open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tay Zonday

**Adam Nyerere Bahner** , más conocíu pol alcuñu **Tay Zonday**, ye un cantante, compositor y teclista d'Estaos Xuníos.

El so cantar "Chocolate Rain" apurrió-y un bultable éxitu gracies al videu homónimu espublizáu en abril de 2007 nel portal YouTube.

## Biografía
Zonday, d'ascendencia europea y africana, ta llicenciáu en Estudios Americanos pola Universidá de Minnesota, de la ciudá de Minneapolis na que reside. Tamién estudió na Academia de Matemátiques y Ciencies d'Illinois ente 1997 y 1998, estudios que nun acabó, sicasí algamó una diplomatura nel The Evergreen State College.

En cuantes a la so formación musical, el propio Zonday tien dicho en delles entrevistes que ye un 'güerfanu musical', ensin influencies nin preferencies musicales concretes. Nesi sen, l'artista tien señalao que la so formación musical ye cásique dafechu autodidacta, y que les sos composiciones tienen l'envís de la orixinalidá como mayor enfotu.

## Obra
Tres de la repercusión algamada pol repetitivu cantar "Chocolate Rain" en los países de fala inglesa, Zonday tien asoleyaos dellos cantares, la mayoría embaxo llicencies Creative Commons o adautaciones de pieces de dominiu públicu. Amás d'ello, tien fechos dellos trabayos publicitarios qu'aprovechen el so éxitu, ente los que rescampla la versión "Cherry Chocolate Rain" pa una firma de refrescos.

La llista de los sos cantares, n'orde cronolóxicu, ye:

* "Demons on the Dance Floor"
* "Love" (con Kooby)
* "Never Gonna Give You Up" (versión del cantar de Rick Astley)
* "Chocolate Rain"
* "Internet Dream"
* "The Only Way"
* "Do the Can't Dance"
* "Say No to Nightmares"
* "Someday"
* "Too Big for You"
* "Get It Back" (Thug Remix)
* "Cherry Chocolate Rain"
* "Chasing Eden"
* "Crash into Weird"
* "Start Me Up" (version karaoke del cantar de los Rolling Stones)
* "Remembering You"
* "Explode"
* "Brighter Days"

## Referencies

## Enllaces esternos
* Web oficial
* Canal de Tay Zonday en YouTube
Infoasturies

**Infoasturies.net** ye un diariu electrónicu d'información xeneral alternativa d'Asturies y del mundu n'asturianu.

Entamó a funcionar en 2006 y anguaño edítalu Espublizastur.

## Referencies

## Enllaces esternos

*InfoAsturies
Puñetazu

Denómase **puñetazu** a los golpes que se solmenen col puñu cerráu, golpiando, xeneralmente a otra persona, cola intención de defensa o ataque.

La téunica del puñetazu ordinariu execútase cerrando'l puñu y golpiando col mesmu, alliniáu horizontalmente col brazu, siendo'l brazu l'elementu d'aplicación de tola fuercia exercida. Hai otra variante de puñetazu onde'l puñu se coloca vertical (cola palma de la mano mirando haza un llateral en vez d'haza abaxo) y mirando llixeramente haza abaxo en rellación al brazu, de forma que los deos que golpien seyan únicamente l'índiz y el mediu. Ye esti caberu'l puñetazu utilizáu normalmente en Kung-Fu y el recomendáu pa los que nun tuvieren un entrenamientu apropiáu (porque d'esta forma ye muncho más lluendio mancase la moñeca en casu de facelo mal).

Emplégase'l puñetazu, con desemeyaos nomes y distintes téuniques variantes, en munches artes marciales, asina como sistemes de defensa y ataque personal ensin armes, como nel Tai-Jitsu.

Conocíu tamién como trompón, quiño o puñete n'América llatina, y truscu o mochicón n'Asturies.
Verba

**Verba** foi'l títulu d'una revista de ciencia, arte y socioloxía, según se dicía nel subtítulu, que s'editó en Xixón ente xineru de 1926 y xunu de 1927, llegando a asoleyase un total de dieciocho númberos. El so fundador foi Eugenio Domingo y la so periodicidá yera mensual.

La revista imprimíase nos talleres del diariu xixonés El Noroeste, y nella collaboraron un buen garapiellu d'intelectuales d'aquella dómina: Leopoldo Alas *Clarín*, Miguel de Unamuno, Paulino Vicente, Margarita Nelken, Adolfo Posada, ... 

La revista incluyía artículos de lliteratura, música, socioloxía, arte, enseñanza, economía, ... diendo más lloñe de lo que diben les revistes de lliteratura del so tiempu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Puxarra

**Puxarra** foi'l nome d'un grupu de Xixón que cantaba n'asturianu y que funcionó ente 1990 y 1991; taba formáu por Ramón Lluís Bande (voz), Miguel Rodríguez (guitarra), Xurde Nel Pérez (baxu) y Marcos Gutierrez (batería), tamién cuntaron circunstancialmente con dellos segundos guitarres. 

## Historia
Los sos anicios hai que los buscar na sede de la Corriente Sindical d'Izquierda cuando estos cuatro rapazos víense ellí pa facer pancartes y llevar alantre la so militancia política, nacionalista asturiana y d'izquierdes. Ente botes de pintura, broches y esloganes foi surdiendo la idea d'entamar un grupu musical como una estaya más del so compromisu políticu y social, según pallabres d'ellos mesmos Puxarra foi más bien "un sofitu musical a la reivindicación que llevábemos dientro". Asina, ensin tener práuticamente idea de como se tocaben los instrumentos empecipiaron a ensayar nun llocal del Cuartel del Cotu que daquella taba ocupáu, ellí n'aquel tiempu concentrábase tola movida musical de Xixón fuere de la mena que fuere.

## Influyencies musicales y estilu
Les sos influyencies taben bien nidies: punk, rock radical vascu (Kortatu, Cicatriz...), Extremoduro, Dixebra... Ufiertaben una música contundente de calter punk-rock ensin filigranes pa la galería, con lletres direutes y agresives; pa ellos el mensaxe yera lo verdaderamente importante. Los más de los sos conciertos teníen un tresfondu reivindicativu, tocando por exemplu nel "Día de la nación asturiana", nel "Conciertu pola oficialidá", a favor de los ocupes...

