Caravana de migrantes honduranos camín d'Estaos Xuníos

La **caravana de migrantes honduranos camín d'Estaos Xuníos** ye una marcha bonal d'honduranos empecipiada'l 13 d'ochobre de 2018 en San Pedro Sula, Hondures, con destín a Méxicu y Estaos Xuníos pa pidir asilu, llograr trabayu y llograr meyores oportunidaes de vida, emburriaos pola probeza y violencia nel so país d'orixe.

La caravana foi criticada dende'l so entamu pol gobiernu d'Estaos Xuníos, especialmente pol presidente Donald Trump. Ente que el gobiernu de Méxicu pidió sofitu a la Organización de les Naciones Xuníes (ONX) p'atender a los migrantes.

## Contestu y antecedentes
N'años anteriores, la migración irregular centroamericana volvióse'l centru d'atención de les polítiques públiques ente los "países del triángulu norte", Guatemala, El Salvador y Hondures; debíu al aumentu dramáticu nel númberu de neños ensin acompañar y families fuxendo de los altos índices de probeza y violencia na rexón. En 2017, la Comisión Mexicana d'Ayuda a los Refuxaos (Comar) rexistró 4,272 solicitúes d'abellugu per parte de migrantes honduranos, de los cualos solo 378 recibieron asilu y 1,960 entá tán en trámite.

En meses anteriores fuera realizada tamién una caravana denominada Viacrucis del Migrante, qu'a diferencia de la caravana de migrantes honduranos, buscaba llamar l'atención sobre'l fenómenu migratoriu.

## Percorríu y sucesos

### Hondures
El vienres 12 d'ochobre de 2018 un contingente de migrantes axuntar na terminal d'autobuses de San Pedro Sula, la segunda ciudá más importante d'Hondures y una de les más violentes del mundu. A otru día, sábadu 13 d'ochobre, empecipiaron una marcha al traviés de Guatemala con camín de Tapachula, en Chiapas, Méxicu. Dalgunos pidiríen asilu en calidá de refuxaos y otros siguiríen con camín de los Estaos Xuníos. «Esperamos que la xente vaya, rexístrese, que se-yos dea un documentu pa permanecer llegal en Méxicu; y como diz el Derechu Internacional, da-yos abellugu»; asina lo dixo Bartolo Fuentes, excongresista honduranu y unu de los coordinadores de la marcha. Tamién declaró que l'oxetivu de la caravana yera migrar en grupu pa sofitase mutuamente y evitar les dificultaes del viaxe. Primeramente la caravana diba tar compuesta por 160 persones, pero nel puntu de partida fuéronse rexuntando más persones de tol país comenenciudos en participar, resultando na partida d'alredor de mil migrantes, portando solu recursos básicos.

### Guatemala
En cruciando la frontera con Guatemala y dormir na ciudá d'Esquipulas, los migrantes retomaron el so aldu'l martes 16 d'ochobre. Esi día Bartolo Fuentes foi deteníu pol so ingresu irregular al país. Los díes posteriores la caravana creció y estremóse en dellos contingentes d'alcuerdu a la velocidá de meyora de cada grupu, mesmos que travesaron el país camín de la fronteriza Ciudá Tecún Umán (departamentu de San Marcos, Guatemala). La gran cantidá de migrantes colapsó la capacidá de receición nos albergues de La Casa del Migrante de Ciudá Tecún Umán y de Ciudá de Guatemala, onde'l xefe del albergue envaloró que recibió a más de cinco mil persones.

El miércoles 16 d'ochobre el gobiernu mexicanu alvirtió a los integrantes de la caravana que si ingresaben al territoriu nacional «de manera irregular», seríen deteníos y retornaos al so país d'orixe. A otru día, esplegó a 244 policías federales pa reforzar la frontera en Tapachula, Chiapas, Méxicu. 

### Méxicu
El 19 d'ochobre, el secretariu de Rellaciones Esteriores de Méxicu informó que podíen ingresar al país, siempres y cuando tuvieren visa vixente, que teníen de tramitar dende Hondures. Esi mesmu día, l'avanzada de la *caravana migrante* conformada per cerca de 3,000 persones, qu'incluyía a muyeres embarazaes y neños, rompió'l cercu na frontera de Guatemala pa caminar camín de Tapachula, Chiapas, Méxicu pela ponte internacional. Sicasí, fueron bloquiaos por un destacamentu de la policía federal onde hubo un curtiu enfrentamientu. Ante esto los migrantes realizaron files pa ingresar ordenadamente y solicitar asilu, sicasí, dellos cruciaron caminando o nadando pol ríu Suchiate.

