Super Mario 64 DS

***Super Mario 64 DS*** ye un videoxuegu desenvueltu para Nintendo DS; foi la primera reedición para dicha consola. La so fecha de salida foi'l 21 de payares de 2004 n'América, el 2 d'avientu en Xapón y a partir de 2005 nel restu del mundu. Dempués de cesar les sos ventes en 2009, este volvió a entamar les sos ventes en payares del 2011 con un nuevu empaquetado color coloráu en llugar del empaquetado orixinal negru. Super Mario 64 DS algamó les 9 millones d'unidaes vendíes. Esti xuegu camudó la perspeutiva del Nintendo DS cuando s'amosó l'apartáu gráficu del xuegu, consideráu escepcional, de máxima calidá y con un motor 3D impresionante.

## Historia
Super Mario 64 DS empecipia igual que Super Mario 64, recibiendo Mario una invitación de la Princesa Peach na cual escribe:

"*Querido Mario: Por favor ven al castiellu.Fixi una tarta pa ti. Bonalmente to, Princesa Toadstool, Peach"

Sicasí y a diferencia del xuegu orixinal, esta vegada tamién s'apunten [[Luigi]] y [[Wario]], y los trés (al igual que la princesa) terminen siendo secuestraos por [[Bowser]]. N'entrando los trés nel castiellu, [[Yoshi]] quedárase fuera, pero como Mario y los sos amigos tardaben en salir, [[Yoshi]] empieza a esmolecese y decide entrar a buscalos.

Desafortunadamente yá tol reinu foi invadíu poles fuercies escures y la princesa sumió. Ella amosaráse por revelaciones dispuestes perdayuri como avisos y acertijos bien indispensables que tresporten a dimensiones desconocíes que si se resuelven van llevar a la so llibertá y a la torna de la paz definitivamente sele.

A lo llargo del xuegu Yoshi va tener qu'atopar a los sos amigos y xuntos recuperar les 150 estrelles de poder (30 estrelles más que nel orixinal) escondíes por tol castiellu y que van conceder cada vez más la capacidá d'atayar la misión de los secuaces de [[Bowser]] y rescatar a la Princesa Peach, lo cual consíguese arrampuñándo-yla nuna tarrecible batalla al propiu Bowser malváu.
Como un final bien feliz, Mario y los sos amigos allantar nel pastel que-yos tuvo esperando.

== Personaxes ==
=== [[Yoshi]] ===
Ye'l primer personaxe afechiscu nel xuegu. Ye un pocu más débil que los demás, yá que nun puede dar puñaes. Sicasí, puede tragase a los enemigos grandes y pequeños, y convertilos en güevos refundizos. Va Ser l'encargáu de salvar a Mario.

* Efeutu de la Flor de Poder:
** ***Lanzallamas***. Al comese una Flor de Poder, Yoshi va poder cuspir fueu mientres unos segundos.
* Color del coneyu: [[mariellu]].
* Habilidaes especiales:
** Tragar enemigos, convertilos en güevos y llanzalos.
** ***Espatuxo nel aire***. Cuando saltes, caltén pulsiáu'l botón B pa espatuxar nel aire. Asina, Yoshi va poder ganar un pocu más d'altor y llegar asina a llugares menos accesibles.

=== [[Mario (Nintendo)|Mario]] ===
Ta atrapáu xunto a Luigi y a Wario nel castiellu y ye lliberáu por Yoshi. Tien una gama equilibrada de movimientos. Luigi y Yoshi salten más qu'él, pero Mario puede saltar impulsándose na paré, un movimientu esclusivu de Mario. Va Ser él quien llibere a Luigi. Vuelve como personaxe principal y desblóquiase na Habitación de Peach, nel cuadru de Mario, llugar al que s'apuerta tres la Cómoda de minixuegos con 8 estrelles. Ye l'únicu personaxe que puede enfrentase a Bowser nel Cielu (última Batalla).

