open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valira

El **ríu Valira** ye un curtiu ríu pirenaicu, un afluente del Segre pola so derecha que vertebra la hidroloxía del Principáu d'Andorra. Baña la mayor parte d'esti país, sacante la solana d'Andorra que s'atopa na aguada del ríu Ariège. El ríu naz nel Circ dels Pessons, na parroquia d'Encamp (Andorra) y percuerre el país de norte a sur, desaguando nel ríu Segre una vegada superada La Seu d'Urgell (Lleida, España).

El **Valira** tien la forma d'una *Y*. Los brazos cimeros taríen representaos pel llamáu ríu **Valira del Norte** y el **Valira d'Oriente**. Dambos xúnense na población d'Escaldes-Engordany, a partir de la cual el ríu toma'l nome de **Gran Valira**.

## Valira del Norte
**Valira del Norte** (*Valira del Nord*, en catalán) recibe tamién les denominaciones de *Valira de la Massana*, *de Ordino* o *ribera de Ordino*.

Tien la so nacencia nos llagos de Tristaina, al noroeste d'Andorra, al pie del picu del mesmu nome. N'efectuando'l so cursu una curva, la so corriente flúi nun percorríu aproximao diagonal dende'l noroeste hasta'l centru de dichu territoriu, travesando les poblaciones d'El Serrat, Les Salines, Llorts, Arans, La Cortinada, Ansalonga, Ordino, La Massana, Anyós y Engordany.

Recibe como principales afluentes les agües de los ríos Sorteny y Arinsal.

## Valira d'Oriente
**Valira d'Oriente** (*Valira d'Orient*, en catalán) recibe tamién les denominaciones de *Valira de Encamp*, *de Canillo* o *de Soldeu*.

Tien la so nacencia nel circu dels Pessons, al nordeste d'Andorra, cerca de la población de Grau Roig. La so corriente flúi travesando les poblaciones de Soldeu, El Tarter, L'Aldosa, El Vilar, Canillo, Molleres, Les Bons, Encamp y Escaldes.

Recibe como principal afluente les agües del ríu Madriu.

## Gran Valira
**Gran Valira** ye'l nome que pasa a tomar el ríu Valira dempués de que les agües del Valira del Norte y el Valira d'Oriente xunir na llocalidá d'Escaldes-Engordany (Andorra).

A partir de dichu llugar, el cursu del **Gran Valira** traviesa les poblaciones d'Andorra la Vieya, Santa Coloma, La Margineda, Aixovall y Santuyano de Loria, siendo práuticamente coincidente col de la carretera nacional que conduz a España.

Casi na frontera con España, recibe pola so esquierda les agües del so principal afluente, el ríu Runer.

## Fauna
Nel ríu Valira y los sos múltiples afluentes, llagos y estanques conviven especies como la trucha fario, la trucha asalmonada y la llondra, ente otres variedaes faunístiques.

## Referencies

## Enllaces esternos
Comapedrosa

El **Comapedrosa**, escritu tamién **Coma Pedrosa**, ye'l picu más altu del Principáu d'Andorra. Ta alcontráu nel noroeste d'esti pequeñu país y tien una altitú de 2942 msnm. El pueblu más cercanu ye Arinsal, na parroquia de La Massana.

Ye popular ente los alpinistes, el so ascensu ye téunicamente senciellu, anque cansosu. Dende Arinsal hasta Camp de Refuge (650 m de xubida) considérase moderáu ente que los postreros 862 m considérense difíciles. Nes fasteres atopen dellos llagos de monte, especialmente los Llagos de Baiau, que s'atopen na fasteres occidentales.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Web oficial del Parque natural de los valles del Comapedrosa 
* Trekking n'Andorra Coma Pedrosa
* Webcam Pic de Comapedrosa
Sant Julià de Lòria

**Sant Julià de Lòria** ye la más meridional de los siete parroquies del Principáu d'Andorra. Llenda al norte cola parroquia d'Andorra la Vieya; al nordeste cola parroquia d'Escaldes-Engordany; y al oeste, sur y este con España. Esplegar nuna altitú entendida ente los 850 y 2600 metros.

