Raj Kapoor

**Raj Kapoor**  consagráu actor, cantante, direutor y productor indiu de películes de Bollywood.

## Carrera
Raj Kapoor empezó como asistente de Kidar Sharma y en 1935, con siete años, apaeció per primer vegada en películes con *[[Inquilab]]*. El so mayor ésitu viéno-y dempués con *[[Neel Kamal]]* (1947) de Kidar Sharma. En 1948, con 24 años, estableció'l so propiu estudiu, R. K. Films, convirtiéndose nel direutor productor más nuevu de la so xeneración. La so primer película como productor *[[Aag]]* foi una de les munches que fizo cola actriz Nargis, con quien se-y rellacionó sentimentalmente. Al añu siguiente con ella y Dilip Kumar protagonizó *[[Andaz]]* de Mehboob Khan, la película más taquillera de la so dómina..

La so carrera como actor-productor-direutor siguió de 1949 a 1985, con películes como *[[Barsaat]]* (1949), *[[Awaara]]* (1951), *[[Shri 420]]* (1955), *[[Chori Chori]]* (1956) o *[[Sangam]]* (1964).

Tres el fracasu en taquilla de *[[Mera Naam Joker]]* (Llámome Joker), que lu llevó más de seis años, produció y coprotagonizó col so fíu mayor Randhir Kapoor *[[Kal Aaj Aur Kal]]* (1971) y más tarde col so segundu fíu Rishi Kapoor *[[Bobby]]* (1973) que nun tuvo bien bona acoyida pero foi'l debú de la famosa actriz Dimple Kapadia. Dimple vistía bikinis, daqué abondo raru en películes indies. A finales de los años 1970 y nos 1980, Kapoor nun actuó en munches películes y dedicóse más a dirixir y producir películes centraes sobremanera en personaxes femeninos como *[[Satyam Shivam Sundaram]]* (1978), *[[Prem Rog]]* (1982) o *[[Ram Teri Ganga Maili]]* (1985).

Actuó per última vegada en *[[Vakil Babu]]* (1982) col so hermanu pequeñu Shashi y nel telefilme británicu *[[Kim]]* de 1984.

Raj Kapoor sufría un acusáu asma nos sos últimos años y morrió con 63 años en 1988 por entueyos rellacionaos por esta patoloxía cuando rodaba la so última película *[[Henna (filme)|Henna]]* que terminó'l so fíu Randhir Kapoor.

## Legáu

Raj Kapoor yera aclamáu por públicu y crítica, quien lo comparaba como'l "Charlie Chaplin del cine indiu. Y les sos películes non yá fueron ésitos n'India, sinón tamién n'África, Oriente Mediu, l'antigua Xunión Soviética, China y el sureste asiáticu.

Munches de les sos películes teníen un marcáu tonu patrióticu :*[[Aag]]*, *[[Shri 420]]* o *[[Jis Desh Men Ganga Behti Hai]]* (*Nel país onde flúi'l Ganges*) celebraben la independencia de la India, y animaben a la xente a ser patriótica. En*[[Shri 420]]*, apaecía'l siguiente cantar:

:*Mera joota hai Japani*
:*Ye pataloon Inglistani*
:*Sar pe lal topi Roosi*
:*Phir bhi dil hai Hindustani*

:Los mios zapatos son xaponeses
:Estos pantalones, ingleses
:El sombreru coloráu de la mio cabeza, rusu :Pero'l
mio corazón sigue siendo indiu.

Esti cantar sigue siendo bien popular y usóse n'otres películes y eventos.

Amás de ser un gran cineasta, munches de los cantares qu'encargó pa les sos películes, fueron grandes ésitu y empericotió a direutores musicales como directors Shankar-Jaikishan o al lletrista Hasrat Jaipuri. Tamién yera famosu'l so estilu visual, emplegaba llamatives composiciones visuales, ellaboraos platós y llumes dramáticos pa ambientar les escenes cola música. Gracies a él, actores y actrices como Nimmi, Dimple Kapadia o Mandakini, o los sos fíos Rishi y Rajiv, consigueron trunfar.Unu de los sos meyores años.

