Guillermo Ford

**Guillermo Ford Boyd**, tamién conocíu como "Billy" y "Gallu Roncu" (11 de payares de 1936 - 19 de marzu de 2011) foi un políticu panamiegu qu'asumió'l cargu de segundu Vicepresidentes de Panamá vicepresidente de Panamá dende 1989 hasta 1994. Los sos padres fueron Edmund Basil Ford Kelly y Ana Martina Boyd Diez. Los sos güelos fueron Federico Boyd 
Briceño y Martina Diez Arias. Foi miembru fundador del Movimientu Lliberal Republicanu Nacionalista (MOLIRENA) y xunto con Guillermo Endara y Ricardo Arias Calderón establecieron una nómina presidencial opositora unificada nes eleiciones presidenciales de mayu de 1989, col fin de terminar la dictadura militar de Manuel Antonio Noriega y que desaguó na invasión per parte d'Estaos Xuníos de Panamá n'avientu del mesmu añu.

Nel ámbitu priváu tuvo rellacionáu con empreses de seguros. Foi tamién presidente de l'Asociación Panamiega d'Executivos d'Empresa (APEDE) dende 1965 hasta 1966.

Mientres les eleiciones presidenciales de 1989, xunir a la Cruzada Civilista y xunto con Endara y Arias Calderón llogren la victoria de diches eleiciones, pero Noriega anula los resultaos. El so celébre frase: "Esta vaina acabóse", foi una de les conseñes que'l pueblu panamiegu civilista apoderó na so llucha pol recobru de la democracia a finales de la década de los 80, frente al Réxime de Manuel Antonio Noriega.

## Sucesos del 10 de mayu de 1989

Tres l'anulación de les eleiciones celebraes el 7 de mayu de 1989, onde salió victoriosa la ADOC (Alianza Democrática d'Oposición Civilista) Llevar a cabu una caravana pa celebrar la victoria de l'alianza nes urnes sobre'l partíu de gobiernu responder# por pol réxime militar, y esixir el respetu a la voluntá popular, una alteria enardecida patrocinada por Manuel Antonio Noriega atacó a la caravana. Guillermo Endara, entós candidatu a la presidencia, ye mancáu d'un varillazo na frente y darréu sacupáu pa recibir atención médica. En mediu de la balasma ye asesináu'l guardaespaldes de Guillermo Ford, dexándolo indefensu ante alteriar conformada polos "Batallones de la Dignidá", quien armaos de banielles de fierro cutir repetidamente nel cuerpu ante la mirada indolente de los policías antidisturbios. les imáxenes de Ford cola camísa enllordiada de sangre (parte d'él y parte de la so guardaespaldes asesináu), dieron la vuelta al mundu, y punxeron de manifiestu la situación que vivía Panamá entós daquella. Escupuliciaron a la opinión pública, y el gobiernu de Washington, usó esto ente otres coses, como sida pa llevar a cabu la Invasión per parte d'Estaos Xuníos de Panamá de 1989.

## Actividaes tres la cayida del réxime
Depués de la cayida del réxime militar, Ford tamién asumió como Ministru de Planificación y Política Económica, estableciendo'l "Plan Ford" que tenía como fin reestructurar la economía panamiega tres la invasión que dexó en ruines al país. Tres l'arrenunciu d'Arias Calderón de l'alianza civilista en 1992, Ford queda como únicu vicepresidente del país hasta'l fin del mandatu en 1994.

Fungió como presidente de Panamá por 11 díes, mientres un viaxe del presidente Guillermo Endara a Méxicu, tresfiriéndo-y les responsabilidaes de Xefe d'Estáu encargáu y en plenu enfotu a la so persona y cumpliendo colos dictames de la Constitución, siendo la primer y única vegada qu'un vicepresidente asume les sos funciones como suplente a la Xefatura del Estáu, mientres la falta temporal del primeru.

Mientres el gobiernu de Mireya Moscoso foi Embaxador de Panamá en Washington (1999 - 2002).Darréu nes eleiciones presidenciales de 2004, Ford xunir a la nómina de Guillermo Endara como candidatu a primer vicepresidente pol Partíu Solidaridá, pero consiguen el segundu llugar en cantidá de votos, siendo superaos pola nómina de Martín Torrijos del Partíu Revolucionariu Democráticu.

Nos últimos años, Ford dexó de pertenecer al MOLIRENA y convirtióse en miembru del partíu Unión Patriótica. Dende avientu de 2010, atopábase hospitalizáu por cuenta de un enfisema pulmonar, causándo-y la muerte.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía de Guillermo Ford n'Editora Panamá América
*