Carpinus betulus

El  ye un *[[Carpinus]]* nativu del oeste, centru y sur d'Europa, estendiéndose tan al oriente como l'oeste de Rusia y Ucraína. Rique un clima templáu pa bon crecedera, solo a elevaciones percima de los 600 msnm. Crez entemecíu con quercus, y en delles árees con *[[Fagus]]*, y ye un árbol común en montes degradaos.

## Descripción
Ye un pequeñu a medianu árbol algamando 15-25 m, raramente 30 m, con un tueru tropezosu. La corteza ye gruesa, verdosa abuxada, entá nos vieyos (vease semeya): paecer a la del haya, pero tien de cutiu costielles. Los biltos, a diferencia de *[[Fagus]]*, tienen non más de 1 cm de llargor, y primíos escontra les ales. Les fueyes son alternes, de 4-9 cm long., con prominentes venes dando un corrugáu distintivu, y márxenes serraos y paécense a les del llamera, pero son simétriques (vease semeya). Les yemes son alternes y ahusaes (vease semeya), pero menos que les del haya. Los amentos apaecen en mayu dempués de les fueyes. El frutu ye una pequeña y llarga nuez de 7-8 mm llargor, parcialmente envolubrada por trifoliolos, el arreyo de 3-4 cm llargor; maurez en seronda. Les granes frecuentemente nun granen hasta la primavera del segundu añu dempués de la llantadera. Ye un prolíficu pebidal y tien una brengosa rexeneración natural.

La madera ye pesada y dura, ye usada pa ferramientes y material de construcción.

## Ecoloxía
Ama l'avisiegu, y prefier moderada fertilidá de suelu y de mugor. Tien un sistema radicular escasu en profundidad pero bien espandíu superficialmente, y produz munches estaques cuando-y lo balta baxu. Tien trupa xamasca. 

Hai un númberu de notables montes onde esta especie ye la dominante:
*:en:Epping Forest, Londres, Reinu Xuníu
*:en:Halltorps Reserva Natural, Oland, Suecia

## Propiedaes
**Principios activos**: Tanín, sales, resina.

**Indicaciones**: Estíptico, astrinxente, vulnerario, pectoral, expectorante, antitusivu. L'agua destilada, preparada a partir de les fueyes, úsase como coliriu.

Úsense sobremanera les fueyes y la corteza. Recoyer n'agostu. Decocción de corteza (expectorante): 10-15 g. por taza.

Na terapia floral de Bach: Cola rutina del día ente día y la fatiga, apaecen les duldes y el cansanciu. Esta planta apurre enerxía ya ilusión pa siguir alantre.
**Otros usos**: Ornamental. La madera, blanca, trupa, usóse pa la fabricación de pasta de papel, pieces de pianos, parqués, tacos de billar, etc.

## Taxonomía
*Carpinus betulus* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 998. 1753.
;Etimoloxía:
***Carpinus***: nome xenéricu que ye'l nome orixinal en llatín pa la especie europea.

***betulus***: epítetu llatín que significa "abeduriu".
;*[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:

**Carpinus carpinizza* [[Kill.]]
**Carpinus caucasica* [[Grossh.]]
**Carpinus compressus* [[Gilib.]]
**Carpinus Entemedia* [[Wierzb.]] ex [[Rchb.]] 
**Carpinus nervata* [[Dulac]]
**Carpinus quercifolia* [[Desf.]] ex [[Steud.]] 
**Carpinus sepium* [[Lam.]] 
**Carpinus ulmifolia* [[Salisb.]] 
**Carpinus ulmifolia* [[St.-Lag.]]
**Carpinus ulmoides* [[Samuel Frederick Gray|Gray]]
**Carpinus vulgaris* [[Mill.]]

== Ver tamién ==
* [[Historia de la botánica]]
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Betulaceae#Descripción|Descripción de les betulacees]]

== Referencies ==
*[http://linnaeus.nrm.se/flora/di/coryla/carpi/carpbetv.jpg Dean virtuella floran: *Carpinus betulus'' distribution]

## Bibliografía
# Flora of North America Editorial Committee, e. 1997. Magnoliidae and Hamamelidae. Fl. N. Amer. 3: i–xxiii, 1–590.

## Enllaces esternos

* Carpinus betulus n'Árboles Ibéricos