Cañete la Real

**Cañete la Real** ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte occidental de la contorna del Guadalteba, na provincia de Málaga, comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda colos conceyos malagueños d'Almargen, Teba, Ardales, El Burgo, Serrato, Cuevas del Becerro y Ronda; colos conceyos gaditanos de Setenil de las Bodegas, Alcalá del Valle y Olvera; y colos conceyos sevillanos d'Algámitas y El Saucejo.

## Toponimia

L'orixe del nome remontar a la denominación árabe *Hisn-Cannit*, *Hisn-Qanit*, o *Qanit*, que significa castiellu de Canit o, según l'autor que se consulte, el términu *cannit* fai referencia a los caños qu'entá esisten pela redolada del cascu urbanu. El nome actual deriva d'esi términu, al que se-y sumó'l calificativu de *Real*, tres una orde d'Alfonsu XI.

## Historia

Los restos más antiguos d'asentamientos humanos nel términu de Cañete remontar al Neolíticu. Escavaciones arqueolóxiques dan como resultáu afayos de fragmentos cerámicos realizaos polos pobladores que vivíen nes cercaníes del cascu urbanu actual hai 3000 años. Los íberos establecieron la so base nun cuetu cercanu al pueblu que denominaron Sabora.

En tiempos de Plinio foi Civitas Estipendiaria (ciudá tributaria) del Conventus Astigitanus. Sicasí, la dificultá del terrén y les condiciones climatolóxiques (fuertes vientos afaraben a la ciudá), motivaron que nel añu 78 d. de J.C., los habitantes de Sabora solicitaren del Emperador Vespasiano el treslláu de la ciudá a una zona más llana y fértil (¿Fuentepeones, el Carrascal ?). L'Emperador espachó la embaxada nes primeres caliendes d'agostu aportando a lo que solicitaben los saborenses. Como agradecimientu, el pueblu de Sabora acuñó monedes nes qu'apaez l'emperador Vespasiano vistíu de guerreru con escudu y llanza na manzorga y dos espiges na derecha. Tamién se grabó en bronce la carta que l'Emperador unvió a los saborenses (la famosa aérea tabula de Vespasiano atopada en tiempos de Carlos V, y que se llevó al muséu del Escorial).

Tres la invasión musulmana de principios del sieglu VIII, realizóse la conversión progresiva al Islam, lo que significó'l cambéu de denominación pasándose a llamar Canit. Foi nesta dómina cuando se llevó a cabu la construcción del conxuntu fortificáu que ye'l castiellu de Cañete (Hisn-Canit). La fecha exacta de la so construcción nun podemos precisala, magar sabemos que llueu se punxo al serviciu del rebalbu muladí Umar ibn Hafsun.
Tres la conversión d'ésti al cristianismu, Awsaya ibn al-Jali, xefe de los bereberes de la zona rondeña convertiría a Hins Canit n'unu de los principales focos de la revuelta mozárabe. Años más tarde, nel 906, la fortaleza de Cañete, en tierres de Takaronna, yera tomada por asaltu y dotada d'una guarnición permanente.

Empecipiada la conquista polos reis cristianos, llegaron hasta les puertes de Cañete les huestes de Fernandu III, el Santu, nel so emburrie pa conquistar Sevilla (1246).

Conquistada pol rei castellanu Alfonsu XI en 1330 (1328?), ratificó a la villa'l títulu de Real, que según la tradición diéralu tres les invasiones bárbares, el rei visigodu Witiza.

Décades dempués sufriría otru ataque de les tropes cristianes, nesti casu na entrada que realizó Pedru I en 1362; nel cursu de la cual fueron ganaes a los musulmanes les places d'El Burgo, Ardales, Cañete, Turón y les Cueves.
Seis años más tarde, en 1368, aprovechando un periodu de crisis nes rellaciones de los reinos cristianos, los granadinos cobraron de nuevu les fortaleces conquistaes pol rei castellanu.

