre-avientu
* 3 d'avientu - eleición presidencial de los Estaos Xuníos: Andrew Jackson ye escoyíu como Presidente de los Estaos Xuníos.

## Ensin dómina
* Ciencia: Friedrich Wöhler sintetiza Urea, refutando una piedra angular del vitalismu.
* Tratáu de Turkmanchai: Rusia gana l'Este d'Armenia de Persia.
* Guerra Lao-Siamesa, 1828: Siam invade y saquea Vientián.
* Un tifón mata aproximadamente a 10.000 persones en Kyushu, Xapón.

## Nacencies

### Xineru-xunu
* 8 de febreru - Jules Verne, autor francés (muerre en 1905).
* 18 de marzu - William Randal Cremer, políticu inglés y pacifista, gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz (muertu en 1908).
* 20 de marzu - Henrik Ibsen, autor noruegu (muertu en 1906).
* 8 de mayu - Jean Henri Dunant, fundador suizu de la Cruz Bermeya, gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz (muertu en 1910).
* 8 de mayu - Sharbel Makhluf, monxu libanés canonizáu en 1977 pol papa Pablu VI (muertu en 1898).
* 12 de mayu - Dante Gabriel Rossetti, poeta y pintor inglés (muertu en 1882).

### Xunetu-avientu
* 9 de xunetu - Luigi Oreglia di Santo Stefano, clérigu católicu italianu (muertu en 1913).
* 6 d'agostu - Andrew Taylor Still, pá de la osteopatía (muertu en 1917).
* 17 d'agostu - Maria Deraismes, feminista francesa (muerta en 1894).
* 8 de setiembre- Joshua Chamberlain, líder d'El ventenu de Maine demientres la Guerra de Secesión, Gobernador de Maine, presidente del Bowdoin College en Brunswick, Maine.
* 9 de setiembre (Vieyu Estilu 28 d'agostu) - Lev Tolstoi, escritor rusu (muertu en 1910).
* 20 d'ochobre - Horatio Spafford, autor del himnu *"It is Well with my Soul"* (muertu en 1888).
* 31 d'ochobre - Joseph Swan, físicu y químicu inglés (muertu en 1914)
* 8 d'avientu - Clinton B. Fisk, líder americanu del movimientu de la temperancia (muertu en 1890).

## Muertes

### Xineru-xunu
* 10 de xineru - François de Neufchâteau, home d'estáu y figura intelectual francesa (muertu en 1750).
* 12 de marzu - Jack Randall, campeón de boxéu más mozu.
* 16 d'abril - Francisco Goya, pintor español (muertu en 1746).
* 8 de mayu - Mauro Giuliani, compositor italianu (muertu en 1781).
* 16 de mayu - William Congreve, pioneru británicu de los cohetes (muertu en 1772).
* 21 de xunu - Leandro Fernández de Moratín, dramaturgu y poeta (muertu en 1760).

### Xunetu-avientu
* 15 de xunetu - Jean Antoine Houdon, escultor francés (muertu en 1741).
* 21 de xunetu - Charles Manners-Sutton, arzobispu de Canterbury (muertu en 1755).
* 20 de setiembre - George Bethune English, esplorador y escritor americanu (muertu en 1797).
* 5 de payares - Sofía María Dorotea de Württemberg, emperatriz de Pablu I de Rusia (muerta en 1759).
* 19 de payares - Franz Schubert, compositor austriacu (muertu en 1797).
* 4 d'avientu - Robert Jenkinson (segundu conde de Liverpool), Primer Ministru del Reinu Xuníu (muertu en 1770).
* 22 d'avientu 
** William Hyde Wollaston, químicu inglés (muertu en 1766).
** Rachel Donelson Robards Jackson, muyer del presidente de los Estaos Xuníos Andrew Jackson (muerta en 1767).

## Referencies

## Enllaces esternos