open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estáu Islámicu d'Afganistán

L**'Estáu Islámicu d'Afganistán** foi'l réxime islamita (taba rexíu pola llei musulmana, la *[[xaria]]*) establecíu polos *[[Muyahidín (Afganistán)|muyahidín]]* n'Afganistán.

Esti Estáu Islámicu tuvo como antecesores a distintos gobiernos nel exiliu establecíos nos '80 andando a la tema cola República Democrática d'Afganistán (réxime socialista). L'Estáu Islámicu tamién foi fundáu nel exiliu, en Peshawar, febreru de 1989 y reconocíu por Sudán, Malasia, Baḥréin y Arabia Saudita.

Esti réxime pudo establecese en Kabul tres el colapsu de la República nel añu 1992. Dempués de desarmar a los civiles (armaos poles organizaciones de mases del anterior réxime) y concentrar les armes nes milicies de los señores de la guerra, l'Estáu Islámicu carauterizar poles continues lluches internes y la fragmentación del país; según pola proliferación del cultivu y tráficu d'opiu y de la prostitución, la destrucción cultural y hasta'l tráficu d'órganos de probes locales (que yeren vendíos al estranxeru).

Cuando los talibanes, una facción muyahidín, facer col control de la mayor parte del país, establecieron un gobiernu rival llamáu Emiratu Islámicu. L'Estáu Islámicu foi espulsáu de Kabul y siguió teniendo la reconocencia diplomática de la ONX y dellos Estaos (ver: Alianza del Norte).

## Referencies

## Enllaces esternos
Gujranwala

**Gujranwala** (urdú:گوجرانوالہ) ye una ciudá na zona nordeste de la provincia de Panyab (Paquistán).

Magar l'idioma oficial ye'l panyabí, sicasí'l inglés y l'urdú son tamién populares, particularmente nes escueles y nes oficines. 

Gujranwala atopar a una altitú de 225 metros sobre'l nivel del mar. Atiesta con Ghakhar Mandi y dalgunes otres villes y pueblos pequeños. 

## Demografía
Con una población de 1.100.000 habitantes (1998) ye la séptima ciudá más grande de Paquistán. La estimación 2010 refería a 1.569.090 habitantes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* GujranwalaPost Gujranwala's First Online Newspaper
* Historia de Gujranwala
* Gujranwala Times Daily News Online
* Article on Gujranwala from the 1911 Encyclopedia Britannica
Sindh

**Sindh** o **Sind** ye una rexón de Paquistán y ye una de les provincies con Asamblea llexislativa de la so división político-alministrativa.

## Historia moderna
Tres les partición de 1947 l'establecimientu de musulmanes de la India (los *[[mohajir]]*, abellugaos) y la emigración de paxtos y habitantes de Baluchistán dexaron a los Sindi en minoría na so provincia. En 1990 empezaron los incidentes ente miembros del Partíu Popular de Paquistán y el MQM (partíu que representaba a los mohajir), llevando finalmente a la dimisión del ministru de Sindh, Quaim A. Shah, que foi asocedíu por Aftab S. Mirani (dambos yeren del PPP).

Per otru llau, el Jaye Sindh, partíu rexonalista, reclamaba autonomía y sostenía frecuentes choques con miembros del MQM. El líder sindi Qadir Magsi foi deteníu y la situación deterioróse ante les protestes de los sos siguidores. A finales d'añu'l gobiernu estatal de Paquistán, en manes del PPP, foi depuestu, y les asamblees provinciales cancelaes. Nes siguientes eleiciones trunfó Nawaz Sharif de la Islamic Democratic Alliance (IDA).

N'ochobre de 1991 Tariq Javed del MQM foi designáu primer ministru provincial provisional desamarrando les roxures del Jaye Sindh (estremáu na facción Magsi y la facción Jaye Sindh Tehrik). En 1992 el líder sindi, G.M. Syed foi encarceláu. Syed yera partidariu de la creación d'un estáu independiente llamáu Sindhu Desh (que yá propunxo antes de la partición ya independencia en 1947) y dirixía el Jaye Sindh Movement y la Sindh National Alliance. En marzu de 1991 formóse'l Jaye Sindh Progressive Party empobináu por K. Makhti. En 1993 Benazir Bhuto volvió al poder en Paquistán y el PPP formó gobiernu en Sind. En 1994 el MQM propunxo la división de Sind en dos provincies: una de sindis y otra de mohajires. G.M. Syed, líder sindi que propunxo un estáu llibre sindi dende los años trenta, morrió en 1995 nel hospital tres trés años baxu arrestu. Qadir Magdi pasó a dirixir el Jaye Sindh. Nes eleiciones de 1997 el PPP nun llogró la mayoría en Sindh. En 1998 los sindis entraron na Paquistán Oppressed Nations Movement (PONM). Poco dempués la inestable asamblea provincial quedó eslleida y puesta so control federal.

## Bandera

Como provincia paquistanina nun tien bandera. Como nación nun esiste una bandera consensuada pal Sindh. La propuesta más estendida ye la del Jaye Sindh, que la so bandera tendría de ser la del Estáu independiente de Sindhu Desh. Ésti tien representación na UNPO.

## Escudu de la provincia
Dientro d'una figura contién cinco fueyes y una figurilla de Mohenjo-Daro flanqueado por cañes de lloréu. Sobre'l tou una estrella col nome "sind". Fuelga, ensin tocala, nuna media lluna que simboliza la relixón musulmana.

## Nota
Esta rexón dio'l so nome a la sandía.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Gobierno de Sindh
Zona de Bagmati

La **Zona de Bagmati** (Nepalés: बागमती), ye una zona de Nepal y qu'empieza dempués del ríu Bagmati. Atópase na zona central de Nepal. Nesta zona asítiase'l Valle de Katmandú, que'l so conurbano tien 1,5 millones d'habitantes.

Bagmati ta estremáu nos siguientes ocho distritos, que les sos capitales atopar ente paréntesis.

* Distritu Bhaktapur (Bhaktapur)
* Distritu Dhading (Dhading)
* Distritu Lalitpur (Patan)
* Distritu Kathmandu (Kathmandu)
* Distritu Kavrepalanchok (Dhulikhel) 
* Distritu Nuwakot (Bidur)
* Distritu Rasuwa (Dhunche)
* Distritu Sindhulpalchok (Chautara)

## Referencies

## Enllaces esternos
Sialkot

**Sialkot** ye una ciudá del norte de Paquistán, na provincia Punyab. La ciudá ye un nuedu ferroviariu y un importante centru industrial y de comerciu. Les sos industries tienen una producción bien diversificada, destacando la de bicicletes, preseos quirúrxicos y artículos deportivos.

Los indogriegos conocíen a esta ciudá como Sagala.

Les principales construcciones de calter históricu son el santuariu de Gurú Nanak (fundador de la relixón sij) y una fortaleza del sieglu XII. La so población ye de .

