Movimientu LGBT

Llámase **movimientu LGBT** al movimientu social y políticu que llucha contra la discriminación y la homofobia, y a favor de la equiparación y reconocencia de derechos de les persones lesbianes, gais, bisexuales, tresxéneros y transexuales. Nos últimos años el movimientu incluyó tamién otros coleutivos rellacionaos cola sexualidá, como los qu'integren les persones intersexuales, queer, osos, poliamoroses, ente otres.
 
Ye habitual afirmar que'l movimientu LGBT empecipiar n'Occidente col «movimientu de lliberación LGBT», que de normal se considera surdíu en 1969 colos disturbios de Stonewall n'Estaos Xuníos. Sicasí diverses investigaciones fueron revelando en diverses cultures, qu'esisten dende'l mundu antiguu, movimientos impulsaos por persones que coinciden colos términos modernos de la sigla LGBT. Una de les principales aiciones del movimientu LGBT ye'l Día del Arguyu LGBT, usualmente por aciu manifestaciones multitudinaries, dedicaes centralmente a exteriorizar ante la sociedá l'arguyu que sienten les persones participantes de ser coherentes colos sos deseos, orientaciones ya identidaes.

## Los siete sabios del monte de bambú

Los siete sabios del monte de bambú () fueron un grupu de filósofos, poetes y músicos chinos, de la corriente qingtan (pura conversación) del taoísmu, nel entamu de la dinastía Jin (265-420). L'historiador Louis Crompton comparar col movimientu hippie surdíu n'Estaos Xuníos nel sieglu XX. El grupu xeneró un movimientu cultural críticu de les intrigues, la corrupción y la agobiante atmósfera de la vida cortesana mientres les lluches polítiques del periodu de los Tres Reinos, proponiendo un estilu de vida senciellu y llibertariu, basáu na amistá y la comunión cola naturaleza. Dientro del espíritu llibertariu del movimientu taben almitíes les rellaciones homosexuales. Siquier dos de los siete sabios, Xi Kang y Rouen Ji -consideráu un activista antisistema y el mayor poeta del so tiempu-, caltuvieron una rellación amoroso y sexual (similar a lo que n'Occidente se denominaría homosexualidá dellos sieglos dempués) sobre la qu'escribieron testos de celebración.

## La comunidá hijra

Nel subcontinente indiu esiste dende antiguu una comunidá identificada por un xéneru llamáu *"[[hijra]]"* (pronunciáu /jishra/) o *"aravanis"*: "Nun son homes nin muyeres. Puramente nun son transexuales nin travestis. Tampoco son necesariamente eunucos, nin intersexuales, nin homosexuales. Más bien considérense 'transgender'". Trátase d'identidaes que nun tienen un equivalente exactu na terminoloxía occidental sobre xéneru y sexu.

Les persones *hijras* tienen un fundamentu relixosu y rellacionen la so identidá con una creencia del sieglu&nbsp;IX, según la cual el dios Krisna, al oyer a Iraván que se llamentaba por ser virxe, tresformar na diosa Mojini. Por esta razón cada añu realiza una pelegrinación de *hijras* a Kutayan, al sur de la India, pa celebrar les sos bodes col dios. Pa esta ocasión, vistir con gales de novia. Como'l maríu guerreru muerre, les *hijras* convertir en viudes, y corten les sos pulseres y adornos festivos. Per otra parte, les persones *hijras* usualmente sienten devoción pola diosa Bahuchara Matu y Shiva, anque tamién esiste un importante grupu que pertenez al Islam. Considérase que tienen los sos oríxenes nos testos del Ramayana y el Mahabharata.

Mientres los sieglos d'invasión mongola, les *hijras* ocupaben emplegos de toa condición: dende neñeres hasta puestos d'altu rangu, como'l de conseyeru d'Estáu del emperador mongol.
Nesa dómina les *hijras* llegaben a tener tierres, palacios, templos y sirvientes a la so disposición ya inspiraben fe y respetu. Delles hijras realicen un ritu de iniciación tradicional llamáu *nirwaan*, mientres el cual dar# en la remoción del pene, l'escrotu y los testículos.. Cola invasión británica de la India, les autoridaes occidentales buscaron erradicar a les persones hijras, consideraes como "una fienda na decencia pública". Dispúnxose la so penalización como "tribu criminal" y aplicóse-yos la Llei de Tribus Criminales (Criminal Tribes Act) de 1871, sometiéndoles a rexistru compulsiva, monitoreo estrictu y estigmatización pa tola vida. Depués de la independencia disponer en 1952 la so despenalización pero l'estigma siguió. A fines del sieglu&nbsp;XX relaxóse la persecución d'esti coleutivu, llegando una *jisra* a ser electa alcalde d'un pueblu de la India. Magar ello la discriminación sigue siendo una constante, anque popularmente la comunidá ye bien respetada por cuenta de que atribúyese-y el poder de bendicir o arrenegar les nacencies. En Paquistán, India y Bangladesh, les persones *hijras* son oficialmente reconocíes como un tercer xéneru poles lleis.

