open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castrocontrigu

**Castrocontrigu** (en castellán y oficialmente, *Castrocontrigo*) ye un conceyu de la provincia de Lleón, asitiaú a unos 80 quilómetros al oeste de la capital de la provincia. Alcuéntrase na comarca de La Valdería, xunto a la de La Cabreira.

## Fiestes
*Corpus Christi.
*Patronales, celebraes nel primer fin de selmana d'agostu.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial del Ayuntamientu  (castellanu) no operativa
*Páxina Asociación Cultural Castrocontrigo  (castellanu)
Ríu Eria

L**'Eria** (Eiria) ye un ríu de les provincies de Llión y Zamora que naz nel monte Telenu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sacavém

**Sacavém** ye una freguesía (parroquia) y ciudá de Portugal. Forma parte del conceyu de Loures, nel distritu de Lisboa. Llenda coles parroquies d'Unhos (NO), Camarate (O), Prior Belho, Portela y Moscabide (S), y colos ríos Tajo al Este y Trancao al norte.
Nos 3,81 km² d'estensión de la *freguesía* viven .

## Referencies

## Enllaces esternos
La Voz de Asturias

**La Voz de Asturias** ye un diariu dixital asturianu fundáu como periódicu'l 10 d'abril de 1923.

El 19 d'abril de 2012 desapaeció como talu en formatu papel pero resurdió como dixital en 2016 a resultes de l'alquisición, por parte de la corporación La Voz de Galicia, del diariu dixital asturiano *Asturias24*, que fuera fundáu en 2013.

Defínese como *una referencia lliberal* y como *un diariu progresista, dinámicu y plural*.

Perteneció al Grupo ZETA dende 1986 con Luis Mugueta como direutor. Les dificultaes económiques d'esti grupu amenazaren con suponer el fin del diariu, que foi finalmente vendíu a Mediapubli el 5 de marzu de 2010, pasando a distribuyise xunto al diariu *Público*.

Según la OJD durante 2004 tenía una tirada de 9.767 exemplares de llunes a sábadu y de 13.011 los domingos.

## Historia
El diariu foi fundáu pol industrial vascu José Tartiere Lenegre (Conde de Santa Bárbara de Lugones) en 1923, con una orientación lliberal y la so redaición y talleres na cai Gil de Jaz d'Uviéu. Yera una época de fondu desenvolvimientu de los medios de comunicación n'Asturies, cola apaición del diariu Región tamién esi mesmu añu o de Radio Asturias (EAJ-19) en 1925. La Voz de Asturias cuntó amás cola fuerte competencia del diariu socialista Avance, tamién cola so sede n'Uviéu. 

Na década de 1960, el periódicu entra na so primer gran crisis empresarial. La competencia vien agora de la Prensa del Movimientu, grupu de diarios estatales que n'Asturies tienen como cabezaleru a La Nueva España. Nesta época, La Voz de Asturias conviértese nuna Sociedá Anónima y tresllada la so redaición a la cai uvieína General Elorza. Entama entós a medrar la so influyencia y difusión por mor de la so llinia crítica y democrática, siempres cola moderación a la qu'obligaba la censura impuesta so la prensa.

Esa época d'esplendor fina en 1975, col aniciu de la transición democrática n'España y l'apaición de delles cabeceres d'ambitu estatal y rexonal (Asturias diario regional, El Correo de Asturias o, más alantre, La Prensa, ente otros). La cris algamó'l so momentu fonderu en 1986, col entamu d'una fuelga que duró casique un mes nel que'l diariu nun saliera la cai. La fuelga finó col acuerdu algamáu pola empresa editora col Grupo Zeta, responsable del progresista El Periódico de Cataluña y del exitosu selmanariu Interviú, xurdío tres l'aniciu de la etapa democrática n'España.

La integración, en 1986 de La Voz de Asturias nel grupu rexíu pol empresariu Antonio Asensio supuso un cambiu drásticu nel diseñu, la imaxe y la cabecera del diariu, qu'adoptó l'aspeutu gráficu del diariu catalán. Poro, la difusión de La Voz de Asturias entamó a medrar hasta rondar los 24.000 exemplares de media diaria nel 1994.

El 19 d'abril de 2012 el periódicu anunció'l so cierre, al nun poder superar el procesu concursal nel que taba somorguiáu y dempués d'ochenta y nueve años de vida. Nel añu 2016 resurde dixitalmente, abandonando la so versión física.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina oficial de La Voz de Asturias
*Páxina oficial de la OJD
Némesis (mitoloxía)

**Némesis** ye na mitoloxía griega la diosa de la venganza. Ye una deidá primordial, fía de Nyx por partenoxénesis. Tamién tenía la función d'árbitra del equilibriu universal; amás, como yera la que tomaba'l xuramentu a los dioses, taba llibre de los xuicios de los dioses olímpicos.
La so función d'equilibriu facía que fuera reverenciada con temor ente los antigüos griegos yá que pa caltener l'universu daba a los que nun teníen pero tamién quitaba a los que teníen.

Ún de los mitos diz que Zeus namorárase d'ella, pero la diosa metamorfoseó en milenta formes, hasta qu'a la final se tresformó nuna oca y Zeus nun cisne que la atrapó. D'esta xunión Némesis punxo un güevu que, recoyíu por pastores y curiáu por Leda, dio llugar a la nacencia d'Helena y los Dióscuros.

Yera representada con una corona y dacuando con un velu que-y tapecía la tiesta, portaba una rama de mazanal nuna mano y na otra una rueda.

## Referencies

## Enllaces esternos
Dioses olímpicos (xenealoxía)

Na **Xenealoxía de los Dioses Olímpicos** trataráse de la descendencia d'estes divinidaes ensin importare si éstos tienen o non la condición de dioses, olímpicos o de dambes.

## Zeus
* Deméter
** Dionisu
** Perséfone
* Dione
* Hera
** Ares
** Hebe
** Hefestu
** Ilitía
* Leto
** Apolu
** Artemisa
* Maia
** Hermes
* Metis
** Atenea
* Mnemósine
** Musas:
*** Calíope
*** Clío
*** Erato
*** Euterpe
*** Melpómene
*** Polimnia
*** Talía
*** Terpsícore
*** Urania
* Selene
** Ersa
** Nemea
** Pandia
* Temis
** Horas (primer xeneración):
*** Auxo
*** Carpo
*** Talo
** Horas (segunda xeneración):
*** Diké (Astrea pa los romanos)
*** Eirene
*** Eunomía
** Moiras:
*** Átropo
*** Cloto
*** Láquesis
* Alcmena
** Heracles
* Antiope
** Anfión
** Zetos
* Calisto
** Arcas
* Carme
** Britomartis
* Dánae
** Perseu
* Exina
** Éacu
* Elara
** Titius
* Electra
** Dardanu
** Harmonía
** Iasión
* Europa
** Minos
** Radamantis
** Sarpedón
* Eurinome
** Gracias:
*** Aglaya
*** Eufrósine
*** Talía
* Himalia
** Cronius
* Iodame
** Tebe
* Ío
** Epafu
* Lamia
** Escila
* Laodamia
** Sarpedón
* Leda
** Pólux
** Helena de Troya
* Mera
** Locrus
* Níobe
** Argos
** Pelasgos
* Olimpia d'Épiru
** Alixandre'l Grande
* Pluto
** Tántalu
* Podarge
** Balio
** Janto
* Pirra
** Helén
* Sémele
** Dionisu
* Taigete
** Lacedemón
* Talía
** Palici
* Ate
* Litaí
* Tique
Teleno

El monte **Teleno** ye un monte de 2.186 m allugáu nel centru-sur de la provincia de Lleón. Ye la cota de los Montes de Lleón.

