Tron

***Tron*** ye una película d'Estaos Xuníos de 1982 del xéneru ciencia ficción escrita y empobinada por Steven Lisberger. Protagonizada por Jeff Bridges, Bruce Boxleitner, Cindy Morgan, Dan Shor y David Warner. 

Foi una de les primeres películes producíes polos grandes estudios de cine n'usar la téunica de computación gráfica de manera importante.

Foi gallardoniada col premiu Saturn Award en 1983, al Meyor vestuariu (*Eloise Jensson y Rosanna Norton*). Amás foi candidata a 8 premios más.

## Argumentu
Kevin Flynn (Jeff Bridges) ye un programador mozu y presumíu que trabayaba na megacorporación ENCOM. Unu de los executivos d'esta corporación ye Dillinger (David Warner). Flynn foi engañáu por Dillinger al respective de les ganancies y autoría de los xuegos que creó. Ello ye que Dillinger vendió los videoxuegos de Flynn y pasaron a la so propiedá. Ante la incapacidá de probar qu'él ye l'autor, y arrenunciando a la compañía, Flynn vese obligáu a trabayar en *[[arcade]]s*. Munchos de los xuegos qu'él mesmu creó atopar nel so llocal de *arcade*.

Dempués de llograr daqué d'información de los actuales emplegaos, Alan Bradley (Bruce Boxleitner) y la doctora Lora Baines (Cindy Morgan), Dillinger amonta la seguridá nel 'Programa de Control Maestru' o PCM (un *[[mainframe]]* d'intelixencia artificial de la compañía). N'efeutu, esto dexa a los programadores fora de la compañía. Dempués d'eso alleguen a Flynn con oxetu de solicita-y ayuda pa burllar la seguridá del PCM. Alan y Lora busquen llograr mayores llibertaes na so programación. Flynn busca evidencia de les sos creaciones robaes.

Dempués d'una trabayosa travesía pa entrar al edificiu, Flynn enfrentar al PCM y ye absorbíu digitalmente dientro d'un mundu dixital tiránicamente apoderáu pol PCM. Nel "mundu real" la interfaz del PCM recuerda a los escritorios d'alta teunoloxía. Dende dientro del sistema de cómputu'l PCM tien la forma d'una cara cuadriculada qu'irradia lluz colorao con enerxía.

Nesti mundu los programes son representaos con personaxes paecíos a los sos creadores; Flynn ye primeramente confundíu con un programa, "Clu", qu'escribiera primeramente. Flynn precisa atopar a "Tron", un programa de seguridá creáu por Alan. Tron puede ayudar a Flynn a engarrar contra'l despóticu PCM pa lliberar el *mainframe* de la compañía y escapar al mundu real. Nel camín tien que participar en dellos xuegos d'aición qu'inclúin les "motos de lluz" y un xuegu paecíu a la cesta punta.

## Comentarios
La película foi producida polos estudios Walt Disney Productions en 1982. Anque la película primeramente nun tuvo ésitu, ganóse'l estatus de película de cultu debíu al usu de los sos gráficos xeneraos por ordenador, siendo'l preludiu d'un nuevu subxéneru na ciencia ficción, la realidá virtual. La película inspiró a munchos videoxuegos. El mesmu xuegu *Tron* ganó más que'l primer llanzamientu de la película. Disneylandia desenvolvió'l so propiu Túnel de SuperVelocidad como una de les sos atraiciones.

Foi fonte d'inspiración pa Thomas Romain y Tania Palumbo na serie *[[Códigu Lyoko]]*.

Tron foi una de les primeres películes pa faer usu estensu comoquier d'animación per ordenador, amás del so propiu estilu visual definíu pol artista conceptual Syd Mead (*[[Blade Runner]]*, *[[Aliens]]*) y el conocíu dibuxante francés Jean Giraud (*Moebius*).

