Xeografía de Filipines

**[[Filipines]]** constitúin un archipiélagu de 7.107 islles que suman un total d'unos 300.000 km² de tierra. La mayor d'estes islles ye Luzón, con un total de 105.000 km² aproximao. Prosiguir Mindanao, con 94.600 km². L'archipiélagu atopar a unos 800 km del continente asiáticu y allúgase ente Borneo y Taiwán.

## Situación y llendes
L'Archipiélagu filipín ye un grupu de delles islles asitiáu na parte más septentrional del gran archipiélagu asiáticu, ente los 4º 40´ y 20º 3´de llatitú Norte; ente los 116º 40´y 126º 34´de llargor Esti del meridianu de Greenwich.
Puntos estremos baxu control del Gobiernu Filipín son los reflexaos nel siguiente cuadru:

La islla de Thitu ye la quinta más grande de les Islles Spratly, archipiélagu apostáu por Brunéi, República de China, República Popular de China, Filipines, Malasia y Vietnam.

Rodéanlo pel norte y pel oeste'l mar de la China Meridional, pel este l'Océanu Pacíficu, y pel sur el mar de Célebes.
Dende les tierres estremes del noroeste hasta les mariñes de la República Popular China hai una distancia de 630 km. La islla más próxima al norte ye la islla de Formosa, al este les Islles Paláu, al sureste l'archipiélagu de les Moluques, al sur la islla Célebes, al suroeste Borneo, y al oeste la Conchinchina en Vietnam.

Los mares que lu arredolen son bien fondos; non lloñe de les sos mariñes orientales, el Pacíficu algama de 4.000 a 6.000 metros de fondura; el mar de Joló, ente Mindanao y Joló, afonda más de 5.000. 
Estes islles enllazar col archipiélagu asiáticu por trés distintos estrechos, llenos d'islles, y de poca fondura:
* Nel norte de Borneo poles islles de de la Paragua y de Balábac.
* Nel noroeste de Borneo pol archipiélagu de Joló: Sitangkai.
* Nel noroeste de Célebes poles islla de Sanguir (Sarangani) y Balut. 

### Archipiélagu asiáticu

Tol Archipiélagu Filipín pertenez a la mesma rexón xeográfica que Borneo, Sumatra, Java y demás islles del archipiélagu asiáticu y por consiguiente a Asia, y non a Oceanía. Basta reparar l'analoxía que tien la situación de la rexón d'Insulindia con rellación al Asia, cola qu'al respective de l'América ufierten les Antilles; aquelles llinden los mares interiores de China y de la Plataforma de la Sonda, estes los interiores tamién del Golfu de Méxicu y mar Caribe, bañando respeutivamente unos y otros les mariñes asiátiques y americanes.

La conocida como placa de la Sonda ye considerada la parte sureste de la placa Euroasiática ya inclúi el mar de la China Meridional, el mar de Andamán, les partes del sur de Viet Nam y Tailandia xunto con Malasia y les islles de Borneo, Sumatra, Java, parte de Célebes n'Indonesia y sísmicamente les Islles Filipines occidentales, tratar de la placa Filipina.

### Islles que formen l'archipiélagu

L'archipiélagu de les islles Filipines tien 7.107 islles tando estremáu nes siguientes partes o rexones: 

* Luzón ya islles allegantes, asitiáu al norte, qu'abarca les islles de Luzón, Mindoro, Marinduque, Masbate y les Batanes;
** Islles principales axacentes a Luzón.
* Visayas ya islles axacentes, alcontráu nel centru del archipiélagu, nel que destaquen les islles de Palawan, Panay, Negros, Cebú, Bohol, Leyte y Samar
** Paragua, Dumarán y Balábac ya islles axacentes a elles.
* Mindanao ya islles axacentes, asitiáu al sur, qu'entiende Mindanao y el archipiélagu de Joló, compuestu principalmente poles islla de Basilán, Sulu y Tawi-Tawi.
** Archipiélagu de Joló.

### Islles principales

## Topografía

Les islles son d'orixe volcánicu, formando parte del Aniellu de Fueu del Pacíficu, y son na so mayoría montascoses. El puntu más altu del país ye'l picu del monte Apo en Mindanao. El segundu puntu más alto atopa en Luzon nel Monte Pulag.

Nel país hai munchos volcanes activos, la erupción más recién ye la del Pinatubo en Luzón en 1991. El Monte Mayón ye otru de los volcanes activos y tien el conu más perfectamente formáu del mundu. Mayon tien una violenta hestoria de 47 erupciones dende 1616 y tarrezse llueu otra erupción esforcia El volcán Taal, tamién allugáu en Luzón, ye unu de los Volcanes de la Década.

Les islles típicamente tienen llanures costeres estreches y numberoses rápides corrientes d'agua. Hai poques llanures amplies o ríos navegables. El ríu más llargu ye'l ríu Cagayán o ríu Grande de Cagayán nel norte de Luzón, con un llargor de 354 quilómetros. En Mindanao, el ríu más llargu ye'l ríu Grande de Mindanao o ríu Mindanao que drena Maguindanao y otres partes nel centru-oeste de Mindanao. El ríu Agusan drena l'este de Mindanao.

La mayor parte de les islles solíen tar cubiertes pola selva tropical. Sicasí, baltar illegal amenorgó la cobertoria forestal a menos del 10% de la superficie total.

## Vexetación

Nel monte pluvial destaca la caoba filipina (Shorea), una gran variedá d'epifitas y saprófitas.
Hai numberoses coníferes, los bambús en trupos manches, y munches especies de palmeres que la so área de dstribución algama los dos mil metros d'altitú, ente un tupiu conxuntu de felechos, lianas y vistoses flores; en Mindanao, crez tamién l'ocalitos, típicu exemplu de la flora austral.
Nes veres, destaquen los mestos festones, los cocoteros y los manglares.
Los arrozales dacuando cultivaos en pimpanes terraces artificiales, asoceder en pequeñes parceles y alternen colos plantíos que tienen otra estructura más compacta.

## Ver tamién
*Xeografía d'Asia
*Sureste d'Asia

## Referencies