open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William H. Crawford

**William Harris Crawford**  foi un políticu y xuez d'Estaos Xuníos de principios del sieglu XIX. Foi Secretariu de Guerra de 1815 a 1816 y Secretariu de l'Ayalga de 1816 a 1825. Amás, foi candidatu a Presidente d'Estaos Xuníos en 1824.

Crawford nació nel Condáu de Amherst (Virxinia), pero la so familia camudóse cuando él yera neñu al Condáu de Appling (Georgia). Na so mocedá, trabayó como granxeru y maestru d'escuela mientres diez años; más tarde, en 1799, empezó la so carrera d'abogáu en Lexington (Georgia).

En 1803, Crawford foi escoyíu pa l'Asamblea llexislativa de Georgia pol Partíu Demócrata-Republicanu. En 1907, l'Asamblea escoyer pa ocupar una vacante nel Senáu.

Crawford llueu se convirtió nun respetáu ya influyente senador, y foi escoyíu en 1811 Presidente pro tempore del Senáu d'Estaos Xuníos. El 20 d'abril de 1812 morrió'l Vicepresidente George Clinton, lo que convirtió a Crawford, en calidá de Presidente pro tempore, en vicepresidente provisional. Desempeñó esi cargu hasta'l 4 de marzu de 1813. En reconocencia a les sos habilidaes, el Presidente James Madison nomó en 1812 a Crawford embaxador nel Primer Imperiu Francés. 

Cuando Crawford tornó, Madison nomar Secretariu de Guerra. Un añu más tarde, y tres nun querer presentase como candidatu presidencial en 1816, foi nomáu Secretariu de l'Ayalga. Permaneció nel cargu mientres los mandatos de James Madison y Monroe.

Crawford foi de nuevu candidatu pol Partíu Demócrata-Republicanu pa les eleiciones presidenciales de 1824, pero un momentos, en 1823 acabó coles sos posibilidaes. El Partíu Demócrata-Republicanu biforcóse, y unu de los grupos resultante escoyer a él. A pesar de que la so salú ameyoró (y de que cuntaba col sofitu de dos expresidentes: Madison y Thomas Jefferson), solo consiguió quedar terceru nes eleiciones a la presidencia, por detrás de John Quincy Adams y Andrew Jackson. Dempués de que refugara la propuesta de Adams pa siguir como Secretariu de l'Ayalga, Crawford retiróse a Georgia, onde exerció como xuez del tribunal cimeru del estáu. Crawford siguió na judicatura hasta la so muerte, diez años dempués . Ta soterráu nel Crawford Cemetery en Crawford (Georgia).

El so primu, George W. Crawford, foi Secretariu de Guerra mientres el mandatu de Zachary Taylor.

## Bibliografía
* Garraty, John A. and Mark C. Carnes. *American National Biography*, vol. 5, "Crawford, William Harris". New York : Oxford University Press, 1999.

## Referencies

## Enllaces esternos
Stanislav Shushkévich

**Stanislav Stanislávovich Shushkiévich** (; ; ) foi un políticu y científicu bielorrusu.

## Dómina política
Foi presidente de la República Socialista Soviética de Bielorrusia dempués de la so eleición el 25 d'agostu 1991 entráu en función el 18 de setiembre. El 26 de xineru 1994 foi destituyíu arriendes de un informe d'Aleksandr Lukashenko condergando la corrupción a la cabeza del Estáu. Yéra-y tamién reprochada la so voluntá d'acercamientu con Occidente y non con Rusia. Presentóse aun así a les eleiciones a la presidencia. Llogró'l 10% de los votos, lloñe detrás de Lukashenko (45%). En 2004, intentó participar nes eleiciones llexislatives, pero la comisión eleutoral torgólu.

Stanislav Shushkiévich foi unu de los firmantes del Tratáu de Belavezha, el 8 d'avientu de 1991, en nome de Bielorrusia - xunto colos presidentes de Rusia y Ucraína Borís Yeltsin y Leonid Kravchuk - que declaró la disolución de la URSS y estableció nel so llugar la Comunidá d'Estaos Independientes (CEI). Shushkiévich foi l'encargáu de comunicar per teléfonu la firma de dichu Tratáu al Presidente de la Xunión Soviética Mikhaíl Gorbachov.

## Dómina científica
Antes del so accesu al poder yera un científicu miembru de l'Academia Nacional de Ciencies de Bielorrusia, doctor en matemátiques y física. De 1969 a 1986, foi profesor y xefe del departamentu de física nuclear de la Universidá Estatal Bielorrusa. De 1986 a 1990, foi'l rector de la Universidá Estatal Bielorrusa. Fizo numberoses conferencies en diversos países d'Europa y del resto'l mundu.

## Referencies

## Enllaces esternos
Johnson Toribiong

**Johnson Toribiong**  ye un políticu palauanu. Foi presidente de Paláu dende'l 15 de xineru de 2009 hasta'l 17 de xineru de 2013. Enantes foi embaxador na República de China. Na so candidatura acompañábalu como candidatu a Vicepresidente Kerai Mariur. Enfrentóse al anterior vicepresidente Elias Camsek Chin. Socediólu nel cargu el so predecesor, Tommy Remengesau.

## Referencies

## Enllaces esternos
Muhammad Zia-ul-Haq

El xeneral **Muhammad Zia-ul-Haq**  foi un militar y dictador de Paquistán, presidente de la República Islámica de Paquistán ente'l 16 de setiembre de 1978 hasta la so muerte en 1988 nun accidente d'avión. Fuera xeneral en xefe del exércitu del Paquistán dos años antes de ser l'autor del golpe d'estáu que llevó al poder. 

A la so llegada al poder en 1977, el Xeneral Zia-ul-Haq fixo condergar a muerte por aforcamientu al antiguu Primer Ministru Zulfikar Ali Bhutto (padre de la posterior primer ministra Benazir Bhutto), por una vaga hestoria d'asesinatu. 

El Xeneral Zia desempeñó un importante papel na Guerra d'Afganistán (1979-1989), apurriendo ayuda financiera y militar a los *[[Muyahidín (Afganistán)|muyahidín]]*, ayuda que foi fuertemente sofitada polos Estaos Xuníos, que prometieren a Zia territorios nel noroeste pa compensar la perda de Bangladex.

Siguió'l programa nuclear de Paquistán na década de 1970, programa que llogró una esitosa prueba nuclear en 1998, rellanzando'l conflictu cola India, arremente ente otros aspeutos de Caxmir. 

A diferencia de Zulfikar Bhutto, atraíu pola llaicidá, el Xeneral Zia tenía la intención d'establecer un estáu islámicu sofitándose nos mulás: prohibió los intereses bancarios, instauró la llimosna obligatoria, los castigos públicos, obligó a les muyeres a ponese'l velu p'apaecer en televisión. El Xeneral Zia quixo dir entá más lloñe al intentar restaurar el califatu que fuera abolíu'l 3 de marzu de 1924 pol presidente turcu Mustafa Kemal Atatürk. 

