Pandion haliaetus

L' ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Pandionidae.

Ye una ave de presa de tamañu mediu, qu'apaez en tolos continentes, sacante en L'Antártida, anque n'América del Sur ye namái Migración de les aves migradora non nidificante. Ave ensin parientes cercanos, ye la única especie del xéneru ***Pandion***, que de la mesma ye l'únicu xéneru de la familia **Pandionidae**.

## Taxonomía y sistemática
L'águila pescadora foi una de les munches especies descrites por Carlos Linneo na so obra del sieglu XVIII, *[[Systema Naturae]]*, y nomada como *Falco Haliælos tos*. El xéneru *[[Pandion]]*, l'únicu miembru de la familia Pandionidae, foi descritu pol zoólogu francés Marie Jules César Savigny en 1809 y toma el nome del míticu rei griegu, Pandion.

L'águila pescadora estremar en dellos aspeutos d'otres aves de presa diurnes. Los deos de les pates son d'igual llargor, los sos tarsos son reticulaos y los sos garres arrondaes. 
L'águila pescadora y los uxos son les úniques aves de presa que'l so deu esterior ye reversible, lo que-yos dexa garrar a les sos preses con dos deos per delantre y dos por detrás. Esto ye particularmente útil cuando atrapa pexes resbalizos.

## Descripción
L'águila pescadora mide ente 52 y 60 centímetros d'altu, con un valumbu que bazcuya de 152-167 cm. De partes cimeros castañal escura, ya inferiores blanques, xaspiaes d'escuru, con una mázcara escura a los llaos de la cabeza. De cola llarga y estrecha, y ales anguloses, ye bono d'identificar. Tien unes plumes allargaes na nuca que formen una cresta que se eriza con frecuencia.

Los exemplares xuveniles identificar polos manches marrón claro del so plumaxe y, polo xeneral, por un tonu más pálidu. Los machos adultos estremar de les femes pol cuerpu más delgáu y les ales más estreches. Son fáciles d'estremar al ver una pareya, pero non tantu con individuos solitarios.

## Distribución
Trátase d'una especie práuticamente cosmopolita, una de les aves de presa con mayor distribución mundial. Les poblaciones nortices son migratories (nidificación boreal y invernación austral), ente que les más meridionales tienden a ser sedentaries. Les distribución ye caracterísctica de cada subespecie, siendo *[[Pandion haliaetus carolinensis|P. haliaetus carolinensis]]* y *[[Pandion haliaetus ridgwayi|P. haliaetus ridgwayi]]* mesmes del Nuevu Mundu, ente que *[[Pandion haliaetus haliaetus|P. haliaetus haliaetus]]* y *[[Pandion haliaetus cristatus|P. haliaetus cristatus]]* tienen los sos nichos ecolóxicos nel Viejo. 

Asina, el *[[Pandion haliaetus haliaetus|P. haliaetus haliaetus]]* nidifica nel Paleárticu (Eurasia) y envierna n'África y les riberes del Océanu Índicu. El *[[Pandion haliaetus carolinensis|P. haliaetus carolinensis]]* nidifica en Canadá y Estaos Xuníos, migrando a Suramérica hasta Chile y Arxentina. *[[Pandion haliaetus ridgwayi|P. haliaetus ridgwayi]]* y *[[Pandion haliaetus cristatus|P. haliaetus cristatus]]* tienden a nun migrar, habitando nel Caribe y Australasia respeutivamente.

### Pandion haliaetus n'Europa
La mayoría de les águiles pescadores europees, de la subespecie *[[Pandion haliaetus haliaetus]]*, envierna en países como Sierra Lleona, Senegal o Ghana. Les aves adultes crucien el Mediterraneu, y les más nueves siguen la mariña nun percorríu más llargu, pero que-yos dexa tomar dalgún descansu. El gruesu de la ivernada d'águiles pescadores n'Andalucía dar nes provincies de Huelva (Paraxa Natural de Marismas del Odiel, anque tamién se repararon exemplares nel Paraxa Natural de les Marismas de Isla Cristina), Cádiz (Badea de Cádiz y banzaos interiores) y dellos exemplares na provincia de Málaga Paraxa Natural de la Desaguada del Guadalhorce.

Na península Ibérica l'águila pescadora escastóse como reproductora nel añu 1983. Por cuenta de esta situación y a la fragmentación de la población na cuenca del mediterraneu, el gobiernu andaluz, la Estación Biolóxica de Doñana (CSIC) y la Fundación Migres  empecipien un programa de reintroducción de la especie p'Andalucía nel añu 2002. A lo llargo d'esti proyeutu lliberáronse casi 200 pollos d'águiles nes provincies de Huelva y Cádiz provenientes de países donantes (Escocia, Alemaña y Finlandia). El proyeutu da los sos primeros frutos nel añu 2005 col asentamientu de la primer pareya reproductora na provincia gaditana. Nel añu 2009 empieza a reproducise tamién na Paraxa Natural Marismas del Odiel (Huelva). Dende entós y hasta 2014 la población d'águila pescadora aumentó de manera bien esitosa, contabilizándose esi añu un total de 11 pareyes reproductores (7 en Cádiz y 4 en Huelva) que consiguieron criar con ésitu 18 pollos.
 