* Efeutu de la Flor de Poder:
** ***Globu***. Al tomar una Flor de Poder, Mario encher como un globu mientres unos segundos pa llexar hasta llugares inaccesibles.
* ***La Pluma***. Esti oxetu ye esclusivu de Mario, sacante na manera VS. Añade ales a la so gorra y déxa-y, gracies a un triple saltu, volar por un tiempu medianamente llargu pero llindáu, igual que nel Super Mario 64 orixinal.
* Color del coneyu: [[rosa (color)|rosa]].
* Habilidá especial:
** ***Patada na paré***. Cuando Mario tea cayendo raspiando una paré, pulsia B por que Mario patisque la paré y llegar más allá.

=== [[Luigi]] ===
Ta atrapáu na Casona Encantada, nel cuadru de Luigi, ye lliberáu por Mario. Destaca polos sos grandes habilidá de saltu y flexibilidá, gracies a les sos llargues piernes. Tamién puede correr sobre l'agua por tiempu llindáu.

* Efeutu de la Flor de Poder: 
** ***Invisibilidá***. Esti efeutu traer consigo la gorra invisible en Super Mario 64. Al tomar una Flor de Poder, Luigi vuélvese invisible. Nesti estáu, va ser capaz de travesar rejillas y xaules, barrotes y enemigos.
* Color del coneyu: [[verde]].
* Habilidaes especiales:
** Correr enriba de l'agua por un curtiu periodu de tiempu.
** ***Salto helicópteru***. Esti saltu ye esclusivu de Luigi. Executar al dar un mortal escontra tras. Esti saltu va ralentizar la cayida.
** ***Corriquiar nel aire***. Esta habilidá ye ***casi*** igual a la de Yoshi, porque nun-y sirve a Luigi p'alzase un pocu nel aire, sinón qu'anidia la cayida. Esti saltu ye bien útil si te caes d'un llugar altu.

=== [[Wario]] ===
Ta atrapáu xunto a Mario y a Luigi nel castiellu y ye lliberáu por Luigi. Anque escarez de la velocidá y l'axilidá de los sos compañeros, destaca pol so inigualable fuercia. Puede destruyir los oxetos y los enemigos más resistentes y ye capaz de romper los bloques negros, capacidá de la qu'escarecen los sos compañeros. Desbloquiar nel cuartu del gran espeyu nel segundu pisu del castiellu, precisar a luigi invisible pa ello.

* Efeutu de la Flor de Poder: 
** ***Wario de metal**''. Esti efeutu traer la gorra de metal del Super Mario 64 orixinal. Al tomar una Flor de Poder, Wario volver de metal. El so tresformamientu confier-y pesu extra, polo que va ser capaz de caminar ensin dexase llevar per corrientes d'agua/vientu por tiempu llindáu.
* Color del coneyu: naranxa.
* Habilidaes especiales:
** Estrozar los bloques negros.

## Novedaes
* Super Mario 64 DS ye un xuegu similar al so predecesor, pero debíu a la poderosa meyora teunolóxica de la Nintendo DS incluyóse nueves carauterístiques y amás ser similar al conceutu de 1996.

* Se rediseñó el mecanismu de cámares.

* Los personaxes fueron recreaos con un nuevu motor gráficu 3D, por cuenta de les posibilidaes de Nintendo DS tocantes a potencial gráficu.

* Tamién s'asitiaron 30 estrelles más que nel títulu orixinal, faciendo esta vegada un total de 150 estrelles de poder, una estrella más por nivel y 15 estrelles secretes más nel castiellu puramente dichu, de les que va haber dalgunes que solamente se podrán consiguir con un personaxe específicu.

* Tesciende la rellación ente los coneyos y los minixuegos. Mientres nel orixinal puramente había dos coneyos que te daben una estrella cada unu, agora va haber 28 coneyos de 4 colores distintos (7 per cada personaxe), y per caúnu que se consiga prindar, en cuenta de date una estrella te van dar una llave pa la cómoda de la princesa, dende onde podrán xugase a los xuegos que vaigas consiguiendo. Amás de los 7 minixuegos que se desbloquien con cada personaxe prindando a los coneyos, de primeres yá esisten 2 minixuegos per cada personaxe, habiendo un total de 9 minixuegos por personaxe, habiendo 36 minixuegos en total.

