Curt von François

**Curt (Karl Bruno) von François**  foi un xeógrafu, cartógrafu y un oficial del Exércitu colonial imperial del Imperiu alemán, que destacó especialmente nel África del Suroeste alemana, onde foi encargáu de la fundación en nome del Káiser de la ciudá de Windḥoek, el 18 d'ochobre de 1890, según del puertu de Swakopmund, el 4 d'agostu de 1892.

## Oríxenes
Nacíu na ciudá de Luxemburgu el 2 d'ochobre del añu 1852, Curt von François yera'l segundu fíu d'un oficial prusianon, Bruno von François, d'ascendencia hugonote, que los sos llonxanos antepasaos fuxeren de Francia tres la revocación del edictu de Nantes en 1685.

Siguiendo la carrera de les armes como'l so padre, Curt von François foi tamién oficial del Exércitu prusianu, participando en condición de tal na Guerra Franco-prusiana de 1870. 

En 1883, xunióse como cartógrafu y xeógrafu a la espedición belga encabezada por Hermann von Wissmann al Congo (anguaño la República Democrática d'El Congu).

De regresu a Alemaña en 1886, foi xubíu a capitán, pasando a emprestar servicios nel Estáu Mayor imperial en 1887. Foi unviáu en misión al estranxeru pol Ministeriu d'Asuntos Esteriores a la entós colonia alemana de Togu, antes de ser unviáu al territoriu alemán del Suroeste d'África cola misión de *instaurar l'orde*. L'eufemismu despintaba l'ambición d'anexonar un territoriu que la so ocupación colonial quedaba llexitimada pola Conferencia de Berlín, que procediera al repartu colonial d'África en 1885 ente les diverses potencies europees.

Arriendes d'ello, el 24 de xunu de 1889 el yá comandante Curt von François, al mandu de 21 soldaos alemanes (ente los que s'atopaba'l so propiu hermanu, Hugo von François) desembarcó en Walvis Bay, un enclave británicu nel Suroeste africanu alemán, únicu puertu disponible pal accesu al interior. Unviáu pol Canciller d'Alemaña Otto von Bismarck, la so misión yera la de pacificar la rexón. Atopar en Walvis Bay col altu comisariu alemán pal territoriu, Heinrich Göring, que s'había vistu obligáu a ponese so la proteición de los británicos. 

Von François instaló'l so Cuartel Xeneral en Otjimbingwe. Rápido, conquistó Tsaobis, y pocu dempués Heusis.

## Fundador de la moderna Windḥoek y de Swakopmund
Curt von François y les sos tropes llegaron al llugar de Winterhoek el 18 d'ochobre de 1890. Fixo construyir nel llugar un fuerte (Alte Feste), que se convirtió nel Cuartel Xeneral de les tropes coloniales del Imperiu, y encargó al so hermanu Hugo de la construcción de les fortificaciones. Curt von François ganó pos equivocadamente el méritu de ser el fundador de Windḥoek na historiografía colonial. Winterhoek, germanizado como Windhuk, yera un llugar ideal, por atopase próximu a manantiales d'agua potable, emplazado nel centru del territoriu y, amás, ente los territorios de los nama y de los herero. Los primeros comerciantes llegaron a la ciudá a partir de 1891, y nel añu 1894, la mesma cuntaba yá con 85 residentes de raza blanca (ente ellos cinco muyeres), 500 soldaos de les tropes coloniales alemanes y ente 300 y 400 habitantes de raza negra, principalmente namas.

Cuando Göring cesó nes sos funciones, Curt von François foi nomáu nuevu comisariu imperial del territoriu. L'alministración colonial foi entós tresferida de Otjimbingwe a Windḥoek, el 7 d'avientu de 1891. 

En 1892, fundó'l puertu de Swakopmund, destináu a lliberar a la colonia alemana de la so situación de dependencia comercial respectu del puertu de la colonia británica de Walvis Bay. 

En 1893, von François foi nomáu presidente ("Landeshauptmann") del territoriu alemán del Suroeste d'África.

## La resistencia de Hendrik Witbooi
 
En 1893 von François empecipió la primer guerra de los alemanes nel so nuevu territoriu, col ataque al cuartel xeneral del xefe nama Hendrik Witbooi en Hornkranz. Henrik Witbooi refugara yá por trés vegaes ponese so la proteición alemana y convirtiérase asina nel principal enemigu de von François, en cuantes que suponía un desafíu al dominiu colonial alemán. Les tropes coloniales alemanes atacaron Hornkranz, pero'l xefe llogró escapar, contraatacando nes contornes de Windhuk, onde s'apoderó de los caballos de les tropes coloniales. Von François atacó nuevamente Hornkranz col refuerzu de los Basters de Rehoboth del capitán Hans Diergaardt, consiguiendo esta vegada que los alemanes ocuparen el llugar. Hendrik Witbooi efectuó un nuevu contraataque contra Naos y depués direutamente contra Windhuk, obligando asina a les tropes coloniales a abandonar Hornkranz.

La resistencia de Witbooi atopó entós unes ciertes simpatíes n'Europa. Un nuevu ataque contra Hornkranz per parte de von François nun consiguió acabar cola resistencia de Hendrik Witbooi. Les represiones, contraataques, sabotaxes y represalies asoceder mientres tol añu 1893. N'avientu, von François atacó per cuarta vegada Hornkranz y nesta ocasión, per vegada primera, los namas de Witbooi sufrieron una severa derrota.

Coles mesmes, arreciaban les presiones n'Alemaña por que se llamara a von François, al que se-y reprochaba que nun supiera tratar con Witbooi más que pola fuercia de les armes y, amás, nun ser capaz de torar la resistencia pela vía qu'escoyera. De resultes de too ello, el 15 de marzu de 1894, tuvo que dexar el títulu de comisariu imperial a Theodor Leutwein.

Von François dexó la colonia alemana n'agostu de 1894, n'estableciendo un puestu militar en Warmbad, na zona sur del territoriu del Suroeste africanu. 

En 1895 retirar del Exércitu ya instalóse en Zernsdorf, cerca de la capital alemana, Berlín. Casóse en 1897 con Margret Meyer. 

Curt von François finó'l 28 d'avientu de 1931 na so residencia de Zernsdorf.

## Delles publicaciones
* *Die Erforschung des Tschuapa und Lulongo : Reisen in Centralafrika*, Brockhaus, Leipzig 1888. - Esploración del Tschuapa y Lulongo: Travesíes n'África Central.

* *Deutsch-Südwest-Afrika*, Verlag D. Reimer, Berlin 1899.

* *Kriegführung in Süd-Afrika*, Dietrich Reimer, Berlin 1900. - Warfare in South Africa.

* *Lehren aus dem Südafrikanischen Kriege für das deutsche Heer*. with eight sketches, Verlag Y. S. Mittler & Sohn, Berlin 1901.

* *Der Hottentotten-Aufstand. Studie über die Vorgänge im Namalande v. Jan. 1904 bis 2. Jan. 1905 o. d. Aussichten d. Niederwerfung d. Aufstandes*., Berlin 1905.

## Referencies

## Enllaces esternos