Nun anunciu conxuntu ente los presidentes de Guatemala y Hondures el 20 d'ochobre informaron que d'alcuerdu a les sos fontes tornaren aproximao dos mil migrantes a los sos llugares d'orixe. Tamién reprocharon l'actu violentu pa ingresar a Méxicu, y punxeron en marcha un plan conxuntu p'asegurar la torna segura de los migrantes. Esi mesmu día, l'embaxador de Méxicu en Guatemala, informó que dexaron pasar a muyeres y neños na frontera, que seríen rexistraos pa pasar la nueche n'estación migratoria. 

Al empecipiar la madrugada del 21 d'ochobre el grupu de la caravana migrante que yá llograra cruciar reinició la so marcha dende Ciudad Hidalgo a Tapachula, onde los primeres llegaron seis hores dempués Nel so percorríu fueron acompañaos y asistíos por autoridaes mexicanes. El 22 d'ochobre confirmóse'l fallecimientu de dos migrantes honduranos de la caravana depués de cayer de los vehículos que-yos brindaren sofitu pa treslladase. Tamién se reportó la torna de 3,400 migrantes a Hondures y la participación de 7,233 persones na caravana, según l'abellugu pa migrantes del conceyu de Suchiate.

Los migrantes permanecieron en Huixtla el 23 d'ochobre y llegaron a Mapastepec a otru día.

El vienres 26 d'ochobre foi emitíu un comunicáu per parte d'Enrique Peña Nieto informando sobre'l plan *estes na to casa* p'asistir, facilitar el procesu migratoriu, de trabayu temporal y condición regulatoria so ciertos lineamientos.

## Reacciones

*El gobierno honduranu: dende l'entamu de la movilización, solicitó a los gobiernos de Guatemala y Hondures que brindaren ayuda humanitaria a los sos participantes, y encamentó a los honduranos a nun participar en migraciones irregulares. El gobiernu asegura que los miembros de la caravana fueron engañaos con falses promeses d'asilu políticu, y que la mesma foi planiada con fines políticos, por una estructura que busca afectar la imaxe y gobernabilidad nel país. Coles mesmes, el Presidente honduranu aseguró-y al Vicepresidente d'Estaos Xuníos Mike Pence que la caravana taba siendo financiada por grupos d'izquierda honduranos, financiaos dende Venezuela pa desafiar la soberanía d'Estaos Xuníos. 
*EL gobiernu d'Estaos Xuníos:
**El Presidente d'Estaos Xuníos, Donald Trump: dende'l 16 d'ochobre Trump amenació vía Twitter con cortar l'ayuda económica a Hondures, El Salvador y Guatemala si nun torgar que los sos ciudadanos entraren a Estaos Xuníos de forma illegal. Darréu dixo que militarizaría la frontera con Méxicu pa torgar la entrada de la caravana. Tamién culpó en repitíes ocasiones a los demócrates de tar detrás de la caravana, y dixo que na mesma atópense entemecíes persones del mediu oriente, incluyíos miembros d'Estáu Islámicu.
**La vocera de la Embaxada d'Estaos Xuníos n'Hondures, Heide Fulton: encamentó a quien participen na caravana a tornar al so país, afirmando que taben siendo engañaos por líderes y criminales y políticos, y alvirtiendo que nun podríen entrar o permanecer illegalmente n'a Estaos Xuníos. 
*El presidente electu de Méxicu, Andrés Manuel López Obrador: prometió dar vises de trabayu pa los migrantes honduranos, y abogó porque se-yos garantizaren los sos derechos y seguridá, y brindárase-yos sofitu.
*L'embaxador de Méxicu nos Estaos Xuníos denunció motivos políticos.

## Ver tamién

*Crisis migratoria haitiana en Baxa California
*Viacrucis migrante 2018
*Inmigración guatemaliana n'Estaos Xuníos
*Inmigración guatemaliana en Méxicu
*Inmigración hondurana n'Estaos Xuníos
*Inmigración hondurana en Méxicu

## Referencies