Rosa eglanteria

La **rosa mosqueta** o a cencielles **mosqueta** (***Rosa eglanteria***; sinónimu *Rosa rubiginosa*) ye un arbustu montés de la familia de les arrosaes. Ye una planta nativa d'Europa, onde se cultiva sobremanera nel Reinu Xuníu pola so bellu flor de color rosa maciu, pero que tamién s'atopa n'estáu montés nes estribaciones de la rexón sur del Cordal de los Andes, tantu en Chile como n'Arxentina, y nel piedemonte mendocino. El so frutu, conocíu como artuganciu, utilizar pa la confección de duces y mermelaes y pa faer fervinchos. L'aceite estrayíu de los sos granes aprovechar en cosmética.

## Descripción
La rosa mosqueta ye un arbustu que puede devasar los 2&nbsp;m d'altor; los sos tarmos son delgaos, flexibles y curvos, cubiertos d'escayos de color violáceo. Les fueyes son caduques, alternes, compuestes de 5 a 9 foliolos, de cantos zarraos y polenques. Les flores amuesen cinco pétalos llibres, de color rosáu o blancu-rosáu y golor almizcláu, en panojas trupes y terminales; los estames son d'un vivu color mariellu. La floriamientu produz una sola vegada por temporada. El so frutu ye un cinorrodón de forma ovoide y color coloráu o naranxa, con restos de sépalos espinosos nel so estremu, de 1 a 3&nbsp;cm de llargu.

## Aceite de rosa mosqueta
El *aceite de rosa mosqueta* estrayer de les granes d'esta especie de rosa realizando una presión en fríu. Tien un llixeru color acoloratáu y un golor acre carauterísticos de los aceites non refinaos. El so conteníu n'ácidos grasos esenciales (AGE) poliinsaturaos ye bien eleváu, con un 80%, de los cualos: 41% acedu linoleico, 39% acedu linolénico, y 16% acedu oleico. Los AGE son nutrientes bien importantes en munchos procesos fisiolóxicos y bioquímicos del cuerpu humanu, rellacionaos cola rexeneración de los texíos y la crecedera celular. Tienen amás una función estructural, formando parte de los fosfolípidos de les membranes celulares de los texíos del organismu, y son los precursores de les prostaglandines y leucotrienos, a partir de la síntesis del acedu araquidónico.

Numberosos estudios científicos, el más recién realizáu na Facultá y Farmacoloxía de la Universidá de Concepción en Chile, demostraron la poderosa capacidá cicatrizante del aceite puro de rosa mosqueta, especialmente nos campos de sutures, post-operatorios y quemadures . Esto debe non yá a la so capacidá regenerante, activando los fibroblastos que van dar llugar a la síntesis del coláxenu y la elastina dérmica, sinón a la so potentísimo calter astringente, xuniendo los cantos rotos de la epidermis pa facilitar la cicatrización natural.

## Emplego
La rosa mosqueta cultívase tradicionalmente como ornamental; ye resistente y tolera niveles de alcalinidad elevaos en comparanza con otres especies similares. Nun riquir suelu fértil nin bon drenaxe, y ye tolerante a la seca y a numberoses enfermedaes. Pola so puxanza, emplegar dacuando como radical pa inxertar otres especies. Nes zones d'Arxentina y Chile onde se naturalizó espolleta tantu que dellos llabradores considerar una maleza, pos ocupa terrenes aptos pal llendo. Sicasí, la venta de los sos frutos y flores o de los sos subproductos tamién significa una fonte d'ingresos pa munches families.

Los frutos de la rosa mosqueta emplegar en gastronomía; preparar en conserva o mermelaes, y empléguense en fervinchos y llicores. Son llixeramente astringentes y ácidos, y contienen carotenoides, flavonoides y un aceite esencial fragante. Son ricos en vitamina C y considérense potenciadores del sistema inmunolóxicu del organismu .

Estudios realizaos na Universidá de Concepción en Chile indiquen que dichu aceite contién unos niveles elevaos d'ácidos grasos esenciales poliinsaturaos (EFAs), linoleico y linolénico, que son en parte responsables de la beneficiosa aición del *aceite de rosa mosqueta* na rexeneración de la piel . La envoltura carnosa de les sos granes tien un altu conteníu de vitamina C.

L'aceite emplegar en cosméticos, aduciendo que:
* refai y nutre la piel, esaniciando arrugues non bien fondes, y amenorga repulgos o marques de cualquier etioloxía;
* redistribuye la pigmentación, lo que fai posible la eliminación de manches;
* realiza aiciones preventives y correutives del fotoenvejecimiento y de los problemes cutaneos debíos a sobreexposición a les radiaciones solares, por aciu la autogeneración de melanina;
* amás de los sos efeutos nes capes esternes de la piel, tamién revitaliza les célules de les capes interiores, revigorizando el fibroblastu (célules que producen coláxenu y elastina, responsables de la firmeza y elasticidá de la piel).

Polo tanto viénose considerando como unu de los más potentes productos antienvejecimiento de la naturaleza, lo mesmo que de prevención d'afecciones dérmiques rellacionaes con desequilibrios de la melanina. Apocayá xeneralizóse l'usu del aceite puro de rosa mosqueta como ingrediente de la mayoría de productos de cosmética natural y sintética.

Pa casos más severos de repulgos, estríes, arrugues d'espresión y manches solares, encamiéntase l'usu siguíu d'aceite puro de rosa mosqueta na zona a tratar cada poques hores hasta revertilos. Nun se debe utilizar con calter preventivu d'estos casos. Al ser un aceite vehicular, encamiéntase'l so usu puramente na dermis, nunca en mucoses (xenitales, cuévanu bucal, etc.), güeyos o usu internu nel organismu.

Pola so cantidá de lípidos y el so calter astringente, nun se debe utilizar en piel graso o con enclín a grasa.

## Taxonomía
*Rosa eglanteria* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 491. 1753.
;Sinonimia:
* *Rosa rubignosa* L.
;*var. nemoralis* (Léman) P.V. Heath
* *Rosa nemoralis* Léman
* *Rosa rubiginosa var. nemoralis* (Léman) Thory
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les rosácees

## Referencies

## Bibliografía
* Pedro Montserrat Recoder, Daniel Gómez García, José Vicente Ferrández Palaciu y Manuel Bernal Gálvez (2015): '''Roses d'Aragón y tierres vecines'''. *Coleición Monografíes de Botánica Ibérica, nᵘ14*. Jaca (Huesca) 324 páxines en COLOR. Edita: Jolube Consultor Botánicu y Editor. ISBN 978-84-941996-9-1 
* 

* 

## Enllaces esternos