Ríu Ucayali

El **ríu Ucayali** ye unu de los principales ríos de Perú, xuniéndose col ríu Marañón y, forma'l ríu Amazones. El ríu Ucayali escurre pola aguada oriental de los Andes peruanos, na parte central del país. Tien un llargor de 1771&nbsp;km, anque considerando les sos fontes más alloñaes (Tambo, Ene y Apurímac) algama los 2801&nbsp;km.

El ríu da nome a la rexón Ucayali.

## Xeografía

El ríu Ucayali naz nel departamentu de Ucayali, na confluencia del ríu Tambo (159&nbsp;km) y el ríu Urubamba (862&nbsp;km), na aguada oriental andina. Flúi en nidia rimada escontra'l norte del país hasta xuntase col ríu Marañón, dando dambos nominalmente orixe al ríu Amazones.

El Ucayali considérase anguaño la cabecera principal del ríu Amazones. Tien 1771&nbsp;km de llargor, de los que'l 80% son navegables por embarcaciones d'hasta trés mil tonelaes, pero coles sos fontes algama un llargor total de 2&nbsp;801 quilómetros, dende la fonte del Apurímac, nel neváu Mismi, hasta la confluencia del Ucayali y el Marañón:

* ríu Apurímac: 690&nbsp;km;
* ríu Ene: 180,6&nbsp;km;
* ríu Tambo: 158,5&nbsp;km;
* ríu Ucayali: 1771&nbsp;km, dende la confluencia del Tambo hasta la confluencia col Marañón.

Los afluentes más importantes son el ríu Cohenga, el ríu Tahuania, el ríu Sheshea, el ríu Tamaya (310&nbsp;km), el ríu Tapiche (448&nbsp;km), el ríu Pachitea (393&nbsp;km) y el ríu Aguaytía (379&nbsp;km). 

Los sos principales puertos tán nes ciudaes de Puerto Atalaya, xusto na so nacencia (confluencia Tambo y Urubamaba, con más de 10&nbsp;000 habitantes en 2005), Pucallpa (la capital del departamentu de Ucayali y de la provincia de Coronel Portillo, que cuntaba con más de 150&nbsp;000 hab. en 2007), Contamana (17&nbsp;000 hab.) y Requena, na desaguada del Tapiche.

La corriente cuerre 5-6&nbsp;km/h y siempres puede atopase una canal de 20 a 50&nbsp;m d'anchu con una fondura mínima de 1,5&nbsp;m. Hai cinco malos pasos, por cuenta de la acumuladura d'árboles y balses de madera. Dacuando cayen roques enormes de los montes y deposítense nel calce, provocando grandes remolinos. El so anchor varia ente los 400-1200&nbsp;m, por cuenta de la gran cantidá d'islles.

Nel ríu Ucayali atópase'l delfín del Amazones, la llondra xigante y el manatí amazónicu, que son más abondosos nel tramu de la Reserva Nacional Pacaya Samiria (20.800&nbsp;km²). Ye una amplia zona protexida dende 1982, agües enriba de Nauta, d'una zona de l'Amazonia inundable (ecosistema conocíu como *[[Monte de várzea|várzea]]*), la más estensa del Suramérica, y que por cuenta de ello foi designada sitiu RAMSAR en 1986.

## Historia

El ríu Ucayali llamóse primero *San Miguel* y de siguío *Ucayali*, *Ucayare*, *Poru*, *Apu-Poru*, *Cocama* y *ríu de Cuzco*. Perú realizó munches espediciones, costoses y hábilmente realizaes, de reconocencia de la rexón del Ucayali. Una d'elles (1867) afirmó que llograría algamar un puntu a unos 380 quilómetros de Lima, y el pequeñu vapor *Napo* llogró abrir camín poles violentes corrientes hasta 124&nbsp;km agües enriba de la confluencia col ríu Pachitea, hasta'l ríu Tambo, a 1240&nbsp;km de la confluencia del Ucayali cola Amazones. El *Napo* llogró depués remontar la caña del Urubamba 56&nbsp;km agües enriba de la so unión col Tambo, hasta un puntu a unos 320 quilómetros al norte del Cuzco.

El restu del Urubamba, como foi amosáu por Bosquet en 1806 y Castelnau en 1846, taba atayáu por cascaes, petones y una tremera d'otres torgues pa la navegación. Torres, quien esploró l'Altu Ucayali pal gobiernu peruanu, dio un llargor de 299&nbsp;km, a cuntar dende la desaguada del Pachitea hasta l'encruz de los ríos Tambo y Urubamba.

## Ver tamién
* Ríu Amazones
* Provincia de Ucayali 
* Departamentu de Loreto
* Llaguna Chioa

## Referencies

## Enllaces esternos
* Tapiche Ohara's Reserve
* Saleando pol Ucayali