### Grabaciones
Tocantes a les grabaciones dicir que fixeron una maqueta onde incluyíen cuatro temes: "Coses del orde cristianu" (la lletra yera una versión d'un testu d'Alfonso Sastre), "Hai una solución" (un ska dedicáu a los ocupes), "Alarcos cabrón" (especie de hardcore caóticu) y "Romance d'una llingua" (un poema de Manuel Asur). Amás enxertaron el tema "Tien que ser la mocedá" nel cassete "Esto ye lo ke hai", que foi precisamente col qu'acababa.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Cantar del grupu nun videu de youtube
Abándames (parroquia)

**Abándames** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Asitiada na fastera noroccidental del conceyu, tien una estensión de  y acueye, nos llugares d'Abándames, Cavandi, Cerébanes y Para,  a los sos .

## Ver tamién
* Castru d'Abándames

## Referencies

## Enllaces esternos
Enrique Rodríguez Cal

**Enrique Rodríguez Cal** , conocíu como **Dacal II** o **Dacalín** foi un boxeador asturianu, ganador d'una medaya de bronce nos Xuegos Olímpicos de Munich 1972. Foi'l primer medayista olímpicu asturianu.

## Biografía
Anque nació en Candás, tuvo siempre venceyáu al barriu avilesín de Llaranes. Foi introducíu nel mundu del boxéu pol so hermanu Avelino, conocíu nos ambientes puxilísticos como Dacal. Pasó pelos ximnasios d'Educación y Descanso, Hogar del Productor, la pista de *La Exposición* y, finalmente, l'Asociación Atlética Avilesina. Como boxeador aficionáu disputó unos 160 combates, siendo derrotáu solamente en 16, y como profesional disputaría, categoría a la que pasaría en 1978, disputó 44 combates con sólo 6 derrotes.

El so mayor trunfu foi la medaya de bronce qu'obtendría nos Xuegos Olímpicos de Munich, aunque obtuvo númberosos premios a lo llargo de la so carrera, ente ellos los Campeonatos d'España del pesu minimosca d'aficionaos (los años 1971 y 1978) y el Campeonatu d'España del pesu mosca de profesional que defendió en tres ocasiones y que tamién algamó en 1978. Igualmente participaría nos Xuegos Olímpicos de Montreal nel añu 1976, edición na que foi l'abanderáu del equipu olímpicu español. Foi elixíu como Meyor Boxeador Nacional Aficionáu nel añu 1974.

## Palmarés internacional

## Referencies

## Enllaces esternos
Buelles (parroquia)

**Buelles** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera.Ocupa la fastera más nororiental del mesmu, y tien una estensión de . Axunta tres pueblos: Buelles y El Mazu na oriella derecha'l ríu Cares-Deva; y Narganes, a la otra vera. El pasu d'una oriella a otra tien de facese, en coche, baxando hasta Unquera o xubiendo hasta Panes, pero hai pasu peonil por una ponte colgante que crucia'l ríu un pocoñín más p'abaxu del pueblu de Buelles. Ente los trés pueblos yá citaos axunten .

Na parroquia s'alcuentra la **Salguera de Buelles**, declarada monumentu natural pol Plan d'Ordenación de los Recursos Naturales d'Asturies. Esta figura de proteición ambiental abarca les salgueres de les dos riberes del ríu Deva ente los llugares d'El Mazu, Narganes y Buellen, nel conceyu de Peñamellera Baxa, neto les salgueres y viesques d'umeros que les playes de regodones y les turries de les orielles del ríu o del so calce. La so importancia derívase del fechu de ser una de les mayores concentraciones de salgares de tol norte peninsular.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuñaba (parroquia)

**Cuñaba** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Ocupa la so fastera suroriental, faciéndo-y el ríu Deva de llende con Cantabria. Tien una estensión de  y , que se reparten ente los pueblos de Cuñaba y San Esteban. Esti últimu foi, en 1990, gallardonáu col Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies, el primeru de los que concedió la Fundación Príncipe d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos

* San Esteban y el so premiu na páxina web de la Fundación Príncipe
Alevia

**Alevia** ye una parroquia y una llocalidá del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Ocupa la fastera más noroccidental del conceyu (ye la única parroquia que llenda col conceyu de Llanes) y tien, dende que nel 1991 se separtara d'ella Siejo,  d'estensión. Abarca namái que'l pueblu d'Alevia, que tien una población de , que se dediquen principalmente a la ganadería. Nel monte d'Alevia s'alcuentren los restos de la nomada Mina del Pilar, una esplotación de la que se sacarron fierro y manganesu a lo menos dende'l sieglu XVI hasta los años 70 del sieglu pasáu.

El pueblu ta asitiáu a unos 240 m sobre'l nivel del mar, na lladera meridional del picu Pedreḥita. Pa llegar a él hai que coyer, en Sieḥo, la carretera llocal PB-2, estrecha pero con bon firme, que muerre nel pueblu. Nél destaquen les siguientes edificaciones:
* La ilesia parroquial, dedicada a San Xuan Bautista, con restos baxomedievales (ss.XIV-XV) nel interior anque mui reformada nos sieglos XVIII-XX.
* La capiella San Antonio, asitiada a la entrada'l pueblu. Construyida, según dellos autores,nel sieglu XVII, tien cabo d'ella una torre con reló y campanariu, llevantada -con perres de los indianos y l'esfuerciu de los vecinos- nel sieglu XX. Entamose a facer na década d'1920, anque nun pudo rematase hasta la d'1960, y ye ún de los trés únicos edificios d'esti tipu -xunta la torre la ilesia parroquial de Taramundi y la qu'hai na antigua sede de les escueles marítimes d'As Figueiras (Castropol)- que se ficienon n'Asturies con dineru de los americanos. A los pies de la torre hai un mirador con unes vistes perguapes sobro'l valle de Peñamellera.
* La Quinta d'Arriba, encargada pol indianu José Lezama Lima (llamáu Don Pepe polos vecinos) al arquiteutu catalán Marcelino Coquillat, que-y proyeutó una casa con trés plantes y torre d'estilu rexonalista con dellos toques modernistes.

Hai, amás d'ello, delles cases de tipoloxía tradicional, dos establecimientos de turismu rural, chigre y bolera. Esta foi construyida tamién con dineru indianu: el de Ramón Bardales, que la mandó facer en 1891.

Ye un pueblu de vida tranquila, que namái s'altera nes fiestes, que se celebren pa honrar a San Antonio (13 de xunu), San Xuan (24 de xunu) y Nuestra Señora del Rosariu (30 de setiembre).

