Serguéi Koroliov

**Serguéi Pávlovich Koroliov**  foi un inxenieru y diseñador de cohetes soviéticu mientres la carrera espacial. Conocíu como *El Diseñador Xefe*, ye consideráu l'equivalente soviéticu de Wernher von Braun.

Creció en Odesa (nesa dómina parte del Imperiu rusu) y entrenóse como diseñador aeronáuticu, sicasí, destacaría na organización, integración del diseñu y planificación estratéxica. Foi prindáu mientres les purgues estalinistes de 1938 y pasó seis años nun gulag siberianu. Dempués de la so lliberación convertir en diseñador de cohetes y foi una figura clave nel desenvolvimientu del programa ICBM rusu. Como diseñador principal del programa espacial soviéticu, supervisó los programes Spútnik y Vostok, y los planes pa unviar un home a la Lluna.

## Biografía
### Infancia y mocedá
 

Koroliov nació en Zhytómyr, capital del óblast homónimu, entós parte de la Rusia Imperial. Los sos padres, Mariya Nikoláyevna Moskalenko y Pável Yákovlevich Koroliov, casárense nun matrimoniu alcordáu y la xunión nun resultó feliz. Tres años dempués de la nacencia de Serguéi la pareya dixébrase por cuenta de dificultaes económiques. La so madre cuntólu que'l so padre morriera, pero más tarde pescudaría que Pável vivió hasta 1929. Los dos nun se volveríen ver dende la rotura familiar, anque Pável escribiría a Mariya pa solicitar un alcuentru col so fíu.

Serguéi creció en Nizhyn, una ciudá de la rexón de Cherníhiv, sol cuidu de los sos güelos. La so madre deseyaba una educación cimera pal so fíu, polo que Koroliov ausentábase frecuentemente pa recibir clases en Kiev. Creciendo como un neñu solitariu con pocos amigos, Koroliov demostró ser un bon alumnu, especialmente en matemátiques. En 1916, la so madre casóse con Grigori Mijáilovich Balanin, un inxenieru llétricu, siendo esti una bona influencia pa Serguéi. Grigori treslladar xunto a la so familia a Odesa en 1917, dempués de consiguir un trabayu nos ferrocarriles rexonales. L'añu 1918 foi tumultuoso para Rusia, col final de la Primer Guerra Mundial y los empiezos de la Guerra civil rusa. Les lluches fratricides siguieron hasta 1920. Mientres esti periodu les escueles locales taben cerraes, y Serguéi siguía los sos estudios en casa. En 1919, Koroliov sufrió un ataque de tifus, agraváu pola escasez d'alimentos.

### Educación
Koroliov siguió la so enseñanza en Odesa na escuela de construcción profesional (Stroyprofshkola Nᵘnbsp;1) onde recibió formación profesional en carpintería. Sicasí'l so interés principal taba na aviación, quiciabes por cuenta de la influencia que tuvo una demostración aérea que pudo ver en 1913. Realizó un estudiu independiente de la teoría del vuelu. Tamién trabayaba nun club llocal de planiadores. Un destacamentu d'hidroaviones militares taba aparcáu en Odesa y Serguéi interesar poles sos operaciones.

En 1923 xunir a la Sociedá d'Aviación y Navegación Aérea d'Ucraína y Crimea (OAVUK). Xuniéndose al escuadrón d'hidroaviones d'Odesa tuvo la so primer esperiencia en vuelu, siendo pasaxeru en múltiples ocasiones. En 1924 diseñó personalmente un planiador denomináu K-5, que foi aceptáu pola OAVUK como proyeutu pa construyir. Decidió en 1924 inscribise nel Institutu Politéunicu de Kiev, pos yá teníen una caña d'aviación. En Kiev vivía col so tíu Yuri, y ganaba el dineru pa los sos estudios realizando distintos trabayos. El so plan d'estudios incluyía clases d'inxeniería, física y matemátiques. Foi aceptáu nun grupu llindáu de construcción de planiadores en 1925. Esto dexó-y volar nel planiador d'entrenamientu que creara, pero acabó con dos costielles rotes. Siguió los sos estudios, completando'l so segundu añu en 1926. En xunetu foi aceptáu na Escuela Téunica Cimera de Moscú (MVTU).