## Kukai y el shudō

Kūkai (空海?) conocíu tres la so muerte como Kōbō-Daishi (弘法大師?) (弘法大師 El Gran Maestru Propagador de la Enseñanza Budista), foi'l fundador de la secta de budismu Shingon en Xapón nel sieglu IX. Atribúyese-y tamién la creación del , una corriente promotora de la homosexualidá y la bisexualidá masculina estructurada pola edá, que prevaleció na sociedá samurái hasta'l fin del sieglu XIX. La pallabra ye una abreviatura del términu *wakashudō* (若衆道), «El camín del nuevu home» o lliteralmente dichu, «La vía del "mozu"' (若 *waka*) "home" (衆 *shū*)». A pesar de l'atribución del amor masculino a Kūkai, los raigaños de la valoración positiva de la homosexualidá nel Xapón remontar a dalgunos de los primeros testos en xaponés tales como'l  y el .

La práctica del *[[shudō]]* goció d'alta estima na cultura xaponesa y foi afalada, especialmente dientro de la clase samurái. Consideróse que yera beneficiosu pa los homes nuevos, enseñándo-yos la virtú, la honestidá y l'apreciu de la guapura. El so valor oldeaba cola desvalorización del amor ente homes y muyeres, al que se-y atribuyía l'efeutu negativu de feminizar a los homes. 

Gran parte de la historia y la lliteratura de ficción de la dómina emponderó la guapura y valor de los mozos fieles al *shudō*. Ente elles destácase *El Gran Espeyu del Amor ente Homes* (男色大鏡 Nanshoku Ōkagami) d'Ihara Saikaku, publicada en 1687, una de les obres dedicaes a emponderar la homosexualidá más importante de la lliteratura mundial.

Col aumentu nel poder y la influyencia de los comerciantes, el *shudō* foi adoptáu tamién poles clases medies, y les espresiones homoerótiques en Xapón empezaron a tar más estrechamente acomuñada colos actores itinerantes kabuki conocíu como , "mozos voladores", que trabayaben como prostitutos. Nel periodu Edo (1600-1868), el shudō conflúi con otru movimientu que combinaba homosexualidá ya identidá tresxéneru, espresada nos actores de kabuki conocíos como onnagata -forma femenina- pola so la reproducción de roles femeninos), según colos *kagema*, prostitutos que trabayaben en chamizos especializaos llamáu *kagemajaya* (陰間茶屋: cases de té kagema). Tanto los actores kabuki como los kagema fueron bien solicitaos polos nobles de la dómina, que nun refalgaben la práctica *danshoku/nanshoku*, o d'amor masculino. El Monte Koya, onde s'atopa'l monesteriu de Kobo Daishi, foi históricamente un símbolu del amor masculino.

A partir de la restauración Meiji y la occidentalización de Xapón dende fines del sieglu XIX, el cristianismu empezó a influyir fuertemente nel cambéu de los valores tradicionales, dando llugar a una cultura de desvalorización y persecución de la homosexualidá, que llevó a la declinación del *shudō*.

## ''Ghulamiyyat''

En Persia mientres los sieglos VIII y IX, esistieron les *ghulamiyyat* (declinación femenina de *[[ghulam]]*, un tipu de varones nuevos eternamente célibes, que según el Corán van tar al serviciu de les muyeres xustes cuando lleguen al Janah el día del Yaum al-Qiyamah), nueves muyeres que combinaben munches carauterístiques del xéneru masculín (vistimienta, corte de pelo, bigotes pintaos, nomes varoniles), simultáneamente con otres carauterístiques del xéneru femenín (maquillaxe, llabios pintaos, ceyes depiladas, usu de xoyes). Les *ghulamiyyat* considerábense muyeres, nun despintaben nin faxaben los sos pechos, calteníen rellaciones amoroses con varones, que los sos nomes pintaben nes mexelles y tába-yos dexáu participar n'eventos prohibíos pa muyeres, como les engarradielles de perros, les carreres de caballos y los xuegos d'axedrez.