## Referencies

## Enllaces esternos

*Páxina web sobre Alevia  (castellanu)
*Escursión dende Alevia al Picu'l Paisanu pasando peles mines del Pilar (castellanu)
Merodio

**Merodio** ye, colos sos , la parroquia qu'ocupa l'estremu suroriental del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Abarca un únicu pueblu, Merodio, que tien .

## Referencies

## Enllaces esternos
Panes (parroquia)

**Panes** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Tien  d'estensión y abarca, amás de la capital del conceyu, del mesmu nome, los llugares de Cimiano, Colosía y Suarías. Tien una población de , 430 d'ellos na villa.

## Historia
De la dómina prehistórica son de destacar los descubrimientos atopaos nel mesmu pueblu. En Panes atópase tamién la ilesia de San Vicente en Panes, edificiu románicu que foi destruyíu en 1936 y que los sos restos poder reparar na actual ilesia parroquial. A la salida, tenemos tamién la ilesia de San Xuan de Ciliergo con restos románicos na cabecera y capiyes llaterales gótiques. Amás tenemos el palaciu de San Román, que data del sieglu XVII tamién de la Casa de Mier, y que taba formáu pola casona de planta rectangular de dos pisos y altillo, y una capiya exenta de nave única.

## Sectores
El sector terciariu de servicios del conceyu ta aniciáu casi na so totalidá en Panes, xenerando un total del 37,08 % de los emplegos. Panes tien una bona cantidá de servicios, tando abondo bien cubiertes les sos necesidaes.

## Turismu
Nos últimos años crecieron en Panes les actividaes rurales, el turismu rural y el turismu activu. Hai empreses d'arriendu de canoes, pa realizar puenting, descensu de ribayos, quads y otros deportes d'aventura.

Gastronomía

## Referencies

## Enllaces esternos
Tobes (parroquia)

**Tobes** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Allugada na so fastera centru-occidental, a la oriella derecha del ríu Cares nel so tramu final anantes de xuntase col Deva, tien una estensión de  y una población de , que se reparten ente los pueblos de Bores y Robriguero y l'aldea de Tobes.

## Referencies

## Enllaces esternos
Siejo

**Siejo** o **Sieḥo** ye una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Baju de Peñamellera. Dixebrada de la d'Alevia en 1991, formen parte d'ella namái que'l pueblu homónimu y una pequeña fastera alredor d'él ( de terrén na oriella izquierda del ríu Cares-Deva). Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Cáraves

**Cáraves** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Ta allugada na fastera centro-occidental del conceyu y inclúi namái una población. Tien una superficie de , llendaos por Cabrales y los ríos Ḥana y Cares. 

La so población ye de .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*La Boleta
*Ḥigares

## Referencies

## Enllaces esternos
Llonín

**Llonín** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Ocupa, colos sos  d'estensión, l'estremu nororiental del conceyu. Viven nella, nel pueblu homónimu, .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
* Cueva de Llonín

## Referencies

## Enllaces esternos
Rozagás

**Rozagás** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Ocupa l'estremu noroccidental del mesmu, y tien una estensión de . Na llende cola parroquia vecina de Ruenes ta'l cumal más altu del Cuera: la Cabeza Torbina, de 1.315 m d'altitú. La so población, de , alcuéntrase nel pueblu homónimu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Trescares

**Trescares** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Comprende'l llugar del mesmu nome y una faza de terrenu de  alredor d'él. El pueblu, que ta a la vera la carretera AS-114, que xune Cangues d'Onís y Panes, tien una población de .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*El Molinu Ḥana
*El Pontón
*El Pueblu

## Referencies

## Enllaces esternos
Benjamín Noval

**Benjamín Noval González**  ye un ex-ciclista profesional asturianu.

Noval debutó nel ciclismu profesional nel añu 2001 nes files del equipu *Relax-Fuenlabrada*, de la mano del so direutor, el tamién asturianu Jesús Suárez Cueva. Pasaría en 2004 a correr col equipu d'Estaos Xuníos *Discovery Channel*, corriendo dos ediciones del Tour de Francia como gregariu de Lance Armstrong. Con posterioridá, y depués de la desaparición del equipu americanu, integraríase nel equipu *Team Astana*, teniendo como xefe de files a otru ganador del Tour, Alberto Contador. Retírase depués de la temporada 2013. 

Depués de la so retirada, continuó relacionáu al ciclismu como *manage*r xeneral de la Samuel Sánchez-MMR Cycling Academy y comentarista de tv.

## Palmarés
**2003**
* 3ᵘ Campeonatu d'España en ruta

**2004**
* 3ᵘ Clásica d'Almería

## Equipos
* Relax-Fuenlabrada (2001 - 2003)
* Discovery Channel (2004 - 2007)
* Team Astana (2008 - 2010)
* Saxo Bank-Sungard (2011 - 2013):
** *Saxo Bank Sungard* (2011)
** *Saxo Bank-Tinkoff Bank* (2012)
** *Team Saxo-Tinkoff* (2013)

## Enllaces esternos
* Ficha en ''sitiodeciclismo.net''

## Referencies
Fernando Pessoa

Pessoa ye consideráu ún de los más grandes poetes portugueses de siempre, a la grandeza de Luís Vaz de Camões; les sos obres reflexen la influencia de la tradición clásica y del simbolismu francés, la so poesía parti dende'l saudosismu. Ye famosu por tener escribío baxo 73 nomes diversos; cauna d'estes persones tien la so propia biografía presunta, carauterístiques físiques, llazos a los otros, voz poética, y perspeutiva, y en parte reflexa la convención de Pessoa que nun esiste una personalidá integrada. Los sos trabayos fueren influenciaos tamién pol inglés, deprendíu en Sudáfrica u Pessoa pasó gran parte de la xuventú.

Morrió por problemes de fégadu a los 47 años, na mesma ciudá u naciera; la so cabera frase foi n'inglés "*I know not what tomorrow will bring...*" ("Nun sé eso que llevará la mañana...").

Ente les coleiciones de Pessoa qu'abarquen poemes n'inglés son *Sonetos* (*Sonnets*, 1918), *Poemes ingleses* (*English Poems*, 1922), y *Mensagem* (1934).

## Pessoa n'asturianu
* *El llibru del desasosiegu* (*Livro do dessasossego*), 2014.
* *El Pelegrín y otros cuentos*. B. Alto Creativos, 2017

## Referencies

## Enllaces esternos
Enseñu

L**'enseñu** o **enseñanza** ye l'actu de tresmisión de conocimientos y hábitos por parte d'un maestru a unos alumnos. Por un regular faise servir esta pallabra pa decir l'acción del profesor na educación formal, o la del oficial o expertu nun trabayu o afición. 