Hasta'l 1929, Koroliov estudió temes referentes a l'aviación na escuela. Vivía cola so familia, que se treslladara a Moscú. Amás de los sos estudios, Koroliov tenía más oportunidaes de volar planiadores y aviones a motor. Pudo diseñar un planiador en 1928, que voló nuna competición al siguiente añu. Nel 1929, el Partíu Comunista decretó que la educación de los inxenieros fuera acelerada pa resolver les necesidaes urxentes del país. Koroliov pudo llograr un diploma pola realización d'un diseñu d'una aeronave funcional, completando'l diseñu y siendo aprobáu a finales del añu. El so conseyeru yera Andréi Túpolev.

### Carrera profesional

Tres la so graduación, Koroliov empezó a trabayar na oficina de diseñu aeronáuticu OPO-4 o 4ª Seición Esperimental, dirixida por un francés llamáu Paul Richard. Esti proyeutu incluyía dellos de los meyores diseñadores rusos. Ta dirixíu por Paul Richard, fabricante d'aviones francés qu'emigró a la URSS nos años 20. Nun sobresalió nesti grupu, pero mientres yera emplegáu tamién trabayó privadamente pa un par de proyeutos de diseñu personales. Unu d'esos yera'l diseñu d'un planiador capaz de realizar acrobacies. Antes de 1930 aportó a l'inxenieru xefe pal bombarderu pesáu de Túpolev, el TB-3.

Koroliov llogró la so llicencia de pilotu en 1930. Al añu siguiente, casóse con Xenia Vincentini, una muyer a la que tuviera cortexando dende 1924. Había-y propuestu matrimoniu, pero refugar pa siguir la so educación cimera. Mientres 1930, empezó a interesase poles posibilidaes de los motores cohete de propulsión líquida. En 1931, xunto con Friedrich Zander, un entusiasta de la esploración espacial, participó na creación del *Grupu d'Investigación de Propulsión a Reacción* (GIRD), unu de los centros subvencionaos pol estáu pal desenvolvimientu de cohetes na URSS. En mayu de 1932, Koroliov foi designáu xefe del grupu. Mientres los años siguientes el GIRD desenvolvió tres sistemes de propulsión distintes, caúnu más esitosu que l'anterior. En 1932 los militares empezaron a interesase polos esfuerciu del grupu, y empezaron a apurrir parte del financiamientu. El grupu llogró en 1933 el primer llanzamientu d'un cohete de combustible líquidu, denomináu GIRD-09. Esto asocedía solu siete años dempués del primer llanzamientu publicáu por Robert Goddard en 1926. En 1934 Koroliov publicó'l so trabayu *Vuelu en cohete a la estratosfera*.

Col interés militar creciente nesta nueva teunoloxía, el gobiernu decidió xunir en 1933 la organización del GIRD col *Llaboratoriu de Dinámica del Gas* (GDL) de Leningráu. Esta unión creó'l *Institutu d'Investigación de Propulsión a Reacción* (RNII), dirixíu pol inxenieru militar Iván Kleimiónov. Esti grupu combináu cuntaba con un númberu de persones entusiastes de la esploración espacial, incluyendo a Valentín Glushkó. Koroliov aportó a subdireutor del Institutu, dirixendo'l desenvolvimientu de misiles de cruceru y de un planiador propulsado por cohetes.

El 10 d'abril de 1935, la esposa de Serguéi dio a lluz a una fía, Natasha. En 1936 treslladar de la casa de los padres de Koroliov al so propiu apartamentu. Tanto la so esposa como él trabayaben, y Koroliov pasaba enforma tiempu na so oficina de diseñu. Nesi momentu yera l'inxenieru xefe nel RNII.

L'equipu del Institutu siguió'l so trabayu nel desenvolvimientu de cohetes, particularmente nel área d'estabilidá y control. Crearon sistemes de estabilización automática por xiroscopios que dexaben el vuelu estable a lo llargo d'una trayeutoria programada. Koroliov yera un líder carismáticu que sirvió principalmente como alministrador de proyeutos. Yera esixente, trabayador, alministrando con estilu disciplinariu. Supervisaba personalmente toles etapes claves de los programes y emprestaba atención de forma meticulosa a los detalles.

