Johann Gottlieb Fichte

**Johann Gottlieb Fichte**  foi un filósofu alemán de gran importancia na historia del pensamientu occidental. Como continuador de la filosofía crítica de Kant y precursor tanto de Schelling como de la filosofía del espíritu d'Hegel, ye consideráu unu de los padres del llamáu idealismu alemán.

## Vida
Nacíu de padres bien probes, mientres la so infancia tuvo que trabayar curiando oques p'ayudar a la so familia. Gracies al sofitu del barón Von Miltitz pudo Fichte empezar los sos estudios. El barón, dempués de ve-y asonsañar al pastor y escucha-y repitir de memoria un sermón al cual nun pudiera asistir, decidir a ayudar.

N'acabando los sos estudios nel institutu de segunda enseñanza Schulpforta de Naumburgu, inscribir na facultá de Teoloxía de Jena en 1780, pa dempués treslladase a Leipzig. Mientres estos años l'ayuda del barón menguó pasu ente pasu, polo que pa solliviar la falta de medios Fichte poner a trabayar de preceptor, abandonando los sos estudios de Teoloxía. Camudar a Zúrich onde conoció a Johanna Rahn, cola que finalmente se casaría a les escondidielles n'ochobre de 1793. En Zúrich Fichte tamién s'afilió na loxa masónica "Modestia cum Libertate" onde solía frecuentar Johann Wolfgang von Goethe.

En 1791 viaxó a Königsberg pa conocer a Kant. Anque primeramente ésti nun paeció bien prestáu por esta inesperada visita, cuando Fichte enseñó-y un escritu so, el *Intentu de crítica de toa revelación*, prestó-y tanto a Kant que pidió personalmente al so editor que lu publicara, lo cual fíxose anónimamente en 1792. Como los académicos pensaron que'l llibru fuera escritu pol mesmu Kant, cuando'l mesmu Kant esclarió'l tracamundiu y allabó públicamente la obra, la reputación de Fichte creció significativamente ente la comunidá de filósofos. Por cuenta de esti ascensu de la so fama, foi llamáu a la Universidá de Jena pa ocupar una cátedra de filosofía qu'había quedáu vacante. Ellí, ente 1794 y 1795 dictó una serie de polémiques lleiciones que seríen publicaes como *Delles lleiciones sobre'l destín del sabiu*, nes cualos espónense les temes fundamentales de la so reflexón filosófica.

En 1799 una aspra polémica sobre'l ateísmu, sostenida con un discípulu, obligó-y a dimitir, treslladándose en 1800 a Berlín, onde, como nun había universidá, tuvo que trabayar dando lleiciones privaes pa caltenese.

En 1806, nel Berlín ocupáu por Napoleón, Fichte escribió los *[[Discursos a la nación alemana]]*, que se convirtió nel orixe del nacionalismu alemán.

Cuando en 1810 creóse la Universidá de Berlín, foi nomáu profesor ordinariu de filosofía, siendo darréu escoyíu rector en 1811. Al desamarrase la Guerra de Lliberación en 1813, Fichte dexa les sos lleiciones y se enrola na milicia.

Morrió en xineru de 1814 a los 51 años d'edá pola mor del tifus que-y arimara'l so muyer, que contraxera de la mesma la enfermedá mientres trabayaba d'enfermera voluntaria curiando a soldaos nun hospital militar.

El so fíu Immanuel Hermann Fichte tamién se dedicó a la filosofía.

## Pensamientu
Fichte nun aceptaba l'argumentu kantianu sobre la esistencia de los *[[Noúmeno|noumena]]* o «coses en sí», realidaes supra-sensibles más allá de les categoríes de la razón humana. Vía la rigorosa y sistemática separación ente les coses en sí» y les coses «tal que se nos representen» (*[[Fenómenu|phenomena]]*) como una invitación al escepticismu.

En cuenta de aceptar dichu escepticismu, Fichte suxirió radicalmente que se debía abandonar la noción de mundu noumenal (y la "cosa en sí") y nel so llugar aceptar el fechu de que la consciencia nun tien el so fundamentu nel llamáu «mundu real» representáu imaginariamente como "fuera" de la consciencia cognitiva. Ello ye que Fichte ye famosu pol so orixinal argumentación de que la consciencia nun precisa más fundamentu qu'ella mesma: d'esta forma, la conocencia nun parte yá del fenómenu, sinón del Suxetu en cuanto dota de sentíu al mesmu procesu cognitivu. Ye asina que se crea l'Idealismu: la realidá epistemológicamente falando, ye un productu del suxetu pensante, en contraposición al realismu inocente y al empirismu, que afirma que los oxetos a conocer esisten independientemente del suxetu que los percibe.

