Kim Il-sung

**Kim Il-sung** (treslliteráu tamién como **Kim Il Sung**; hangul 김일성, hanja 金日成; pronunciación coreana /ki.mil.s͈ɔŋ/) foi'l xefe d'Estáu de la República Democrática Popular de Corea (Corea del Norte), dende la fundación del Estáu norcoreanu en 1948 hasta la so muerte en 1994. Pente esos años, desendolcó un ferreu sistema políticu de corte comunista, aunque adautao a la idiosincrasia norcoreana y a la so propia visión personal, afitada na nomada ideoloxía Juche. Tres de la so muerte, foi nomáu "presidente eternu" de Corea del Norte. Los cabudaños de nacimientu y muerte de so, son fiestes nacionales nel país.

### Biografía
Il-sung nació como Kim Sŏng-ju el 15 d'abril de 1912, nuna familia campesina y probe. Yera'l mayor de tres hermanos. Al mesmu tiempu, la historiografía norcoreana atribúi-y una ascendencia de revolucionarios y heróicos lluchadores pola llibertá y la xunidá de Corea.

Kim Ung U, buelu del nomáu "Gran Líder", encabezara a mediaos del sieglu XIX a los rebeldes de Pyongyang escontra un barcu de pirates que pretendíen saquear la ciudá. Kim Hyŏng-jik, so padre, formó en 1917 l'Asociación Nacional Coreana, una de les mayores fuercies d'oposición a los invasores xaponeses.

Il-sung medró pente l'arguyu patriu de la Asociación Nacional Coreana de so pa y los aires de revolución de les vecines Rusia y China. Dende mozu, ocupó cargos de responsabilidá n'estremaes formaciones rebeldes coreanes, y la so personalidá y populismu afitáronlu como líder revolucionariu.

Con esi pedigrí atribuío polos haxógrafos norcoreanos, Kim Il-sung tendría'l destín d'alloriar a les mases.

Lideró les fuercies coreanes sofitaes pola Xunión Soviética pente la Segunda Guerra Mundial escontra Xapón. 

Dempués de la dixebra de la península de Corea (la metá norte embaxo l'auspiciu soviéticu y la metá sur controlada pola coalición aliada), Kim Il-sung foi designáu como presidente de la República Democrática Popular de Corea en 1948. 

### Consolidación nel gobiernu
El 25 de xunu de 1950, Kim Il-sung entama un ataque escontra la República de Corea (Corea del Sur), col enfotu de "lliberala" del control de los Estaos Xuníos y unificar la península coreana. La guerra desenvolvióse hasta l'armisticiu de 1953, afitando unes llendes provisionales ente les dos "corees" a lo llargo del Paralelu 38.

L'armisticiu foi presentáu a la población norcoreana como una "victoria" sobre l'invasor americanu, y marca l'aniciu del desendolcu de la cadarma estatal norcoreana, basada nel sofitu económicu y teunolóxicu soviéticu y de China y políticu del comunismu internacional.

### Desarrollu económicu
Pente les décades de 1960 y 1970, Kim Il-sung supo rodiase de fieles conseyeros al tiempu que separtaba a los menos afayaízos pal so proyeutu con dos reformes nel aparatu gubernamental en 1956 y 1967. Trataba asina d'afitar el so proyeutu de "paraísu de los trabayadores".

La economía conoz nestos años un gran espoxigue con importantes inversiones na industria pesada y enerxética, na minería y na teunoloxía, siempres al serviciu d'un exércitu descomunal. El desarrollu tien el so reflexu nel urbanismu, y Pyongyang reaparez como una gran urbe de carácter racionalista, inspirada nes grandes ciudaes de la Siberia soviética. Grandes edificios, mausoleos y monumentos, cumplen al tiempu el so papel de motor económicu y propagandísticu. Ye la época na que Kim Il-sung algama les máximes cotes de popularidá poles sos bones rellaciones col mundu "comunista". Los sos logros son asoleyaos enforma pola maquinaria de propaganda prosoviética n'Europa y América. Kim Il-sung desendolca entós el cultu a la personalidá, ye la época en que finxen el términu "Gran líder" (en coreanu: 위대한 수령) pa referise al presidente. Ye tamién el tiempu en que pasa a participar na vida pública el so fiu Kim Jong-il, el "Queríu líder", dempués presidente de l'Asamblea Popular Suprema norcoreana.

### Etapa cabera
A mediaos de la década de 1970, les rellaciones cola Xunión Soviética y China entamen a esmolecer. Kim Il-sung asoleya la so visión del comunismu cola ideoloxía Juche y promueve una nueva constitución pa la República, qu'entra en vigor en 1972.

Al tiempu que medra la estructura propagandística interna nel país, el "Gran Líder" entama a allanar el camín pala so socesión. Kim Jong-il gana protagonismu mientres que so pa derrocha una imaxe d'home afable, de xefe paternal de la revolución coreana.

Na política esterior, Kim Il-sung caltuvo la tensión cola metá sur de Corea. Ye pente los años 80 cuando entama'l desendolcu d'un ensame d'instalaciones nucleares. Éstes, tres de la caída del bloque soviéticu nel entamu la década de 1990, van ser ximelgaes pol gobiernu de Kim Il-sung como amenaza disuasoria que desemboca na primer crisis nuclear d'importancia na península.

En plena crisis nuclear, Kim Il-sung muerre d'un infartu. Yera'l 8 de xunetu de 1994 y el so fíu, Kim Jong-il, asume la xestión de la crisis no que foi l'entamu d'una etapa crítica pa l'estáu norcoreanu.

Kim Il-sung foi sepultáu nel mausoléu Kumsusan, na redolada de Pyongyang.

### Vida personal
Kim Il-sung casóse dos vegaes. La so primer muyer foi Kim Jong-suk, que morrió en 1949, madre de Kim Jong-il y Shura Kim o Kim Pyong Il, que morrió n'accidente.

Kim Il-sung casóse por segunda vegada con Kim Song-ae en 1962, cola que tuviere cuatro fíos. Además, delles fontes atribúin a Kim Il-sung un fíu bastardu, Kim Hyŏn-nam, nacíu en 1972, y Jang Hyun, adoptáu pola hermana de Kim Jong-il, Kyung-Hee.

### Referencies

## Enllaces esternos
* Biografía oficial  (n'inglés)