Lou Tellegen

**Lou Tellegen**  foi una actor y direutor teatral y cinematográficu d'orixe holandés, activu na dómina del cine mudu.

## Biografía
El so verdaderu nome yera **Isidore Louis Bernard Edmon van Dommelen**, y nació en Sint-Oedenrode, Holanda. Yera fíu illexítimu del teniente del exércitu Isidore Louis Bernard Edmon Tellegen (1836–1902) y Anna Maria van Dommelen. 

Él dexó Sint-Oedenrode pa debutar como actor teatral n'Ámsterdam en 1903, ganándose nos siguientes años una gran reputación, hasta'l puntu de que foi convidáu a actuar en París, acompañando con dellos papeles a Sarah Bernhardt, cola que tuvo una rellación sentimental. 

En 1910 debutó nel cine xunto a Bernhardt col filme *La dame aux camélias*, una cinta muda rodada en Francia y basada na obra de Alexandre Dumas (fíu).

En 1910 él y Bernhardt viaxaron a los Estaos Xuníos, onde'l *[[The New York Times]]* publicó, retratándose dempués, l'anunciu de la so inminente boda (ella yera 37 años mayor qu'él). De vuelta a Francia, en 1912 rodaron la so segunda película xuntos, *[[Les Amours de reinar Élisabeth]]*, y al añu siguiente *Adrienne Lecouvreur*, esta postrera considerada na actualidá un filme perdíu.

Nel branu de 1913 Tellegen foi a Londres, onde produció y protagonizó la obra d'Oscar Wilde *[[La semeya de Dorian Gray]]*. Convidáu a volver a Estaos Xuníos, Tellegen actuó nel teatru, y rodó la so primer cinta Americana en 1915, *The Explorer*, a la que siguió *The Unknown*, en dambos casos actuando xunto a Dorothy Davenport. Consideráu unu de los actores más curiosos de la pantalla, rodó tres producciones siguíes xunto a Geraldine Farrar. En 1916 cásase con, una famosa diva operística convertida n'actriz de cine, y que fuera conocida como amante del Príncipe Guillermo de Prusia .

El matrimoniu de Tellegen con Farrar nun duró enforma, pos dambos divorciáronse en 1920. Tellegen casóse un total de cuatro veces: la primera en 1903 con una escultora (esta unión produció una fía); la segunda con Farrar en 1916; el tercer matrimoniu foi cola actriz Nina Romanu, que'l so nome real yera Isabel Craven Dilworth); la so cuarta esposa foi otra actriz, Eve Casanova, que'l so nome real yera Julia Horne. Finalmente, en 1918 Tellegen se nacionalizó estauxunidense.

Tellegen actuó en numberoses películes primero que la so cara resultara quemáu mientres una quema nel Día de Navidá de 1929, cuando quedó dormíu mientres fumaba. Naquellos díes atopábase entamando salir de la ciudá pa preparar una obra teatral. De resultes de les sos mancadures, hubo de sometese a una importante operación de ciruxía estética en 1931.

Unu de los sos papeles más memorables foi'l de malváu nel western de John Ford *[[Tres homes malos]]* (1926). Per otra parte, en 1931 escribió'l so autobiografía, *Women Have Been Kind*.

Cola so fama menguando, y con problemes p'atopar trabayu, Tellegen contraxo deldes y se decaró en quiebra. Amás, diagnosticáron-y cáncer, anque nun fixo pública la so situación y cayó abatíu. El 29 d'ochobre de 1934, atopándose como convidáu na Cudahy Mansion en Hollywood, Tellegen zarrar nel cuartu de bañu y suicidóse mancándose delles vegaes con unes tisories de coser. Los sos restos fueron incineraos, y les cenices espardíes.

## Filmografía completa
### Actor

### Direutor

### Guionista
**[[To oneiron tou glyptou]]*, de Lou Tellegen (1930)

## Referencies

* Arthur Gold and Robert Fizdale, *The Divine Sarah* (New York: Vintage Books, 1991.) ISBN 0-679-74185-2
* David W. Menefee, *The Rise and Fall of Lou-Tellegen* (Menefee Publishing, Inc, 2011). ISBN 978-1-4610-4480-2

## Enllaces esternos

* 
* 
* Biografía
* Semeyes de Lou Tellegen na Biblioteca NYP
* 
* Filmografía en AFI American Film Institute