N'ochobre de 1407 foi reconquistada pol fíu del Maestre de Santiago, Gómez Suárez de Figueroa, aprovechando una nueva entrada na que se caltuvo un enllargáu asediu sobre'l castiellu de Setenil, recibió información sobre la pequeña guarnición que caltenía la fortaleza de Cañete y baxa sida de correr la tierra de Ronda averar hasta los murios d'esta villa. Pero foi en 1482 tres reconquistar de Ronda y el so serranía, cuando pasa definitivamente a manes cristianes.

Tanta escaramuza mientres cuasi un sieglu, tuvo de resultes la estroza cuasi por completu de la fortaleza, que anguaño ye oxetu d'un ampliu y aldericáu programa de restauración.

Mientres la Guerra Civil Española foi escenariu de resistencia republicana y, darréu, sufrió una importante represión

## Xeografía
Les fasteres de los montes qu'arrodien el conceyu tán cubiertes de bosquetes d'encines y pinares de monte baxu qu'engaten ente roquedales caliares. La vexetación mayoritaria ye de carbes de romeru y tomillu. Ente la fauna que la habita podemos atopar a la utre leonado, l'águila perdicera, l'uxu real, el foín, el gatu montés, etc.

El principal ríu del conceyu ye'l Guadalteba o ríu d'Ortegícar, que traviesa'l sur del términu municipal y abastez al banzáu del mesmu nome. El Corbones, afluente del ríu Guadalquivir, naz en tierres de La Talaya, pedanía de Cañete la Real.

## Llugares d'interés Unu de los munchos aspeutos que merecen destacar en Cañete la Real, ye'l magníficu caltenimientu del so archivu municipal onde se guarden legajos y documentos dende 1530. La ilesia de San Sebastián sobresal ente les construcciones de la villa. Foi rica n'orfebrería talles, cuadros y retablos.

La Ilesia de San Sebastián, a caballu ente'l románicu y el góticu sobresal ente les construcciones de la villa. Foi rica n'orfebrería talles, cuadros y retablos.

Dientro del cascu históricu, puede visitase el Castiellu de Hins Canit, posiblemente construyíu mientres el sieglu IX. Los sos pobladores yeren miembros de la tribu de los Banu Jali. Esta fortaleza foi conquistada en 1330 por Alfonsu XI. Mientres los sieglos XIV-XV la fortaleza ye ocupada alternativamente por musulmanes y cristianos. En 1482 aprovechando un momentu en que la fortaleza taba desguarnecida los musulmanes tomaron cautivos a los pobladores y quemaron la villa. Finalmente nun pudieron caltenela. Tres reconquistar de Ronda y la Serranía en 1485, el castiellu de Cañete perdió'l so valor militar.

Nel centru del nucleu urbanu de Cañete la Real atópase'l Conventu de San Francisco construyíu a principios del sieglu XVII. Fundóse'l 29 de xineru de 1624 por solicitú de la villa. Al actual allugamientu treslládense'l 16 de mayu d'esi mesmu añu.

Na cai San Sebastián y ocupando una gran mazana nel centru históricu de Cañete atópase'l Monesteriu del Santísimu Sacramentu, de la orde de les carmelites calzaes, fundáu en 1645 por D. Melchor de Rojas y Saavedra, natural de la villa, abogáu y rector de la Universidá d'Osuna, y tomaron posesión del mesmu'l 10 d'avientu de 1662.

Amás de lo descrito enantes, en Cañete la Real había numberoses ermites, de les cualos dalgunes yá sumieron o fueron tresformaes, ente qu'otres caltiénense en perfectu estáu de caltenimientu. Ente les cualos podemos señalar: Ermita del Carmen, Ermita de Padre Xesús, Ermita Santa Ana, Ermita de la Virxe de los Remedios, Ermita de la Virxe de la Soledá, Capiya de La Talaya y Ermita Duce Nome de Xesús.

Tamién tien gran importancia'l Campusantu Duce Nome por ser bien antiguu nel llugar.