## Referencies
Goa, Damán y Diu

**Goa, Damán y Diu** foi un territoriu de la unión de la India ente 1962 y 1987. El territoriu de la unión entendía l'actual estáu de Goa y los pequeños enclaves costeros de Damán y Diu na mariña de Gujarat. El territoriu, xunto con Dadra y Nagar Haveli, d'antiguo entendía la India portuguesa. Los territorios fueron lliberaos del dominiu colonial portugués en 1961 y la so incorporación na India nun foi reconocida per Portugal hasta 1975. Alministrativamente el territoriu foi estremáu en tres distritos, Goa, Damán y Diu, que la so capital yera Panaji. En 1987 Goa camudar n'estáu y Damán y Diu convertir nun territoriu de la unión separáu.

## Referencies
Territorios de la Xunión

Los **territorios de la unión** son un tipu de división alministrativa de la India. Al contrariu que los estaos, que tienen el so propiu gobiernu llocal, los territorios de la unión tán gobernaos direutamente pol gobiernu central dende la capital federal. Nel añu 2004 estos territorios yeren seis. Primero que se crearen los territorios de la Unión, Delhi convertir en Territoriu Capital Nacional en 1991.

Los territorios de la Unión son:
* Islles Andaman y Nicobar
* Chandigarh
* Dadra y Nagar Haveli
* Damán y Diu
* Lakshadweep
* Puducherry

## Ver tamién
* Estaos y territorios de la India
Port Blair

**Port Blair** (en hindi: पोर्ट ब्लेयर) ye un consejo municipal y la ciudá más grande nel distritu de Andamán nes Islles Andamán, y la capital de les Islles Andaman y Nicobar, territoriu de la unión de la India. Allugar na mariña oriental de la Isla Andamán del Sur y ye'l principal puntu d'entrada a les islles.

## Historia

Port Blair debe'l so nome al teniente de la Compañía Británica de les Indies Orientales Archibald Blair, quien ensin ésitu trató d'establecer una colonia en 1789. Port Blair foi restablecida en 1858, como llugar pa construyir una colonia penal británica. Foi orixinalmente asitiada na islla Viper, nomada asina pol navío del teniente Blair, *The Viper* ("La Víbora"). Los convictos, la mayoría presos políticos, taben condergaos a prisión perpetua y trabayaben en condiciones degradantes. Munchos terminaron aforcaos, ente qu'otros morríen por enfermedaes o d'inanición. Como'l Movimientu d'Independencia Indiu siguía creciendo escontra fines del sieglu XIX, una enorme cortil penitenciaria llamáu Cellular Jail foi construyíu ente 1896 y 1906. 

Ente 1943 y 1944, Port Blair foi la sede central del denomináu Gobiernu provisional pa una India llibre y la so Exércitu Nacional Indiu, so control de Subhash Chandra Bose. 

Anque foi severamente damnificada tres el Terremotu del Océanu Índicu de 2004, Port Blair sobrevivió lo suficiente como pa sirvir de base pa rexuntar los esfuercios d'ayuda y reconstrucción de les islles.

## Demografía
Tres el censu de 2001 India, Port Blair tenía una población de 100.186 habitantes. Los homes constitúin el 55% del total ente que les muyeres conformen el 45%. Port Blair tien una tasa de alfabetismo de 77%, más alta que'l permediu nacional de 59,5%. En Port Blair, el 11% de la población ye menor a 6 años d'edá.

## Imáxenes

## Referencies

* World Gazetteer: Port Blair (coordenaes y población)
Islla Andamán del Sur

La **islla Andamán del Sur** (n'inglés: *South Andaman Island*) ye la islla más meridional de les islles Gran Andamán y ye'l llar de la mayoría de la población de les Islles Andamán. Puertu Blair (*Port Blair*), ye la capital de les islles, ta asitiada na parte sur de la islla. Delles árees de la islla son zones acutaes pa los non-nativos, sicasí, les autorizaciones de tránsitu pueden llograse del Ministeriu del Interior. Al igual que'l restu del archipiélagu, foi cutida pol terremotu del océanu Índicu de 2004, produciendo munches muertes na islla.

Andamán del Sur ye la tercer islla más grande nel grupu d'islles. Atópase darréu al sur de la Islla Andamán del Mediu, de la que ta dixebrada namái por un estrechu canal, d'unos pocos cientos de metros d'anchu. La islla tien 93 km de llargu y 31 km d'anchu. La so superficie ye de 1.211 km². Tenía una población de 181.949 según el censu de 2001. 

Andamán del Sur ye menos montascosa que la más septentrional de les Islles Andamán. Koiob ye'l puntu más eleváu y algama un altor de 456,6 metros. 

## Ver tamién
* Xeografía de la India
* Xeografía d'Asia

## Referencies
Puducherry

**Puducherry** (en tamil: புதுச்சேரி, n'hindi, que nun ye ellí la llingua propio nin oficial:पॉंडिचेरी, conocíu antes como **Pondicherry**) ye un territoriu de la India. 

El nome *Puducherry* significa "Ciudá Nueva" n'idioma tamil. El territoriu formaba parte del Imperiu Colonial Francés. Mientres la dómina francesa la denominación oficial yera Pondichéry. N'inglés, Pondicherry.

## Xeografía

Puducherry consiste de cuatro pequeños distritos incomunicaos: Puducherry (ciudá de la que toma nome'l territoriu), Karaikal y Yanam na badea de Bengala y Mahé sobre'l mar Arábigu. Los primeros dos son, por enforma, los más grandes, tando dambos enclaves nel estáu de Tamil Nadu. El territoriu tien un área total de 492 km²: Puducherry (ciudá) 293 km², Karaikal 160 km², Mahé 9 km² y Yanam 30 km². La so población total ye de 970 000 habitantes.

## Gobiernu y alministración
Puducherry ye un Territoriu de la Unión, non un estáu separáu. Un Territoriu de la Unión (LA TO) cuenta col so propiu gobiernu, pero esti cai direutamente sobre'l gobiernu central en Nueva Delhi. A pesar de que cunta con un Ministru d'eleición popular y un gabinete, les lleis y regulaciones llexislatives tienen de ser ratificaes pol gobiernu central. 

El gobiernu central atópase representáu por un gobernador, que mora nel Palaciu Raj Nivas, l'antigua residencia del gobernador francés. Nueva Delhi ye responsable de les finances del territoriu, afaciendo los impuestos d'alcuerdu a les necesidaes del presupuestu. Comoquier, los impuestos nos territorios son xeneralmente más baxos que nos estaos.

## Puducherry (ciudá)

Los habitantes de Pondicherry falen tamil. La ciudá ta protexida contra los embates del mar por un ruempefoles de 3.200 m de llargu, que foi construyíu polos franceses en 1735, y algama un altor de 8,23 m sobre'l nivel del mar. Esti ruempefoles protexó a la ciudá del tsunami del 2004, que les sos foles algamaron hasta 3,2 m d'altor.
Esta ciudá atopar escontra les coordenaes xeográfiques: .

