Jo Dunkley

**Joanna Dunkley** ye una premiada astrofísica británica y profesora de física na Universidá de Princeton. Trabaya sobre'l origen del Universu utilizando'l Telescopiu Cosmolóxicu de Atacama, l'Observatoriu Simons y el Gran Telescopiu pa Rastrexos Sinópticos (LSST).

## Educación
Dunkley graduar pola Universidá de Cambridge en 2001 con Primeros Honores de Clase con una Maestría en Ciencia (MSci) llicenciatura en Ciencies Naturales (Física Teórica) onde ella foi una estudiante de Trinity Hall, en Cambridge. Foi-y otorgáu'l títulu universitariu de Doctor en Filosofía por la Universidá d'Oxford en 2005 pa una investigación supervisada por Pedro G. Ferreira como estudiante de posgráu de la Universidá Magdalen, Oxford.

## Investigación y carrera
La so investigación ye en cosmoloxía, estudiando la Cronoloxía del universu utilizando'l Telescopiu de Cosmolóxicu de Atacama, l'Observatoriu Simons, y el Gran Telescopiu pa Rastrexos Sinópticos (LSST).

Dempués del so DPhil, xunir a la Universidá de Princeton como postdoctoral y socia d'investigación en 2006, trabayando con David Spergel y Lyman Page en la Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) de la NASA. Dunkley fixo una Investigación postdoctoral nel proyeutu de WMAP. Nuna entrevista en Princeton en 2017, Spergel dixo qu'ella apriesa "llogró contribuciones importantes nel analís que llevó al desenvolvimientu de lo que güei conocemos como'l modelu estándar de la cosmoloxía." llueu dempués de qu'empezó a trabayar cola Axencia Espacial Europea (ESA) Satélite Planck, construyendo'l mapa enxamás mejpr detalláu de la radiación de fondu de microondes (CMB).

Dunkley treslladar a Oxford en 2007 y convirtióse en Profesora d'Astrofísica en 2014. Dunkley dirixó l'analís del Telescopiu de Cosmolóxicu de Atacama en Chile, y desenvolvió lentes gravitacionales pa identificar la materia escuro. En Oxford aumentó la resolución pa la observación de la CMB, al llindar el númberu de posibles especies de neutrinos nel mundu. Les imáxenes de la CMB, publicaes en 2013, amosaron l'universu con tan solo unos 400.000 años d'antigüedá. La so investigación combina la física teórica col analís estadísticu y utiliza los sos modelos pa entender l'universu a partir d'observaciones cosmolóxiques. Xunto cola estimación de cuánto l'universu pesa, Dunkley puede identificar les proporciones de la Enerxía Escura y la Materia Escuro. Ella utilizó lentes gravitacionales na CMB como evidencia de que la Enerxía Escura topar nel universu, siendo asina escoyida por La Física d'Anguaño como destacada de 2011.

Dunkley reincorporar en Princeton nel añu 2016. La so nueva investigación, utilizando l'Observatoriu Simons, busca "la nueva física, complexidaes y partícules extras que podríen esistir cuando l'universu yera entá bien nuevu". Nel añu 2017, foi premiada col Breakthrough Prize de Física xunto con 22 miembros del Equipu Científicu WMAP NASA.

### Participación pública
Jo Dunkley dio numberoses conferencies y seminarios. Ella fixo apaiciones na BBC de Stargazing Live y El Club de Ciencia de Dara O'Brian. Ye mentada nel llibru *Am Because You Are: An anthology of stories celebrating the centenary of the General Theory of Relativity *de Pippa Goldschmidt. El so primer llibru, *El nuesu Universu: La Guía D'Un Astrónomu* va ser publicáu por Penguin a finales de 2018. Pa la publicación d'estos llibros, va dar un percorríu pel país dando una serie de talleres y charres a estudiantes p'aumentar la conciencia de les contribuciones de les muyeres a l'astronomía.

### Premios y honores
Dunkley, ganó dellos premios, ente ellos:

* 2017 - Breakthrough Prize en Fundamental Physics compartíu con 22 miembros del Equipu Científicu WMAP NASA.
* 2016 - Rosalind Franklin Award y la Conferencia
* 2015 - Royal Society Wolfson Research Merit Award
* 2015 - Philip Leverhulme Prize, Leverhulme Trust
* 2014 - Fowler Prize de la Real Sociedá Astronómica
* 2013 - Maxwell Medal and Prize
* 2012 - Premiu Gruber de Cosmoloxía, compartíu col Equipu Científicu WMAP NASA
* 2010 - Starting Grant del Conseyu Européu d'Investigación
* 2007 - NASA Group Achievement Award, compartíu col Equipu Científicu WMAP NASA

## Referencies