Anque nun ye'l más altu de los montes de la rexón, el cimeru ye Torre Santa con 2.596 m, sí que ye'l culturalmente más afamáu ente los llioneses hasta llegar a ser ún de los simbolos de Llión. Separta les comarques de Maragatería y Cabreira elevándose hasta 1.000 metros penriba d'éstes.

El nome remanez de la divinidá astur Tilenus que paecía habitar nu monte y que tenía los atributos de los dioses de la guerra y, quiciás, los de la truena; poro los romanos asociaron la divinidá local cola propia de Marte, dando'l nome llatín al monte de Mars Tilenus. Amás, esta creyencia de que moraba nél una fuercia superior víase afirmada pola presencia d'oru nos alredores.

Nes sos faces naz el ríu Duerna, que-y da nome a la averada comarca tradicional de La Valduerna.

## Referencies

## Enllaces esternos
Berducedo (parroquia)

**Berducedo** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.

Llenda al norte coles parroquies de Santa Colomba y Santo Miyao, al oeste de nuevo con Santo Miyao, al este con Llago y al sur con Samartín y el conceyu de Grandas de Salime.

Nos sos  habiten un total de .

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Ḷḷinares (parroquia d'Allande)

**Ḷḷinares** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  habiten un total de , repartíes ente les poblaciones d'Arganzúa, La Ponte Ḷḷinares y el propio Ḷḷinares. 

El llugar de Ḷḷinares ta a 520 metros d'altitú, na fastera del picu Poure, a unos 7 quilómetros de La Puela, la capital del conceyu. Na so ilesia parroquial, de nave única, alcuéntrense talles antigües como la del Calvariu, del sieglu XIV, qu'amuesa a la Virxe y a San Xuan, o un Cristu del sieglu XVIII.

## Pueblos
*Arganzúa
*Ḷḷinares
*La Casa Las Auguas
*La Ponte Ḷḷinares

## Referencies

## Enllaces esternos
Llago (parroquia)

**Llago** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  d'estensión habiten un total de , repartíes ente les poblaciones d'Armenande, Carcedo, Castaedo, Montefurao, San Pedro, El Villar, Villardexusto y el propio Llago. 

Nel llugar de Llago habiten 5 persones. Ta asitiáu a 885 metros d'altitú, na fastera derecha del Pico Llago, mirando al valle del ríu d'Or, a unos 20 kilómetos de la capital del conceyu, La Puela. La so ilesia parroquial ye d'una sola nave, con cabecera cuadrada y capiella llateral. Tien una espadaña del sieglu XVIII y una campana del XVI. Como ye habitual en munches de les ilesies de la zona, a la vera d'ella hai un texu, árbol sagráu pa los celtes. Esti tien unes dimensiones espectaculares, de 9 metros d'altor y 5,5 metros de diámetru, y ta catalogáu como Monumentu Natural.

## Pueblos
* Armenande
* Carcedo
* Castaedo
* Llago
* Montefurao
* San Pedro
* El Villar
* Villardexusto

## Referencies

## Enllaces esternos
Conceyu Abiertu pola Oficialidá

El **Conceyu Abiertu pola Oficialidá** (CAO) foi una plataforma política apartidista d'asociaciones, sindicatos, partíos políticos y persones que tuvo como oxetivu la oficialidá de la llingua asturiana dende xunu del 2004.

Esta plataforma xurdió pa trabayar na xera de la presencia del reconocimientu d'oficialidá pa les llingües d'Asturies na reforma del Estatutu d'Autonomía. La Xunta Pola Defensa de la Llingua Asturiana foi la organización encargada de xestionar la creación d'esta plataforma, na que figuraben adscrites más de doscientes organizaciones polítiques, como les Mocedaes Socialistes, Izquierda Xunida d'Asturies, Bloque por Asturies, Partíu Asturianista o Unidá Nacionalista Asturiana; sindicales como Comisiones Obreres, UXT, CSI, USO, SUATEA; y asociaciones culturales, profesionales, cíviques, deportives... 

Según declaraben, el CAO dexaría d'esistir el día que l'asturianu algamare la oficialidá. Mientres, desendolcaron trabayos pedagóxicos y de concienciación social pa que la oficialidá se conviertiere en «inescusable » y fuere afitada dende un ampliu consensu social.

El 3 de xunu del 2008 asoleyábase la campaña Doi la cara pola oficialidá. Esta campaña mandóse de la Rede pa visualizar l'apoyu de la sociedá civil asturiana a les reivindicaciones del Conceyu Abiertu pola Oficialidá al traviés de semeyes individuales y coleutives con un pequeñu cartel nel que se lleía "Yo doi la cara pola oficialidá". Esta iniciativa algamó les 10.000 en poco más d'un añu. Delles de les persones con relevancia social que participaren cola so semeya fueron futbolistes internacionales como David Villa, Santi Cazorla, Enrique Castro "Quini", Secundino Suárez "Cundi"; l'árbitru internacional Mejuto González; ciclistes como Chechu Rubiera, Benjamín Noval, Santi Pérez o Carlos Barredo, amás del medaya d'oru nos Xuegos Olímpicos de Beijín Samuel Sánchez; los pilotos Javier Villa y Alberto Hevia; el tenista Galo Blanco; los piragüistes Manuel Busto, Fran Llera o Javier Hernanz Agüeria; escritores de la talla de la finada Corín Tellado, Carmen Gómez Ojea o Xuan Bello; presentadores de televisión como Sonia Fidalgo, Ana Vanessa Gutiérrez o Pablo Vaquero; músicos como Víctor Manuel, Jose Ángel Hevia, Alicia Álvarez... 

