Juan Bautista Egusquiza

**Juan Bautista Luis Egusquiza Isasi**  foi un militar y presidente de Paraguái ente 1894 y 1898.

## La so vida
Nació na ciudá d'Asunción el 25 d'agostu de 1845. Los sos padres fueron el señor Camilo Egusquiza y la señora Isabel Isasi. Los Egusquiza vienen de Guipúzcoa, País Vascu, y el significáu del apellíu ye: “Refalfio” o "llugar onde hai enforma sol". L'apellíu de la so madre, Isasi, ye orixinariu d'Eibar (un conceyu de Guipúzcoa, asitiáu dende'l sieglu XV), significa “retamal” o “llugar de retamas”. 

Estudió na provincia arxentina d'Entre Ríos nel Colexu Nacional de Concepción del Uruguay, un importante institutu fundáu pol Xeneral Justo José de Urquiza. Ésti foi quiciabes, unu de los trampolinos que más tarde lo alzó a la gloria. Nesta institución tuvo como condiscípulo al xeneral y más tarde gobernante arxentín, el tucumano Julio Argentino Roca.

Tuvo casáu con doña Casiana Isasi. Corría poles sos venes sangre vasca, qu'heredaba de dambes cañes familiares, siendo asina, dempués de Uriarte, el segundu mandatariu paraguayu con esa descendencia. Lamentablemente dicir nesa dómina que'l calter de Egusquiza escarecía de gracia, amás de popularidá y de carisma. Volvió al Paraguái nel mesmu mes de la ocupación estranxera, xunto a Benigno Ferreira, José Segundo y Juan José Decoud, Jovellanos, Juan Bautista Gill y otros.

## Carrera militar
Foi un militar de vasta cultura. Mientres la so carrera de militar foi subteniente, teniente, y capitán nel exércitu arxentín. Siguió nes files siendo teniente coronel y el 5 de mayu de 1890 pasó a desempeñar la Comandancia Militar de les Misiones. N'agostu de 1891 foi promovíu a coronel y el 14 d'agostu pero de 1892 foi xubíu a xeneral de brigada.

## El so gobiernu
Foi presidente de la República dende'l 25 de payares de 1894 al 25 de payares de 1898. Secundáu por Facundo Insfrán na vicepresidencia, el so primer gabinete tuvo formáu totalmente por civiles, integrar Agustín Cañete, Benjamín Aceval y Guillermo de los Ríos, en Facienda; Ángel María Martínez y Rufino Mazó, n'Interior; Rufino Mazó y José Mateo Collar, en Xusticia, Cultu ya Instrucción Pública; Emilio Aceval, en Guerra y Marina; y Héctor Velázquez y José Segundo Decoud, en Rellaciones Esteriores.

Mientres el so gobiernu, Juan Sinforiano Bogarín foi nomáu obispu de Paraguái; introduciéronse los coches d'arriendu; fundóse la Escuela d'Agricultura, que tuvo dirixida por Moisés Bertoni; fundóse l'Institutu Paraguayu. Dende'l Gobiernu, Eguzquiza defendió la pacificación política del país, cola participación nel gobiernu d'homes de les diverses corrientes polítiques; creáronse delles llocalidaes (Ayolas, Irala y Hernandarias); creóse la Escuela Normal de Maestros y de Maestres; creóse la Caxa de Conversión; la Guardia Nacional; reabrióse la Facultá de Medicina; etc.

El xeneral Egusquiza, dio una marcada importancia a la educación, ésti foi un signu positivo y almirable que pudo apreciase mientres el so gobiernu. Nesi campu, unviar al nuevu abogáu ya historiador Blas Garay a Europa en calter de secretariu de llegación n'Inglaterra, Francia y España. Nesti últimu país, nel Archivu de les Indies de Sevilla, estudió fondamente, los derechos de Paraguái sobre'l Chaco, que la so soberanía apostar con Bolivia. Fulgencio R. Moreno foi secretariu rentado de la Cámara de Diputaos; el Dr. César Gondra, ministru residente nel Uruguái; don Gregorio Benítes, tuvo en Fiscalía Xeneral del Estáu.

Confió-y la direición de la Escuela Normal de Maestres, a la célebre docente barrereña Adela Speratti, y la de la Escuela Normal de Maestros a Francisco Tapia. El 25 d'ochobre de 1897 dispúnxose la organización de la Escuela d'Agricultura y Granxa Modelu. El 1 de mayu d'esi mesmu añu asumió la Superintendencia d'Instrucción Pública don Enrique Solano López y el 4 d'abril de 1898, como miembru del Conseyu Cimeru d'Educación, el diputáu don Fulgencio R. Moreno. Aportaron al rectoráu de la Universidá los Doctores Federico Jordán, Pedro P. Peña y don Héctor Velázquez. 

L'Estáu impulsó la enseñanza de les belles artes, les funciones d'ópera y reconoció el funcionamientu del Institutu Paraguayu, que foi fundáu'l 10 de xunetu de 1895. Apaecieron los diarios “El Cívicu”, “La Prensa” y “La Nación”, amás de la Revista del Institutu Paraguayu” y la Revista Mensual”.

## Trayeutoria política
Fízose cargu del ministeriu del Interior de febreru a marzu y d'ochobre a payares de 1891 y del 17 de xineru al 17 d'abril de 1894, asina tamién, foi ministru de Guerra y Marina mientres el gobiernu del presidente Juan Gualberto González, cargu qu'ocupó hasta'l 17 d'abril de 1894. D'esta manera Egusquiza tuvo'l so aprendizaxe políticu. 

## Egusquiza y el ''egusquicismo''
El egusquicismo foi un sector formáu polos grandes y más fieles siguidores del Presidente, yera'l grupu d'opinión política más influyente nesi tiempu y nun-y foi dificultosu consiguir el sofitu del Partíu Nacional Republicanu pa impulsar la candidatura presidencial de les sos adeptos: Emilio Aceval y Héctor Carvallo. La dupla “egusquicista” foi electa pol Colexu Eleutoral. La so firma topar na acta fundacional de la ANR, el 11 de setiembre de 1887. Pero la so actuación nun foi sobresaliente sinón hasta la represión del movimientu lliberal del 18 d'ochobre de 1891. Recuérdase qu'hasta'l 19 d'agostu de 1900, fecha en que foi electu vicepresidente 2º de la comisión directiva, nun s'apoderó de funciones partidaries. Robló namái dos manifiestos, a pesar de que nengún tuvo calter políticu, n'abril y xunu de 1894. Lo que fixera Egusquiza p'aguiyar al Comité Popular Egusquicista” o a los periodistes de “El Progresu” nun foi demasiáu nin pocu, asina d'ambiguu.

Finó'l 24 d'agostu de 1902, en víspores del so cumpleaños, siendo senador, y por llei rindiéronse-y tolos honores oficiales correspondientes.



## Referencies

## Enllaces esternos