Les *ghulamiyyat* apaecieron en tiempos del sultán Harun al-Rashid (766-809) y según la historiadora Shereen El Feki, tuvieron de moda y algamaron una gran aceptación social en Bagdag. Fueron protagonistes d'un xéneru lliterariu especialmente dedicáu a elles, que'l so máximu esponente foi'l poeta Abu Nuwas (747-815), célebre pola so poesía en llingua árabe de celebración del amor non heteronormado.

## Sociedá de la Orquídea Dorada

La Sociedá de la Orquídea Dorada (金兰会), tamién conocida como Amigues del Corazón, foi un movimientu femenín secretu fundáu alredor de 1644 na provincia de Guangdong, China, p'acoyer a les muyeres que se negaben a aceptar el matrimoniu heterosexual, col fin de formar comunidaes puramente femenines, qu'incluyíen les uniones sexual y amorosu ente muyeres, formalizaes por aciu l'aprobación familiar, una ceremonia matrimonial y un pactu de fidelidá. Les persones contrayentes yeren denominaes "esposa" y "home" y nes sos rellaciones sexuales solíen utilizar dildos. Les muyeres xuníes en matrimoniu lésbicu recoyíen el so pelo en rodetes pa exteriorizar la so condición. La Sociedá almitía tamién rellaciones lésbiques de muyeres casaes en matrimonios heterosexuales. Les pareyes del mesmu sexu podíen formar families, por aciu l'adopción de neños güérfanos o abandonaos, ya inclusive podíen adoptar neñes que tomaren el xuramentu d'adoptar los valores lésbicos de la Sociedá. La Sociedá de la Orquídea Dorada emponer polos valores xenerales del budismu, qu'aceptaba la posibilidá de que dos persones destinaes a tar xuntes reencarnaran en persones del mesmu sexu. La Sociedá sumió a empiezos del sieglu XX, cuando la influencia occidental promovió una fuerte represión de la homosexualidá. Na sociedá china actual, la espresión "hermanes orquídea dorada" significa "amigues de l'alma dispuestes a morrer pola otra".

## Secta de Hu Tianbao

La secta de Hu Tianbao ye un movimientu relixosu taoísta entá esistente en China, col fin de promover y amparar l'amor homosexual. Surdió mientres los primeros años de la dinastía manchú Qing, cerca de 1644, arriendes de la deificación de Hu Tianbao, un mozu namoráu d'un funcionariu de la provincia de Fujian, que foi castigáu por esti postreru hasta morrer, depués de que lo afayara espiándolo. Fujian ye una rexón de China na que los matrimonios ente homes tienen una llarga tradición y aceptación cultural.

Hu Tianbao convirtióse entós nuna deidá relixosa, La to'er Shen o Dios Coneyu. La creencia narra que los funcionarios del submundo consideraron que la falta cometida por Hu Tianbao fuera motivada nel amor, siendo la muerte un castigu escesivu, razón pola cual decidieron reparar la inxusticia convirtiéndolo nun dios proteutor del amor homosexual. Poco dempués de la so muerte, Hu apaecer al so amáu pa dici-y les siguientes pallabres: 

El templu efeutivamente foi construyíu y el cultu siguió discretamente mientres casi un sieglu antes d'atraer l'atención de l'autoridá. El primeru en dar testimoniu del cultu foi Zhu Gui (1731-1807), intendente del circuitu de tasación del granu de Fujian en 1765, nel so llibru *Cultos prohibíos ya inmorales*. Zhu Gui describió la estatua del templu como «dos homes abrazaos; la cara d'unu daqué canoxa pola edá y l'otru tienru y maciu». Prosigue cola descripción del cultu:
Si'l pidimientu tuviera ésitu, los creyentes volvíen al templu, conocíu como «Pequeñu Templu Oficial», pa embadurnar la boca del dios con intestinos de gochu entemecíos con azucre.

La estatua y les tablillas de madera atopáu nel templu fueron destruyíes por Zhu Gui nun intentu de «ameyorar el nivel moral» de los habitantes de Fuzhou. El templu foi destruyíu polos xaponeses mientres la Segunda Guerra Mundial. Más apocayá la secta de Hu Tianbao tuvo actividá en Taiwán.

