Kim Stanley

**Kim Stanley**  foi una actriz d'Estaos Xuníos que'l so trabayu centrar principalmente nel ambiente teatral, anque tamién fixo ocasionales interpretaciones cinematográfiques.

## Primeros años
El so verdaderu nome yera **Patricia Beth Reid**, y nació en Tularosa, Nuevu Méxicu. Los sos padres yeren Ann Miller, una decoradora d'interiores, y J. T. Reid, profesor de filosofía y educación de la Universidá de Nuevu Méxicu. El so padre yera d'ascendencia irlandesa o escocesa, anque nacíu y criáu en Texas, onde conoció a la so madre, d'ascendencia alemana ya inglesa. Stanley tuvo tres hermanos: Howard Clinton Reid, un psiquiatra; Kenneth Reid, muertu entrenando como pilotu mientres la Segunda Guerra Mundial; Justin Truman Reid, un abogáu, y una mediohermana, Carol Ann Reid. Stanley foi estudiante d'arte dramático de la Universidá de Nuevu Méxicu, formándose darréu nel Pasadena Playhouse. El so nome artísticu escoyer utilizando l'apellíu de la so güela materna.

## Carrera
Stanley foi una actriz teatral d'ésitu nel circuitu de Broadway, recibiendo nos sos entamos bones crítiques per parte de Brooks Atkinson, críticu del *[[New York Times]]*. Foi estudiante del Actors Studio, formándose baxu tutela d'Elia Kazan y Lee Strasberg. En 1952 recibió'l Premiu Theatre World pola so interpretación de "Anna Reeves" na obra de Horton Foote *The Chase*. Amás, trabayó n'ésitos de Broadway como *Picnic* (1953, nel papel de Millie Owens), *The Traveling Lady*, y *Bus Stop* (1955, nel papel de Cherie). Amás estrenó nel West End londinense la obra *[[La gata sobre'l teyáu de cinc (obra de teatru)|La gata sobre'l teyáu de cinc]]* (1958).

En 1959 foi nomada a un Premiu Tony por *[[A Touch of the Poet]]* y en 1962 al Tony a la Meyor Actriz Principal nuna Obra de Teatru pola so semeya de Elizabeth von Ritter na pieza de Henry Denker *A Far Country*. Stanley tamién foi Maggie en "La gata sobre'l teyáu de cinc" na producción orixinal estrenada en Londres. 

Stanley foi tamién primer actriz de los drames televisivos en direuto que floriaron en Nueva York nos años cincuenta. Ente los sos munchos papeles protagonistes foi Wilma na obra de Horton Foote *A Young Lady of Property*, emitida nel programa *Philco-Goodyear Television Playhouse* el 5 d'abril de 1953.

Tres una feroz crítica n'Inglaterra, por causa d'actuar en Londres representando la producción d'Actors Studio de la obra d'Anton Chekhov *Les Tres Hermanes* (1965), prometió nun volver trabayar nunca más nel teatru, promesa que caltuvo mientres el restu de la so vida.

La primer película de Stanley foi *[[The Goddess]]* (1958), producción empobinada por John Cromwell. En 1964 trabayó en *[[Séance on a Wet Afternoon]]*, ganando'l premiu del National Board of Review y el premiu de la crítica de Nueva York a la meyor actriz, siendo nomada amás pal Óscar a la meyor actriz y a un premiu BAFTA. En 1966 rodó la versión pal cine de *Les Tres Hermanes*, filme nel cual trabayó xunto a Geraldine Page, Sandy Dennis, Shelley Winters y otros actores bien conocíos del Actors Studio.

Stanley foi nomada al Óscar a la meyor actriz de repartu y a un Globu d'Oru pola so actuación como la posesiva madre de Frances Farmer nel filme *[[Frances (película)|Frances]]* (1982). Otru papel destacáu foi'l de Pancho Barnes en *[[The Right Stuff]]* (1983).

Amás, Stanley foi la narradora ensin creitos de la película de 1962 *[[To Kill a Mockingbird (película)|To Kill a Mockingbird]]*.

Kim Stanley recibió dos Emmy. Unu d'ellos l'Emmy a la meyor actriz - Miniserie o telefilme pol episodiu *A Cardinal Act of Mercy*, de la serie *Ben Casey* (1963), y otru l'Emmy a la meyor actriz de repartu - Miniserie o telefilme pol so papel de "Big Mama" na versión de 1985 de la obra de Tennessee Williams *[[La gata sobre'l teyáu de cinc]]* (1985).

## Vida personal
Stanley casóse en cuatro causes. Los sos home fueron Bruce Hall (casaos en 1945, divorciaos en 1946), Curt Conway (casaos en 1949, divorciaos en 1956), Alfred Ryder (casaos 1958, divorciaos en 1964) y Joseph Siegel (casaos en 1964, divorciaos en 1967).

Tuvo tres fíos, unu con Conway, otru con Brooks Clift (hermanu de Montgomery Clift) mientres taba casada con Conway, y el terceru con Ryder. Per otra parte, mientres taba casada con Alfred Ryder, Kim Stanley convertir al Xudaísmu.

Nos sos últimos años dexó l'actuación pa dedicase a la enseñanza.

Kim Stanley finó por causa de un cáncer d'úteru en 2001 en Santa Fe (Nuevu Méxicu), na residencia na que vivía. Tenía 76 años d'edá. 

La so biografía, *Female Brando: the Legend of Kim Stanley*, escrita por Jon Krampner, publicar na primavera de 2006.

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
* Páxina del biógrafu Jon Krampner KimStanley.net 
* 
* Obituariu nel Telegraph