Baudilio Palma

**Baudilio Palma**  foi Presidente de Guatemala, en reemplazu de Lázaro Chacón González, del 12 al 17 avientu de 1930, fecha en que foi depuestu, mientres un golpe d'estáu lideráu pol xeneral Manuel María Orellana Contreras, autoproclamado presidente. 

## Biografía

Palma nació nel conceyu de Santa Catarina Mita, nel departamentu guatemalianu de Jutiapa. Realizó los sos estudios na Ciudá de Guatemala, na Escuela Normal Central pa Homes, nesi entós adscrita al Institutu Nacional Central pa Homes, nos que llogró los diplomes de profesor d'educación primaria y de bachiller, respeutivamente. En 1894 ingresó a la Escuela Facultativa de Derechu y Notariado del Centru de la Universidá Nacional, graduándose d'abogáu en 1897.

Exerció'l so oficiu nos departamentos de Jalapa y Zacapa. Llevó un pleitu que lu causó animosidad col presidente José María Reina Barrios, polo que foi unviáu a la Penitenciaría Central de Guatemala por dos meses. Al salir trabayó colos candidatos opositores a la reeleición del xeneral Reina Barrios, Prósperu Morales y José León Castillo, principalmente, pero nun llograron qu'ésti estendiera'l so gobiernu. Dempués del asesinatu de Reyna Barrios, siguió exerciendo'l so oficiu; pero cuanto tuvo que defender al so hermanu Abraham contra unos miembros del gobiernu del llicenciáu Estrada Cabrera en 1906, viose obligáu a abandonar el país.

Aniciar en San Pedro Sula, Hondures onde vivió por catorce años, tornando a Guatemala hasta dempués del derrocamientu d'Estrada Cabrera n'abril de 1920. Mientres los gobiernos de Carlos Herrera y Luna y de José María Orellana nun participó en política, dedicándose a los sos negocios personales hasta qu'en 1926, foi llamáu pol presidente Lázaro Chacón -quien yera'l so amigu personal- pa formar parte del gabinete de gobiernu, encargáu de la Secretaría de Facienda.

Los sos restos fueron traíos a Guatemala y soterraos nel Campusantu Xeneral de Guatemala, el 8 de febreru de 1952.

## Presidencia

### Ascensu al Poder

Baudilio Palma desempeñábase como Secretariu de Facienda y Segundu Designáu a la Presidencia del presidente xeneral Lázaro Chacón González cuando ésti sufrió un derrame cerebral que yá non -y dexó siguir al frente del gobiernu. Entós Palma, n'alcuerdu con tol gabinete, foi designáu pa desempeñar les funciones de presidente de forma interina, a pesar de ser el segundu designáu na Presidencia de la República yá que el primer designáu, xeneral Mauro de León, foi inducíu a arrenunciar al cargu.

El 13 d'avientu 1930 el so nomamientu foi aprobáu pola Asamblea Nacional Llexislativa. Les comunicaciones al pueblu de Guatemala fueron les siguientes:



### Golpe d'Estáu de los Partíos Lliberales

El 16 d'avientu 1930 el presidente d'Estaos Xuníos Herbert C. Hoover al traviés d'una telegrama aceptó la presidencia de Palma; pero'l 17 d'avientu de 1930, unos pocos soldaos y miembros del Partíu Progresista, lideraos por Manuel María Orellana Contreras, aprucieron nel despachu del nuevu presidente y esixéron-y el so arrenunciu per escritu. Tres la llucha que se desencadenó, Palma presentó'l so arrenunciu y foi deteníu. A los dos díes publicó la noticia nos periódicos, qu'indicaben que los Partíos Lliberales de Guatemala nun taben acordies con el nomamientu de Palma, argumentando que yera'l xeneral De León el primer designáu a la Presidencia y que esto nun foi respetáu por quien nomaron a Palma encargáu de la Presidencia. El xeneral De León morrió mientres los curtios combates qu'asocedieron mientres el golpe d'Estáu.

Con al respective de la detención de Palma esiste información contradictoria. Una versión afirma que-y foi dexáu escapar a la embaxada del Reinu Xuníu n'El Salvador; ente qu'otra versión afirma que se-y ufiertó exilió a la República de Weimar. Pero la más facedera sería la qu'indica que foi asesináu'l mesmu día del golpe.

El gobiernu de Orellana, sicasí, nun foi reconocíu per Estaos Xuníos, y el 31 d'avientu de 1930, el parllamentu aprobó l'arrenunciu del mesmu. L'Asamblea Nacional designó entós al primera, segundu y tercer suplente de Manuel María Contreras Orellana; siendo'l primeru José María Reina Andrade.

## Información Adicional
* Yera tíu del tenor Gustavo Adolfo Palma y del escritor César Augusto Palma y Palma.
* Foi amigu y proteutor del célebre periodista jalapaneco Clemente Marroquín Rojas.

## Ver tamién

* Clemente Marroquín Rojas
* Lázaro Chacón
* Manuel María Orellana Contreras
* Presidente de Guatemala

## Notes y referencies

### Notes

### Referencies

### Bibliografía

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*