Porzana pusilla

La  ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae llargamente distribuyida por d'Eurasia, África y Australasia.

## Descripción

La gallineta nana mide ente 17 y 19 cm de llargu y tien un valumbu alar de 33-37 cm. Ye asemeyada a la gallineta ratera pero llixeramente menor, y les sos plumes primaries sobresalen menos per darrera cuando tien les ales plegaes. La gallineta nana tien un picu curtiu y rectu, de color mariellu o verdosu. Los adultos de gallineta nana tienen un plumaxe pardu acoloratáu con marques blanques irregulares nes partes cimeres, ente que la so cara, pechu y banduyu son de color gris azuláu. Los sos lladrales tán llistaos en negru y blancu. Tien la cola curtia y motuda na parte inferior. Les sos pates tienen deos llargos y son de color variable, verdoses o rosácees.

Les gallinetes nanes nueves son asemeyaes a los adultos, pero tienen un plumaxe más motudu. Los pitucos naciellos son negros, como en toles especies de rallidae.

## Taxonomía y etimoloxía
La gallineta nana clasifícase nel xéneru *[[Porzana]]*, que pertenez a la familia Rallidae, una familia d'aves acuátiques y semiacuátiques de tamañu mediu, anque pequeñes en comparanza col restu de Gruiformes. Les rallidae suelen tener la cola curtia, robustes pates con deos llargos, plumaxes discretos y el pescuezu más curtiu que les grúes. Los miembros de *Porzana* cararuterícense por escarecer de los conspicuos escudos fronteros del restu de rállides y ser más pequeños.

La gallineta nana describióse científicamente por Peter Simon Pallas en 1776, col nome científicu de *Rallus pusillus*. Darréu foi treslladada al xéneru *Porzana*, creáu pol zoólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1816. *Porzana* ye la llatinización del términu vénetu *sporzana* usáu pa nomar a les gallinetes, ente qu'en llatín *pusilla* significa «nana». 

Reconócense seis subespecies de *Porzana pusilla*:
* *Porzana pusilla pusilla* - estiéndese d'Asia Oriental hasta'l ríu Amur, llegando pel sur hasta Irán y el norte de la India, y dacuando a Sumatra ya Indonesia, pasa l'iviernu nel sur de la India, Sri Lanka, Myanmar, el sur de China, Indonesia y Filipines; 
* *Porzana pusilla intermedia*- Estiéndese per Europa, Asia menor, África y Madagascar;
* *Porzana pusilla mayri* - ocupa la mayor parte de Nueva Guinea;
* *Porzana pusilla mira* - presente en Borneo; 
* *Porzana pusilla palustris* - atópase nel este de Nueva Guinea y Australia;
* *Porzana pusilla affinis* - alcuéntrase en Nueva Zelanda y islles Chatham.

## Distribución

La gallineta nana ye una ave migratoria que cría nes güelgues d'Europa, principalmente nel este, y n'Asia. La especie habitaba nes islles Britániques hasta mediaos del sieglu XIX, pero la población d'Europa Occidental amenorgóse considerablemente debíu al drenaxe de tarrenes húmedos y la consecuente destrucción del so hábitat. Al llegar la seronda migra pa pasar l'iviernu n'África oriental y el sur d'Asia. Tamién mora de forma sedentaria n'África y Australasia. 

En setiembre del añu 2000 un exemplar d'esta especie foi columbrada na islla Attu en Norteamérica, pero la so presencia nel continente americanu ye aneudótica.

## Conducta

La gallineta nana aliméntase na folla o n'agua poco fonda, atrapando'l so alimentu que detecta per aciu la vista. Aliméntense principalmente d'inseutos y pequeños animales acuáticos.

Mientres la estación de cría les gallinetes nanes suelen permanecer anubríes, y ye más probable sentir el so cantar qu'afayar la so presencia. Mientres la seronda pueden vese en bandaes migratories. Son aves bien ruidoses y el so cantar consiste nun rillu rápidu. Añera nun allugamientu secu xunto a banzaos y güelgues, depositando una puesta media de 4-8 güevos.

## Estáu de caltenimientu

### Internacional
A nivel global la gallineta nana considérase una especie so esmolición menor na llista colorada de la UICN. La gallineta nana ye una de les especies a les que s'aplica'l *Alcuerdu de Caltenimientu d'Aves Acuátiques d'África y Eurasia.*

### Australia
N'Australia la gallineta nana nun ye una ave amenazada. Sicasí, el so caltenimientu varia ente estaos dientro del país. Por casu:

* La gallineta nana apaez como especie *amenazada nel Acta de Caltenimientu de Flora y Fauna del estáu de Victoria (1988).*
* Nel añu 2007 la gallineta nana pasó a ser una especie vulnerable nel estáu de Victoria.

## Referencies

## Enllaces esternos