Tradicionalmente, consta de los siguientes elementos: docente, alumnos, evaluación, currículum o materia a enseñar y escuela o marcu de deprendizaxe. 

Anguaño vencéyase l'enseñu namás a la tresmisión de conteníos, por esto se prefier falar d'educación, que ye un términu más ampliu, por referirse a los deprendizaxes. 

L'enseñu virtual son situaciones totalmente a distancia desendolcaes alrodiu de les redes telemátiques.

## Referencies

## Enllaces esternos
Guiar (parroquia)

**Guiar** ye una parroquia del conceyu asturianu d'A Veiga. Ocupa, colos sos  d'estensión, la fastera más occidental del conceyu, y tien, nos llugares de Guiar y A Graña, una población de .

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios
*O Fornelo
*Paumartiz
*O Vale

## Referencies

Enllaces esternos ==
Mier

**Mier** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Abarca  del cuadrante suroriental del conceyu, qu'inclúin La Peña Vigueras, que ye, colos sos 1.318 m d'altor, el más altu del conceyu. Los sos  viven nel pueblu de Mier, que ta dividíu pol ríu Cares en dos barrios: Mier d'Acá y Mier d'Allá.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*Mier d'Acá
*Mier d'Allá
*Niserias

## Referencies

## Enllaces esternos
Oceño

**Oceño** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. El so territoriu, de  d'estensión, ocupa la fastera más meridional del conceyu, y ta enmarcáu pol ríu Cares, el regatu del barrancu de Ragel y la llende con Cabrales, El Valle Baju y Cantabria. Tien una población de , que se concentren nel pueblu homónimu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Paramios

**Paramios** ye una parroquia del conceyu asturianu d'A Veiga. 

Asitiada nel suroccidente del conceyu, y llendando con Taramundi y Vilanova d'Ozcos, tien una estensión de . La so población ye de , que viven nes aldees d'A Barranca, A Espía, Monticelo, Restrepo y Vixande.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
A Veiga (parroquia)

**A Veiga** ye una parroquia del conceyu asturianu del mesmu nome. Ocupa la parte central del conceyu y tien  d'estensión. La so población ye de  y abarca, amás de la villa d'A Veiga, les siguientes poblaciones: Estelo, A Fonte de Louteiro, Louteiro y Miou.

La villa d'A Veiga concentra, colos sos 2.803 habitantes (2024), la mayoría de la población del conceyu. Ye la cabecera comarcal del estremu noroccidental d'Asturies, na que se concentren el comerciu, la industria y los servicios (culturales, sanitarios...) de la zona. La perda de población, común a toles zones rurales d'Asturies, y tamién l'apertura la Ponte los Santos en 1987, ficieron que la so importancia fuera menguando nestos postreros años en favor de Ribadeo. A pesar d'ello entá caltién una bona actividá, como puede comprobase pasiando pela villa cualesquier sábadu (ye'l día de mercáu) o a primeros de xunu, cuando se celebra la Feria de Muestres d'A Veiga, que cumplió nel 2008 los 45 años de vida con perbona salú.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
*Casa Elisa y Luis Villamil

## Referencies

## Enllaces esternos
Llabra (parroquia)

**Llabra** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Ta situada na metá septentrional del mesmu, y tien una estensión de . La so población ye de , que se reparten pelos llugares de Cebia, Llabra y Tresanu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Margolles (Cangues d'Onís)

**Margolles** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís, magar que dellos pueblos d'ella s'asitien nel conceyu de Parres. La parte canguesa abarca les poblaciones d'Agüera, Cuencu, La Granda, El Llanu, Llordón, Parda, San Tiso, Villa, Viña y Peruyes. Esti últimu pueblu ye'l que fai de cabeza parroquial: nél s'alluga la ilesia de Samartín, construida nel sieglu XVIII y vuelta a facer dempués de la Guerra Civil. Abarca un territoriu, en tierres de Cangues, de , y tien una población de .

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Riera

Col nome de **La Riera** podemos referinos a:

*La Riera, una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
*La Riera, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
*La Riera, una parroquia del conceyu asturianu de Colunga.
*La Riera, un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Colunga.
*La Riera, una casería de la parroquia de Riañu, nel conceyu asturianu de Llangréu.
*La Riera, una parroquia del conceyu asturianu de Somiedo.
*La Riera, una aldea de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Somiedo. 
*La Riera, una casería de la parroquia de Pion, nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
* Riera, una aldea de la parroquia de L'Abadía Cenero, nel conceyu de Xixón.

## Referencies
Villanueva (parroquia de Cangues d'Onís)

**Villanueva** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Comparte'l so territoriu col conceyu vecín de Parres, y tien un estensión, na parte canguesa (la qu'ocupa la oriella derecha del ríu Sella), de . Viven nella, nos llugares de Les Roces y Villanueva, .

En Villanueva s'alcuentra'l monesteriu de San Pedru. Creáu, según la tradición, como ilesia na dómina d'Alfonsu I, foi remocicáu nel sieglu XII nel estilu románicu. D'aquella foi cuando pasó a ser un monesteriu benedictín. D'aquel tiempu está caltién delles partes cola so traza orixinal: dellos ábsides y portaes, los muros de la nave de la ilesia... Ficiéron-y reformes otra vuelta nel sieglu XVII: tiraron la torre románica, faciendo la que puede vese anguaño, y remocicaron el claustru. Desamortizáronlu en 1835, y, magar foi declaráu Monumentu Nacional en 1907, taba abondo deterioráu cuando foi restauráu, en 1964, según el proyeutu de los arquiteutos Francisco Pons y Ramiro Moya. Dende 1998 ye un Parador Nacional de Turismu.

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién
* Villanueva (Parres)

## Referencies

## Enllaces esternos
Manuel Jorge Domínguez

**Manuel Jorge Domínguez Díaz**  ye un ciclista asturianu retiráu que foi profesional ente 1985 y 1992.

Los sos mayores éxitos deportivos obtúvolos en 1986 cuando algamó una victoria d'etapa na Vuelta a España, y en 1987 cuando se fizo con otra victoria d'etapa nel Tour de Francia. La so especialidá dientro del ciclismu yera'l *sprint*, aunque nes últimes temporaes, col equipu Clas-Cajastur, baxo la direición de Juan Fernández, fizo un notable trabayu de gregariu pal so xefe de files.