Conceyu Abiertu pola Oficialidá tuvo como primer voceru al etnógrafu Fernando Ornosa hasta finales del 2008, socediéndo-y na vocería Carlos Pulgar, miembru de la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Seición dedicada al CAO na páxina de la Xunta pola defensa de la llingua asturiana 
*Doi la Cara pola Oficialidá
*Estoyu de semeyes de la campaña Doi la Cara
Linares

**Linares** puede facer referencia a dellos artículos:

* Linares, conceyu y ciudá de Xaén (España)
* Linares, conceyu de la provincia de Burgos (España)
* Linares, llocalidá de la provincia de Cantabria (España)

## Ver tamién
* 
*
Ḷḷomes (parroquia)

**Ḷḷomes** ye'l nome d'un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.

Nos  d'estensión de la parroquia hai un total de , repartíos ente les poblaciones de Carcéu, L'Outeiru, Taraé y el propiu Ḷḷomes. 

El llugar de Ḷḷomes ta a 420 metros d'altitú, na marxe esquierda del ríu Arganza, a unos 11 quilómetros de La Puela, la capital del conceyu. Viven nelli 15 persones. La so ilesia parroquial, dedicada a Santiagu, ye del sieglu XV. Tien una sola nave, con espadaña de dos arcos y un pórticu llateral.

## Pueblos
*Carcéu
*Ḷḷomes
*L'Outeiru
*Taraé

## Referencies

## Enllaces esternos
Macedonia (dixebra)

El términu **Macedonia** fai referencia a:

* Macedonia como antiguu estáu européu berciu d'Alexandru Magnu.
* Macedonia, una rexón de Grecia.
* Actual estáu européu que recibe'l nome oficial de República de Macedonia del Norte (enantes *[[Antigua República Yugoslava de Macedonia|Ex República Yugoslava de Macedonia]]* y *[[República de Macedonia]])*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santa Colomba (parroquia)

**Santa Colomba** ye una de les 17 parroquies del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

## Situación y comunicaciones
La parroquia de **Santa Colomba** asítiase na fastera Norte del conceyu. Llenda col conceyu de Villayón y la parroquia de Bustantigo al norte, col conceyu Tinéu al noreste, cola parroquia de La Puela al sureste, coles de Llago y Berducedo al sur, cola parroquia de Santo Miyao al suroeste y col conceyu d'Eilao al este.

La distancia media con La Puela, capital del conceyu, ye d'unos 21,75 km (siendo los nucleos más averos les caseríes d'A Pontenova y d'El Rebollu, a 17,5 km, y el más llonxanu el llugar d'Is a 26 km).

Pue llegase a **Santa Colomba** dende La Puela siguiendo la carreteres AS-14 y esviándose pela AS-364, qu'atraviesa los puertos La Marta y L'Estroitín.

El códigu postal ye 33888.

## Territoriu y población
Tien una estensión de , y una población de .

### Llocalidaes
Les entidaes de población de la parroquia son les siguientes:

### Sitios
* Boxo
* Campel
* Valdegallía

## Topónimu
De Xosé Lluis García Arias alcontramos, al falar de los nomes de santos:
:"SANCTAM COLUMBAM: **Santa Colomba** (**An**, Cs), na llinia con Galicia Santa Comba (Ib), por pérdida de la -L-.

## Sitios d'interés
*Texu de Santa Colomba
*Ilesia parroquial de Santa Colomba

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Tux

**Tux** ye'l nome de la mascota oficial del kernel Linux. Tux ye un pequeñu pingüín d'aspeutu risañón. La idea de que la mascota de Linux fore un pingüín provieno del mesmu Linus Torvalds, al que-y mordió un pingüín cuando yera nenu, y resultó-y prestosa la idea de rellacionar el so nuevu kernel col animal.

Hai dos versiones sobro l'orixe del nome, la primera diz que'l nomatu xurde del fechu de que los pingüinos semeyen tar vistíos con un esmoquin (**tux**edo, n'inglés de los Estaos Xuníos la chaqueta del esmoquin); la segunda caltién que les lletres son l'amestamientu de **T**orvalds **U**ni**x**.

La primer ilustración de Tux creóla Larry Ewing en 1996, nel concursu pa esbillar un logo pa Linux. Esta imaxe puédese usar y modificar ensin torgues siempres que se reconoza l'autoría de Larry Erwing.

## Referencies

## Enllaces esternos
Santo Miyao (parroquia)

**Santo Miyao**  ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  habiten un total de  repartíes ente les poblaciones de Beveraso, Boxo, Busllavín, Ema, Freisnedo, Murias, A Quintá, Vallías, Villadecabo y el propio Santo Miyao.

El llugar de Santo Miyao alcuéntrase a 320 metros d'altitú, na vertiente oeste d'El Pico Vallongo. Ta a unos 37 km de La Puela.

## Llocalidaes

## Referencies

## Enllaces esternos
Samartín (parroquia d'Allande)

**Samartín** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.

Nos sos  habiten un total de  repartíes ente les poblaciones d'Aguanes, Busvidal, A Cova, Cornoyo, El Enxertal, A Furada, Paradas, El Probo, Robredo, Rubieiro, Salcedo, Tremao, Vilasonte y el propio Samartín.

L'aldea de Samartín alcuéntrase a 480 metros d'altitú, na fastera oriental del cordal de Berducedo. Ta a unos 31&nbsp;km de La Puela y nella nun hai habitantes censaos de magar 2015.

## Ver tamién
*Conxuntu Torre del Valledor

## Referencies

## Enllaces esternos
San Salvador (parroquia)

**San Salvador** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Llenda al norte cola parroquia de Samartín, al este con Cangas del Narcea, al sur con Ibias y Cangas del Narcea de nuevu y al oeste con Negueira de Muñiz na provincia de Lugo.

Nos sos  viven un total de  repartíos ente les poblaciones de Barras, Bustarel, Colada, Fonteta, San Salvador, Trabaces, Vilalaín y Vilanova.

## Llocalidaes

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina sobre'l pueblu de San Salvador
Castañeo'l Monte (parroquia)

**Castañeo'l Monte** ye una parroquia del conceyu asturianu de Santo Adriano, n'España.

## Xeografía
Ocupa  nel estremu noroccidental del conceyu, llendando con Uviéu, Grau y Proaza. La mayor parte de la población vive en Castañéu, y hai dellos caseríos n'El Cabezu y Los Niseiros. En total habiten na parroquia . L'altura media de Castañéu alcuéntrase ente los 530 y los 580 metros, lo que fai que n'iviernu les nevaes seyan algo habitual. Ta formáu por unos caseríos diseminaos na ladera sur de la sierra de Buanga. Alcuéntrase a unos 10 quilómetros de la capital del conceyu. L'accesu ye al traviés d'una carretera que sal de la AS-228 a l'altura de San Andrés. Ye frecuente alcontrase con argayos na vía.