El xuegu de les "motos de lluz" ye similar a un vieyu xuegu conocíu como'l xuegu d'arrodiar. Los xugadores tán en constante movimientu nun campu de xuegu creando una paré detrás d'ellos conforme muévense. Si un xugador topeta contra una paré, yá sía por accidente o porque nun tien más espaciu pa movese, pierde y el xugador que llegue a la fin ensin topetar va ganar. Dende l'estrenu de la película creáronse incontables versiones d'esti xuegu.

## Repartu
* **[[Jeff Bridges]]** como Kevin Flynn/Clu, (dobláu en Méxicu por Arturo Mercado y n'España por Javier Dotú).

* **[[Bruce Boxleitner]]** como Alan Bradley/Tron, (dobláu en Méxicu por Raúl Aldana y n'España por Juan Antonio Castro).

* **[[Cindy Morgan]]** como Lora/Yori (doblada por Selica Torcal n'España, y Patricia Acevedo en Méxicu).

* **[[David Warner]]** interpretó al villanu, Dillinger/Sark, y la voz del 'Programa de Control Maestru' (dobláu por Germán Robles en Méxicu, y Jesús Nieto n'España).

## Datos téunicos
Utilizar ente 15 y 20 minutos d'animación xenerada por ordenador, en combinación colos personaxes de la película. Anque la película foi criticada pola so acartonamiento na actuación ya incoherencia de guión, foi ovacionada por ser un finxu na animación dixital.

Pa creala, la empresa Disney tuvo qu'adquirir una máquina Super Foonly F-1, la PDP-10 más rápida enxamás fabricada y la única nel so tipu naquellos tiempos.

La película contién menos imáxenes xeneraes por ordenador de lo que xeneralmente se pudiera suponer. Munchos de los efeutos que paecen ser fechos por ordenador fueron creaos usando efeutos ópticos tradicionales. Una téunica conocida como "animación con lluz de fondu", les escenes en direuto dientro del mundu del ordenador, se filmaron en blancu y negru, impreses en películes de formatu grande y altu contraste, dempués coloriaes con téuniques tradicionales de fotografía y téuniques rotoscópicas les cualos dan-y un aspeutu "teunolóxicu". El procesu foi inmensamente aballador y nun foi repitíu pa nenguna otra película; con tantes capes d'altu contraste y negativos de formatu grande precisáronse grandes cantidaes de película cinematográfica y una carga más grande que cualquier película convencional.

El diseñu de calter orixinal 'Programa' inspirar nel logotipu Lisberger Studios d'un culturista que relluma intensamente llanzar dos discos. Diseñu y creación de soníu pa la película foi asignada a Frank Serafine, quien foi responsable del diseñu de soníu de Star Trek: The Motion Picture en 1979. Tron foi en 1983 Nomada Oscar meyor soníu. Nun momentu na película una pequeña entidá llamada "Bit" aconseya a Flynn con solamente les pallabres "sí" y "non"; esto foi creáu por Votrax un sintetizador de voz.

## En videoxuegos
Na revista española MicroHobby (númberu 15, páxina 24) en febreru de 1985 publicóse'l códigu fonte en «Basic» d'un xuegu (llevó por títulu 2 llinies) qu'emulaba parte de la idea de Tron, onde'l xugador controla un cercu y tien de movese evitando cruciase col otru cercu y la suya propia.

*[[Tron 2.0]]* ye un videoxuegu que salió como secuela, publicáu'l 25 d'agostu de 2003. Nesti xuegu de primer persona, el xugador toma'l rol del fíu de Alan Bradley que ye unviáu al mundu de los ordenadores pa engarrar contra un virus. Publicáronse versiones d'esti xuegu pa Microsoft Windows, Macintosh, Xbox y Game Boy Advance.

Esiste una versión alternativa llamada Armagetron que tien una manera pa un xugador y multixugador en llinia disponible para GNU/Linux y Microsoft Windows.
 
El mundu de Tron apaez nos videoxuegos de Disney y Square Enix, *[[Kingdom Hearts 2]]* y *[[Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance]]*. Ente qu'en Kingdom Hearts 2 el so mundu basar na Tron orixinal, en Kingdom Hearts 3D basar en **'.

