Imparcialidá

La **imparcialidá** (de *imparcial*), nel so conceutu estrictu, significa tar llibre de prexuicios, esto ye, abstraerse de considerancies suxetives y centrase na oxetividá d'un asuntu, al realizar un xuiciu.

## Oxetividá ya imparcialidá
La oxetividá ye un conceutu fuertemente conectáu cola imparcialidá. Ello ye que la imparcialidá *rique* d'oxetividá, pero implica una decisión o eleición ente diverses opciones o circunstancies. N'otres pallabres, ser *imparcial* implica nun tener favoritismos personales - o interés - ente dos o más opciones *oxetives.* 

## Imparcialidá xudicial
Un xuez ye imparcial cuando «nun tien nengún interés nel oxetu del procesu nin na resultancia de la sentencia». Como criteriu de xusticia, la imparcialidá sostién que les decisiones tienen de tomase atendiendo a criterio oxetivos, ensin influencies de sesgos, prexuicios o tratos estremaos por razones desavenientes. 

La imparcialidá nun propón, sicasí, que tolos individuos tengan de ser trataos de la mesma manera so toles circunstancies. Considérase aceptable y coherente que determinaes persones sían trataes en forma distinta si tal tratamientu xustificar por razones oxetives y esternes. 

Por casu, la mayor parte de los sistemes llegales establecen penes distintes pa los delitos d'alcuerdu a la gravedá de los mesmos. Esto nun implica la presencia de parcialidá: les distintes penes determinar según un criteriu oxetivu y predecible, nesti casu la llei. La imparcialidá sostién que, pa toles persones, esi criteriu imparcial aplicar en forma homoxénea. 

## Imparcialidá, independencia y ''impartialidad''
La imparcialidá esta amestada fuertemente a dos conceutos que son esixencia pal xuez, la *independencia* y la *impartialidad.* Dellos autores planteguen la necesidá de englobar los trés términos dientro d'un conceutu ampliu d'imparcialidá.

### Independencia
La Independencia xudicial ye «la inesistencia de cualquier tipu de poder que condicione a l'autoridá o'l so pensamientu». Un xuez ye independiente cuando nun ta nuna posición d'obediencia al respeutive de les partes en pleitu.

### ''Impartialidad''
La *impartialidad* ye un términu xurídicu que se refier a la garantía del derechu procesal de que'l xuez nun hai de ser parte nel procesu nel que tien de dictar sentencia, una y bones el fechu d'ocupar los roles d'acusador y xulgador al empar nun garantizaría un debíu procesu. En términos simples, *impartialidad* significa que'l xuez nun ye una de les partes nel procesu. *Impartialidad* y *impartial* son dos pallabres non reconocíes pol idioma castellanu, siendo neologismo de los términos anglosaxones *impartiality* y *impartial*.

Tocantes a la so definición doctrinal, la impartialidad ye «la imposibilidá del terceru que sentencia de realizar o reemplazar l'actividá que mientres el procesu tienen de llevar a cabu les partes», según el profesor Gustavo Calvinho, Coles mesmes, el profesor Alvarado Velloso esplica:

El Tribunal Constitucional d'España (TCE) esplicó la diferencia ente imparcialidá y *impartialidad*, nuna sentencia dictada mientres 2008; a la primera llamó aguada «suxetiva» de la imparcialidá (en conceutu ampliu), y a la segunda, aguada «oxetiva».

## Ver tamién
* Oxetividá
* Debíu procesu
* Sistemes de Derechu procesal penal
* Dama de la Xusticia

## Referencies