Matthew McConaughey

**Matthew David McConaughey** (n'inglés /məˈkɒnəheɪ/) (Uvalde), ye un actor y productor de cine y televisión d'Estaos Xuníos. Ye ganador d'un premiu Óscar, un Globu d'Oru y un SAG. Conocíu pola so participación en películes como *[[A Time to Kill]]* (1996), *[[How to Lose a Guy in 10 Days]]* (2003), *[[Sahara (película de 2005)|Sahara]]* (2005), *[[We Are Marshall]]* (2006), *[[Tropic Thunder]]* (2008), *[[Killer Joe]]* (2011), *[[The Wolf of Wall Street (película de 2013)|The Wolf of Wall Street]]* (2013), *[[Dallas Buyers Club]]* (2013) y *[[Interstellar]]* (2014). De los roles televisivos que desempeñó, ye especialmente reconocíu pola so interpretación de Rustin *Rust* Cohle, un detective de la Policía Estatal de Luisiana na aclamada serie *[[True Detective]]*, de HBO.

## Biografía
Matthew McConaughey nació'l 4 de payares de 1969 n'Uvalde, Texas. La so madre Kay ye profesora y el so padre Jim, yá fináu, yera xugador de fútbol profesional americanu. N'acabando l'institutu, Matthew colar a vivir a Australia mientres el periodu d'un añu, trabayando como lavaplatos. Finalmente tornó a los Estaos Xuníos y matriculóse en derechu na Universidá d'Austin, Texas. Antes d'unu de los sos exámenes afayó un llibru tituláu *The Greatest Salesman in the World* y decidió camudar la so vocación d'abogáu a actor.

## Carrera
### Primeros años
Ente los sos primeros papeles atópense *[[The Return of the Texas Chainsaw Massacre]]* (1994) na qu'apaecía xunto a Renée Zellweger; y la comedia dramática *[[Boys on the Side]]* (1995), protagonizada por Whoopi Goldberg y Drew Barrymore. Tamién apaeció nel drama *[[Lone Star (película de 1996)|Lone Star]]* (1996), xunto a Kris Kristofferson y Chris Cooper, dando vida a Buddy Deeds. El filme recaldó 12 millones USD na taquilla americana. Y foi definíu como una de les obres maestres del so direutor, John Sayles.

### 1996 – 2000
La so primer gran producción tuvo llugar col thriller xudicial basáu na novela homónima de John Grisham, *[[A Time to Kill]]* (1996), onde compartía cartelu con Sandra Bullock, Samuel L. Jackson y Kevin Spacey. Interpretaba a Jake Brigance, un nuevu abogáu que defendía a un home negru, mientres yera amenazáu pol Ku Klux Klan. Peter Travers escribió que "McConaughey ye dinamita, nuna interpretación intelixente y sexy". Foi un ésitu en taquilla recaldando 152 millones USD na taquilla internacional. Foi nomáu a los Premios MTV.

La so siguiente apaición foi na comedia de Bill Murray *[[Larger than Life]]* (1996). En 1997 tuvo dos roles, el primeru d'ellos foi xunto a Jodie Foster nel filme de Robert Zemeckis, *[[Contact]]*. La revista Rolling Stone describir como "una emocionante aventura". Atropó 171 millones de USD en tol mundu. El segundu d'ellos foi nel drama históricu *[[Amistá (película)|Amistá]]*, dirixíu por Steven Spielberg, y al llau de Morgan Freeman y Anthony Hopkins. Recaldó 44 millones de USD n'Estaos Xuníos, siendo una de les producciones menos esitoses del direutor en territoriu americanu. En 1998 poner a les órdenes de Richard Linklater en *[[The Newton Boys]]* na qu'actuaba xunto a Ethan Hawke. Apenes sumó 10 millones de USD en territoriu d'Estaos Xuníos. Esi mesmu añu tamién apaeció nel curtiumetraxe *[[Making Sandwiches]]*, que supunxo'l debú como direutora de Sandra Bullock.

