Eugenio IV

**Eugenio IV** (Venecia, República de Venecia, 4 de marzu de 1383 - Roma, Estaos Pontificios, 23 de febreru de 1447), papa nᵘ 207 de la Ilesia católica de 1431 a 1447.

## Primeros años de vida
De nome **Gabriele Condulmer**, nació en Venecia, nel senu d'una familia de mercaderes adineraos. 

Distribuyó 20.000 ducaos a los probes y dando el llombu al mundu entró nel monesteriu agustiniano de San Jorge na so ciudá natal. 

Yá na Orde de los Canónigos Regulares de San Agustín surdió como una figura prominente mientres el pontificáu del so tíu, el Papa Gregorio XII, quien lo nomó obispu de Siena, lo que provocó la repulsa de la clase política de la ciudá, contraria al nomamientu d'un obispu estranxeru de 24 años. Condulmer arrenunció al puestu, convirtiéndose entós nel tesoreru papal del so tíu, Cardenal de San Marcos y San Clemente (Basíliques dambes), y depués cardenal de la Basílica de Santa María en Trastevere.

## Papáu
Foi-y de muncha utilidá al Papa Martín V, lo que lo llevó a ser rápido escoyíu como'l so socesor. Foi coronáu en Roma el 11 de marzu de 1431. Antes de la so eleición robló un alcuerdu por escritu colos cardenales, nel cual comprometíase a distribuyi-yos la metá de les ganancies de la Ilesia y, en adición, prometió consulta-yos sobremanera tipu de cuestiones d'importancia, tanto espirituales como temporales.

Los tiempos yeren difíciles: El movimientu conciliarista, que proclamaba que'l Conceyu yera cimeru al Papa, topar nel so apoxéu. La insuficiencia de les reformes intentaes pol Conceyu de Constanza aumentaren el malestar y la insatisfaición. Los husitas amosábense victoriosos y irreductibles. Munchos esperaben la solución d'estos males del Conceyu de Basilea, convocáu por Martín V poco primero de morrer. Dende'l primeru hasta l'últimu día del so pontificáu, Eugenio tendría frente a sí un Conceyu antipapal. El conflictu yera inevitable.

### Conflictu cola familia Colonna
Eugenio siguió nel tronu cola simple rutina de la vida monástica, dando bien bon exemplu pola so austeridá y verdadera piedá. Amás de ser un acérrimo opositor al nepotismu.

Al tomar la Siella Papal, les midíes violentes en contra de les numberoses rellaciones establecíes colos Colonna pol so predecesor, el papa Martín V (Otón de Colonna), llevar a tener una seria confrontación con esta poderosa familia de Roma. La confrontación nun duró enforma, y entamóse una paz en virtú de la cual los Colonna rindiríen los sos castiellos y pagaríen una indemnización.

En Roma, los enemigos del papa fomentaben una revolución en mayu de 1434. Eugenio, amarutáu de monxu, escapó pol Tíber escontra Ostia, dende onde los amigables florentinos lleváron-y a los so ciudá y recibiéronlu con una ovación. Moró nel conventu dominicanu de Santa María Novella. 

Unvió a Vitelleschi, militante obispu de Recanati, pa restaurar l'orde nos Estaos Pontificios.

Mientres la so estancia na capital toscana, Eugenio consagró la formosa catedral, apocayá terminada por Brunelleschi.

### Eugenio IV y el Conceyu de Basilea
Pero'l fechu de mayor importancia nel pontificáu d'Eugenio foi la gran llucha ente'l papa y el Conceyu de Basilea, parte del históricu movimientu Conciliar. El 23 de xunetu de 1431, el so legáu dio apertura al conceyu, que fuera convocáu por Martín V, pero, al nun confiar nos sos propósitos y al reparar la poca asistencia, el Papa redactó una bulda'l 18 d'avientu de 1431, eslleiendo asina'l conceyu y convocando a otru por que se axuntara en Boloña 18 meses dempués. El conceyu fixo frente a estes espresiones prematures de prerrogativa papal. Nesto teníen el sofitu de tolos poderes seculares, y el 15 de febreru de 1432 reafitaron la doctrina galicana de la superioridá del Conceyu sobre'l Papa. 

