Joan Blondell

**Joan Blondell** (**Rose Joan Blondell**, ) foi una actriz d'Estaos Xuníos candidata al Premiu Óscar. Considerada una roxa *[[Atraición sexual|sexy]]* y alvertíu, foi una actriz fundamental pa la Warner Bros na dómina anterior al Códigu Hays, ya intervieno en más de 100 películes pal cine y la televisión.

## Entamos
Nació nuna familia dedicada al vodevil. El so padre, conocíu como Eddie Joan Blondell, Jr. (y d'antiguu apellíu Blustein), foi un cómicu de vodevil y unu de los orixinales Katzenjammer Kids. La so hermana menor, Gloria, tamién actriz y con un gran asemeyáu físicu con ella, casóse col productor cinematográficu Albert R. Broccoli. Tamién tuvo un hermanu, del mesmu nome que'l so padre y el so güelu.

Joan viaxara yá enforma cuando, siendo adolescente ella, asitióse la so familia en Dallas (Texas). Col nome de **Rosebud Blondell**, Joan ganó'l certame de **Miss Dallas** en 1926 y llegó a la cuarta plaza nel de Miss América en setiembre d'esi mesmu añu en Atlantic City (Nueva Jersey). Ella estudió na Universidá del Norte de Texas, y dempués nun centru de Denton (Texas), onde la so madre yera una actriz teatral local. Joan fixo dellos trabayos como modelu y foi afayada por un axente de Hollywood en 1930 mientres trabayaba en Broadway en volviendo a Nueva York pa intentar ser actriz. 

Pidiéron-y camudar el so nome por Inez "Daqué", pero más tarde refugóse'l "Rosebud" pol cual fuera conocida na so infancia y consolidóse el nome de "Joan Blondell", que llevaría a lo llargo d'una carrera de 49 años.

Col recién llegáu James Cagney apaeció na obra de Broadway *Penny Arcade*, y foi una de les WAMPAS Baby Stars en 1931.

## Carrera

Con contratu colos estudios Warner Bros debutó nel cine en 1930, camudándose por ello a Hollywood. Mientres los años trenta encarnaría a la cazafortunas de la era de la Depresión, y colos sos grandes güeyos azules, pelo rubiu y calter alvertíu, convirtióse nuna de les favorites del públicu. Apaeció en más películes de la Warner que cualesquier otra actriz, polo qu'ella mesma se llamaba la bestia de carga de la Warner. La popularidá de les sos películes foi de gran rentabilidá pal estudiu. 

Blondell foi empareyada con James Cagney en películes tales como *[[The Public Enemy]]* (1931), y foi, xunto a Glenda Farrell, una de los dos cazafortunas protagonistes de nueve películes. Mientres la Gran Depresión, Blondell foi una de les persones meyor pagaes de los Estaos Xuníos. La so conmovedora interpretación de "Remember My Forgotten Man" na película de Busby Berkeley *Gold Diggers of 1933* (1933), que co-protagonizaba xunto a Dick Powell y Ginger Rogers, convertir nel himnu poles frustraciones debíes al paru y a les fallíes midíes económiques del Presidente Herbert Hoover. En 1937, protagonizó xunto a Errol Flynn *The Perfect Specimen*, basada nuna obra del entós famosu dramaturgu Lawrence Riley. 

A la fin de la década fixera casi 50 películes, a pesar de dexar la Warner en 1939. Siguió trabayando regularmente mientres el restu de la so vida, siendo bien acoyida nes sos últimes películes. Foi nomada al Óscar a la meyor actriz de repartu pol so papel en *The Blue Veil (Nun toi sola)* (1951). Tamién apaeció en *A Tree Grows in Brooklyn (A Tree Grows in Brooklyn)* (1945), *Desk Set (La so otra esposa)* (1957), y *Will Success Spoil Rock Hunter? (Una muyer de cuidu)* (1957). Poco primero de la so muerte trabayó en dos películes de gran ésitu, *[[Grease]]* (1978) y *The Champ (Campeón)* (1979), xunto a Jon Voight y Rick Schroder. Amás, John Cassavetes escoyer pal papel d'una vieya y cínica actriz de teatru na so película *Opening Night (Nueche d'estrenu)* (1977). Tamién participó na serie de l'ABC TV *Here Come the Brides*, alrodiu de la vida nel Noroeste del Pacíficu nel sieglu XIX.

Blondell tien una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood pola so contribución al cine, nel 6309 de Hollywood Boulevard.

## Vida privada
Blondell casar por primer vegada en 1932 col direutor de fotografía George Barnes (1892 –1953). Tuvieron un neñu, Norman S. Powell (que aportó a un espertu productor, direutor, y executivu televisivu), y divorciáronse en 1936. El so segundu home, con quien se casó'l 19 de setiembre de 1936, foi l'actor, direutor y cantante Dick Powell; tuvieron una fía, Ellen Powell, que foi peluquera d'un estudiu. Blondell y Powell divorciáronse'l 14 de xunetu de 1944. Casóse col so tercer home, el productor Mike Todd, en 1947, divorciándose en 1950. El so matrimoniu con Todd foi un desastre emocional y financieru.
 
Finó de leucemia en Santa Monica, California, a los 73 años d'edá. Foi soterrada nel campusantu Forest Lawn Memorial Park en Glendale, California.

Escribió una novela titulada 'Center Door Fancy' (publicada en 1972), basada en datos de la so vida.