## Vida privada

La famila Kapoor provién de lo que ye agora Faisalabad (antes Lyallpur) na provincia de Punjab de Paquistán. Raj Kapoor nació en Peshawar, na provincia noroccidental de lo que ye agora Paquistán. Punxéronlu 039;'Ranbirraj Kapoor* al nacer y yera el primoxénitu de cuatro fíos del actor [[Prithviraj Kapoor]] y la so esposa Smt. Ramsarni (Caña) Devi nee Mehra. Los sos hermanos pequeños, [[Shammi Kapoor]] y [[Shashi Kapoor]], tamién fueron actores; teníen una hermana Urmila Sial. En [[1946]], con 22 años, Raj Kapoor tuvo un matrimoniu alcordáu con Krishna Malhotra de [[Jabalpur]]. Krishna yera la fía del tíu maternu del so padre. Los hermanos d'ella, tamién yera actores, [[Premnath]] y [[Rajindernath]]. El fíu mayor de Raj y crisma nació al añu siguiente del so matrimoniu y la so segunda fía un añu dempués, en [[1948]], el segundu fíu [[Rishi Kapoor]] en [[1952]], y la so segunda fía Reema en [[1956]]. El so fíu más pequeñu, [[Rajiv Kapoor]] en [[1962]]. [[Randhir Kapoor]], [[Rishi Kapoor]] y [[Rajiv Kapoor]] tuvieron acomuñaos a la industria cinematográfica india, Ritu Kapoor-Nanda, ye una empresaria qu'ostenta'l récor de vender 17000 pólices nun solu día.

Raj Kapoor tuvo tamién un llargu romance cola actriz [[Nargis Dutt]] nos años 1950. La pareya protagonizó delles películes xuntos como [[Awaara]] y [[Shri 420]].

Les sos nietes [[Karisma Kapoor]] y [[Kareena Kapoor]], fíes de [[Randhir Kapoor]] y la so muyer [[Babita]], son tamién famoses actrices.

== Asociaciones con otros artistes ==
=== [[Shankar Jaikishan]] ===
* [[Shankar Jaikishan]], direutor musical.




* [[Barsaat]] (1949)
* [[Aah]] (1953)
* [[Awaara]] (1951)
* [[Boot Polish]] (1954)


* [[Shree 420]] (1955)
* [[Chori Chori]] (1956)
* [[Anari]] (1959)
* [[Kanhaiya]] (1959)
* [[Main Nashe Men Hoon]] (1959)


* [[Jis Desh Men Ganga Behti Hai]] (1960)
* [[Aashiq]] (1962)
* [[Ek Dil Sao Afsane]] (1963)
* [[Sangam]] (1964)
* [[Teesri Kasam]] (1966)


* [[Around the World]] (1967)
* [[Diwana]] (1967)
* [[Sapnon Ka Saudagar]] (1968)
* [[Mera Naam Joker]] (1970)



=== [[Nargis]] ===
* [[Nargis]], actriz



* [[Aag]] (1948)
* [[Andaz]] (1949)
* [[Barsaat]] (1949)
* [[Pyaar]] (1950)


* [[Jan Pahchan]] (1950)
* [[Awaara]] (1951)
* Amber (1952)
* [[Anhonee]] (1952)


* [[Ashiana]] (1952)
* [[Bewafa]] (1952)
* [[Aah]] (1953)
* [[Paapi]] (1953)


* *Dhoon* (1953)
* [[Shree 420]] (1955)
* [[Chori Chori]] (1956)
* [[Jagte Raho]] (1956)


=== [[Mukesh]] ===
Mukesh, cantante

== Premios, honores y reconocencies ==
=== [[Filmfare Awards]] ===
Raj Kapoor Kumar tuvo nomáu 16 vegaes
[https://archive.today/20120709023301/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/368739.cms]
* 1985 - *'Ganador** meyor película por ''[[Ram Teri Ganga Maili]]''.
* 1985 - **Ganador** meyor direutor por ''[[Ram Teri Ganga Maili]]''.
* 1982 - **Ganador** meyor direutor por ''[[Prem Rog]]''.
* 1980 – Nomáu a meyor actor de repartu por ''[[Abdullah]]''.
* 1978 – Nomáu a meyor direutor por ''[[Satyam Shivam Sundaram]]''.
* 1973 – Nomáu a meyor direutor ''[[Bobby]]''.
* 1973 – Nomáu a meyor película por ''[[Bobby]]''.
* 1971 - **Ganador** meyor direutor por ''[[Mera Naam Joker]]''.
* 1971 – Nomáu a meyor película por ''[[Mera Naam Joker]]''.
* 1964 – Nomáu a meyor actor por ''[[Sangam]]''.
* 1964 - **Ganador** meyor direutor por ''[[Sangam]]''.
* 1964 – Nomáu a meyor película por ''[[Sangam]]''.
* 1961 - **Ganador** meyor actor por ''[[Jis Desh Mein Ganga Behti Hai]]''.
* 1959 - **Ganador*' meyor actor por *Anari*.
* 1958 - Nomáu a major actor por *Phir Subhah Hogi*.
* 1956 – Nomáu a major actor por *Jagte Raho*.