L'autoridá del Conceyu yera dafechu subversiva de la constitución divina de la ilesia. Al abolir toles fontes de los recursos papales y acutar de toa forma posible les prerrogativas, trataben d'amenorgar el poder del Pontífiz a una mera solombra.

Eugenio publicó'l 18 de setiembre una bulda na que treslladaba'l conceyu a Ferrara. Pero'l conceyu declaró inválida esa bulda y amenació con deponer al papa. Ante esa evidente amuesa d'hostilidá, los líderes meyor dispuestos (como los cardenales Cesarini y Cusa) abandonáronlos y fueron a Ferrara, onde s'axuntó'l Conceyu.

En 1435, por aciu la bulda papal Sicut Dudum, el papa Eugenio IV manda a llibertar a los esclavos qu'acepten ser bautizaos nes Islles Canaries.

El 25 de xunu de 1439, el menguáu conventículo de Basilea pronunció'l so deposición. Eugenio yera acusáu de conducta herética respectu al Conceyu xeneral. Los sos integrantes, agora amenorgaos a un cardenal y once obispo, escoyeron a una antipapa, el duque Amadéu de Saboya: Felix V.

Mentanto en Ferrara, el 5 de xunetu de 1439 dábase'l **Decretu d'Unión cola ilesia Oriental**, lo qu'aumentó enforma'l prestíu papal. La unión colos griegos foi siguida pola de los armenios, el 22 de payares, la de los jacobitas en 1443 y de los nestorianos en 1445. Tres una enllargada y dramática llucha, llogró finalmente la victoria: El Conceyu de Florencia proclamó'l primáu universal del Romanu Pontífiz. Eugenio tuvo'l consuelu de ver a tol mundu cristianu, siquier en teoría, obediente a la Santa Sede.

Protexó les congregaciones de benedictinos reformaos de S. Justina de Padua y S. Benitu de Valladolid, secundando les reformes de los dominicos, franciscanos y agustinos. Arrodiar de santos: S. Francisca Romana, S. Antonio de Florencia y S. Juan de Capistrano. Amás, Eugenio fomentó la Reconquista española. 

Foi unu de los primeros impulsores del movimientu renacentista. Llamó xunto a sigo a los artistes más pernomaos d'Italia y entá del estranxeru como Fra Anxélicu, Pisanello, Foucquet, Donatello y Ghiberti.

En 1441, a pidimientu del arzobispu de Burdeos, el Papa Eugenio IV creaba un *Studium Generale* (teoloxía, derechu, medicina y artes), so l'autoridá de Pey Berland, que va ser l'orixe de la Universidá de Burdeos.

Eugenio IV fixo una entrada victoriosa en Roma'l 28 de setiembre de 1443 dempués d'un exiliu de cuasi diez años.

El restu de los sos años dedicar a ameyorar la murnia condición de Roma y a consolidar la so autoridá espiritual ente les naciones d'Europa.

Tien l'innegable méritu d'haber infligido al conciliarismo un golpe del que yá non se repunxo. Por eso paez atináu'l xuiciu de P. Moncelle: «Un papa a quien la hestoria puede cuntar ente los más grandes» (DTC, V,1496). 

Finó en Roma'l 23 de febreru de 1447.

## Eugenio IV na lliteratura
Les profecíes de San Malaquías referir a esti papa como *Lente Cælestina* (Lloba celestina) y recueyen que, antes del so pontificáu, foi obispu de Siena, en que'l so escudu d'armes figura una lloba.

## Na cultura popular
N'ochobre de 2016 Eugenio foi interpretáu pol actor David Bamber na primer temporada de la miniserie ****.

## Referencies

## Enllaces esternos