## Filmografía
### Features

* *The Office Wife (Una muyer de despachu)* (1930)
* *Sinners' Holiday (Les vacaciones del pecador)* (1930)
* *Other Men's Women (Muyeres namoraes)* (1931)
* *Millie* (1931)
* *Illicit (Ilícitu)* (1931)
* *God's Gift to Women* (1931)
* *[[The Public Enemy]]* (1931)
* *My Past (El mio pasáu)* (1931)
* *Big Business Girl (Coraxosu primero de too)* (1931)
* *Night Nurse (Night Nurse)* (1931)
* *The Reckless Hour* (1931)
* *Blonde Crazy (Xente vivo)* (1931)
* *Union Depot* (1932)
* *The Greeks Had a Word for Them* (1932)
* *The Crowd Roars* (1932)
* *The Famous Ferguson Case* (1932)
* *Make M'a Star* (1932)
* *Miss Pinkerton* (1932)
* *Big City Blues* (1932)
* *Three on a Match (Tres vides de muyer)* (1932)
* *Central Park* (1932)
* *Lawyer Man (Home de lleis)* (1933)
* *Broadway Bad (Asina ye Broadway)* (1933)
* *Blondie Johnson* (1933)
* *Gold Diggers of 1933 (Vampiresas)* (1933)
* *Goodbye Again* (1933)
* *Footlight Parade (Desfile de candilexes)* (1933)
* *Havana Widows* (1933)
* *Convention City* (1933)
* *Just Around The Corner* (1933)
* *I've Got Your Number* (1934)
* *He Was Her Man (Ye'l mio home)* (1934)
* *Smarty* (1934)
* *Dames (Música y muyeres)* (1934)
* *Kansas City Princess* (1934)
* *Traveling Saleslady* (1935)
* *Broadway Gondolier (El gondoleru de Broadway)* (1935)
* *We're in the Money* (1935)
* *Miss Pacific Fleet* (1935)
* *Colleen* (1936)
* *Sons o' Guns* (1936)
* *Bullets or Ballots (Bales o votos)* (1936)
* *Stage Struck* (1936)
* *Three Men on a Horse* (1936)
* *Gold Diggers de 1937* (1936)
* *The King and the Chorus Girl (El rei y la corista)* (1937)
* *Back in Circulation* (1937)

* *The Perfect Specimen* (1937)
* *[[Siempres Eva]]* (1937)
* *There's Always a Woman (Siempres hai una muyer)* (1938)
* *Off the Record* (1939)
* *East Side of Heaven (Al este del cielu)* (1939)
* *The Kid from Kokomo* (1939)
* *Good Girls Go to Paris* (1939)
* *The Amazing Mr. Williams* (1939)
* *Two Girls on Broadway* (1940)
* *I Want a Divorce* (1940)
* *[[Topper Returns]]* (1941)
* *Model Wife* (1941)
* *Three Girls About Town* (1941)
* *Lady for a Night (Dama per una nueche)* (1942)
* *Cry Havoc* (1943)
* *A Tree Grows In Brooklyn (A Tree Grows in Brooklyn)* (1945)
* *Don Juan Quilligan* (1945)
* *Adventure (Aventura)* (1945)
* *The Corpse Came C.O.D.* (1947)
* *Nightmare Alley (El caleyón de les almes perdíes)* (1947)
* *Christmas Eve* (1947)
* *For Heaven's Sake (¿Puede entrase?)* (1950)
* *The Blue Veil (Nun toi sola)* (1951)
* *The Opposite Sex (Sexu opuesto)* (1956)
* *Lizzie* (1957)
* *Desk Set (La so otra esposa)* (1957)
* *This Could Be the Night (Esta nueche o nunca)* (1957)
* *Will Success Spoil Rock Hunter? (Una muyer de cuidu)* (1957)
* *Angel Baby* (1961)
* *Advance to the Rear (La roxura de los cobardes)* (1964)
* *The Cincinnati Kid (El rei del xuegu)* (1965)
* *Ride Beyond Vengeance* (1966)
* *Waterhole #3 (L'oeste llocu)* (1967)
* *Stay Away, Joe* (1968)
* *Kona Coast* (1968)
* *Big Daddy* (1969)
* *The Phynx* (1970)
* *Support Your Local Gunfighter! (Llátigu)* (1971)
* *The dead don't die (Los muertos nun muerren jamas)* (1975) 
* *Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood* (1976)
* *The Baron* (1977)
* *Opening Night (Nueche d'estrenu)* (1977)
* *[[Grease]]* (1978)
* *The Champ* (1979)
* *The Glove* (1979)
* *The Woman Inside* (1981)

### Curtios
* *The Heart Breaker* (1930)
* *Broadway's Like That* (1930)
* *The Devil's Parade* (1930)
* *An Intimate Dinner in Celebration of Warner Bros. Silver Jubilee* (1930)
* *How I Play Golf, by Bobby Jones Non. 10: Trouble Shots* (1931)
* *Just Around the Corner* (1933)
* *Hollywood Newsreel* (1934)
* *Meet the Stars #2: Baby Stars* (1941)
* *The Cincinnati Kid Plays According to Hoyle* (1965)

## Notes

* *Traducíu direutamente de la Wikipedia n'[[Idioma inglés|inglés]].*

## Referencies

## Enllaces esternos

* Fotografíes de Joan Blondell.