Ente les personalidaes que vivieron en Puducherry tán Sri Aurobindo y Subramanya Bharathy, quien formaron parte del movimientu d'independencia de la India. El direutor de películes de Hollywood M. Night Shyamalan nació en Puducherry y la novela *[[La vida de Pi]]* y el subsiguiente filme *[[Life of Pi (película)|Life of Pi]]* empiecen la so trama na ciudá.

A poca distancia de Puducherry atópase la población d'Auroville.

## Ver tamién
* Agathe de Rambaud
* India francesa

## Referencies

## Enllaces esternos
* '''ToutPondi.com - Pondicherry Hotels & Guide'''
* '''Actupondy : the Pondicherry Guide'''
Sultanatu Bahmani

El **sultanatu Bahmaní** (tamién denomináu Imperiu Bahmaní) foi un reinu islámicu del Decán, nel sureste de la India, contemporaneu del medievu européu, y el primeru de la rexón de confesión chiita.

## Historia
El sultanatu foi fundáu'l 3 d'agostu de 1347 cuando Nazir uddin Ismail Shah, quien se remontara contra'l sultán de Delhi (el turcu Muhammad bin Tughluq) dexó'l poder al gobernador Safar Khan, quien adoptó'l nome d'Ala-ud-Din Bahman Shah. 

La capital del nuevu estáu foi **Ahsanabad** (Gulbarga) ente'l 1347 y el 1425, añu en que se treslladó a **Muhammadabad** (Bidar). 

El sultanatu Bahmaní lluchó en delles oportunidaes col imperiu hindú de Vijayanagara pol control del Decán. Algamó'l so máximu poder nel periodu 1466–1481, sol reinu de Mahammad III, en bona midida gracies al so primer ministru Mahmud Gawan, quien prindó Goa, el puertu más importante de Vijayanagara. Cuando Mahammad III dio creitu a quien denunciaben falsamente a Mahmud Gawan como traidor y executar, empezó un rápidu cayente del reinu que finalmente en 1518 estremar en cinco estados: Ahmednagar, Berar, Bidar, Bijapur y Golconda (India), conocíos como sultanatos del Decán.

## Cultura
La dinastía Bahmaní considerábase descendiente de Bahman un llexendariu rei d'Irán, lo que los movió a convertise en mecenes de la llingua, lliteratura y cultura persa polo xeneral, hasta'l puntu en que munchos de los sultanes y príncipes aportaron a bien trataos en l'idioma y la lliteratura perses.

Otramiente, promovieron l'arquiteutura monumental d'estilu persa, contratando a arquiteutos y artesanos d'esi orixe. El *Golgumbaz* en Bijapur ye una muestra del estilu arquiteutónicu del periodu y cuenta con unu de los domos más grandes del mundu.

## Referencies

## Bibliografía
:* Haroon Khan Sherwani, *The Bahmanis of the Deccan*, Munshiram Manoharlal Publishers, 1985, ISBN 8121502896

## Enllaces esternos
:* Historia de los reinos de Bahmani y Vijayanagara
:* Historia de los ''Bahmani'' 
:* Reyes del Decán
:* Hameed Akhtar Siddiqui, ''History of Bahmanis of Deccan, a Gulbarga Saltanate of India'' 
:* Llinia de tiempu
:* Monedes del periodu 
:* India
Fatehpur Sikri

**Fatehpur Sikri** foi una ciudá alzada pol emperador mogol Akbar ente 1571 y 1585, nel noroeste d'India, nel distritu d'Agra, a unos 35 Km. d'esta capital, nel estáu d'Uttar Pradesh.

Construyida n'honor del santu sufi Salin Chishti foi la capital del imperiu mogol mientres 14 años, formando un bellu exemplu de la ciudá cercada mogol, con grandes zones públiques y privaes. Créese tuvo que ser abandonada, al paecer, por falta d'agua y resultando escalada y robaos munchos de les sos ayalgues. Conserva entá la so magnífica arquiteutura entemez de los estilos hindú ya islámicu.

Pueden estremase dos zones:

* La civil, onde s'atopa los palacios y sales d'audiencies, y onde destaquen los siguientes edificios:
:* *Diwan-i-Aam*, magníficu pabellón nun ampliu patiu 1ue utilizar pa les audiencies públiques del emperador;
:* *Diwan-i-Khas*, o pabellón de les audiencies privaes. Destacando la Exa central sobre soportes esculpíos;
:* el Panch Mahal: un palaciu-pabellón abiertu de cinco altures qu'apodera'l patiu Pachisi, onde se cree que les reines d'Akbar y les sos sirvientes axuntar pa xugar al "parchis", d'onde-y vien el nome;
* Turkish Sultana's House, onde los ellaboraos paneles del zócalo y les parés bellamente tallaes en piedra fai que l'arenisca paeza un bellu encaxe en madera. 

* La relixosa, onde amás de la gran mezquita Jami Masjid, destaquen:
:* la gran puerta Buland Darwaza, de 54 m d'altor, que foi construyida por Akbar tres la conquista de Gujarat en 1573 y sirviendo d'inspiración pa otres posteriores;
:* la tumba de Sheikh Salim Chishti esquisita construcción en mármol blanco y celosías como bordaos qu'arrodien la tumba del santu;
:* la Badshahi Darwaza, puerta real por onde xubía l'emperador pa entrar nel complexu y atopase direutamente cola mezquita.

## Galería d'imáxenes

Jama Masjid-Sikri-Fatehpur Sikri-India0002.JPG|Jama Masjid, Sikri.
Jama Masjid-Sikri-Fatehpur Sikri-India0009.JPG|Jama Masjid, Sikri.
Panch Mahal-Fatehpur-Fatehpur Sikri India0007.JPG|Esterior de Panch Mahal, Fatehpur.
Fatehpur-Fatehpur Sikri India0020.JPG|Interior de Panch Mahal, Fatehpur.
Tomb of Salim Chisti-Sikri-Fatehpur Sikri-India0013.JPG|Balta de Salim Chisti, Sikri.
Tomb of Salim Chisti-Sikri-Fatehpur Sikri-India0005.JPG|Balta de Salim Chisti, Sikri.
Fatehpur-Fatehpur Sikri India0006.JPG|Edificiu en Fathepur.


## Referencies

## Enllaces esternos
Imperiu suri

La **dinastía Suri** (en paxtu **د سوریانو ټولواکمني**) foi una dinastía musulmana d'orixe afganistanu que reinó sobre un vastu territoriu del subcontinente indiu 
El so creador foi Sher Shah Suri, un indiu d'orixe paxtu (Pathan) de la casa de Sur, que suplantó a la dinastía mogul como gobernantes del norte de la India mientres el reináu del segundu emperador mogol Humayun. Sher Shah ganó a Humayun na *Batalla de Chausa* (26 de xunu de 1539) y de nuevu na *Batalla de Bilgram* (17 de mayu de 1540).

