Sombreru

Un **sombreru** ye una prenda de vistir que s'utiliza específicamente pa cubrir la cabeza, yá sía del sol, el fríu o inclusive marcar l'estatus social del portador. El términu sombreru modificóse, convirtiéndolo nun términu específicu pa designar al accesoriu que tien una ala alredor de la copa.

## Historia y oríxenes
Los primeros sombreros tienen los sos oríxenes nos imperios antiguos, nel Antiguu Exiptu yá s'utilizaben diversos tipos de tocaos, pero unu de los más- reconocíos antecedentes del sombreru foi'l gorru frigio, un sombreru d'orixe frigio que foi utilizáu polos griegos pa simbolizar que tou aquel que lo portara yera un esclavu al que se-y otorgara la so llibertá. En Grecia tamién surdieron el *Pilleus* y el *Petasus*, siendo'l petasus el primer sombreru que tenía ala. 

El sombreru surde como una necesidá pa protexese del sol y l'agua, principalmente ente la comunidá productora. Los primeros sombreros yeren fabricaos principalmente de fieltru y de llana. Los sombreros de los antiguos yeren xeneralmente blancos como lo reparamos en munchos vasos pintaos que nos queden de l'antigüedá. Sófocles fai apaecer a Ismena la más nueva de les fíes d'Edipo afatada con unu d'estos sombreros cuando escapándose de Tebas foi a Atenes a xuntase col so padre. 

En tiempos de Carlos VI de Francia empezaron a usase sombreros nel campu. Nel de Carlos VIII introducióse'l so usu nes ciudaes pero tan solo en tiempu d'agua. Nel reináu de Lluis XI yá se xeneralizaren más y llevábense en tou tiempu estendiéndose'l so usu a les naciones vecines. Consta que Carlos IV de Francia llevaba sombreru de castor al faer la so entrada en Rouen en 1494. Esti sombreru taba forráu de terciopelu carmesí y llevaba nel remate una borla de filo d'oru.

Los grandes empezaron depués a usalos guarníos de plumes, gordones y otros adornos mientres el cleru y la plebe siguíen llevando capiyes o capirotes. Más palantre, l'usu del sombreru foi xeneralizándose variando la forma según la dómina. A principios del sieglu XX usábase comúnmente en tol mundu civilizáu. El so usu atópase en retrocesu dende entós.

## Partes

Un sombreru puede constar o non de los siguientes elementos.

* **Corona o copa**: Ye la parte cimera del sombreru que s'afai a la forma del craniu, llindando la so circunferencia. Ésta puede tener distintes formes, regularmente redonda, cónica o truncada. 
* **Cantu o ala**: Ye la parte del sombreru que consta d'una superficie que percuerre la circunferencia del sombreru, cumple la función de protexer al usuariu de los rayos solares. El términu ala tamién ye aplicáu a la parte llateral de dellos sombreros como'l chullo y el ushanka, que tien la finalidá de protexer o cubrir les oreyes del fríu.
* **Banda nidia**: Ye la parte interna del sombreru, regularmente fecha de materiales bien nidios qu'entra en contautu direutu col craniu del usuariu y que tien la finalidá d'afaer correutamente'l sombreru a la cabeza y detener el sudu.
* **Banda del sombreru, Toquía o Petrina**: Ye la cinta o adornu que s'asitia alredor de la copa, ente la corona y el cantu. Sirve pa da-y forma al sombreru o como simple ornatu.
* **[[Visera|Visera o ala frontera]]**: Ye la superficie frontera de ciertos tipos de sombreros que sirve pa bloquiar los rayos solares. Ye frecuentemente atopada como un elementu común en gorres militares y les populares gorres de béisbol.
* **[[Barbiquejo (prinda)|Barbiquejo]]** Cinta pa suxetar el sombreru al cazu, especialmente pa los sombreros de trabayu y militares.

## Tipos

## Ver tamién
* Gorra
* Tocáu

## Referencies

## Enllaces esternos