open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Circulación de Brewer-Dobson

El términu **circulación de Drewer-Dobson** fai referencia al patrón de circulación atmosférica global pol que l'aire troposféricu asciende a la estratosfera y dempués va desplazándose hacia los polos al tiempu que vuelve a descender. Los principios d'esti patrón foron propuestos por primer vegada por Gordon Dobson y Alan Brewer, y ye nomáu asina, n'honor d'ellos, de magar 1963. Esti patrón de circulación atmosféricu permite desplicar los datos, oxetivaos nos rexistros, de la distribución del vapor d'agua ya l'ozonu na atmósfera. Los datos recoyíos amuesen, tamién, que'l patrón tien aceleraose nes caberes décades, posiblemente por culpa del cambéu climáticu.

## Circulación
La circulación de Brewer-Dobson ye dirixida por ondes atmosfériques d'ámbitu planetariu, nomaes ondes de Rossby, qu'exercen un arrastre del aire troposféricu hacia l'oeste con un bombéu posterior d'elli en sentíu norte y sur (hacia los polos) pa conservar el momentu angular.

## Impactu global
La circulación de Brewer-Dobson, como mete y saca aire de la estratosfera, determina la edá media y el tiempu d'estancia nesa capa de los gases estratosféricos, y tamién les temperatures del aire de la tropopausa na rexón tropical y el nivel de vapor d'agua na estratosfera. La circulación tamién inflúi directamente na distribución y abondanza del ozonu estratosféricu al llevalu dende los trópicos hacia los polos. La so esistencia desplica por qué l'aire tropical tien menos ozonu que l'aire polar pese a que ye na estratosfera tropical na que se produz la mayoría del ozonu atmosféricu. La circulación de Brewer-Dobson, por últimu, inflúi tamién na vida media de les sustancies que degraden l'ozonu y na de dellos gases d'efectu ivernaderu.

## Aceleración por aciu del cambéu climáticu d'orixe antropoxénicu
L'interés pola circulación de Brewer-Dobson aumentó enforma nel sieglu XXI, a partir de les predicciones, basaes nos cambeos nos modelos de circulación xeneral y nos modelos químicu-climáticos, de que la circulación va acelerase por aciu del cambéu climáticu inducíu polos gases d'efectu ivernaderu. Les observaciones más recientes confirmen que la circulación acelerose alredor d'un 2% cada década demientres les cuatro caberes décades, provocando un enfriamientu de la estratosfera baxa nos trópicos y un calecimientu de la mesma en llatitúes altes.

## Referencies
Torrelavega

**Torrelavega** (*Torlavega* en cántabru) ye un conceyu y llocalidá de Cantabria. De caráuter industrial y comercial, trátase del segundu nucleu urbanu de la comunidá autónoma por detrás de la so capital, Santander. Pertenez a la comarca del Besaya.

## Xeografía
Aallúgase nun valle a unos 8 quilómetros de la costa cantábrica. Nella conflúin los ríos Saja y Besaya.

## Demografía
Tien una población de . 

## Referencies

## Enllaces esternos
Irene del Río

**Irene del Río Peláez**  moteyada **Ille**, ye una ex-futbolista asturiana que xugó pal Real Uviéu Femenín y pal Barcelona y representó a España nes seleiciones  y .

## Biografía
Irene del Río estudió n'Uviéu y nel colexu yera la única moza que xugaba'l fútbol. Amás del fútbol, prauticó tamién ximnasia rítmica. Ille xugó nel Uviéu Modernu (dende 2017 Real Uviéu Femenín) 12 temporaes, aportando a capitana del equipu. El so primer partíu col Uviéu na Superliga Femenina foi a los 15 años d'edá. En 2011 ganó Troféu Quini por ser la máxima goliadora del fútbol femenín asturianu de la temporada 2010/11 y tamién el premiu *Women's Draft Football Award* a la meyor xugadora sub-20.

En xunu de 2015 fichó pol FC Barcelona, campeón de la Primer División nesa temporada. Foi la segunda asturiana en xugar nel Barcelona darréu Montse Tomé. Foi con esti equipo col que participó na Lliga de Campeones Femenina de la UEFA 2015-16, onde llegaron a cuartos de final y perdieron escontra'l Paris Saint-Germain Féminine. Formó parte del equipu que perdió la final de la Copa de la Reina de Fútbol de 2016 escontra l'Atlético de Madrid Femenino, pero que la ganó nel 2017. Na lliga española, algamó la segunda posición nes temporaes 2015–16 y 2016–17.

## Seleición española
Ille xugó cola , cola que debutó con 15 años d'edá, y la , cola que xugó escontra  y  En 2011 fizo debutó cola , siendo nesi momentu la única xugadora que nunca xugara en Primer División (el Real Uviéu taba en Segunda nesa temporada). Irene tuvo na llista de preseleición pa la Copa Mundial Femenina de la FIFA 2015 en Canadá, pero finalmente nun foi escoyida pa dir al Mundial.

## Carrera posterior
En retirándose del fútbol, Irene trabayó como preparadora física nel FC Barcelona Femení na temporada 2019-20.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gonzalo Espina Peruyero

**Gonzalo Espina Peruyero**  ye un sacerdote católicu asturianu que foi alministrador apostólicu de la diócesis chilena de Valdivia ente 2017 y 2021.

## Biografía
Foi ordenáu sacerdote'l 20 de mayu de 1979. El 26 d'agostu de 2017 foi nomáu alministrador apostólicu de Valdivia. Desempeñó esi cargu hasta'l 19 de marzu de 2021, cuando foi releváu Santiago Silva Retamales.

## Bibliografía
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
El Dorado

**El Dorado** ye una ciudá llexendaria fecha d'oru que taría allugada nel territoriu del antiguu Virreinatu de Nueva Granada (anguaño Colombia), nuna zona onde se creía qu'esistíen abondoses mines d'oru.

## Referencies

## Enllaces esternos
Adolf Engler

**Heinrich Gustav Adolf Engler**  foi un botánicu alemán y unu de los más destacaos espertos en plantes del so tiempu, responsable del Sistema d'Engler de clasificación de les plantes.

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
Tarna

Col nome de **Tarna** podemos referinos a:

*Tarna, una parroquia del conceyu asturianu de Casu.
*Tarna, una aldea de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Casu.
*Tarna, una aldea de la parroquia de Valdornón, nel conceyu asturianu de Xixón.
*El puertu de Tarna, un puertu de monte d'Asturies.

