Valderrubio

**Valderrubio** ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte occidental de la contorna de la Vega de Granada, na provincia de Granada, comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda colos conceyos de Pino Puente y Íllora, anque namái una estrecha franxa de 100 metros de llargor dixebrar del ríu Cubillas, que ye la llende ente Pinos y Fuente Vaqueros; decidióse asina por que'l conceyu pinero tuviera continuidá nel so territoriu, y nun quedara estremo en dos metaes. Otres llocalidaes cercanes son Escóznar, Zujaira, Casanueva y Láchar.

El conceyu valderrubiense ye una de los trenta y cuatro entidaes que componen el Área Metropolitana de Granada, y foi creáu'l 18 d'avientu de 2013 por segregación del términu municipal de Pino Puente, convirtiéndose asina nel númberu 169 de la provincia de Granada. Dende l'añu 2002 yá gociaba de cierta autonomía al concede-y el réxime d'entidá llocal autónoma (o *ELA*).

Foi nesta llocalidá onde Federico García Lorca, consideráu unu de los poetes españoles más importantes del sieglu XX, inspirar pa crear una de les sos meyores obres dramátiques: La casa de Bernarda Alba.

## Historia

Antiguu asentamientu pre romanu atopáronse distintos restos y necrópolis. Desconozse l'orixe del nome pero col pasu del tiempu l'aldega derivó a denominase Asquerosa.

Nesta llocalidá, cuando entá se llamaba Asquerosa, vivió Federico García Lorca.

El so nome actual, que, pa evitar el xentiliciu de *asquerosos*, sustituyó oficialmente'l 15 d'agostu de 1943 al anterior d'Asquerosa, fai referencia a *«valle del [[tabacu rubiu]]»*, yá que foi un cultivu mayoritariu hasta mediaos del sieglu XX. Tanto ye asina que se diz que foi'l primer pueblu d'Europa onde se semó'l tabacu rubiu traíu d'América.

## Demografía
Según l'Institutu Nacional d'Estadística d'España, nel añu 2015 Valderrubio cuntaba con 2.111 habitantes censaos, de los cualos 1.057 yeren muyeres y 1.033 homes.

## Evolución de la población

## Política
Celebraes les eleiciones municipales el 24 mayu de 2015, el Conceyu de Valderrubio queda asina configuráu: 

## Comunicaciones
### Autobús
Na actualidá son dos les llinies d'autobús del Consorciu de Tresporte Metropolitanu del Área de Granada que conecten Valderrubio col centru de la capital:
* Llinia 335: Granada - Santa Fe *(non baxaes)* - Pedro Ruiz - Fuente Vaqueros - Valderrubio - Escóznar - Obéilar.
* Llinia 336: Granada - Santa Fe *(non baxaes)* - Chauchina - Fuente Vaqueros - Valderrubio - Escóznar - Obéilar.

El serviciu emprestar la empresa local *Ureña y Fíos S.L.*. Na parada d'autobús parada de Santa Fe —barriu de La Pulga, xunto a l'autovía— nun se dexa la baxada de viaxeros procedentes de Granada, por conflictu d'intereses con Alsa; namái ta dexada la xubida con destín al restu de llocalidaes. Nel viaxe de vuelta asocede xustu lo contrario.

### Carreteres
Por esti conceyu granadín pasen delles carreteres provinciales y locales que conecten Valderrubio con Fuente Vaqueros y Escózcar (*GR-3401*), Láchar (*GR-NON-33*), y Zujaira (*GR-3425*). Pela parte septentrional del so términu tamién escurre la carretera intercomarcal *A-336*, ente Tocón de Íllora y Pino Puente. Pa dir a o dende Granada capital de normal suelse tomar la salida de *Láchar, Peñuelas* na autovía A-92.

Delles distancies ente Valderrubio y otres ciudaes:

## Cultura
La nota cultural más relevante de Valderrubio ye, ensin batura a duldes, la buelga que dexó cola so obra el poeta y dramaturgu Federico García Lorca, quien caltuvo una estrecha rellación nos sos años d'infancia y mocedá coles xentes y llugares rurales de Valderrubio. Ente los llugares lorquianos destaca la casa de Bernarda Alba, la vivienda de callar Ilesia onde güei s'atopa casar Muséu, la Fonte de Texer y la finca de Daimuz, a dos quilómetros de Valderrubio, xunto al ríu Cubillas, cerca de la confluencia col ríu Genil. Valderrubio axunta una redolada paisaxística y natural qu'entá alica la base de la gran obra que'l poeta dexó.

### Fiestes
Les sos fiestes patronales celébrense cada añu'l segundu fin de selmana de setiembre, n'honor a La nuesa Señora de Gracia.

Otra de les fiestes importantes de la llocalidá ye la Candelaria que se celebra cada 2 de febreru na que se fai una foguera, amás d'otres actividaes complementaries a les cualos allega tol pueblu y el 18 d'avientu, que ye fiesta pola creación de Valderrubio como nuevu conceyu.

## Valderrubienses célebres
* Manuel Casares Hervás (1917–1990), obispu d'Almería.
* Rafael Amargo (1975), baillarín y coreógrafu.

## Ver tamién
* *[[La casa de Bernarda Alba]]*
* AVE Antequera-Granada.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Escelentísimu Conceyu de Valderrubio 
* Microweb turística de Valderrubio realizada pol Patronatu de Turismu de Granada
* Casa Muséu Federico García Lorca de Valderrubio