La dinastía Suri controló casi tolos territorios ente lo que ye güei l'este d'Afganistán y Bangladex. Los ‘mogoles’ retirar al oeste, a Persia. Mientres los 17 años de la dinastía Suri el norte del subcontinente indiu foi testigu de desenvolvimientu ecnómico y reformes alministratives embriviendo la corrupción y la opresión de la xente. 

A la muerte de Sher Shah en Kalindjar xubió al tronu'l so fíu pequeñu Islam Shah (1545-1553) que pudo caltener l'imperiu cohesionado frente a l'ambición de los nobles ‘afganistanos’ a los qu'intentó amenorgar el so poder territorial. Muertu en 1553 asocedió-y el so fíu Firuz Shah que foi asesináu por Mubariz Khan que lluchó pol tronu col nome de Muhammad Shah Suri. L'anarquía apoderar del reinu y el sistema alministrativu y financieru establecíu pol fundador fundióse; diversos príncipes Suris como Ibrahim Khan, Ahmad Khan y Muhammad Khan, apostáronse'l tronu en Lahore y en Bengala, y el gobernador de Gwalior, Tadj Khan remontóse. Ibrahim imponer en Delhi de volao pero tuvo que dexar el poder a Sikander Shah. Esti tracamundiu dexó la torna de Humayun qu'ocupó Lahore. El xeneral hindú Hemu morrió en llucha contra los mogoles na segunda batalla de Panipat; Adil-Shah Suri foi'l postreru soberanu, pero'l 23 de xunetu de 1555 Humayun entró de nuevu en Delhi restaurando'l imperiu Mogol.

**Monarques de la dinastía Suri**

## Referencies

## Enllaces esternos

*Sher Shah "Suri" and the Afghan Revival
*Sher Shah Suri 
*Sher Shah Suri
Unión de la India

La **Unión de la India**, n'ocasiones conocida como **Dominiu de la India**, foi un estáu independiente que tomaba aproximao la India actual y qu'esistió ente'l 15 d'agostu de 1947 y el 26 de xineru de 1950. Anque foi asocedíu pola **República de la India**, el términu "Unión de la India" (o a cencielles "La Unión") inda ye utilizáu pol sistema xudicial indiu pa referise al gobiernu de la India (frente al gobiernu de los estaos indios).

Cuando'l gobiernu británicu de la India remató en 1947, creáronse dos dominios pa sustituyilo: La *Unión de la India* y el *[[Dominiu de Paquistán]]*. Los dos estaos fueron creaos pol *Acta d'Independencia de la India de 1947* que foi aprobada pol parllamentu británicu, y esistieron hasta l'aprobación de les sos constituciones individuales. Nel casu de la India produció'l 26 de xineru de 1950; la República de la India empezó a esistir oficialmente a partir d'esa fecha.

Mientres la fase de la Unión el monarca británicu siguió siendo'l xefe del estáu de dambos dominios, representáu en cada unu pola figura d'un Gobernador Xeneral. Sicasí, esti gobernadores nun fueron designaos tamién virréis, como asocediera mientres el periodu colonial. Los Gobernadores Xenerales de la Unión de la India fueron:

#Louis Mountbatten, Conde Mountbatten de Myanmar (1947-1948)
#Chakravarti Rajagopalachari (1948-1950)

Jawaharlal Nehru foi nomáu Primer Ministru y xefe del gobiernu de la Unión de la India mientres esti periodu.

## Partición de la India

Coles mesmes que'l gobiernu británicu otorgaba la independencia a los sos dos dominios de la India a mediaos d'agostu de 1947, les dos naciones xunir a la Commonwealth británica como dominios independientes. La partición dexó les rexones de Punyab y Bengala, dos de les mayores provincies, estremaes ente la India y Paquistán. Nos primeros díes de la independencia, más de dos millones de persones hindús y musulmanes emigraron al traviés de les nueves fronteres y más de cien mil morrieron por cuenta de diversos episodios de violencia. La partición tamién provocó tensiones sobre la cuestión de Caxmir que provocaron la guerra ente India y Paquistán de 1947.

## Usu xudicial
Según l'artículu 300 de la Constitución de la India establecióse que "El Gobiernu de la India puede definise col nome d'Unión de la India". Como resultancia, los documentos llegales y procedimientos xudiciales siempres se refieren al gobiernu de la República como "la Unión", anque de facto la Unión de la India yá nun esiste como entidá nacional.

## Organización territorial

La constitución de la India, qu'entró a valir el 26 de xineru de 1950, fixo del país una república democrática soberana y declarada como una "Unión d'Estaos". La constitución estremó ente tres tipos d'estaos:

## Referencies

## Ver tamién
* Gobiernu de la India
* Raj británicu
Bolsa d'Amán

La **Bolsa de valores d'Amán**, n'inglés ***Amman Stock Exchange*** (**ASE**) ye un mercáu bursátil de capital quitáu de Xordania. Llámase-y "Amán" según la capital del país, Amán.

## Historia
L'ASE establecer en marzu de 1999 como una institución privada y ensin ánimu d'arriquecimientu con autonomía alministrativa y financiera. Ta autorizáu a funcionar como mercáu pa la negociación de *securities*. La bolsa ta gobernada por una asamblea con siete miembros. El direutor executivu ta al tanto de les responsabilidaes del día ente día y caltién informada a l'asamblea. Los miembros de l'ASE son les 69 empreses de brokers de Xordania.

## Operaciones
L'ASE opera nel mercáu de bonos y nel de valores. La bolsa de valores ta estremada nun mercáu primariu y otru secundariu. L'intercambiu tien llugar na sesión previa, de 9:30h a 10:00h, na sesión normal, de 10:00h al mediudía y nel mercáu posterior de mediudía a les 12:15h, de domingu a xueves, salvo los díes festivos. Los índices bursátil d'ASE inclúin l'índiz ASE non ponderáu, l'índiz ponderáu por capitalización de mercáu ASE y l'índiz ASE flotante.

## Ver tamién
* Economía de Xordania
* Bolses de valores

## Referencies

## Enllaces esternos
* Amman Stock Exchange
* Amman Stock Exchange: First Market Listings
* Amman Stock Exchange: Second Market Listings
Mercáu de bonos

El **mercáu de bonos** (tamién conocíu como **mercáu de delda**, de **creitu** o de **renta fixa**) ye un mercáu financieru onde los participantes merquen y vienden títulos de delda, usualmente na forma de bonos. Pal 2006, el tamañu del mercáu de bonos internacional envalorar en $45 billones, de los cualos ye destacable el tamañu de la delda del mercáu de bonos americanos: $25,2 billones.