## Referencies
Belgae

Los **belgues** o **belgae** (plural del llatín *belga*) yeren los miembros d'un pueblu antiguu, asitiáu na Europa occidental poco primero de la era cristiana, concretamente na Galia septentrional. A ellos debe'l nome de la provincia romana *[[Gallia Belgica]] * y el de la Bélxica moderna; güei conózse-yos como los «antiguos belgues». Según Estrabón, los sos dominios asitiábense ente los Rin y Loira, y según Xuliu César taben dixebraos de los celtes o galos pel ríu Marne.

## Referencies

## Enllaces esternos
Benito de Omaña

**Benito de Omaña**  foi un relixosu asturianu. Foi escolín mayor de Santa Cruz de Valladolid, catedráticu nesa universidá y de la de Granada, pasó depués a Roma como auditor de la Rota en 1701, miembru del Conseyu Real de Castiella y, a partir de 1814, obispu de Xaén

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diócesis de Xaén
Squid Game

***Squid Game*** ye una serie de televisión surcoreana producida por *Siren Pictures Inc.* pa Netflix. Estrenóse'l 17 de setiembre de 2021.

## Repartu principal
* Lee Jung-jae: Seong Gi-hun (456)
* Park Hae-soo: Cho Sang-woo (218)
* Jung Ho-yeon: Kang Sae-byeok (067)
* O Yeong-su: Oh Il-nam (001)
* Heo Sung-tae: Jang Deok-su (101)
* Anupam Tripathi: Abdul Ali (199)
* Kim Joo-ryoung: Han Mi-nyeo (212)
* Wi Ha-joon: Hwang Jun-ho

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial
Pradosia grisebachii

***Pradosia grisebachii*** ye una especie de planta de la familia Sapotaceae. Atópase en Trinidá y Tobagu y Venezuela.

## References

## Enllaces esternos
Dani Sandoval

**Daniel Sandoval Fernández** , más conocíu como **Dani Sandoval**, ye un .

## Carrera
Nació en Xixón y entamó a xugar al fútbol nel TSK Roces enantes de pasar a les categoríes inferiores del Real Uviéu en 2015. Fixo'l so debú absolutu col Real Uviéu Vetusta el 25 de febreru de 2017, entrando como suplente na segunda parte del partíu de Tercer División onde ganaron por 2-0 al Atlético de Lugones SD.

Sandoval aportó cuatro goles en 26 apaiciones na temporada 2017-18, ayudando al equipu azul nel so ascensu a la Segunda División B. El 13 de xunetu de 2019 robló un contratu per dos años con otru filial, l'Atlético Levante UD, tamién de Tercer División.

El 3 d'ochobre de 2020, Sandoval firmó col Real Murcia, otru club de la tercer división. El 29 de xineru del otru añu volvió al equipu filial del Uviéu.

El so primer partíu en categoría profesional foi'l 29 de mayu de 2021, tres reemplazar a Marco Sangalli nun partíu de Segunda División fuera de casa escontra el CD Tenerife que terminó 2-2.

## Referencies

## Enllaces esternos
Kurt von Wolowski

**Kurt von Wolowski** (tamién *Kurt Wolowski*, *Kurt Wolowsky* o *Curt von Wolowsky*; ) foi un actor alemán.

## Filmografía
* 1916: *Und die Gerechtigkeit fand den Weg*
* 1916: *Zirkusblut*
* 1916: *Hoffmanns Erzählungen*
* 1916: *Muttersöhnchen*
* 1922: *Die Tochter Napoleons*
* 1922: *Lola Montez, die Tänzerin des Königs*
* 1924: *Die Brigantin von New York*
* 1925: *Götz von Berlichingen zubenannt mit der eisernen Hand*
* 1925: *Der Mann im Sattel*
* 1927: *Das edle Blut*
* 1927: *Vom Leben getötet. Bekenntnisse einer 16jährigen*
* 1929: *Geschminkte Jugend*
* 1937: *Einmal werd' ich Dir gefallen*

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Pelayo Suárez

**Pelayo Suárez López**  ye un . Ye fíu del exfutbolista Juanma y sobrín del tamién exfutbolista Monchu.

Formáu nes categoríes inferiores del Real Sporting de Xixón, na temporada 2020-2021 debutó col primer equipu. Al añu siguiente, ya como xugador de la primer plantía, salió cedíu a la SD Logroñés. Al regresu de la cesión el club dio-y la baxa.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
El Couz

Col nome d**El Couz** podemos referinos a:

*El Couz, una aldea de la parroquia de Ponticella, nel conceyu asturianu de Villayón.
*El Couz, una aldea de la parroquia de Boudenaya, nel conceyu asturianu de Salas.

## Referencies
El Táranu

**El Táranu** ye una aldea de la parroquia de Prieiru, nel conceyu asturianu de Salas. Tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Manuel García Meana

**Manuel García Meana**  foi un pintor cubista asturianu. Foi'l padre del direutor de cine José Luis Garci.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sociedad Deportiva Logroñés

La **Sociedad Deportiva Logroñés** ye un club de fútbol de la ciudá de Logroño en La Rioxa. Fundóse'l 4 de xunetu de 2009 y xuega na .

## Trayeutoria histórica

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Bestué

**Bestué** ye un nucleu de población perteneciente al conceyu de Puértolas, na provincia de Uesca y na comarca de Sobrarbe.

Ta asitiada nel valle de Puertolas, xunto al Parque nacional de Ordesa y Monte Perdido.

## Referencies

## Enllaces esternos
David Álvarez

**Antonio David Álvarez Rey** , más conocíu como **David Álvarez** o **Davo**, ye un .

## Carrera
Nació en Ḷḷuarca (Asturies) y de mozu xugó nes categoríes inferiores del Luarca CF y del Real Avilés El so debú como *senior* foi'l 26 de febreru de 2012 nun partíu de rexonal preferente en casa escontra'l Valdesoto CF qu'acabó 0-2. Marcó'l so primer gol el 22 d'abril d'esi añu escontra l'AD Universidad de Oviedo B.

Nel veranu de 2012, David fichó pol Real Uviéu Vetusta de la Tercer División, equipu nel que nun tuvo munches oportunidaes de xugar, y acabó colando pal Unión Popular de Langreo'l 8 d'ochobre.

Darréu pasó a xugar n'otros equipos de tercer división: Caudal Deportivo, Zamora CF y de nuevo l'Uviéu B enantes de fichar pol Rápido de Bouzas de la Segunda División B en xunetu de 2017. En xineru del otru añu volvió a la tercer división pa xugar nel CCD Cerceda, pero volvió al Zamora en xunetu de 2018 depués de perder la categoría.

El 3 de xunetu de 2019, depués d'anotar 20 goles, la meyor marca de la so carrera, Álvarez tornó a Llangréu, col equipu en segunda división B. En mayu del añu siguiente firmó contratu cola UD Ibiza de la mesma categoría, y foi'l máximu goliador del equipu d'esa temporada na qu'algamaron el so primer ascensu a la Segunda División.