## Movimientu tresxéneru nel teatru chinu

El teatru chinu (conocíu como "ópera china") recurrió tradicionalmente a actores y actrices que representaben personaxes que nun se correspondíen col so xéneru. El costume empecipiar pa los actores homes que representaben muyeres a empiezos de la dinastía Tang (617-918) y p'actrices muyeres que representaben varones (*kunsheng*), siquier dende'l sieglu XIII. El teatru chinu xeneró a partir de los últimos años del sieglu XVIII un estilu que se volvería preeminente y tomaría el nome de "Ópera de Beixín". L'apaición de la Ópera de Beixín coincidió cola prohibición pa les muyeres d'actuar nel teatru y pa los funcionarios d'asistir a los prostíbulos, fechu que motivó a éstos postreros a buscar rellaciones sexuales colos homes y persones tresxéneru qu'interpretaben los personaxes *tan* (femeninos). La combinación d'eses circunstancies llevó non solo a ampliar la importancia de la interpretación drámática tresxéneru, sinón tamién a combinar la mesma cola homosexualidá de munchos de los actores, los procesos de feminización y les rellaciones non heterosexuales.

El movimientu tresxéneru nel teatru chinu, entepasó la so función puramente dramática, pa espresar fondes y antigües rellaciones ente la cultura china, la homosexualidá y les identidaes tresxéneru y transexuales. L'historiador Siu Leung diz que "el clímax de la figura de sexualidá ambigua del personaxe *tan* como una obsesión cultural, asocedió na era dorada de la Ópera de Beixín, ente los años 1920 y 1930, rematando nel cuerpu del postreru iconu Mei Lanfang (1894-1961)". La película china *[[Farewell My Concubine]]* de 1993 (*Bàwáng Bié Jī*; chinu tradicional: 霸王別姬, chinu simplificáu: 霸王别姬, que se traduz lliteralmente como *El gran señor abandona al so concubina*) dirixida por Chen Kaige, tien como tema la vida de dos actores tresxéneru de la Ópera de Beixín.

## Movimientu tresxéneru nel teatru xaponés

De manera similar al teatru chinu, el teatru kabuki de Xapón foi l'ámbitu en que se desenvolvió un importante movimientu homosexual, bisexual y tresxéneru, alredor de la figura de los *wakashu kabuki* (actores adolescentes masculinos), especialmente aquellos qu'interpreten papeles femeninos, llamaos *[[onnagata]]* . De manera similar a lo qu'asocedió en China, el movimientu tomó fuercia depués de 1629, cuando'l Shogunato Tokugawa (Edo) prohibió a les muyeres actuar nel teatru y los personaxes femeninos fueron representaos por homes, una especialidá dramática qu'empecipiara Izumo non Okuni en 1603. El movimientu coincidió cola puxanza social de les clases comerciantes, qu'adoptaron antigües tradiciones samurái, como'l *[[shudō]]*. La combinación de dambos movimientos llevó a que los actores *onnagata* fueren oxetu del deséu per parte de los homes ricos, quien empezaron a establecer rellaciones amoroses y sexuales colos *onnagata*, munches vegaes en cuenta de favores económicos.

A mediaos del sieglu XVII, el gobiernu xaponés prohibió los personaxes *onnagata* nel teatru kabuki, pero la presión de los intereses económicos venceyaos al teatru y l'amplitú qu'algamaren les *shudo*, llevaron la política represiva del shogunato al fracasu y a que'l movimientu reiniciárase pocu dempués. Una de les midíes tomaes pol gobiernu, pa reprimir la homosexualidá derivada del kabuki, foi prohibir que los actores *onnagata* adoptaren un perfil femenín, ordenando ente otres coses que se cortaren el pelo como homes adultos. Sicasí la resultancia tuvo lloñe d'amenorgar les rellaciones homosexuales, nin les respresentaciones tresxéneru, y pela cueta tuvo como efeutu estendeles tamién ente persones adultes, estableciendo nuevos códigos eróticos y nueves representaciones de xéneru qu'enchieron les que fueren establecíes pa les muyeres.

La guapura y sensualidá de los *onnagata* foi comparada colos célebres íconos femeninos. Pero Katherine Mezur, nel so llibru de 2005 *Beautiful Boys/Outlaw Bodies: Devising Kabuki Female-Likeness* (Mozos formosos/cuerpos illegales: el diseñu d'apariencia femenina nel kabuki) analiza refechamente la implicancia de xéneru de los *onnagata*, y pon de manifiestu que'l teatru kabuki nunca pretendió asonsañar el xéneru femenín, sinón construyir un xéneru orixinal d'apariencia femenina, entamáu sobre la base del cuepo masculín adolescente, con vistimientes, xestos, maquillaxe y cortes de pelo especialmente diseñaos pa xenerar fantasía y tresmitir sensualidá y erotismu de manera dramática:

Dalgunos de los más famosos *onnagata* fueron Murayama Sakon (act. 1624-1652), Ukon Genzaemon (act. 1655-1660), Tamagawa Senojō (act. 1648-1673), Matsushima Hanya (act. 1675-1686), Yoshizawa Ayame I (1673-1729), Sawamura Tanosuke III (act. 1845–78), Bandō Tamasaburō V (n. 1950), Taichi Saotome (n. 1990).