## Palmarés
**[[1986]]**
* 1 etapa de la Vuelta a España
* 1 etapa en la Vuelta Ciclista a Murcia
* 1 etapa en la Vuelta a La Rioja
* 3º nel Campeonatu d'España de Fondu en Carretera

**[[1987]]**
* 1 etapa del Tour de Francia
* 3º nel Campeonatu d'España de Fondu en Carretera

**[[1988]]**
* 2 etapes de la Vuelta a Galicia
* 2º nel Campeonatu d'España de Fondu en Carretera

**[[1989]]**
* G.P. Llodio
* 1 etapa de la Vuelta a Asturies
* 1 etapa de la Volta a Catalunya

## Equipos
* Seat - Orbea (1985 - 1986)
* B.H. Sport (1987 - 1989)
* Tulip Computers (1990)
* CLAS - Cajastur (1991 - 1992)

## Referencies

## Enllaces esternos
Senén Mesa

**Senén Mesa**  foi un ciclista asturianu, profesional ente 1942 y 1954 qu'algamó los sos mayores éxitos deportivos na Vuelta ciclista a España, onde obtuvo 4 victories d'etapa. Puede ser consideráu'l primer gran ciclista asturianu, predecesor d'El Tarangu, Luis Balagué, Vicente López Carril, Antonio Menéndez, … la xeneración de finales de los años 60 y entamos de los 70.

Dientro del pelotón destacó poles sos cualidaes d'escalador. L'añu nel qu'algamó'l máximu altor como ciclista, 1948, corrió colos colores del equipu *Gaitán Bicicletas*. A los 26 años abandonó la práutica activa del ciclismu y dirixó a un equipu asturianu: *Escamas Saquito*. 

Hasta'l momentu del so fallecimientu yera'l ciclista asturianu con más victories d'etapa na Vuelta ciclista a España.

## Palmarés
**[[1946]]**
* Segundu clasificáu na Vuelta Ciclista a Burgos
* Campeón d'Asturies

**[[1947]]**
* 1 etapa na Vuelta a España
* Segundu clasificáu na Vuelta a Asturies
* Campeón d'Asturies

**[[1948]]**
* 3 etapes na Vuelta a España
* Quintu clasificáu na xeneral de la Vuelta a España

**[[1948]]**
* Segundu clasificáu na Vuelta Ciclista a Asturies

**[[1950]]**
* Campeón d'Asturies

**[[1951]]**
* Gran Premiu d'Andalucía
* 1 etapa del Gran Premiu d'Andalucía

## Referencies

## Enllaces esternos
Comba

Col nome de **Comba** podemos referinos a:

*Comba, una casería de la parroquia de Bisuyu nel conceyu asturianu d'Allande.
*Comba, una modalidá de xuegu con una cuerda que consiste en da-y vueltes nel aire a una cuerda agarrándola pelos cabos y blincar penriba d'ella cada vez que toca en suelu.

## Ver tamién
*La Comba

## Referencies
La Riera (parroquia de Cangues d'Onís)

**La Riera** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Ye, colos sos , la más estensa del conceyu cangués, del qu'abarca tola so metá meridional sacando Cuadonga y la so rodiada. Pesie a ello, polo arispiu del terrenu, ta enforma despoblada. Abarca namái que dos llugares, La Riera y Llerices, qu'axunten en total .

## Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
La Comba

Col nome de **La Comba** podemos referinos a:

*La Comba, un llugar de la parroquia de La Marea nel conceyu asturianu de Piloña.
*La Comba, una aldea de la parroquia de Carbayín nel conceyu asturianu de Siero.

## Ver tamién
*Comba

## Referencies
Gichin Funakoshi

**Gichin Funakoshi** (船越 義珍 *Funakoshi Gichin*; ) foi un artista marcial xaponés, fundador del kárate modernu. 

## Biografía
Yera descendente d'una familia de samurais, qu'antiguamente fueren vasallos de la dinastía Ryukyu.

A la edá de 11 años ya se fexera un nome dientro l'estilu d'arte marcial ryukyu. Empezando la so formación col maestru Azato Anko, nun tardó muncho n'igualar al so maestru n'habilidá y a compartir con él el sentimientu de ser "*l'artista marcial más completu*" dientro la rexón. Deprendió tamién kárate-jutsu (escritu colos kanjis que signifiquen "*l'arte marcial de la mano china*") col maestru Itosu Anko. Los sos dos profesores quedaron impresionaos pola so nobleza de caráuter. 

A lo llargo de los años continuó la so formación, desendolcando continuamente les sos estraordinaries calidaes. El maestru Funakoshi convirtióse en presidente de la *Okinawa Martial Ars Society* asina como n'instructor a la escuela de formación de profesores d'Okinawa

## Obres
* *Rentan Goshin Karate Jitsu* (1926)
* *Karate-do, Kyohan* (1935)
* *Karate-do, Nyumon* (1943)
* *Kárate-do, mi caminu* (1956)

## Referencies

## Enllaces esternos
Demanda enantada

La **demanda enantada** ye la cantidá de bienes y servicios que los habitantes, les empreses, les entidaes públiques y el restu del mundiu pruyen y puen mercar del país pa un nivel determinau de preciu. La curva de demanda enantada tien pendiente negativa lo que quier dicir que cuando puxen los precios la xente querrá mercar menos y si baxen querrá mercar más.

Una curva de demanda enantada ye la suma de les curves de demanda individuales de diferentes seutores de la economía. Ye avezu mostrála comu la suma llinial de cuatro recursos:

:  Yd = C + I + G + (X-M) \ 
ú
*  C \  ye'l consumu = ac + bc*(Y - T),
*  I \  ye la inversión, 
*  G \  ye'l gastu del gobiernu, 
*  NX = X - M \  saldu d'exportaciones,
**  X \  son les exportaciones y
**  M \  son les importaciones = am + bm*(Y - T),.
Llei de Say

N'economía, la **Llei de Say** ye un principiu atribuyiu a Jean-Baptiste Say que diz que nun pue haber demanda ensin ufierta. Un aspeutu central d'esta llei ye que la recesión nun tien llugar por un fallu na demanda o porque nun heba perres. Cuantos más bienes (pa los que hai demanda) seyan producios, más bienes esistirán (ufierta) que farán una demanda pa otros bienes. Pola mor d'esto, la bayura nun debe enantase estimulando la producción, sinón el consumu. No camientu de Say, la fechura de más perres nun produz inflación ensin más; más perres demandando los mesmos bienes nun supón que la demanda espoxigue.
Epiphany

**Epiphany** ye'l restolador web oficial del escritoriu GNOME. Ye un descendiente de Galeon. Hai versión en llingua asturiana .

