Capitoliu de los Estaos Xuníos

El **Capitoliu de los Estaos Xuníos** ye'l edificiu qu'alluga les dos cámares del Congresu de los Estaos Xuníos. Atópase nel barriu Capitol Hill en Washington D. C., la capital del país. Una primer etapa foi terminada de construyir en 1800 y ye una de les principales atraiciones turístiques de la ciudá.

L'edificiu foi diseñáu primeramente por William Thornton y darréu modificáu por Benjamin Henry Latrobe y Charles Bulfinch. Thomas O. Walter y August Schoenborn diseñaron la cúpula actual y l'ala del Senáu; tien el Capitoliu una gran cúpula nel centru y dos edificios anexos a cada llau. L'ala norte correspuende al Senáu y l'ala sur a la cámara de Representantes. Nos pisos de riba hai galeríes por que'l públicu pueda reparar les sesiones en determinaes ocasiones. Ye un exemplu del Neoclasicismu arquiteutónicu d'Estaos Xuníos.

## Historia

El Capitoliu foi inauguráu en 1800. Antes de la so construcción, siquier ocho edificios distintes fueron usaos como sede del congresu en distintes ciudaes.

* **Primer Congresu Continental** (1774):
** 1774: Carpenters' Hall, Filadelfia, Pennsylvania.

* **Segundu Congresu Continental** (1775-1781):
** 1775-1776: Casa Estatal de Pennsylvania (Salón de la Independencia), Filadelfia, Pennsylvania.
** 1776-1777: Casa de Henry Fite, Baltimore, Maryland.
** 1777: Casa Estatal de Pennsylvania (Salón de la Independencia), Filadelfia.
** 1777: Palaciu de Xusticia, Lancaster, Pennsylvania.
** 1777: Palaciu de Xusticia, York, Pennsylvania.
** 1779-1781: Casa Estatal de Pennsylvania (Salón de la Independencia), Filadelfia.

* **[[Artículos de la Confederación]]** (1781-1789):
** 1781-1783: Casa Estatal de Pennsylvania (Salón de la Independencia), Filadelfia.
** 1783: Nassau Hall, Princeton, Nueva Jersey.
** 1783–1784: Casa Estatal de Maryland, Annapolis, Maryland.
** 1784: Taverna d'armes francesa, Trenton, Nueva Jersey.
** 1785-1789: Conceyu de Nueva York (Federal Hall), Nueva York, Nueva York.

* **[[Constitución de los Estaos Xuníos d'América]]** (instituyida'l 4 de marzu de 1789):
** 1789–1790: Federal Hall, Nueva York.
** 1790–1800: Casa Estatal de Pennsylvania (Salón de la Independencia), Filadelfia.

* 1800-presente: Capitoliu de Los Estaos Xuníos, Washington D. C.

### 11 de setiembre de 2001
El plan final de los atentaos del 11 de setiembre de 2001 yera secuestrar 4 aviones, de los cualos unu diba impautar nel Capitoliu de los Estaos Xuníos, yá que representaba'l poder político. Pero l'avión que diba impautar nel Capitoliu (el vuelu 93 d'United Airlines) estrellar nun campu de Shanksville (Pennsylvania), por cuenta de una llucha ente los pasaxeros y los terroristes.

## Propiedaes del Capitoliu

Los terrenes del Capitoliu cubren daqué más de cientu diez hectárees, la mayoría son xardinos, paseos, y cais. El diseñu foi orixinalmente concebíu pol arquiteutu d'Estaos Xuníos Frederick Law Olmsted, ente los años 1874 y 1892. En 1875, nunu de los sos primeros encamientos, Olmsted propunxo les terraces de mármol nel llau norte, oeste y sur del capitoliu, que dibuxen un uxu sentáu sobre una pirámide vistu del cielu.

El complexu del Capitoliu cunta amás con dellos edificios onde se lleven a cabu distintes funciones institucionales. (Vistos nel mapa a la izquierda) Los edificios son:

* **Les Oficines de los Representantes** (**HOB** en naranxa)
** Cannon House Office Building
** Ford House Office Building
** Longworth House Office Building
** Rayburn House Office Building
** Annex III al Capitoliu: Page Residence Hall

* **Oficines pa senadores** (**SOB** en colloráu)
** Dirksen Senate Office Building
** Hart Senate Office Building
** Russell Senate Office Building

* **[[Corte Suprema de los Estaos Xuníos|La Corte Suprema de los Estaos Xuníos D'América]]** (en moráu)
** Thurgood Marshall Federal Judiciary Building

* **[[Biblioteca del Congresu d'Estaos Xuníos|Biblioteca del Congresu]] **(en mariellu)
** John Adams Building
** Thomas Jefferson Building
** James Madison Memorial Building
** Xardín Botánicu de los Estaos Xuníos
** Planta de lluz del Capitoliu 
** Centro de visitantes del Capitoliu (en construcción)

Amás de los edificios nomaos, hai dellos monumentos y escultures instalaos na so contorna, incluyendo'l Salón Nacional d'Escultures y *La Estatua de la Llibertá* sobre la cúpula.

## Rotonda del Capitoliu
La Rotonda del Capitoliu alcuéntrase xusto debaxo de la gran cúpula de dichu edificiu. Considérase'l "corazón simbólicu y físicu" del Capitoliu. Nella exhíbese una gran coleición d'arte; frescos, pintures históriques y estatues. Tamién se celebren ellí los funerales d'estáu de los expresidentes y otres personalidaes.