A entamos de 2007, la mayor parte de los $923 mil millones qu'en permediu s'axusten a diariu nel mercáu de bonos norteamericanos, tien llugar ente axente corredores y grandes instituciones nun mercáu decentralizado over-the-counter (OTC); sicasí, un pequeñu númberu de bonos, principalmente corporativos, tán llistaos na bolsa de valores.

Les referencies al "mercáu de bonos" de normal refiérense al mercáu de bonos del Estáu porque'l so tamañu, lliquidez, falta de riesgu financiero y, por tanto, sensibilidá a les tases d'interés, el mercáu de bonos ye de cutiu usáu pa indicar cambeos nes tases d'interés o na forma de la curva de rendimientu.

## Ver tamién
* Bono
* Bonos del Estáu
* Riesgu de tipu d'interés
* Mercáu primariu
* Mercáu secundariu

## Referencies

## Enllaces esternos
Bolsa d'Atenes

La **Bolsa de valores d'Atenes** (en griegu: *Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών* o ΧΑΑ) ta asitiada n'Atenes (Grecia) y empezó a operar en 1876.

El so horariu ye dende les 10:00 hasta les 17:20 tolos díes, sacante sábados y domingos y fiestes bursátiles.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Sitiu web oficial  y (en griegu)
Riesgu de tipu d'interés

**Riesgu de tipu d'interés** ye'l riesgu de que'l preciu d'un títulu qu'apuerte un interés fixu, como pue ser un bonu, una obligación o un préstamu, vease afeutáu por una variación de los tipos d'interés del mercáu. Polo xeneral, un aumentu de los tipos d'interés de mercáu inflúin negativamente nel preciu d'un bonu de cupón fixu y al contrariu un descensu de los tipos d'interés afectara positivamente a la cotización de los bonos de cupón fixu.

El riesgu de tipu d'interés puede midise pola duración del títulu, cuanto más grande sía la vida del títulu, más aumenta esti riesgu. La duración que ye la téunica más antigua de les munches que s'utilicen pa la xestión de riesgu de tipu d'interés.

## Influencia del tipu d'interés nel preciu de los títulos
Como yá se mentó antes la variación de los tipos d'interés suelen afectar al preciu de los títulos. El mecanismu pa esplicar esta influencia puede trate con un exemplu:

Un títulu de renta fixa emitíu al 10% d'interés, va tener una determinada valoración. Si'l tipu d'interés del mercáu baxa hasta un 2%, por casu, el títulu de referencia va apreciase por cuenta de qu'ufierta un interés bien cimeru al ufiertáu pol mercáu, (10% del títulu frente al 2% del mercáu) por tanto'l so preciu va xubir. Pela cueta cuando los tipos nel mercáu álcense, supongamos dende'l 10% nel que s'atopaben hasta un 15%, el preciu va baxar, una y bones el títulu de referencia va dexar de tener curiosu al ufiertar un interés inferior al que remunera el mercáu, y si daquién quier vendelo va tener que baxar el so preciu pa llogralo.

Otra forma de reparar la influencia de los tipos d'interés del mercáu sobre'l preciu d'un títulu ye al traviés del mecanismu financieru pol que se calcula'l preciu d'un bonu o polo xeneral cualquier títulu. El preciu d'un bonu de renta fixa calcúlase llevando al momentu actual tolos cobros que s'espera llograr pol mesmu, ye dicir los cupones a cobrar y l'amortización. Pa ello utiliza una téunica financiera consistente n'actualizar los fluxos llograos. P'actualizar estos fluxos de caxa haber d'emplegar un tipu d'interés o d'actualización. Matemáticamente puede reparase que cuanto más altu sía'l tipu d'interés que s'emplega na actualización, menor va ser el valor que llogramos del bonu, porque'l descuentu que se fai p'atraelo al momentu actual ye mayor. Lo que nos lleva al mesmu tipu de rellación espuesta enantes, una xubida de los tipos d'interés trai una baxada del preciu de los bonos nel mercáu.

## Ver tamién
* Riesgu de creitu
*Duración de Macaulay
*Duración modificada

## Referencies
Bolsa de Belgráu

La **Bolsa de Belgráu** en Serbia foi fundada'l 21 de payares de 1894, depués cerrada en 1953 tres la formación de la República Socialista Federal de Yugoslavia. Retomó les sos operaciones en 1989, tres la cayida del gobiernu socialista.

## Referencies

## Enllaces esternos
*''Belex.rs'' Páxina oficial.
Bolsa de Baḥréin

La **Bolsa de Bahréin** foi fundada en 1989 con 29 compañíes nos sos índices. Carauterízase por una ausencia total d'impuestos, lo que la convierte nuna de les bolses más actives y grandes de la rexón.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial <small>(n'inglés)</small>
Bolsa de Bruxeles

La **Bolsa de valores de Bruxeles** (BSE) foi fundada en Bruxeles (Bélxica) por decretu napoleónicu en 1801. El 22 de setiembre de 2000, la Bolsa de Bruxeles fundir cola Bolsa de París y la Bolsa d'Ámsterdam pa formar Euronext, la primera bolsa de valores paneuropea para aiciones y derivaos, siendo nomada Euronext Bruxeles. L'índiz más popular de la Bolsa de Bruxeles ye'l BEL 20.

## L'edificiu
Alzáu sobre'l bulevar de Anspach ente 1868 y 1873 según los planos del arquiteutu Lleón-Pierre Suys, l'edificiu de la Bolsa incluyir nel programa de saneamientu ambiental y embellecimiento de la ciudá, abovedamiento del ríu Senne y la creación de bulevares nel centru de Bruxeles. En plena espansión económica, esti edificiu pimpanu vinu a responder a la necesidá esencial d'un sitiu onde realizar les transaiciones comerciales. Ocupa l'allugamientu del antiguu mercáu de la mantega, que de la mesma se llevantaba sobre los restos del antiguu conventu de recoletos. L'edificiu eclécticu xune grandor y fantasía, y combina elementos d'estilu neorrenacentista y Segundu Imperiu, con una esplosión d'adornos y escultures d'artistes famosos como un mozu Auguste Rodin.

## Ver tamién
* Euronext
* Euronext 100

## Referencies

## Enllaces esternos
Bolsa de Budapest

La **Bolsa de Budapest** ye relativamente nueva y ye la principal bolsa de valores d'Hungría. Anque yá esistía una bolsa en Budapest en 1864, foi cerrada tres la formación de la República Soviética Húngara depués de la Segunda Guerra Mundial.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bolsa de Bulgaria

La **Bolsa de Bulgaria** (en búlgaru: *Българска фондова борса – София*) alcuéntrase en Sofía, la capital de Bulgaria. Foi fundada'l 15 d'abril de 1914 y suspendida tres la Segunda Guerra Mundial y la formación de la República Popular de Bulgaria. Tres la cayida del gobiernu comunista, retomó les sos operaciones en 1991.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial
Bolsa de Xipre

La **Bolsa de valores de Xipre** (n'inglés: *Cyprus Stock Exchange*, en griegu: *Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου* o ΧΑΚ) ye la bolsa asitiada en Nicosia sobre la islla de Xipre. Empezó a operar el 29 de marzu de 1996.