David Álvarez xugó'l so primer partíu en categoría de fútbol profesional el 13 d'agostu de 2021 depués d'entrar na segunda parte del partíu escontra'l Real Zaragoza.

## Referencies

## Enllaces esternos
L'Arquera

Col nome de **L'Arquera** podemos referinos a:

*L'Arquera, un llugar de la parroquia de Puerto, nel conceyu asturianu d'Uviéu.
*L'Arquera, un llugar de la parroquia de Maeza, nel conceyu asturianu de Salas.

## Referencies
Apiu Claudiu Pulcru

**Apiu Claudiu Pulcru** pue referise a:

* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 212 e.C.)
* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 185 e.C.)
* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 143 e.C.)
* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 79 e.C.)
* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 54 e.C.)
* Apiu Claudiu Pulcru (cónsul 38 e.C.)

## Referencies
Fermín Arango

**Fermín Arango Barcia**  foi un pintor arxentín d'orixe asturianu.

## Biografía
Nació nel conceyu de Santalla d'Ozcos, pero emigrió bien mozu cola so familia a Buenos Aires, onde realizó los sos estudios artísticos. Más tarde, colo a Francia pa instalase en París, onde tuvo contautu con Picasso, Zuloaga o Camarasa. Regresó en delles ocasiones a España, en 1914, 1919 y 1952. Ente les sos obres más famoses tán *El cai del llagu*, *La tranquera y puertu Hauret*, *Nocherniegu*, *Idiliu*, *Femme*, *La toilette* o *Paisaxe fluvial del Sena*. La so pintura puede definise dientro del impresionismu. El Muséu de Belles Artes d'Asturies tien un autorretratu d'él.

## Referencies

## Bibliografía
* 
* 

## Enllaces esternos
Vallouria

**Vallouria** ye un llugar de la parroquia d'Ardesaldu nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 9 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 553 msnm y tien una población de .

## Sitios
* San Mexu

## Referencies

## Enllaces esternos
El Llanón (Ardesaldu)

**El Llanón** ye una casería de la parroquia d'Ardesaldu, nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 5 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 488 msnm. Nun tien población censada de magar 2007.

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Candalunegru

**Candalunegru** o **Candanunegru** ye una casería de la parroquia de Corniana nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 11 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 328 msnm y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Cortes (Cermoñu)

**Cortes** ye una aldea de la parroquia de Cermoñu, nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 7,3 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 456 msnm, y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Cabornu (Maecina)

**Cabornu** ye una aldea de la parroquia de Maecina, nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 15 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 466 msnm, y nun tien población censada polo menos de magar l'añu 2000.

## Ver tamién
*

## Referencies

## Enllaces esternos
Brañaivente

**Brañaivente** ye un llugar de la parroquia de Maeza nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 25 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 604 msnm y nun tien población censada dende polo menos l'añu 2000.

## Sitios

## Referencies

## Enllaces esternos
Maecín

**Maecín** ye un llugar de la parroquia de Salas, nel conceyu asturianu del mesmu nome.

Alcuéntrase a 0,3 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 229 msnm, y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Salas (capital)

**Salas** ye una villa de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu del mesmu nome, del que ye la capital.

Alcuéntrase a 43 km d'Uviéu, la capital del Principáu, a una altitú media de 241 msnm y tien una población de .

## Ver tamién

## Referencies

## Enllaces esternos
Francis Abascal

**Francisco José Abascal Alonso** , conocíu como **Francis Abascal**, ye un xugador y entrenador de fútbol asturianu retiráu que xugaba de defensa.

## Estadístiques

:1. Participó nel playoff de descensu d'esa temporada.

## Referencies

## Enllaces esternos
Diiriye Guure

**Diiriye Guure**  foi rei de Dhulbahante y señor de Darawiish dende'l 1509 hasta la so muerte.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

**Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band** ye un discu de The Beatles.

## Llista de canciones
# *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band* 
# *With a Little Help From My Friends*
# *Lucy in The Sky With Diamonds*
# *Getting Better*
# *Fixing a Hole*
# *She's Leaving Home*
# *Being for The Benefit of Mr. Kite!*
# *Within You Without You*
# *When I'm Sixty Four*
# *Lovely Rita*
# *Good Morning Good Morning*
# *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise)*
# *A Day in The Life*

## Referencies

## Enllaces esternos
Ana Lena Rivera

**Ana Lena Rivera**  ye una escritora asturiana, ganadora del XXIX premiu de narrativa Torrente Ballester. Ye conocida pola serie d'intriga protagonizada pola investigadora Gracia San Sebastián.

## Biografía
Llicencióse en Derechu y Alministración d'Empreses na Universidá Ponitificia de Comillas. Depués de diecisiete años de carrera profesional nel mundu de los recursos humanos, coló del so puestu de trabayu pa dedicase a la lliteratura. Tres de dos años como escritora y bloguera lliteraria, algamó'l Premiu Torrente Ballester de Novela pola so primer novela, *Lo que callan los muertos*, primer estaya de la serie de novela policiaca protagonizada pola investigadora financiera Gracia San Sebastián. Esi mesmu añu, la novela quedó Finalista del Premiu Fernando Lara 2017.

## Obres
* *Lo que callan los muertos*, Editorial Maeva, 2017, Premiu Torrente Ballester de Novela.
* *Un asesino en tu sombra*, Editorial Maeva, 2020.
* *Los muertos no saben nadar*, Editorial Maeva, 2021.

## Premios
* Ganadora del XXIX Premiu de Narrativa Torrente Ballester pola novela *Lo que callan los muertos* (avientu de 2017)

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Lérida

**Lérida** ye una conceyu y ciudá del departamentu de Tolima (Colombia). Tien una población de 20.153 persones según el censu de 1993. Ta hermaniada culturamente cola ciudá catalana de Lleida.

## Referencies

## Enllaces esternos
Carllés

**Carllés** ye una aldea de la parroquia de Viescas nel conceyu asturianu de Salas.

Alcuéntrase a 8,5 km de Salas, la capital del conceyu, a una altitú media de 272 msnm y tien una población de .

