Kobaïano

El **kobaïano** ye una llingua construyida, creada pol batería y compositor francés Christian Vander pa la so banda de rock progresivu Magma. Ye'l llinguaxe de Kobaïa, un planeta ficticiu inventáu por Vander pa una «ópera espacial» cantada en kobaïano en diez discos conceptuales de Magma.

## Desarrollu
El batería y compositor francés Christian Vander formó la banda de rock progresivu Magma a fines del añu 1969, nun intentu pa enllenar el vacíu dexáu pola muerte del compositor y músicu de jazz d'Estaos Xuníos John Coltrane. El primer álbum de Magma, *[[Magma (álbum)|Magma]]* (posteriormtente rellanzáu sol nome *Kobaïa*) cunta la hestoria d'un grupu de refuxaos que fuxeron dende una Tierra futura y asiéntanse nun planeta ficticiu llamáu Kobaïa. Les lletres taben toes en kobaïano, un languaje que Vander construyó pal álbum, delles cantaes por solistes y otres por coros masivos casi operáticos». Mientres los trés décades siguientes, Magma siguió la mitoloxía de Kobaïa al traviés de nueve álbumes más, toos cantaos en kobaïano.

Vander dixo nuna entrevista qu'inventara'l kobaïano pa Magma porque «el francés nun yera lo suficientemente espresivu. Yá sía pa la hestoria como pal soníu de la música». Amás, reveló que'l llinguaxe desenvolver en paralelu cola música, que los soníos apaecíen mientres componía nel pianu. Vander basó'l kobaïano n'elementos eslavu-xermánicos y del ''scat''*-[[Cantar a la tirolesa|yodelling]]*, estilu vocal d'Estaos Xuníos del cantande de jazz de vanguardia Leon Thomas. La subsecuente espansión del llinguaxe foi un esfuerciu grupal, y como los integrantes de Magma diben camudando, nueves idees yeren incorporaes nel llinguaxe y la música.

El críticu de música británica Ian MacDonald dixo que'l kobaïano ye "fonéticu, non semánticu", y que ta basáu en "sonoridáes, non en significaos aplicaos". Unu de los cantantes de Magma, Klaus Blasquiz, describe'l kobaïano como un "llinguaxe del corazón", que les sos pallabres son "indixebrables de la música". L'espertu en Magma Michael Draine dixo que "l'astracción apurrida pol versu kobaïano paez inspirar a los vocalistas de Magma a algamar altores d'abandonu emocional raramente dexaos por lletres convencionales".

Les lletres en kobaïano de los álbumes de Magma nunca fueron traducíes, pero pistes del esplegue de la hestoria de Kobaïa fueron apurríos en francés nes notes de los álbumes. Mientres el propósitu orixinal del llinguaxe foi evitar sobrar esposición, lexicones non oficiales de kobaïano en llinia fueron creaos por fanáticos de Magma, y el mesmu Vander tradució munches de les pallabres.

## Influencia
Christian Vander llamó a la música de Magma, *[[Zeuhl]]* ("celestial" en kobaïano), y ésta influyó a munches otres bandes, na so mayoría franceses, incluyendo a Zao (Francia), Art Zoyd (Francia) y Univers Zero (Bélxica). Darréu, el *Zeuhl* convertir nun xéneru musical, que usóse pa describir a la música similar a la de Magma. Delles bandes *Zeuhl* xaponeses apaecieron, incluyendo a Ruins y a Kōenji Hyakkei, que les sos lletres tamién son cantaes en llinguaxes construyíos similares al kobaïano.

## Referencies
* 
* 

## Enllaces esternos
* Historia de Magma, incluyendo la mitoloxía de Kobaïa. *[[Perfect Sound Forever (revista)|Perfect Sound Forever]]*.
* Diccionariu non-oficial Kobaïano–Inglés.