open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hylexetastes uniformis

***Hylexetastes uniformis*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dendrocolaptinae que vive en Suramérica. Dellos espertos considerenla una subespecie del ferrerín piquirrojo.

## Distribución y hábitat
Atópase nes selves húmedes de l'Amazonia del centru de Brasil y el nordeste de Bolivia.

## Sinonimia
* Hylexetastes perrotii uniformis

## Referencies

## Enllaces esternos
Hylopezus fulviventris

***Hylopezus fulviventris***, tamién denomináu **tororoi loriblanca** (n'Ecuador), **tororoi buchicanelo** (en Colombia), **tororoi de lores blanques** (en Perú) o **chululú de güeyos blancos**  ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylopezus]]* qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu d'América del Sur.

## Distribución y hábitat
Vive nel sur de Colombia, oriente d'Ecuador y nororiente de Perú, ente les carbes trupes y nos cantos del monte húmedu, a menos de 700 m d'altitú.

## Descripción
Mide 14,5 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color oliva, gris cayuela na nuca y la cabeza, con lores blancos y un pequeñu triángulu posocular blancu; los lladrales son de color ante; el gargüelu y les partes inferiores son blanques, con rayes escures sobre'l pechu y los lladrales.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''''''' en The Internet Bird Collection.
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Hylopezus macularius

El **tororoi carimanchado**, **formigueru pichón puntiáu**, **tororoí motudu**, Tororoi carimanchado (*Hylopezus macularius*) ye una especie d'ave de la familia Grallariidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

## Sinonimia
* *Pitta macularia*
* *Grallaria macularia*

## Hábitat
Vive na tierra firme del interior y los cantos del monte húmedu de l'Amazonia, hasta los 500 m d'altitú.

## Descripción
Mide 14 cm de llargor y pesa 48 g. Les partes cimeres son de color castañu liváceo, con corona y nuca grises, bultable aniellu ocular color ocre y lores color ante, llinia malar negra delgada; el gargüelu ye blanca, el pechu color crema con estría corites, los lladrales y el banduyu color canela claru y el crísum blancuciu; so les coberteres de les ales les plumes son ocracees con una banda negra bordiada d'ocre na base de les primaries.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos, qu'atopa ente les fueyes cayíes al suelu.

## Taxonomía
Enantes esta especie yera incluyida na familia Formicariidae, pero como resultáu de los estudios filoxenéticos foi clasificada na nueva familia Grallariidae.

El tororoí amazcaráu (*[[Hylopezus auricularis]]*) de Bolivia, foi consideráu enantes como subespecie *Hylopezus macularius auricularis*, pero plantegóse que ye una especie distinta, basándose especialmente nes diferencies ente'l so cantar y el de *H. macularius*.

## Referencies
Hylopezus nattereri

***Hylopezus nattereri***, tamién denomináu **chululú de pechu escamado** o **pintu-do-mato** (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylopezus]]* qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu del centro sureste de Suramérica.

## Sinonimia

## Descripción
Mide 13,5&nbsp;cm. Penriba ye pardu oliváceo, col lorum y aniellu ocular parcial pardu-amarellentáu ablancazaos; presenta una mancha ocrácea na base de les primaries. Pembaxo ye pardu-amarellentáu maciu, más blancu nel gargüelu, con área submalar negra y un mapa de puntos y llixos negros. Les sos llargues piernes arrosaes son desproporcionales al tamañu del so cuerpu.

## Distribución y hábitat
Distribuyir pol sureste de Brasil dende'l sur de Minas Gerais, y dende l'oeste de Paraná escontra l'este hasta l'oeste de Rio de Janeiro y escontra el sur hasta'l norte de Rio Grande do Sul, l'estremu este de Paraguái y el nordés d'Arxentina (Misiones).
Habita nel suelu, o bien próximu, en montes húmedos montiegos hasta los 1600&nbsp;m d'altitú, más escontra'l norte principalmente enriba de los 900&nbsp;m. Prefier montes primarios con soviesca abierta, frecuentemente n'árees húmedes próximes a regueros con cascaes.

## Comportamientu
Forrajea na foyarasca o próximu al suelu y se encarama con frecuencia en perchas verticales. Cuerre o vuela curties distancies rasante al suelu. Ye territorialista y defende un territoriu d'aproximao 100&nbsp;m lliniares. La so zona nun se sobrepon col **tororoí teguá** *[[Hylopezus ochroleucus]]* y l'únicu otru grallárido presente na mesma ye la bastante mayor **tororoí pintáu** *[[Grallaria varia]]*. Ye bien malo de ver y favorez árees con mestos bambuzales.

### Vocalización
El so cantar ye una serie bastante rápida de 7-10 notes xiblaes que van alzándose y vuélvense más enfátiques, por casu “tiu-tiu-tiu-tiu-tiu-téu-téu-téu-téu”.

## Sistemática
### Descripción orixinal
La especie *H. nattereri* describióse per primer vegada pol ornitólogu brasilanu Oliverio Mario de Oliveira Pinto en 1937 sol nome científicu *Grallaria nattereri*; llocalidá tipo «Alto da Serra, São Paulo, Brasil.

### Taxonomía
Per munchos años foi inexplicablemente considerada conespecífica con *Hylopezus ochroleucus*, pero presenta diferencies marcantes en vocalización, plumaxe, hábitat y distribución. Ye monotípica. 

## Referencies

## Enllaces esternos
* Videos, semeyes y soníos de '''''''''' en The Internet Bird Collection.
*  en Wikiaves.
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Hylopezus perspicillatus

***Hylopezus perspicillatus***, tamién denomináu **tororoi pechilistado** (en Costa Rica), **formigueru pechirrayado** (en Nicaragua) o **formigueru d'antioyos** (n'Hondures), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru *[[Hylopezus]]* qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu d'América Central y del norte d'América del Sur.

## Sinonimia
**Grallaria perspicillata*

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Vive nel nivel inferior y el suelu del monte húmedu de tierres baxes, hasta los 1.200 m d'altitú.

## Descripción
Mide 12,5 a 14 cm de llargor y pesa 48 g. Presenta'l pileu, la parte posterior del pescuezu y el mantu de color gris pizarrosu, que se torna oliva abuxáu na rabadilla y los escapulares. Tien un llistáu finu ante nel mantu, y coberteras alares color castañu cola punta anteada. El cantu de les primaries ye de clorante acaneláu, que resalta sobre les coberteres corites de les primaries. El vexilo esternu del álula ye ante. Lluz aniellu ocular gruesu y área loreal anteados a anaranxaos, dixebraos per una llinia negra delgada. Les mexelles y les manches de los auriculares son de color ante opacu y la llista malar corita. El mentón, el gargüelu, el pechu y abdome son blancos con abondosos llistes negru nel pechu y los llaos anteados. Los lladrales y coberteras infracaudales son ante ocráceo. Nel picu, la mexella ye negra, el quexal color carne cola punta fusca. Les pates son gris claru.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos y otros invertebraos. Busca alimentu en solitariu, anque puede realizalo en pareya.

## Reproducción
Constrúi sobre un arbustu del monte un nial en forma de tazón, poco fondu y avolumáu, con palinos y fueyes seques, forráu con raicilles, bilortos y pecíolos, a un altor del suelu de 0,6 a 1,5 m. La fema ponen 2 güevos abuxaos, con abondosos manches marrón escuru.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Hylophilus amaurocephalus

***Hylophilus amaurocephalus***, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.

## Llocalización
Ye una especie que s'alcuentra en Brasil. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Hylophilus muscicapinus

***Hylophilus muscicapinus***, el **vireillo de pechu claru**, **vireo de mejilla crema**, **verderón atrapamoscas** o **verderón del Guainía** ye una especie d'ave insectívora de la familia Vireonidae que s'atopa na na parte alta de la viesca de los montes tropicales de Bolivia, Brasil, Guayana Francesa, Surinam, Guyana, Venezuela y l'oriente de Colombia, hasta los 1.000m d'altitú.

## Subespecies
* *Hylophilus muscicapinus griseifrons*
* *Hylophilus muscicapinus muscicapinus*

## Descripción
Pico escuru enriba y rosáu debaxo; güeyos castaños; corona y nuca grises; dorso oliva, frente y mejilla color ante o crema, que s'estiende a los llaos del pescuezu y riega el pechu; gargüelu y banduyu blancuciu que se fai mariellu so la cola. Mide en permediu 12 cm y pesa 11 g.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Buff-cheeked Greenlet (Hylophilus muscicapinus) The Internet IBC Bird Collection.
Hylophylax naevioides

***Hylophylax naevioides*** ye una especie d'ave de la familia *[[Thamnophilidae]]*, que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.

## Sinonimia
**Conopophaga naevioides*

## Hábitat
Vive nel interior y nos cantos de los montes húmedos y montes de galería, según nos montes secundarios redoma, per debaxo de los 1.000 m d'altitú y preferentemente ente los 600 y 750 msnm.

## Descripción
En permediu mide 11,5 cm de llargor y pesa 18 g. El machu tien la parte cimera y llaos de la cabeza color pizarra, con tinte parduzu na corona y la nuca. L'envés ye de color castañu ablondu, con una mancha blanca oculta, y un tonu más castañu olivaceu y opacu de la grupa a la base de la cola. El gargüelu ye negra; el pechu y abdome son blancos, con manches negres grandes al traviés del pechu. Los lladrales y coberteras infracaudales son abuxaos. La parte media de la cola ye negra con puntes canela. Les ales son corites, cola punta de les coberteres alares y secundaries color canela ablondu. El picu ye negru. La fema amuesa la mayor parte de la cabeza castañu oliváceo; l'envés ablondu más opacu; el gargüelu blancu opacu, y el pechu ta travesáu por una faxa borrosa abuxada y ante; los lladrales sn gris parduzu estendíu; el quexal ye gris. Les pates son gris maciu. 

## Alimentación
Aliméntase d'artrópodos. Busca alimentu siguiendo a les formigues guerreres (*[[Eciton]]*), atrapando los inseutos y arañes que fuxen de les formigues.

## Reproducción
Constrúi con material vexetal, na soviesca, un nial en forma de taza fonda de parés delgaes, a un altor del suelu de 0,3 a 1 m. La fema pon dos güevos blancos, los cualos son guariaos pola pareya mientres 11 díes.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Spotted Antbird photo gallery  VIREO
Hylophylax punctulatus

***Hylophylax punctulatus*** ye una especie d'ave de la familia *[[Thamnophilidae]]*, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Perú y Venezuela.

## Hábitat
Habita nel monte húmedu de l'Amazonia, nes área inundables y cerca de los caños o quebraes, xeneralmente per debaxo de 300 m d'altitú.

## Sinonimia
* Rhopotera punctulata
* Rhopothera guttata
* Hylophylax punctulata

## Descripción
Mide en permediu 11 cm de llargor. L'envés y la corona son de color marrón escuru, con puntos blancos nel llombu; el pechu presenta llistes banques y marrón y el banduyu ye blancu, con pequeños tintes amarellentaos. El machu presenta gargüelu de color negru; la fema tien el gargüelu branca, con apenes una estría llateral negra. Les pates son grises y l'iris color castañu.

## Referencies
Hymenops perspicillatus

***Hymenops perspicillatus***, o tamién **picu de plata**, ye una especie paseriforme, de Suramérica.

## Descripción
Mide ente 13 y 14 cm, y los sexos son distintos. El machu ye totalmente negru, con un área blanca nes plumes primaries de l'ala, más bono de ver cuando l'ave vuela. El picu ye blancu amarellentáu, al igual qu'un aniellu de piel desnudo qu'arrodia los güeyos. Les pates son negres.

La fema ye menos llamativa, ye de color pardu percima y buxu claru per debaxo, con rayes escures. Les plumes primariu y secundariu de l'ala son d'un color canela acoloratáu. Tien el mesmu aniellu nos güeyos que'l machu, pero ye más pequeñu, y el picu ye más escuru.

## Hábitat
Habita en carbes y pacionales húmedos, siempres cerca de l'agua.

## Alimentación
Aliméntase d'inseutos que los caza xeneralmente en vuelu.

## Nidificación
Constrúin un nial amplio y fondo con forma de tazón, que lo fabriquen con raigaños y camperes.

## Distribución xeográfica
N'Arxentina: noroeste de Jujuy, oeste de Salta, Catamarca, Tucumán, sur y centru de Santiago del Estero, sur de Chaco, sur y centru de Corrientes, La Rioxa, Córdoba, Santa Fe, Entre Ríos, Mendoza, San Luis, La Pampa, Buenos Aires, Neuquén, Ríu Negru y Chubut. En Suramérica: Brasil, Chile, Paraguái, Perú, Uruguái, Bolivia.

## Referencies
* BirdLife International 2004. Hymenops perspicillatus. 2006 IUCN Llista Colorada d'Especies Amenaciaes; vistu 26 de xunetu 2007
Hypergerus atriceps

***'''Hypergerus atriceps*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae, y l'únicu miembru del xéneru ***Hypergerus***. Distribúise nel oeste d'África, dende'l sur de Senegal a Camerún y el norte de Zaire.

## Descripción
Mide unos 20&nbsp;cm de llargu incluyendo la cola. Tien pates fuertes y un llargu picu negru. Los adultos son de color oliva claro na parte cimera, mariellu na parte inferior y tienen un capiellu negru. El nome común de la especie deber a la so paecencia colos ensin rellacionar pero igualmente negros y mariellos oriólidos. Dambos sexos son similares n'apariencia, pero les aves xuveniles son más apagaes.

## Comportamientu
Habita típicamente en carbes trupos, xeneralmente cerca de l'agua. Constrúi un gran nial desordenáu suspendíu de fueyes de palmera. Como la mayoría de los cisticólidos, ye insectívoru. El cantar ye un sonoru xiblíu a dueto *toooo-ooo-eee-oooo, oooo-ooo-eee-oooo*. El machu siempres guía el dúu y les femes respuenden, anque esto fai d'una manera temporalmente más suelta.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hypocnemis flavescens

***Hypocnemis flavescens *** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat

El Hypocnemis flavescens alcuéntrase confináu nuna relativamente pequeña área nel estremu noroeste de l'Amazonia, tando distribuyíu pol suroeste de Venezuela, esti de Colombia y l'estremu noroeste de Brasil, la zona de Serra Imeri que s'atopa aproximao nel centru del área de distribución de la especie, de lo cual vien-y el nome vulgar de la especie n'inglés. Nel sureste de Venezuela produz un solapamienteo d'esta especie cola Hypocnemis cantator.

Los vezos d'esti formigueru son bien similares a los de paecer típicos de la la Hypocnemis cantator . Alcuéntrase xeneralmente en pareyes y, dacuando, en grupos familiares o solo, y dacuando dientro de les bandaes mistes d'aves de soviesca. Habita tanto en tierra firme y montes anubiertos estacionalmente.

## Subespecies

Reconócense dos subespecies:

*Hypocnemis flavescens flavescens
* Hypocnemis flavescens perflava

## Intereses

Hasta apocayá esta especie incluyíase como subespecie de Hypocnemis cantator, pero dende 2007 considérense como especies distintes basándose nes diferencies vocales y en menor midida en diferencies nel plumaxe.

## N'otros idiomes

Pa más denominaciones nos distintos idiomes y pa la reconocencia de les autoridaes d'esos nomes puede consultase na base de datos de Avibase.

## Referencies

## Bibliografía
* Isler, Isler, & Whitney. 2007. *Species limits in antbirds (Thamnophilidae): The Warbling Antbird (Hypocnemis cantator) complex.* The Auk. 124(1): 11-28.
* Zimmer & Isler. 2003. Hypocnemis cantator (Warbling Antbird). Pp. 645 in del Hoyo, Elliott, & Christie. 2003. *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 8. Broadbills to Tapaculos. Lynx Edictions. Barcelona.
* Split Hypocnemis cantator by elevating H. flavescens, peruviana, subflava, ochrogyna and striata to species rank. South American Classification Committee. .. Consultáu'l 12/07/2011.
* Imeri Warbling-Antbird. arthurgrosset.com.. Consultáu'l 12/07/2011.

## Ver tamién

* Hypocnemis cantator
* Hypocnemis subflava
* Hypocnemis peruviana
* Hypocnemis ochrogyna
* Hypocnemis striata

## Enllaces esternos
* Web de Xenocanto, con distintos cantares d'esta ave.
Hypocnemis hypoxantha

***Hypocnemis hypoxantha*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae.

## Distribución
Vive en viesques húmedes de baxa altitú de la cuenca amazónica de Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.

## Subespecies
Reconócense dos subespecies:
* *Hypocnemis hypoxantha hypoxantha* &ndash; sureste de Colombia, al este d'Ecuador, nordeste de Perú y oeste de l'Amazonia brasilana;
* *Hypocnemis hypoxantha ochraceiventris* &ndash; sureste de l'Amazonia brasilana (ríu Tapajós a ríu Xingú).

## Referencies

## Enllaces esternos
Hylophylax naevia

***Hylophylax naevia***, tamién denomináu **formigueru de gargantiya** o **de llombu puntiáu**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.

Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes y los banzaos.

## Referencies

## Enllaces esternos

*  n'Internet Bird Collection
* Galería de semeyes  en VIREO
Hypocnemis peruviana

***Hypocnemis peruviana*** ye una especie d'ave na familia *[[Thamnophilidae]]*. 

## Taxonomía
Hasta apocayá, yera considerada una subespecie de *[[Hypocnemis cantator]]*, pero en base a les diferencies vocales y en menor midida a les diferencies nel plumaxe, encamentóse'l so tratamientu como especies separaes. Tal como ta definíu, el Formigueru Gorjeador Peruanu inclúi una subespecie única, la *saturata*.

## Distribución
El Formigueru Gorjeador Peruanu alcuéntrase en niveles inferiores de monte húmedu nel sureste de Colombia, esti d'Ecuador y Perú, el norte de Bolivia y oeste de Brasil. Ye llocalmente simpátrica col *[[Hypocnemis subflava]]*.

## Referencies

* Isler, Isler, & Whitney. 2007. *Species limits in antbirds (Thamnophilidae): The Warbling Antbird (Hypocnemis cantator) complex.* The Auk. 124(1): 11-28.
* Zimmer & Isler. 2003. Hypocnemis cantator (Warbling Antbird). Pp. 645 in del Hoyo, Elliott, & Christie. 2003. *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 8. Broadbills to Tapaculos. Lynx Edictions. Barcelona.
* Split Hypocnemis cantator by elevating H. flavescens, peruviana, subflava, ochrogyna and striata to species rank. South American Classification Committee. Accessed 2008-06-27
* Peruvian Warbling-Antbird. arthurgrosset.com. Accessed 2008-06-27
Hypocnemoides maculicauda

***Hypocnemoides maculicauda*** ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos que pertenecen al xéneru *[[Hypocnemoides]]*, qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive en Suramérica.

## Descripción
Mide 12&nbsp;cm. Tien güeyos gris claru. El machu ye gris, más claru pembaxo, col gargüelu negru y una mancha dorsal blanca semioculta; cobertoras de l'ala negres con trés llistes blanques; cola negra con llarga punta blanca. La fema ye paecida penriba; blanca pembaxo enllordiada de gris, principalmente nel pechu.

## Distribución y hábitat
Distribuyir pol este de Perú (sur de los ríos Amazones y Marañón), sur de l'Amazonia en Brasil (suroeste d'Amazones y Acre al este hasta'l centru y este de Pará y centru-este de Maranhão, al sur hasta Rondônia y sur de Mato Grosso) y norte de Bolivia (al sur hasta l'oeste de Santa Cruz).
Los sos hábitats naturales son les ciénagas y marismes, florestas húmedes de baxa altitú, márxenes de ríos, regueros y cursos d'agua (inclusive cascaes) y de llagos permanentes d'agua duce de más de 8&nbsp;ha, tropicales o subtropicales. Hasta los 500&nbsp;msnm.

## Comportamientu
Solu o en pareya, saltita na xamasca baxa, cola cola arguta, casi siempres cerca o a la vera d'agua. Polo xeneral mansu, bono de ver y pa nada cobarde.

### Alimentación
De normal aliméntase d'inseutos y arañes, procuraes pocu enriba del suelu, delles vegaes sobre la superficie de l'agua a lo llargo de veres de ríos y llagos. Acompaña regularmente bandaes mistes y sigue columnes de formigues guerreres como especie periférica subordinada.

### Vocalización
Emite una serie de xiblíos sonoros que s'aceleren y queden aspros a la fin, “pii-pii-pi-pipipipipipipi-pe-pe-pé-pez-pez-pzz”.

## Sistemática

### Descripción orixinal
La especie *H. maculicauda* describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol nome científicu *Hypocnemis maculicauda*; llocalidá tipo «Cáceres, Engenho do Capitão Gama y Mato Grosso, suroeste de Mato Grosso, Brasil».

### Taxonomía
Ye monotípica. Llueu rellacionada con *[[Hypocnemoides melanopogon]]*, paeciendo ser distintos de dalguna forma na vocalización, pero bien similar nel comportamientu y morfoloxía; son necesarios estudios moleculares y de campu en rexones d'aparente parapatría pa establecer les verdaderes rellaciones taxonómiques. Les aves de partes del centru y este de la distribución fueron descrites como la subespecie *orientalis* (primeramente creyóse, incorreutamente, tratase d'una población dixunta) pero les llendes xeográfiques nun son definibles; son consideraes indixebrables, pendientes de más estudios.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Videos, semeyes y soníos de '''''Hypocnemoides maculicauda''''' en The Internet Bird Collection.
*  en Wikiaves.
* Soníos y mapa de distribución de '''''''''' en xeno-canto.
Hypocoliidae

***Hypocolius ampelinus*** ye una especie ave paseriforme que vive n'Oriente Mediu. Ye l'únicu miembru del xéneru ***Hypocolius*** y de la familia **Hypocoliidae**. Ye un páxaru migratoriu que cría nel área d'Iraq, Irán, Paquistán y Turkmenistán, y pasa l'iviernu principalmente cerca del mar Roxu, el golfu Pérsicu y les mariñes d'Arabia. 

Alcuéntrase en arbustos y carbes, tamién en palmerales y en xardinos. Nun son especialmente raros.

La forma y el plumaxe nidiu del hipocolio recuerden los de los Bombycillidae. Son mayormente d'un color gris uniforme, los machos con una mázcara triangular negra alredor de los güeyos. Tienen plumes remeres primaries negres con puntes blanques y nes plumes de la cola puntes negres.

Estes aves comen bayes y dellos inseutos. Ponen 3 a 4 güevos en niales que constrúin en arbustos.
Les sos rellaciones de parentescu nun son clares. Podríen tar rellacionaos colos Bombycillidae y delles autoridaes poner nesa familia, pero otros creen que los parientes más próximos son los Pycnonotidae.

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife International (2004). Hypocolius ampelinus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Revisáu'l 10 de mayu de 2006. Rexistru de base de datos qu'inclúi xustificación de por qué esta especie clasifícase como Non Amenaciada. 
*  
* Videos de Hypocolius na ''Internet Bird Collection''
Hypocryptadius cinnamomeus

***Hypocryptadius cinnamomeus*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae endémica de los montes de Mindanao nes Filipines.  Ye la única especie del xéneru ***Hypocryptadius***, perteneciente na familia de los gorriones dempués de ser clasificada na familia de los anteojitos (Zosteropidae). El so hábitat natural ye'l monte tropical montiegu y los montes húmedos enriba de los 1000&nbsp;m. Tien un craniu y un picu similar a los de los gorriones, dempués d'un estudiu del so ADN mitocondrial y nuclear, Jon Fjeldså y los sos colegues allugaron a la especie como'l miembru más basal d'aquella familia.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hypogramma hypogrammicum

***Hypogramma hypogrammicum*** ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Nectariniidae, ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu ***Hypogramma***.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Brunéi, Camboya, China, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Singapur, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les selves húmedes de les tierres baxes, subtropicales o tropicales.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Image at ADW
Hypositta corallirostris

***Hypositta corallirostris*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar. Los sos hábitats naturales son les selves de tierres baxes y montes húmedos.

## Descripción

El vanga trepador ye un páxaru pequeñu que mide ente 13 y 14&nbsp;cm. El plumaxe del machu ye de color azul buxu uniforme, salvo'l lorum y la base del picu que son negros, en contraste col so picu que ye coloráu intensu. Sicasí la fema tien les partes inferiores y la cabeza de tonos pardu oliváceos, y les sos partes cimeros son más abuxaes que les de los machos. Los güeyos de dambos son pardos escuros, y les sos pates abuxaes tienen deos llargos con llargues uñes curvadas qu'usen pa garrase a los tueros de los árboles.

## Taxonomía
La especie describióse por Alfred Newton en 1863 como *Hypherpes corallirostris*, y en 1881 foi treslladada al so actual xéneru, ***Hypositta***, tamién creáu por Newton porque *[[Hypherpes]]* fuera asignáu con anterioridá pa clasificar escarabayos. *Hypositta* ye un xéneru monotípicu clasificáu dientro de la familia Vangidae. 

En 1996 añadióse una supuesta nueva especie al xéneru, *[[Hypositta perdita]]*, pero estudio xenéticos realizaos en 2013 demostraron que los exemplares colos que fuera definida yeren en realidá xuveniles de silvícola sirontsirona (*[[Oxylabes madagascariensis]]*) con un morfo de color raru, colo que *Hypositta corallirostris* volvió quedar como únicu integrante del xéneru.

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase namái nos montes tropicales del este de Madagascar.

## Referencies

## Enllaces esternos
Hypothymis azurea

***Hypothymis azurea*** ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Dicruridae. Distribúise pol sureste asiáticu, nel so área de distribución llamenlu Monarca nuquinegro.

## Descripción
El machu mide unos 16 cm de llargu y el so plumaxe ye principalmente de color azul maciu a esceición del baxu banduyu que ye ablancazáu. Tien la nuca negra y un baberu negru bien oldeáu. Los machos de la subespecie de Sri Lanka (*H. a. ceylonensis*) nun tienen nin la nuca, nin el baberu negros. La fema ye más apagada y escarez de les zones negres. Les sos ales y llombu son gris parduzo. El monarca nuquinegro tien pates curties y pósase bien irguíu nun llugar destacáu, al estilu de los paniegues.

## Distribución y hábitat
Distribúise per tol sureste tropical d'Asia, dende la India y Sri Lanka hasta Indonesia y Filipines. Les poblaciones na mayor parte de la so distribución son bien abondoses, pero en Bangladex los sos efectivos tán menguando rápido por causa de la so caza escesiva y desafranada como afición con pistoles d'aire estruyíu y escopetes.

Suel vivir en montes trupos y otros hábitats bien arbolaos.

## Comportamientu
Suel poner trés güevos nun pequeñu nial en forma de copa nun árbol. Ye insectívoru, polo xeneral cazando en vuelu.

## Subespecies

Tien descrites numberoses subespecies:
* *H. a. abbotti* Richmond, 1902 
* *H. a. aeria* Bangs & Peters,JL, 1927
* *H. a. azurea* Boddaert, 1783 
* *H. a. blasii* Hartert, 1898 
* *H. a. catarmanensis* Rand & Rabor, 1969 
* *H. a. ceylonensis* Sharpe, 1879 
* *H. a. consobrina* Richmond, 1902 
* *H. a. forrestia* Oberholser, 1911 
* *H. a. galerita* Deignan, 1956 
* *H. a. gigantoptera* Oberholser, 1911 
* *H. a. idiochroa* Oberholser, 1911 
* *H. a. javana* Chasen & Kloss, 1929 
* *H. a. karimatensis* Chasen & Kloss, 1932 
* *H. a. leucophila* Oberholser, 1911 
* *H. a. montana* Riley, 1929 
* *H. a. nicobarica* Bianchi, 1907 
* *H. a. oberholseri* Stresemann, 1913
* *H. a. opisthocyanea* Oberholser, 1911
* *H. a. penidae* Meise, 1941 
* *H. a. prophata* Oberholser, 1911 
* *H. a. puella* Wallace, 1863 
* *H. a. richmondi* Oberholser, 1911 
* *H. a. styani* Hartlaub, 1899 
* *H. a. symmixta* Stresemann, 1913 
* *H. a. tytleri* Beavan, 1867 

Les dos subespecies indonesies *blasii* y *puella*, n'ocasiones son consideraes como subespecies d'una especie distinta: *[[Hypothymis puella]]*.

## Referencies

*  
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

## Intereses
Ésta ye la especie na que s'inspiró la empresa Twitter pa crear la so logo.

## Enllaces esternos
Hypothymis puella

El **monarca de Célebes** (***Hypothymis puella***) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica del centru d'Indonesia. Enantes considerábase una subespecie de *[[Hypothymis azurea]]*. 

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase namái nes islles del archipiélagu de Célebes y les islles Sula, n'Indonesia. Tien dos subespecies, *H. p. puella*, que s'atopa en Célebes ya islles axacentes, y *H. p. blasii* que s'atopa nes islles Banggai. 

## Comportamientu
El monarca de Célebes ye una especie forestal. Tien pates curties polo que se caltién bien argutu cuando ta posáu nes cañes. Ye insectívoru y suel cazar les sos preses al vuelu. Constrúin los sos pequeños niales en forma de concu nos árboles.

## Referencies
Icteria virens

***Icteria virens*** ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una ave migratoria propiu d'América del Norte, América Central y el Caribe. Ye la única especie del xéneru monotípicu ***Icteria***.

## Distribución y hábitat
Ye una ave migratoria qu'añera en Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu y envierna nel sur de Méxicu, América Central (Guatemala, Belize, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá) y el Caribe (Antigua y Barbuda, Les Bahames, Barbados, Cuba, Dominica, El Salvador, Guadalupe, Martinica, Montserrat, Saint Kitts y Nevis, Santa Llucía, San Vicente y Les Granadines, Islles Turques y Caicos). Asocede incidentalmente nes Islles Caimán, República Dominicana, Saint Pierre y Miquelon y Groenlandia.
El so hábitat compónse de monte templáu, subtropical y tropical, carbes, y monte bien degradáu.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:

**[[Icteria virens auricollis]]* (Deppe, 1830)
**[[Icteria virens tropicalis]]* Van Rossem, 1939
**[[Icteria virens virens]]* (Linnaeus, 1758)

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus abeillei

El **bolseru dorsioscuro**  (***Icterus abeillei***) tamién conocíu como **turpial dorsinegro**, **bolseru llombu negru**, **ictérido anaranxáu** o **turpial escuru**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. 

## Llocalización y hábitat
Ye endémica de Méxicu. El so hábitat natural son les viesques húmedes y montiegos.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies, Ficha téunica. (n'inglés)
Hypoedaleus guttatus

El **batará puntiáu** (***Hypoedaleus guttatus***) ye una especie d'ave de la familia de les Thamnophilidae. 
Ye l'únicu miembru del xéneru *[[Hypoedaleus]]*. 

Ye endémica nel nordeste d'Arxentina, sureste de Brasil y este de Paraguái.

Los sos hábitats naturales son selves subtropical o tropical húmedes baxes.

## Referencies

* BirdLife International 2004. Hypoedaleus guttatus. 2006 IUCN Llista Roj d'Especies Amenaciaes; baxáu 26 xunetu 2007
Icterus auratus

***Icterus auratus*** tamién conocíu como **turpial yucateco**  o **chorcha coliamarilla**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye orixinaria de Belize y Méxicu.

El so hábitat natural son les viesques seques y zones degradaes.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies, Ficha téunica.
Icterus auricapillus

***Icterus auricapillus*** ye una especie d'ave de la familia de los ictéridos que s'atopa nel norte de Colombia y Venezuela y l'oriente de Panamá.

## Descripción
Mide en permediu 15 cm de llargor. Presenta la corona y los llaos de la cabeza de color anaranxáu; la frente, la zona ocular, el gargüelu, el llombu, les ales y la cola negres. Los costazos, banduyu y rabadilla son mariellos. Los exemplares xuveniles tienen plumaxe color oliváceo, amarellentáu na cabeza y el banduyu y nos cantos de les ales y escuru nel restu d'éstes.

## Hábitat
Alcuéntrase nos montes y zones arbolaes, preferentemente en rexones húmedes, a menos de 800 m d'altitú.

## Nidificación
El nial ye como una cesta de poca fondura que cuelga d'una fueya de palma o nuna forqueta d'un árbol. Ta fechu con fibres de fueyes de palma.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Scanlon, Robert Orange-crowned Oriole
* Gonzalito real - Orange-crowned Oriole (Icterus auricapillus) nun Urape blancu Balovento máxicu.
Icterus bullockii

***Icterus bullockii*** ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia icteridae. Ye nativu d'América del Norte y migra escontra América Central mientres l'iviernu. El so nome científicu foi-y dau n'honor del naturalista inglés William Bullock. Nun tien subespecies reconocíes.

## Distribución y hábitat
Ye nativu del suroeste de Canadá, l'oeste d'Estaos Xuníos y el norte de Méxicu. Mientres l'iviernu migra escontra Méxicu y el norte d'América Central (Guatemala, Hondures y Costa Rica).

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus cayanensis

***Icterus cayanensis***, conocíu en Venezuela como **tordu d'ales canela** o **turpial de moriche**, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Icteridae. 

## Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. El hábitat d'esta especie son les concentraciones de palma *[[Mauritia flexuosa]]* en terrenes pantanosos o inundables n'árees abiertes o de monte, tando presente tamién nos cantos y el dosel del monte húmedu tropical.

## Descripción
Mide 20 cm de llargor. Plumaxe negru brillante con una mancha castaña a anaranxada nel costazu. Picu finu y agudu. Cuerpu espodáu y cola llarga.

## Subespecies
L'estudiu xenéticu dexó dixebrar en dos clados les subespecies que yeren incluyíes nesta especie, el primeru inclúi dos subespecies que son les que realmente s'inclúin agora en *Icterus cayanensis *:
* *I. c. cayanensis* (Linnaeus, 1766)
* *I. c. chrysocephalus* (Linnaeus, 1766)

Les otres cuatro formen un grupu monofiléticu, anguaño incluyíu na especie *[[Icterus pyrrhopterus]]* 
* *I. p. periporphyrus* (Bonaparte, 1850)
* *I. p. pyrrhopterus* (Vieillot, 1819)
* *I. p. tibialis* Swainson, 1838
* *I. p. valenciobuenoi* H. Ihering, 1902

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus chrysater

***Icterus chrysater***, tamién conocíu como **bolseru envés doráu**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Méxicu, América Central y Colombia. El so hábitat natural compónse de monte y sabana. Estrémense cuatro subespecies que se distribúin en 3 poblaciones alopátricas.

## Distribución y hábitat
Ye nativu de Méxicu, Belize, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Panamá y Colombia.

El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical y sabana, dende'l nivel del mar hasta 2500 msnm, anque foi reparáu hasta una altitú de 2900 msnm. Prefier montes abiertos y carbes. Ye una especie común en montes de pinu-encino, anque asocede tamién en monte nublu y plantíos de plátanu.

## Subespecies
Estrémense les siguientes subespecies:
* *[[Icterus chrysater chrysater]]* (Lesson, 1844)
* *[[Icterus chrysater giraudii]]* Cassin, 1848
* *[[Icterus chrysater hondae]]* Chapman, 1914
* *[[Icterus chrysater mayensis]]* Van Rossem, 1938

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus cucullatus

***Icterus cucullatus*** tamién conocíu como **bolseru cuculado**, **bolseru encapucháu**, **bolseru encapuchinado**, **bolseru zapotero**, **chorcha de capiellu**, **chorcha acoloratada** o **turpial zapotero**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los ictéridos (Icteridae). Ye orixinaria d'América del Norte y Centroamérica.

## Descripción

Ye d'unos 18 a 20 cm de llargu. Hai un fuerte dimorfismu sexual nesta especie. El machu adultu tien la corona, les mexelles, la rabadilla y partes inferiores de color mariellu o mariellu-naranxa, el llombu, les ales y la cola son de color negru, con un parche que cubre los sos güeyos hasta la parte cimera pechu. 
Les femes adultes son de color verde oliva na parte cimera, de color amarellentáu nel pechu y el banduyu, el llombu y les ales son de color abuxáu, dacuando con dos bandes escures.
Dambos sexos tienen dos barras blanques nes ales, la parte cimera más ancha y más cortante que la parte inferior, non siempres visibles. El so picu ye negru con gris platiáu na base, especialmente nel quexal inferior. Les sos pates son de color gris plata.
Los xuveniles paecer a la fema adulta. 

## Distribución y hábitat
El so hábitat de cría son les árees abiertes arbolíos, especialmente palmeres al traviés del suroeste d'Estaos Xuníos y el norte de Méxicu.
El llende norte de la so distribución cuerre al traviés del centru de California, Texas, Arizona y Nuevu Méxicu.
Les poblaciones nel sur d'Estaos Xuníos y norte de Méxicu, ye dicir la so área de distribución septentrional, tán presentes dende marzu hasta mediaos de setiembre y migren al sur pel hibiernu. Estes poblaciones enviernen nel oeste de Méxicu, el sur del estáu de Sonora y l'estáu d'Oaxaca. 
Les poblaciones nel sur de Texas, l'este de Méxicu, Yucatán y Baxa California y Belize son residentes tol añu.

## Sistemática
Esta especie describióse per primer vegada por Philipp Ludwig Statius Müller en 1776. Orixinalmente foi asitiáu na familia Icteridae, la especie foi considerada temporalmente parte de la familia Fringillidae na clasificación de Sibley-Ahlquist. Darréu l'American Ornithologists' Union, la European Ornithologists' Union y el Congresu Ornitolóxicu Internacional restauróla al so estáu anterior na familia Icteridae.

Tien delles subespecies:
**Icterus cucullatus cucullatus* (Swainson, 1827);
**Icterus cucullatus Igneus* (Ridgway, 1885);
**Icterus cucullatus nelsoni* (Ridgway, 1885);
**Icterus cucullatus sennetti* (Ridgway, 1901);
**Icterus cucullatus trochiloides* (Grinnell, 1927).

## Referencies

## Enllaces esternos

* BirdLife Especies, Ficha téunica. (n'inglés)
Icterus dominicensis

El **turpial de la Española** (***Icterus dominicensis***)  tamién conocíu como **turpial de sureste** o **cigua canaria**,  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye endémica de la islla de La Española.

El taxón foi arrexuntáu enantes xunto col turpial cubanu (*[[Icterus Melanopsis]]*), turpial de Les Bahames (*[[Icterus northropi]]*) y el turpial puertorriqueñu (*[[Icterus portoricensis]]*) nuna sola especie hasta que los cuatro fueron alzaos a especies separaes en 2010. 

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies, Ficha téunica. (n'inglés)
Icterus galbula

***Icterus galbula*** ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. En permediu mide 18 cm de llargor y pesa 34 g. Esta ave recibe'l so nome vulgar por cuenta de que los colores del machu son similares a los colores qu'ostenta'l escudu de Lord Baltimore. D'antiguo considerábase qu'esta especie y *[[Icterus bullockii]]* yeren una mesma especie.

La so cola ye relativamente curtia. La parte alta del so quexal ye recta. Los adultos tienen un picu en punta y franxes blanques nes sos ales. El machu adultu ye color anaranxáu na so zona inferior, costazos y rump. Tol restu del cuerpu del machu ye negru. La fema adulta tien la so zona inferior de color mariellu-marrón; nes partes cimeres con ales escures, y plenu anaranxáu en pechu y cogote.

El machu entona un xiblíu fuerte y aflautado, que dexa allugar la posición de l'ave muncho primero de haerla podíu columbrar. 

Ye una especie migratoria que mientres l'iviernu asítiase n'América Central y Norte d'América del Sur. Mientres la so emigración puede vése-y en grandes bandaes. Reproduzse na zona este de los Estaos Xuníos y pasa l'iviernu nel hemisferiu norte, dende Méxicu hasta'l norte de Suramérica.

Prefier los montes húmedos y semihúmedos, o en proximidaes a los mesmos.

## Referencies

AnnuRevEcolSyst27:83. WilsonBull18:47 (compare to current Ohio checklist http://www.ohiobirds.org/publications/OBRClist.pdf )
* 
* Foster, Mercedes S. (2007): The potential of fruiting trees to enhance converted habitats for migrating birds in southern Mexico. *Bird Conservation International* **17**(1): 45-61.  PDF fulltext
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. 
* Stiles, F. Gary & Skutch, Alexander Frank (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. 

## Enllaces esternos

* Baltimore Oriole - Llaboratoriu d'ornitoloxía de Cornell
* Baltimore Oriole ''Icterus galbula''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Estampillas
* Videos de la Filomena de Baltimore na Coleición d'aves n'Internet 
* Northern Oriole, Aves de Nueva Escocia
Icterus graceannae

***Icterus graceannae***  tamién conocíu como **chorcha pechipunteada**, **oriol filiblanco** o **turpial de puntes blanques**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, orixinaria d'Ecuador y Perú. El so hábitat natural son les viesques seques y húmedes. 

Foi nomáu en 1867 pol naturalista John Cassin n'honor de la so protexida Graceanna Lewis.
Por cuenta de la so distribución razonablemente amplia y la diversidá del so hábitat, la mayoría de los espertos consideren que l'amenaza d'un amenorgamientu importante de la población ye mínima. Los tamaños de la población mundial y los cambeos de la población entá nun se midieron cuantitativamente. La especie sigue llistáu como d'esmolición menor por Birdlife International.

## Descripción
Mide 20,5 cm de llargor. El plumaxe ye mariellu doráu con mexelles, baberu y cola negres. Les ales son negres pel llau cimeru con un parche blancu nes plumes de vuelu y l'otru llau mariellu. La cola ye negra cola punta blanca.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies, Ficha téunica. (n'inglés)
Icterus graduacauda

***Icterus graduacauda***, tamién conocíu como **bolseru cabeza negra**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, propiu d'América Central, Méxicu y los Estaos Xuníos. Estrémense cuatro subespecies reconocíes.

## Distribución y hábitat
Ye nativu de Belize, Guatemala, Méxicu y los Estaos Xuníos. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies, incluyendo la subespecie tipu.:
**[[Icterus graduacauda audubonii]]* Giraud, 1841
**[[Icterus graduacauda dickeyae]]* Van Rossem, 1938
**[[Icterus graduacauda graduacauda]]* Lesson, 1839
**[[Icterus graduacauda nayaritensis]]* Van Rossem, 1938 

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus gularis

***Icterus gularis***, tamién conocíu como **bolseru de Altamira**, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, nativu d'América Central, Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos. Estrémense seis subespecies.

## Distribución y hábitat
Ye nativu de Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Belize, Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos. 
El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical, sabanes, praderíes y carbes.

## Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies, incluyendo la subespecie tipu.:
**[[Icterus gularis flavescens]]* A. R. Phillips, 1966
**[[Icterus gularis gigas]]* Griscom, 1930
* Icterus gularis gularis (Wagler, 1829)
**[[Icterus gularis tamaulipensis]]* Ridgway, 1901
**[[Icterus gularis troglodytes]]* Griscom, 1930
**[[Icterus gularis yucatanensis]]* Berlepsch, 1888

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus croconotus

***Icterus croconotus*** ye una especie d'ave de la familia Icteridae, que s'atopa n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguái y Perú.

## Hábitat
Vive nos cantos del monte y en campos abiertos arbolaos, principalmente per debaxo de los 500 m d'altitú.

## Descripción
Mide ente 23 y 23,5 cm de llargor. El plumaxe ye de color naranxa bien vivu, estendíu penriba dende l'envés, pola nuca, hasta la corona, con una delgada faxa frontera supraocular negra; el pescuezu, les ales y la cola son negres, en cada ala destácase una discreta llinia blanca na parte esterna. Iris anaranxáu a mariellu; bicu finu col quexal cimeru negra y l'inferior abuxada.

## Alimentación
Aliméntase de frutes, néctar ya invertebraos pequeños.

## Reproducción
Acostuma ocupar niales abandonaos d'otros turpiales, anque dacuando constrúi'l suyu en buecos de tueros. La fema pon dos o tres güevos, que guara mientres unos 14 díes. Los pitucos vuela fora del nial dende 15 díes dempués de nacer, pero aliméntense solos, namái dempués de los 40 díes d'edá.

## Taxonomía
Dellos espertos consideren esta especie conespecífica con *[[Icterus jamacaii]]*, otros consideren a dambes como subespecies de *[[Icterus icterus]]*.

## Sinonimia
* *Psarocolius croconotus*
* *Icterus hauxwelli*

Fueron reconocíes dos subespecies de *I. croconotus*:
**I. c. croconotus* (Wagler, 1829)
**I. c. strictifrons* Todd, 1924.

## Referencies

## Enllaces esternos
Icterus icterus

***Icterus icterus*** ye una ave perteneciente a la familia de los ictéridos, orixinaria del continente americanu. D'aspeutu pequeñu, midiendo ente 15 y 22 cm, tien la cabeza y les ales de color negru y el restu del cuerpu mariellu. Pueden vivir solos o en pareya y el so  melodioso ye bien peculiar.

Ye'l ave nacional de Venezuela, resultando asina escoyida nun concursu auspiciado pola Sociedá Venezolana de Ciencies Naturales y oficialmente declarada'l 23 de mayu de 1958.

## Descripción
Esta formosa ave tien un plumaxe de color negru na cabeza y la parte cimera del pechu, ente que'l restu del cuerpu ye d'un color mariellu escuru virando escontra'l naranxa. Les ales son dafechu de color negru con esceición d'una franxa blanca que s'estiende a lo llargo de cada ala cuando estes tópense zarraes. Los güeyos son de color mariellu con una contorna de piel color azul claru. El so picu ye de forma cónica, apináu y estruyíu, siendo unu de los páxaros cantores más bellos de Venezuela.

## Subespecies
Conócense dos subespecies d'esta ave (*I. i. metae* y *I. i. ridgwayi*) ente qu'inda esiste discutiniu científicu alrodiu d'otres dos posibles subespecies (*I. i. croconotus* y *I. i. jamacaii*). Los exemplares de *I. i. metae* tienen una mayor proporción de plumaxe mariellu na parte posterior y la franxa blanca nes ales tópase estremada en dos seiciones. Los exemplares de *I. i. ridgwayi* son polo xeneral más fuertes y por ello, constitúin la mayoría de la población d'esta ave en proporción a les otres subespecies.

## Hábitat
El **turpial** tópase distribuyíu por Panamá y tola zona norte y central de Suramérica y ye particularmente común nos llanos orientales colombianos, según en práuticamente la totalidá del territoriu de Venezuela. El turpial venezolanu frecuenta les árees templáu y poco lluvioses como la sabana y la selva de galería, onde atopen abondosu alimentu indispensable pa la so dieta, carauterizada por inseutos, fruta, güevos d'otres aves y eventualmente otres aves más pequeñes. El so cantar variao y melodioso escúchase a l'amanecida y ye bien apreciáu nos llares. Puede vivir solu o en pareya.

## Cría
El periodu d'apareyamientu tien llugar ente los meses de marzu y setiembre. El turpial venezolanu nun constrúi niales pa guarar los sos güevos. Sicasí, invade niales que fueren abandonaos, anque tamién ye común que tome posesión del nial a encomalo, espulsando agresivamente a los sos ocupantes. Una vegada que topa un sitiu pa vivir y alimentar a les sos críes, el turpial defende fieramente el so territoriu, de manera que puede llegar a taramiar los güevos o inclusive les críes d'otres aves qu'osen tratar d'ocupar la so vivienda.
En cada puesta, el turpial deposita de 3 a 4 güevos, que eclosionen al cabu de dos selmanes d'incubación.

## Ver tamién
* Venezuela

## Referencies

## Bibliografía
* Jaramillo, Alvaro and Burke, Peter, New World Blackbirds: The Icterids (1999), ISBN 0-691-00680-6.
* Ridgely, Robert S., and Tudor, Guy, The Birds of South America: Volume 1- The Oscine Passerines (1989), ISBN 0-292-70756-8

## Enllaces esternos
Icterus jamacaii

***Icterus jamacaii*** ye una especie de páxaru de la familia Icteridae.

## Distribución y hábitat
Ye Endémica na parte nororiental de Brasil, Puede ser atopada nos siguientes países: Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana, Paraguái, Perú, Venezuela y Antilles. El so cantar ye bien melodiosu y tien la notable capacidá d'asonsañar cantares d'otres aves, amás de sones musicales.

## Referencies

* BirdLife International 2004. Icterus jamacaii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Datos del 26 de xunetu de 2007. .

## Enllaces esternos
Icterus leucopteryx

***Icterus leucopteryx***  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Xamaica y de la islla colombiana de San Andrés. Enantes habitó na islla de Gran Caimán, pero anguaño alcuéntrase estinguíu.

El so hábitat natural son les viesques húmedes, montiegos y zones degradaes.

## Subespecies
Tien tres subespecies reconocíes:
**I. l. bairdi* Cory, 1886; subespecie de la islla de Gran Caimán, probablemente estinguíu;
**I. l. lawrencii* Cory, 1887; subespecie de la isla de San Andrés;
**I. l. leucopteryx* (Wagler, 1827), la subespecie de Xamaica.

## Referencies

## Enllaces esternos

*BirdLife Especies, Ficha téunica. (n'inglés)