## Xeografía
Ta formada pola villa de San Julià de Lòria y seis cuartos rurales (en catalán, *quarts*) o subdivisiones parroquiales: Bixessarri, Fontaneda, Auvinyà, Juberri, Nagol, y Certers, amás d'otros grupos de población como Aixovall, Aixirivall y Llumeneres, cuntando con una población total de casi 9.000 habitantes.

La villa de Santuyano de Loria ye una población en plena espansión, que'l so nucleu urbanu desenvuélvese alredor de la vera del ríu Valira.

## Patrimoniu
Los sos curiosos artísticos más importantes componer de la Casa Comunal (sede del gobiernu municipal), la ilesia románica dedicada a Santuyano de Loria y a San Germán, el cascu antiguu de la población y tien una fuerte zona comercial con grandes superficies asitiaes al sur, diendo escontra la frontera española, estos son Centre Comercial, Sant Eloi y Punt de Trobada.

## Hermanancies
*  Calonge, España.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Parroquia o común de Santuyano de Loria (en catalán)
La Massana

**La Massana** ye una de les siete parroquies qu'integren el Principáu d'Andorra.

## Xeografía
Asítiase nel noroeste del país y cubre una superficie de 65 km².

La parroquia ta formada por siete cuartos rurales o entidaes menores esistentes en delles parroquies: l'Aldosa, Anyós, Arinsal, Erts, Pal, Sispony y La Massana, que ye la capital de la parroquia. Tien tamién seis pequeños nucleos urbanos: el Pujol del Piu, Escàs, els Plans, el Mas de Ribafeta, Xixerella y el Pui.

Los ríos más importantes de La Massana son el Valira del Norte, el ríu de Pal, el ríu de Arinsal y el ríu de Montaner. Los llagos (el de les Truites, els Forcats, Montmantell y el Negre), los montes de pinos y abetos y los picos más altos del país (el Comapedrosa -2.942 metros-, el Medecorba, el Racoferd, el Pic del Plá de l'Estany y el Sanfons) formen parte tamién de la xeografía d'espacios naturales d'esta parroquia.

La llocalidá de La Massana cuenta con 3000 habitantes,
atopar a 1230 msnm y ye la capital parroquial. Asítiase a apenes cinco quilómetros d'Andorra la Vieya. Na parroquia de la Massana hai unos 10.000 habitantes.

## Economía
Magar casi nun caltién restos d'un pasáu dedicáu en exclusividad a l'agricultura y la ganadería, entá ye posible atopar cierta actividá ganadera y de cultivu de la pataca y el tabacu. Na actualidá l'actividá de los sos habitantes xira casi puramente en redol al sector terciariu (servicios), con una gran variedá d'establecimientos hosteleros, restoranes, instalaciones d'ociu y deportives. Caltién el conxuntu arquiteutónicu de Pal, típicu pueblu de monte pirenaicu (unu de los meyor calteníos).

## Patrimoniu
* Ilesia de San Ermengol, en L'Aldosa de La Massana.
* Ilesia de San Clemente, en Pal.
* Pont de Sant Antoni de la Grella.
* Muséu Casa Rull, en Sispony.
* Farga Rossell, en La Massana.

## Fiestes
Celebra la so Fiesta del Roser el segundu domingu del mes de xunetu y la so Fiesta Mayor el 15 d'agostu.

## Hermanancies
*  Bariloche, Arxentina.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Común de la Massana (en catalán)
* La Massana 
* Guía sobre La Massana (n'español)
Presidente del Gobiernu d'Andorra

El **presidente del Gobiernu del Principáu d'Andorra** () ye'l xefe de Gobiernu xefe del gobierno del país pirenaicu y quien propón les lleis al Conseyu Xeneral d'Andorra. El cargu foi creáu'l 8 de xineru de 1982 y, tres la carta magna de 1993, quedó totalmente normalizáu.

Acordies cola Constitución andorrana de 1993, los xefes d'Estáu son l'obispu d'Urgel y el presidente de la República Francesa. Estos copríncipes reinen y tienen importancia nes rellaciones esteriores, pero nun gobiernen.

## Llista

## Ver tamién
* Copríncipes d'Andorra
* Historia d'Andorra

## Referencies

## Enllaces esternos
Antoni Martí

**Antoni Martí Petit** , tamién conocíu como **Toni Martí**, foi un políticu andorranu, presidente del Gobiernu d'Andorra ente'l 12 de mayu de 2011, cuando ganó les eleiciones la coalición de centru-derecha que lideraba, Demócrates per Andorra y el 16 de mayu de 2019.

