Bretó

**Bretó** ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón.

## Allugamientu

El pueblu asítiase sobre un oteru, posición dende la que puede reparase la confluencia nel so términu de los ríos Esla, Órbigo y Tera.

## Historia

### Dómina Romana

### Dómina Visigoda
A Bretó méntase-y na Hitación o División de Wamba. Asina, la división del rei Wamba, documentu apócrifu de principios del s. XII, menta a Bretó como unu de les llendes de la diócesis de Zamora: *"Neumantia quam nostrates goti postea uocauerunt Çemoram teneat de Penna Gosendi usque ad Tormem super illos balneos De Valle de Rege usque Dorium. de Uillale usque Oter de Fumos secus Riuulum siccum usque Breto. De Tavara usque Dorium”*.

### Edá Media
La victoria nel añu 878 de los exércitos d'Alfonsu III na batalla de la Polvorosa foi decisiva pa la posterior repoblación de Bretó, que quedó integráu nel Reinu de Lleón.

Nel 951, apaez un documentu que contién la minuta de la delimitación del cotu de Monte Nigro perteneciente al monesteriu de Sahagún, sito nel área de la influencia del ríu Esla. Esti documentu reflexa l'esllinde de dichu cotu, que les sos llendes seríen:  

La llocalidá foi una dependencia de los monxos del monesteriu de Moreruela, quedando na redolada dalgún restu del so pasáu dominiu eclesiásticu. Nel añu 1167, el rei Fernandu II de Lleón concedi Fueros propios a Benavente y el so alfoz, quedando integráu Bretó dientro de dichu alfoz. 

### Edá Moderna
Mientres la Edá Moderna, Bretó foi una de les poblaciones que formó parte de la provincia de les Tierres del Conde de Benavente, encuadrándose dientro d'esta na Merindad de Allende el Ríu y la receptoría de Benavente. La merindad de Allende el Ríu, formar venti lugar o aldegues: Santovenia, San Hilario, Valle, Bretó, Santa Elena, Villaveza, Barcial, Castropepe, Villafer, Campazas, San Miguel del Valle, Santa Clara, Vilbis, Piquillos, Escoriel de Frades, Santa María de la Torre, San Esteban, Cebolledo, San Martín de Barcos y Santa Cristina.

### Edá Contemporánea
Al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, Bretó pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, quedando integráu en 1834 nel partíu xudicial de Benavente.

## Patrimoniu

Destaca la ilesia parroquial col so amiestu d'estilos y que orixinariamente foi románica. Esta llocalidá tuvo so la dependencia del monesteriu de Santa María de Moreruela, polo que ye posible ver dalgún restu qu'atestigua dichu pasáu eclesiásticu.

## Economía

Pertenez a la indicación xeográfica, con derechu a la mención vinu calidable, de Valles de Benavente.

## Demografía

## Fiestes
La so fiesta más popular celébrase'l día 19 d'abril y ta consagrada a la Virxe de la Pedrera, pero los sos vecinos tamién celebren la festividá de San Gregorio, el día 10 de mayu.
Romeríes: El 19 d'abril celebra la romería de la Virxe de Pedrera o de la Virxe de los Montes Negros, fiesta que tien por marcu la ermita de la Pedrera.

## Ver tamién

* Llista de conceyos de Zamora

## Referencies
 

## Bibliografía

* BRAGÁU TORANZO, José Mª: art. cit. p. 394.
* YAÑEZ NEIRA, Damián: Posesiones del Monesteriu d'El Salvador na Desamortización. Archivu del Monesteriu deEl Salvador de Benavente, apuntes mecanografiados.
* HERRERO DE LA FONTE, Marta: Coleición Diplomática del Monesteriu de Sahagún, Lleón 1988, Tomu IV, Doc. nᵘ1170, p. 3.
* MEZQUITA CORDERO, Samuel: Santovenia y la so redolada, Bretó, Villaveza y Monasterio-Granja de Moreruela. Almería 2014, pp, 295-310.

## Enllaces esternos

*Los oríxenes romanos de Bretó. Un sarcófagu topáu na zona de «Los palombares» fai pensar a dellos espertos que nel llugar topaba l'antigua «mansio» de «Preterion»