Lapsana communis

***Lapsana*** ye un xéneru monotípicu de plantes yerbácees perteneciente a la familia Asteraceae. La so única especie: *[[Lapsana communis]]*. Ye nativa d'Europa onde crez en campos esclariaos, secos o húmedos y especialmente ente cultivos de ceberes.

## Carauterístiques
Ye una planta yerbácea qu'algama los 50-150 cm d'altor con tarmos erectos y glabros. Les fueyes tán estremaes tando la parte terminal cordada colos márxenes dentaos. Les flores son de color mariellu y prodúcense en recímanos terminales laxos con 8-10 flores cada unu. Los frutos son estriaos.

## Distribución y hábitat
Esta planta ye orixinaria de les zones templaes d'Eurasia. Estendióse a otros llugares del planeta y considérase una especie invasora n'Australia, Chile, Nueva Zelanda y partes d'América del Norte.

Atopar a veres de les ciudaes y pueblos, quiciabes como muerte d'antiguos cultivos. Crez de cutiu en cantu de los caminos y carreteres y gústa-y crecer xunto a los murios de cases y ruines, pero tamién la atopa dientro de los montes. Prefier suelos ricos en nitratos.

## Propiedaes
Ye una planta utilizada como alimentu y como medicina dende tiempos bien antiguos. Les fueyes tienres son comestibles tanto crudes como cocinaes. Pueden faese salteaes, en tortiella, fervíes o en quiche. Cuando son crudes, les fueyes tienen un sabor un pocu picante que recuerda al rábanu. Como hortoliza, esta planta yera una fonte d'alimentu pa los humanos dende tiempos prehistóricos. Cultivar na antigua Roma y describióse por Marcu Terencio Varrón. Pal cultivu d'esta planta hai qu'evitar suelos demasiáu ácidos y llugares con demasiada solombra.

"Yerba de los pechos", l'estrañu nome vulgar d'esta planta, provién de les sos aplicaciones melecinales, pos tien propiedaes antisépticas y antiinflamatorias, siendo un remediu eficaz pa curar firíes. D'antiguo utilizábase pa tratar les pequeñes llagues o resquiebros qu'apaecen nos tetos de les muyeres, sobremanera mientres la lactancia.

Según el tratáu Teoría de les signaturas, bien utilizáu polos prauticantes de la medicina herbal tradicional, cada planta presenta signos evidentes de les sos propiedaes melecinales. Asina s'afirmaba que los brotos d'esta planta paecen el tetu de la mama d'una muyer.

El so zusmiu utilizóse nel sanamientu de firíes de difícil cicatricación.

## Taxonomía
*Lapsana communis* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 2: 811. 1753.
;Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Lapsana communis* (Fam. Compositae) y taxones infraespecíficos: n=7.: 2n=16.

;Variedaes:
*Lapsana communis* ye l'únicu miembru del xéneru *Lapsana*. Tien delles subespecies:
* *Lapsana communis* subsp. *communis*. Todea Europa templada menos el sureste. Planta añal.
* *Lapsana communis* subsp. *adenophora* (Boiss.) Rech.f. Sureste d'Europa.
* *Lapsana communis* subsp. *alpina* (Boiss. & Balansa) P.D.Sell. Crimea.
* *Lapsana communis* subsp. *grandiflora* (M. Bieb.) P.D.Sell. Suroeste de Àsia.
* *Lapsana communis* subsp. *Entemedia* (M. Bieb.) Hayek. Suroeste de Àsia, sureste d'Europa. Planta perenne.
* *Lapsana communis* subsp. *pisidica* (Boiss. & Heldr.) Rech.f. Grecia.

;Sinonimia:
* *Lapsana encrespa* Willd., Sp. Pl. 3: 1624. 1804
* *Lapsana communis var. encrespa* (Willd.) Pers., Syn. Pl. 2:???. 1807
* *Lapsana pubescens* Hornem., Hort. Bot. Hafn., Suppl.: 91. 1819
* *Lapsana communis subsp. pubescens* (Hornem.) Arcang., Comp. Fl. Ital.: 411. 1882
* *Lapsana communis var. pubescens* (Hornem.) DC.
* *Lapsana sylvatica* Wallr., Beitr. Bot.: 137?. 1844
* *Lapsana communis var. glandulosopilosa* Schur, Enum. Pl. Transsilv.: 355. 1866
* *Lapsana communis var. glandulosa* Freyn in Verh. K.K. Zool.-Bot. Gues. Wien 27: 363. 1878
* *Lapsana glandulosa* (Freyn) Klokov, Viznačn. Rostlin URSR: 583. 1950
* *Lapsana cancellata* Borbás in Österr. Bot. Z. 43: 69. 1893
* *Lapsana olympica* Candargy in Bull. Soc. Bot. France 44: 147. 1897
* *Lapsana cappadocica Bornm. in Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 89: 392. 1944
* *Lapsana communis var. glandulosa* [[Wierzb.]]
* *Lapsana communis var. hirsuta* [[Peterm.]]
* *Lapsana sonchifolia'' Gilib., Fl. Lit. Inch. 1: 243. 1782, nom. inval.

## Galería

Archivu:Lapsana_communis_3299.JPG|Anacortes Community Forest Lands
Archivu:Lapsana_communis_002.JPG
Ficheru:Lapsana_communis_003.JPG
Ficheru:Lapsana_communis_3305.JPG|Anacortes Community Forest Lands
Archivu:Lapsana_communis_3307.JPG|Anacortes Community Forest Lands
Archivu:Lapsana communis flowerhead2.jpg
Archivu:Lapsana communis flowerhead1.jpg


## Referencies

## Enllaces esternos