Madeleine Brès

**Madeleine Brès**  (d'apellíu natal **Gebelin)** foi la primer muyer francesa en llograr el títulu de médica.

## Biografía
La mesma Madeleine rellata na *Crónica Médica* del 1 d'abril de 1895, cómo nació la so vocación pola medicina: *"tenía apenes ocho años cuándo'l mio padre, dedicáu a comerciar cola so carreta -nun ye un una xera fácil- llevóme al conventu pal que trabayaba..."* Nel hospital de Nîmes, una monxa tomó-y ciñu y enseñó-y dellos procedimientos melecinales senciellos, como la preparación de fervinchos y de cataplasmes.

Tenía doce años cuando la familia Gebelin camudar a París, y solu quince y un mes cuando se casó con Adrien-Stéphane Brès, un conductor de tranvía. Gracies a los esfuercios de Julie-Victoire Daubié, les titulaciones franceses taben abiertes a les muyeres dende 1861. Primero tuvo que llograr el consentimientu del so home, yá que daquella la llei francesa establecía que les muyeres casaes dependíen de la responsabilidá llegal de los sos homes. En 1866, presentar al Decanu de la Facultá de Medicina en París, Charles Adolphe Wurtz, y solicitó-y permisu pa estudiar medicina. Wurtz aceptó, pero cola condición de que primero tenía que llograr un grau n'Artes y Ciencies, requisitu que cumplió en trés años. Presentar de nuevu ante'l Decanu de la Facultá de Medicina de la Universidá de París, remarcándo-y qu'agora nada s'oponía al so ingresu nel cursu médicu, y que yá había tres muyeres estranxeres -l'americana Mary Putnam, la rusa Catherine Gontcharoff y la inglesa Elizabeth Garrett Anderson- que taben en posesión del grau equivalente nos sos respeutivos países. Finalmente llogró'l derechu d'estudiar el cursu de medicina na facultá.

La decisión del decanu foi recibida cola oposición de la comunidá universitaria y médica. El doctor Henri Montanier escribió en 1868 na Gaceta d'Hospitales que *"pa faer d'una muyer un doctor, ye necesariu face-y perder la so sensibilidá, la so cobardura, la so modestia, endurecer a la vista de les coses más horribles y pavoroses. Cuando la muyer llegue a esto, pregunto, ¿qué-y va quedar de muyer? Un ser que yá nun va ser una moza nueva nin una muyer; tampoco una esposa, nin una madre."*

A pesar de la so aprobación personal, el Decanu Würtz unvió la solicitú al Ministru d'Educación, Victor Duruy, quien aprobó l'aceptación de Brès, non ensin antes sometela preventivamente al Conseyu de Ministros. La Emperatriz Eugenia de Montijo, faciendo valir la llei aprobada'l 10 de marzu de 1803 proclamando la llibertá del trabayu, defendió'l derechu de Madeleine Brès a ser aceptada. Finalmente, dempués de la deliberación del Conseyu de Ministros, foi aceptada pa empecipiar los sos estudios de medicina. Brès daquella tenía 26 años y yera madre de trés neños; cuando l'alcalde del distritu de Ve recibió'l consentimientu del so home y ella por fin pudo empecipiar los sos estudios de medicina en 1869 nel serviciu del Profesor Broca n'Hospital de Caridá.

Cola Guerra Franco-Prusiana producióse la salida d'un bon númberu de doctores que dexaron los hospitales pa dir al frente. Brès foi nomada a propuesta del Profesor Broca como interna provisional hasta xunetu de 1871. Fortalecida por esta esperiencia, decidió prosiguir la so carrera nel hospital y dexar los exámenes esternos polos internos. A pesar del soporte de Profesor Broca, el direutor de l'Asistencia Pública d'Hospitales refugó esta posibilidá'l 21 d'avientu de 1871.

Finalmente, Madeleine Brès arrenunció de siguir buscando un trabayu d'hospital. Vilba y madre en solitariu de trés neños, decidió convertise en pediatra. Preparó la so tesis nel llaboratoriu del Profesor Würtz, sobe la tema *Del Pechu y la Lactancia*, presentándola'l 3 de xunu de 1875. Recibió honores na so tesis y foi la primer muyer francesa Doctor en Medicina. Escribió esta tesis na especialidá que deseyaba alrodiu de la rellación ente la madre y la so criatura, según la hixene de los neños pequeños. Téunicamente, nun foi la primer muyer en llograr un doctoráu de medicina en Francia: la inglesa Elizabeth Garrett Anderson lo llograra cinco años antes.

Mientres la so carrera, trabayó como profesora d'hixene y enseñó a los direutores de les guarderíes de la ciudá de París. Encabezó la revista *Hixene de la Muyer y el Neñu*, y foi autora de dellos llibros de cuidos infantiles. Nuna misión pal ministeriu, viaxó a Suiza pa estudiar la organización y funcionamientu de les guarderíes. El 28 de mayu de 1893, Théophile Roussel abrió la primer guardería de Francia xunto a la carretera de Nollet, nel distritu de Batignolles.

Morrió na probeza a la edá de 79 años.

## Trabayos y publicaciones
* *Del Pechu y la Lactancia* (*De la mamelle et de l'allaitement*) [Tesis pal doctoráu de medicina, presentada y defendida el xueves 3 de xunu de 1875]. El testu completu foi imprimíu por Y. Martinet, 1875.
* *Alimentación artificial y el biberón* (*L'Allaitement artificiel et le biberon*), G. Masson (París), parte 8, páxina 77. Et al., 1877, disponible en Gallica

## Reconocencies
* Delles escueles y guarderíes (Montpellier) en Francia lleven el so nome.
* Una ala del centru del Hospital de Argenteuil (Val-d'Oise), abierta en 2013, ta nomada nel so honor.
* Una cai nel 13º distritu de París tamién lo lleva.
* Una cai en Besançon (cercanu la clínica de Saint Vincent) lleva'l so nome.

## Bibliografía
* Portraits de médecins : Madeleine Brès
*  
* « Mme. Brès (née Madeleine Gebelin) » en: *Dictionnaire national des contemporains : contenant les notices des membres de l'Institut de France, du gouvernement et du parlement français, de l'Académie de médecine*, Tome 4, sous la dir. de C.Le. Curinier, Office général d'éd. de librairie et d'impr. (Paris), 1899-1919, p.146-147, (gallica|n=bpt6k828876/f160)
* Una bella semeya de Madeleine Brès nel llibru *Femmes d'exception en Languedoc-Roussillon* de Hubert Delobette, Le Papillon Rouge Éditeur, 2010. 
* Jean-Louis Debré. *Les oubliés de la République*, Fayard (Paris) 2008, 320 pages, Estractu en llinia (en francés)
* Briquez, Cécile Lambert. *Féminisation de la médecine de 1875 à 1945* Diss. 2012. 
* 

## Referencies