Johnny Unitas

**John Constantine "Johnny" Unitas**  tamién conocíu como *The Golden Arm* (El brazu d'oru) y *Johnny O* foi un xugador de fútbol americanu quién xugó de 1950s hasta 1970s. Xugó na posición de quarterback colos Pittsburgh Steelers, Baltimore Colts la mayoría de la so carrera y los San Diego Chargers de la National Football League, mientres 19 años. Foi nomáu'l xugador más pervalible en 1959, 1964 y 1967. Por 52 años, tuvo'l récor de más xuegos consecutivos con un pase de touchdown (ente 1956-1960). La so marca de pases de touchdown en 47 partíos consecutivos impuesta ente 1956 y 1960 permaneció ensin ser superada hasta la temporada 2012 por Drew Brees, quarterback de los New Orleans Saints, el 7 d'ochobre. Unitas foi'l prototipu d'una era moderna de quarterback con un pase fuerte de xuegu, carisma y amplia popularidá. Ye consideráu na NFL, como unu de los meyores xugadores de la historia d'esti deporte de tolos tiempos.

Na llista de los 100 meyores xugadores de la historia de la NFL publicada en payares de 2010, Unitas foi allugáu como'l segundu meyor QB de tolos tiempos, solo detrás de Joe Montana, quarterback de los San Francisco 49's

## Biografía
### Infancia
John Constantine Unitas foi fíu de Francis J. Unitas y Helen Superfisky, dambos yeren descendientes lituanos en Pittsburgh, Pennsylvania en 1933 y creció nel vecinderu de Mt. Washington. El so padre finó cuando Johnny tenía cinco años por insuficiencia cardiovascular y renal, complicada con neumonía. El foi calteníu pola so ma que tenía dos trabayos pa sostener a la so familia. El so nome pocu común foi la resultancia de la traducción fonética d'un nome común lituanu: Jonaitis. Asistiendo al St Justin's High School, Unitas xugada halfback y quarterback. Dempués de la secundaria, Unitas miró la oportunidá de xugar futbol nel colexu. La Universidá de Louisville traer y Unitas dexo la so casa pa dir a Kentucky.

### Carrera colexal
Nos sos años xuveniles, Unitas suañaba con ser parte de los Fighting Irish de Notre Dame (Irlandes peleoneros de Notre Dame), pero cuando'l trató de pertenecer a ellos, el coach a cencielles díxo-y que yera bien flacu y que lo "mataríen" en cuando va triar el campu.

Nos sos cuatro años de carrera en Louisville Cardinal, Unitas completó 245 pases pa 3139 yardes y 27 touchdowns. Reportáu como de 6 pies y con un pesu de 145 llibres, Unitas nel so primer día de práutica en Louisville. La so primer temporada como titular foi nel quintu xuegu de la temporada de 1951 contra St. Bonaventure. Nesi xuegu, l'home llanzó once pases consecutivos y trés touchdowns (anotaciones) pa da-y el trunfu a los Cardinals 21-19. Depués Louisville perdería un xuegu 22-21 nun apostáu gol de campu, pero atoparen un quarterback con talentu. Unitas completó 12 de 19 pases pa 240 yardes y cuadru touchdowns na victoria de 35-28 contra Houston. L'equipu terminó la temporada 5-5 y 4-1 con Unitas empecipiando como quarterback. Como estudiante de primer añu, Unitas completó 46 de 99 pases pa 602 yardes y nueve touchdowns.

Pa la temporada de 1952, la Universidá decidió restructurar los deportes. El nuevu presidente de Louisville, Dr. Philip Grant Davidson, redujó el sofitu atléticu y modificó los standares académicos pa los atletes. Como resultancia, 15 xugadores nun completaron los nuevos standares esixíos y perdieron les sos beques escolares. Pero Unitas caltuvo la so beca por tomar una nueva eleición: baille rítmicu. En 1952, el coach de campu enfocó al equipu de futbol de dos maneres. Unitas non solo xugaba de safety o de linebacker na defensa y de quarterback na ofensiva y como regresador de los equipos especiales. Los Cards, ganaron el so primer xuegu contra Wayne State y a Florida State nel segundu xuegu. Unitas completó 16 de 21 pases pa 198 yardes y trés touchdowns. Esto fizo que Unitas fuera'l show nel xuegu contra Florida State cuando'l daría un pase ente les sos piernes por 15 yardes. El restu de la temporada foi de llucha pa los Cards, quien terminaron 3-5. Unitas completó 106 de 198 pases pa 1540 yardes y 12 touchdowns nel so añu d'estudiante de segundu grau.