## Referencies

El so sitiu internet
Información n'inglés sobre esta beca
Bolsa de Copenḥague

La **bolsa de Copenḥague** (, ) ye un mercáu internacional para aiciones, bonos, bonos del tesoru, monedes, contratu de futuros futuros financieros y opciones danés. Ye tamién una de les bolses de valores del OMX, que foi fundáu en 2003 y dende febreru de 2008, ye parte del Grupu NASDAQ OMX.

## Antecedentes y estructura
El mercáu de valores foi convertíu en compañía llindada en 1996 nuna proporción del capital emitíu 60-20-20 ente miembros, tenedores d'aiciones y tenedores de bonos. En 1997 el FUTOP Clering Center A/S, el mercáu de derivaos danés, convertir nuna subsidiaria dafechu de la bolsa de Copenḥague. En 1998, la bolsa de Copenḥague y la bolsa d'Estocolmu formaron l'Alianza NOREX, un pasu pal establecimientu d'un mercáu de valores nórdicu. La sesiones de normal son ente les  y les  tolos díes sacante sábados, domingos y festivos declaraos con antelación.

## Índices de la bolsa de Copenḥague
El C20 Index, un índiz de mercáu ponderáu entiende 20 empreses daneses catalogaes blue chip, llanzada pal intercambiu comercial de futuros y opciones (miembros del C20 inclúin el Grupu A.P. Møller-Mærsk). El KFX Index entiende empreses en crecedera nos sectores médicu, telecomunicaciones, bioteunoloxía, y teunoloxíes de la información nos mercaos bursátiles KVX Growth Market. El KAX Index inclúi tolos valores de la bolsa, y foi introducíu en 2001 pa remplazar l'antiguu índiz equivalente. Cumple cola Norma de Clasificación Industrial Global desenvuelta por Morgan Stanley Dean Witter y Standard & Poor's.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu web oficial
*Grupu OMXp
OMX Copenhague 20

**OMX-C20 (OMX Copenhague 20)** ye'l principal índiz bursátil de la Bolsa de Copenhague (Dinamarca) que ta formáu polos 20 valores col mayor volume de negociación, tamién llamáu OMX 20.

Representar cola lletra C que da significáu a Copenhague pa estremase de los principales índices OMX Helsinki 25 (OMX-H25) de la Bolsa de Ḥélsinki (Finlandia) y l'índiz OMX Stockholm 30 (OMX-S30) de la Bolsa d'Estocolmu (Suecia).

## Composición

La composición del índiz a 1 de febreru de 2016 ye la siguiente:

## Referencies
Xetra

**XETRA** (del inglés *E*'x**change **E**lectronic **Tra*'ding*) ye la plataforma electrónica de negociación de la Bolsa Alemana (Deutsche Börse), con base en Frankfurt (Alemaña). Foi creada pola Bolsa de Frankfurt (*Frankfurt Stock Exchange*) en payares de 1997. Ye un sistema carauterizáu pola so elevada tresparencia, flexibilidá y lliquidez.

Al traviés del sistema XETRA axústase más del 90% del volume de los valores del DAX y más de 16.000 valores, tanto aiciones como warrants.

## Referencies

## Enllaces esternos
Bolsa de Ḥélsinki

La **Bolsa de Ḥélsinki** (en finés: *Helsingin pörssi*) (OMXH; oficialmente *NASDAQ OMX Helsinki* dende 2008) ye una bolsa de valores alcontrada na ciudá de Ḥélsinki, Finlandia. Dende'l 3 de setiembre de 2003 ye parte d'OMX y el so principal índiz ye'l OMX-H25.

## Historia
La Bolsa de Ḥélsinki vio la so primer transaición el 7 d'ochobre de 1912. Dende entós permaneció como una asociación financiera llibre, hasta 1984, cuando se convirtió nuna cooperativa operada na so mayoría por banqueros, comerciantes, otres compañíes y asociaciones.

El 1 d'abril de 1990 la bolsa adoptó un sistema dixital: HETI (Sistema Automáticu de Comerciu ya Información de la Bolsa de Ḥélsinki, poles sos sigles en finés), que reemplazaba al tableru electro-mecánicu introducíu antes de 1935.

La cooperativa pasó a ser una compañía de responsabilidá llindada (*Helsingin Arvopaperipörssi*) na seronda de 1995, y remaneció con un gran númberu d'accionistes a principios de 1997. Mientres 1997 y 1998, la bolsa convertir en *HEX*. En payares de 1998, HEX xunir a *Arvopaperikeskus* pa formar Helsinki Exchanges Group Plc, entós camudóse'l nome de la bolsa al de *HEX Plc* na primavera de 2001. 

El 3 de setiembre de 2003, HEX Plc xunir con OM AB, propietariu de la Bolsa d'Estocolmu, pa convertise en OM HEX. Un añu dempués la compañía camudó'l nome pol de OMX. 

## Índiz de compañíes na Bolsa de Ḥélsinki
De siguío llístense les empreses que coticen na Bolsa de Ḥélsinki.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial n'inglés
Bolsa d'Iraq

La **Bolsa d'Iraq** (ISX) antes conocida col nome de *Bolsa de Bagdag* ye la única bolsa de valores del país. Alcuéntrase en Bagdag. 

La Bolsa de valores iraquina entamó a operar en xunu de 2004. Opera baxo la supervisión de la Comisión de Valores Iraquina, una comisión independiente creada pola U.S. Securities and Exchange Commission o la Comisión de títulos financieros y bursátiles d'EE. XX.

## Ver tamién
* Economía d'Iraq

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiy web oficial (inglés y árabe)
Bolsa d'Italia

La **Bolsa Italiana** (**Borsa Italiana S.p. A.**), asitiada en Milán, ye la principal bolsa de valores d'Italia. Fundar en 1808 y atópase n'operaciones dende'l 2 de xineru de 1998.
La so capitalización bursátil ye de 669 mil millones d'euros y el so volume añal ye de 607 mil millones d'euros (2016)

## Índices bursátiles de la Bolsa Italiana
Los principales índices de la bolsa italiana son:

* El FTSE MIB, un índiz bursátil ponderáu qu'inclúi les 40 mayores compañíes del mercáu que representen 10 sectores económicos;
* El FTSE Italia All-Share, que cubre toles compañíes italianes d'esti mercáu y delles estranxeres.

Otros índices inclúin el FTSE Italia Mid Cap, FTSE Italia Small Cap, FTSE Italia Micro Cap, FTSE Italia STAR y el FTSE AIM Italia.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Bolsa Italiana
Euronext Lisboa

**Euronext Lisboa** ye la bolsa de valores de Lisboa y pertenez al grupu NYSE Euronext. Enantes yera conocida como Bolsa de Valores de Lisboa y Porto.