En 1988, cuando diba acompañáu por diplomáticos norteamericanos, el so avión estrellóse sobre Paquistán en circunstancies misterioses. Nun hai pruebes hasta la fecha p'acreditar la teoría d'un asesinatu, patrocináu o non por una potencia estranxera. 

La democracia restablecióse pocu dempués de la so muerte cola eleición de Benazir Bhutto.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Muhammad Zia-ul-Haq Interview with the BBC---Video
* "Who Killed Zia?" by Edward Jay Epstein for *[[Vanity Fair (magacín)|Vanity Fair]]*, September 1989
* Government of Pakistan website 
* The Constitution of the Islamic Republic of Pakistan
* Chronicles Of Pakistan
* Xeneral Zia-ul-Haq’s plane crash due to mechanical problem (Times of London)
Antonio Pons

**Antonio Pons Campuzano**  foi un médicu, cónsul y embaxador del Ecuador. Foi escoyíu Alcalde de Guayaquil en 1933, y foi encargáu del poder executivu del país mientres l'añu 1935. Escribió en 1936 el llibru "Contra la zarpada de la garra política"

## Biografía
Guyaquileño nacíu'l 10 de payares de 1987, fíu d'Antonio Pons español de Barcelona y de Trinidá Campuzano Santos colombiana de Medellín.

## Encargu del Poder
El so exerciciu del poder duró 36 díes. Antonio Pons que yera Ministru de Gobiernu del Presidente Velasco Ibarra, arrenunciara pocos díes antes de la destitución de Velasco Ibarra, siendo reemplazáu por Carlos Guerrero, pero esti nun foi aceptáu polos militares, quien-y apurrieron el poder a Pons, médicu de Guayaquil de 37 años. Foi militante del lliberalismu, conceyal y alcalde de Guayaquil y rector del Colegio Vicente Rocafuerte. Mientres el so curtiu periodu convoco a eleiciones, postulándose Alejandro Ponce Borja pol Partíu Conservador, Carlos Arroyo del Río pol Partíu Lliberal Radical, José Vicente Trujillo pol Partíu Lliberal y Luis Larrea Alba pol Partíu Socialista. Previendo'l trunfu de los conservadores, y l'amenaza d'una guerra civil, Pons arrenunció ante los militares, quien-y dieron el mandatu supremu a Federico Páez.

### Ministros d'Estáu

**Fonte:**

## Referencies

## Enllaces esternos
Goodluck Jonathan

**Goodluck Ebele Azikiwe Jonathan**  ye un políticu nixerianu, presidente de Nixeria dende'l 9 de febreru de 2010 hasta'l 29 de mayu de 2015, añu nel que perdió les eleiciones del 28 de marzu. Primeramente, foi gobernador del Estáu de Bayelsa del 9 d'avientu de 2005 al 28 de mayu de 2007. El 29 de mayu de 2007 convertir en Vicepresidente del país. Ye miembru del Partíu Democráticu Popular (PDP).

## Biografía
Goodluck Ebele Azikiwe Jonathan nació en Ogbia, Nixeria, 20 de payares de 1957. Cursó estudios na Universidá de Nixeria, graduándose en zooloxía.

N'avientu de 2006, foi escoyíu como compañeru d'Umaru Yar'Adua p'allegar col PDP nes eleiciones xenerales d'abril de 2007. El 20 d'abril de 2007, poco primero de les eleiciones presidenciales, hubo un ataque terrorista nel Estáu de Bayelsa que la policía definió como una tentativa d'asesinatu nel so contra. Sufrió otru ataque terrorista'l 16 de mayu de 2007 na so casa, mientres el cual morrieron dos policías.
 
El 9 de febreru de 2010, asumió'l poder de la república provisionalmente, pos Yar'Adua atopar nel hospital. Gobernó interinamente hasta'l 5 de mayu, cuando'l presidente Yar'Adua finó. Entós, el Congresu nomar como presidente provisional hasta la celebración d'eleiciones llibres.

Les eleiciones presidenciales del 16 d'abril de 2011 diéron-y la ventaya apolmonante nel sur, de mayoría cristiana, con más de 20 millones de votos, ente que nel norte, de mayoría musulmana, presentábase como favoritu'l exdictador y militar Muhammadu Buhari. Sicasí, un recuentu de votos ratificó a Jonathan la victoria sobre más de 10 millones de votos de diferencia.

Nes eleiciones presidenciales de Nixeria del 28 de marzu de 2015, el so partíu nun consigue superar al candidatu del Congresu de Tolos Progresistes (APC), Muhammadu Buhari, que s'impunxo con un 53,23% de los votos, y pasó asina a convertise nel nuevu Presidente de Nixeria.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía n'español per Fundación CIDOB
Ernest Bai Koroma

**Ernest Bai Koroma**  ye un políticu sierraleonés, presidente de Sierra Lleona dende 2007 hasta 2018. Lidera'l Congresu de tol Pueblu (APC), que foi'l principal partíu opositor hasta la so designación presidencial. Aportó al poder el 17 de setiembre de 2007 en ganando les eleiciones presidenciales na segunda vuelta.

La so carrera política empezó en 2002 al convertise en presidente del APC al que consolida como principal partíu opositor. Nes eleiciones d'esi añu ye ganáu claramente por Ahmad Texan Kabbah pero Koroma consolida la so segunda posición col 22% de los votos. Antes de la política dedicar al mundu empresarial.

Pa les eleiciones de 2007, el candidatu favoritu yera'l vicepresidente Solomon Berewa anque se prevía una segunda vuelta yá que paecía difícil que dalgún candidatu va superar el 55% de los votos. Foi asina, pero yá Koroma quedó percima de Berewa na primer vuelta (44-38%), celebrada'l 11 d'agostu. La segunda vuelta, celebrada'l 8 de setiembre dieron la victoria a Koroma con más del 54% de los votos y cuasi un 70% de participación. Fueron estes les primeres eleiciones llibres ensin supervisión de la ONX. Al ser escoyíu, Koroma aseguró que gobernaría pa toos, independientemente de los votos. En payares de 2012 foi reelixíu como presidente al llograr el 58,7% de los votos na primer vuelta, más de venti puntos percima del so principal rival, Julius Maada Bio.

## Referencies

## Enllaces esternos
 
*Biografía por CIDOB (n'español)
Investidura presidencial de Lyndon B. Johnson en 1963

La invistidura presidencial de Lyndon B. Johnson producióse'l 22 de payares de 1963 a raigañu del asesinatu de Kennedy.