### Gulag
El 22 de xunu de 1938, mientres la Gran Purga, homes de la NKVD entraron nel so apartamentu llevándo-ylo. Foi acusáu de subversión, al paecer por cuenta del so deséu de trabayar n'aeronaves propulsadas por cohetes de combustible líquidu más qu'en cohetes de combustible sólidu. Supuestamente gastara demasiao dineru nun proyeutu que nun yera prioritariu nel RNII. Koroliov nun tuvo un xuiciu, sinón que foi cutíu polos sos captores hasta consiguir d'él una *confesión*. Foi condergáu a diez años de cárcel. Más tarde pescudaría que fuera denunciando por Valentín Glushkó, y esto dio como resultáu la enemistá ente dambos, según la suspicacia constante de Koroliov escontra los otros diseñadores xefes. Tres meses de viaxe y abusos, Serguéi llegó finalmente al Gulag de Kolymá en Siberia. Les condiciones nel campu yeren brutales, trataos duramente, con poca comida, faltos de ropa fayadizo contra los elementos. El campu yera famosu pol so índiz de mortalidá de 10&nbsp;000 prisioneros al añu, lo que suponía casi'l 30&nbsp;% de la población recluyida añal.

Otros miembros del RNII tamién fueron arrestaos y el líder del grupu militar foi executáu. Cada persona d'importancia que trabayara nel Institutu foi executada mientres 1937-1938, dexando a Koroliov como un afortunáu al sobrevivir. El programa cayó mientres años y tuvo bien por detrás de les rápides meyores que se realizaben na Alemaña nazi. Les purgues de Stalin dexaron al poder militar ensin líderes y a un exércitu débil xustu antes de la invasión alemana nel 1941.

Serguéi sobrevivió al Gulag, pero con remortines como la perda de dientes, una quebra de quexal y una enfermedá cardiaca. Permaneciera mientres cinco meses nel campu, una mina d'oru, realizando trabayos forzaos. En Moscú, sicasí, decidieron reabrir el so casu. Como resultancia foi traíu de vuelta nun tren onde sufrió escorbutu, lo que casi-y costar la vida. Tres la reinvestigación, la sentencia de Koroliov foi amenorgada a ocho años. Nesi momentu, un númberu de rusos importante intercedió nel so favor, lo que-y dexó nun tornar al Gulag. Nel so llugar, foi unviáu a una sharashka, una especie de cárcel pa intelectuales. Trátase d'unos campos de trabayu pa científicos ya inxenieros por que estos trabayaren en proyeutos asignaos pola direición del Partíu comunista.

La *Oficina Central de Diseñu 29* (KB-29, ЦКБ-29) de la NKVD, funcionaba como llugar de reclusión pa los inxenieros d'Andréi Túpolev, y ellí foi unviáu Koroliov pa trabayar col so antiguu mentor. Mientres la Segunda Guerra Mundial, esta *sharashka* diseñó los bombarderos Túpolev Tu-2 y el caza Ilyushin Il-2. El grupu treslladóse delles vegaes mientres la guerra, la primer vegada pa nun ser prindaos poles fuercies alemanes. En 1942, Koroliov foi treslladáu a otra *sharashka*, como subordináu del inxenieru de motores de cohete Glushkó. Na *sharashka* diseñábense elementos pa motores a reacción d'aviones. Koroliov tuvo nesi llugar y aislláu de la so familia hasta 1944, viviendo sol mieu permanente de ser asesináu por causa de los secretos militares que conocía, y fondamente afeutáu pola so esperiencia nel Gulag. Por tou ello, el so calter fíxose reserváu y cautelosu.

El 27 de xunu de 1944, Koroliov, xunto a Túpolev, Glushkó y otros, foi puestu en llibertá por un decretu especial del gobiernu, y los sos anteriores cargos fueron tornaos. La oficina de diseñu foi trespasada de la NKVD a la Comisión d'industria aeronáutico del gobiernu. Koroliov siguió trabayando na oficina mientres otru añu, sol mandu de Glushkó, estudiando diseños de cohetes.

### Vida privada
L'emigrante soviéticu Leonid Vladímirov cunta la siguiente descripción de Koroliov por Glushkó nesos momentos:

La so frase más célebre era:

Koroliov raramente bebía vodca o otra bébora alcohólico, y el so estilu de vida yera austeru. Alredor de 1946, el matrimoniu de Serguéi y Xenia empezó a rompese. Xenia taba fondamente ocupada na so vida profesional, y nesi momentu Serguéi tenía una rellación con otra muyer más nueva, Nina Ivánovna Kotenkova. Xenia, enoxada pola infidelidá, divorciar en 1948. Serguéi y Nina casar en 1949, pero Koroliov tuvo tamién otros romances dempués del so matrimoniu con Nina.