## Ver tamién
*NYSE Euronext
*PSI-20
* Euronext 100

## Referencies

## Enllaces esternos
*Sitiu oficial
Bolsa d'Islandia

La **Bolsa d'Islandia** (), tamién denomada **NASDAQ OMX Iceland** o **ICEX**, foi establecida en 1985 como una empresa conxunta (joint venture) ente dellos bancos y firmes de negociu de bolses (brókers) por iniciativa del Bancu Central d'Islandia. El negociu de la bolsa empezó en 1986 cola comercialización de bonos del gobiernu, y la comercialización d'aiciones empezó en 1990. La comercialización d'aiciones creció rápido dende entós. Una amplia variedá d'empreses tán llistaes na bolsa, incluyendo firmes de distribución minorista, pesca, tresporte, bancos, seguros y otros sectores. Debíu al pequeñu tamañu de la economía islandesa, munches de les empreses llistaes nel ICEX son relativamente pequeñes y de poca lliquidez.

Tol intercambiu y comercialización de bonos islandeses, aiciones y fondos mutuos tienen llugar nel ICEX. Bonos y aiciones son axustaos regularmente, anque la so lliquidez ye pequeña en comparanza con otres bolses. Nel mercáu nun hai llistáu nengún fondu. Dende la so fundación, el ICEX utilizó dellos sistemes electrónicos. Dende 2000, utilizó'l sistema SAXESS de l'alianza NOREX, que dexa'l llistáu cruciáu d'aiciones de les bolses de los países nórdicos. Nenguna compañía estranxera cotiza direutamente nel ICEX, una y bones el pequeñu tamañu y poca lliquidez del mercáu fai esi movimientu redundante. Conversamente, unes poques firmes islandeses fueron llistaes nel estranxeru, incluyendo DeCODE. Bonos feroeses fueron llistaos en nome del Mercáu de Valores Feroese (Virðisbrævamarknaður Føruque) en payares de 2003, y dende avientu de 2007 cuatro remanes feroeses fueron llistaes na bolsa nórdica OMX(*OMX Nordic Exchange*) n'Islandia. 

Dende'l 1 de xineru de 1999, el ICEX operó como una compañía privada, propiedá de les firmes cotizaes (29%), robles miembros (29%), el Bancu Central d'Islandia (16%), fondos de pensiones (13%) y l'Asociación de Pequeños Inversores (13%).

El ICEX aceptó ser adquirida pol so rival OMX Nordic Exchange el 19 de setiembre de 2006. Páll Harðarson ye l'actual presidente de la bolsa. 

El 6 d'ochobre de 2008, l'Autoridá Islandesa de Supervisión Financiera decidió temporalmente suspender la cotización de los preseos financieros emitíos en mercaos regulaos poles sociedaes Glitnir, Kaupthing Bank, Landsbanki, Straumur Investment Bank, Spron y Esista. Cuando la bolsa reabrió'l 14 d'ochobre, el índiz bursátil de referencia cayó sobre un 76%.

## Llista de compañíes del ICEX
De siguío amuésase una completa llista de les compañíes que tán litadas na bolsa d'Islandia (a 31 de marzu de 2012)

*Atlantic Airways
*Atlantic Petroleum
*BankNordik
*Hagar
*Icelandair Group
*Marel
*Nýherji
*Össur
*Vodafone
*Eimskip
*Reginn

## Ver tamién
*Bolses de valores
*Crisis financiera n'Islandia de 2008-2009

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web oficial (n'inglés)
* Información financiera de NasdaqOMX
Bolsa de Luxemburgu

La **bolsa de Luxemburgu**  ye una bolsa de valores basada na ciudá de Luxemburgu, al sur de Luxemburgu.

La bolsa asítiase na *Boulevard Joseph II*. El presidente del conseyu d'alministración ye Frank Wagener y el presidente del comité executivu y CEO ye Robert Scharfe.

La bolsa tien sesiones de preapertura de 07:15am a 09:00am y un periodu normal de sesiones de 09:00am a 05:35pm tolos díes de la selmana sacante sábados, domingos y festivos declaraos pol mercáu bursátil con antelación.

## Bonos
Especialízase principalmente na cotización de bonos financieros internacionales, nel qu'ocupa'l primer llugar n'Europa, con 32.933 títulos de delda llistaos nel mercáu bursátil en 2008. La bolsa de Luxemburgu foi la primer bolsa en cotizar Eurobonos, cola emisión de bonos de la italiana Autostrade en 1963, y, hasta día de güei, Luxemburgu caltuvo una posición dominante na cotización de bonos europeos, con aproximao'l 60% de los bonos internacionales n'Europa siendo llistaos nel mercáu luxemburgués. Cincuenta países listan a lo menos parte del so delda soberana en Luxemburgu, ente que Luxemburgu ye tamién un mercáu pa delda del BERD, la Comisión Europea, el Bancu Européu d'Inversiones, y el Bancu Mundial.

## Aiciones
El principal índiz de valores de la bolsa de Luxemburgu ye'l llamáu LuxX Index, que ye un índiz ponderáu de los diez títulos de mayor valor por capitalización de mercáu de cotización llibre. L'índiz foi afitáu en 1000 puntos el 4 de xineru de 1999: el primer día de negociación del mercáu dempués de que Luxemburgu adoptara'l euru.

## Historia
Una llei pal establecimientu d'un mercáu de valores en Luxemburgu foi aprobada'l 30 de xineru de 1927. La compañía foi constituyida como *[[Sociedá Anónima]] de la Bolsa de Luxemburgu* el 5 d'abril de 1928, con una emisión inicial de 7.000 aiciones, caúna valoraes en 1000 francos.

En payares de 2000, entró nun alcuerdu con Euronext.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu web de la bolsa de Luxemburgu
* y-file.lu - Plataforma segura de tresmisión de la bolsa de Luxemburgu y filiales
* (en francés) Estatutos de la bolsa de Luxemburgu
Bolsa de Malta

La **Bolsa de Malta** (*Borza ta' Malta* en maltés, *Malta Stock Exchange* n'inglés) ye la única bolsa de Malta. Ta allugada en La Valeta, nuna antigua capiya militar sobre'l puertu de la ciudá.

La Bolsa empezó la so actividá en 1992, en siendo creada por una llei de 1991, y ye pequeña pero bien activa. Ta dirixida por un Conseyu, encabezáu por un Presidente, que ye'l responsable d'aceptar les solicitúes de cotización bursátil y supervisar que les empreses representaes en bolsa cumplen les sos obligaciones.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial de la Bolsa de Malta  (n'inglés)
Bolsa d'Oslu

La **Bolsa d'Oslu** (en noruegu: *Oslo Børs*) ye una bolsa de valores alcontrada n'Oslu, capital de Noruega.