L'equipu ganó'l so primer xuegu en 1953, contra Murray State, perdiendo'l restu pa un récor de 1-7. Unu de los xuegos más memorables d'esta temporada foi cuando se perdió ante Tennessee 59-6. Unitas completó 9 de 19 pases pa 73 yardes, corrió 9 vegaes pa 52 yardes y tuvo 6 regresos pa 85 yardes, un puntu por trés yardes y un 86% de tacleadas del equipu. L'únicu touchdown del equipu foi anotáu nel cuartu cuartu cuando Unitas fixo una finta de que diba a correr col balón. D'esta manera salió del campu, recibiendo una ovación. Cuando llegó al vestidor, encontro que'l so xerséi y les sos hombreres fueren cortaes pa nun protexer los sos brazos. Louisville terminó la temporada con una derrota de 20-13 contra Eastern Kentucky. Nel so añu de junior, Unitas completó 49 de 95 pases pa 470 yardes y trés touchdowns.

Unitas foi escoyíu capitán pa la temporada de 1954, pero por cuenta de una mancadura nun xugó enforma tiempu. El so primer entamu foi nel tercer xuegu de la temporada contra Florida State. De los 34 homes del equipu, 21 yeren de primer añu. En 1954, los Cardenales tuvieron récor de 3-6, ganando'l so últimu xuegu en casa contra Morehead State. Unitas tuvo delles mancadures nel so añu de senior con 527 yardes de pase, rematando segundu detrás de Jim Houser con 560.

### Carrera profesional: Pittsburgh Steelers (Acereros)
Dempués del college, los Pittsburgh Steelers (Acereros de Pittsburgh), draftearon a Unitas na novena ronda. Polo tanto Unitas, foi apostráu enantes del entamu de la temporada como un home vieyu fora de los cuatro quarterbacks que trataben de llograr los trés puestos. L'entrenador en xefe de los Steelers, Walt Kiesling nun tenía en mente a Unitas. Comentara que nun yera intelixente pa ser quarterback nun equipu de la NFL y a Unitas nunca-y dieron oportunidá de prauticar colos Steelers. Ente esta nerviosidad de Unitas de tar práuticamente fora, foi superáu por Ted Machibroda futuru quarterback por llargu tiempu de la NFL y entrenador en xefe de la NFL. Fora del futbol profesional, Unitas, nesi tiempu yá casáu, trabayó na construcción en Pittsburgh pa caltener a la so familia. Les fines de selmana, xugaba de quarterback, safety y como piqueru nun equipu semi-profesional llamáu los Bloomfiel Rams (carneros) recibiendo 6 dólares per xuegu.

### La so llegada a los Baltimore Colts (Potros)
En 1956, Unitas xunir a los Baltimore Colts de la NFL, (güei Indianapolis Colts) y sol llexendariu coach Weeb Ewbank, dempués de responder nel últimu minutu a xunise con Bloomfield Rams, onde'l liniero Jim Deglau, un croata trabayador del aceru con una vida bien paecida a la de Unitas, llegando al esquema de seleición de los Colts. El par llogró dineru de los amigos pa pagar la gasolina y faer el viaxe. Deglau diría más tarde a un reporteru dempués del fallecimientu de Unitas. "El tíu nun va venir. El cayó como aniellu al deu colos Colts y nun pensamos que-y pasara daqué malu". Los Colts roblaron a Unitas primero que los Cleveland Browns quien se fadiaron y taben esperanzaos en reinvindicar al contratar al quarterback acereru pal so rellanzamientu.