Esta noción finalmente convirtióse na carauterística definitoria del Idealismu Alemán y, poro, na clave esencial pa la comprensión de la filosofía de Hegel. Fichte anque en dalguna midida ruempe col criticismu de Kant, ye coles mesmes l'enllaz ente Kant, -el so maestru-, y el xiru escontra'l Suxetu que va carauterizar a tol Idealismu Alemán. Nesti sentíu y a pesar de les opiniones escrites de Kant mesmu, Fichte vese asina mesmu como continuador consecuente de la obra de Kant. Según Fichte (Fundamentu de toa Doctrina de la Ciencia)tratar n'última instancia de prosiguir les consecuencies epistemolóxicu y ontolóxicu conteníes na postulación del Suxetu kantianu. Les categoríes en Kant nun tienen xénesis, son daes, son innates, mientres en Fichte les categoríes sí tienen xénesis, pos son autopoyéticas, construyir na interacción universal y necesario ente l'el "Yo" y el Non-Yo", y la so síntesis.

Nel so famosu trabayu *Fundamentu del derechu natural*, Fichte establez que l'autu-consciencia ye un fenómenu social. Esto ye, él afirma qu'anque la so esistencia depende de los oxetos del mundu esternu, sicasí, la mera perceición d'estos oxetos esternos depende del autu-consciencia. La solución d'esta paradoxa, pa Fichte, ye qu'un ser racional adquier la so consciencia dafechu cuando ye «remembráu» como consciente por otru ser racional fora d'él mesmu.

Por causa de esta necesidá de rellación con otros seres racionales pa la consecución de la consciencia, Fichte afirma que tien d'haber una rellación de derechu» na cual haya una mutua reconocencia de racionalidá per dambes partes. Fichte siempres tuvo venceyáu a los valores de la Revolución Francesa y a la defensa de la so Patria estremada frente a la Invasión de Napoleón y a la Poliarquía pre-moderna que la gobernaba en desunión y ensin Constitución. N'economía resabiaba del Llibrecambismu, y les sos consecuencies y abogó por llamáu "Estáu comercial zarráu" qu'implica una economía regulao y solidario, con elementos de proteicionismu frente a la irracionalidá del mercáu. A la fin de la so vida , y cola Restauración y la Contrarreforma andante n'Alemaña, acusóse-y d'Ateísmu y espulsóse-y de la Universidá. D'orixe humilde, llogró estudiar con grandes sacrificios, foi almirador de Kant, pero los sos apurras tienen una orixinalidá propia. Foi amás empecipiáu na Francmasonería en Suiza.

### El socialismu ético»
En *Contribuciones destinaes a rectificar el xuiciu del públicu sobre la Revolución Francesa*, obra publicada en 1793, pocu dempués de producise la cayida de la Monarquía en Francia, Fichte cavilga sobre la nueva concepción de la propiedá que traxera la Revolución —agora frutu del llexítimu trabayu y non del privilexu, esfera d'actividá y non apropiación de coses— y afirma que «cada home que trabaya tien el derechu de tener» «una alimentación soportable pol cuerpu humanu y la cuenta pa reponer les fuercies, una vistimienta fayadiza, y una morada sólido y sano». «Ésti ye'l puntu de partida del socialismu fichteano», según Jacques Droz, que los sos axomes enuncia en *Fundamentos del derechu natural según los principios de la Doctrina de la ciencia»* (1796) y que lleva a la práutica en *L'Estáu comercial zarráu* (1800). Según Fichte, l'Estáu ye'l que tien que garantizar que cada persona reciba un mínimu de bienes que-y dexe vivir «del so propiu trabayu» «tan llibre y cómodamente como la naturaleza dexar». 

P'algamar esti oxetivu l'Estáu racional (*Vernunftstaat*) debi reglamentar tola actividá económica nel marcu d'un Estáu comercial zarráu», que caltenga les menores rellaciones comerciales posibles col esterior, pero por que'l sistema funcione los ciudadanos tienen de ser conscientes de los sos deberes y del so compromisu cola coleutividá, d'ende la importancia que concede a la educación nacional». L'oxetivu del sistema, como señaló Jacques Droz, nun ye «una igualación artificiosa de les condiciones; nun tien en perspeutiva un repartu mecánicu de los bienes, dexa al trabayu individual el cuidu d'amontar la propiedá que foi orixinariamente concedida. El socialismu de Fichte ye, por tanto un socialismu éticu, y la so finalidá última ye la realización del destín cimeru de los individuos».

## Obra
* *Ensayu d'una crítica de toa revelación* (1792)
* *Reivindicación de la llibertá de pensamientu y otros escritos políticos* (1793)
* *Fundamentu de la doctrina de la ciencia* (1794)
* *Delles lleiciones sobre'l destín del sabiu* (1794)
* *Fundamentu del derechu natural* (1796)
* *Sistema de la doctrina moral* (1798)
* *L'Estáu comercial zarráu* (1800)
* *Disertaciones sobre la dómina contemporánea* (1804)
* *Les carauterístiques de la edá actual* (1806)
* *El camín escontra una vida bendita* (1806)
* *Discursos a la nación alemana* (1807)

## Bibliografía
*
* 
*

## Referencies

## Enllaces esternos