El so siguiente proyeutu en llegar a les pantalles foi la comedia *[[EdTV]]*, dirixida por Ron Howard, na que daba vida a Ed Pekurny, un home que vivía 24 hores siendo grabáu pa un programa de televisión. Al so llau apaecíen Woody Harrelson y Ellen DeGeneres. Financiar el proyeutu costó 80 millones d'USD, pero namái recaldó 35 millones de la mesma moneda mientres la so exhibición comercial nos cines de tol mundu. El drama d'aición, *[[O-571]]*, ambientáu nun submarín foi la so primer película de la década de 2000. Protagonizar xunto a Bill Paxton y Harvey Keitel. Atropó 127 millones de USD nes taquilles globales. La CNN describir como "descomanadamente entretenida".

### 2001 - 2010
En 2001 protagonizó la comedia romántica *[[The Wedding Planner]]*, na qu'interpretaba al interés románticu de Jennifer Lopez. Sumó 94 millones de USD na so exhibición mundial. Chicago Sun Times escribió que "hai momentos nos que'l maxín de la película ye agonizante".

En 2002 llegaron a los cines tres producciones protagonizaes por McConaughey, la primera d'elles foi *[[Frailty]]*, dirixida por Bill Paxton. Foi bien recibíu pola crítica pero apenes sumó 17 millones de USD en tol globu. La segunda foi'l drama *[[13 Conversations About One Thing]]*. El filme nun funcionar en taquilla al recaldar namái 3 millones de USD mundialmente. L'últimu personaxe de dichu añu foi'l de Denton Van Zan en *[[Reign of Fire]]* xunto a Christian Bale. Recaldó 82 millones de USD en tol mundu. Richard Roeper escribió que "nun voi tratar d'argumentar que ‘Reign of Fire’ ye una bona película, pero ye terriblemente entretenida".

Volvió al xéneru de la comedia romántica, acompañáu de Kate Hudson, en *[[How to Lose a Guy in 10 Days]]* (2003). La película foi númberu unu na taquilla USA y atropó 177 millones de USD tres la so exhibición mundial, convirtiéndose na película más esitosa de la so carrera profesional. USA Today dixo que "poques rises y demasiaos momentos predecibles".

En 2005 dio vida a Dirk Pitt na adautación cinematográfica de *[[Sahara (película de 2005)|Sahara]]*. Al pie de él taben Penélope Cruz y Steve Zahn. Seattle Times dixo que yera "una entretenida pero defectuosa cinta palomitera". El costu del filme foi de 130 millones de USD y nes taquilles atropó 119 millones de la moneda enantes citada. Darréu foi consideráu como unu de los fracasos financieros más estrueldosos de la historia del cine.

Tamién llegó a los cines en 2005 el drama deportivu *[[Two for the Money]]* que protagonizó xunto a Al Pacino y Rene Russo. Nun foi bien recibida pola prensa especializada y llogró 30 millones de USD nes taquilles globales. La so siguiente incursión nel cine foi *[[We Are Marshall]]* (2006). Wesley Morris definir como "un raru drama deportivu, que te fai entender qué significa'l fútbol pa un pueblu". Llogró 43 millones de USD n'Estaos Xuníos.

Dempués llegaron delles comedies romántiques, siendo la primera d'elles *[[Failure to Launch]]* (2006), xunto a Sarah Jessica Parker. Roger Ebert definió los personaxes como "estúpidos". Sumó 128 millones de USD mientres la so exhibición mundial. Volvió formar pareya con Kate Hudson en *[[Fool's Gold]]* (2008), nesti casu'l filme atropó 111 millones de USD en tol mundu. Elizabeth Weitzman escribió que "nada ye memorable nesta película, nun siendo que sías l'arguyosu entrenador personal de McConaughey". Dambes producciones fueron númberu unu n'USA mientres la so primer fin de selmana.

La postrera d'elles llegó en 2009 con *[[Ghosts of Girlfriends Past]]*, al llau de Jennifer Garner y Michael Douglas. Claudia Puig dixo que "la formularia historia se evapora tan rápido como l'algodón d'azucre, y de cutiu ye empalagosa y de mal gustu". Atropó 102 millones de USD en tol mundu.

### 2011 – 2013
L'actor decidió dar un xiru a la so carrera y alloñar de les comedies romántiques que-y habíen encoteráu. *[[The Lincoln Lawyer]]* (2011) foi la primera d'elles, interpretaba a un abogáu que'l so despachu yera un coche Lincoln. Atropó 75 millones de USD en tol mundu. Peter Howel dixo que "tola historia centrar en McConaughey, pero él se la gana tola atención".

