Antiguu idioma ligur

L**'idioma ligur** ye'l términu que s'aplica a les llingua o llingües falaes polos antiguos ligures nel sur de Francia y parte occidental del norte d'Italia. 

Bien pocu conocer d'esta llingua (sobremanera topónimos y antropónimos, munchos col sufixu *-asca* o *-ascu*), polo que nun se puede afirmar con certeza si foi una llingua indoeuropea o preindoeuropea. Ello ye que dacuando considerar pre-indoeuropea con una fuerte influyencia indoeuropea, especialmente de les llingües celtes (galu y lepóntico) y itáliques, superponiéndose al idioma orixinal.

## La hipótesis del ligur como llingua celta
Xavier Delamarre sostién que'l ligur foi una llingua céltica, similar al galu pero non idéntica. Esta conclusión fuelga en dos puntos.

De primeres, el topónimu ligur *Genua* (actual Xénova, allugáu cerca de la desaguada d'un ríu), derivar según Delamarre del PIE **genu-*, "quexal". Munchos idiomes indoeuropeos utilicen la pallabra *[[boca]]* pa indicar la desaguada d'un ríu nel mar o nun llagu, pero namái en goidelico el PIE **genu-* significa boca. Amás de Xénova, que se considera Ligur, esti términu tamién s'atopa en *Genava* (actual Xinebra), que podría ser d'orixe galu, asitiáu n'otra desaguada. Sicasí, Genua y Genava podría derivar d'otru raigañu indoeuropéu cola forma **genu-*, que significa "rodía".

El segundu puntu de Delamarre basar nuna mención que Plutarcu fai (en *La vida de Mario* 10, 5-6, de les *[[Vides paraleles]]*) d'un sucesu asocedíu mientres la batalla de Aquae Sextae nel 102 e.C. cuando los ambrones (una tribu de posible filiación céltica) empezó a glayar "*Ambrones*" como'l so berru de batalla; les tropes ligures aliaes de los romanos, al oyer esti berru, atoparon que yera'l mesmu endónimu que los ligures usaben pa sigo mesmos (*outôs kata genos onomazousi Amiestes*).

La cuestión célticu-ligur tamién ye aldericada por Barruol (1999).

## La hipótesis del ligur como llingua non-indoeuropea
Delamarre evidencia un riesgu de razonamientu circular: si créese que los ligures nun yeren d'orixe célticu, y si munchos topónimos y endónimos que munchos autores clásicos sostienen ser ligures paecen ser celtes, nun ye correutu refugar toos aquellos celtes cuando s'axunten los términos ligures y usar esti corpus publicáu pa demostrar que'l ligur yera una llingua non celta ya inclusive non indoeuropea.

Sicasí, Estrabón afirma que:

Heródoto (5,9) escribe que Sigynnai significa 'vendedores ambulantes' ente los ligures que vivíen en redol a *Massalia* (güei Marsella), una pallabra que recuerda a la de sécuanos, población celta-gala qu'en dómina de Xuliu César atopar nel Francu Condáu y Borgoña, 450 km al norte de Marsella. Heródoto tamién recuerda al pueblu de los Sigynnai, establecíu a lo llargo del Danubiu.

## Ver tamién
* Sequani

## Referencies

### Bibliografía
* Barruol, G. (1999) *Les peuples pré-romains du sud-est de la Gaule - Étude de géographie historique*, 2ª ed., París
* Delamarre, Xavier (2003). *Dictionaire de la Langue Gauloise* (2ª ed.). París: Editions Errance. ISBN 2-87772-237-6
* Estrabón (1917) *The Geography of Strabo I*. Horace Jones, translator. Loeb Classical Library. London, William Heineman.

### Enllaces esternos