## Llogros profesionales
### Misiles balísticos

En 1945, Koroliov recibió la Divisa d'Honor, la so primer condecoración, pol so trabayu nel desenvolvimientu de motores de cohete p'aeronaves militares. En rematando la Segunda Guerra Mundial, foi comisionado al Exércitu Coloráu col rangu de coronel. Xunto con otros espertos, voló a Alemaña p'arrexuntar información del cohete alemán V-2. Los soviéticos consideraron prioritaria la reproducción de la documentación perdida del V-2, y l'estudiu de les pieces, según la captura de les instalaciones de fabricación. En 1946, el gobiernu soviéticu decidió unviar a unos 5000 inxenieros ya investigadores alemanes a la XRSS.

Stalin decidiera faer de la investigación balística una prioridá nacional, y los "reclutes" alemanes fueron asitiaos nun nuevu institutu creáu pa tal propósitu, el NII-88. El desenvolvimientu de misiles balísticos foi puestu sol control militar de Dmitri Ustínov, con Koroliov como principal diseñador de misiles de llargu algame. Koroliov demostró les sos habilidaes na nueva instalación, calteniendo una organización funcional y altamente compartimentada. Los alemanes del llugar yeren calteníos como nuna prisión, arrodiaos d'alambraes y guardias armaos.

Colos documentos reproducíos, gracies en parte a los cohetes V-2 desmontaos, l'equipu empezó a construyir un retruque funcional del cohete. Esti retruque foi denomada R-1, y foi probada per primer vegada n'ochobre de 1947. Un total d'once fueron llanzaes, con cinco d'ellos impactando nel oxetivu. Estos datos yeren comparables a los resultaos alemanes, demostrando la falta de fiabilidá del cohete. Los soviéticos siguieron utilizando a los alemanes pal diseñu de cohetes hasta 1952, cuando los primeros grupos empezaron a tornar al so país, terminando en 1954 l'usu de científicos estranxeros nos sos programes de misiles.

En 1947, el grupu NII-88 sol mandu de Koroliov empezó a trabayar en diseños más avanzaos, con meyores n'algame y pesu en llanzamientu. El R-2 tenía'l doble d'algame que'l V-2, y foi'l primer diseñu n'utilizar una cabeza de combate dixebrada. A este siguió-y el R-3, que tenía un algame de 3000&nbsp;km, capaz d'algamar bases n'Inglaterra. Sicasí, Glushkó nun consiguía desenvolver motores con suficiente emburrie, y el proyeutu foi atayáu en 1952.

Nesi mesmu añu empezó'l trabayu del R-5 (nome clave de la OTAN, SS-3 Shyster), que tenía un algame modestu de 1200&nbsp;km. El primer vuelu con ésitu efectuar en 1953. Sicasí, el primer ICBM sería'l R-7 (nome clave SS-6 Sapwood). Este yera un cohete de dos fases con una carga útil de 5,4 tonelaes, suficiente pa llevar la bomba nuclear soviética más avolumada a una distancia de 7000&nbsp;km. Tres dellos fallos, el primer llanzamientu esitosu realizar n'agostu de 1957, unviando una carga simulada a Kamchatka.

Foi en 1952 cuando Koroliov xunir al Partíu Comunista de la Xunión Soviética, una táctica necesaria si quería consiguir el financiamientu del gobiernu nos sos proyeutos futuros. Nun foi hasta'l 19 d'abril de 1957 que lo declaró dafechu "rehabilitáu" y cuando'l gobiernu reconoció que la so sentencia foi inxusta.

### Programa espacial soviéticu
A pesar del progresu soviéticu na teunoloxía balística, Koroliov interesar pol usu de los cohetes pal viaxe espacial. En 1953, propunxo l'usu del diseñu del R-7 pa llanzar un satélite a órbita. Impulsó les sos idees cola Academia Rusa de les Ciencies, incluyendo un conceutu pa unviar un perru al espaciu. Tamién tuvo que superar la resistencia de los militares y del partíu.

En 1957, mientres el Añu Xeofísicu Internacional, la idea de llanzar un satélite empezó a apaecer na prensa estauxunidense. El gobiernu d'Estaos Xuníos nun taba dispuestu a gastar millones de dólares nesta idea, dexando'l proyeutu conxeláu mientres un tiempu. Sicasí, el grupu de Koroliov siguió'l cercu de la prensa occidental, pensando que podríen superar a Estaos Xuníos. Finalmente recibió'l sofitu del gobierno gracies al enfrentamientu qu'esti caltenía colos Estaos Xuníos, suxiriendo que tenía de ser la Xunión Soviética la primera en llanzar un satélite.