## Llocalidaes

### Sitios
*Las Casas d'Arriba
*La Estrecha
*La Igrada
*La Mayada
*El Pueblu
*La Sierra
*La Teyera
*Trasdelaiglesia

## Demografía




## Fiestes
La fiesta más importante ye la de *San Xuan*, que se celebra n'honor de San Xuan el 24 de xunu, con una romería.

### Otres fiestes
*San Antonio, 13 de xunu. 
*San Romano, 9 d'agostu.
*Arcánxel San Gabriel, 29 de setiembre.

## Ver tamién
*Mines de La Parva

## Referencies

## Enllaces esternos

*Información sobro Abres na páxina web del C.R.A. Ría del Eo (castellanu)
Paraxes (parroquia)

**Paraxes** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.

Nos sos  habiten un total de , repartíes ente les poblaciones d'Argancinas y Paraxes.

El llugar de Paraxes ta a 540 metros d'altitú, na marxe derecha del ríu Arganza, a unos 15 quilómetros de La Puela, la capital del conceyu. La so ilesia parroquial, probablemente del sieglu XV, tien nave única y cabecera cuadrada. Lo que más rescampla d'ella ye la espadaña de sillería con doble arcada de mediu puntu.

## Llocalidaes

## Referencies

## Enllaces esternos
Llingua aglutinante

**Llingua aglutinante** ye un termu de la tipoloxía llingüística. Según criterios morfolóxicos nes llingües aglutinantes les pallabres fórmense amestando al lexema afixos, de mou que les fronteres ente los morfemes queden perfeutamente marcaes. Cada morfema correspuende con un trazu semánticu o funcional. El términu de "llingua aglutinante" creólu en 1836 el llingüista alemán Wilhelm von Humboldt. 

Les llingües aglutinantes estrémense de les llingües flexives, aisllantes y polisintétiques.

### Exemplos:
* en turcu, de la radical "ev"(casa) fórmanse: "evler" (casas), "evlerim" (las mías casas) ou "evlerimde" (nas mías casa).
* En xaponés, *amarisamukunakattadeshō ka* "Nun facía tantu cutu, ¿non?" descomponse en: *amari* "non tantu" + *samui* "cutu" + *kunai* pal negativu + *katta* pal pasáu + *deshō* una mena de condicional que suaviza el *ka*, que te una marca del interrogativu.

Otres llingües aglutinantes son, xunta'l yá nomáu turcu y xaponés, el guaraní, el finlandés, l'húngaru, el coreanu, o el suaḥili.

## Referencies

## Enllaces esternos
Ozaniego

**Ozaniego** ye un pueblu despobláu s'atopa a la entrada d'Alija del Infantado, nel suroeste de la provincia de Lleón.

## Xeografía
Allúgase xunto al ríu Órbigu, a 1,6 km de Alija del Infantado.

## Monumentos
Conserva una bodega románica del sieglu XIII asina como la testera de la ilesia del sieglu XIII, qu'agora ye capiella-panteón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabrera de Almanza

**Cabrera de Almanza** ye un pueblu llionés perteneciente al conceyu d'Almanza, partíu xudicial de Safagún, n'España. Ta allugáu na vega del ríu Ceya y cunta con  nuna altitú media de más de 950 m. Averáu ta'l Monte Calaveras que da nome a los pueblos vecinos de Calaveras de Arriba y Calaveras de Abajo. Como monumentu principal tien la ermita de santa Catalina.

## Referencies

## Enllaces esternos
Calaveras de Abajo

**Calaveras de Abajo** ye un pueblu allugáu nel conceyu llionés d'Almanza, nel partíu xudicial de Safagún. Recibe'l so nome pol vecín Monte Calaveras y cuenta con una población de 19 habitantes (INE 2005).

## Referencies

## Enllaces esternos
Viḷḷabaser (parroquia)

**Viḷḷabaser** ye una aldea y una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  habiten un total de , repartíes ente les poblaciones de Figueras, Pinieḷḷa, Ruvena y Viḷḷabaser.

L'aldea de Viḷḷabaser ta a 540 metros d'altitú, na marxe izquierda del ríu Nisón, na lladera del picu La Resera. Alcuéntrase a unos 5,5 km de La Puela y tien una población de 33 habitantes.

## Llocalidaes

## Referencies

## Enllaces esternos
Viḷḷagrufe (parroquia)

**Viḷḷagrufe** o **Viḷḷabrufe** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande.

Nos sos  habiten un total de , repartíos ente les poblaciones de Carbaéu, Prada, Pradieḷḷa, Santuyanu, Tamuñu y la propia Viḷḷagrufe.

El llugar de Viḷḷabrufe ta a 640 metros d'altitú, al llau d'El Regueiru'l Molín, na fastera del picu Carrieḷḷos. Alcuéntrase a unos 5 km de La Puela y tien una población de 20 habitantes.

## Llocalidaes

## Referencies

## Enllaces esternos
Viḷḷar de Sapos (parroquia)

**Viḷḷar de Sapos** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  habiten un total de , repartíos ente les poblaciones d'Almoñu, Selce y Viḷḷar de Sapos.

L'aldea de Viḷḷar de Sapos ta a 560 metros d'altitú, na marxe izquierda del ríu Arganza, na ladera sur de la sierra La Pila. 

Alcuéntrase a unos 12,4 km de La Puela y tien una población de 7 habitantes. La so pequeña ilesia parroquial, dedicada a Santiago, tien nel so interior un retablu barrocu con una imaxe de Santiago Matamoros y otra de Cristu crucificáu.

## Llocalidaes

## Referencies

## Enllaces esternos
La Nora del Río

**La Nora del Río** ye un de los tres pueblos que formen el conceyu lleonés d'Alija. Tien  y alcuéntrase a 2 km de la capital municipal. Nel so términu xúntense los ríos Jamuz y Órbigu. Entá queden restos romanos asina como una ponte que sirvía pa la Vía de la Plata. Celebra les sos fiestes patronales el 26 de xunu, san Pelayu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Navianos de la Vega

**Navianos de la Vega** ye una llocalidá lleonesa perteneciente al conceyu d'Alixa, na comarca de Tierra de la Bañeza, a la vera del ríu Órbigu. Dista 5 km de la capital del conceyu. Tien una población de .

## Toponimia
El so nome provién de la repoblación que ficieron vecinos del valle del ríu Navia (Asturies), ente los sieglos X y XI.

## Monumentos
Conserva los restos d'un colexu xesuita que s'abellugaba nun edificiu del sieglu X.

## Referencies

## Enllaces esternos
Castromudarra

**Castromudarra** ye un pueblu llionés allugáu nel conceyu d'Almanza, y dependiente del partíu xudicial de Safagún. Con 72 habitantes consíderase dende antiguu habitáu yá que paez que la primera parte del nome fai referencia al castru cántabru orixinariu y la segunda a la repoblación qu'al rodiu del sieglu X vivíu la veiga l'Esla por mozárabes provinientes d'al Ándalus.