## Detalles

En 1963, Lyndon B. Johnson yera'l Vicepresidente de los Estaos Xuníos, John F. Kennedy y Johnson ganaren les eleiciones presidenciales de 1960.

El 22 de payares, a les 12:30 pm hora llocal de Texas, el Presidente John F. Kennedy foi asesináu, mientres viaxa cola so esposa, Jacqueline, na caravana presidencial. Johnson viaxaba nun automóvil detrás del presidente cola so esposa, Lady Bird Johnson, xunto al senador per Texas Ralph Yarborough. Depués de los disparos contra'l Presidente, fueron llevaos al Parkland Memorial Hospital.
 
Johnson nel hospital foi arrodiáu per axentes del Serviciu Secretu, quien lo afalaron a volver a la capital en casu de qu'él tamién fuera blancu d'asesinatu. Johnson deseyó esperar hasta que se fixo oficial la muerte de Kennedy, a les 1:20 pm. Dende esi puntu, fixéronse arreglos p'apurrir la proteición del Serviciu Secretu de les dos fíes de Johnson, y decidióse que diba salir nel avión del presidente porque tenía meyor equipu de comunicaciones. Johnson foi darréu lleváu al aeropuertu Dallas Love Field, calteniendo la cabeza debaxo de la ventana del autu mientres el treslláu al aeropuertu pa protexelo d'otru atentáu. Johnson esperó a Jacqueline Kennedy a bordu del Air Force One, que de la mesma nun aseguró que nun dexaría Dallas ensin el cuerpu del so home. Sicasí, el ataúd de Kennedy foi lleváu hasta l'avión, pero nel despegue retrasóse, el xuramentu tuvo que ser tomáu nel avión.

La Comisión Warren reporta'l detalle de la invistidura:

:Dende l'avión presidencial, el Vicepresidente telefonió al Fiscal Xeneral Robert F. Kennedy, quien informó al Sr. Johnson que tenía de xurar el cargu nel avión antes de dexar Dallas. La xuez federal Sarah T. Hughes dirixir al avión pa proceder al xuramentu. Miembros de la Presidencia y Vice-Presidencia enllenaron el compartimientu central del avión pa guardar xurar. D'esta forma Lyndon Baines Johnson, tomó'l xuramentu del cargu como'l 36º presidente de los Estaos Xuníos. La Sra. Kennedy y la Sra. Johnson asitiáronse xunto al nuevu Presidente mientres xuraba'l cargu. Nueve minutos más tarde, l'avión presidencial partió a Washington D. C.
 
La ceremonia de toma de xuramentu foi per primer vegada realizada por una muyer, según la primer y única vegada que se realizó nun avión. 

En llugar de l'habitual Biblia usada nes ceremonies, Johnson xuró sobre un misal que s'atopaba nuna habitación del Air Force One.

## Referencies
Investidura presidencial de Lyndon B. Johnson en 1965

**La invistidura de 1965 [[Lyndon B. Johnson]]** como'l trentenu sestu Presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1965. Presidente del Tribunal Supremu Earl Warren realizó'l xuramentu del cargu, y Lady Bird Johnson fundó la tradición de Primeres Dames que participen na ceremonia de celebración y xuramentu sobre la Biblia.

## Referencies

## Enllaces esternos
* President Johnson 1965 Inaugural Address} (Videu n'inglés)
* President Lyndon B. Johnson's Commencement Address at Howard University: "To Fulfill These Rights" June 4, 1965 (n'inglés)
Investidura presidencial de Richard Nixon en 1969

**La invistidura presidencial de [[Richard Nixon]] de 1969** como'l trentenu séptimu presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de **1969**. El Presidente del Tribunal Supremu Earl Warren realizó'l xuramentu del cargu. Líder de la Mayoría del Senáu Everett Dirksen alministró'l xuramentu a Spiro Agnew como Vicepresidente.

## Referencies

## Enllaces esternos
* President Nixon 1969 Inaugural Address, videu. (n'inglés)
* Richard M. Nixon: 1969 Inaugural Address (n'inglés)
Investidura presidencial de John F. Kennedy en 1961

La invistidura presidencial de John F. Kennedy tuvo llugar el 20 de xineru de 1961. El xuramentu tuvo a cargu del Xuez de la Corte Suprema de Xusticia Earl Warren. Kennedy convertir nel trentenu quintu Presidente de los Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* YouTube video of Kennedy's swearing-in and the beginning of inaugural address
Investidura presidencial de Dwight D. Eisenhower en 1957

**La invistidura Dwight D. Eisenhower de 1957** como'l trentenu cuartu presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar en priváu'l 20 de xineru de 1957 y públicamente a otru día, 21 de xineru de 1957. El Presidente del Tribunal Supremu Earl Warren alministró'l xuramentu del cargu.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Dwight D. Eisenhower: 1957 Inaugural Address, CBS, Llográu'l 22 de xineru de 2009. (n'inglés)
* XXXIV President of United Stated 1953 -1961, Dwight D. Eisenhower Second Inaugural Address, 21 de xineru de 1957. Llográu'l 23 de xineru de 2009.
Investidura presidencial de Dwight D. Eisenhower en 1953

**La invistidura de Dwight D. Eisenhower de 1953**, como'l trentenu cuartu presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1953. Presidente de la Corte Suprema de Fred M. Vinson alministra'l xuramentu del cargu. Richard M. Nixon foi juramentado como Vicepresident del Senador, William Knowland minutos antes de California. Eisonhower foi'l primer Presidente que va asumir el cargu nesta fecha, yá que nin Franklin Roosevelt nin Harry Truman empecipiaren el so primer mandatu'l 20 de xineru.

## Referencies

## Enllaces esternos
* President Eisenhower 1953 Inaugural Address Videu (n'inglés)
Investidura presidencial de Harry S. Truman en 1949

**La invistidura presidencial de Harry S. Truman de 1949**, foi segunda toma de posesión de Truman marcó l'empiezu del so segundu mandatu como'l trentenu tercer Presidente de los Estaos Xuníos, y tuvo llugar el 20 de xineru de 1949. Presidente de la Corte Suprema de Fred M. Vinson alministró'l xuramentu del cargu. Foi la primera invistidura presidencial televisáu EE.XX.

Truman tamién reinició la tradición d'un balón oficial de invistidura, que sumiera dende Warren G. Harding.

## Discursu
El discursu de Harry S. Truman, conocíu como *Four Point Speech*, los cuatro puntos, foi la parte principal del so discursu realizáu'l xueves, 20 de xineru de 1949.

Nun mundu que recién salía de la solombra de la Segunda Guerra Mundial, nel que la llibertá y los derechos humanos paecía tar per debaxo de l'amenaza en munchos rincones del mundu, tratar de la respuesta de Truman.

