Arándiga

**Arándiga** ye una llocalidá y conceyu asitiada na provincia de Zaragoza, na contorna de la Comunidá de Calatayud. Ta asitiada a unos 70 km de Zaragoza capital. Pol so términu municipal escurren los ríos Aranda y Isuela, hasta que dambos se xunen no que llocalmente conozse como "La juntura", y siguen hasta desaguar nel ríu Jalón. Tien una población de 385 habitantes (INE 2013).

## Política llocal
### Últimos alcaldes d'Arándiga

### Resultaos eleutorales

## Llugares d'interés

La población tien un castiellu árabe en ruines y pal qu'esiste un proyeutu de rehabilitación. Tamién dispón d'una ermita y una ilesia de la mesma dómina del castiellu, d'estilu arte mudéxar.

La villa d'Arándiga foi concedida por Alfonsu II a Pedro de Uesca en 1188, siguiendo en situación de señoríu nes centuries siguientes, magar recibió dellos privilexos per parte de la Corona na persona de Pedru IV.

Dempués foi de los condes de Morata. Nes sos armes refléxase tantu la so vinculación a la Corona real d'Aragón ("barres" d'Aragón) como al señoríu indicáu.

Conozse la so aición a favor de la desvinculación señorial en 1820, según les sos disidencies pola so residualismo feudal en 1874.

Emplega como armes un escudu partío y recortao: primero, d'oru, cuatro palos de gules (Aragón); segundu, de gules, luneta renversada de plata; terceru, de plata. Se timbra con corona real zarrada. Y usa como bandera, pañu mariellu de proporción 2/3, d'esquina a esquina del pañu, una aspa colorada, y nel centru de l'aspa una lluna blanca coles puntes escontra baxo.

## La Güerta
Ye conocida pola calidá de los ayos que produz, producción que se complementa cola fruta y la ganadería, base de la economía llocal.

Área d'Estadística, Direición Xeneral del Catastru 2013. Datos referentes al añu 2012.

## Paisaxes

Nel términu d'Arándiga tien llugar la confluencia de los ríos Aranda y Isuela que nacen nes estribaciones del Moncayo. Estos de la mesma desagüen nel ríu Jalón que riega tamién parte del so términu.
El contraste de la Sierra d'Arándiga, con mapa de plantes propies de terrenes probes y cascayosos como'l romeru y tomillu, oldea col verdor de les sos vegues.
Esisten munches fontes en tolos ríos que pueden afayase per pequeñu caminos y senderos, dacuando en llugares ocultos pol mapa d'artos y matojos. Pol so términu pasa'l senderu GR 90 Tierres del Moncayo y Sistema Ibéricu.
La principal y más grande ye la Fonte del Artu, que s'atopa na carretera a la salida del pueblu, con cuatro caños d'agua potable y formando conxuntu col llavaderu, inda n'usu. Otra fonte importante ye L'Argolla, al llau del ríu Aranda y nun llugar d'enorme guapura, siguiendo per esti ríu vamos atopar la Fonte El Pioyu, la fonte del Covarón y nuna redolada más cercana al pueblu La Fonte d'El mio Llugar. Na güerta del ríu Jalón tenemos la conocida Fonte de Santa María. Amás de les nomaes, esisten delles fontes y manantiales na zona, según acequias de riego utilizaes yá polos árabes qu'inda perduren y faise bon usu d'elles.
Nun podemos escaecenos d'El Saltu de les Mines. Cuando lleva abondosu caudal el ríu salta un desnivel provocando un tabayón d'agua más que considerable qu'abluca pola so singularidá y encantu.

## Fiestes
Les sos fiestes principales son: romería a la ermita de los patrones el segundu llunes de mayu; fiestes de San Cosme y San Damián, del 26 al 28 de setiembre (patronales); y la fiesta de la Purísima Concepción el 8 d'avientu.

## Referencies

## Ver tamién
* Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza

## Enllaces esternos

* Atles del Imperiu romanu