## Referencies

## Enllaces esternos
Espinosa de Almanza

**Espinosa de Almanza** ye un pueblu del conceyu d'Almanza, na provincia de Lleón (España). Pertenez al partíu xudicial de Safagún. La so población ye enveyecida y tien . Ta a la vera'l ríu Ceya na comarca de la Vega del Esla.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Vega de Almanza

**La Vega de Almanza** ye un pueblu asitáu nel conceyu lleonés d'Almanza, perteneciente al partíu xudicial de Safagún (Castiella y Llión, España).

Asitiada a la izquierda del Ríu Cea. Llenda con Villamorisca, Calaveres de riba, Cabrera de Almanza, La Riba y Cebanico. 

Produz ceberes, llegumes, llinu y camperes. Cría de ganaos. Caza mayor, caza menor y pesca de truches y barbos.

Perteneció a l'antigua Xurisdicción d'Almanza.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Oriente de Asturias

**El Oriente de Asturias** ye un periódicu selmanal asturianu. Fundóse'l 21 de marzu de 1868, lo que lu convierte nel decanu de la prensa asturiana. Ye d'ámbitu comarcal, y recueye nes sos páxines, amás de l'actividá política, social y cultural de la fastera oriental d'Asturies, les noticies qu'aporten dende la comunidá d'emigraos llaniscos n'América. El so llar ta na cai Gutiérrez de la Gándara de la villa de Llanes, y el so direutor ye, dende primeros de la década de 1960, Manuel Maya Conde. 

Por cuenta de problemes financieros tuvo que zarrar, espublizando'l so postreru selmanariu (en versión dixital) el 25 de xunetu de 2014.

## Referencies

## Enllaces esternos
*Páxina del periódicu
Viḷḷaverde (parroquia)

**Viḷḷaverde** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Nos sos  habiten un total de  repartíos ente les poblaciones d'Abanieḷḷa, Ḷḷantigu, Pruyeda, Santulaya, El Vaḷḷe y la propia Viḷḷaverde

El llugar de Viḷḷaverde ta a 700 metros d'altitú, na marxen izquierda del ríu Abaniella. Alcuéntrase a unos 11 km de La Puela, capital del conceyu y tien una población de 20 habitantes.

## Llocalidaes

## Referencies

## Ver tamién

## Enllaces esternos
Villaverde

Col nome de **Villaverde** podemos referinos a:

* Villaverde, un llugar de la parroquia de Sebarga, nel conceyu asturianu d'Amieva.
* Villaverde, un llugar de la parroquia de Samartín de Grazanes, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
* Villaverde, un llugar de la parroquia de Samartín de Güerces, nel conceyu asturianu de Xixón.
* Villaverde, una casería de la parroquia de San Cloyo nel conceyu asturianu d'Uviéu.
* Villaverde, una parroquia del conceyu asturianu de Villaviciosa.
** Villaverde, una aldea de la parroquia anterior.

* Villaverde, en Madrid.

## Ver tamién
* 

## Referencies
Favila

**Favila** (o **Fáfila**) d'Asturies ( - 739) foi'l segundu monarca del **[[Reinu d'Asturies]]**, y asocedió al so padre Pelayu al mandu del reinu d'Asturies.  Tomó'l nome del so güelu paternu, el duque **Favila**.

## Biografía
Fíu de Don Pelayu, tamién conocíu pol nome de Fáfila, gobernó «dos años, siete meses y diez díes» dende l'añu 737 hasta'l 739. Según la *[[Crónica d'Alfonso III|Crónica rotense]]*, Favila morrió mozu con un osu cuando taba de cacería, anque tamién pudo ser un asesinatu políticu, cosa que yera frecuente naquella época. Tamién s'albidra que la llucha col osu fuera una especie de ritu de virilidá, una de les pruebes de valor de normal esixíes a la nobleza de la dómina. Foi un gran amante de les caceríes, lo que fai más creible la historia que diz que lu espedazó un osu al qu'agafó imprudentemente. Desdexó los asuntos d'estáu al nun tener alderiques colos árabes qu'engardíen daquella en Francia y asina lo reflexa la *[[Crónica sebastianense]]* que diz que Favila «nun fixo nada digno de la historia».

La eleición de socesor recayó nel que reinaría como Alfonsu I d'Asturies, casáu con Ermesinda o Hermenesinda, hermana de Favila, fía de Don Pelayu y de la reina Gaudiosa. Una situación asemeyada diba producise cola cayida de la dinastía Astur-Llionesa, cola desapaición del so últimu rei Bermudu III de Lleón, sustituyida pola dinastía Ximena de Pamplona, por derechu filial hereditariu al traviés del matrimoniu cola hermana del monarca fináu.

## Sepultura
Dempués de la so muerte, el cadabre del rei Favila, según refier el cronista Ambrosio de Morales, recibió sepultura na ilesia de la Santa Cruz de Cangues d'Onís, que'l monarca ordenara alzar xunto cola so esposa, la reina Froiluba.Según les *Cróniques Asturianes*, hubo una llábana, d'época posterior, cola siguiente inscripción:

Na mesma ilesia, según refier Morales, recibió sepultura la so esposa la reina Froiluba, anque los restos mortales de dambos esposos nun se caltienen actualmente. 

## Ver tamién
* Tabla cronolóxica de reinos d'España
* Monarques d'Asturies

## Notes

## Referencies

## Bibliografía
*  
*  
* 
* 
* 

## Enllaces esternos
*
Fruela I

**Fruela I**, *el Cruel* (722 - 768 Cangues d'Onís), rei d'Asturies. Ye'l primer "rex" hasta entós se denomaben "princeps". El títulu de "rex" entama a aplicase nesta dómina nun documentu de 759. 

El so reináu presenta aspeutos de gran interés tanto pola proyeición esterna del Reinu d'Asturies como pol desendolque internu del reinu. Con problemes qu'evidencien una crisis de madurez del nucleu. Cangues choca col independentismu de les ales occidental y oriental del nucleu.

## El Problema independentista
Nel reináu de Fruela fai actu de presencia dalgo que va ser un constante nel Reinu d'Asturies: los movimientos independentistes. Na so dómina, Fruela, tuvo que lluchar escontra les rebeliones de los vascones y los nobles gallegos nel añu 766.

### Términu "Vascón"
El terminu "vascón" nesta dómina y qu'apaez nes cróniques hai que ver el sentíu que tien: Ye un términu xenéricu que s'aplica polos cronistes a los pueblos que viven al este, dientro los cualos hai grupos diversos con dixebraos niveles de desenrollu cultural. Les cróniques paez que se refieren a los habitantes d'Álava y Vizcaya.
 