* Amás de los coneyos de los colores pa los personaxes, tamién esisten 8 coneyos más de color blancu brillante, más rápidos que los demás coneyos, que van apaecer de forma aleatoria nes sales del castiellu. Al prindalos toos, l'últimu te va dar una gran llave pa poder entrar nuna sala especial (la llamada sala blanca o vacía) onde se guarda una de les estrelles secretes del xuegu.

* Una de les novedaes de Super Mario 64 DS más curioses con respectu al orixinal ye'l manexu de Yoshi en cuenta de Mario al empezar l'aventura y el manexu d'hasta 4 personaxes distintos, permaneciendo intactu na hestoria y los escenarios.

* Gracies a la conexón inalámbrica del Nintendo DS, pueden xugar hasta 4 xugadores na nueva manera Vs. implementáu nesta versión. Consta d'una batalla por 5 Estrelles de Poder/Platiaes en cuatro distintos niveles especiales, controlando cada unu a un Yoshi, cola capacidá de tresformase en Mario, Luigi o Wario al traviés de los niveles.

## Desarrollu

Super Mario 64 DS foi desenvueltu pol Nintendo Entertainment Analysis and Development y publicáu por Nintendo pal Nintendo DS. Ye una nueva versión del títulu de llanzamientu del Nintendo 64, Super Mario 64, col motor 3D del xuegu reflexando munchos efeutos visuales usaos nel xuegu orixinal. Los cambeos gráficos inclúin un mayor númberu de polígonos pa los modelos de calteres y la falta de peneráu de testures. Orixinalmente tituláu "Super Mario 64 × 4", foi amosáu per primer vegada como un demo multixugador nel E3 2004 antes del llanzamientu del Nintendo DS. Unos meses más tarde, Nintendo anunció qu'un xuegu real -xunto con munchos otros- taba en desenvolvimientu. Na conferencia de Nintendo DS el 7 d'ochobre de 2004, el xuegu volvió ser un demo y revelóse información nueva; El nome foi camudáu a Super Mario 64 DS y cuatro personaxes distintos (Mario, Luigi, Yoshi y Wario) utilizar na aventura principal. La demostración yera una versión más completa del xuegu que la versión E3 -el desenvolvimientu del xuegu taba completáu nun 90% nesti momentu- y resaltaba los múltiples personaxes na manera pa un solu xugador ya incluyía minixuegos; La manera multixugador, sicasí, nun taba presente. Antes de la conferencia, l'apaición del arte de la caxa na páxina del productu de GameStop causó la especulación de que'l xuegu sería un títulu de llanzamientu. Nintendo confirmó'l rumor al anunciar na conferencia que'l xuegu sería un títulu de llanzamientu del Nintendo DS en Norteamérica y Xapón. A midida que averábase'l llanzamientu del xuegu, el calendariu de llanzamientu de los títulos de llanzamientu alteriábase. Munchos títulos retrasáronse, ente qu'otros fueron anunciaos pa ser llanzaos unos díes primero que -y Nintendo DS. Super Mario 64 DS foi l'únicu xuegu programáu pa ser llanzáu col sistema. Kenta Nagata apurrió música adicional pal xuegu, ente que los actores de voz de Super Mario 64 volvieron tamién y esta vegada, Kazumi Totaka xunir al repartu, interpretando'l papel de Yoshi.

## Receición

### Ventes
Super Mario 64 DS tuvo ésitu comercial. Dempués del so llanzamientu en Xapón, el xuegu vendió 241.000 copies antes del 19 d'avientu de 2004, y yera el quintu títulu más vendíu nel gráficu selmanal de ventes d'esa selmana. Les ventes siguieron aumentando, y Super Mario 64 DS vendiera 639.000 unidaes pal 20 de febreru de 2005. El xuegu apaeció con frecuencia nes llistes de ventes de Amazon.com. Na primer selmana de xunu de 2006, foi catalogáu como'l sestu títulu más vendíu de Nintendo DS, y xubiera a númberu trés na última selmana del mes. El xuegu apaeció otra vegada cerca del final de xunetu de 2006 como l'octavu títulu superventes. A principios de 2008, los gráficos de Amazon.com clasificaron el xuegu como'l séptimu títulu de la meyor venta de Nintendo DS nos Estaos Xuníos. En payares de 2006, el xuegu vendiera más d'un millón d'unidaes n'Europa, y, a finales de 2007, más de dos millones de copies nos Estaos Xuníos. Al 30 de setiembre de 2015, Super Mario 64 DS vendió 11,06 millones de copies en tol mundu.

