Idolatría

**Idolatría** ye un conceutu abrahámico pa l'adoración indebida que se da a los ídolos. En toles relixones abrahámiques la idolatría ta severamente prohibida, anque les interpretaciones de lo que constitúi idolatría varia ente elles. N'otres relixones l'usu d'imáxenes de cultu ye aceptáu. Qué imáxenes, idees o oxetos constitúin idolatría de cutiu ye oxetu de considerables disputes. La evitación del usu d'imáxenes por razones relixoses ye llamáu aniconismo. La destrucción d'imáxenes relixoses dientro d'una sociedá ye llamáu iconoclasia.

El comportamientu consideráu idólatra o potencialmente idólatra puede incluyir la creación de cualquier tipu d'imaxe d'una deidá o otres figures d'importancia relixosa como profetes, santos y clérigos, la creación d'imáxenes de persones o animales cualesquier, y l'usu de símbolos relixosos o seculares. Amás, los teólogos estendieron el conceutu pa incluyir a la importancia indebida de cualesquier otru aspeutu relixosu, o secular de la vida polo xeneral, que nun inclúin necesariamente l'usu d'imáxenes. Por casu, el *[[Catecismu de la Ilesia católica]]* sostién: «La idolatría non yá refierse a l'adoración falsa del paganismu. L'home comete idolatría cada vez que venera y reverencia a una criatura en llugar d'a Dios, yá seya esti dioses, demonios (por casu satanismu), poder, prestar, raza, ancestros, Estáu, dineru, etc».

L'usu del términu dase principalmente na lliteratura relixosa xudía y cristiana, y l'interpretación del conceutu foi parte de grandes divisiones ente distintes denominaciones cristianes, cuantimás ente'l protestantismu y el catolicismu. Na historia del cristianismu atopamos distintes posiciones de les autoridaes civil y relixosu frente a la tema de l'adoración d'imáxenes. La espansión del cristianismu nos primeros sieglos dempués de Cristu, acompañar d'imáxenes de mártires y santos, a los que se sumaron les imáxenes de María dempués del Conceyu d'Éfesu.

Nel contestu actual, sicasí, la idolatría tamién puede referise a fenómenos sociales onde son creaes y adoraes falses perceiciones, y inclusive usada como términu na industria del entretenimientu pa quien gocia d'una alta popularidá y almiración. Esti artículu va llindar a la so acepción relixosa.

## Etimoloxía
La pallabra *idolatría* provién por haploloxía de les pallabres griegues * eidololatria*, parasíntesis de εἰδωλολάτρης, de * eidolon*, "imaxe, figura", y * latris* "devotu" o *λατρεύειν latreuein* "adoración", de *λάτρον latron* "tributu".

Anque l'orixe griegu paez ser una traducción griega de la frase hebrea *avodat elilim* atopada na lliteratura rabina (e.g., bChul., 13b, Chigre.), ente que'l términu griegu nun ye atopáu en sí mesmu en Septuaginta, Filón d'Alexandría, Flavio Josefo o otros escritos xudíos helenos. Tampoco ye atopáu na lliteratura griega pre-cristana. Nel Nuevu Testamentu, la pallabra griega solo ye atopada nes cartes de Pablo, Pedro, Juan y *[[Apocalipsis|Revelaciones]]*, onde tien un sentíu despreciatible, como unu de los vicios. Tamién s'atopa nel Didaché y el Conceyu de Xerusalén inclúi una prohibición de la contaminación de los ídolos». Términos hebreros pa la idolatría inclúin *avodah zarah* (adoración estranxera) y *avodat kochavim umazalot* (adoración de los planetes y les constelaciones).

## Xudaísmu
La idolatría ta prohibida na Torah y ye, xunto cola roxura, el asesinatu y el incestu, pecaos que nun tienen de cometer se nin siquier pa salvar la vida. Aun así, d'alcuerdu a la Biblia la idolatría persistió nel antiguu Israel; exemplos d'ello son el cultu a Baal, a Astarot, a Moloch, a los astros y la prostitución sagrada. Los rabinos prohibieron tou contautu colos idólatres, inclusive compartir alimentos con ellos.

## Cristianismu

El puntu de vista cristianu de la idolatría puede ser estremáu de manera xeneral en dos categoríes: la postura católica-ortodoxa, qu'acepta l'usu d'iconos relixosos y otres imáxenes, y l'interpretación protestante. Protestantes fundamentalistes de cutiu acusen a los otros cristianos d'idolatría, iconolatría ya inclusive paganismu por fallar na "purificación de la so fe" nel usu d'imáxenes; na Reforma Protestante tales términos fueron comunes a tolos protestantes. Los grupos puritanos adoptaron una posición similar a aquelles del xudaísmu y l'islam, condergando toles imáxenes relixoses, yá se trate de figures en trés o dos dimensiones, ya incluyendo tamién a la cruz plana.

El problema deriva de les distintes interpretaciones de los Diez Mandamientos:

### Catolicismu
Nel protestantismu suel criticase l'usu que la Ilesia católica fai d'imáxenes pa rellacionase con una serie de persones distintes a Dios, venerándoles, basándose, per vía d'exéxesis, en dellos versículos de la Santa Biblia. Ente les formes de veneración esistentes nel catolicismu destaquen:
* la dulía, o veneración a los santos, y *
la hiperdulía, veneración reservada a María (madre de Xesús).

El maxisteriu católicu definió formes distintives de cultu escontra diches persones, non acomuñar a la so imaxe y nun dexando en nengún momentu l'adoración fuera de Dios. Respectu del cultu referíu a la Virxe María, los padres conciliares señalaron:

## Ver tamién
* Ídolu
* Iconoclasia
* Iconodulia
* Conceyu de Nicea II
* Siete precepto de les naciones
* Ajab
* Elíes

## Referencies

## Enllaces esternos