Él desafió tanto demócrates como republicanos p'ayudar a les persones en tol mundu que lluchen pola llibertá y los derechos humanos; pa siguir los programes de recuperación económica mundial, pa fortalecer les organizaciones internacionales, y aprovechar les conocencies téuniques de los Estaos Xuníos p'ayudar a les persones en tol mundu ayuden a sigo mesmos na llucha contra la inorancia, la enfermedá y la desesperación.

De xemes en cuando, los políticos - sobremanera los demócrates - sumir a la posición de Truman al referise públicamente a esti discursu.

## Los cuatro puntos
* De primeres, "vamos siguir dando sofitu infrayable a les Naciones Xuníes y organismos conexos, y vamos siguir buscando formes de fortalecer la so autoridá y aumentar la so eficacia."

* De segundes, "vamos siguir los nuesos programes de recuperación económica mundial".

* De terceres, "vamos reforzar les naciones amigues de la llibertá contra los peligros d'agresión."

* En cuartu llugar, "tenemos qu'empecipiar un programa nuevo y coraxoso pa llograr que los beneficios de les nueses meyores científiques y el progresu industrial disponible pa la meyora y la crecedera de les rexones subdesendolcaes."

## Referencies

## Enllaces esternos

* Newsreel coverage of Truman's second inauguration from C-SPAN (via YouTube)
* Discursu de Harry S. Truman (n'inglés)
* Referring speech por Madeleine Albright (n'inglés)
* Referring statement por Howard Dean (n'inglés)
Investidura presidencial de Richard Nixon en 1973

La invistidura de 1973 Richard Nixon como'l trentenu séptimu Presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1973. Presidente de la Corte Suprema Warren E. Burger realizó'l xuramentu del cargu a él y Vicepresident Spiro Agnew.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Video of Nixon's Second Inaugural Address from hulu.com (n'inglés)
Investidura presidencial de Harry S. Truman en 1945

La **invistidura presidencial de Harry S. Truman de 1945** tuvo llugar el 12 d'abril tres la repentina muerte del presidente Franklin D. Roosevelt.

El vicepresident Truman fuera llamáu a la Casa Blanca pola primer dama Eleanor Roosevelt. Dempués de la so llegada informóse-y de que'l presidente Roosevelt morriera. Conmocionáu, El vicepresident Truman pidió a la Sra. Roosevelt, «¿Hai daqué que pueda faer por usté?», a lo qu'ella respondió: «¿Hai daqué que podamos faer por usté? Pa usté ye un problema l'actualidá».

El Presidente del Tribunal Supremu de los Estaos Xuníos, Harlan Fiske Stone, foi llamáu a la Casa Blanca, pa tomar el xuramentu del cargu. Cuando llegó Stone, Truman pregúnta-y si traxera la so propia Biblia a lo que contesto que non, porque nun abarruntaba lo que diba asoceder.

Truman fixo juramentado como'l 33 Presidente de los Estaos Xuníos nun armariu de l'habitación sobre les 7:00 PM. Ente los testigos d'esta ceremonia fueron la so esposa Elizabeth Truman, fía Margaret Truman, la Sra. Roosevelt, miembros del gabinete y Presidente de la Cámara Sam Rayburn.

Mientres el xuramentu, Stone incorreutamente dixo «Yo, Harry Shippe Truman», pero Truman contestó correutamente «Yo, Harry S. Truman». Truman nun tenía segundu nome, namái inicial.

Pa Truman foi la so segunda invistidura en 1945, dempués de que Roosevelt tomara'l xuramentu de invistidura del so cuartu mandatu como presidente, el 20 de xineru de 1945, taba a ocho díes de cumplir 3 meses del so cuartu periodu.

## Referencies

* Robert J. Donovan, *Conflict and Crisis. The Presidency of Harry S. Truman, 1945-1948*. University of Missouri Press, 1996
ISBN 0-8262-1066-X, 9780826210661.

## Enllaces esternos

* President Harry S Truman, 1945 (n'inglés)
Investidura presidencial de Franklin D. Roosevelt en 1945

La **invistidura presidencial de Franklin D. Roosevelt de 1945**, foi realizada so metanes les privaciones causaes pola Segunda Guerra Mundial, la cuarta invistidura de Franklin D. Roosevelt, celebrar nel Pórticu Sur de la Casa Blanca, en llugar del Capitoliu, el 20 de xineru de 1945. Los desfiles y otres festividaes fueron cancelaos, en concordanza col mala traza de salú de Roosevelt, bien afeutáu yá d'enfermedaes cardiaques y enfisema. Esta foi la única vegada que la tradicional ceremonia de invistidura nun se celebrara a otru día nel Capitoliu. El xuramentu foi alministráu pol Presidente de la Corte Suprema Harlan F. Stone y el posterior discursu foi una de los más curtios de la hestoria d'una invistidura presidencial d'Estaos Xuníos.

El casu de Franklin D. Roosevelt foi la primer y única vegada qu'un presidente tomó posesión del cargu pa un cuartu periodu. (La Vigésimosegunda Enmienda a la Constitución, ratificada en 1951, llinda la presidencia a namái dos periodos.)

## Referencies

## Enllaces esternos

*Franklin D. Roosevelt: 1945 Inaugural Address, CBS Broadcasting Inc. (n'inglés)
Investidura presidencial d'Estaos Xuníos

**La invistidura presidencial d'Estaos Xuníos** producir a partir de l'apertura d'un nuevu plazu d'un presidente de los Estaos Xuníos. 

## Xuramentu al asumir el cargu
Cada presidente pronuncia'l siguiente xuramentu, acordies con l'Artículu II, Seición 1 de la Constitución d'Estaos Xuníos:

## Estadístiques
**Feches**La invistidura presidencial realizóse en cinco distintes feches na historia de los Estaos Xuníos: 
* 30 d'abril
* 4 de marzu *
5 de marzu *
20 de xineru *
21 de xineru George Washington
dio'l so primer discursu'l 30 d'abril de 1789 y el so segundu'l 4 de marzu de 1793, que foi la fecha d'empiezu de mandatos presidenciales. Esta fecha 4 de marzu camudar a 20 de xineru pola Ventena Enmienda a la Constitución de los Estaos Xuníos.**Xuramentos**Realizáronse 70 xuramentos emprestaos hasta la fecha fueron pronunciaos nos más variaos llugares:
* Capitoliu de los Estaos Xuníos - 54 ocasiones
* La Casa Blanca - 6 ocasiones
* El Vieyu Capitoliu de Lladriyu (sede del edificiu actual de la Corte Suprema) - 1 ocasión
* Washington, D.C. (pero non nel Capitoliu nin na Casa Blanca) - 2 ocasiones
* Fora de Washington, D.C. - 7 ocasiones
* Nel Air Force One - 1 ocasión