Unitas fixo'l so debú na NFL con un insospechada apaición "mop-out" contra Detroit, diendo 0-2 con una intercepción. Dos selmanes más tarde, el quarteback titular ]]George Shaw]] sufrió una quebra de la so pierna contra los Chicago Bears (Osos). Na so primer aición seria, Unitas dio un pase'l cual foi interceptáu y tornáu pa un touchdown. Al tornar del mediu tiempu, na siguiente xugada un fumble (balón sueltu) foi recuperáu polos Bears. Unitas tuvo un rexistru de 58-27, lidereando a los Colts cuando xugaron contra Green Bay Pakcers, y la so primer victoria foi sobre Cleveland. El dio nueve pases pa touchdown nesi añu, incluyendo unu na temporada final que foi titular con record de 47 xuegos. El so porcentaxe de pases completos foi de 55.6 un récor pa novatu.

En 1957, la so primer temporada como quarterback titular de los Colts, Unitas remató primero na NFL en yardes pasaes con 2550, y en pases pa touchdowns con 24 y ayudando a que los Colts tuvieren un récor de 7-5, la primer temporada ganadora pa la historia de la franqicia. Al termino de la temporada, Unitas foi nomáu'l Xugador Mas Pervalible pola Empresa y Asociación de Periódicos (NEA).

### 1958: El gran xuegu enxamás xugáu: tiempu extra y muerte súbita.
Unitas sigo progresando en 1958 con 2007 yardes de pase y 19 touchdowns cuando los Colts ganaron el títulu de la Conferencia del Oeste. Los Colts, ganaron el títulu de la NFL sol lideralgu de Unitas el 28 d'avientu de 1958, ganando a los New York Giants 23-17 en muerte súbita. Foi'l primer xuegu decidíu en tiempu extra na historia de la NFL y ye frecuentemente recordáu como "el mas grande xuegu enxamás xugáu". El partíu foi nacionalmente televisáu pola NBC y esto fizo que va aumentar la popularidá del futbol profesional mientres la década de 1960's

### Primer MVP (xugador más pervalible) en 1959
En 1959, Unitas foi nomáu pola NFL como MVP pola Associated Press (AP) y UPI per primer vegada, siendo'l líder na NFL en yardes per pase (2899), pases de touchdown (anotaciones: 32) y completaos (193). Unitas foi'l líder colos Colts pa repitir el campeonatu, ganando otra vegada a los Xigantes 31-16 nel xuegu del títulu.

El premiu AP foi consideráu como'l premiu MVP, adoptando la so abreviatura en 1961. The Associated Press llamáralu nel pre-1961 'Xugador del añu' el so MVP hasta'l 2008, cuando revelaron que tuvieren ciertos errores nes sos llistes, cuando'l nomáu foi Jim Brown en 1958, Xugador del Añu más bien que Gino Marchetti y que Unitas foi'l verdaderu ganador en 1959, non pal títulu Y.A. Pero los correutos ganadores "descubiertos" por AP en 1961fueron necesariamente "MVP" y aclamaos en distintos premios. Sicasí, UPI tamién votó por Unitas pal premiu y foi por cuenta de qu'en la historia deportiva "MVP" y "Player of he Year" yeren términos que son intercambiables.

### Empecipiando los años 1960
Cuando s'empecipiaben los años 1960, la fortuna de los Colts (y totales ganaos) tornó. Mancadures a xugadores clave como Alan Ameche, Raymond Berry y Lenny Moore contribuyeron a esti factor. La racha de Unitas foi de 47 xuegos dando siquier un touchdown la cual remató contra Los Angeles Rams na selmana 11 de la temporada de 1960. Dempués d'esto, Unitas llegó a les 3000 yardes como pasador, marcando la primer vegada nel líder de la lliga en pases pa touchdown per cuarta temporada consecutiva.

Dempués de tres temporaes y media, el dueñu de los Colts Carroll Rosenbloomdespidió a Weeb Ewbank y foi reemplazáu por Don Shula quién nesi tiempu yera'l coach en xefe más nuevu na historia de la NFL (33 años cuando foi contratáu). Los Colts remataron 8-6 na primer temporada de Shula, llegando a la tercer plaza de la NFL na Conferencia del Oeste, pero ellos remataron la temporada con una fuerte nota, al ganar los últimos trés partíos. Esta temporada foi un socesu pa la personalidá de Unitas como'l líder de la NFL en yardes pasaes col meyor total na so carrera de 3481 y tamién en pases completos con 237.