### Polémica historiográfica
Discútese sobro si yá taben conquistaos o non estos pueblos y el calter de les rebeliones. Besga Marroquín opina que yá taben incorporaos al Reinu y por eso se rebelen. Otros que seríen actividaes de resistencia a la conquista asturiana. Ye difícil saber lo que pasó. Nun ta claro lo que dicen les cróniques pero dan a entender qu'estos pueblos yá taben conquistaos.

### Sometimientu
Sometimientu del Norte de Galicia fasta'l Ríu Miño. Aliances cola aristocracia y los poderes llocales. A los vascones sométese-yos por llazos más o menso sólidos a l'autoridá de la monarquía con aliances por via familiar y Fruela cásase con Munia.

## Revuelta palatina
Dícenmos les cróniques que Fruela tevo que facer frente a una revuelta palationa na que intervién el so hermanu Vimaranu al que dio muerte. Estes lluches revelen que'l poder de los reis nun taba del too consolidáu.

## Reformes
Fizo reformes nel cleru, prohibiéndo-yos casase y obligándo-yos a dexar les muyeres a los que tuvieren.

## Fundaciones rexies

N'Uviéu llevantó una construcción eclesiástica que sería'l precedente de la Ilesia de San Salvador. De magar esta construcción creárase un nucleu pre urbanu de lo que sería la *Regia Sedes*. Fruela ta enterráu xunto cola so muyer, l'alavesa Munia n'Uviéu.

## Fin del reináu de Fruela
Morrió víctima d'una conxura palatina. La nobleza retiro-y l'enfotu y matólu en Cangues. Dexaba a un fíu: Alfonsu qu'años más tarde sería Alfonsu II que nun lu sucede como rei. Apártenlu del tronu pola so corta edá y por decisión de la faición aristocrática que dio muerte a so pa. Aureliu resultó l'elexíu. Aureliu ye fíu de Fruela (primu de Fruela I), esti Fruela ye l'hermanu d'Alfonsu I(pá de Fruela I).

## Ver tamién
*Llista de Reis d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Zalón (parroquia)

**Zalón** ye una una parroquia del conceyu asturianu d'Allande, n'España.

Llenda al norte con Viḷḷagrufe, al este con Viḷḷabaser, al sur con Ḷḷomes y al oeste con Viḷḷaverde.

Tien una superficie de , nos que viven un total de , repartíes ente les poblaciones de Presnes, Samartín de Beduléu, Pumar, La Veiga y la propia Zalón. 

L'aldea de Zalón ta a 540 metros de'altitú, a media lladera del Altu de San Lluis. Alcuéntrase a unos 5 km de La Puela, capital del conceyu, y nella habiten 52 persones.

## Llocalidaes

## Ver tamién
*Ilesia de Santa María de Zalón

## Referencies

## Enllaces esternos
Partíos xudiciales d'Asturies

El **[[partíu xudicial]]** ye una forma de división del territoriu a efeutos xudiciales qu'apaez nos entamos del sieglu XIX, depués de la promulgación de la Constitución española de 1812. Ésta equiparaba'l territoriu de les audiencies de xusticia col de les provincies qu'había d'aquella, y mandaba tamién que se formasen partíos, de territoriu asemeyáu, nos que tenía d'haber un xuez y un fiscal. Los partíos, anque de calter sobre too xudicial, usábense tamién pa dellos fines alministrativos: eleutoral, notarial, pal rexistru la propiedá...

El procesu de formación de los partíos xudiciales tuvo dos fases, que correspondieron a los dos periodos constitucionales (1812-1814 ya 1820-1823) del primer terciu del sieglu XIX. Nel primeru d'ellos la Diputación Provincial d'Asturies alcordó, nel 1813, una primer división del país en diez partíos xudiciales, con cabeza n'Uviéu, Avilés, Grau, Ḷḷuarca, A Veiga, Cangas de Tineo (güei Cangas del Narcea), La Pola Ḷḷena, L'Infiestu, Villaviciosa y Onís. Esti primer proyeutu nun llegó a realizase, porque poco depués d'aprebase produzse l'abandonu del constitucionalismu pol rei Fernandu VII.

Cuando nel 1820 el llevantamientu del xeneral Riego reinstauró la Constitución de 1812 proyeutóse una nueva división, en 14 partíos, que foi la primera que se fizo realidá sobro'l territoriu. Por embargu, les protestes de dellos conceyos que se vieron malparaos cola división fizo qu'hobiera otros intentos de camudar la estructura xudicial del país, pero la vuelta'l absolutismu, que duró hasta la muerte'l rei Fernandu VII nel 1833, fizo que quedaran en ná. Por Real Decretu del 21 d'abril del 1834 se restablecen, ya con calter definitivu, los xulgaos de partíu o de primer instancia. N'Asturies fórmense 15: Uviéu, Xixón, Avilés, Grandas de Salime, Ḷḷuarca, Pravia, Miranda, Cangas de Tineo (güei Cangas del Narcea), A Veiga (cola so sede en Piantón), La Pola Llaviana, La Pola Ḷḷena, Villaviciosa, L'Infiestu, Cangues d'Onís y Llanes.

Anguaño, tras los cambios fechos por la Llei de Demarcación y Planta Xudicial del 28 d'avientu del 1988, Asturies ta dividida en 18 partíos xudiciales, que tienen la so sede (los Xulgaos de Primer Instancia ya Instrucción) nes siguientes poblaciones: Uviéu, Xixón, Avilés, Castropol, Cangas del Narcea, Tinéu, Ḷḷuarca, Pravia, Grau, Llangréu, Mieres, La Pola Siero, La Pola Llaviana, La Pola Ḷḷena, Villaviciosa, L'Infiestu, Cangues d'Onís y Llanes.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Partíos xudiciales d'Asturies na páxina oficial del Gobiernu del Principáu d'Asturies
Aureliu

**Aureliu** (740? - 774), rei d'Asturies del 768 al 774. Ye fíu de Fruela (esti Fruela ye l'hermanu d'Alfonsu I y primu de Fruela I) y sobrín d'Alfonsu I, tuvo un reináu pacíficu. 

## Llegada'l tronu
Ye escoyíu pola nobleza pa soceder a Fruela I que morrió asesináu nuna revuelta palatina por una faición d'esta. El fíu de Fruela, Alfonsu (más tarde Alfonsu II ye alloñáu del tronu.

## Movimientos sociales de contestación antiseñorial
Les cróniques tresmítenmos la noticia de los primeros movimientos sociales de contestación antiseñorial de la Edá Media peninsular. Los siervos irguiéronse escontra los sos señores pero fueron sometíos por Aureliu. La llocalización d'esta rebelión nun se conoz, si ta claro que debió tener gran importancia yá que les croniques menciones fechos sobresalientes.