## Referencies

## Enllaces esternos

* Full texts of all U.S. Inaugural Addresses at Bartleby.com (n'inglés)
* Presidential Oaths of Office (Library of Congress) (n'inglés)
* Bibles and Scripture Passages Used by Presidents in Taking the Oath of Office, Library of Congress (n'inglés)
* Video of Inaugurations from Franklin D. Roosevelt - Barack H. Obama on YouTube from CSPAN (n'inglés)
* Federal Hall, NYC  - Site of the first inauguration in 1789
* Barack Obama / Joe Biden 2009 Inauguration Page (n'inglés)
* Dwight D. Eisenhower's 1953 presidential inauguration, Dwight D. Eisenhower Presidential Library (n'inglés)
* Dwight D. Eisenhower's 1957 presidential inauguration, Dwight D. Eisenhower Presidential Library (n'inglés)
Investidura presidencial de Gerald Ford en 1974

**La invistidura presidencial de [[Gerald Ford]]** tuvo llugar el 9 d'agostu de 1974. Foi la última "toma de posesión d'emerxencia" mientres el sieglu 20.

## Arrenunciu del Presidente Richard Nixon

El 5 d'agostu de 1974, el Tribunal Supremu de los Estaos Xuníos dictaminó obligar al Presidente a apurrir les cintes que seríen les pruebes que fadríen inevitable la so inminente destitución. El 7 d'agostu, una delegación de congresistes y senadores republicanos, informó-y de la so condena y la destitución pol Senáu yera inevitable y tendría de dimitir. A otru día, Nixon dirixir a la nación y al mundu, anunciando qu'arrenunciaría a la presidencia, l'arrenunciu fíxose efectiva del mediudía del día siguiente.

A les nueve de la mañana, el Presidente Nixon, dirixir a la Casa Blanca col personal escoyíu y dignatarios, incluyíu'l Conseyu de Ministros y Vicepresidente Ford. Trátase d'un asuntu emocional y l'arrenunciu del Presidente. Cuando terminó la xunta, el Vicepresidente de Ford acompañáu pol Presidente y la Primer Dama a la espera d'un helicópteru a les fuera de la casa blanca, nel que'l Presidente Nixon saludó la so famosa "V" de victoria antes de partir nel Air Force One y el so exiliu en California. Los códigos de les armes nucleares fueron dexaos al cuidu de Vicepresidente Ford.

## La invistidura

Luedo de que Nixon abandonara l'edificiu, el personal de la Casa Blanca empezó preperativos para tomar de posesión de Ford. Añadiéronse más sielles, pal grupu d'invitaos que s'atopaba na despidida. La dimisión de Nixon fueron presentaes al Secretariu d'Estáu Henry Kissinger a  Nesi momentu fíxose presidente de Ford, pero él tomó'l xuramentu del cargu a les  El xuramentu foi alministráu a Ford pol Presidente de la Corte Suprema Warren Burger, na Sala de la Casa Blanca Oriental.

Darréu dempués discursu inaugural de 850 pallabres, el Presidente Ford presentó'l so nuevu secretariu de prensa, Jerald TerHorst a la prensa, y axuntóse col Gabinete

## Referencies

* Presidential inaugurations: Presidential Oaths of Office (n'inglés)
* Gerald Ford Sworn-in as New President (n'inglés)
* Gerald Ford's Swearing-in Speech, Aug. 9, 1974 (n'inglés)
* YouTube - Gerald Ford Inauguration (n'inglés)
Investidura presidencial de Jimmy Carter

**La invistidura Jimmy Carter de 1977** como'l trentenu novenu presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1977, el Presidente de la Corte Suprema Warren E. Burger tomo'l xuramentu del cargu de Carter. xunto al Vicepresidente Walter Mondale F, el xuramentu foi presedido pol Presidente de la Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos Tip O'Neill

## Referencies

## Enllaces esternos

* Video of Carter's Inaugural Address from hulu.com
Investidura presidencial de Ronald Reagan en 1981

La **invistidura presidencial de Ronald Reagan de 1981** tuvo llugar el 20 de xineru de 1981. el Presidente de la Corte Suprema de los Estaos Xuníos Warren E. Burger realizó'l Xuramentu del cargu de Presidente de los Estaos Xuníos.

## Ceremonia

La invistidura foi la primera que se celebra nel Frente Occidental del Capitoliu de los Estaos Xuníos. La decisión de les ceremonies del Este Frente facer en xunu de 1980 pol Comité Mistu de Ceremonies d'Apertura. Esto fixo en parte p'aforrar dineru, una y bones l'oeste del Frente midíes podríen utilizase como base pa la ceremonia de la plataforma, resalvando la necesidá de construyir una. Otru factor yera la capacidá del Mall Nacional enfrentar pa dar cabida a más espectadores.

## Discursu
Nel discursu de Ronald Reagan de 2.452 pallabres, esplótase la vista ufiertada pol Frente Occidental, invocando'l simbolismu de la Presidencia monumentos y el Campusantu Nacional de Arlington na distancia. Cuando Reagan taba dando'l discursu, 52 rehenes estauxunidenses n'Irán fueron lliberaos, que tuvieron reteníos mientres los postreros 444 díes.

## Ver tamién
* Ronald Reagan

## Referencies

## Enllaces esternos
 
* Full text of the speech (n'inglés)
* Full text, videu, and audiu of the speech (n'inglés)
* New York Times coverage of the 1981 presidential inauguration (n'inglés)
Investidura presidencial de Ronald Reagan en 1985

La **invistidura presidencial de Ronald Reagan de 1985**, foi un domingu 20 de xineru, foi'l cuarentenu Presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar en priváu nel Gran Hall de la Casa Blanca, a pesar de que foi televisáu. A otru día, 21 de xineru de 1985. Presidente de la Corte Suprema Warren E. Burger repitió la ceremonia. Por cuenta de les altes temperatures, a cero grado fahrenheit, esa nueche y el llunes obligó a los planificadores a atayar munchos de los eventos al campu, el discursu foi pronunciáu na Rotonda del Capitoliu. Jessye Norman cantó "Simple Gifts" na ceremonia.

## Ver tamién
* Ronald Reagan

## Referencies

## Enllaces esternos

 
* Full text of the speech (n'inglés)
* Full text, videu, and audiu of the speech (n'inglés)
* New York Times coverage of the 1981 presidential inauguration (n'inglés)
Investidura presidencial de George H. W. Bush en 1989

La **invistidura presidencial de [[George H. W. Bush]] de [[1989]]**, como'l cuarentenu primer Presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1989. El Presidente de la Corte Suprema William Rehnquist alministró'l xuramentu del cargu.