Ye ún de la familia de ñavegadores web qu'usen Gecko del proyeutu Mozilla p'amosar les páxines web. Proporciona una interface pa Gecko integrada con GNOME n'arróu de la interface **XUL** de Mozilla. Como munchos ñavegadores sofitaos en **Gecko**, Epiphany inclúi la ñavegación con pestañes, alministración de cookies, bloquéu de ventanes emerxentes y un sistema d'extensiones. Dende la versión 2.24, Epiphany usa'l motor WebKit (usáu tamién por Konqueror y Safari). 

N'arróu del sistema de *marcadores xerárquicos* basáu en carpetes de la mayoría de los ñavegadores, Epiphany usa *marcadores por categoríes*, au un solu marcador, por exemplu "Epiphany", pue esistir en delles categoríes como "Ñavegadores web", "GNOME" y "Software de ordenador". Les categoríes especiales inclúin a los marcadores que foron usaos con frecuencia ("Más visitaos") y los que nun foron entá categorizaos. Otru conceutu innovador d'Epiphany son los marcadores intelixentes. Accédese a travíes d'una pallabra na barra de direiciones o nún cuadru de testu nuna barra de ferramientes.

## Ver tamién
*Software llibre
*Ubuntu
*Firefox
*Konqueror
*Midori

## Referencies

## Enllaces esternos
Javier Rodríguez

**Javier Rodríguez**  ye un dibuxante de cómic y músicu asturianu.

Formóse como dibuxante na Escuela d'Artes y Oficios d'Uviéu y la so carrera entamóla participando en concursos y publicando en revistes de tirada reducida, pa, posteriormente, autoedítase *Love Gun*, nel añu 1996, obra qu'apaecería nuna segunda etapa en collaboración con Ígor Medio. L'encargu del Ayuntamientu de Xixón pa facer un cómic que tocare'l tema de les drogues ente la mocedá, que guionizaría Boni Pérez, terminaría con una buena escandalera siendo calificáu por munchos como provocador. El trabayu titulábase *Los Potaje*, y vería la lluz nuna edición doble, en castellanu y n'asturianu. Magar lo anterior el trabayu acabaría ganando l'accésit nos premios *Reina Sofía* de la *Fundación Contra la Drogadicción*.

Como profesional entamaría a asoleyar los sos trabayos na revista *El Víbora*, na que taría varios años, faciendo delles historietes curties, portaes y les series *Paraíso Punk Rock Bar* (1997 - 1999), *Tenebro* y *Comprobando la Realidad*.

Cola editorial Glénat asoleyó los álbumes *Wake Up* y *Miedo* (con guión de David Muñoz y Antonio Trashorras). Igualmente, con ediciones *El Jueves* collaboró na revista infantil-xuvenil *Mister K* dende'l primer númberu hasta la so desapaición faciendo la serie *Crononautas*.

Javier trabayó como diseñador y dibuxante n'estremaos proyeutos de cine, publicidá, música (con portaes pa grupos como Manta Ray, Felpeyu o Australian Blonde) y nel suplementu del diariu El País, *Tentaciones* (posteriormente *EP3*). Sería l'encargáu de dibuxar el cartel del Salón del Cómic de Barcelona del añu 2006.

Tamién fizo trabayos como colorista pa les editoriales DC Comics y Marvel Comics, en títulos como *Bat Girl Year One*, *Breach*, *Doc Strange*. Anguaño (2008) trabaya pa la editorial Les humanoïdes Associés cola serie *Lolita HR*, d'estética manga.

Javier Rodríguez tamién tocó la guitarra en dellos grupos musicales como Kactus Jack o Laherzio.

## Referencies

## Enllaces esternos
Umberto Eco

**Umberto Eco**  foi un escritor, semióticu y filósofu italianu, famosu mesmu poles sos obres de ficción (destaca sobro too nel campu de la novela) como polos sos trataos de semiótica. 

## Biografía
Nacíu el 5 de xineru de 1932 de la población d'Alessandria d'una familia que teníen 13 fíos, estudió filosofía y Lletres na Universidá de Turín, u se doutoró. Tien trabayáu de profesor en desemeyaos prestixiosos centros y dende l'añu 1971 ocupa la cátedra de semiótica na Universidá de Boloña. El reconocimientu del mundiu de la educación superior fai que sea doutor *honoris causa* d'una treintena d'instituciones. 

Foi denomáu sátrapa de la patafísica poles sos obres humorístiques, ente les que destaca *Como viayar con un canguru*, y por tener perfeccionao una de les sos rames, la cacopedia. 

Otres distinciones trayeronlu a ser miembru del Conseyu de Sabios de la UNESCO. Recibió nel añu 2000 el Premiu Príncipe d'Asturies de Comunicación y Humanidaes. 

Tien trabayao tamién nos medios de comunicación como difusor cultural. Les sos pasiones se centren na Edá Media, les llingues y los clásicos. Curiosamente, ye tamién un expertu en James Bond.

## Obres más famoses
### Noveles
**[[Il nome della rosa]]* (*El nome de la rosa*, 1980) - Novela histórica que foi adaptada pal cine y se convirtió nún supervendes. Mezcla los elementos d'intriga cola erudición medieval y acerca esta época al presente. 
**[[Il pendolo di Foucault]]* (*El péndulu de Foucault*, 1988) - Obra que muestra cono tres trabayadores d'una editorial se atrapen na so propia ficción. 
**[[L'isola del giorno prima]]* (*La islla del día enantes*, 1994) - Un noble del sieglu XVII se trova atrapáu nún yate nún husu horariu y reflexiona sobro'l pasu del tiempu.
**[[Baudolino]]* (2000) - Novela qu'explica les aventures d'un xove campesinu adoptáu por un emperador, estructurada de manera parecía a la novela picaresca. 
**[[La Misteriosa Fiamma della Regina Loana]]* (*La misteriosa llama de la Reina Loana*, 2004) - Un ome que pierde la so memoria intenta recuperarla, recreando los tiempos de xuventú del propiu autor. 

