Allucinóxenu

Llámase **alucinóxenos** a ciertu tipu de drogues que, en dosis non tóxiques, causen alteraciones fondes na perceición de la realidá del consumidor. So la so influyencia, les persones ven imáxenes, escuchen coses y esperimenten sensaciones bien distintes a les mesmes de la vixilia. Dellos allucinóxenos tamién producen oscilaciones emocionales rápides ya intenses. Nel so aspeutu negativu, en munches ocasiones producen tracamundiu mental, perda de memoria o desorientación na persona, d'espaciu y de tiempu.

Son sustancies que provoquen estaos alteriaos de conciencia qu'afecten a la perceición (allucinación) y varien la noción de la mesma identidá. Los sos efeutos son bien variables, dependiendo tanto de la dosis como de les mires del suxetu y l'ambiente que lu arrodia mientres la esperiencia. Cuando, por una razón o otra, el balance de la esperiencia resulta desagradable pal suxetu suel falase coloquialmente de "mal viaxe". 

Los allucinóxenos producen los sos efeutos atayando la interaición de les célules nervioses y el neurotransmisor serotonina. Distribuyíu pol celebru y la migollu espinal, el sistema de serotonina ta arreyáu nel control de los sistemes de conducta, perceición y regulación, incluyendo l'estáu d'ánimu, la fame, la temperatura corporal, el comportamientu sexual, el control muscular y la perceición sensorial. Dellos allucinóxenos antes de llegar al procesu enantes descritu pierden un radical na so molécula: tal ye'l casu de la psilocybina, contenida nos fungos del xéneru psilocybe, qu'una vegada dientro del cuerpu pierde un radical fósforu pa d'esta miente convertise en psilocina, qu'al paecer ye la sustancia que llibera los mecanismos nel sistema nerviosu.

El LSD (acrónimu del términu alemán pa la dietilamida del ácidu lisérgico) ye la droga que s'identifica más comúnmente col términu "alucinógeno" y la más llargamente usada d'esti tipu de drogues. Considérase'l alucinógeno típicu y les carauterístiques de les sos aiciones y efeutos aplicar a los otros allucinóxenos, incluyendo a la mescalina, la psilocibina y la ibogaína, anque la esperiencia con cada alucinógeno varia.

Ente los más utilizaos tán el LSD, los fungos psilocibios, la mescalina, presente nel peyote y los cactos de la familia Trichocereus, y otros más.

Esisten munches llagunes na conocencia científica de les drogues visionaries por cuenta de les torgues que la llexislación impon en cuasi tolos países a la investigación d'esti tipu de sustancies, sobremanera cuando nella intervién el consumu humanu .

## Tratamientu en casos d'intoxicación

La intoxicación aguda por fármacos allucinóxenos nun ye bien habitual anguaño y resulta estrañu que se presente ensin tar acomuñada al consumu d'alcohol. De normal los intosicaos precisen ayuda por causa de les crisis de llerza, derivaes del denomináu "mal viaxe" (esperiencia negativa y desagradable), que los sos síntomes son la congoxa y la depresión acomuñaes a tracamundiu mental, allucinaciones visuales y auditives, sensación d'incapacidá, culpabilidá y riesgos de conductes agresives con perda d'autocontrol y peligru de suicidiu.

En casu de «mal viaxe» o efeutu «el peti»(Como se-y diz n'Arxentina y en Paraguái) tien d'aisllase al intosicáu nun llugar sele y poco allumáu, evitando escesivos estímulos al so alredor. Puede ser útil una música nidia. Tien qu'acompañalu una persona que lu serene y asele. Tien d'esplicáse-y serenamente que lo qu'asocede ye la reaición de daqué que la persona tomó. Y que tolo que siente, nun ye más qu'un efeutu qu'en dalgún momentu va llegar al so fin; xenerando asina tranquilidá nel individuu. Tamién ye recomendable dici-y a la persona la hora exacta na que l'efeutu, de xuru, pasaría. Munchos tán especialmente esmolecíos pola idea de que destruyeron la so celebru, de que son ellos mesmos los que se llevaron a la llocura y que van ser incapaces de volver al so estáu normal. El so treslláu a un centru médicu tien de realizase tomando en cuenta les premises anteriores.

## ¿Alucinógeno, enteógeno o sicodélicu?
Esiste una gran cantidá de nomes pa falar d'esti tipu de drogues. Allucinóxenos, enteógenos, sicodélicos, drogues visionaries, drogues de poder, psicodislépticos, psicotomiméticos, eidéticos etc. Cada unu de los nomes ta acomuñáu a una cosmovisión concreta, y non siempres son afechos en tolos contestos y nengún describe por completu los efeutos psicofisiológicos. N'Europa tales efeutos son llamaos con frecuencia "phantastica". Suelse llamar allucinación a una "perceición ensin oxetu", esto ye, percibir daqué onde nun ta, seya un soníu, una imaxe, etc. Ateniéndose a esi sentíu, los "allucinóxenos" más usaos nun lo seríen, o lo seríen namái en dosis realmente altes o en contestos específicos -falta de lluz, etc. A esi perfil respuende bien namái una de les families de les drogues visionaries, que ye la de los alcaloides tropanos (escopolamina, hyosciamina, atropina) que s'atopen en ciertes plantes solanacees (estramonio, toloache, belladona, beleñu, mandrágora, brugmansia, etc.).

Munchos autores (Ott, Escohotado) refuguen los términos sicodélicu y psiquedélico por tar por demás acomuñaos col usu de drogues visionaries nos años sesentas y setentes. Psicodisléptico referir a aquello que desamarra la psique, y ye un términu que nun pretende asignar valores morales. Psicotomimético, sicasí, fala de la sustancia que ye capaz d'asonsañar la psicosis. Sicasí, nuevos estudios sobre'l funcionamientu cerebral comprobaron que les actividaes cerebrales provocaes por allucinóxenos difieren fundamentalmente de les que se presenten mientres psicosis auténtiques.

Una subcultura occidental bien grande asigna a les drogues visionaries un valor de tipu espiritual ya inclusive relixosu, inspiraos cuasi siempres por cultures primixenies onde l'usu d'esti tipu de drogues taba integráu nun contestu xamánicu. Ellos son los que prefieren denominales plantes de poder, maestros vexetales, drogues visionaries o enteógenos. Esti postreru ye un neoloxismu propuestu por Gordon Wasson, Jonathan Ott y otros que suxeren qu'esti tipu de sustancies revelen y xeneren la divinidá nel interior de quien les peracaben.

## Referencies

## Bibliografía
*Ramón Sarró Burbano: "¿Sicodélicos o Psicolíticos? La problemática del presente allumada dende'l pasáu", en: Revista de Psiquiatría y Psicoloxía Médica d'Europa y América Llatina, Tomu XV, nᵘ 1, 1981, pp 1-30
*Tom Wolfe: "Gaseosa d'ácidu llétrico",-títulu orginal: The electric kool-aid test-, Ediciones Júcar, 1988, I.S.B.N.: 84--334-1708-8

## Enllaces esternos
* NIDA: Artículu tomáu de primeres de la Serie de Reportes d'Investigación, publicaos baxu dominiu públicu.