Antonio Arango Valdés

**Ramón Antonio Arango Valdés** (Cuideiru, 1837 - Pravia, 1859) foi un escritor asturianu d'estilu románticu.

## Biografía
Nació, en Cuideiru, el 15 de marzu de 1837 y morrió, en Pravia, el 28 de payares de 1859, con tan solo ventidós años. El llugar de nacencia d'Antonio Arango foi oxetu d'una polémica ente Juan Bance Conde y Agustín Bravo. El primeru escribió, en 1895, na parte dedicada a Pravia dientro de *Asturies* de Bellmunt y Canella que "vivió y morrió pravianu". Pasaos cinco años, en 1900, al editase la seición de Cuideiru, a cargu del segundu, ésti da muestres del malestar que-y causó l'afirmación de Bances al calificala de "notable egoísmu". 

Antonio Arango foi'l segundu fíu de Vicente Arango Valdés y Meré, orixinariu de Sandamías, onde tenía la so casa solariega, y vecín de Pravia, y de Ramona Albuerne, natural de Cuideiru, que morrió n'ochobre de 1837, a los siete meses de la nacencia del poeta. La primer fía del matrimoniu, nacida en Cuideiru, el 3 de marzu de 1833, foi María de la Concepción Celedonia Arango Valdés Albuerne, que dio nome a la fonte que ta xunto a la Colexata de Pravia, la "fonte de doña Concha", porque ta adosada a la paré de lo que foi la so finca. 

Estudió na Universidá d'Uviéu, onde se llicenció en derechu civil y canónicu, l'equivalente a los estudios secundarios. A empiezos de 1858, treslladóse a Madrid p'acabar los estudios de lleis ya introducise nos ambientes lliterarios, onde s'atopa y trabaya col so amigu Evaristo Escalera, nel diariu *[[La Iberia (España)|La Iberia]]*. Meses dempués, gravemente enfermu de tuberculosis, torna a Pravia, onde fina al poco tiempu. Foi soterráu nel panteón familiar del antiguu campusantu de Pravia.

## Obra
A los diecisiete años, en 1854, empieza la so carrera lliteraria, mientres la qu'utiliza n'ocasiones el seudónimu de *Simbad el Marín*, cola publicación de poemes, cuentos, crítiques y cróniques de costumes en dellos periódicos de la dómina. Mientres la so etapa universitaria ye cofundador, col mentáu Evaristo Escalera y Gonzalo Castañón de *La Tradición, selmanariu de lliteratura* y collabora en *L'Iviernu**.* Tamién escribe en ''Revista de Asturias'' , *La centinela d'Asturies* y el selmanariu *El Nalón, "*órganu d'espresión estética del arrezagáu romanticismu asturianu". 

Gran parte de la obra d'Antonio Arango apaez esvalixada, pos, nes numberoses revistes y periódicos que vieron la lluz n'Asturies nesa dómina. En redol a elles surde un grupu d'escritores, ente los que s'atopen Antonio Cuervo Castrillón, Micaela de Silva, Nicolás Caunedo, Robustiana Armiño, José M.ª Albuerne, Antonio García del Canto, Timoteo García del Real, Emilia Mijares y el mesmu Antonio Arango. 

En 1859, el mesmu añu de la so muerte, publica *Ayes perdíos* y *Sollutos de l'alma*. 

Álvaro Ruiz de la Peña considerar unu de los trés meyores poetes románticos asturianos, xunto a Ceferino Suárez Bravo y Miguel Menéndez Arango y el mentáu Juan Bances Conde, escribe: "Poeta facilísimo, periodista de méritu, espíritu lliberal y nuevu de grandes aliendos, que la muerte tan respetuosa colos mentecatos, arrampuñónos cuando toos teníamos puestes nél fundaes y llexítimes esperances."

## Referencies

## Enllaces esternos
* na Biblioteca Virtual del Principáu d'Asturies.