## Mojing Dang (Partíu Tribadista)

Mojing Dang (磨鏡黨, lliteralmente Partíu d'Estregar l'Espeyu, espresión avezada pal tribadismu) foi una sociedá lésbica semi-secreta qu'actuó en Shanghai dende fines del sieglu XIX y que se consideraba descendiente de les Diez Hermanes, una asociación lésbica de monxes budistes activa en Chaozhou dende dellos sieglos antes. El clan taba lideráu por una muyer cantonesa y tuvo activa mientres unos venti años. La espresión *mojing* (磨鏡, de *mo* estregar y *jing* espeyu) aludía al tribadismu, práctica sexual que la cla promovía y que consiste nel frotamiento de les vulves y clítoris de dos muyeres, una cola otra. La pallabra *mojing* ye d'usu habitual en China pa referise despectivamente al lesbianismu.

## Primer movimientu homosexual européu

Na segunda metá del sieglu XIX, la mayoría de los países del mundu yá nun castigaben o nunca castigaren los actos homosexuales o tresxéneru. Sicasí, delles potencies occidentales, ente elles l'Imperiu Británicu, Estaos Xuníos y Alemaña, calteníen figures d'orixe bíblicu de la Europa medieval, como los delitos de sodomía o de fornicación ente homes, que yeren utilizaos pa encarcelar principalmente a varones homosexuales y "travestis". Esta situación represiva fizo que, n'Alemaña y en menor midida n'Inglaterra, apaecieren nel postreru terciu del sieglu, iniciatives esixendo la despenalización de los actos homosexuales y el travestismu. 

De primeres fueron aiciones individuales de los primeres activistes como les de Heinrich Hössli (1784-1864), Karl Heinrich Ulrichs (1825-1895) o Károly Mária Kertbeny (1824-1882). Escontra'l final del sieglu n'Alemaña empezaron a entamase asociaciones coles mires de llograr la despenalización de les práutiques homosexuales y tresxéneru. En 1897 crear en Berlín el Comité Científicu Humanitariu (*Wissenschaftlich-humanitäres Komitee*, WhK) pa lluchar contra'l artículu 175 del códigu penal y pola reconocencia social de los homosexuales y persones tresxéneru, convirtiéndose asina na primer organización pública de defensa de derechos de los homosexuales y persones tresxéneru del mundu. El Comité Científicu Humanitariu consiguió axuntar unes 5000 firmes de notables ciudadanos pidiendo la eliminación del artículu 175 y llevó el pidimientu al Reichstag en 1898, pero nun foi almitida al ser namái sofitada pola minoría del Partíu Socialdemócrata.
Nel Reinu Xuníu onde la presión policial yera mayor tamién surdió un amenorgáu grupu d'activistes na clandestinidá como Edward Carpenter (1844-1929) o los integrantes de la Orde de Queronea. 

Unu de los co-fundadores del WhK, el doctor Magnus Hirschfeld, tamién fundó y dirixó'l *[[Institut für Sexualwissenschaft]]* (Institutu pa la Investigación Sexual). L'oxetivu d'esta institución foi la investigación sexolóxica, en tolos sos aspeutos incluyida la homosexualidá, y destacar por ser pionera mundial en promover congresos internacionales d'estudiu la sexualidá, entamando la Lliga mundial pola reforma sexual y espublizar lo que llamaron "reforma sexual", reclamando derechos civiles y l'aceptación social d'homosexuales y transexuales.