### Obres assaxístiques
**Opera Aperta*
**Diariu mínimu* 
**Kant y l'ornitorrincu*
**Semiótica y filosofía del llinguaxe* 
**Lo firmu*
**Arte y belleza na estética medieval* 
**Los límites de la interpretación*
**Seis paseaes polos bosques narrativos*
**Lector in fabula*
**Apocalíptics e integraos*
**Sobro Literatura*
**Buscando la llingua perfeuta*
**Historia de la belleza*
**Historia de la fierura*

## Referencies

## Enllaces esternos

* Fundación Príncipe d'Asturies, Príncipe d'Asturies de Comunicación y Humanidaes 2000
Tokoro tennosuke

**Tokoro Tennosuke** (ところ天の助) o tamién llamáu **Jelly Jiggler** (n'inglés) ye un personaxe del anime y manga Bobobo (, ボボボーボ・ボーボボ, Bobobō-bo Bō-bobo). Ye un home fechu de xelatina.

Entamó siendo el capitán del *escuadrón rapador A de cazadores de pelo* (que yera un parque d'atraiciones...) Bobobo derrotólu fusionándose con Don Patch en Bobopatch.

Pue combinase de les siguientes maneres:

*Bobopatchsuke mamacharlie*. Bobobo + Don Patch + Tennosuke: (Combinación usada contra les tres cultures y contra Lambada).

*Tenbobo*. Bobobo + Tennosuke: Bobobo se come a Tennosuke (Combinación usada contra Pasta de pescáu).
Derechu civil

El **drechu civil** () ye'l conxuntu de regles y de normes que regulen les rellaciones ente los privaos con una relevancia social o económica.

El drechu civil col drechu comercial forma'l drechu priváu.

Demientres la Edá Media, el drechu romanu foi adoptáu, con modificaciones locales, por toes partes de la Europa, principalmente pola influencia de la ilesia cristiana; la so difusión posterior se debió en gran parte gracies a la influencia del francés *[[Code Napoléon]]*, basáu nel drechu romanu, que foi adoptáu nel sieglu XIX en varios estaos d'Europa del Este, d'Asia, y n'Exiptu. Dientro de la Mancomunidá Británica (*[[Commonwealth]]*), el drechu romanu forma la base de los sistemes legales d'Escocia y del Quebec y ye tamién la base del drechu de la República Sudafricana.

## Referencies

## Enllaces esternos
Brasero

**Brasero** ye un programa grabador de discos ópticos de llicencia llibre pa sistemes operativos basaos en Unix y GNU/Linux. Pertenez al escritoriu oficial de GNOME, y ta disponible en llingua asturiana.

## Carauterístiques
* Datos CD/DVD:
** Pue editar el conteníu del discu (remover/mover/renomar los ficheros dientro de les carpetes).
** Pue grabar datos CD/DVD durante'l procesu.
** Fieltráu automáticamente de ficheros non desetaos (Ficheros ocultos, frañaos, Archivos que nun s'axusten a la norma Joliet)
** Soporta multisesión.
** Soporta la extensión Joliet.
** Pue escribir una imaxe virtual nel Discu duru.
* CD Audio:
** Escribir información CD-Text (Automáticamente alcontraos, gracies a GStreamer)
** Soporta la edición d'información CD-TEXT.
** Pue grabar cds d'audiu durante'l procesu.
** Pue usar tolos archivos d'audiu a cargu de GStreamer(Ogg, FLAC, MP3, etc).
** Puen efeutuase guetes d'archivos d'audiu dientro de carpetes.
* Copiar CD/DVD:
** Pue copiar un CD/DVD al discu duru.
** Pue copiar CD y DVD sobro la marcha.
** Soporta DVD d'una sola sesión.
** Soporta cualesquier tipu de CD.
*Otres:
** Esanicia CD/DVD.
** Pue guardar/cargar proyeutos.
** Pue grabar imáxenes de CD/DVD y archivos cue.
** Previsualización d'imaxenes, soníos y videos.
** Detecta dispositivos gracies al HAL.

## Ver tamién
* Cdrskin
* K3b
* GnomeBaker

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial
Antonio Menéndez

**Antonio Menéndez González**  foi un ciclista profesional asturianu ente los años 1970 y 1979. Yera conocíu ente los compañeros del pelotón col nomatu de *La Mulina*.

Formó parte d'una importante xeneración de ciclistes asturianos qu'algamaron trunfos notables na década de los setenta: José Manuel Fuente ''El Tarangu''; Vicente López Carril; José Casas o Luis Balagué.

Debutó como profesional col equipu *Karpy Licor* y el so trunfu más importante algamaríalu nel Giro d'Italia nel añu 1976 al vencer na decimoprimer etapa.

### Equipos
* 1970 - Karpy Licor
* 1971 - 1977 - Kas
* 1978 - Teka
* 1979 - Moliner Vereco

### Palmarés
## [[1970]]
* Tercer clasificáu na clasificación xeneral de la Vuelta Ciclista a Asturies
## [[1974]]
* Vencedor del Gran Premiu de Laudio
## [[1975]]
* Vencedor de la tercera etapa del Tour de Corse
* Vencedor de la decimoprimer etapa de la Vuelta Ciclista a España
* Segundu del Gran Premiu de Llodio
## [[1976]]
* Vencedor de la decimorpimer etapa del Giro d'Italia
## [[1978]]
* Tercer clasificáu nel Campeonatu d'España de Fondu en Carretera

## Referencies

## Enllaces esternos
Ustersbach

**Ustersbach** (n'alemán) ye un pueblu de la rexón de Baviera (Alemaña) d'aproximadamente 1.177 habitantes.

La primera referencia histórica ye un documentu del añu 1277.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitio web do Ustersbach
Ópera buffa

La **Opera buffa**, tamién conocida como **Commedia per musica** (comedia), o **Dramma giocoso per musica**, ye una ópera con una espirica cómica. Desendolcóse en Nápoles na primera metá del sieglu XVIII. D'ellí desflundióse camín de Roma y el norte d'Italia. El so contrariu estilísticu ye la ópera seria.

El suxéneru foi la evolución musical de la ópera y de la ñomada ópera seria. Una de les funciones que desempendengaba la ópera nesa dómina yera emplegar delles téuniques y estétiques propies de la música seria, como'l oratoriu y la cantata, en meyores contestos pa los músicos y el públicu. L'ite pal gran ésitu de la ópera en xeneral, foi esta triba d'apurrimientu contemporaneu al teatru, d'entendimientu universal. Otros suxéneros rellacionaos cola ópera buffa, na so ardicia d'enllazar a un públicu mayor son la Opéra-comique francesa o el singspiel alemán.