Foi fundada en 1819 p'axustar barcos, monedes estranxeres, productos y otros bienes. En 1881 la Bolsa de Valores d'Oslu empezó a axustar aiciones. 

Dende 1999, ye dafechu electrónica y dende 2001 la Bolsa de Valores d'Oslu ye una empresa de capital abiertu.

L'OBX, una rellación de les 25 compañíes abiertes de Noruega que los sos acciones tienen mayor lliquidez, ye'l índiz financieru más importante de la Bolsa de valores d'Oslu.

Les sociedaes anónimes noruegues y les empreses estranxeres equivalentes pueden solicitar que les sos acciones coticen na Oslo Børs o Oslo Axess.

Depende de la mesma empresa'l solicitar l'almisión a cotización, pero la empresa tien de cumplir colos requisitos aplicables, qu'inclúin el númberu de propietarios (rangu), númberu d'acciones, valor de mercáu ya historial. 

Pa ser incluyíu na llista, l'intercambiu inclúi requisitos estrictos sobro'l tratamientu de la información confidencial. 
Les empreses que cumplen colos requisitos necesarios pa cotizar en bolsa pueden aportar muncho más fácilmente al capital por aciu emisiones d'acciones. 

Lóxicamente munchos inversores solo inverten en valores que coticen nuna bolsa de valores, porque les sos acciones son más fáciles de vender.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina oficial
Public company

En dellos países de fala inglesa, una ***public company*** (lliteralmente ) o ***publicly traded company*** (espresión dacuando traducida al castellán como 'empresa de capital abiertu') ye un tipu d'empresa autorizada a ufiertar a la venta les sos títulos valores (aiciones, bonos, etc.) al públicu al traviés d'una bolsa de valores o bien, dacuando, al traviés del mercáu extrabursátil. Dende esti puntu de vista, equivaldría a lo que se conoz nel Derechu continental como sociedá anónima. Esta manera de consiguir el so financiamientu les diferencia netamente d'aquelles empreses privaes que, por razones d'oportunidá, tamañu o estructura de capital, nun utilicen dichos mercaos.

Esti tipu d'empresa nun se debe confundir con una empresa pública puramente dicha, que ye aquella que'l so propietariu ye l'Estáu.

## Ver tamién
* Dominiu públicu
* Privatización
* Sociedá anónima
* Sociedá de responsabilidá llindada
* Valor (finances)

## Referencies
Euronext Paris

**Euronext Paris** (enantes **Bolsa de París**) ye'l principal mercáu de valores de Francia creáu en 1724.

## Historia
Históricamente, les actividaes d'intercambiu de valores tuvieron asitiaes en diversos puntos de la xeografía parisina como la *rue Quincampoix*, la *rue Vivienne* (cerca del Palaciu Real), o la parte trasera de la Ópera Garnier. A principios del sieglu XIX, les actividaes de la bolsa de París fueron establecíes nel Palaciu Brongniart, o Palaciu de la Bolsa (Edificiu construyíu pol arquiteutu Alexandre-Théodore Brongniart).

Dende la segunda metá del sieglu XIX, la Bolsa de París ta operada pola *Compagnie des agents de change*, dirixida polos miembros qu'escueye'l conseyu sindical d'axentes de bolsa. El númberu de participantes nos procesos de formación de precios y tipos de cambéu nes distintes árees de la bolsa yera llindáu. Nel casu de los corredores de bolsa (*agents de change*) yeren alredor de 60. El *agent de change* tenía de ser un ciudadanu francés, ser nomáu polos corredores del so estáu, ser aprobáu pol Ministru de Finances y yera nomáu pol Presidente de la República. Oficialmente, los axentes de bolsa nun podíen contratar aiciones por sigo mesmos, yeren puramente intermediarios.

## Índices bursátiles de Euronext París
* CAC 40
* CAC Next 20
* CAC Mid 60
* CAC Small
* CAC Mid&Small
* Euronext 100
* IT.CAC
* IT.CAC20
* SBF 80
* SBF 120
* SBF 250

## Ver tamién
* Euronext

## Referencies

## Enllaces esternos
Bolsa de Metales de Londres

La **Bolsa de Metales de Londres (LME)** ye'l mayor mercáu del mundu n'opciones y contratos a futuru de metales non ferrosos con contratos altamente líquidos. La LME tien anguaño un volume de ventes cimeres a US$8,500 mil millones añales. La LME ta asitiada en Finsbury Square 10, Londres.
## Historia del LME
Los oríxenes de la LME remontar a 1571 cuando los comerciantes de metales empezaron a realizar transaiciones sobre bases regulares. Sicasí, foi en 1877 que formaron la Compañía del Mercáu y del Intercambiu de Metales de Londres como un resultáu direuta de la revolución industrial de Gran Bretaña del sieglu XIX, esto condució a un aumentu masivu nel consumu de metales nel Reinu Xuníu, que riquió la importación d'enormes volúmenes de metales del estranxeru.
Los comerciantes empezaron a satisfaer la demanda de metales nel mercáu de metales onde s'axustaba a futuru pa protexese contra riesgos vendiendo metales como contratos a plazu. La LME foi formada pa traer orde a esta actividá col establecimientu d'un solu mercáu, reconociendo les dómines d'axustar y especificación estandardizado pa los contratos.

## Contratos de LME
Los contratos a plazu del LME dexen que los productores, los fabricantes, los comerciantes y los consumidores asegurar contra los riesgos de variación de precios. La LME axusta anguaño ocho metales, dos plásticos y un índiz que toma los seis metales primarios. Los ocho contratos de los metales de la LME son: grau A de cobre, aluminiu primariu, plomu estándar, níquel primariu, estañu, cinc especial del altu grau, aleación d'aluminiu y aleación d'aluminiu especial norteamericanu (NASAAC). Los contratos de los plásticos de la LME son el polypropyleno (PP) y el polietileno llinial de la baxa densidá (LL).

## Funciones de la Bolsa de Metales de Londres
La Bolsa de Metales de Londres apurre'l foru global pa tolos que deseyen remanar el riesgu de los movimientos futuros del preciu en metales y plásticos non ferrosos.
El material axustáu na LME, que cumple rigorosos estándares calidable, ye depositáu n'almacenes aprobaos alredor del mundu de cuenta que'l material pueda camudar de manes - pero en realidá la mayoría de los contratos efectuar ensin qu'eso asoceda.
Los precios publicaos na LME son consideraos como una representación verdadera de la ufierta y la demanda pol sector comercial ya industrial en tol mundu.

## Ver tamién
*Mercáu de materies primes

## Referencies

## Enllaces esternos
* Páxina web oficial (n'inglés)
* '''Tergeste Trading Corp.''' Sitiu pa comercialización de "Commodity", "Documentos Financieros" y "Inversiones de Capital 2 (n'Inglés con traducción a los principales idiomes)