## Biografía
Martí Petit nació nel conceyu d'Escaldes-Engordany el 10 de payares de 1963. Cursó los estudios d'Arquiteutura na Universidá de Toulouse, en Francia. La so implicación na política empieza en 1994 col Partíu Lliberal d'Andorra (PLA), siendo unu de los sos fundadores, primero como parllamentariu, tomando decisiones revesoses como'l votu en contra de la Constitución y darréu como *"conseller xeneral"* hasta 1997, siendo reelixíu pa ocupar el cargu de nuevu en 2001. Ocupa esti cargu hasta 2003, cuando decide presentase a les eleiciones comunales, nes cualos ye escoyíu Cónsul Mayor d'Escaldes-Engordany.

Al mandu de la coalición de centru-derecha Demócrates per Andorra (DA) ganó les eleiciones de 2011 col 55% de los votos, y el 12 de mayu del mesmu añu convertir en Xefe de Gobiernu del principáu pirenaicu. En marzu de 2015 presentar a les eleiciones llogrando solo'l 37% de los votos, resultando reelixíu y gobernando en mayoría nuevamente con 15 de los 28 Consellers Generals, nuna de les llexislatures más polémiques de la historia del país, chiscada por numberosos escándalos.

## Referencies

## Enllaces esternos
Jaluit

**Jaluit** (en marxalés ***Jālwōj***, [tʲælʲo̯o͡etʲ] o ***Jālooj*** [tʲælʲe͡oː͡etʲ]) ye una atolón de 91 islles nel Océanu Pacíficu. Forma parte del distritu llexislativu de la cadena Ralik de les Islles Márxal. El so área terrestre de 11,34 km² pertenez mayormente a la islla homónima Jaluit. L'atolón enzarra nel so interior una llaguna de 690 km². A 220 km de distancia allúgase l'atolón Majuro.

Jaluit ye tamién área de conservación y zona Ramsar.
En 2011 la población perpasaba los 1500 habitantes.

## Historia
El primer avistamientu por europeos foi en 1803 pol buque mercante británicu *Rolla*. Ésti yera emplegáu pal tresporte de convictos de Gran Bretaña a Nueva Gales del Sur y nesta ocasión empobinábase a China por un cargamentu cuando avistó Jaluit.

L'Imperiu d'Alemaña atropó Jalauit xunto col restu de les Islles Márxal en 1884, estableciendo nél un puestu comercial.

Depués de la Primer Guerra Mundial, la islla convirtióse nuna parte del Imperiu de Xapón y foi sede de l'alministración xaponesa sobre les Islles Márxal. Los inmigrantes de Xapón sumaron varios cientos na década de 1930. Demientres la Segunda Guerra Mundial, la guarnición xaponesa taba compuesta por 2311 homes. La islla bombardeóla l'exércitu norteamericanu en cinco ocasiones de payares a avientu de 1943.

Depués de la Segunda Guerra Mundial, Estaos Xuníos tomó'l so control como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu dica la independencia de les Islles Márxal en 1986.

## Población
La mayor concentración poblacional de Jaluit ta na islla homónima, y concretamente nel estremu norte llamáu **Jabor**, con unos 1200 habitantes. Esti llugar ufre un hotel pequeñu, tiendes con alimentos básicos y una estación de serviciu. Jabor ye tamién base pa la pesca comercial y deportiva, onde s'arrienden embarcaciones a motor. El snorkel tamién se prautica. A poca distancia al sur tien l'aeropuertu de Jaluit.

Unos quilómetros al norte de Jabor, n'Imiej, alcuéntrense los escatafinos de la central llétrica, cuarteles, armes antiaérees y un santuariu sintoísta xaponeses.

## Educación
Hai varies Escueles d'Educación Primaria en Jaluit: Imiej, Imroj, Jabnoden, Jabor, Jaluit, Mejrirok y Narmej.

Hai tamién una Escuela d'Educación Secundaria con internáu qu'atiende los escolinos de Jaluit y de los atolones Ebon, Ailinglaplap, Namu, Kili, Namdrik y Jabat.