=== Honores y reconocencies nacionales ===
* "Premiu Nacional" de cinematografía poles sos contribiciones al [[Cine indiu]]. [http://www.hindu.com/2005/07/01/stories/2005070106120200.htm] 
* 1971, [[Padma Bhushan]], el tercer premiu cívicu más importante de la India, concedíu pol gobirno hindú. 
* 1987, [[Dadasaheb Phalke Award]], premiu hindú cinemáticu más importante 
* 2001, Meyor direutor del Mileniu "Best Director of the Millennium" de [[Hero Honda]]-Stardust [https://www.webcitation.org/query?id=1256488091845348&url=www.geocities.com/anisharaja/fonda-stardust.html]
* 2002, "Showman of the Millennium" de Star Screen Awards[https://web.archive.org/web/20070814233801/http://www.radiosargam.com/features/events/screen2002.htm]

=== Honores y reconocencies internacionales ===
* Nomáu en 1953 al Grand Prix del [[Festival de Cannes]] por *Awaara*
* 1955, concediéron-y un premiu honoríficu en [[Teḥrán]]. [https://web.archive.org/web/20080516234953/http://upperstall.com/films/shree420.html]
* Un Festival de Cine Raj Kapoor Film Festival, llevar a cabu nel so 75 aniversariu nel centru cultural de Rusia'l 17 de xineru de 2000. [https://web.archive.org/web/20070712154226/http://www.russian-centre-mumbai.org/history.htm]
* Na 55 edición del Festival de Cannes del 16 al 26 de mayu de 2002, hubo una retrospectica a Raj Kapoor Retrospective como tributu. [https://web.archive.org/web/20061123083808/http://amb-inde.fr/PIC/Pic_Bi_Rel.html] [https://web.archive.org/web/20080211043649/http://www.tourismofindia.com/nl/newsletter_vol3.htm]
* De febreru a abril de 2004, El centru de Centre [[George Pompidou]] en [[París]] dedicó un festival a delles grandes personalidaes del cine indiu: Raj Kapoor, [[Guru Dutt]], [[Mehboob Khan]], [[Bimal Roy]] y [[V. Shantaram]]. [https://web.archive.org/web/20061123083808/http://amb-inde.fr/PIC/Pic_Bi_Rel.html]

== Filmografía escoyida ==
=== Actor ===
* *Kim* (1984)
* *Vakil Babu* (1982)
* *Abdullah* (1980)
* *Dharam Karam* (1975) – tamién productor
* *Mera Naam Joker* (1970)
* *Teesri Kasam* (1966)
* *Sangam* (1964)
* *Jis Desh Men Ganga Behti Hai* (1960)
* *Chhalia* (1960)
* *Main Nashe Men Hoon* (1959)
* *Chori Chori* (1956)
* *Jagte Raho* (1956)
* *Shree 420* (1955)
* *Aah* (1953)
* *Awaara* (1951)
* *Pyaar* (1950)
* *Sargam* (1950)
* *Andaz* (1949)
* *Barsaat* (1949)
* *Aag* (1948)
* *Aag Ka Sola* (1940)
* *Kal Aaj Aur Kal* (?)
* *Gopi Chand Jasoos* (?)
* *Around The World in 8 Dollars* (?)
* *Do Jasoos* (1975)

=== Direutor ===
* *Ram Teri Ganga Maili* (1985)
* *Prem Rog* (1982)
* *Satyam Shivam Sundaram* (1978)
* *Bobby* (1973)
* *Mera Naam Joker* (1970)
* *Sangam (filme)* (1964)
* *Shree 420* (1955)
* *Awaara* (1951)
* *Barsaat* (1949)
* *Aag* (1948)

== Referencies ==

* Rajadhyaksha, Ashish; Willemen, Paul. *Encyclopedia of Indian Cinema*. London: British Film Institute; New Delhi: [[Oxford University Press]], 1994.
* Kishore, Valicha. *The Moving Image''. Hyderabad: Orient Longman, 1988.

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
* http://www.cs.wisc.edu/~navin/india/songs/isongs/indexes/starring/raj_kapoor.html