### Receición de la crítica
El xuegu ganó premios y recibió crítiques positives de periodistes de videoxuegos. Dempués del so llanzamientu, IGN etiquetar como "Editor's Choice" y concedió-y el premiu "Game of the Month" pal Nintendo DS, citando'l xuegu como un "gran llogru" de la capacidá del sistema. En 2005, el xuegu ganó un Golden Joystick Award pol meyor videoxuegu portátil del añu. Antes del llanzamientu del xuegu, Craig Harris de IGN fixo una crítica del demo. Fixo comentarios sobre la recreación exacta de los gráficos orixinales, y afirmó que la pequeña pantalla de Nintendo DS ayuda a despintar cualquier defectu visual. Harris criticó los controles del xuegu llamándolos un pocu "lentos" y "cabileños". Anque emponderó los gráficos y les nueves amiestes de xuegu, Harris espresó decepción de que'l títulu de llanzamientu de Mario pal nuevu sistema fuera una nueva versión de Super Mario 64 en llugar d'un xuegu completu. Anoop Gantayat de IGN antemanó que'l xuegu sería un gran ésitu ente los entusiastes de videoxuegos estauxunidenses. En Xapón, Famitsu clasificó a Super Mario 64 DS como'l títulu 29ᵘ más buscáu.

El revisores emponderaron la recreación exacta del xuegu del títulu de Nintendo 64, carauterístiques adicionales, y meyores. Phil Theobald de GameSpy emponderó a Super Mario 64 DS, calificándolo de "fantásticu" y complementando les nueves carauterístiques: los minixuegos, l'usu d'una segunda pantalla y estrelles adicionales. Tamién comentó que la xugabilidá del xuegu orixinal sostiense diez años dempués del so llanzamientu. Harris dixo que la sensación orixinal de Super Mario 64 caltiénse, ente que los nuevos desafíos y carauterístiques basar nél d'una manera que se suma a la llonxevidá del xuegu. Complementó los gráficos y audiu, y consideró el xuegu una bona demostración de les capacidaes de la Nintendo DS. Jeff Gerstmann de GameSpot tamién complementó los gráficos, específicamente'l conteo de polígonos más altu y la velocidá de fotogrames llisa. Llamó a Super Mario 64 DS una "gran actualización d'un xuegu clásicu", y sintió que los cambeos y les carauterístiques adicionales ufiertaben una nueva esperiencia a los fans del orixinal. Otra manera, Jeroin Parish de 1UP.com sentía que'l xuegu nun ufiertaba abondu conteníu nuevo pa garantizar una compra. Emponderó la inclusión de personaxes adicionales, llamándolos "un bon xiru", pero concluyó la so revisión llamando al xuegu una "adautación mal concebida" que tendría de ser xugáu nel sistema orixinal.

Otres crítiques centrar nos controles del xuegu y la manera multixugador. Theobald sintió que la falta d'una palanca analóxica faía los controles más difíciles que'l xuegu orixinal y riquía un curtiu periodu d'axuste. Amás, afirmó que'l control analóxicu virtual de l'almadina dixital y la pantalla táctil yeren "difíciles" y riquíen práutica. Harris fixo ecu de comentarios similares y señaló que la pantalla táctil nun apurre retroalimentación física como una palanca analóxica. Amestó que'l xuegu nunca foi diseñáu pa ser xugáu ensin controles analóxicos apropiaos. Gerstmann referir a la manera multixugador como "non bien notable" y consideró qu'escarecía de llonxevidá, pero comentó que yera un bon complementu que demostró les capacidaes inalámbriques del multixugador del sistema. Theobald tuvo d'alcuerdu en que yera una bona adición, pero considerar una "distracción" de la que los xugadores cansaríense rápido.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Sitiu oficial de Super Mario 64 DS (n'español)
* Guíes Nintendo
* Selector de zones de Nintendo 
* Super Mario 64 DS n'Italia