El desenvolvimientu del Spútnik llevólos menos d'un mes. Yera un diseñu bien simple, que consistía en pocu más qu'una bola metálica pulida, un tresmisor, preseos pa midir temperatures y les bateríes. Koroliov dirixó personalmente'l montaxe, y el trabayu yera bien solmenáu. Finalmente, el 4 d'ochobre de 1957, llanzóse'l cohete y el satélite asitiar n'órbita. El llanzamientu tuvo un efeutu electrizante, con munches ramificaciones polítiques. Khrushchov taba satisfechu del ésitu, y decidió que tenía d'haber un nuevu llogru pal 40º aniversariu de la Revolución d'Ochobre. Esto sería'l 3 de payares, menos d'un mes de preparación pal Sputnik 2.

Esta nueva nave espacial pesaría seis veces más que'l Sputnik 1, ya incluyiría como carga a la perra Laika. El vehículu foi dafechu diseñáu en cuatro selmanes, ensin tiempu pa pruebes. Foi llanzada con ésitu'l 3 de payares, y Laika sobrevivió al llanzamientu, anque morrería pocu dempués debíu al escosamientu pol calor.

Tres estos ésitos siguió'l del Sputnik 3. La nave foi llanzada'l 15 de mayu de 1958. Sicasí, por cuenta de un fallu na grabadora de datos, nun pudo detectar y recoyer la información de los petrines de Van Allen, que más tarde la sonda norteamericana Explorer 4 captaría en xunetu. Lo que sí consiguió'l Spútnik 3 foi afirmar, ensin batura a duldes, la capacidá balística de la URSS.

### La Lluna
Koroliov xiró la so atención a algamar la Lluna. Pa ello usaríen una versión modificada del R-7 como vehículu llanzador, con una nueva etapa cimera. El motor pa esta etapa final foi'l primeru diseñáu pa funcionar nel espaciu esterior. Les primeres trés sondes unviaes en 1958 fallaron. La misión de la sonda Lluna 1 en 1959 intentó impautar cola superficie llunar, pero falló por unos 6000&nbsp;km. Foi la Lluna 2 la primera n'impautar cola Lluna, dando a los soviéticos otru llogru. Siguiría la Lluna 3, llanzada solu dos años dempués del Spútnik 1, la primer nave en fotografiar la cara oculta del satélite, gracies a lo cual los soviéticos atribuyéronse amás el derechu de dar nome a los nuevos accidentes xeolóxicos descubiertos nésta. El grupu de Koroliov tamién trabayó n'ambiciosos programes pa misiones a Marte y Venus, poner un home n'órbita, llanzar satélites de comunicación, meteorolóxicos y espíes, y realizar un descensu nidiu na lluna.

### Vuelu tripuláu
El plan de Koroliov pa una misión tripulada empezara en 1958, cuando fueron realizaos los estudios de diseñu de la futura nave Vostok. Tendría capacidá pa un únicu pasaxeru nun traxe espacial y sería dafechu automática. La cápsula tendría un mecanismu d'escape pa problemes anteriores al llanzamientu, y un sistema d'aterrizaxe nidiu y de eyección mientres la recuperación.

El 15 de mayu de 1960, un prototipu ensin tripular realizó 64 órbites a la Tierra, pero falló nel regresu. Cuatro pruebes fueron unviaes con perros nel so interior, siendo les últimes dos ésitos completos. Dempués de consiguir l'aprobación del gobiernu, una versión modificada del R-7 foi utilizada pa unviar a Yuri Gagarin a órbita'l 12 d'abril de 1961, el primer home nel espaciu. Gagarin tornó a la tierra llanzándose dende la so cápsula en paracaíes y abandonando esta a una altitú de 7&nbsp;km. Tres este siguieron otros vuelos, rematando nes 81 órbites completaes col Vostok 5 y el llanzamientu de la primer muyer cosmonauta, Valentina Tereshkova nel Vostok 6.