En 1903 creóse otra destacada organización gai la *[[Gemeinschaft der Eigenen]]* (Comunidá de los mesmos), fundada por Adolf Brand xunto con Benedict Friedlaender y Wilhelm Jansen, que'l so ideal yera l'amor homosexual ente homes viriles y la pederastia según el modelu griegu. Los sos miembros atopábense intelectualmente cerca de les idees de Gustav Wyneken sobre'l Eros pedagóxicu y defendíen la masculinidad de los homes gais. Refugaben de forma frontera les teoríes médiques de la dómina sobre la homosexualidá, como la teoría de los estadios sexuales entemedios de Magnus Hirschfeld y el Comité Científicu Humanitariu, al considerar qu'arrobinaben l'estereotipu d'homosexual amuyeráu; polo qu'entraron frecuentemente en discutiniu, anque tamién collaboraron de volao con ellos na década de los años 1920 pa lluchar contra'l artículu 175. La *Gemeinschaft der Eigenen* amás de la llucha política entamaba tou tipu d'actividaes culturales y al campu pa gais, y publicaron *[[Der Eigene]]* (El mesmu) la primer revista homosexual regular del mundu (1896) (antes Karl Heinrich Ulrichs publicara yá en 1870 la revista *[[Urnings]]*, de la que namái s'editó un númberu). Apaecieron noveles y llibros de too tipu. 

Surdieron más organizaciones disidentes cola organización de Hirschfeld. Hans Kahnert, fundó nos años 1920 la *Asociación de l'Amistá Alemana* destinada a formar llazos de camaradería ente los homosexuales alemanes. Abrióse un centru en Berlín con xuntes selmanales y que publicaben un boletín tamién selmanal llamáu *Die Freundschaft* (L'amistá). En 1921 l'asociación llanzó un llamamientu a l'aición por que los homosexuales alemanes participaren na reforma llegal: 

L'ámbitu cultural tamién reflexó esti clima reivindicativu. La llibertá de prensa qu'hubo mientres la República de Weimar facilitó que surdieren gran númberu de publicaciones sobre la homosexualidá. Mientres el Periodu d'enteguerres publicáronse trenta diarios, revistes y boletinos distintos dirixíos a homosexuales. En 1919 realizóse la primera de delles películes de temática homosexual n'Alemaña, *[[Anders als die Andern]]* (Distintu a los demás), interpretada por Conrad Veidt, que narra la hestoria d'un homosexual víctima de chantaxe, que desesperáu pide ayuda a un médicu famosu (interpretáu pol mesmu Magnus Hirschfeld) que termina suicidándose pola presión social. Y en 1921 fundóse'l grupu de teatru homosexual *Theater des Eros*. Inclusive en 1920 compúnxose'l primer himnu homosexual *[[Das lila Lied]]* (el cantar violeta).

En 1929 Comité Científicu Humanitariu col sofitu de les demás organizaciones homosexuales consiguió llevar de nuevu al Reichstag la despenalización, consiguiendo qu'un comité parllamentariu tratara un proyeutu de llei pa esaniciar l'artículu 175. Tolos delegaos de los partíos políticos alemanes, incluyíu'l Partíu Comunista d'Alemaña, cola única esceición del Partíu Nacionalsocialista Alemán de los Trabayadores partíu nazi, votaron a favor de la retirada del artículu 175 na votación del comité y presentala al plenu, cuando'l fundimientu de la bolsa de Nueva York, la crisis financiera qu'anició y les condiciones d'anexón d'Austria dieron al traste col nuevu proyeutu de llei, y el clima de tolerancia sumiríen por completu cola ascensión del réxime nazi al poder en 1933.

## Movimientu homófilo

Denominóse movimientu homófilo al movimientu homosexual surdíu tres la Segunda Guerra Mundial, aproximao ente 1945 y finales de la década de 1960. 
El términu «homófilo», del griegu ομος (homos, 'igual') y φιλία (filía, 'amor'), foi adoptáu polos grupos d'esta dómina como alternativa a la pallabra homosexual, pa enfatizar l'amor en llugar del sexu, y alloñar de la imaxe negativo y estereotipao del homosexual sexualmente promiscuo. La pallabra foi creada por Karl-Günther Heimsoth na so tesis doctoral de 1924, * Hetero y homófilo *.

Pretendíen consiguir l'aceptación de los homosexuales y consiguir que fueren miembros respetables de la sociedá al traviés de dos medios: l'espardimientu de la conocencia científica sobre la homosexualidá, que desterrara mitos negativos, y l'alderique pa intentar convencer a la mayoría de la sociedá de que, a pesar de les diferencies que s'amenorgaben al ámbitu priváu, los homosexuales yeren persones normales y honraes. Considerar a estos grupos políticamente moderaos y cautelosos en comparanza colos movimientos LGBT tanto precedentes como colos que-yos asocedieron. Hubo dalguna esceición más radical como'l comunista norteamericanu Harry Hay. Sicasí, pocos taben dispuestos a salir del armariu, yá que s'arriesgaben a ser encarcelaos na mayoría de los países occidentales y la homofobia imperaba na opinión pública de la dómina.