## Ver tamién
* George H. W. Bush

## Referencies

## Enllaces esternos

* Video of Bush's Inaugural Address from C-Span (via YouTube) (n'inglés)
* New York Times coverage of the 1989 inauguration (n'inglés)
Invistidura presidencial de Bill Clinton en 1993

**La [[invistidura presidencial d'Estaos Xuníos|invistidura presidencial]] de [[Bill Clinton]] de 1993**, como'l cuarentenu segundu Presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1993 nel Capitoliu, Washington D. C., el Presidente de la Corte Suprema William Rehnquist alministró'l xuramentu del cargu. Depués de la ceremonia actuaron Bob Dylan, Fleetwood Mac y Barry Manilow nun conciertu frente al Linconl Memorial.

## Ver tamién
* Bill Clinton

## Referencies

## Enllaces esternos
* Video of Clinton's First Inaugural Address from C-SPAN (via YouTube) (n'inglés)
* New York Times coverage of the 1993 inauguration (n'inglés)
Invistidura presidencial de Bill Clinton en 1997

La **[[Invistidura presidencial d'Estaos Xuníos|Invistidura presidencial]] de [[Bill Clinton]] de 1997**, foi'l segundu mandatu de Clinton y el cuarentenu segundu presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 1997, el Presidente de la Corte Suprema William Rehnquist alministró'l xuramentu del cargu, a les 12:05 PM.

## Referencies

## Enllaces esternos

*Video of Clinton's Second Inaugural Address from Hulu.com
Investidura presidencial de George W. Bush en 2001

La **[[Investidura presidencial d'Estaos Xuníos|investidura presidencial]] de [[George W. Bush]] de [[2001]]**, como'l cuarentenu tercer **presidente de los Estaos Xuníos** tuvo llugar el 20 de xineru de 2001; el Presidente de la Corte Suprema William Rehnquist alministró'l xuramentu de la oficina a les 12:01 PM.

Na viéspora de la investidura hubo una celebración pa los autores d'América entamada por Laura Bush nes Fíes de la Revolución Americana nel Constitution Hall. Wayne Newton, Brooks & Dunn y Ricky Martin formaron parte de la investidura como entretenimientu.

Miles de manifestantes asistieron a la ceremonia inaugural en Washington, DC pa protestar poles polítiques de Bush y los resultaos de la eleición presidencial de los EE.XX. 2000. Cuatro protestantes fueron arrestaos y la limusina de Bush viose afeutada por una pelota de tenis y un güevu tiráu del ensame mientres el desfile inaugural. Calcúlase que 300&nbsp;000 persones asistieron a la ceremonia de toma de xuramentu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Video of Bush's First Inaugural Address from C-SPAN (via YouTube) (n'inglés)
* Sites for news coverage of the 2001 inauguration (n'inglés)
Investidura presidencial de George W. Bush en 2005

La **[[Inauguraciones presidenciales d'Estaos Xuníos|investidura presidencial]] de [[George W. Bush]] de [[2005]]**, foi'l so segundu mandatu como cuarentenu tercer presidente de los Estaos Xuníos tuvo llugar el 20 de xineru de 2005. Presidente de la Corte Suprema William Rehnquist alministró'l xuramentu del cargu. L'asistencia a la investidura informóse que foi alredor de 100.000, 300,000, or 400,000.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Video of Bush's Second Inaugural Address from hulu.com (n'inglés)
* Sites for news coverage of the 2005 inauguration (n'inglés)
José María Avilés

**José María Avilés**  Integrante del Gobiernu Provisional qu'en 1859 declarar en rebelión n'Ecuador, y que depunxo al entós presidente Francisco Robles.

Avilés asumió'l cargu de Xefe de la Xunta, que los sos otros dos miembros fueron Pacíficu Chiriboga y Manuel Gómez de la Torre, el 1 de mayu de 1859.

Foi depuestu'l 25 de mayu del mesmu añu, apenes 24 díes dempués, por otru triunviratu conformáu por Gabriel García Moreno, Jerónimo Carrión y Pacíficu Chiriboga.

## Referencies

## Enllaces esternos
Investidura presidencial de Franklin D. Roosevelt en 1941

La **Invistidura presidencial de [[Franklin D. Roosevelt]] en 1941** foi realizada 20 de xineru nel pórticu del Capitoliu. Foi primer y última vegada qu'un Presidente de los Estaos Xuníos foi inauguráu pa un tercer mandatu,antes de la Ventena Segunda Enmienda a la Constitución de los Estaos Xuníos aceptóse. Este foi tamién, posiblemente, la primer inauguración que se rexistren na película en color. La película foi fecha pola Alministración Nacional de la Mocedá. 

El Roosevelts entamó una receición pa dellos miles de visitantes na Casa Blanca más tarde esi día.

## Referencies

## Enllaces esternos

* 1941 inauguration sources (n'inglés)
* Official 1941 Presidential Inaugural Medal (n'inglés)
* 1941 inauguration badges  (n'inglés)
Investidura presidencial de Franklin D. Roosevelt en 1937

La **invistidura presidencial de [[Franklin D. Roosevelt]] en 1937**, foi segunda como presidente de los Estaos Xuníos y John Nance Garner como'l so Vicepresidente foi la primera que va tener llugar el 20 de xineru como pola 20 ª Enmienda de la constitución de los Estaos Xuníos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Investidura presidencial de Franklin D. Roosevelt en 1933

La Invistidura presidencial de Franklin D. Roosevelt en 1933, foi la primera de cuatro invistiduras presidenciales que tuvieron llugar el sábadu 4 de marzu de 1933. Esta foi la postrera en celebrase'l 4 de marzu, so los términos de la Ventena Enmienda a la Constitución de los Estaos Xuníos, toles inauguraciones tuvieron llugar el 20 de xineru. Dempués de ser juramentado, Roosevelt convertir nel trentenu segundu Presidente de los Estaos Xuníos.

La celebración tuvo llugar nun cercu demócrata, la aplastante victoria de Roosevelt contra Herbert Hoover del partíu republicanu nes eleiciones presidenciales de 1932 dexó a la nación nes garres de la Gran Depresión, el discursu inaugural del el nuevu presidente esperar con gran anticipación. El discursu presidencial de Rooosevelt espublizar a nivel nacional en delles redes de radiu, el discursu foi escucháu por decenes de millones d'estauxunidenses, col fin de sentar les bases pa Roosevelt y los esfuercios urxentes pa responder a la crisis.

## Referencies

## Enllaces esternos

*1933 inauguration sources (n'inglés)
*1937 inauguration sources (n'inglés)
*1941 inauguration sources (n'inglés)
*1935 inauguration sources (n'inglés)
*Official 1941 Presidential Inaugural Medal (n'inglés)
*1941 inauguration badges  (n'inglés)
Conseyu Nacional de Gobiernu 1955-1959

El **[[Conseyu Nacional de Gobiernu]]** que gobernó Uruguái nel periodu **1955 - 1959** resultó electu nos comicios de payares de 1954. 

