Portu de Senabria

**Portu** (en castellán, *Porto de Sanabria* y en gallegu, *Porto*) ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Llión.

El so términu municipal ocupa la esquina noroeste de la provincia de Zamora, na llende d'esta provincia coles provincies colindantes de Llión y Ourense. Falta 175 km de Zamora –datu qu'asitia a Portu como la llocalidá más alloñada de la capital provincial– y 149 km d'Ourense. Pertenez a la contorna de Senabria, dientro de la denomada Alta Senabria. El so términu intégrase dientro del territoriu delimitado pal parque natural del Llagu de Senabria, nel que s'atopa'l mayor llagu d'orixe glaciar de la península ibérica, con 318,7 ha y una fondura máxima de 53 m, amás de ser un espaciu natural protexíu de gran curiosu turísticu.

Ye unu de los pocos conceyos billingües de la provincia de Zamora, yá que los sos habitantes utilicen davezu'l idioma español y el gallegu.

## Xeografía física
### Allugamientu

Portu atopar al noroeste de la provincia de Zamora, a 180 km de la capital provincial. Tien una estensión de 200,82 km² -lo que supón el 1,89% de la provincia de Zamora- y cuenta con una altitú media de 1.211 msnm, siendo'l conceyu más altu del so provincia.

Asítiase nun fondu valle a la cayida de los cuetos de La Cuesta y de Tanxilde, al norte del ríu Bibei, accidentada poles sierres de La Porpasa y Currais (na sierra Calva o de Portu) y la Segundera. 

Ta enclavada na rexón natural de Senabria, dientro de la denomada Alta Senabria, atopándose asitiada a unos 30 km de la carretera nacional 525.

### Orografía
El conceyu de Portu entiende una de les zones más accidentaes de la provincia de Zamora, yá que ye'l so términu inclúyese parte del macizu de la sierra Segundera y demás formaciones axacentes, amás de la sierra Calva o de Portu, con altores cimeros a los 2.000 m. 

La zona montascosa, con cotes d'hasta 2.000 m, ta enclavada en forma d'arcu, nel estremu oeste provincial, partiendo coles provincies de Llión y Ourense y el norte de Portugal. La so configuración ye ondulante y semirradial, partiendo del circu del ríu Tera, y compónse de: 

* La sierra de Portu, siendo los sos principales altores les de Montouto con 1.870 m, Picu d'Ocelu con 1.703 m, la Corralizia con 1.761 m, Sextil con 1.754 m y Rucin con 1.673 m.
* La sierra Segundera que, paralela a la sierra de Portu, cuenta colos sos mayores altores nel Moncalvo 2.044 m, Moncalvillo 2.028 m, As Marras 1.986 m, Cabril 1.850 m, Valdecasares 1.844 m y Cabezo 1829 m. Esta sierra atópase bordiada poles cuenca de los ríos Bibei y Tera. 
* Los montes Trevincas, que'l so nome indica la confluencia d'en la zona de tres provincies (Llión-Ourense-Zamora). Cuenta con una fisonomía ramificada en forma d'estrella, siendo les sos máximes cotes les de Peña Trevinca norte y l'altu del Xurbial, dambes con 2.002 m y Peña Trevinca sur con 2.124 m.

### Hidrografía
Nel términu municipal esisten seis embalse y llagunes (La Sablera, Ponte Portu, Valdesirgas, San Sebastián, Vega de Conde y Llaguna de los Pexes), siendo'l banzáu de San Sebastián ye'l de mayor capacidá.

El cursu d'agua más importante ye'l del ríu Bibei, que naz en Fonte Bibei xunto a Piatorta, escurriendo por un fondu valle hasta desaguar nel ríu Sil. El ríu Valdesirgas recueye la so agua nel banzáu del so nome con una capacidá de 1,8 km³ que mueven la central de Portu, xuntu colo enantes citao formen el banzáu de San Sebastián con una capacidá de 24,5 km³.

Son bien frecuentes les formaciones llacustres, son numberoses, casi toes elles formaes de resultes del casquete glaciar de delles decenes de quilómetros cuadraos formaos poles sierres Cabrera y Segundera. Ente elles tán les de Los Cancelos, Lagoas de Verea, Lagoas de Piatorta, Llaguna de Llazucu (1695 m d'altitú) y llaguna de los Pexes.