## Tresporte
L'Aeropuertu de Jaluit ta atendíu por *Air Marshall Islands*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Abergele

**Abergele** ye una comunidá y una ciudá mercáu del norte de Gales, ente los balnearios de Bae Colwyn y Y Rhyl, na autoridá unitaria de Conwy. El so distritu norte de Pensarn ta allugáu sobro'l mar d'Irlanda y ye conocíu pola so sablera. La estación de tren d'Abergele y Pensarn coneuta los dos balnearios. Ta asitiada a 202 quilómetros al norte de Cárdif y a 190 quilómetros de Londres. Nel añu 2011 la población yera de 6.047 habitantes, de los cualos 1.910 (31,6%) falaben galés y el 48% nacieren en Gales.

## Etimoloxía
El significáu el nome Abergele vien d*'aber*, la pallabra galesa para estuariu, desaguada o confluencia, y de Gele, el nome del ríu que traviesa la ciudá. Gele ye una forma dialeutal de *gelau*, que significa llanza, describiendo l'acción del ríu de partir la tierra.

## Historia
El 20 d'agostu de 1868, Abergele foi'l llugar d'un accidente ferroviariu, el más grave rexistráu hasta entós nel país, y que causó la muerte de 33 persones.

## Monumentos y llugares d'interés
Ente los edificios d'interés d'Abergele figura el castiellu de Gwyrich, construyíu en 1819 por Lloyd Hesketh Bamford-Hesketh.

## Referencies

## Enllaces esternos
10689 Pinillaalonso

**(10689) Pinillaalonso** ye un asteroide del cinchu principal d'asteroides.

## Descripción
(10689) Pinillaalonso ye un asteroide del cinchu principal d'asteroides. Descubriólu'l 28 de febreru de 1981 Schelte J. Bus nel Observatoriu de Siding y púnxo-y el nome n'honor a l'astrónoma uvieína Noemí Pinilla Alonso. Presenta una órbita que se carauteriza por una exa semigrande de 3,22 UA, una excentricidá de 0,08 y un enclín de 22,0° respeuto a la eclíptica.

## Artículos enllazaos

* Llista de planetes menores (10001-11000)
* Cinturón d'asteroides

## Referencies
Atolón de Namdrik

**Namorik** o **Namdrik** (en marxalés ***Nam̧dik*** [nʲæ͡ɑmˠ(ʌ͡ɛ)r̪ʲi͡ɯk]) ye un atolón coralín allugáu nel Océanu Pacíficu. Forma parte del distritru llexislativu de la cadena Ralik de les Islles Márxal. El so área terrestre ye de 2,8 km² y enzarra una llaguna de 8,4 km² d'estensión. Los atolones más cercanos a Namdrik son el de Jaluit a unos 145 km y el d'Ebon a 117 km.

L’atolón de Namdrik consta de dos islles namás. La más grande, que recibe’l nome de Namdrik, arrodia la llaguna dende’l sureste dica’l noreste ensin discontinuidá. Mientres, la más pequeña, llamada Matamat, enzarra la llaguna únicamente pela esquina noroeste. Dicha llaguna ta secándose y ta pesllada a embarcaciones.

## Historia
L'atolón de Namdrik foi descubiertu'l 15 d'avientu de 1792 pol capitán británicu Henry Bond, dándo-y el nome d'Islles de Baring. Posteriormente, pertenecieron a la corona española.

En 1884, l'atolón foi reclamáu pol Imperiu d'Alemaña xunto col restu de les Islles Márxal. Tres la Primer Guerra Mundial, la islla quedó baxo’l mandatu del Pacíficu Sur del Imperiu de Xapón. Col final de la Segunda Guerra Mundial, quedó baxo’l contro d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu hasta la independencia de les Islles Márxal.

La mayoría de los edificios funcionen con enerxía solar, anque hai xeneradores na islla. Por mor de la so torga pa entrar na llaguna, los barcos d'abastecimientu deben esperar pel llau del océanu pa que los pequeños barcos de Namdrik viaxen ente’l barcu y la costa pa cargar y descargar tolos bienes.

En payares de 2011 dos pescadores de Kiribati perdíos 33 díes al debalu pel océanu apaecieron con vida en Namdrik.