## Fin del Reináu
Morrió de muerte natural ensin fíos en Samartín del Rei Aurelio qu'entós formaba parte de Llangréu. Socédelu Silu al casase con Adosinda (prima d'Aureliu fía d'Alfonsu I)

## Ver tamién
*Llista de Reis d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Silu

**Silu** ( - 783, Pravia), rei d'Asturies dende 774 a 783. Entra al tronu en razón del so casoriu con Adosinda, fía del rei Alfonsu I. Silu ye'l primer monarca asturianu que nun formó parte del nucleu familiar de Pelayu y Alfonsu.

## Accesu al tronu
Al reinar al traviés del so matrimoniu con Adosinda plantea'l papel de la muyer na socesión del Reinu d'Asturies. Dalgunos autores caltienen la socesión matrillinial. Al futuru Alfonsu II sobrín d'Adosinda faenlu *Gobernador de Palaciu* teniendo él sobro 18 años.

## Treslláu de la corte a pravia
Al xubir al tronu treslladó la capital del Reinu de Cangues d'Onís a Pravia yá que Silu formaba parte de l'aristocracia llocal y tien tierres na fastera. Nun ye un estranxeru como s'afirmó. Amás, el treslláu de la corte ye tamién por motivos estratéxicos: En Pravia hubiere asentamientu romanu, taba nel fondu del Valle del Nalón y al llau d'una vía romana terminal d'Asturica Augusta. Amás, Cangues d'Onis quedare nun llugar escéntricu pola ampliación del Reinu haza Galicia. 

Silu yera d'orixe pésici, polo que tamién tien muncho sentíu que treslladase la corte a Pravia (Flavionavia), que yera precisamente la capital de la tribu de los pésicos. 

## Problemes internos
Nel Reináu de Silu produzse la segunda rebelión de los gallegos. La rebelión ye sometía en Monte Cubeiro (Lugo). Dende Pravia tamién se controla meyor a los gallegos.

## Fin del reináu
Too paecía indicar qu'Alfonsu sería'l socesor pero una revuelta da'l tronu al so tíu Mauregatu (fíu d'Alfonsu I con una sierva)

## Ver tamién
* Adelgaster, supuestu fíu de Silu.
* Llista de Reis d'Asturies

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabanaquinta (parroquia)

**Cabanaquinta** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer. Amás ye la so capital dende 1869 en sustitución de Coḷḷanzo.

Nos  de superficie que tien la parroquia habiten un total de . La villa ta a 427 metros d'altitú. Alcuéntrase a unos 44 km d'Uviéu. Ta dixebrada nos barrios de Vallina, El Boleru, Parrielles, El Barreru, Veguina, Rozá, Espineo, La Sierra y Carriques.

Fasta'l 10 de payares de 1887 la parroquia pertenecía a la de Vega, pero separtóse della, entamando a funcionar independientemente en 1892.

La ilesia d'anguaño escomenzó a construyise en 1899 y finóse'l 28 d'agostu de 1902, abriéndose al cultu cotidianu 2 años dempués. Foi construyida gracies al sofitu del presbíteru José Fernández Castañón y García Blanco.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Beyo (Ayer)

**Beyo** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Tien una superficie de , nos que viven . A una altura media de 500 metros sobre'l nivel del mar, ta a unos 4 quilómetros de Cabanaquinta, la capital del conceyu. 

El xentiliciu de los habitantes del pueblu ye *gobetos*, por una vaca de la rexón que yera famosa.

El pueblu del mesmu nome, única entidá de población de la parroquia, ta xebráu nos barrios de La Ḷḷera, Cimaviḷḷa, Fon de Viḷḷa, Turgán, El Cascayu, El Caleyón, La Foyaca, Cenal, La Corte, Cacabieḷḷo y La Vela la Foyaca.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*Ferguerúa
*Maravidí
*Pando
*Riarría
*Vaḷḷina

## Fiestes
Celébrense varies fiestes nel pueblu: 
***Santu Maero:** el 3 de febreru
***San Xosé:** el 19 de marzu
***Santa Bárbara:** el 4 d'avientu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Leonor Watling

**Leonor Ceballos Watling** , conocida como **Leonor Watling**, ye una actriz y cantante española nacida en Madrid. 

Comenzó nel mundu del teatru hasta que debutó a los 15 años na película *Jardines colgantes* de Pablo Llorca. Lueu participó en series de televisión como *Hermanos de leche*, *Farmacia de guardia* o *Querido maestro*. 

En 1998 foi candidata'l premiu Goya pola so actuación en *La hora de los valientes*. En 2002 repetería candidatura con *A mi madre le gustan las mujeres*. 

Nos últimos tiempos participa como cantante del grupu de música Marlango.

## Filmografía
* *No mires a los ojos* (2022)
* *Musa* (2017)
* *[[Mi otro yo (película de 2014)|Mi otro yo]]* (2014)
* *Amor en su punto* (2014)
* *Panda Eyes* (2013)
* *The Food Guide To Love* (2013)
* *Ruido* (curtiumetraxe) (2013)
* *[[Una pistola en cada mano]]* (2012)
* *[[Lo mejor de Eva]]* (2012) 
* *[[If I Were You]]* (2012) 
* *[[Viaje Mágico a África]]* (2010)
* *[[Lope (película)|Lope]]* (2009)
* *[[The Oxford Murders (2007)]]* (2008)
* *[[Lezione 21]]* (2008)
* *[[Belle du Seigneur]]* (2007)
* *[[Teresa. El Cuerpo de Cristo]]* 
* *[[Salvador (Puig Antich)]]* (2006)
* *[[Paris, je t'aime!]]* (2006)
* *[[Películas para no dormir|La habitación del niño]]* (2006)
* *[[Tirante el Blanco (película)|Tirante el Blanco]]* (2005)
* *[[Malas temporadas]]* (2005)
* *[[La vida secreta de las palabras]]* (2005)
* *[[La increíble pero cierta historia de Caperucita Roja]]* (2005)
* *[[Inconscientes]]* (2004)
* *[[Crónicas (película)]]* (2004)
* *[[La mala educación]]* (2004)
* *[[Mala leche (película de 2003)|Mala leche]]* (2003)
* *[[El elefante del rey]]* (2003)
* *[[En la ciudad]]* (2003)
* *[[Mi vida sin mí]]* (2002)
* *[[Deseo]]* (2002)
* *[[Hable con ella]]* (2002)
* *[[A mi madre le gustan las mujeres]]* (2002)
* *[[Son de mar]]* (2002)
* *[[La espalda de Dios]]* (2000)
* *[[No respires, el amor está en el aire]]* (1999)
* *[[La hora de los valientes]]* (1998)
* *[[La primera noche de mi vida]]* (1998)
* *[[Grandes ocasiones]]* (1998)
* *[[Todas hieren]]* (1997)
* *[[Jardines colgantes]]* (1993)

## Discografía

## Referencies

## Enllaces esternos

*Leonor Watling en IMDB (n'inglés)
Casomera (parroquia)

**Casomera** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Nos sos  d'estensión viven un total de , repartíes ente les poblaciones de Casomera, La Paraya, Ruayer, Rumañón, Viḷḷar y Yananzanes.