## Composición Acordies con establecer na [[Constitución d'Uruguái de 1952|Constitución de 1952]], taba integráu por nueve Conseyeros:
* una mayoría colorada de seis Conseyeros pertenecientes a la Llista 15: Luis Batlle Berres, Alberto Fermín Zubiría, Arturo Lezama, Carlos L. Fischer, Justino Zavala Muniz y Zoilo Chelle;
* y trés más pola minoría blanca: Luis Alberto d'Herrera (Herrerismo), Ramón Viña (Herrerismo) y Daniel Fernández Crespo ( Movimientu Popular Nacionalista).

Los cuatro primeros presidieron socesivamente esti Conseyu Nacional de Gobiernu.

## Gabinete ministerial
El gabinete integrar na so totalidá con ministros de la llista 15 del Partíu Coloráu.

## Referencies
Conseyu Nacional de Gobiernu 1959-1963

El **[[Conseyu Nacional de Gobiernu]]** que gobernó Uruguái nel periodu **1959 - 1963** resultó electu nes eleiciones de payares de 1958. Trátase d'una instancia histórica: depués de más de 10 décades de supremacía colorada, ganaba'l Partíu Nacional. Por esti motivu, suelse conocer a esti gobiernu como **"el primer colexáu blancu"**.

## Composición Acordies con establecer na [[Constitución d'Uruguái de 1952|Constitución de 1952]], taba integráu por nueve Conseyeros:
* una mayoría blanca de seis Conseyeros pertenecientes al Herrerismo-Ruralismo: Martín Recaredo Echegoyen, Benito Nardone (famosu comentarista radial de CX 4 Radiu Rural), Eduardo Víctor Haedo, Faustino Harrison, Justo Alonso y Pedro Zabalza Arrospide;
* y trés más pola minoría colorada, dos d'ellos pertenecientes a la Llista 15: Manuel Rodríguez Correa (quien finó en 1961, siendo sustituyíu nel cargu por Héctor Grauert) y Ledo Arroyo Torres, y unu pola Llista 14, César Batlle Pacheco.

Los cuatro primeros presidieron sucesivamente'l cuerpu.

## Obra de gobiernu Trabayosa xera esperába-y al primer colexáu de mayoría blanca. Magar nel Parllamentu'l Partíu Nacional tenía una amplia mayoría de 17 senadores y 54 diputaos, les divisiones internes yeren feroces, con innumberables reñedielles ente'l bloque ferreru-ruralista y la [[Unión Blanca Democrática]], rival interna derrotada por pocos votos nes eleiciones. Al interior del bloque ferreru-ruralista les coses tampoco yeren sencielles. Y la oposición colorada yera cerrisca yá dende l'entamu, cola recordada esclamación de la senadora [[Alba Roballo]]: ''a los blancos, nin un vasu d'agua''. El Parllamentu realizó 50 interpelaciones al equipu de gobiernu nel cursu de 4 años.

Pa cuelmu de males, esti gobiernu colexáu inexperiente tuvo que face-y frente a les llenes nel añu 1959, lo cual motivó que decretaren midíes puestes de seguridá.

El modelu políticu d'Uruguái, basáu nel estatismu y la sustitución d'importaciones, taba escosu. Apuró efectuar una reforma monetaria y cambiaria, llabor del ministru de Facienda Juan Eduardo Azzini.

De gran relevancia foi l'actuación del ministru de Ganadería, Carlos V. Puig, quien tamién llegó a ocupar interinamente la cartera del Interior.

Pela so parte, el ministru d'Obres Públiques Luis Giannattasio realizó importantes obres d'infraestructura y vialidad.

## Gabinete ministerial
A pesar de les múltiples dificultaes (incluyendo interpelaciones constantes), el gabinete ministerial tuvo una gran estabilidá na so integración.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Historia d'Uruguái por Walter Rela: 1931-1967
* Los blancos al poder
Conseyu Nacional de Gobiernu 1963-1967

El **[[Conseyu Nacional de Gobiernu]]** que gobernó Uruguái nel periodu **1963 - 1967** resultó electu nes eleiciones de payares de 1962. 

Como siguió'l Partíu Nacional per segunda vegada consecutiva nel gobiernu tres la so histórica victoria eleutoral en 1958, soler llamar **"el segundu colexáu blancu"**.

## Composición Acordies con establecer na [[Constitución d'Uruguái de 1952|Constitución de 1952]], el CNG taba integráu por nueve Conseyeros:
* una mayoría blanca de seis Conseyeros pertenecientes a la Unión Blanca Democrática: Daniel Fernández Crespo (quien fina en 1964, siendo sustituyíu por Alfredo Puig Spangenberg), Luis Giannattasio (el mesmu fina en 1965, siendo sustituyíu por Alejandro Zorrilla de San Martín), Washington Beltrán Mullin, Alberto Héber Usher, Carlos María Penadés y Héctor Lorenzo y Losada;
* y trés más pola minoría colorada, dos d'ellos pertenecientes a la Llista 15: Alberto Abdala (en sustitución del renunciante Luis Batlle Berres) y Amílcar Vasconcellos, y unu pola Unión Colorada Batllista, Óscar Gestido. 

Presidieron sucesivamente'l cuerpu: Daniel Fernández Crespo, Luis Giannattasio, Washington Beltrán Mullin y Alberto Héber Usher.

## Actividá de gobiernu
La composición de la mayoría gobernante, en realidá fuera frutu d'alcuerdos preelectorales; y nun tardaríen en manifestase fuertes desavenencies ente los miembros del CNG. Fueron frecuentes les votaciones estremaes nel so senu.

El segundu colexáu blancu tuvo una dura xera en materia económico, con amenaces d'inflación y estancamientu; dellos titulares rotaron pola cartera de Facienda. Tamién tuvieron de faer frente a los entamos d'una esguilada d'estremismu que s'afondaría a fines de los años 1960: los primeros atentaos a manes de la guerrilla urbana de los Tupamaros, y una interna militar con un silenciosu ascensu de militares con idees golpistes, como'l xeneral Mario Aguerrondo (que'l so ascensu foi aguantáu pol Presidente del CNG Washington Beltrán Mullin). Empezar a aplicar l'institutu de les midíes puestes de seguridá.

El sistema de gobiernu colexáu terminó desprestixáu pola so inoperancia. Llueu se fadríen realidá propuestes de reforma constitucional, que s'afiguraríen nel plebiscitu realizáu en simultánea coles eleiciones de 1966, tres el cual entraría en vixencia la nueva Constitución que restauró'l sistema de presidencia unipersonal.

## Gabinete ministerial
Integrar na so totalidá por militantes del Herrerismo y UBD del Partíu Nacional

## Referencies

## Enllaces esternos
* Los blancos al poder
Investidura presidencial de Herbert Hoover en 1929

La **[[Invistidura presidencial d'Estaos Xuníos|Invistidura presidencial]] de [[Herbert Hoover]] en 1929** realizóse'l 4 de marzu de 1939, marcando asina l'entamu del so mandatu como'l trentenu primer Presidente de los Estaos Xuníos. El presidente de la Corte Suprema de los Estaos Xuníos y ex-presidente William H. Taft alministró'l xuramentu del cargu de Presidente de los Estaos Xuníos. Esta foi la primer vegada qu'una invistidura presidencial grabar en soníu pa los noticiarios. Tamién foi la segunda vegada qu'un ex-presidente alministra'l xuramentu del cargu a un nuevu presidente.

## Referencies

## Enllaces esternos
Investidura presidencial de Calvin Coolidge en 1925

La invistidura presindencial de Calvin Coolidge, tuvo llugar el 4 de marzu de 1925. Marca l'entamu del so segundu mandatu como'l trentenu presidente de los Estaos Xuníos. El presidente del Tribunal Supremu y ex-presidente William H. Taft alministró'l xuramentu del cargu. Foi la primer vegada que la inauguración foi tresmitida na radio a nivel nacional

Pocu dempués de la so eleición, el vicepresidente electu Charles G. Dawes unvió una carta insultante al presidente Coolidge onde lu informaba de que nun asistiría a xuntes de gabinete, lo que lu enoxar y el Presidente, dio en atacar públicamente a tol Senáu d'Estaos Xuníos. La inauguración del vicepresidente celebrar na Sala del Senáu nesos díes, y el Vicepresidente con un discursu inaugural al cargu de tol mundu primero que fora de la plataforma na que'l Presidente tome'l xuramentu. Dawes fixo un encesu discuro a media hora d'encetar la denuncia de les normes del Senáu, y el sistema d'antigüedá y de munches otres coses que los senadores querdríen.

La celebración de Coolidge apenes se menta nes noticies a otru día.

## Ver tamién
*Invistidura presidencial de Calvin Coolidge en 1923
## Referencies

## Enllaces esternos
John Evans Atta Mills

**John Evans Atta Mills**  foi un profesor y políticu ghanianu. 

Foi presidente del país dende'l 7 de xineru de 2009 hasta'l so fallecimientu. Enantes, de 1997 a 2001 foi vicepresidente mientres parte del mandatu de Jerry John Rawlings. Yera miembru del Congresu Nacional Democráticu.

Atta Mills ganó les eleiciones presidenciales frente a Nana Akufo-Addo, del Nuevu Partíu Patrióticu, per un estrechu marxe de mediu puntu y so acusaciones de fraude. Sicasí los observadores internacionales certificaron la validez de los comicios. El 23 de xineru formó un nuevu gobiernu formáu nun 40% con muyeres.

Finó'l 24 de xunetu de 2012 a los 68 años d'edá, víctima de cáncer de traquea, mesmu que-y foi diagnosticáu en Houston, Texas apenes trés selmanes antes de la so muerte.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Biografía n'español per Fundación CIDOB.
Francisco Andrade Marín

**Francisco Higinio Andrade Marín y Ribadeneira**  foi un políticu ecuatorianu, encargáu del poder executivu del país ente'l 6 de marzu y el 1 d'agostu de 1912, amás d'alcalde de Quitu en cuatro causes.

Padre de Carlos Andrade Marín, Luciano Andrade Marín y Miguel Andrade Marín.

## Vida política

### Alcaldíes
Foi electu alcalde de Quitu en cuatro causes: 1878, 1888, 1892 y 1905, nuna dómina na que'l periodu del burgomaestre yera d'apenes un añu y empezaba el 1 de xineru pa terminar el 31 d'avientu. La primer vegada que llegó al sillón del Cabildru construyó un camín carrozable ente Quito y el pueblu de La Madalena, donando pa ello parte de los sos terrenes nes cais Guayaquil y Ambato, onde hasta güei s'atopa una plazoleta dende la que partía la vía. 

Na so segunda alcaldía participó na ereición del Monumentu a Sucre na plaza de Santu Domingu; interesó al Cabildru na necesidá d'un tranvía pa la ciudá; y construyó un camín privativu pa ganáu ente Chimbacalle y la Plaza del Teatru, pasando por La Tola. Nel so segundu periodu abrió la cai Mejía, ente Guayaquil y Flores, llogrando pa ello la donación de los terrenes que pertenecíen al güertu del conventu de San Agustín; tamién rellenó la quebrada onde güei s'atopa la Plaza Marín (La Marín), sector que recibió tal nome nel so honor.

Na so última ocasión al frente del Conceyu Municipal desenvolvió quiciabes la más emblemática de les sos obres: la canalización y rellenu de la quebrada de Xerusalén (o de los Gallinazos), por onde güei escurre'l bulevar 24 de Mayu; amás construyó la Plaza Victoria nel sector de San Roque y decretó la construcción d'un mercáu al norte de la ciudá, güei conocíu como Mercáu de Santa Clara.

### Encargu del Poder
Depués del golpe del 5 de marzu de 1912, que quitó la vida al xeneral Julio Andrade Rodríguez y obligó a arrenunciar al Gobiernu de Carlos Freile Zaldumbide, Francisco Andrade Marín, entós presidente de la Cámara de Diputaos, recibió del xeneral Leónidas Plaza Gutiérrez la misión de conducir los destinos de la República. Freile Zaldumbide, ensin calter pa encarar les circunstancies, se aprestó a arrenunciar pa dempués de pocos díes protestar ante los fechos peracabaos, ente que Andrade Marín, toráu ante la voluntá de Plaza Gutiérrez, fíxose cargu del Executivu en nome d'una Constitución que nun esistía, pa trespasala dempués de pocos meses al xeneral Plaza.

Mientres el so iencargo trató de preparar les xornaes eleutorales que se celebraron ensin nengún entusiasmu, porque de mano conocióse que l'únicu candidatu trunfante sería'l xeneral Leónidas Plaza, como lo foi n'efeutu, por cuenta de los votos y emplegaos en trance de defender los sos cargos burocráticos y de militares de rápidos ascensos. Axuntáu'l Congresu en 1912, Andrade Marín lleó un mensaxe en que se refería largamente a los acontecimientos de marzu, el mesmu día Andrade Marín prefirió dexar les riendes del Gobiernu al presidente del Senáu Alfredo Baquerizo Moreno.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Pérez Pimentel, Rodolfo: Diccionariu enciclopédicu del Ecuador – Francisco Andrade Marín 

.