Les mecániques del videoxuegu Tron orixinal tambien pudiéronse ver recreaes n'otros xuegos como ye'l casu de Slither.io (Lowtech Studio 2016). Nesti xuegu online el xugador tendrá de competir contra otros usuarios controlando a una culiebra que va creciendo a midida que el xugador llogra puntos. Al igual qu'en Tron, el xugador tendrá de llograr qu'otres culiebres topeten nel cuerpu de la suya y evitar topetar con otres y col so propiu cuerpu.

== Espresiones popularizaes por Tron ==
* ''"Curiáu coles macros ocultes"'': Nun momentu de la película puede escuchase una voz femenina sintetizada (probablemente proveniente de dalgún programa dependiente de Control Maestru), que dende fora del campu visual alvierte a los habitantes d'esti mundu virtual qu'han de tener "curiáu coles macros ocultes". Esta espresión foi popularizada al traviés d'internet como forma de despidida, equivalente a "cúriate", "sé precavíu", "ten cuidáu", "vixila lo que te arrodia", etc.

Ello ye que hai una escena na que s'oi la famosa frase "Curiáu coles macros ocultes" y los personaxes empiecen a repitila y a dicir "va haber que tener curiáu coles macros ocultes". Una macro ye una secuencia d'aiciones predefinidas que se repite cada vez que s'activa la macro.

* ''"Fin de llinia"'' (End of line): En dellos momentos de la película'l Programa de Control Maestru diz esta frase pa despidise o cuando termina de falar; ye equivalente a "Fin de la tresmisión". En [[Tron Legacy]] el chigre de Castor llámase "End of line"

* Nun momentu de la película, concretamente nuna escena na qu'apaez el despachu de Alan, apaez escrita na paré la frase: “Gort klatuu barada nictu”, simpática referencia a la película “Ultimátum a la Tierra” de 1951.

== Remortina ==


'' y''s una película estauxunidense de ciencia ficción que s'estrenó en cines el 17 d'avientu de 2010 nos Estaos Xuníos, producida por Walt Disney Pictures. Ye la segunda parte pa la película Tron de 1982 del direutor Steven Lisberger, que pasa a ser productor na secuela.

Sam Flynn, un espertu en teunoloxía de 27 años y fíu de Kevin Flynn, investiga la desapaición del so padre y enfusar nun mundu dixital distintu al orixinal y creáu pol so padre, de feroces programes y xuegos de ''arcade'', y onde el so padre tuvo atrapáu mientres 20 años. Xunto con Quorra (Olivia Wilde), l'amiga más lleal de Kevin dientro de TRON, padre y fíu embarcar nuna travesía a vida o muerte al traviés d'un universu cibernéticu visualmente atanante que va más allá de lo desaxeradamente futurista y peligrosu.

Pa esta película dende xunetu de 2009 montóse una campaña de marketing bien inusual, al entamu los dueños de distintos sitios recibieron un mail y una moneda del llocal Flynns Arcade y una serie de pistes de l'apertura d'un sitiu web llamáu Flynnlives.com, hasta antes del estrenu les pistes sobre los personaxes de la película hanse desentramado en distintos foros de fans de la película.

=== Repartu ===
* [[Garrett Hedlund]] como Sam Flynn.
* [[Jeff Bridges]] como Kevin Flynn/Clu 2.
* [[Bruce Boxleitner]] como Alan Bradley/Tron.
* [[Olivia Wilde]] como Quorra.

== Cronoloxía del universu Tron ==
* ***Tron*** (1982) (película)
* ''[[Tron 2.0]]'' (videoxuegu)
* **' (historieta)
* **' (1983/1989) (historieta)
* **' (2010) (videoxuegu)
* *[[Tron Legacy]]* (2010) (película)
* **' (2012) (serie de televisión)
* **' (2013) (curtiumetraxe)

## Ver tamién
* Ruíu Perlin
* Tron 2.0
* Tron Legacy
* Matrix

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* 
* Tron-Sector
* Sitiu web oficial de ''Tron Legacy'' 
* Artículu alrodiu de los CGI de ''Tron''