## Referencies

## Enllaces esternos
Coca (Segovia)

**Coca** ye una llocalidá y un conceyu de la provincia de Segovia (España).

## Demografía
Tien una población de .

; Conceyu:




; Llocalidá:




## Alministración y política

## Referencies

## Enllaces esternos
Coca

**Coca** pue referise a:

* *[[Erythroxylum coca|*'Erythroxylum coca**]]'', una [[fanerógama]] [[Suramérica|suramericana]] de la familia de les [[Erythroxylaceae|Eritroxilacees]], conocida polos sos [[Alcaloide|alcaloides]], colos que se produz la [[cocaína]],
* ''[[Erythroxylum novogranatense|**Erythroxylum novogranatense*']]*, (''coca colombiana'') una fanerógama suramericana de la familia de les Eritroxilacees, conocida polos sos alcaloides, colos que se produz la cocaína
* Coca (*Erythroxylum vaccinifolium*)
* Coca (tamién guxán o viérbene), un animal pequeñu, invertebráu, col cuerpu blandiu y allargáu, formáu por aniellos y ensin pates, que s'arrastra encoyendo y espurriendo'l cuerpu.
* Ye una abreviatura habitual de la cocaína
* Coca, llocalidá y conceyu de la provincia de Segovia (España).
* Coca de Alba, conceyu de la provincia de Salamanca (España).
* Coca-Cola, refrescu.
East London

**East London** pue referise a:

* **[[East London (Sudáfrica)]]**, ciudá de Sudáfrica.
* **[[East (Londres)]]**, rexón de la ciudá de Londres (Inglaterra).
* **[[East End (Londres)]]**, zona de Londres allugada al este del nucleu amuralláu de la Ciudá de Londres.
* **[[East London (empresa)]]**, empresa de tresporte.
* **[[Circuitu d'East London]]**, circuitu para carreres automovilístiques d'East London (Sudáfrica).

## Referencies

## Enllaces esternos
Prudnik

**Prudnik** (en checu *Prudník*, n'alemán *Neustadt*) ye una ciudá de  na rexón de Silesia en Polonia, dientro del Voivodatu d'Opole, al sur de Polonia. Ye la capital alministrativa del Condáu de Prudnik.

## Historia
Dempués de la Segunda Guerra Mundial en 1945, Neustadt pasó d'Alemaña a Polonia, siguiendo los alcuerdos de la Conferencia de Potsdam y recuperó'l so antiguu nome eslavu de Prudnik. Integróse primero nel Voivodatu de Katowice (ente 1946 y 1950), pasando depués al Voivodatu d'Opole.

### Demografía

## Llocalidaes hermaniaes
*  Northeim, Alemaña
*  Bohumín, República Checa
*  Nadvirna, Ucraína
*  Krnov, República Checa
*  San Giustino, Italia

## Referencies

## Enllaces esternos
Tatsuya Tanaka

**Tatsuya Tanaka** pue referise a:

* Tatsuya Tanaka (patinador), patinador taiwanés.
* Tatsuya Tanaka (1982), futbolista xaponés.
* Tatsuya Tanaka (1992), futbolista xaponés.

## Referencies

## Enllaces esternos
Sagues islandeses

Les sagues islandeses o sagues de los islandeses (en islandés: *Íslendingasögur)* son les primeres manifestaciones lliteraries d'Islandia. Cuenten los eventos qu'asocedieron mientres el poblamientu d'Islandia nos sieglos X y XI. 

Escribieronse varios sieglos más tarde, nel XIII y XIV. El so tema principal ye la historia y la xenealoxía de los colonos que taben habitando esi territoriu. Fala tamién sobre los problemes, les lluches y conflictos sociales de les segundes y terceres xeneraciones de los colonos. Por esta razón, preserven gran cantidá d'información social y cultural de les comunidaes. Recueye la cristanización de la isla, ente munchos otros temes.

Algunes d'elles son reconocíes munidalmente como parte de la lliteratura mundial poles sos carauterístiques artístiques, de les más famoses son la Saga de Nial, la Saga Hrafnkell y la Saga Laxdœla.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Monte Cerráu

**El Monte Cerráu** ye un barriu d'Uviéu, Asturies, que pertenez al distritu 5. Ye unu de los barrios más nuevos de la ciudá. Tien dos zones claramente estremaes: una de chalés y viviendes unifamiliares y otra de grandes comunidaes de vecinos.

## Deportes
Cuenta con un centru deportivu que tien de ximnasiu, piscina, spa, padel y minibasquet inauguráu n'ochobre de 2014.

## Fiestes
El barriu celebra les sos fiestes na festividá de Santa Ana de Mexide, el 26 de xunetu. La patrona del barriu remanez de l'antigua capiella de La Vega, güei El Monte Cerráu, que foi remocicada en 1997.

## Referencies

## Enllaces esternos
Megan Rapinoe

**Megan Anna Rapinoe**  ye una . Xugó cola seleición femenina de fútbol d'Estaos Xuníos nes ediciones de 2011, 2015 y 2019 de la Copa Mundial Femenina de Fútbol. Amás, tamién formo parte de la seleición nos Xuegos Olímpicos de Londres 2012 onde resultó victoriosa y llogró la medaya d'oru.

En 2019 foi la ganadora del Balón d'Oru Femenín y nesi mesmu añu foi nomada Meyor Xugadora de la FIFA.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Alberto Marcos Vallaure

**Alberto Marcos Vallaure**  foi un xeólogu asturianu que foi rector de la Universidá d'Uviéu ente los años 1984 y 1988.

## Referencies

## Enllaces esternos
Vital Aza Díaz

**Vital Aza Díaz**  foi un médicu xinecólogu asturianu.

## Biografía
Yera fíu del autor dramáticu Vital Aza y tíu de Vital Aza Fernández-Nespral, unu de los fíos del so hermanu Pedro, casáu con Matilde Fernández-Nespral Aza, que foi tamién un destacáu médicu cardiólogu. 

Llicencióse en Medicina en 1914, na Universidá de Madrid. Trabayó col profesor Recaséns como auxiliar de cátedra. Dende'l principiu negóse a buscar una cátedra pol so desalcuerdu col sistema d'oposición pa algamales.

En 1919 fundó'l sanatoriu priváu que llamó Santa Alicia n'alcordanza de la so primer muyer, finada mui moza na pandemia de gripe del añu anterior, especializáu en ciruxía y en xinecoloxía y obstetricia. L'edificiu d'esta clínica, asitiáu na esquina de les cais Montesa y Don Ramón de la Cruz, ye anguaño'l llamáu Centru Madrid Salú.

Foi presidente del Rotary Club en Madrid. Por esti motivu, a pesar del so activismu antialbortista enantes de la guerra civil y d'ayudar a numberosos derechiegos mientres la guerra, n'avientu de 1942 el Tribunal Especial pa la Represión de la Masonería y el Comunismu de la dictadura franquista condergólu a dolce años y un día de prisión, y l'edificiu de la so clínica foi prindáu. Trés años depués, el Conseyu de Ministros camudó esa pena pola d'imposibilidá d'aportar a emplegu públicu. Tiempu depués de salir de prisión creó otru sanatoriu, en 1947, col mesmu nome que l'anterior, Clínica Santa Alicia, asitiáu na última planta d'un edificiu enfrente del so anterior clínica.