Tamién destaquen los sos numberosos manantieles, ente ellos Fonte da Pinllela, Fonte da Cal, Fonte de Viñalonga, Fonte Salgueiro, Fonte da Cárcoba, Fonte Llagañosa, Fonte da Lamela, Fonte das Pregueres, Fonte de Tanxilde, Fonte dos Paos, As Fontelas, Fonte fría, Sete Fontes y a Fillateira. Toes estes fontes son d'agua frío y potable y el so usu o destín ye pal consumu públicu y dalgunes d'elles tamién como bebederos, amás del riego de delles zones del términu.

### Clima
Cuenta con un clima de monte, esto ye, con iviernos bien fríos, con fuertes ventisques d'agua y nieve, y branos curtios y templaos. Destaca'l contraste de les sos temperatures medies con máximes en xunetu, agostu y setiembre onde s'algamar los 31,5&nbsp;°C y mínimes n'avientu y febreru onde los termómetros baxen hasta los 13&nbsp;°C baxo cero. En cuentu al so réxime d'agües, ye una zona que puede considerase de clima húmedu, una y bones les precipitaciones bazcuyen ente 1500-1600 mm/añu.

## Historia

Na Edá Media, cola meyora de la Reconquista, Portu pasó a formar parte del Reinu de Llión, fechu pol cual, integrar mientres la Edá Moderna dientro de la xurisdicción del Adelantamientu del Reinu de Llión.

Nel sieglu XII, nuna fecha desconocida al nun caltenese'l documentu, el rei Alfonsu VII de Llión dio fueros propios a la villa de Portu. Darréu, nel añu 1209, Alfonsu IX de Llión dio en Salamanca un privilexu a Portu confirmándo-y los sos fueros. Coles mesmes, nesa mesma ciudá concedió les llocalidaes de Portu y Pías a la Orde de Santiago en payares del añu 1222. Por cuenta de esti fechu, Portu perteneció eclesiásticamente a la diócesis de Lleón de Santiago (qu'arrexuntaba los territorios lleoneses de la Orde de Santiago) hasta la so disolución por orde papal nel añu 1873.

Alministrativamente siempres tuvo venceyáu a la tierra de Senabria y al Reinu de Llión. Namái nun proyeutu de división provincial que se tramitó mientres el Trieniu Lliberal, el conceyu amestar a la provincia d'Ourense. Nel restu de proyeutos de cambéu pertenecía, xunto col restu de Senabria, bien a la Provincia de les Tierres del Conde de Benavente (que dependía pal votu en Cortes de Valladolid), onde tuvo asignada la tierra sanabresa mientres la Edá Moderna, bien a la provincia de Zamora, onde finalmente foi incorporada tres la división provincial de 1833, calteniendo sicasí la so pertenencia rexonal al Reinu de Llión.

Cabo señalar que pola llei de 3 de marzu del añu 1906, llevar a cabu les actes d'esllinde colos distintos pueblos estremeros pertenecientes a les provincies de Zamora, Llión y Ourense, nun produciéndose cambeos dende entós.

## Naturaleza
### Flora
El términu municipal de Portu atópase dientro del parque natural del llagu de Senabria. La diversidá d'especies caracteriza a esti ecosistema asitiáu nel mesmu llende ente la zona húmeda y la templada. Montes de carbayos coesisten con abedurios y sauces, según xardones y texos, ente grandes estensiones de carba. Per otru llau, la bayura de llagunes, manantiales y regueros dexa la esistencia de turberas, una auténtica rareza nestes llatitúes.

### Fauna
Equí acovezse una variada fauna, ente la que destaca la presencia del corzu, gatu montes, llobu, perdiz pardilla, águila real, llondra y la trucha, ente otres, siendo estes dalgunes de les numberoses especies qu'habiten esti espaciu natural, que cunta cola proteición actual dende 1978.

## Patrimoniu
* **Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción**. Data de los sieglos XII-XIII.
* **Arquiteutura tradicional**. Ye típica de la zona sanabresa. Nella podemos atopar fornos de pan medieval, antiguos molinos fariñeros, telares, pontes, fontes, etc.

## Demografía

## Cultura
### Fiestes
Les fiestes más notables son les de San Antonio del 13 de xunu, L'Asunción del 15 d'agostu y San Roque el 16 d'agostu. Amás, esta llocalidá ye famosa poles feries de ganáu que se vienen celebrando dende'l sieglu XIX los díes 26 de cada mes ente mayu y ochobre y, de forma especial y por ser la más visitada, la del 26 d'agostu.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos