Condáu de Trípoli

El **condáu de Trípoli** foi'l postreru en crease de los cuatro grandes estaos cruzaos en Llevante. Dalgunes de les principales ciudaes del mesmu yeren Safita, Tortosa y Trípoli d'El Líbanu.

## Historia
L'orixe del condáu remontar a 1102, cuando'l Conde Raimundo IV de Tolosa, unu de los líderes de la Primer Cruzada, empecipió una llarga guerra colos Banu Ammar, emires de Trípoli (en teoría vasallos de los califes fatimíes d'El Cairu), pola que foi ganando gran parte del so territoriu hasta asediarlos na mesma Trípoli. Raimundo morrió en 1105, dexando al so fíu menor Alfonso Xordán como herederu, y al so primu, Guillermo Xordán de Cerdaña, como rexente. Esti postreru prosiguió l'asediu de Trípoli mientres los siguientes cuatro años, cuando un fíu bastardu de Raimundo, llamáu Beltrán, que fuera rexente de Toulouse, llegó a Tierra Santa. Estos dos llegaron al alcuerdu de que cada unu quedar coles sos propies conquistes, lo que benefició a Beltrán, pos tomó él la ciudá. Poco dempués morría Guillermo Xordán, y Beltrán convertir nel únicu señor

El condáu de Trípoli siguió esistiendo como vasallu del reinu de Xerusalén; ente que a los Orde del Hospital caballeros hospitalarios vencióse-yos en 1142, el Krak de los Caballeros. El Conde Raimundo III, que rixó Trípoli de 1152 a 1187, foi una figura importante na historia del reinu. Por dos vegaes foi rexente del reinu, primero pal mozu Balduino IV de 1174 a 1177, y depués para Balduino V de 1185 a 1186.

El condáu consiguió salvase de les conquistes de Saladín tres la batalla de Hattin, y dende 1201, tuvo xuníu a Antioquía, hasta la toma d'ésta en 1268. Trípoli sobrevivió dellos años más, hasta qu'aprovechando una disputa interna los mamelucos tomaron la capital en 1289. Cola esceición de Jebail, Tortosa foi'l postreru bastion cruzáu en cayer en 1291.

## Vasallos de Trípoli

### Señoríu de Gibelet

L'antigua ciudá de Byblos foi la sede y capital del señoríu rexíu pola familia xenovesa d'Embriaco, col nome de *Gibelet* o *Jebail* (dalgunos de los cualos tamién tomaron el nome d'Ibelín). Los señores de Gibelet yeren vasallos del Conde de Trípoli, y amás, tres la cayida de Trípoli, vivieron un curtiu periodu como vasallos de los mamelucos. Escontra'l sur, el so vecín yera'l señoríu de Beirut nel reinu de Xerusalén.

### Señoríu de Botron

El señoríu de Botron estendíase alredor del castiellu de Batroun.

## Condes de Trípoli, 1102-1289

* Raimundo I (1102–1105)
* *[[Guillermo Xordán]], rexente* (1105–1109) 
* Beltrán I (1109–1112)
* Ponce I (1112–1137)
* Raimundo II (1137–1152)
* Raimundo III (1152–1187)
* Raimundo IV (1187–1189), (*fíu de [[Bohemundo III de Antioquía]]*)
* Bohemundo I (1189–1233), (*tamién [[principáu d'Antioquía|Príncipe de Antioquía]]*) 
* Bohemundo II (1233–1252), (*tamién [[principáu d'Antioquía|Príncipe de Antioquía]]*)
* Bohemundo III (1252–1275), (*tamién [[principáu d'Antioquía|Príncipe de Antioquía]]*)
**[[Luciana de Segni]], rexente, ([[1252]]- [[1254]])* (*madre de Bohemundo*)
* Bohemundo IV (1275–1287)
**[[Bartolomé Mansel|Obispu Bartolomé de Tortosa]], *rexente*, ([[1275]]- [[1280]])*
* Lucía I (1287–1289)
**[[Sibila d'Armenia]], rexente, ([[1287]]- [[1288]])* (*madre de Lucía*)

## Condes titulares de Trípoli
*Lucía I (1289– 1299)
*Felipe I (1299 – 1300)
*Margarita I (1300- 1308) (*nieta de Bohemundo I*)
*Los [[reis de Xipre]] llevar entós, o-y lo atribúin a los sos fíos.*
*Enrique I (1308–1324) (*sobrín de Margarita*)
**[[Amalrico de Xipre]], rexente, ([[1306]]- [[1310]])* (*hermanu d'Enrique*)
*Hugo I (1324–1347) (*sobrín d'Enrique*)
*Pedro I (1347–1358)
*Pedro II (1358–1372)
**[[Xacobu I de Xipre|Jacobo de Xipre]], rexente, ([[1369]]- [[1375]])* (*tíu de Pedro*)
*Xacobu I (1372–1397) (*sobrín de Pedro I*)
*Xuan I (1397–1413)
*Eudes I (1413–1421) (*fíu de Jacobo de Xipre*)
*Jano I (1321–1432) (*hermanu de Eudes*)
**[[Hugo de Lusignan|Hugo de Xipre]], rexente, ([[1427]]- [[1428]])* (*hermanu de Jano*)
*Pedro III (1432–1451) (*hermanu de Juan*)
*Xuan II (1451–1458)
*Carlota I (1458–1485)
*Lluis I (1459–1482) (*maríu de Carlota*)
*Los [[Casa de Saboya|duques de Saboya]] llevar entós.*
*Carlos I (1485–1490) (*sobrín de Carlota*)
*Carlos II (1490–1496)
**[[Blanca de Montferrato]], rexente, ([[1490]]- [[1496]])* (*madre de Carlos*)
*Yolanda I (1496–1499)
*Filiberto I (1496–1504) (*maríu de Yolanda*)
*Carlos III (1504–1553) (*hermanu de Filiberto*)

## Referencies

* Malcom Barber, *La storia dei Templari*, Piemme, gennaio 2001. ISBN 88-384-4796-9
* Christopher Tyerman, *God's War: A New History of the Crusades* (n'inglés), Belknap Press, 2006-10-27. ISBN 0-674-02387-0
*Thomas F. Madden, *The New Concise History of the Crusades* (n'inglés), Rowman & Littlefield Publishers, Inc.; Stu Upd edition, 2006-10-27. ISBN 0-7425-3823-0
*Jean Richard, *The Crusades: c. 1071-c. 1291* (n'inglés), Cambridge University Press, 1999. ISBN 978-0-521-62566-1
*Steven Runciman, *Storia delle Crociate*, Torino, Einaudi, 1993.
*René Grousset, *L'Empire du Levant: Histoire de la Question d'Orient* (en francés), Parigi, Payot, 1949. ISBN 2-228-12530-X
*John Life El Monte, *Feudal Monarchy in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1100-1291* (n'inglés), Cambridge, The Mediaeval Academy of America, 1932. ISBN 978-0-527-01685-2
*Tibble, Steven *Monarchy and Lordships in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1099-1291*, Oxford, Clarendon Press, 1989.