Tres el programa Vostok, Koroliov quería siguir col diseñu de la nave Soyuz que dexaría coneutar con otra nave n'órbita pa intercambiar tripulantes. Sicasí, Khrushchov dirixó-y a producir más llogros pal programa tripuláu. Koroliov intentó aguantase a esta idea, yá que nun tenía un cohete cola capacidá abonda pa unviar al espaciu una cápsula con trés tripulantes. A Khrushchov nun-y interesaben eses escuses téuniques y dexó saber a Koroliov que si nun podía consiguir resultancies, dexaría'l programa a manes del so rival Vladímir Cheloméi.

### Vosjod
El so grupu diseñó entós el Vosjod, una meyora sustancial del Vostok. Una de les dificultaes nel diseñu de la nueva nave yera la necesidá d'aterrizar con paracaíes. La nave precisaba d'un paracaíes de gran tamañu pa poder algamar la superficie con seguridá. La resultancia foi una nave desaposiada de cualquier escesu de pesu innecesariu. Inclusive la tripulación tenía una dieta especial p'amenorgar el so pesu. La cápsula yera llanzada al espaciu con una masa cercano al máximu que dexaba'l cohete, riquiendo'l consumu completu del combustible p'algamar la velocidá orbital.

La nave realizó una prueba ensin tripulación, y el 12 d'ochobre de 1964 una tripulación de tres cosmonautes yeren llanzaos al espaciu realizando 16 órbites. La nave taba diseñada pa un aterrizaxe nidiu, lo que dexaba esaniciar el sistema de eyección. Otra manera, la nave nun disponía de sistema de salvamentu mientres el despegue.

Colos norteamericanos entamando un paséu espacial nel so Proyeutu Gemini, los soviéticos decidieron superalos de nuevu realizando un paséu espacial na segunda Vosjod. Añadiendo rápido una cabina de descompresión, el Vosjod 2 foi llanzáu'l 18 de marzu de 1965, y Alekséi Leónov realizó'l primer paséu espacial. El vuelu casi terminó nun desastre y los planes pa otres misiones Vosjod dexar de llau. Nesi momentu, el cambéu de lideralgu na Xunión Soviética cola cayida de Khrushchov significó que Koroliov recuperaba la idea de ganar a Estaos Xuníos en llevar un home a la Lluna.

Pa la carrera pola Lluna, Koroliov diseñó l'inmensu cohete N-1. Tamién trabayó nel diseñu de la nave Soyuz, según nos vehículos Lluna qu'aterrizaron con suavidá na lluna y misiones ensin tripular a Marte y Venus. Pero, inesperadamente, morrería primero que pudiera ver los sos planes fechos realidá.

### Muerte y reconocencia

El 30 d'avientu de 1960, Koroliov sufrió'l so primera ataque cardiacu. Mientres la so convalecencia tamién s'afayó que sufría trestornos nel reñón, una condición que traía dende la so detención nos campos de prisioneros. Foi alvertíu polos doctores que si siguía trabayando tan intensamente como hasta entós nun viviría mientres enforma tiempu. Sicasí, Koroliov razonó que si los soviéticos perdíen la carrera espacial, Khrushchov cortaría probablemente'l financiamiento pa los sos programes. Foi esta idea la que lu llevó a trabayar con mayor intensidá qu'enantes.

Escontra 1962, los problemes de salú de Koroliov empezaron a atropase provocándo-y numberoses dolencies. Tuvo un ataque d'hemorraxa intestinal que lu condució al hospital. En 1964 los doctores diagnosticáron-y una arritmia cardiaca. En febreru pasó diez díes nel hospital dempués d'un problema nel corazón. Poco dempués sufría una inflamación na vesícula. Tamién empezó a tener sordera, quiciabes debíu al ruíu nes pruebes de motores de cohete.

Les circunstancies reales de la so muerte permanecen entá inciertes. N'avientu de 1965, foi supuestamente diagnosticáu d'un pólipu sangrante nel so intestín gordu. Entró nel hospital el 5 de xineru de 1966 pa una operación rutinaria. Nueve díes más tarde morrería, al paecer por una operación mal realizada. El gobiernu indicó que finó por un gran tumor canceríxenu nel so abdome. Pero más tarde Glushkó sopelexó que realmente morrió por una operación de hemorroides mal realizada. El so débil corazón contribuyó al so fallecimientu tres la operación. Según delles fontes Petrovski, Ministru de Sanidá soviéticu, decidió operar él mesmu a Koroliov, a pesar de que nun yera espertu nes sos dolencies. Mientres la intervención afayaría tumores nel intestín, pero siguió operando ensin ayuda, equipamientu apropiáu, nin suplementos sanguíneos. Esta operación, de cinco hores de duración, acabó cola muerte de Koroliov mientres la operación. Según esta versión, Koroliov foi esaniciáu porque, xulgóse, cometiera errores graves nos últimos años del so exerciciu.

