Llingües semítiques meridionales

Les **llingües semítiques meridionales** constitúin una caña de la familia semítica llargamente aceptada como grupu filoxenéticu válidu.

## Aspeutos históricos, sociales y culturales
El semíticu meridional estremar en dos rames, les llingües llingües sudarábigas modernes (qu'inclúin media docena de llingües falaes na mariña meridional de la península arábiga) y les llingües etiópiques (falaes nel cuernu d'África, concretamente n'Etiopía y Eritrea). Les llingües etiópiques son demográficamente más importantes y suman la mayor parte de los falantes del semíticu meridional.

### Historia
La rexón de procedencia, dende la que s'esvalixaron les llingües semítiques meridionales, foi oxetu de munchos discutinios ente especialistes, anque se cree que podría ser una porción meridional de la península arábiga, una y bones les llingües semítiques llegaron a Etiopía y Eritrea mientres el I mileniu e.C. Asina, la presencia histórica de falantes de llingües semítiques nesa rexón habríase por cuenta de una migración relativamente recién de falantes del semíticu meridional dende Yemen. La hipótesis de que les llingües semítiques aniciaríense n'Etiopía y de ende pasaríen a la península arábiga, tal como suxirieron A. Murtonen (1967) o Lionel Bender (1997), foi refugada y nun tien aceptación na actualidá. La hipótesis más común ye similar a la formulada por Andrew Kitchen o Christopher Ehret a principios del sieglu XXI, que suxer que les llingües semítiques aniciar nel Oriente Próximu.

### Usu y distribución
La llista de *[[Ethnologue]]* inclúi una ventena de llingües semítiques meridionales, seis na caña sudarábiga y 14 na caña etiópica.

Les principales llingües d'Eritrea son el tigrinya y el tigré, que son llingües noretiópicas, ente que n'Etiopía predominen les llingües suretiópcas, como'l amháricu, el argoba o'l silt'y. El ge'ez foi una llingua histórica y culturalmente importante y sigue siendo usáu como llingua llitúrxica de la Ilesia ortodoxa etiópica. La mayor parte de les llingües etiópiques tienen un númberu importante de falantes y son d'ampliu usu social.

Per otra parte, les llingües sudarábigas modernes tienen anguaño un númberu amenorgáu de falantes y perdieron terrenal frente al árabe modernu, que ye la principal llingua tantu en Yemen como n'Omán.

## Descripción llingüística
### Clasificación
Amás de les llingües etiópiques y sudarábigas modernes, el semíticu meridional inclúi'l sudarábigo antiguu o epigráfico, que paez más rellacionáu coles llingües etiópiques que coles llingües sudarábigas modernes. Asina, la clasificación estándar ye:

***Semíticu meridional occidental**
****[[Antiguu sudarábigo]]**, estinguíu dende va sieglos. De primeres pensóse que yera l'antecesor de les llingües sudarábigas modernes, qu'anguaño se consideren un grupu estreme non deriváu direutamente del antiguu sudarábigo.
****[[Llingües etiópiques]]** (Semíticu etiópicu, etiosemítico), formáu poles llingües semítiques d'Etiopía y Eritrea.
***Semíticu meridional oriental**, formáu poles **[[llingües sudarábigas modernes]]**, que son falaes por pequeñu grupos de falantes en Yemen (Mahra y Socotra) y Omán (Dhofar).

## Referencies

### Enllaces esteriores
* Ethnologue entry for South Semitic languages