## Población
Namdrik ye l'atolón más pequeñu habitáu de les Islles Márxal. En 2011 la población constaba de 508 persones.

Una de les actividaes más productives ye’l cultivu de perles negres . Les perles tienen un altu valir, son fáciles de tresportar y nun son perecederes. El fechu de que la llaguna té enzarrada, ensin pasu a embarcaciones, permite que’l so agua seya prístino ya idóneu pal cultivu de les perles.

La comunicación col esterior, amás de por embarcaciones, faise tamién pela pista d'aterrizaxe qu'hai na fastera norte.

## Educación
Hai una Escuela d'Educación Primaria pública en Namdrik. Pa los estudios secundarios dependen del atolón de Jaluit.

## Referencies

## Enllaces esternos
Elisa Beni

**Elisa Beni Uzabal**  ye una periodista y escritora española. Con 23 años fízose cargu d'El Faro de Ceuta, convirtiéndose na direutora de periódicu más moza d'España.

Ye collaboradora habitual del programa de radio de Julia Otero n'Onda Cero, *[[Julia en la onda]],*. Tamién participa en programes de televisión como *[[Las Mañanas de Cuatro]]*, *[[Al rojo vivo (La Sexta)|Al Rojo Vivo]]*, *[[Más vale tarde]]*, *[[La Sexta noche]]* y *Madrid al Día* (Telemadrid).

## Obres
* - con Javier Gómez Bermúdez
*
*
*
*
*

## Referencies

## Enllaces esternos
El Convento (dixebra)

**El Convento** puede referise a:

* El Convento, entidá de población de la parroquia asturiana de Albandi, nel conceyu de Carreño.
* El Convento, la residencia oficial del Gobernador de Xibraltar.

## Referencies

## Enllaces esternos
IES Sánchez Lastra

L**'IES Sánchez Lastra** ye un institutu de Mieres (Asturies). Da clases d'Educación Secundaria Obligatoria y bachilleratu y siete cliclos formativos de grau mediu y otros siete de grau superior. 

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Bufones de Pría

Los **bufones de Pría** allúganse na llocalidá asturiana de Llames, na parroquia de Pría, nel conceyu de Llanes. Ye de l'agrupación de bufones más occidental de la mariña asturiana. Ta integráu dientro del Paisaxe Protexíu de la Mariña Oriental d'Asturies.

Un bufón ye una formación cárstica que consiste nun furu vertical formáu a pocos metros del cantu d'un cantil de roca caliar y que inferiormente comunica col mar. Cuando la marea xube y les foles baten con fuercia, espulsa escontra riba un remexu d'agua de mar pulverizada, lo que provoca un soníu característicu que ye lo que-y da'l nome de bufón. La columna d'agua pulverizada puede algamar más de 10 metros d'altor y el bufíu oirse a dellos quilómetros.

## Galería

File:Llames de Pria -20121102-00113.jpg|Bufón
File:Llames de Pria - 20121102-00145.jpg|Bufón espulsando agua pulverizada
File:18 BUFONES DE LLAMES DE PRIA 02NOV12.jpg|Bufón cuasi en reposu
File:19 BUFONES DE PRIA 02NOV12.jpg|Vista xeneral
File:29 BUFONES DE PRIA 02NOV12.jpg|Bufón y foles rompiendo nel cantil
File:Llanes-20121102-00132.jpg|Vista de los cantiles al pie de los bufones
File:Llanes-20121102-00133.jpg|Vista de los cantiles al pie de los bufones


## Ver tamién
* Bufadero
* Sablera de Gulpiyuri
* Bufones d'Arenuces
* Pría
* Villanueva de Pría

## Referencies
Premiu Entaína a escribir

El **Premiu Entaína a escribir** ye un concursu de microrrellatos improvisaos n'asturianu pa xente mozo convocáu dende la Selmana de les Lletres Asturianes de 2016 pola Direición Xeneral de Planificación Llingüística y Normalización y l'Institutu Asturianu de la Mocedá. El concursu vien celebrándose na Sala Borrón d'Uviéu (Asturies) y premia  al meyor rellatu creáu en venti minutos y tres d'una inspiración que se saca ente delles d'una bolsa. Ente los participantes del xuráu tuvieron escritores como Adolfo Camilo Díaz, Lourdes Álvarez, Esther Prieto, María Xosé Rodríguez o Laura Marcos.