Nesti periodu formaron delles organizaciones homófilas en diversos países d'Europa y América como la holandesa COC, los daneses Forbundet af 1948 y International Homosexual World Organisation; les norteamericanes Mattachine Society y Daughters of Bilitis; y los ingleses Homosexual Law Reform Society y Campaign for Homosexual Equality.
 
Una de les principales xeres que realizaron los grupos homófilos foi la de publicar revistes qu'espublizaren les conocencies científiques sobre homosexualidá y trataren la tema dende un puntu de vista positivu, ente estes publicaciones destacaron *[[Der Kreis]]*, *[[Arcadie (revista)|Arcadie]]* y *[[ONE, Inc.]]*

El términu homófilo cayó en desusu col cayente del movimientu y les sos organizaciones al surdir el movimientu de lliberación gai a partir de 1969.

## Movimientu de lliberación LGBT

Los disturbios de Stonewall producíos nel Greenwich Village en protesta pol acoso policial a la comunidá LGBT de Nueva York supunxeron un puntu d'inflexón na llucha a favor los derechos civiles de los homosexuales de tol mundu. Desencadenáronse'l 28 de xunu de 1969 como reaición a una redada policial nel chigre d'ambiente LGBT, el Stonewall Inn, estendiéndose a les cais axacentes durando tres díes. Yera la primer vegada que la comunidá homosexual enfrentar de forma contundente contra les fuercies policiales, y causaron gran conmoción na comunidá sirviendo de aglutinante de les pequeñes organizaciones homófilas que tuvieren funcionando hasta entós. Tan solo unes selmanes más tarde, a finales fundar en Nueva York el Frente de Lliberación Gai (GLF). La eleición del so nome esplicar pola cercanía ideolóxica coles lluches anti-imperialistes en Vietnam y Arxelia. A final d'añu, el GLF yá cuntaba con grupos en ciudaes y universidaes per tol país, y anque tuvo una esistencia fugaz llueu foi reemplazada por otros grupos más estables como Gay Activists Alliance. En poco tiempu surdieron organizaciones similares n'Arxentina (dende 1967), Australia, Bélxica, Canadá, Francia, España, Méxicu, Nueva Zelanda, Países Baxos y Reinu Uníu. Y nun tardaron n'apaecer otros grupos colos mesmos oxetivos la mayoría de los países de mundu.

Con oxetu de conmemorar el primer aniversariu de la revuelta de Stonewall, el GLF entamó una manifestación pacífica dende Greenwich Village hasta Central Park, a la qu'allegaron ente 5.000 y 10.000 homes y muyeres. Dende entós y hasta güei, la mayor parte de les festividaes del Arguyu LGBT celébrense alredor d'esta fecha, definida por D'Emilio como “la cayida d'una forqueta oyida en tol mundu”.

L'ésitu y consecuencies de los disturbios de Stonewall deber en gran midida al cambéu de mentalidá xeneral que se produxera na sociedá nos años 60, promovida pola revolución sexual, el movimientu feminista y la llucha polos derechos civiles de les minoríes raciales. Stonewall representa un puntu d'inflexón na organización de los coleutivos y la interconexón de la subcultura gai, camudando radicalmente'l so programa políticu. Ente que los activistes de les xeneraciones anteriores llucharen sobremanera por una mayor aceptación, les xeneraciones siguientes a Stonewall van esixir la reconocencia social, la integración y equiparación de derechos completa.

Na mayor parte d'Europa y América consiguióse la despenalización de la homosexualidá, non ensin dificultaes yá qu'en países democráticos como en EE.UU tuvo que ser el tribunal Supremu'l que derogara les lleis de sodomía que persistíen en 2003. La siguiente reivindicación de los coleutivos nos finales del sieglu XX y l'empiezu del sieglu XXI, amás de lluchar pola despenalización de les práutiques homosexuales nel restu del mundu, foi consiguir la reconocencia de les uniones civiles y el matrimoniu ente persones del mesmu sexu pa oldear los derechos de les pareyes homosexuales al del restu de los ciudadanos en materies tan comunes como heriedu, accesu a la seguridá social del compañeru, beneficios fiscales, etc.

El primer estáu del mundu en llegalizar los matrimonios homosexuales fueron los Países Baxos en 2001, produciéndose'l primer matrimoniu nel conceyu Ámsterdam el 1 d'abril d'esi mesmu añu.

