Albert Abraham Michelson

**Albert Abraham Michelson**  foi un físicu, conocíu polos sos trabayos alrodiu de la velocidá de la lluz. Recibió'l Premiu Nobel de Física en 1907.

## Biografía
A los 17 años entró na Academia Naval de los Estaos Xuníos n'Annapolis, Maryland, onde aprendió más sobre más de la ciencia que del arte marítimu. Llogró'l grau d'oficial en 1873 y emprestó servicios como instructor científicu y lliteral na Academia ente 1875 y 1878. Interesóse yá dende esa dómina al problema de tratar de determinar la velocidá de la lluz. Tres dos años d'estudios n'Europa, dexó l'Armada en 1881. En 1883 aceptó una plaza de profesor de Física na *Case School of Applied Science* de Cleveland y proyeutó ellí un interferómetru ameyoráu.

En 1892 Michelson, tres el so pasu como profesor de Física pola Clark University de Worcester, Massachusetts, dende 1889, foi Xefe del Departamentu de Física de la nueva Universidá de Chicago, cargu nel que permaneció hasta que se xubiló en 1929. En 1907 convirtióse nel primer norteamericanu que llogró'l premiu Nobel de Física. Ente 1923 y 1927 foi presidente de l'Academia Nacional de Ciencies.

Morrió'l 9 de mayu de 1931 en Pasadena, California.

## La velocidá de la lluz
### El monte Wilson, 1926
En 1906, E. B. Rosa y N. E. Dorsey del *National Bureau of Standards*, utilizaron un nuevu métodu llétricu y llograron un valor de la velocidá de la lluz de 299.781±10&nbsp;km/s. A pesar de que, como se demostró más p'alantre, esta resultancia taba fuertemente condicionada pola inseguridá nes carauterístiques de los materiales llétricos de la dómina, esta midida empecipió un enclín a la midida de valores a la baxa.

A partir de 1920, Michelson empezó a planiar una midida *definitiva* dende l'Observatoriu de Monte Wilson, usando una llinia de midida hasta la Lookout Mountain, un visu relevante na cresta meridional del monte San Antonio (*Old Baldy*), a unes 22 milles de distancia.

En 1922, el Coast and Geodetic Survey empecipió dos años d'aballadores midíes de la llinia de tierra usando cintes d'aceru invar, recién descubiertu. Col llargor de la llinia de tierra determinada en 1924, les midíes lleváronse a cabu nos dos años siguientes, llogrando'l valor publicáu de 299.796±4&nbsp;km/s.

Esta famosa midida viose perxudicada por dellos problemes, unu de los más importantes foi la escuridá producida pol fumu de les quemes forestales, que causó que la imaxe del espeyu quedara desenfocada. Tamién ye probable que l'heroicu llabor del *Geodetic Survey*, con un error que s'envalora en menos d'una millonésima, quedara comprometíu por una descolocación de los puntos de referencia debíu al terremotu de Santa Barbara, California, ente'l 29 de xunu de 1925 (d'una magnitú envalorada de 6'3 na escala de Richter).

### Michelson, Pease & Pearson, [[1932]]
El periodu que siguió a 1927 produxo nueves midíes de la velocidá de la lluz per aciu nuevos dispositivos electro-ópticos, toos sustancialmente inferiores al valor de Michelson en 1926.

Michelson dedicóse a facer más midíes, pero esta vegada nun tubu de vacíu pa evitar la dificultá d'interpretar imáxenes influyíes polos efeutos atmosféricos. En 1930 empecipió una collaboración con Francis G. Pease y Fred Pearson pa llevar a cabu una midida nun tubu de 1,6&nbsp;km en Pasadena, California. Michelson morrió cuando namái se realizaren 36 de les 233 series de midíes, yá que dempués l'esperimentu viose atrabancáu pola inestabilidá xeolóxica y por problemes de condensación; llegóse al valor de 299.774±11&nbsp;km/s, coherente colos valores electro-ópticos prevalentes, que se publicó póstumamente en 1935.

## [[Interferometría]]
En 1887 collaboró col so colega Edward Williams Morley nel desarrollu del güei famosu esperimentu de Michelson y Morley sobre'l movimientu relativu esperáu ente la Tierra y l'éter, l'hipotéticu mediu nel que se suponía que viaxara la lluz, que llevó a resultaos nules. Ye práuticamente seguro qu'Albert Einstein yera conocedor del trabayu; lo qu'ayudó enforma a aceptar la teoría de la relatividá.

Michelson creó tamién un interferómetru pa midir con gran precisión el llargor del metru basándose nos llonxitúes d'onda d'una de les llinies espectrales d'un gas afitando asina un patrón de midida universal.

**Intereses**:

Foi nomáu y presentáu como un personaxe principal nun capítulu de la serie western d'Estaos Xuníos Bonanza, más específicamente nel episodiu númberu 26 de la tercer temporada, tituláu **Mira a les estrelles**.

## Referencies

## Enllaces esternos