Cirenaica

**Cirenaica** (n'árabe **برقة** , o ***Barqa***) ye una rexón histórica asitiada na mariña nordeste de lo que güei ye Libia (África). Trátase d'una pandu d'unos 130&nbsp;km d'anchu, asitiada a unos 20&nbsp;quilómetros tierra adientro, que baxa escontra'l mar al traviés d'una serie de terraces. El clima mediterraneu, les agües regulares, los numberosos oasis y la fertilidá del so suelu convertir nuna rexón históricamente destacada del norte d'África.

Cirenaica foi'l llugar d'orixe de la Guerra de Libia de 2011, y caltúvose so control de Conseyu Nacional de Transición mientres la mayor parte del tiempu que duró la guerra; La capital del *Conseyu de Transición* tuvo en Bengasi mientres tola guerra. Dellos líderes tribales y comandantes de les milicies rebalbes que controlen l'este de Libia declararon l'autonomía de Cirenaica, independizándose asina del control direutu de la capital Trípoli.

## Historia

### Colonización griega
Nel sieglu VII e.C. foi colonizada por colonos dorios procedentes de la islla griega de Tera (actual Santorini). El líder de los colonos yera un home llamáu Aristóteles, qu'adoptó'l nome de Bato (probablemente fuera un títulu libiu, a pesar de qu'en griegu signifique *[[tatexu]]*), que fundó la ciudá de Cirene alredor del añu 630 e.C.

Bato fundó un reinu en Cirenaica y una dinastía, los Batíadas. Mientres los siguientes doscientos años los griegos fundaron otros cuatro importantes colonies:

* Barca (Merj)
* Evespérides (llamada más tarde Berenice, y anguaño Bengasi)
* Tauquira (más tarde Arsínoe, anguaño Tocra)
* Apolonia, el puertu de Cirene (actual Marsa Susa).

Xunto con Cirene, conocer al conxuntu d'estes cinco ciudaes como Pentápolis. La fértil llanura costera onde se topen toma'l nome de la más próspera de diches ciudaes, Cirene. Los siguientes sieglos fueron dómines de lluches polítiques contra la monarquía. Tres la conquista d'Exiptu por Cambises II (fíu de Ciro el Grande, rei de Persia) nel añu 525 e.C., los reis de Cirene pasaron a ser tributarios d'Exiptu. Cuando Exiptu independizar de los perses, nel añu 450 e.C. aproximao, la monarquía foi derrocada y Cirenaica convertir nuna república.

Más tarde, nel 331 e.C., Cirene foi conquistada por Alexandru Magnu, y más tarde incorporóse al Exiptu ptolemaicu. Mientres esta dómina, la economía esperimentó una progresiva decadencia. Ptolomeo VIII mandó la Cirenaica al so fíu natural Ptolomeo Apión quien, a la so muerte en 96 e.C. dexa'l reinu n'heriedu a Roma.

### Dómina romana

Nel 74 e.C., Cirenaica convertir nuna provincia romana, que tamién incluyía a Creta, denomada *[[Creta et Cyrenaica]]*. Cola partición del Imperiu romanu nel añu 395, Cirenaica foi asignada al imperiu oriental. Permaneció en poder de los bizantinos hasta que los árabes invadir nel 641. Mientres diez siglos tuvo sol dominiu de distintes dinastíes árabes y bereberes.

### Etapa moderna
A principios del sieglu XVIII, convertir nuna posesión del Imperiu otomanu, conocida como Bengasi.

En setiembre de 1911, n'españando la guerra Ítalo-Turca ente Italia y l'Imperiu otomanu, Cirenaica foi ocupada polos italianos. A la fin de la guerra, n'ochobre de 1912, Turquía dexó Cirenaica y Trípoli (que se rebautizó como Tripolitania) a Italia. En 1934, Italia xunió dambos territorios na colonia italiana de Libia. Mientres la Campaña norteafricana de la Segunda Guerra Mundial tuvieron llugar duros combates ente los Aliaos frente al exércitu italianu y l'Afrika Korps alemán. A finales de 1942, les fuercies armaes del Imperiu Británicu llograron imponese y fixéronse col control de toa Libia hasta 1951, cuando'l país declaróse independiente como'l *[[Reinu de Libia]]*.

Cirenaica foi'l llugar d'orixe de la rebelión popular que daría llugar a la Guerra de Libia de 2011, y caltúvose so control de Conseyu Nacional de Transición mientres la mayor parte del tiempu que duró la guerra; La capital del *Conseyu de Transición* tuvo en Bengasi mientres tola guerra. A empiezos de 2012, tres la victoria de los rebeldes libios, dellos líderes tribales y comandantes de les milicies rebalbes declararon l'autonomía de Cirenaica tres un congresu rexonal, independizándose asina del control direutu de la capital Trípoli.

## Organización político-alministrativa

El territoriu correspondiente a Cirenaica estremárase en 7 *shabiyat*, o distritos, d'alcuerdu a la organización en 22 *shabiyat* de 2006.

## Ver tamién
* Historia de Libia
* Fezzan
* Tripolitania

## Referencies

## Enllaces esternos

* Inscriptions of Roman Cyrenaica 
* Dynamic map of Cyrenaica on Google Maps.
* Worldstatesmen.org's History and list of rulers of Tripolitania, Cyrenaica
* Hostkingdom.net's History and list of rulers of Cyrenaica
* Zum.de's History of Cyrenaica