María Odulia Nicola Ruotti

*
*'María Odulia Nicola Ruotti** (conocida como **Chinita de Nicola''') foi una muyer paraguaya que realizó importantes contribuciones pa la crecedera del so país. Al traviés de la música y el talentu que tenía compartió escenarios con grandes artistes paraguayos, con quien tamién grabó discos.

## Vida

El so verdaderu nome ye María Odulia Nicola Ruotti. Nació na ciudá d'Asunción el 5 de setiembre del añu 1922. Los sos padres fueron Cayetano de Nicola y Ángela Ruotti. Chinita ye non vidente dende bien pequeña, sicasí esto nun se convirtió nuna torga por que aportara a una artista, yá que siempres cuntó col pervalible sofitu de los sos padres. Cuando tan solo tenía 7 años d'edá, Chinita animaba les xuntes familiares y fiestes particulares cola interpretación de cantares qu'aprendía de memoria.

Chinita de Incola. muyer paraguaya que realizó un gran apurra al folclor nacional, al traviés de la so vocación d'intérprete y la so sotileza de compositora col que musicalizó inspiraes obres de la coleición paraguaya.

## Trayeutoria

Nel añu 1937, cuando Chinita tenía 15 años, presentóse-y la oportunidá de incursionar nel campu profesional. Esi mesmu añu ganó la medaya d'oru nun concursu d'intérpretes que tuvo entamáu per Radio “El País”, lo cual llogró la unión a artistes de la calidá d'Ernesto Báez y Emigdia Reisófer, ente otros. Asina llegó a los 17 años d'edá a participar de l'actuación radial en radioemisoras como: Stentor, Teleco, Emisores Paraguay y Comuñeros.

Chinita dio'l pasu más importante na so carrera cola intervención del entós Presidente de la República, Higinio Morínigo, recibió a Chinita nel Palacion de Gobiernu, depués d'habese quedáu ablucáu poles interpretaciones de música folclórica realizaes nun programa sofitáu pol Ministeriu d'Agricultura. Ellí, el Presidente felicitar y amás dio-y una beca de cantar na ciudá de Buenos Aires, Arxentina.

D'esta manera, Chinita, empezó los sos estudios d'interpretación vocal na Academia Leda de la capital arxentina, en compañía de grandes maestros formadores de dellos artistes del Paraguái, nel añu 1944. Ellí, la cantante tamién se xunió al conxuntu de Mauricio Cardozo Ocampo, actuando en radio “El Mundo”, en dellos teatros como'l “Verdi” y asina tamién en dellos festivales ante los habitantes paraguayos que moraben en Buenos Aires y l'esixente públicu arxentín. 

Mientres los 4 años que vivió nesa ciudá, Chinita tuvo la gran y maraviyosa oportunidá de conocer a grandes creadores musicales como: Félix Pérez Cardozo, Emilio Bigi, José Asunción Flores, ente otros.

Chinita tornó al Paraguay, nel añu 1948, depués d'atropar una fonda conocencia, dedicó les sos esperiencies al espardimientu del cantar popular actuando como solista. Siguió espublizando la música xuniéndose tamién a distintos grupos musicales, ente ellos el de Virgilio Centurión.

Chinita ingresó nel interesante y artísticu ambiente de la composición con Cirilo R. Zayas, el recordáu periodista y poeta. Y en la década del 50´, la obra “Por La to Gracia Anxelical” nació como la primera de les más de 100 composiciones que salieron de la dupla Zayas-De Nicola. Una de les obres más destacaes de dúu singular y especial ye la tema Estraña muyer”, escoyíu pal filme que taba basáu nuna novela del pernomáu escritor paraguayu, el señor Augusto Roa Bastos y empobináu pol cineasta arxentín Armando Bó. La película foi “El Truenu Ente Les Fueyes”, que foi filmáu nos escenarios naturales del departamentu de Guairá, nel Paraguay. La tema musical foi interpretáu pol señor Martín Leguizamón, quien foi escoyíu especialmente pa ello por Chinita de Nicola.

## Obres

Estes son dalgunes de les obres que Chinita compunxo con Cirilo R. Zayas: “Yes Guapa”, “Paraguaya Rohayhu”, “Pol to Amor la mio Palombina”; amás compunxo col señor Alejandro Brugada Guanes, ex Direutor Xeneral de Turismu, la tema “Guapura Morica”. Amás, púnxo-y música l'esitosu “Álgido Sentir”, con versos del so primu hermanu, l'artista Donato Ruotti.

Paralelamente a la xera de componer, Chinita tamién se dedicó al cantar cola mesma pasión. Asina foi como compartió escenarios con auténtiques figures de la música popular como: el señor Delfín Fleytas, Aparicio de los Ríos, ente otros. Tamién, xunto a Delfín Fleytas y el Conxuntu “Ñande Kóga” grabó “Pueblu Ybycui”, “El mio Destín”y “Asunción”. Chinita grabó amás 4 materiales, toos ellos ellaboraos na ciudá de Buenos Aires sol sellu “Odeón” (anguaño EMI, empresa encargada d'ameyorar les grabaciones).

## Premios y llogros llograos

Chinita de Nicola convertir na ganadora del importante premiu a la música: la Copa d'Oru, depués d'interpretar “El mio Posadeñita”, que foi estrenáu nun festival de la ciudá arxentina de Posadas, onde foi ovacionada pelos miles d'espectadores quien la aplaudieron de pies depués d'escuchala cantar.

Chinita de Nicola vivió na so antigua casa nel centru d'Asunción, siempres arrodiada de les sos ferramientes de trabayu: éstos yeren los numberosos preseos musicales, que ayudar a desendolcase na xera de tresmitir les sos conocencies artístiques a persones de distintes edaes.

A pesar de la so torga visual, Chinita ye una muyer que con intelixencia y esfuerciu llogró asitiase ente lo más grandes de la música folclórica paraguaya y a pesar de los años, caltener con un espíritu garapolero y allegre, constituyéndose asina en tou un exemplu de vida. Una vida que lluchó polos sos suaños, polo qu'amaba faer: cantar, y que lo faía d'una manera única. Chinita convertir d'esta manera nun arguyu pa la nación paraguaya.

Ye un exemplu de que más allá del tamañu de les torgues, les metes y los suaños pueden ser alcanzaos, namái depende de la fuercia con que se lluche. La fe y la intelixencia fueron otros ingredientes por aciu los cualos Chinita pudo caltenese de pies, llevando n'alto el nome y la música paraguaya.

## Bibliografía
* Sonido del mio Tierra *
Diccionariu Biográficu "FORXADORES DEL PARAGUAY", Primer Edición xineru de 2000. Distribuidora Quevedo d'Ediciones. Buenos Aires, Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Música Paraguaya