## Arte nel Capitoliu

El Capitoliu alluga una gran coleición d'arte d'Estaos Xuníos. En 1856 l'artista italoamericanu Constantino Brumidi diseñó los murios de los pasiellos del primer pisu de l'ala del Senáu. Los pasaxes, güei conocíos como los corredores Brumidi, reflexen grandes momentos y personaxes de la historia d'Estaos Xuníos. Los murales orixinales inclúin escenes y alegoríes de la vida de Benjamin Franklin, John Fitch, Robert Fulton y acontecimientos históricos como la compra de Luisiana. Tamién tán dibuxaos nuna paré, animales, inseutos y flores reinales de los Estaos Xuníos. Brumidi incorporó un área p'acontecimientos memorables del futuru y güei atópense ende representaos l'avión *Espíritu de San Luis*, la nave espacial Apolo llegando a la lluna y la nave espacial Challenger.

Brumidi tamién trabayó nel frescu de la cúpula. El mural nel techu amuesa al Presidente George Washington, ye llamáu *[[Apoteosis]] de George Washington*. Alredor del mural nel techu ve una curtia cronoloxía pictórica del país. El mural empieza con una imaxe de Cristóbal Colón llegando a América y termina con una pintura del primer vuelu del avión *[[Kitty Hawk]]* de los hermanos Wright. La pintura foi realizada ente los años 1878 y 1987 por cuatro pintores: Brumidi, Filippo Castoggini, Charles Ayeri Whipple y Allyn Cox.
Debaxo de la cúpula hai ocho pintures de la historia del país. Nel llau este hai cuatro pintures sobre los oríxenes d'Estaos Xuníos como nación: *El Bautismu de [[Pocahontas]]* por John Gadsby Chapman, *El Desembarcu de los Pelegrinos en Plymouth* por Robert W. Wier, *El Descubrimientu del [[Ríu Mississippi]]* por William H. Powell, y *La llegada de [[Cristóbal Colón]]* por John Vanderlyn.

## Seguridá
El Capitoliu tien el so propiu Departamentu de Policía. La Policía Capitolina encargar de controlar la entrada al edificiu y de la vixilancia del Capitoliu y los sos edificios.

## Cámara de Representantes

*

La Cámara de Representantes ye'l llugar onde s'axunten los congresistes. L'ala tien pintures de personaxes conocíos poles lleis que crearon nel so tiempu, consideraos determinantes pal afitamientu del país.


== Cámara del Senáu ==



El Senáu de los [[Estaos Xuníos]] tien una función de representación territorial. A cada Estáu correspuéndenlu dos senadores.

Los senadores axuntar nuna cámara compuesta por 100 escritorios, una mesa central de presidencia y galeríes na parte cimera pa visitantes y prensa.

== Cámara Principal de Xunta ==
La Cámara de Xunta ye onde s'axunten los Congresistes de les dos Cámares: Los Senadores y los Representantes. Nésta tamién se lleven a cabo acto como'l discursu añal sobre'l [[Discursu del Estáu de la Unión Estáu de la Unión]] pronunciáu pol Presidente, receición de dignitarios estranxeros o xuntes d'emerxencia como dempués de [[Ataque a Pearl Harbor|los ataques de Pearl Harbor]].

== Actos celebraos nel Capitoliu ==


El Capitoliu y la so contorna fueron escenariu d'importantes acontecimientos na so trayeutoria de más de 200 años:

* Cada xineru los congresistes ya invitaos axuntar nel Capitoliu pa escuchar el [[discursu del Estáu de la Unión]] dau pol [[Presidente de los Estaos Xuníos]].
* La población axuntar nos terrenes del llau Oeste dende [[1990]] l'últimu llunes de cada mes de mayu pa conmemorar el *Memorial Day* y homenaxar a los homes y muyeres de EE.&nbsp;UU. muertos n'actu de serviciu.
* El día [[Día de la Independencia de los Estaos Xuníos|cuatro de xunetu]].
* Tomes de posesión presidenciales
* Llutos:
** Senador [[Henry Clay]] ([[1852]]), La primer persona velada nel Capitoliu.
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Abraham Lincoln]] ([[1865]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[James A. Garfield]] ([[1881]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Warren Harding]] ([[1923]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[William Taft]] ([[1930]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[John F. Kennedy]] ([[1963]])
** Xeneral [[Douglas MacArthur]] ([[1964]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Herbert Hoover]] ([[1964]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Dwight Eisenhower]] ([[1969]])
** Senador [[Everett Dirksen]] ([[1969]])
** Direutor del [[FBI]] [[J. Edgar Hoover]] ([[1972]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Lyndon Johnson]] ([[1973]])
** [[Vicepresidente de los Estaos Xuníos|Vicepresidente]] [[Hubert Humphrey]] ([[1978]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Ronald Reagan]] ([[2004]])
** [[Presidente de los Estaos Xuníos|Presidente]] [[Gerald Ford]] ([[2006]])

== Ver tamién ==
* [[Smithsonian Institution]]
** [[Castiellu de la Institución Smithsonian]]
* [[Corte Suprema de los Estaos Xuníos]]
* [[Casa Blanca]]
* [[National Mall]]
** [[Monumentu a los Veteranos del Vietnam]]
** [[Monumento Washington|Monumentu al Presidente Washington]]
** [[Monumentu a Lincoln]]
** [[Monumentu a Franklin Delano Roosevelt|Monumentu al Presidente Roosevelt]]
** [[Monumentu a Jefferson]]
** [[Monumentu a los Veteranos de la Guerra de Corea]]
* [[Archivu Nacional de los Estaos Xuníos]]

== Referencies ==


== Bibliografía ==
* *Los conteníos d'esta páxina fueron traducíos del artículu de la Wikipedia n'Inglés, que llicencia baxu términos GFDL.''

## Enllaces esternos

* Webcam en direutu dende'l Capitoliu de los Estaos Xuníos