Delles de les carauterístiques de la ópera buffa son: estayes falaes más llongues pa facelos más intelixibles, escritos na llingua vernácula, non en llatín o alemán; espiricies llaicos; "desacralización" de la música; y en delles casos, emplegu de personaxes perconocíos, comu los de la comedia del arte italiana.

Los exemplos de ópera buffa son camiadizos: dende Il barbiere di Siviglia, de Rossini, dica Le nozze di Figaro, de Mozart. El xéneru desavezó dempués del sieglu XIX, y pa munchos la cabera ópera d'esti xéneru ye Falstaff, fecha por Verdi en 1893. Quienes entamaron el movimientu fueron: Giovanni Battista Pergolesi, Nicola Logroscino, Baldassare Galuppi y Alessandro Scarlatti.

## Referencies

## Enllaces esternos
Meredo (parroquia)

**Meredo** ye una una parroquia del conceyu asturianu d'A Veiga. Ye la más oriental d'ente toles del conceyu, y tamién la mayor: estiéndese per . Nella viven , que se reparten pente los llugares de Meredo, Molexón, Nafaría, Penzol, A Sela da Loura y Vinxói.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Escocés

El términu **escocés** pue facer referencia a dos llingües:

* El gaélicu escocés: llingua celta del norte d'Escocia.
* L'escocés (llingua xermánica) falada en tol territoriu.

## Referencies

## Enllaces esternos
CLAS (equipu ciclista)

**CLAS** foi un equipu ciclista asturianu que, col patrociniu principal de la Central Lechera Asturiana, tuvo en competición ente los años 1988 y 1994.

El primer direutor deportivu del equipu fuera l'ex-corredor asturianu José Manuel Fuente, ''El Tarangu''. L'añu 1994 fízose cargu de la direición Juan Fernández Martín al que ayudaba otru ex-ciclista asturianu, Jesús Suárez Cueva.

Cajastur entraría a copatrocinar l'equipu nel añu 1989, manteniendo'l patrociniu hasta 1993. Darréu, al quedar ensin el sofitu de la entidá bancaria asturiana, la empresa italiana Mapei entraría como patrocinador principal l'añu 1994. Estos cambeos tuvieron consecuencies nel nome del equipu que pasaría poles denominaciones que vienen darréu: Clas (1988), Clas-Cajastur (1989 - 1993) y Mapei-Clas (1994).

El corredor más destacáu del Clas foi'l suizu Tony Rominger que se convirtió nun auténticu ídolu pa l'afición ciclista asturiana y que ganaría la Vuelta Ciclista a España los años 1992, 1993 y 1994 y algamaría'l segundu puestu nel Tour de Francia del 93. Otros corredores importantes d'aquel equipu fueron: Fernando Escartín, Federico Etxabe o Abraham Olano. A lo llargo de los años d'actividá del equipu pasaríen pol mesmu un buen garrapiellu de corredores asturianos: Carlos Muñiz; Antonio Sampedro, ''El Cabritu''; Guillermo Arenas; Manuel Jorge Domínguez; Julio Coello; ''Coque'' Uría; Vicente Prado o José Manuel García.

## Referencies

## Enllaces esternos
Triongu (parroquia)

**Triongu** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Ocupa l'estremu noroccidental del conceyu, na oriella derecha'l ríu Sella, y tien una estensión de . Nella viven, nos llugares de Coviella, Miyar, Oliciu y Triongu, .

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Zardón (parroquia)

**Zardón** ye una parroquia del conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Tien una estensión de  y una población de . Abarca los llugares de Zardón, Bustuvela, Ixena y Santianes d'Ola.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
; Gustevela
* La Segada
* El Traviesu

; Santianes d'Ola
* El Cantiellu
* Les Cruces
* Ricao
* Sulacasa Mayes

; Zardón
* Duruxa

## Referencies

## Enllaces esternos
Prevera

**Prevera** ye una de les doce parroquies del conceyu asturianu de Carreño.

## Situación y comunicaciones
La parroquia alcuéntrase na fastera oriental del conceyu. Llenda al norte cola parroquia de Carrió, al oeste coles de Priendes y Quimarán y al este col conceyu de Xixón.

La distancia media con Candás, capital del conceyu, ye d'unos 6,60 km (siendo'l nucleu más averáu la casería de L'Empalme, a 6 km, y los más alloñaos les caseríes d'El Monte y Muniello, a 7,20 km).

Pue llegase a **Prevera** dende Candás pela carretera AS-239 y dende Xixón pela AS-118.

El códigu postal ye 33492.

## Territoriu y población
Tien una estensión de , y una población de .

Les entidaes de población de la parroquia son les siguientes:

## Toponimia
Fala Xosé Lluis García Arias que 
:"quiciás **Prevera (Cñ)** ‘xunto a la vera, xunto a la oriella’, qu'apaez documentada yá nel sieglu X: “in Obonio ecelesiam Sancti lohannis de Preuera”".

## Sitios d'interés

### Ilesia parroquial de San Xuan Evanxelista
Ilesia románica del sieglu XII, conservando d'esti periodu'l pórticu (que presenta un timpanu preludiu del góticu) y los contrafuertes. Ye la segunda ilesia más antigua conservada en Carreño.

Tien una sola nave, rectangular, y una capiella mayor, separaes por un arcu de mediu puntu. Hai un pórticu de construcción reciente adosáu al Oeste.

Ta asitiada nel barriu de La Baragaña.

### Bolera de batiente de Casa Jenaro
Esta bolera de bolu batiente alcuéntrase averada al establecimientu hosteleru "Casa Jenaro", en Xelaz, sede de la "Peña Bolística Casa Jenaro".

Les instalaciones son de madera y cuenta con illuminación. Fue rehabilitada en 2001.

### Fonte del Valle
Esta fonte asítiase nel barriu de Xelaz.

Ye d'estilu neobarrocu. Construyóse nel sieglu XIX, foi reparada dempués de la Guerra Civil Española y rehabilitada en 1998.

## Fiestes
*24 de xunu: fiesta patronal de San Xuan.
*Primer domingu d'agostu: romería popular nel prau la romería n'honor de la patrona, la Virxe del Carmen.

## Entidaes de la Parroquia
*A.V. San Juan de Pervera
*Asociación del Empresariado "Polígono de Pervera"

## Referencies

## Enllaces esternos