### Segundu MPV em 1964
La temporada de 1964, foi'l regresu de los Colts al visu de la Conferencia del Oeste. Despúes de cayer na so temporada inicial contra los Minnesota Vikings, los Colts tuvieron una racha ganadora de 10 victories, rematando un récor de 12-2. Esta temporada foi una de los meyores de Untias, rematando con 2824 yardes en pase, el meyor 9.26 por pase y 19 pases pa touchdown con solu seis intercepciones. Foi nomáu'l MVP de la NFLpor AP y por UPi per segunda vegada. Poro, la temporada remató con una decepcionante actuación de los Colts cuando fueron superaos polos Cleveland Browns en 1964 nel xuegu del Campeonatu de la NFL, perdiendo 27 a cero.

Unitas tuvo una chorniza temporada en 1965, con 2530 yardes, 23 touchdowns y remató col más altu permediu na lliga y na so carrera en pase con 97.1 pero'l perdió'l balance nesa temporada por una mancadura na rodía na selmana 12 y perdiendo ante los Osos. Munchos rompecorazones siguir en 1965. Los Colts y los Packers remataron empataos nel primer llugar de la Conferencia del Oeste y el xuegu de play-off foi xugáu en Green Bay pa decidir quién diría representar a la conferenci nel xuegu de campeonatu de la NFL. Los Colts perdieron en tiempu extra 13-10 debíu en gran parte al empate del xuegu por gol de campu por Don Chandler que munchos dixeron que foi incorreutamente dau por bonu. El backup quarterbck Gary Cuozzo, tamién sufrió una mancadura que la fixo perder la temporada na siguiente selmana y el corredor Tom Matte tuvo que xugar como'l QB (quarteback) d'urxencia a la fin de la temporada regular y el plaoff perdíu ante los Packers.

Unitas, saludable otra vegada consiguió 2748 yardes y 22 touchdowns en 1966 y el so regresu al Pro Bowl. El foi'l más altu permediu de la Lliga con 24 interceptaciones.

### Tercer MVP en 1967
Dempués de rematar otra vegada en segundu llugar na Conferencia del Oeste en 1966, los Colts remataron 11-1 en 1967 y empatando colos Angeles Rams pal meyor récor de la NFL. Ganando'l so tercer MVP por AP y UPI en 1967 (y el so segundu de la NEA), Unitas completó'l más altu porcentaxe de la Lliga con 58.5 pasando de 3428 yardes y 20 touchdowns. Empezó a desenvolver el coldu del tenista y tuvo 8 intercepciones y solu trés pases de touchdowns nos cinco xuegos finales. Otra vegada la temporada rompió corazones pa los Colts quedando fuera del novedosu formatu instituyíu pola NFL pa cuatro equipos nel playoff perdiendo la división contra los Rams, 34-10 en ruta escontra'l final de la temporada regular.

### Super Bowls (tazones) y los años finales colos Colts
Nel xuegu final de la postemporada en 1968, los músculos de los brazos de Unitas fueron mancaos cuando foi cutíu por un miembru de la defensiva de los Dallas Cowboys. Unitas escribe na so biografía que sintió que'l so brazu foi primeramente mancáu pol usu de la "bola nocherniega" que la NFL tuvo como prueba pa meyor visibilidá na TV mientres los xuegos nocherniegos. Nuna entrevista posterior al xuegu l'añu previu, notó que tenía dolor constante nel coldu per dellos años previos. Nun quería tar sentáu na banca nesa temporada. Pero los Colts colaron col meyor récor de la lliga con 13-1 tando como quarterback y últimu NFL MVP de 1968, Earl Morrall. Tando mancáu una bona parte d'esa temporada, Unitas vieno de la banca a xugar la Super Bowl III el famosu xuegu onde Joe Namath garantizaba a los New York Jets que ganaríen cola so sabiduría convencional. L'insertamientu de Unitas, foi un movimientu de desesperación pa frenar el dominiu de la NFL sobre la puxante AFL. Finalmente, los Colts ganaron el campeonatu de la NFL en 1968, pero perdieron la Super Bowl ante'l campeón de la AFL, los New York Jets. Unitas ayudó poniendo a los Colts nel marcador con una tardia anotación nel xuegu. El xugara a partir del tercer cuartu, rematando con más yardes con pase que Morrall qu'empecipiara'l partíu.