Collaboró na mayor parte de revistes médiques españoles (*El Siglo Médico*, *Laboratorio*, *La Medicina Íbera* o *Revista Española de Obstetricia y Ginecología*, ente otres). Foi académicu de la Real Academia Nacional de Medicina.

## Obres
* **'
* **'
* **'
* **'

## Referencies

## Enllaces esternos
Francisco de Paula González Álvarez

**Francisco de Paula González Álvarez**  foi un empresariu del tabacu y políticu asturianu.

## Biografía
Nació nel conceyu asturianu de Candamu. De mui mozu coló pa Cuba col so tíu maternu Julián Álvarez Granda, unu de los más asturianos más fanegueros de L'Habana, quien lu mandó a Nueva York pa que terminara los sos estudios. Influyíu pol so tíu, entamó a trabayar nel mundu del tabacu nes empreses cubanes *Henry Clay* y *Romeo y Julieta*, dos de les compañíes más importantes de la dómina. En 1878, a los 21 años d'edá, aportó a la presidencia de *Herny Clay* y entamó carrera nel mundu de la política. Yera afiliáu al Partíu Xunión Constitucional, partíu conservador, col qu'algamó puestu de diputáu pola provincia de Pinar del Río.

Cola firma del Tratáu de París, que ponía fin a la Guerra d'España y Estaos Xuníos y entamaba la ocupación d'Estaos Xuníos de la islla, Francisco ya vendiera la empresa al alemán Gustavo Bock, que creó *Henry Clay and Bock Company Ltd.*. Foi entós cuando coló cola so familia pa París, onde vivieron dellos años, enantes de dir primero a Barcelona y darréu a Madrid, onde morrió nel añu 1923.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tratáu de París

Hai munchos trataos de paz conocíos como **Tratáu de París**:

* Tratáu de París (1856), que punxo fin a la guerra de Crimea.
* Tratáu de París (1879), ente Perú y España.
* Tratáu de París (1898), que punxo fin a la Guerra d'España y Estaos Xuníos.
* Tratáu de París (1900), que punxo llendes a les posesiones de Francia y España n'El Sáḥara y el golfu de Guinea.
* Tratáu de París (1947), que punxo fin a la segunda guerra mundial.
* Tratáu de París (1951), que creó la Comunidá Europea del Carbón y del Aceru.
Manuel B. García Álvarez

**Manuel B. García Álvarez**  ye un xurista y profesor universitariu retiráu. Foi'l primer Procurador del Común de Castiella y Lleón ente 1995 y 2005.

## Biografía
Estudió na Universidá d'Uviéu de 1960 a 1965 y llicencióse en Derechu, siendo nomáu profesor axuntu de la Universidá de Lleón. Depués d'un cursu d'Estudios Europeos Avanzaos nel Colexu d'Europa de Bruxes (Bélxica) de 1967 a 1968, doctoróse en Derechu na Universidá d'Uviéu en 1971.

De setiembre de 1974 a febreru de 1976 foi investigador asociáu visitante na Universidá de Harvard nel programa de beques de cooperación cultural. En 1980 concedióse-y la mesma beca, pero para aportar a ella tuvo qu'arrenunciar a ser nomáu profesor asistente na Universidá de Lleón, onde en 1988 dióse-y la Cátedra de Derechu Constitucional.

En 1985, Álvarez participó na firma d'un conveniu ente la Universidá Estatal de Voronezh y Lleón, que-y dexó desenvolver una importante xera d'investigación na Federación Rusa. Ente otros, trabayó como espertu estranxeru tantu na comisión constitucional como na asamblea constitucional creada nel branu de 1993 pol presidente Boris Yeltsin. Yera l'únicu espertu estranxeru.

En 1995 Álvarez foi designáu poles Cortes de Castiella y Lleón como Procurador del Común (Defensor del Pueblu) d'esa Comunidá Autónoma, onde permaneció hasta la so xubilación nel añu 2012.

Dende 1976 hasta la so xubilación foi miembru del conseyu de redaición de la *East European Quarterly* de la Universidá de Colorado.

Álvarez tuvo l'honor de ser convidáu pol Conseyu d'Europa a participar en dellos seminarios en representación del Conseyu en Moscú, San Petersburgu y Ekaterimburgu aldericando la posibilidá de crear el cargu de Defensor del Pueblu en delles rexones de Rusia.

Amás de los sos trabayos científicos, ye autor de dellos llibros billingües dedicaos a los estudiantes rusos de castellán.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Procurador del Común
Primer ministru de Somalia

Esta ye la **llista de los [[primer ministru|Primeros ministros]] de [[Somalia]]** dende la independencia en 1960.

## Referencies
Yuki Abe

**Yuki Abe** pue referise a delles persones:

* , futbolista xaponés
* , futbolista xaponés

## Referencies

## Enllaces esternos
Yuki Kobayashi

**Yuki Kobayashi** pue referise a:

*, esquiador xaponés
*, futbolista xaponés
*, futbolista xaponés
*, futbolista xaponés
Francisco Fresno

**Francisco Fresno**  ye un escultor, pintor y grabador asturianu.

## Obres públiques
* Mural, 1992, l'edificiu polivalente del gobiernu rexonal del Principáu d'Asturies, Uviéu.
* Torre de la Memoria, 2000, Parque de Moreda, Xixón.
* Del tiempo, 2007, Ponte del Fondrigo, A Veiga.
* Hacia la luz, 2009, Rotonda d'Albert Einstein, Xixón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Julio Rodríguez López

**Julio César Rodríguez López**  ye un .

## Trayectoria
Nel branu de 2017, depués de volver de tar cedíu nel Barnsley F. C., dexó'l Real Sporting de Xixón y díes más tarde anunció que fichaba pol Recreativo de Huelva.

## Clubes

## Referencies

## Enllaces esternos
Frédéric Lagrange

**Frédéric Lagrange** pue referise a:

* Frédéric Lagrange (políticu) (1815&ndash;1883), políticu francés.
* Frédéric Lagrange (fotógrafu), fotógrafu francés.
Consuelo Vallina

**Consuelo Vallina González**  ye una pintora, grabadora, ceramista y autora asturiana, presidenta de la Xunión d'Artistes Contemporáneos d'España.

## Premios
En 1993 llogró la medaya d'oru del Certame de Pintura de Ḷḷuarca, llogrando la medaya de plata enantes nes ediciones XI y XIII. En 2018 recibió n'Uviéu la insinia de plata de l'asociación cultural Tribuna Ciudadana, con otros miembros de la cultura como'l pintor Jaime Herrero, el bibliotecariu de la Universidá d'Uviéu y director del Real Institutu d'Estudios Asturianos Ramón Rodríguez, el ex-eurodiputáu y ex-alcalde d'Uviéu Antonio Masip Hidalgo, el periodista Carlos Rodríguez o'l promotor cultural Fernando Lorenzo.