El llugar de Casomera ta a 625 metros d'altitú, a unos 12 km de Cabanaquinta, capital del conceyu, y nella habiten 95 persones. 

A 3 quilómetros de Casomera tán allugaes les foces del ríu Ayer, de gran guapura. Pue aportase a elles en coche o per aciu d'un agradable paséu pel camín vieyu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Conforcos (Ayer)

**Conforcos** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

De  d'estensión, viven nella , toos nel pueblu del mesmu nome.

El llugar de Conforcos ta a 775 metros d'altitú, nes faldes de la sierra de Conforcos, a unos 12 km de Cabanaquinta, la capital del conceyu.

La so ilesia parroquial, dedicada a San Miguel, ye del añu 1600. Nel retablu del so interior alcuéntrase una talla polícroma del Cristu crucificáu del sieglu XVII.

La fiesta principal ye'l tercer domingu de setiembre n'honor al Cristu de la Salú.

## Xeografía
### Llocalidaes

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Cuergo

**Cuergo** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer. 

Nos de superficie que tien la parroquia viven un total de , toos nel pueblu del mesnu nome. Esti alcuéntrase a unos 535 metros d'altitú, a unos 7,5 km de la capital del conceyu, Cabanaquinta. 

La ilesia parroquial ta dedicada a Santa María. Tien una espadaña con tres campanes y una cruz de fierro. Nel so interior hai talles de madera del sieglu XVI.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*La Barraca
*El Fabarín
*La Fragua
*El Quentu
*Valdeberruga

## Referencies

## Enllaces esternos
Ḷḷamas (Ayer)

**Ḷḷamas** ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Nos  d'estensión de la parroquia viven un total de , toes elles nel mesmu pueblu. Ésti alcuéntrase a una altitú de 588 metros y ta a unos 9 quilómetros de la capital del conceyu, Cabanaquinta. Ta formáu polos barrios de Cima la Viḷḷa, Casqueyu, Reboḷḷal, La Plaza, La Venta, Carpienzo y Cortadiḷḷu.

La ilesia parroquial, dedicada a Xuan el Bautista, paez ser del añu 940 y ta declarada Monumentu d'Interés Histórico-artísticu. Paez ser que nel testamentu del rei Ordoñu I yá falaba d'ella. Tien un ábside cuadráu cubiertu por una bóveda de cañón. Na so entrada hai un arcu de mediu puntu sobre dos pilares con capiteles.

Conserva 12 horros en bon estáu.

El nome de *Ḷḷamas* vien-y de *llamarga*, que ye un llugar con munches agües y pastos.

Ḷḷamas taba nel camín de Santiago, que comenzaba en Vegará y baxaba a Coḷḷanzo.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

*Ilesia San Xuan el Real de Ḷḷamas

## Referencies

## Enllaces esternos

*Blogue sobre Ḷḷamas
Bo (parroquia)

**Bo** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Nos sos  de superficie viven un total de , repartíes ente les poblaciones de Bo, Bustiyé, Carreyana, La Pena, La Pruvía y Rotella.

*Bo* ye un términu prelatinu que quier decir *charca*, *[[fonte]]*.

Les fiestes de Bo celébrense'l fin de selmana siguiente de San Xuan de Mieres en xunu.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios
*El Caliyu 
*La Cotá 
*Pando 
*La Terrona 
*Viaonga

## Referencies

## Enllaces esternos
Morea (parroquia)

**Morea** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Nos sos  d'estensión viven un total de , repartíos ente 40 poblaciones.

Nel llugar de Morea viven 2.724. Ta a unos 300 metros d'altitú, a 12 quilómetros de Cabanaquinta, la capital del conceyu. Ta formáu polos barrios de Les Ferraes, Campera, El Caleyu, La Barraca, El Campo, La Viñona, El Carmen, San Isidro, Sotiello, Tartiere, El Caleyón y La Casanueva.

## Xeografía
### Llocalidaes

### Sitios

## Dichos
" En Morea y Caborana quien nun tien fame tien gana"

## Persones rescamplaes
*José Suárez, (9 de setiembre de 1919 - 6 d'agostu de 1981), actor de cine.
*José Campo Castañón "Pepe Campo", poeta y home de lletres, nacíu'l 21 de xunu de 1921 y fináu'l 16 de mayu de 1992.

## Ver tamién
*Club Santiago de Aller
*Aller Deportivo

## Referencies

## Enllaces esternos
Peḷḷuno (parroquia)

**Peḷḷuno** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer.

Llenda al norte col conceyu de Llaviana y coles parroquies de Vega, Beyo, Cuergo y Santibanes de la Fuente.

Nos sos  d'estensión viven un total de , repartíes ente les poblaciones de Les Bolgueres, Cueves, Entepenes, El Pendu la Tabla y Peḷḷuno.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
El Pino (parroquia)

**El Pino** ye una parroquia del conceyu asturianu d'Ayer. 

Nos de superficie que tien la parroquia viven un total de , repartíes ente los llugares de Los Coḷḷaínos, Cuevas, Felechosa, El Pino, La Pola Vieya, La Raya y Roseco.

El llugar del Pino ta a 660 metros d'altor na falda sur del picu Cualnigru (1.232 m), na sierra de Collarroces. Nél habiten 148 persones.

Los habitantes d'esta parroquia llámense *gatos*, anque nun se sabe'l porqué.

## Xeografía

### Llocalidaes

### Sitios

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Capra pyrenaica lusitanica

El **mueyu** (*Capra pyrenaica lusitanica*) foi una subespecie de cabra española (*Capra pyrenaica*) estinta. N'otres dómines el mueyu taba espardíu pel noroeste de Portugal, Galicia, Asturies y oeste de Cantabria. Desapaeció d'España en 1890 y de Portugal en 1892 nel so últimu abellugu, la Serra de Gerés. **Cabro** yera'l nome que-y daben en llingua portuguesa.

Esti animal foi estermináu debido a la caza escesiva y la destrución del so hábitat a finales del sieglu XIX. Dende 1993 la Xunta de Galicia ta repoblando delles zones de Galicia con cabres monteses de la Sierra de Gredos, miembros de la subespecie más asemeyada tovía viva, la *[[Capra pyrenaica victoriae]]* de la Meseta Central. Esta política foi asonsañada por Asturies y ta n'estudiu en Cantabria, aunque nesti casu ye más por motivos cinexéticos y turísticos que por interés medioambiental.

## Referencies

## Enllaces esternos