Dempués de la rehabilitación del coldu na postemporada, Unitas tornó en 1969, pasando les 2342 yardes y con 20 anotaciones y 20 intercepciones, Pero los Colts tuvieron un decepcionante récor de 8-5-1 y perdiéronse los playoffs.

En 1970, la NFL y la AFL xunir nuna lliga y los Colts mover a la nueva American Football Conference solo colos Cleverland Browns y los Pittsburgh Steelers. Unitas tuvo 2213 yardes con 14 anotaciones mientres los Colts teníen récor de 11-2-1. Nel so primer alcuentru contra los Jets, Unitas y Namath tuvieron una combinación de nueve intercepciones pero los Colts ganaron 29-22. Namath consiguió 62 pases y rompió la mano na xugada final, terminando la temporada.

Unitas xugó bien nos playoffs de la AFC, llanzando pa 390 yardes, tres anotaciones y ensin intercepciones, en victories sobre Cincinnati y Oakland. Nel Super Bowl V contra los Dallas Cowboys foi cutíu y sacáu del xuegu por una mancadura na costiella nel segundu cuartu, dempués de llanzar 75 yardes pa un pase de touchdown (anotación), récor nesi Super Bowl. El habí sío solmenáu con dos intercepciones. Earl Morrall vieno encabezar al equipu pa una victoria de postreru segundu 16-13.

### Años finales
En 1971, Unitas alternaba la so posición con Morrall, llanzando solu trés pases d'anotación. Empecipió dambos xuegos de playoff, ganando sobre Cleveland y enfrentando el xuegu de campeonatu de la AFC contra los Miami Dolphins perdiendo 21-0. Unitas llanzó pa trés intercepciones, siendo una d'elles tornada pa un touchdown.

1972 vió a los Colts tornar escontra la mediocridá. Dempués de perder el xuegu inaugural de la temporada, Unitas tuvo arreyáu nel segundu y en final de temporada regular, "cabeza con cabeza" con "Broadway" Joe Namath. El primeru fuera en 1970 (ganáu polos Colts 29-22). L'últimu compromisu foi memorable. El 24 de setiembre de 1972, nel Memorial Stadium, Unitas llanzó pa 376 yardes y tres anotaciones, pero Namath se sublemó bombardiando a los Colts con 496 yardes y seis anotaciones na victoria de los Jets 44-3 la so primer vegada sobre Baltimore dende 1970. Dempués de perder cuatro de los sos primeros cinco xuegos, los Colts despidieron al coach en xefe Don McCfferty y banquearon a Unitas.

Unu de los más memorables momentos na historia del futbol americanu vinu cuando Unitas xugó l'últimu xuegu col uniforme de los Colts nel Memorial Stadium nun xuegu contra Buffalo Bills Unitas nun empecipió pa esti xuegu, pero los Colts llexaron sobre los Bills 28-0; Unitas vieno por cuenta de que los aficionaos glayaben; "Queremos a Unitas!!! polo cual el coach en xefe escurrió un plan pa convencer a Unitas qu'empecipiara como quarteback h pesar de tar mancáu. Unitas entró al campu y llanzó el so últimu pase en casa como xugador de los Colts, un pase curtiu que'l receptor abiertu Eddie Hinton atrapar y lógró el touchdown ganando Baltimore 35-7.