## Reconocencies
En 2024 foi condecorada cola Medaya d'Asturies, la máxima condecoración que da'l Gobiernu del Principáu d'Asturies, xunto a la investigadora Adonina Tardón, l'alcalde de Mieres Aníbal Vázquez, el primer alcalde de la democracia de Llaviana, Pablo García, y el director d'El Comercio, Marcelino Gutiérrez.

## Referencies

## Enllaces esternos
Gabino García García

**Gabino García García**  foi un químicu y filatelista asturianu.

## Biografía
Estudió ciencies químiques y foi profesor d'educación física y medicina especializá en dermatoloxía. Amás d'estos estudios, prestába-y la filatelia, sobremanera la rellacionada col Quixote y los sellos antiguos d'España. Foi'l fundador y primer presidente de la Sociedá Filatélica d'Avilés (güei Grupu Filatélicu Avilesín). En 1985 foi elixíu miembru de la Real Academia Hispánica de Filatelia y 3 años depués algamó'l cargu de académicu de númberu (24).

## Premios y reconocencies
* Medaya d'Oru del Méritu Postal (1977)
* Delles medayes d'oru n'esposiciones nacionales ya internacionales.

## Referencies

## Enllaces esternos
SpongeBob SquarePants

**SpongeBob SquarePants** (conocida tamién como ***SpongeBob*** en forma curtia) ye una serie de televisión animada creada pol científicu marinu, educador y animador Stephen Hillenburg pa Nickelodeon. La serie narra les aventures del personaxe del mesmu nome y les sos collacios acuáticos na ciudá somarina ficticia de Bikini Bottom. Ye una de les series animaes estauxunidenses de mayor duración y una de les más rentable, pues hasta 2019 tenía xeneraos beneficios de más de 13.000 millones de dólares.

## Personaxes

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista d'episodios de Game of Thrones

**[[Game of Thrones]]** ye una serie de televisión de fantasía medieval creada por David Benioff y D. B. Weiss. Estrenóse n'HBO el 17 d'abril de 2011. La serie ta basada nes noveles *[[A Song of Ice and Fire]]* escrites por George R. R. Martin. La serie surde nel continente ficticiu de Westeros y Essos y narra les lluches de poder ente les families nobles na llucha pol control del tronu de fierro de los siete reinos.

Acabó'l 14 de xunu de 2015 depués de la emisión de 50 capítulos.

## Temporaes

## Referencies
Rugby (Inglaterra)

**Rugby** ye una llocalidá del condáu de Warwickshire, n'Inglaterra (Reinu Xuníu). N'esta llocalidá tuvo orixe en 1823 el deporte conocíu como *[[rugbi|football rugby]]*, al ser una variación de les normes habituales del fútbol d'esa época. 

Tien una población de  .

## Referencies

## Enllaces esternos
Georgie Dann

**Georges Mayer Dahan** , conocíu artísticamente como **Georgie Dann**, foi un cantante francés.

## Trayeutoria artística
Nació nuna familia de músicos y artistes, teniendo formación musical dende bien mozu. Estudió nueve años nel Conservatoriu de París y convirtióse nun espertu clarinetista, tocaba tamién el saxofón y l'acordión y yera diplomáu en maxisteriu. Entamó la so trayeutoria artística en Francia, onde formó parte de grupos de pop. Llegó en 1965 a España para representar al so país nel VI Festival del Cantar Mediterraneu, col cantar *Tout ce que tu sais*. Quedóse a vivir n'España y especializóse nel denomináu cantar del branu, de la que foi unu de los sos principales representantes, iconu popular del cantar llixeru. 

El so primer ésitu llegó en 1969 col cantar "El casatschok", y algamó una gran popularidá nes décades 1970 y 1980 con cantares d'estribillos apegadizos y bailladeros y lletres dacuando cachondes, como "El Bimbó", "Macumba", "Carnaval, carnaval", "El africano", "El chiringuito", "La barbacoa", "El Koumbo", "La paloma blanca", "Cuando suena el acordeón", "Coctel tropical", "El dinosaurio", "Mi cafetal", "La cerveza", "El negro no puede" y otres.

Los primeros videoclips musicales que s'emitieron en RTVE fueron de cantares d'él. El so cantar de 2007 "Mecagüentó" paez ser una parodia de la temática braniega que-y dio tantos ésitos, yá que cuenta de la hestoria d'un pa que se va de vacaciones y tou sále-y mal.

## Vida privada
Nos los últimos años de la so vida vivió en Madrid. En 1974 casó con Emilia García *Emy*, una de les sos baillarines, con quien tuvo trés fíos, nacíos en Madrid. Dos de los sos fíos, Patricia y Paúl, formaron el dúu Calle París. 

Georgie Dann morrió'l 3 de payares de 2021 nel Hospital Puerta de Hierro de Majadahonda (España) mientres una operación de cadril.

## Discografía
Na so carrera artística grabó, ente otros, los discos de darréu:

## Cantares del branu de Georgie Dann

## Referencies

## Enllaces esternos
Stevo Pendarovski

**Stevo Pendarovski**  ye un abogáu y políticu macedoniu, presidente del so país dende'l 12 de mayu de 2019. Ye miembru de la Xunión Socialdemócrata de Macedonia.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Biografía por CIDOB
Presidente de Macedonia del Norte

El **presidente de la República de Macedonia del Norte** ye'l xefe d'estáu de la República de Macedonia del Norte. 

## Lista de presidentes de Macedonia del Norte

## Referencies

## Enllaces esternos
Mariental (Baxa Saxonia)

**Mariental** ye un conceyu asitiáu nel distritu de Helmstedt, nel estáu federáu de Baxa Saxonia (Alemaña), a una altitú de . La so población ye de  y la so densidá poblacional en 2016 yera de 130 hab/km².

Atópase allugáu a poca distancia al oeste del estáu de Saxonia-Anhalt. 

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina web oficial del distritu de Helmstedt
Lliteratura (revista)

***Lliteratura. Revista lliteraria asturiana*** ye una revista lliteraria publicada pola Academia de la Llingua Asturiana, qu'inxer collaboraciones de prosa, poesía, crítica y ensayu.

## Historia
Créase en 1990 con Xosé Bolado como direutor, puestu que va ocupar hasta'l 2017, col númberu 33 como l'últimu que dirixó. Nel añu 2014, col númberu 30, toma'l relevu del *[[Lletres Lliterariu]]* como la publicación propia pa celebrar el Día de les Lletres Asturianes, cambiando amás el formatu la revista.