En 2012 llegaron a los cines cuatro producciones nes que'l McConaughey formaba parte del repartu. *[[Bernie (película)|Bernie]]* foi la primera d'elles, na cual tenía un personaxe secundariu. Sumó 9 millones de USD n'USA y foi aclamada pola crítica. Dempués trabayó a les órdenes de Steven Soderbergh na comedia *[[Magic Mike]]*, la so interpretación foi allabada y se rumoreó una candidatura al Óscar al meyor actor de repartu, pero dicha nominación nun tuvo llugar. El filme foi númberu unu en taquilla con 39 millones de USD na so primer fin de selmana, convirtiéndose nel so mayor ésitu en dichu periodu de tiempu. Finalmente atropó 167 millones d'USD en tol mundu.

El thriller *[[Killer Joe]]* foi la tercer producción encabezada pol actor en llegar a los cines. Atropó 3 millones de USD en tol mundu. Roger Ebert dixo que la cinta había-y "dexáu ensin pallabres". La última producción foi l'adautación al cine de la novela *[[The Paperboy]]*, dirixida por Lee Daniels, nella interpretaba a un home homosexual. Formó parte d'un repartu nel qu'apaecíen Nicole Kidman, Zac Efron y John Cusack. Atropó 1 millón de USD en tol mundu. Tamién la película nomada al Óscar *"[[Dallas Buyers Club]]" *ye protagonizada por McConaughey xunto a Jared Leto, dambos nomaos al Óscar como meyor actor y meyor actor de repartu respeutivamente. Leto recibió'l Óscar a meyor actor de repartu y McConaughey a meyor actor pola so participación nesta película.

En 2014 estrenóse la serie True Detective (de HBO) protagonizada por McConaughey, qu'encarna a un detective de policía de Luisiana.

## Vida privada
McConaughey ye un vidueñu fanáticu de Texas Longhorns y Washington Redskins.

El lema personal de McConaughey ye "Just Keep Livin". La so fundación llámase j.k. livin foundation (tou en minúscula), que "ye dedicada a ayudar a adolescentes a llevar una vida activa y a faer eleiciones saludables pa convertise en meyores homes y muyeres."

### Arrestu

El 26 d'ochobre de 1999, McConaughey foi arrestáu n'Austin, Texas, depués d'aguantase a l'autoridá por que realizara dichu procedimientu, y por causa de xenerar disturbios a altes hores de la madrugada, con más l'agravamientu por posesión de *cannabis*. L'actor tuviera tocando música de manera exageradamente estridente con un bongó mientres taba desnudu na so propia casa. McConaughey negó los cargos por drogues (que fueron darréu retiraos), pero foi acusáu por alteriar la paz. Declaróse culpable y pagó una multa de $50.000.

### Rescate d'animales
McConaughey rescató a delles mascotes varaes dempués del hinchente de Nueva Orleans pol Furacán Katrina. En 2006, en Sherman Oaks, California, rescató a un gatu, de propiedá de dos nuevos, al qu'habíen alboráu con laca pa depués intentar prende-y fueu.

### Familia
McConaughey conoció a la so pareya, la modelu brasilana y artista televisiva Camila Alves, en 2006, con quien anguaño convive en Malibú, California. Tienen tres fíos, Levi Alves McConaughey (nacíu'l 6 de xunetu de 2008), y Vida Alves McConaughey (nacida'l 3 de xineru de 2010).

La pareya contrái matrimoniu en xunu de 2012.
Un mes dempués, el nuevu matrimoniu anuncia que ta esperando'l so tercer fíu.
El 28 d'avientu de 2012 a les 7:43 de la mañana dieron la bienvenida al so tercer fíu, Livingston Alves McConaughey.

## Filmografía en cine

### Filmografía en TV

## Premios
### [[Premios Óscar]]

### [[Premios Globu d'Oru]]

### Critics’ Choice Awards

### [[Premios del Sindicatu d'Actores]]

### Premios Díes de Cine

### [[Premios Emmy]]

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*