### San Diego, retiru y récores
Unitas foi traíu a los San Diego Chargers en 1973 depués de tener un récor de 5-9 en 1972 con Baltimore pero eso yera'l pasáu. El reemplazó al quarteback titular de los Chargers, [John Hadl]. Foi reemplazáu en Baltimore por [Marty Domres adquiríu de San Diego Chargers, (Cargadores) n'agostu de 1972. Downes foi finalmente reemplazáu por Bert Jones drafteado como'l númberu dos. Unitas empecipió la temporada con derrota de 38-0 contra los Washington Redskins, (Pieles Rojas) llanzando solo 55 yardes con trés intercepciones y foi deteníu 8 vegaes. La so victoria final foi empecipiando na segunda selmana contra los Buffalo Bills. Unitas tuvo 10-18 pa 175 yardes, dos pases p'anotación y nun tuvo intercepciones con victoria de 34-7. Dempués de la victoria contra Buffalo, reparó Unitas que tenía oportunidá de ganar pa San Diego. Unitas foi claro al mentar que nun yera'l mesmu xugador d'años tras y foi bien cuestionáu nel roll como iniciador after de perder contra Cincinnati na selmana trés. Dos selmanes dempués el llanzó pa dos intercepciones enantes del mediu tiempu, llanzo pa 19 yardes y tando 2 contra 9 otra vegada contra los Pittsburgh Steelers foi reemplazáu pol quarterback novatu Dan Fouts "El montañez", futuru miembru del Salón de la Fama. Dempués de tener un récor de 1-3 como iniciador, Unitas retirar na pretemporada de 1974.

Unitas remató con 18 temporaes na NFL, con 28,340 pases completos en 5186 intentos pa 40,239 yardes y 290 touchdowns, con 253 intercepciones. El tamién corrió 1777 yardes y tuvo 13 touchdowns. Llaráu pol problema del brazu nes sos últimes temporaes, tuvo más intercepciones (64) que touchdowns (38) ente 1968 y 1973. Dempués de tener un permediu de 215.8 yardes per xuegu nes sos primeres dolce temporaes, la so producción baxu a 124.4 nes últimes seis campañes. El so rating de pasador de 82.9 bajóa 60.4 pa los mesmos periodos. Pero hai pesar d'eso, Unitas dexó récores de pase mientres la so carrera. Foi'l quintu quarterback en llanzar más de 40,000 yardes, xugando na era de la NFL cuando la temporada consistía ente 12 y 14 xuegos (güei son 16 xuegos per campaña) y previu a los cambeos nos pases actuales implementaos en 1978. Tuvo 32 pases de touchdown en 1959 consideráu un récor nesi tiempu, faciendo que Unitas fuera'l primera quarterback en marcar 30 touchdowns nuna temporada. Los sos 47 xuegos consecutivos llanzando pa touchdown ente 1956 y 1960 foi un récor consideráu como infrayable. La racha duró 52 años hasta que foi rota por New Orleans Saintsa traves del quarteback Drew Brees nun xuegu irónicamente contra San Diego Chargers l'últimu equipu de Unitas, el 7 d'ochobre de 2012.

### Díes posteriores a los xuegos
Dempués que los sos díes de xugador remataron, Unitas instalar en Baltimore onde tenía raigaños la so familia mientres empecipiaba carrera nel negociu de comentarista pa los xuegos de la NFL na cadena CBS nos años 1970's. Foi escoyíu pal Salón de la Fama Profesional de Futbol Americanu en 1979. Dempués que Robert Irsay camudó la franquicia de los Colts a Indianapolis en 1984, el mentó nesi día en Baltimore como "la cabalgata de media nueche de Robert Irsay". Unitas indignóse cuando'l so uniforme foi recolocado nel equipu (el xerséi col númberu 19 fuera retiráu polos Colts). Hubo otres inconformidades que siguieron de los Colts. Contestó al Pro Football Hall of Fame (Salón de la Fama de Futbol Americanu)en delles ocasiones (incluyíu nel Roy Firestone's Up Close) pa ser retiráu y fuera enlistado colos Baltimore Colts. El Hall de la Fama nunca contestó esti reclamu. Unitas donó'l so memorabilia de los sos Colts al Babe Ruth Museum en Baltimore. Agora pueden visualizar nel Sport Museum en Camden Yards

Johnny Unitas foi escoyíu na America Football Association's Semi Pro Football Hall of Fame en 1987.

