Palaciu de los Bernaldo de Quirós

El **Palaciu de los Bernaldo de Quirós** ye una casa solariega del sieglu XVIII, remocicada según los gustos románticos de finales del XIX, que s'alcuentra nel barriu d'Otero de la parroquia de Carrió, nel conceyu de Carreño. Llevántase sobre un turruxón medieval que valía pa guardar el camín y el pasu pela ría d'Aboño.

## L'edificiu
L'edificiu ye d'estilo eclécticu, pola ornamentación qu'amuesa dellos estilos arquiteutónicos na fachada y l'interior, muy del gustu del Romanticismu imperante en 1880 (añu cuando se remocicó, de manera más qu probatible, cola participación del arquiteutu xixonés Manuel del Busto). 

La construcción presenta una planta rectangular, con una capiella, sacralizada baxo l'advocación de Santa Clementina, axunta pel llau Norte, tamién de planta rectangular.

El palaciu tien cuatro altures, comunicaes per una escalera de madera, bien conservada:
* El **semisótanu**, onde s'alcontraben la cocina, la sala de calderes, la entrada del serviciu, un accesu a la parte baxa la capiella y un elevador manual pa subir la comida a los comedores en la planta baxa.
* La **planta baxa**, con biblioteca, tres salones, comedor, entrada a la parte superior la capiella, recibidor y entrada principal al palaciu.
* La **primer planta**, onde taben les habitaciones la familia. 
* Y el **desván**, pa los aposentos del serviciu. 

A la vivienda éntrase pela fachada Este subiendo de escalinata qu'acaba nun porche col teyáu sofitáu por dos columnes de fierro fundío. Enriba la puerta, alcontrábense dos escudos: ún, de la familia Bernaldo de Quirós (cola lleenda "Dempués de Dios, la Casa de Quirós"; l'otru de la familia Cienfuegos-Xovellanos, parientes de los señores de la casa. Los escudos quitáronse nel añu 1995 por decisión de la familia y llevaos, probablemente, a una finca de la so propiedá n'Infiestu. 

Les fachaes presenten una distribución regular de vanos con moldures de piedra artificial, remataos con cornisa, na planta baja, y inspiración clasicista, na planta principal. Nos llaterales de la capiella ábrense unes ventanes pareaes neogótiques. El desván allúmase con vanos horizontales bien estrechos abiertos, nes fachaes llargues, y con dos balcones, a los llaos curtios.

L'estáu del edificiu ye ruinosu anguaño.

## La capiella
La capiella'l palaciu consagróse a la Santa Clementina, por alcontrase'l cuerpu incorruptu de la santa ellí, dempués de que'l Cardenal Cienfuegos lu trayera de Roma. En 1896, por razones testamentarias, Doña Pilar Bernaldo de Quirós treslladolu a la Ilesia de Santa María de Lluanco, d'onde desapaeció en 1936.

Foi cerrada definitivamente el 23 de xunetu de 1995.

## La finca
La finca, onde s'asitia'l palaciu, tien una estensión d'unos 70.000 m², rodiada d'una muria de mampostería, esistiendo dos entraes, una pol llau Este y otra pol Oeste. 

El magníficu xardín, diseñáu según los modelos románticos ingleses, presenta una gran bayura botánica, con praos y árboles singulares, como un pinu centenariu retratáu nun cuadru pol pintor Nicanor Piñole. A la so drecha, caltiénse una pequeña viesca d'estraordinaria diversidá faunísitca.

Dientro la finca incluinse dellos edificios auxiliares: la casa los caseros, los establos y el garaxe de carruaxes y l'antiguu palomar de base circular. Amás, pue sumase al conxuntu'l Molín de Pielgo, asitiáu en Llamera y averáu al calce del ríu Reconco, que valía pa xenerar la lluz pal edificiu. Toos estos edificios alcuéntrense nun llacerante estáu de ruina.

## Propiedá
El solar onde se construyó'l palaciu taba ocupáu por una construcción defensiva medieval. La configuración actual correspuende a los caberos años del sieglu XIX. Ensin embargu, edifícase nel XVIII, como propiedá del Conde de Peñalba, pasando años dempués a manes de la familia Bernaldo de Quirós.

Dempués de delles operaciones bancaries y mercantiles en 1989, la finca fue mercada pola empresa Hidroeléctrica del Cantábrico, y posteriormente en 1999, pasó a ser propiedá de la empresa Cementos Tudela Veguín, posiblemente Fundación Masaveu, actual propietaria de la finca y l'edificiu, que lu caltién despobláu y n'estáu de ruina. 

La última moradora del palaciu foi Dª. Magdalena Bernaldo de Quirós y Sela, nieta de Carlos Bernaldo de Quirós y María Canga Argüelles. 

El palaciu ta catalogáu como Bien del Patrimoniu Cultural del Principáu d'Asturies, cola ficha númberu 51 del conceyu de Carreño.

## Accesu
Vase pela carretera AS-239, Lluanco-Xixón, tomando la manzorga nel puntu quilométricu 10,400, tómase la manzorga y llégase a la puerta Este, dempués de pasar el barriu d'El Cantu San Xuan. 

Hai dos entraes al interior la finca:
*L'accesu más usáu ye'l del llau Este, onde la muria tien una portiella de fierru cerrada con cadena y candáu. Llégase a la casa atravesando unos edificios auxiliares (la Casa de los Caseros, les cortes y eltaller de reparación de los carruaxes). 
*L'accesu Oeste, queda embaxo la viesca la finca, y yera usáu en contaes ocasiones. Conduz direutamente a la capiella.

El sitiu más afayaízu pa observar la edificación dende afuera la finca, ye'l puntu quilométricu 11 de la carretera AS-239.

## Referencies

## Enllaces esternos
*  
*Asturias Verde