Dende 2018 (nº 34) l'académica de la Llingua Asturiana y daquella vicepresidenta de l'ALLA Marta Mori ta al frente de la revista. La revista cambió otra vuelta de formatu físicu a partir d'esa entrega y empezaron a ser habituales los númberos monográficos.

## Ediciones especiales
**Lliteratura* 36 (2020): Lliteratura infantil y xuvenil güei
**Lliteratura* 37 (2021): Lliteratura traducida
**Lliteratura* 38 (2022): Microrrellatos

## Referencies

## Enllaces esternos
*Revista ''Lliteratura'' na web de l'ALLA
Harry Styles

**Harry Edward Styles**  ye un cantante, compositor y actor británicu.

Empecipió la so carrera como cantante en 2010 como integrante de la boy band One Direction, cola que participó nel programa The X Factor y quedó en tercer llugar. Magar nun ganar, l'agrupación robló un contratu discográficu col sellu *Syco*, col qu'espublizaron los álbumes *Up All Night* (2011), *Take Me Home* (2012), *Midnight Memories* (2013), *Four* (2014) y *Made in the A.M.* (2015), qu'algamaron la primer posición nes llistes de los más vendíos en numberosos países, ente estos los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu, amás de rexistrar altes ventes.

Depués de que *One Direction* anunciara un descansu indefiníu, Styles empecipió la so carrera como solista cola publicación del so álbum homónimu en 2017, que recibió bonos comentarios de la crítica y debutó na cume de les llistes de los principales mercaos del mundu. Del discu llanzóse como cenciellu'l tema «*Sign of the Times*», que llegó al puestu númberu 1 nel Reinu Xuníu y al 4 nos Estaos Xuníos. Gracies a esti cantar ganó'l so primer galardón nos premios Brit. En 2019, llanzó'l so segundu álbum como solista, Fine Line, que tuvo bones crítiques y algamó la primer posición en dellos países con récords en ventes. Del álbum llanzáronse como cenciellos los temes «*Lights Up*» y «*Adore You*», qu'ingresaron al top 10 nel Reinu Xuníu.

Coles mesmes, llanzóse como cenciellu «*Watermelon Sugar*», que convirtióse nel so primer cantar n'algamar el númberu 1 del Billboard Hot 100 de los Estaos Xuníos y valió-y el Grammy a la meyor interpretación de solista pop, asina como'l so segundu premiu Brit

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Xosé Bolado

**Xosé Manuel Bolado García** , más conocíu como **Xosé Bolado**, foi académicu, profesor y estudiosu de la lliteratura asturiana y poeta en castellanu.

## Vida
Tamién ye autor del prólogu, les notes y la bibliografía de "Escritores en Llingua asturiana" (1992) nel so llabor d'antólogu y críticu lliterariu, incluyiu na colección "Grandes autores asturianos" de la editorial Hércules-Astur; autor de los prólogos de dos llibros de Rosario Acuña, y del fascículu "Lliteratura asturiana contemporania" de la Historia de Asturias de La Nueva España. Tien publicaos diversos trabayos y artículos sobre l’actual panorama de les lletres asturianes.

Foi presidente del Atenéu Obreru de Xixón, onde fundó y dirixó la colección poética Deva. Foi tamién promotor y primer direutor de la revista Lliteratura.

## Obra
Autor de l**Antoloxía poética del Surdimientu'' ([[1989]]), nella fai una muestra de poemes de diez autores de les dos xeneraciones del [[Surdimientu]], qu’en pallabres del propiu Xosé Bolado: ''quier ser la esbilla, amás que muestra, una metáfora d’una lliteratura, d’un procesu de normalización lliteraria decisivu na nuesa historia moderna''

:**Creación**
*Línea imperceptible al temor / José Bolado. — Xixón : Ateneo Obrero, 1988. — 75 p. ; 24 cm. — (Deva ; 5). ISBN 84-404-2023-4

*Nomade /José Bolado. — Bari (Italia) : Levante, 1991. — 37 p. ; 14 cm. —(Quaderni della Valle ; 10)

:**Edición lliteraria*'

**El padre Juan'' /Rosario de Acuña ; prólog de José Bolado. — Ed. facs. — Xixón : Ateneo Obrero, 1985. — XXXIX, 89 p. ; 18 cm.
*Antoloxía poética del Resurdimientu / Entamu y sel. Xosé Bolado. — Xixón : Ateneo Obrero, 1989. — 125 p. ;24 cm. —(Deva ; 10). — ISBN 84–404–5799–5
*Artículos y cuentos / Rosario de Acuña ; biografía, José Bolado. — Xixón : Ateneo Obrero, 1992. — 116 p. ; 15 cm. — (Fortuna balnearia ; 4). ISBN 84-87958-01-X
*Escritores en llingua asturiana / prólogo, notas y bibliografía por Xoxé Bolado García. — Uviéu : Hércules–Astur de Ediciones, 1992. — 525 p. ; 20 cm. — (Grandes autores asturianos). — ISBN 84-86723-27-2

## Referencies

## Enllaces esternos
Godzilla (dixebra)

Col nome de **Godzilla** podemos referinos a:

*Godzilla/Gojira (monstruu): Monstruu xaponés protagonista de decenes de películes. 
*''Gojira'' (película de 1954): Primer película del míticu monstruu xaponés.
*''Godzilla, King of the Monsters!'' (adautación de 1956): La película xaponesa colos cambeos que decidieron facer pa la estrena nos Estaos Xuníos.
*''Gojira'' (película de 1984): Tamién conocida como *Godzilla 85* o *The Return of Godzilla*. Primer película del monstruu de la Yera Heisei.
*''Godzilla'' (película de 1998): Adautación norteamericana dirixida por Roland Emmerich.
*Zilla (monstruu): Nome que más p'alantre se da al monstruu que sal na adautación norteamericana de 1998, por aciu de les grandes diferencies que lu estremen del Godzilla orixinal.
*''Godzilla'' (película de 2014): Adautación nueva que ye coproducción ente EEXX y Xapón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Earth-Two

**Earth-Two**, Tierra-Dos n'asturianu, ye orixinalmente l'universu ficticiu onde asoceden les más de les hestorietes de DC Comics hasta mediaos de los años cincuenta del sieglu XX, anque l'universu sigue apaeciendo davezu hasta 1985. Esti mundu estrémase del real sobre manera pola esistencia de seres sobrehumanos, conocíos como superhéroes y supervillanos, que se vuelven bastante comunes poco primero d'entamar la Segunda Guerra Mundial. 