Unitas tuvo cabildeando pa otru equipu de la NFL que venía a Baltimore. Dempués de que la NFL tornó a Baltimore en 1996 como los Ravens (Cuervos), Unitas y munchos otros miembros de los antiguos Colts, garantizaron a los Ravens como los verdaderos socesores de los Baltimore Colts. Unitas frecuentemente vía los xuegos en casa de los Ravens nes llinies del campu. (más cuando se presentó en 1998 los Indianapolis Colts a xugar contra los Ravens, recibiendo una ovación cada ves qu'apaecía en M&T Bank Stadium. El taba frecuentemente na yarda 30 del llau de los Ravens. Cuando la NFL celebró'l so primeres 50 años, Unitas foi votáu como'l meyor xugador. Retiráu'l quarterback de los Bears (Osos) Sid Luckman dixo Unitas: "El foi meyor que yo, meyor que Sammy Baugh, meyor que nengunu".

Unitas vivió munchos de los sos años finales de la so vida acoxando severamente. Por cuenta de la mancadura nel coldu que sufrio mientres la so carrera como xugador, nun podía utilizar afechiscamente la mano derecha y nun podía realizar actividá física más esixente, solo'l golf por cuenta de les sos rodíes artificiales.

## Vida personal
A la edá de 21 años, Unitas foi casáu pol so tíu cola so novia Dorothy Joelle el 20 de payares de 1954. Vivieron en Towson, Maryland y tuvieron cinco neños enantes del divorciu. La segunda esposa de Unitas foi Sandra Lemon casandose el 26 de xunu de 1972. Tuvieron trés neños, viviendo en Baldwin y permaneciendo casaos hasta la muerte de Unitas el 11 de setiembre de 2002.
 
## Fallecimientu
Johnny Unitas finó'l 11 de setiembre de 2002´por muerte súbita d'un ataque cardiacu masivu cuando taba trabayando fuera del Kernan Physical Therapy Center (agora The University of Maryland Rehabilitation & Orthopaedic Institute) en Timonium Baltimore County, Maryland, Estaos Xuníos. Dempués del so fallecimientu, munchos fanáticos de los Baltimore Ravens, (Cuervos) pidieron que la casa de los Cuervos, (que l'Estáu de Maryland ye'l dueñu) fuera camudáu de nome pol Unitas. Pero hai pesar d'estos requerimientos y lo codaloso del nome entraron otros derechos d'interés polos Ravens y el bancu M&T basáu en New York. Poro, una estatua de Unitas foi eregida nel centru de la plaza enfrente del Estadiu nomáu Unitas nel so honor. Grandes banderes de la NFL y nel Salón de la Fama de los Baltimore Colts devasen la entrada del Estadiu. Towson University, onde Unitas tenía una fundación d'atención pa neños, nomó al complexu Johnny Unitas Stadium en reconocencia a la so carrera nel futbol y el serviciu a la Universidá.

A la fin de la so vida, Unitas portaba munches mancadures físiques que sufriera cuando yera xugador. Tenía disminuyíu l'usu de la mano derecha colos deos mediu y pulgar visiblemente desfigurados por quebres repitíes mientres los xuegos.

Esta soterráu en Dulaney Valley Memorial Gardens en Timonium, Maryland.