En marzu de 2011 salió a la lluz un plan pa faer lo mesmo nel Principáu d'Asturies. Apocayá consideróse la especie recuperada n'Andalucía.

La población nel mar Mediterraneu atopar nuna situación crítica, magar relativamente estable. Sicasí, el recién asentamientu de la población andaluza amonta la estabilidá y probabilidá de sobrevivencia de la población mediterránea. La meyor población del Mediterraneu atópase na mariña del Parque Nacional d'Alhucemas, en Marruecos, magar tamién hai importantes poblaciones nes Islles Baleares y en Córcega.

## Alimentación
Ye una ave particularmente bien afecha a la so dieta de pexe. Tien unes fuertes pates, provistes d'escames que-y faciliten la suxeción de la presa, y uñes llargues y curvadas. Puede cerrar les fueses nasales pa evitar la entrada d'agua mientres les inmersiones.

Alcuentra a les sos preses dende l'aire, de cutiu acurriéndose enantes de somorguiase coles pates per delantre pa prindar el pexe. Cuando vuelve al aire, asitia la cabeza del pexe de frente, pa menguar l'esfregadura del aire. Les escames de les pates y les uñes son tan efectives, qu'en delles ocasiones l'águila nun puede soltar un pexe demasiáu pesáu. Esto puede causar que l'ave caya a l'agua, onde o bien nada hasta la vera, o fina por hipotermia o afogamientu.

## Reproducción

L'águila pescadora vive próxima a l'agua, en mariñes predreses y contorna de llagos. El nial ye una gran plataforma de palos construyida n'árboles, cortaos predresos, postes telefónicos o plataformes artificiales. Xeneralmente reutilicen el so nial tolos años, y caltienen la mesma pareya mientres tola vida.

En primavera, alredor del mes de mayu, empieza'l cortexu, que consiste nuna espectacular serie de vuelos acrobáticos sobre'l nial, xubiendo a gran altor pa realizar depués un picáu hasta casi'l suelu. La pareya tamién realiza vuelos conxuntos, con rápides persecuciones ente los árboles de la contorna del nial. La resultancia ye una puesta de dos o tres güevos, dependiendo de la edá de la fema, que van ser guaraos unos cinco selmanes. Los güevos son blancos, con abondosos manches marrón escuru, del tamañu averáu d'un güevu de pita.

Mientres la incubación, llevada a cabu casi puramente pola fema, el machu ye l'únicu qu'apurre preses. Primero va comer el machu, y va dexar el restu pa la fema y los pollos. Éstos yá van tar llistos pa volar unos 55 díes dempués de la so salida del güevu.

La esperanza de vida media d'una águila pescadora ye de 20 a 25 años.

## Subespecies
Conócense cuatro subespecies de *Pandion haliaetus*:

* *[[Pandion haliaetus haliaetus]]* - Paleárticu; invernante en Sudáfrica, India y Filipines.
* *[[Pandion haliaetus carolinensis]]* - Vive'l branu boreal en Canadá ý Estaos Xuníos, llugares nos que se reproduz. Escapa del iviernu boreal moviéndose al sur. Anque la mayor parte de los individuos concentrar nesa dómina al norte del Ecuador, munchos lleguen hasta Perú, Bolivia, Brasil ya inclusive Chile, Uruguái y Arxentina, onde un estudiu indica un aumentu gradual de avistamientos de la subespecie nos últimos años, señalando presencia de delles d'estes aves a lo llargo de tol añu austral, concluyendo que'l "P. h. carolinensis tendría de ser considerada como un visitante regular del norte d'Arxentina". Asina mesmu, anque los avistamientos en Chile son comparativamente escasos al respective de otres especies d'ave de presa, son regulares y preséntense tamién mientres l'iviernu austral, llegando siquier a la Provincia de Valdivia. Delles poblaciones norteamericanes migren hasta los territorios al sur d'Estaos Xuníos y pasen l'iviernu en Florida y California, ente que los individuos que nidifican, por casu en Florida, migren mientres l'iviernu boreal hasta Suramérica, escontra árees como'l Llagu de Maracaibo (Venezuela), el Ríu Magdalena (Colombia) o la cuenca del Ríu Amazones.
* *[[Pandion haliaetus ridgwayi]]* - Caribe (incluyendo Les Bahames, Cuba y Belize).
* *[[Pandion haliaetus cristatus]]* - de Célebes y Xava hasta Nueva Guinea, Australia y Nueva Caledonia.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Un viaxe alloñáu, con ida y vuelta, de l'águila pescadora