Ríu Min

El **ríu Min** () ye un llargu ríu qu'escurre pel centru de la provincia de Sichuan de la República Popular China. Trátase de la cabecera septentrional del ríu Yangtsé (*Chang Jiang*), que nominalmente naz na ciudá de Yibin (宜宾) na confluencia del Min y el ríu Jinsha. El Min tien un llargor de 735 quilómetros y drena una amplia cuenca d'unos 140000 km², mayor que países como Grecia o Nicaragua.

## Xeografía

El ríu Min flúi polo xeneral en direición sur. Empecipiar nel norte de la provincia de Sichuan, onde la so cuenca ta llindada pelos montes Qionglai, nel oeste, y los montes Min, nel este. Nel so cursu alto llega al Llagu Diexi, un banzáu natural formada pol terremotu de Diexi de 1933 (solamente 3,5 km²). Sigue escontra'l sur, recibiendo al Heishui y al Shaotang, pela derecha, y depués llega a la ciudá de Xuanko (12000 hab.), onde se produció'l terremotu de Sichuan de 2008 (que causó más de 70000 muertes en toa China). 

Namás pasar Xuanko, tres una vuelta escontra l'este, el ríu abandona los montes Longmen y enfusar na llanura de Sichuan, cerca de la ciudá de Dujiangyan (unos 600000 hab. en 2003 na ciudá condáu). Nesti tramu atopa la moderna presa de Zipingpu (2002-06) y pocu más embaxo l'antiguu sistema de regación de Dujiangyan, que foi empezáu nel sieglu III a. de C. y de cutio ampliáu y ameyoráu ya inda en serviciu.

El sistema de regación estrema'l calce en dellos distributarios, como los ríos Baitao, Jian'an y Bojiang, que sirvíen y sirven pa prevenir hinchentes y irrigar l'amplia llanura en redol a la importante ciudá de Chengdu, la capital de la provincia de Sichuan (3972509 hab. en 2007). El ríu Min sigue'l so escurrir escontra'l sur, dexando Chengdu a la izquierda y llegando a la ciudá de Xinjin (con unos 290000 hab. en 1999). Nesta ciudá recueye a dellos afluentes de llanura, como los ríos Xihe, Xiejiang, y nuevos distributarios, como los ríos Nanhe y Pujiang. 

Sigue'l so aldu sur, recibiendo al Fuhe pela esquierda, y depués sale de la llanura ente unos revueltes y recodos pa llegar a una nueva llanura, la de la ciudá de Lesan. Equí recibe pela derecha al so principal afluente, el llargu ríu Dadu, de 1 155 km, que ye más llargu que'l mesmu ríu Min y qu'en puridad, el so ramal debería de ser el cursu altu del Min, una y bones el llargor total del Dadu más el tramu del Min ente Leshan y l'entamu del Yangtsé ye mayor que'l llargor del Min en sí, polo que según el criteriu de llargores, sería'l cursu cimeru del Min el que debería de ser afluente del sistema fluvial Dadu-Min inferior.

Sigue'l ríu'l so lentu escurrir, con curves y meandros y delles islles de gran tamañu nel calce. Recibe, pela derecha, primero al curtiu ríu Muxi y depués al Mabian, y, pela derecha, al pequeñu Yuexi. Xunir al ríu Jinsha pela esquierda, na ciudá de Yibin, pa dar llugar oficialmente a la nacencia del ríu Yangtsé.

El nome nun tien de confundir se col del ríu Min de Fujian, que s'escribe 闽江.

## Bioloxía
Una encuesta realizada pol biólogu Deng Qixiang atopó que namái 16 de les 40 especies rexistraes de pexe na década de 1950 atópense anguaño. El *Sichuan Taimen* , una especie protexida, nun se vio nun tramu de ríu, el distritu de Wenchuan, mientres toa una década.

## Ver tamién
* Sistema de regación de Dujiangyan
* Ríos de China

## Referencies

## Enllaces esternos