## Legáu
* Unitas tien el récor de mas apaiciones nel Pro Bowl d'un quarterback con 10 hasta que Brett Favre rompió'l récor en 2009.
* Unitas tuvo'l standard orixinal de más ganaos como quarterback iniciador de xuegos con 118 victories na temporada regular (agora superaos pór Frank Tarkenton, Dan Marino, John Elway, Brett Favre, Peyton Manning y Tom Brady.
* Unitas foi lefida pal Pro Football Hall of Fame en 1979.
* Ye'l séptimu en tolos tiempos de ganador na temporada regularde la NFL, empecipiando como quarterback con 118 ganaos.
* Novenu en tolos tiempos en porcentaxe de ganaos nuna temporada regular con 64.5 cuando empecipiaba los xuegos.
* En 1987 foi escoyíu al American Football Association Semi Pro Hall of Fame.
* El númberu 16 que portaba Johnny Unitas na University of Louisville ye l'únicu retiráu pol programa de futbol de dicha Universidá.
* Unitas Tower ye'l cuartu de la University of Louiville ye asina llamada por Johnny Unitas.
* Una estatua de Johnny Unitas esta asitiada nel fin de la zona norte del Papa John'n Cardinal Stadium na University of Louisville. Ye tradición que cada xugador Cardenal toque la estatua enantes d'entrar al campu.
* Dende 1987, el premiu "Johnny Unitas Golden Arm" (premiu brazu d'oru de Johnny Unitas), ye dau al meyor quarteback nel so últimu añu nel futbol colexal. El premiu ye presentáu añalmente en Louisville.
* En 1999, foi rankeado na posición númberu 5 por The Sporting News nuna llista de los 100 más Grandes Xugadores de Futbol Americanu quedando detrás solo d'otru quarteback: Joe Montana.
* En 2004, The Sporting News rankeo a Unitas como'l númberu 1 ente los 50 más Grandes Quarterbacks, con Joe Montana como númberu 2.
* En 1999, ESPN nel programa "Sportscentury: 50 Greatest Athlets of the 20th Century" (50 grandes atletes del sieglu XX) asitió a Unitas como númberu 32
* Poco primero del so fallecimientu, Johnny Unitas visitó la comunidá d'atletes minusválidos dean Towson, Maryland. L'estadiu de futbol de Towson University, foi renomáu Johnny Unitas Stadium en 2002. Unitas finó en menos d'una selmana dempués de llanzar el so últimu pase nel xuegu d'inauguración del estadiu.
* Tenía'l récor de más xuegos consecutivos llanzando siquier un pase de touchdown con 47 xuegos. Esti récor foi superáu por Drew Brees en 2012.
* El nietu de Unitas, J.C.Unitas foi quarterback junior en Villanova Universtiy. L'anguaño esta na Universidá de Tampa.
* El record de más xuegos consecutivos con siquier un rating de 120 pases, yera d'él. Esti récor foi empatáu más tarde por Kurt Warner

## Na cultura popular
* Na segunda temporada del episodiu "Nemesis" de la serie de TV The Fugitive, el Dr. Richard Kimble David Janssen diz-y al fíu (interpretáu por Kurt Russell) del Teniente Philip Gerard Barry Morse que los mozos coleccionen cartes de Futbol, tando perdida una de Johnny Unitas.
* Apaeció como comentarista del color en 1976 nel filme de Disney "Gus".
* Nos Simpson en "Homie the Clown" (temporada 6) como estrella convidada actuó como sí mesmu (Nel aire en febreru 12 de 1995).
* Darréu nel episodiu "Mother Simpson" (temporada 7) foi vistu na televisión pol güelu. (Nel aire'l 19 de payares de 1995). Dambos episodios fueron dirixíos por David Silverman.
* En 1999, Unitas foi un extra en "Runaway Bride". El se vió mientres 25 minutos na película tando sentáu na sala.
* En 1999, Unitas foi presentáu na película "Any Given Sunday" (Un Domingu Cualesquier), como entrenador en xefe del equipu ficticiu Dallas Knights.
* El xuegu realizáu posterior a la so muerte, Indianapolis Colts contra los Denver Broncos el quarterback Peyton Mannig salió con un par de tacos (zapatos) de color negru como un tributu a les botes negres qu'usaba. La Lliga amenació a Manning con una multa de 25,000 dólares. Manning nun s'engabitar. Dempués d'esta sutil amenaza, Chris Redman, un alumnu de Louisville como Unitas y el quarterback de Baltimore Ravens decidieron pagar l'homenaxe pendiente de los zapatos mientres un xuegu contra Tampa Bay Buccaneers.
* Nel episodiu "Space, Geeks y Johnny Unitas" na primer temporada de les Aventures de Pete y Pete, Pete ta encegoláu con Unitas.
* En 2013, un proyeutu de película foi anunciáu como "The Baltimore Sun" llamada "Unitas We Stand" el cual el quarterback de los Cuervos de Baltimore, Joe Flacco, interpretaría a Unitas mientres el campeonatu de la NFL en 1958.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Unitas on Pro-football reference
* Unitas at Pro Football Hall of Fame
* Official Web site 
* Johnny Unitas Memorial at Find A Grave
* Obituary 
* The Pennsylvania Football News All-Century Team
* Baltimore Colts Mania Tribute to Johnny O
* A Game-by-Game List of Unitas' 47-game touchdown streak 
* imdb.com entry
* Pictures of John Unitas football cards