## Cultura

### Fiestes populares
Cañete al Real esfruta d'ensame de tradiciones y fiestes a lo llargo de tol añu. En xineru, el día 20, festividá de San Sebastián, patrón de Cañete. En febreru, el día 3, festividá de San Blas, celébrase'l Día de les Rosques; la última selmana de febreru celebren el antroxu, que dura vienres, sábadu y domingu. El primer día realízase una fiesta de temátiques, na cual los ciudadanos del pueblu amarutar de la tema que toque. El sábadu realiza una cabalgata na que tolos que quieran pueden dir amarutaos y onde el xuráu ve'l to disfraz pal posterior concursu. A lo último, el domingu tolos neños del pueblu amarútense y participen en xuegos que se realicen pa ellos.

Mientres el mes d'abril celebra la Feria del Llibru. La Selmana Santa ye una fiesta relixosa con gran tradición en Cañete la Real, el Xueves Santu desfila la Hermandá del Stmu. Cristu de la Bona Muerte, y na mañana del Vienres Santu la Hermandá d'El Nuesu Padre Xesús Nazarenu y La Nuesa Señora de los Dolores.

Amás, a mediaos del mes d'abril llevar a cabu la Feria del Pavu, ésta consiste en que toes aquelles persones que tengan un negociu (tantu del pueblu como de cualesquier otru llugar) pueden poner un stand pa vender los sos productos. Amás, tol que quiera puede comer productos que provienen del pavu gratuitu. 

Nel mes de mayu celebra la romería .

A finales del mes de xunetu celebra la Fiesta de les cultures d'al-Ándalus.

El primer sábadu d'agostu realiza la procesión de la Virxe de l'Aurora, una nueva imaxe que llegó al pueblu n'agostu de 2014. Esta imaxe foi realizada pol imaginero malagueñu Juan Manuel García Palombu y la cual prevese que nun futuru tenga les manes de l'antigua virxe de l'Aurora d'este mesmu pueblu.
Nel mes d'agostu, el segundu fin de selmana celébrase la Real Feria, según cédula concedida pol Rei Fernandu VII el 19 de xunu de 1829 a la villa de Cañete la Real.

El tercer domingu de setiembre de cada añu, celébrase'l día de la patrona, La Nuesa Señora de Caño Santos, a la que se-y profesa una gran devoción por tola zona. Mientres tou esi fin de selmana celebren les tradicionales fiestes nel so honor, teniendo'l so culmen na procesión de la imaxe, que percuerre les cais del pueblu'l domingu pela tarde. Nel añu 2012, coincidiendo cola conmemoración del V centenariu de l'apaición de la Virxe, el papa Benitu XVI concedió la gracia del Añu Xubilar Mariano a la villa de Cañete la Real, y tuvo llugar la coronación canónica de La nuesa Sra. de Caño Santos.

### Gastronomía
La cocina llocal destacar pola so variedá gastronómica, siendo los sos platos típicos: la porra, el gazpachu turráu, y el potaxe de tagarninas; y los productos derivaos del gochu, chacinas ellaboraes de forma artesanal, y últimamente la charcutería con carne de pavu.

Tocantes a la repostería cabo destacar los dulces artesanales ellaboraos poles monxes Carmelites de clausura. El dulce más conocíu y popular de Cañete ye'l famosu piononu.

## Deporte
Les fasteres empobinaes al SE, apurren unes condiciones magnífiques pa la práutica del vuelu llibre, parapente y ala delta. Ye habitual los díes con predominancia de Llevante reparar aficionaos a esti deporte compartir cielos coles utres de la zona. L'equipu de fútbol llocal milita na división 7 de la Lliga Rexonal d'Andalucía. Na temporada 2007-2008 llogró'l so mayor ésitu al quedar terceru al rematar la lliga.

La esguilada na sierra del Padrastru, el Padrastrillo y l'Albacara ta en continua espansión sumando ente los 3 sectores anguaño más de 100 víes dende V a proyeutos ensin resolver.

## Hermanancies
*  Sant Sadurní d'Anoia, España

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web del Conceyu de Cañete la Real