Siguieron a los Países Baxos en reconocer los matrimonios homosexuales, Bélxica (2003), España (2005), Canadá (2005), Sudáfrica (2006), Noruega (2009), Suecia (2009), Portugal (2010), Islandia (2010), Arxentina (2010), Dinamarca (2012), Brasil (2013), Uruguái (2013), Nueva Zelanda (2013), Francia (2013), Luxemburgu (2015), Estaos Xuníos (2015), Irlanda (2015), Colombia (2016), Finlandia (2017), Malta (2017), Alemaña (2017) y Australia (2017). Nel Reinu Xuníu ye llegal dende'l 2014, sacante n'Irlanda del Norte. En Méxicu, el matrimoniu homosexual ye llegal en dellos estaos.

Amás munchos estaos europeos y americanos aprobaron lleis que dexen la unión civil a les pareyes homosexuales, con distintos graos de semeyanza a les uniones matrimoniales.

## Nacionalismu queer

Ye un tipu de nacionalismu que se rellaciona col movimientu homosexual. Esti nacionalismu busca la emancipación d'homosexuales por cuenta de que básase na idea de que los homosexuales nun son un grupu de seres humanos con conductes sexuales minoritaries, sinón que son un pueblo por cuenta de la so cultura específica y costumes.

Les idees sobre esti nacionalismu van dende la creación d'un estáu-nación a una estructura de comunidá similar a la comunidá china Tong.

## Giro descolonial y movimientu LGBT

Dende la década de 1990 diverses agrupaciones y ámbitos LGBT empezaron a cuestionar l'axenda predominante del movimientu LGBT, señalando que'l mesmu priorizaba problemes qu'afectaben centralmente a la población LGBT blanca, de clase media y habitante de los países d'Europa occidental y Estaos Xuníos, retardando o inorando les carauterístiques y problemes de la población LGBT del Sur global. Nesi contestu formó una corriente dientro del movimientu LGBT, que sostién que la discriminación contra les persones LGBT, ye parte d'un patrón de poder y una epistemoloxía colonial, sofitáu en mecanismos d'esclusión entamaos alredor de los conceutos de raza, xéneru y sexu. Estes corrientes sostienen que'l movimientu LGBT tien d'establecer la so axenda llucha de manera interseccional colos movimientos feministes, antiracistas y les epistemoloxíes descoloniales del Sur global.

## Ver tamién
* Cronoloxía de la hestoria LGBT
* Historia LGBT
* Homosexualidá

## Fuentes
### Referencies

### Referencies xenerales
* 
*
* 
* 

### Bibliografía
* Adam, Barry (1987). *The Rise of a Gay and Lesbian Movement*, G. K. Hall & Co. ISBN 0-8057-9714-9
*
* Bronski, Michael (ed.) (2003). *Pulp Friction: Uncovering the Golden Age of Gay Male Pulps*, St. Martin's Griffin. ISBN 0-312-25267-6
* Cain, Paul (2007). *Leading the Parade: Conversations with America's Most Influential Lesbians and Gay Men,* Scarecrow Press, Inc. ISBN 0-8108-5913-0
* Carter, David (2004). *Stonewall: The Riots that Sparked the Gay Revolution*, St. Martin's Press. ISBN 0-312-34269-1
* Clendinen, Dudley, and Nagourney, Adam (1999). *Out for Good*, Simon & Schuster. ISBN 0-684-81091-3
* D'Emilio, John (1983) *Sexual Politics, Sexual Communities*, The University of Chicago Press, Chicago *
Deitcher, David (ed.) (1995). *The Question of Equality: Lesbian and Gay Politics in America Since Stonewall*, Scribner. ISBN 0-684-80030-6
* Duberman, Martin (1993). *Stonewall*, Penguin Books. ISBN 0-525-93602-5
* Edsall, Nicholas (2003). *Toward Stonewall: Homosexuality and Society in the Modern Western World*, University of Virginia Press. ISBN 0-8139-2211-9
* 
* Fontes, Pablo (1999). Homo. Tola hestoria. «En marcha: El primer movimientu homosexual». Bauprés Ediciones. Salvat Editores. (n'español). ISBN 84-345-6842-X.
*Ferreru Caricotes, Juan Antonio (2001). La sociedá gai. «Los entamos d'un movimientu emancipatorio: Alemaña, los dos tradiciones.». Foques Ediciones. (n'español). ISBN 84-95440-15-6.
*Monferrer Tomàs, Jordi M. (2010). Identidá y cambéu social (Tresformamientos promovíes pol movimientu gai/lesbianu n'España. Barcelona: Egales. ISBN 978-84-92813-13-1