Al aviesu de lo que puen indicar los nomes de los universos, munchos de los personaxes de Tierra-Dos son anteriores a los de Tierra-Ún. Dellos, como Superman, Batman y Wonder Woman son cuasi idénticos a les versiones posteriores, mientres qu'otros como The Flash, Green Lantern o Hawkman tiene identidaes, habilidaes y/o oríxenes distintos. En xeneral son más nomaes les versiones de Tierra-Ún qu'estes orixinales.

## JLA: Earth 2 (2000)
Esta novela gráfica del añu 2000 nun tien que ver col universu de Tierra-Dos, sinón que muestra una versión anovada de lo qu'hasta 1985 yera Tierra-Trés.

## Earth 2 (2012-17)
En 2012 creen una versión nueva de Tierra-Dos, escrito *Tierra 2* pa estremala de la orixinal, y que ye onde trescurren la hestoria de la serie homónima y dempués d*'Earth 2: World's End* y *Earth 2: Society*. Nelles apaecen versiones anovaes de los personaxes clásicos, anque allugaos nel sieglu XXI, asina como otros nuevos. 

## En televisión:

### Smallville:
Na serie de televisión Smallville sal un universu alternativu nomáu Tierra-Dos, ensin rellación col universu del cómic y que tien más que ver con Tierra-Trés, talamente como la novela gráfica *JLA: Earth 2*. Nesti universu a Superman afiólu Lionel Luthor en cuenta del matrimoniu Kent, colo que se convierte nel villanu Ultraman.

### Arrowverse:
Nel conxuntu de series asitiaes nel Arrowverse sal una Tierra-Dos que tien elementos en común col de los cómics, como la esistencia de dalgunos personaxes o una estética y teunoloxía d'estilu art decó y dieselpunk que recuerda a los años cuarenta (cuando se dan les más de les hestories de los cómics).

## Ver tamién
* Earth-One
* DC Comics

## Referencies

## Enllaces esternos
Arrowverse

Universu ficticiu nel que s'asitien bien de series de televisión y Internet basaes en personaxes de DC Comics, y que debe'l nome a qu'Arrow foi la primera d'elles. Tamién formen parte d'esti universu narrativu The Flash, Constantine, Vixen, Legends of Tomorrow, Supergirl, Black Lightning, Freedom Fighters: The Ray, Batwoman y Superman & Lois.

Nun entamu, los personaxes de *Supergirl* y Superman & Lois vivíen n'otru universu denomáu Tierra-38 y los de Black Lightning en Tierra-TUD5, pero pasen a convivir nel mesmu a partir del eventu interserial Crisis on Infinite Earths, talamente como asocedió nes hestorietes.

## Referencies

## Enllaces esternos
La Bala

**María Isabella de La Torre Echenique** , más conocida como **La Bala**, ye una youtuber, cantante, compositora, escritora y artista
mexicana. Empezó como youtuber cuando tenía 11 años, cuando tuvo la idea de grabar un videu y los sos padres sofitáronla. Na so canal realizó principalmente sketches y parodies, anque nos años siguientes empezó a faer vlogs, parodies musicales, desafíos, chancies, etc.

En 2017, foi anunciada como una de les anfitrionas nos Eliot Awards Mexico. En 2018, interpretó un personaxe más risonderu, bocayón y cómicu na película Llucha de Xigantes, onde interpretó a Beita, una moza con doble animo.​ N'ochobre d'ese mesmu añu, participó nel llargumetraxe Ralph Breaks the Internet, interpretando a Swati.​ Esi mesmu añu publico'l so primer llibru Vistmond: El cuartel de los suaños. En 2019, formó parte del repartu secundariu de la película mexicana, Un pá pirata, interpretándose a ella mesma. Esi mesmu añu foi escoyida como embaxadora de Nickelodeon en Llatinoamérica y apaeció en seriar Club 57. A finales d'esi añu, realizo una presentación en vivu y recibió el premiu a Inspiración favorita» nos Nickelodeon Kids' Choice Awards México.

N'agostu de 2019, de La Torre foi escoyida como presentadora de los Nickelodeon Kids' Choice Awards México al pie de Jaime Camil, amás interpreto en vivu'l so cantar "Pijamas". A fines d'esi añu, La Bala estreno la so propia serie ecolóxica en Nickelodeon denominada Planeta Bala. En 2021 recibió'l premiu a «Inspiración» de los Nickelodeon Kids' Choice Awards México , premiu qu'esi añu ganar al pie de ella: Sol Carlos, Josué Benjamin y Pau Zurita.​ En paralelu a la so carrera como actriz, La Bala participó como cantante y escritora como dalgunos de los sos proyectos. Collaboró con otros YouTubers como Luisito Comunica, Berth Oh!, La Diversión de Martina, Gibby ente otros y atropó más de cuatro millones de suscriptores en YouTube.

## Referencies

## Enllaces esternos
Zilla (kaiju)

La versión del monstruu de la película norteamericana de Godzilla de 1998 foi bien distinta al Godzilla orixinal, siendo más asemeyaú a un tiranosauriu cuasique pol ésitu de ''Jurassic Park'' unos años enantes. L'orixe tamién ye distintu, siendo una iguana mutada por aciu de pruebes nucleares na Polinesia Francesa. Tantes yeren les diferencies que más p'alantre decidieron renomalu "Zilla" pa nun lu tracamundiar col orixinal.

Les sos habilidaes más llamaderes son una gran axilidá, una velocidá qu'algama los 458 km/h, una gran capacidá d'aguantar la respiración so l'agua, reproducise asexualmente, escavar, dar saltos tremendos y echar un gas inflamable como aliendu (na película nun ye a echar un aliendu atómicu como'l Godzilla orixinal, pero sí na serie animada). Tamién tien un comportamientu más animal y una resistencia menor, yá que son a acabar con él llanzando-y misiles.

Anque na película'l monstruu muerre, a la final vemos que sobrevive la cría d'ún de los güevos que punxo, y a los pocos meses estrenaron  protagonizada por esta (davezu llamada Zilla Jr.) en creciendo, medio adomada polos personaxes humanos y que combate otros monstruos. Nesta serie, unos estraterrestres reanimen el cuerpu del Zilla orixinal convirtiéndolu en cyborg.

Como l'adautación recibió males critiques en Xapón, tomen el personaxe a broma y faen un par de chancies con él nes películes mesmes de Godzilla. En *[[Gojira, Mosura, Kingu Gidora: Daikaijū Sōkōgeki]]* comenten que los americanos piensen que los atacó Godzilla pero que nun yera él, y en  apaez un Zilla (de munchu mayor tamañu, 90 metros d'altor) y Godzilla acaba con él ensin nengún esfuerciu.

Tamién apaez un Zilla nos cómics d'IDW **' y **' (d'ochenta metros d'altor), asina como na novela **.

## Referencies

## Enllaces esternos