So la política empecipiada por Stalin y siguida polos sos socesores, la identidá de Koroliov nun foi revelada hasta la so muerte. La razón remanada yera protexe-y d'axentes estranxeros de los Estaos Xuníos. Como resultancia, el pueblu soviéticu nun s'enteró de los sos trabayos hasta dempués de la so muerte. El so obituariu foi publicáu nel Pravda el 16 de xineru, amosando una fotografía de Koroliov con toles sos medayes. Foi soterráu con honores d'estáu na Necrópolis de la Muralla del Kremlin.

Koroliov foi comparáu con Wernher von Braun como arquiteutu principal de la carrera espacial. A diferencia de von Braun, Koroliov tuvo que competir de cutio colos sos rivales como Vladímir Cheloméi quien tenía los sos propios planes pa los vuelos a la Lluna. Tamién tenía que trabayar con una teunoloxía menos avanzada que la disponible nos Estaos Xuníos. El socesor de Koroliov nel programa espacial soviéticu foi Vasili Mishin. Mishin yera un inxenieru altamente competente que sirvió como delegáu de Koroliov y la so mano derecha. Dempués de la so muerte, Mishin foi'l Diseñador Xefe y heredó lo que resultó ser un programa fallíu, el N-1. En 1972 Mishin foi despidíu y substituido pol so rival Valentín Glushkó dempués de que los cuatro llanzamientos del N-1 fallaren. Naquel momentu los estauxunidenses algamaren la Lluna, y el programa foi atayáu por Leonid Brézhnev.

## Premios y honores
Ente les sos condecoraciones, Koroliov recibió dos veces la de Héroe del Trabayu Socialista en 1956 y 1961. Tamién foi ganador del Premiu Lenin en 1957 y la Orde de Lenin en trés causes. En 1958 foi escoyíu pa l'Academia Rusa de les Ciencies. Foi-y concedíu'l Premiu Nobel, pero Nikita Khrushchov refugó que s'usara'l nome de Koroliov y afirmó que'l premiu tenía de ser pal pueblu soviéticu y el sistema socialista por dichu llogro.

Una cai foi nomada en 1966, y anguaño denominar *Úlitsa Akadémika Koroliova* (Cai del académicu Koroliov). Una casa muséu conmemorativa foi creada en 1975 nel llar onde vivió dende 1959 hasta 1966. En 1996, Borís Yeltsin renombró la ciudá de Kaliningráu como Koroliov, llar de la mayor compañía espacial de Rusia, S.P. Korolev Rocket and Space Corporation Enerxía.

La banda Public Service Broadcasting dedíco-y un cantar llamáu ‘Korolev'.

## Eponimia
* El cráter llunar Korolev lleva esti nome na so memoria.
* El cráter marcianu Korolev tamién conmemora'l so nome.
* Asina mesmu, l'asteroide (1855) Korolev foi nomáu nel so honor.

## Apaición en medios
La primer representación de Koroliov nel cine soviéticu facer na película de 1972 *[[Taming of the Fire]]* interpretáu pol actor Kirill Lavrov. 

Koroliov apaeció de volao nuna filmación d'archivu mientres una xunta col presidente Dwight D. Eisenhower na película de 1983 *[[The Right Stuff]]*.

En 2005 la BBC fai un docudrama llamáu *Carrera Espacial* enfocáu principalmente nel trabayu de Koroliov sobre cohetes y el programa espacial, según tamién de Wernher von Braun.

## Referencies

### Bibliografía
*James Harford, *Korolev: How One Man Masterminded the Soviet Drive to Beat America to the Moon*, 1997, John Wiley & Sons, ISBN 0-471-14853-9.
*Leonid Vladimirov, *The Russian Space Bluff*, (trad. David Floyd), 1971, The Dial Press, ISBN 0-85468-023-3.
*Vassily P. Mishin, *Why Didn't We Fly to the Moon?*, JPRS-USP-91-006, 12 de payares, 1991, pg. 10.

## Enllaces esternos

*Biografía en Encyclopedia Astronautica (n'inglés)
*Serguéi Koroliov - video
*Serguéi Koroliov (n'inglés)
*Biografía de Koroliov na NASA (n'inglés)