## Referencies

## Enllaces esternos
El Requexón

La **Ciudá Deportiva** ***El Requexón*** ye'l centru d'entrenamientos del primer equipu del Real Uviéu y terrén de xuegu para tolos sos equipos inferiores, dende'l filial Vetusta pasando por toles demás categoríes (xuveniles, infantiles, cadetes,...). 

## Historia
Ye propiedá del club azul dende 1969, cuando l'entós presidente Enrique Rubio Sañudo, adquirió los primeros terrenes. La finca allúgase na llende del conceyu d'Uviéu, dixebrada pel Ríu Nora de los conceyos de Llanera y Siero. Nun foi hasta la presidencia de José María Velasco en 1975 cuando se construyó'l primer campu de fútbol para convertilo nel llugar d'entrenamientu del primer equipu. Más tarde, na década de los 
80 del sieglu XX construyó un segundu campu de fútbol siendo José Manuel Bango el presidente carbayón. Nos 90, con Eugenio Prieto al cargu de la presidencia del club, realizóse una ampliación de 13.000 metros cuadraos creando un tercer campu de yerba sintético, nuevos vestuarios y otres instalaciones. Yá nel sieglu XXI adquiérense 14.000 metros cuadraos más y faise la última reforma hasta'l momentu: la construcción de dos nuevos campos y una remodelación total por que “El Requexón” respondiera a les necesidaes de tolos equipos de les categoríes inferiores de la entidá.

## Instalaciones

* Superficie total: 80.447 metros cuadraos.

* Cinco campos de fútbol (cuatro de yerba natural y unu de yerba sintético).

* Zones d'entrenamientu específicu y pistes d'aceleración.

* Pista finlandesa.

* Edificiu principal con vestuarios para tolos equipos, ximnasiu, dependencies médiques, almacén y llavandería.

* Edifico públicu con sala de prensa, sala polivalente, cafetería y otros servicios.

* Zona d'aparcamientu.

## Referencies
Eugenio Prieto Álvarez

**Eugenio Prieto Álvarez**  ye un empresariu asturianu que foi presidente del Real Uviéu dende 1988 a 2002.

## Biografía
De mozu foi boxeador *amateur*, conocíu nel mundu del boxéu como "El Tarrón". Convirtióse en presidente del Real Uviéu en 1988, una vegada llográu l'ascensu del equipu a Primer División pol so antecesor José Manuel Bango Fonte (que tuvo qu'abandonar la presidencia del Uviéu por cuenta d'una dolencia cardiaca). Daquella, l'equipu taba en Primer División, con una delda d'un millón y mediu d'euros. En 1991 l'equipu clasificóse por primer vegada pa xugar la copa de la UEFA. Xestionó'l club hasta 2002, añu nel cual dexó al club nuna precaria situación económica, con más de 40 millones d'euros de delda, y baxáu a Segunda División. Anguaño ye un accionista minoritariu de la entidá. La so actividá profesional ta venceyada al mundu industrial, nel sector de les artes gráfiques, siendo propietariu d'Eujoa.

Ye militante activu de l'Agrupación Municipal Socialista d'Uviéu-PSOE. En 2002, n'abandonando al Real Uviéu, compitió col tamién socialista Leopoldo Tolivar Alas pa ser el candidatu del PSOE a l'alcaldía d'Uviéu, pero salió derrotáu.

## Ver tamién
* Presidentes del Real Uviéu

## Referencies

## Enllaces esternos
Eugenio Prieto

**Eugenio Prieto** pue referise a les siguientes persones:

* **[[Eugenio Prieto Álvarez]]**, empresariu español, y ex-presidente del equipu de fútbol asturiano Real Uviéu.
* **[[Eugenio Prieto Soto]]**, políticu colombianu.
Jorge Menéndez Vallina

**Jorge Menéndez Vallina**  ye un inxenieru de mines asturianu.

## Biografía
De 2011 a 2013 formó parte de la Corporación Municipal del Conceyu d'Uviéu, onde desempeñó'l cargu de Conceyal de Cultura, Deportes, Tráficu y Sanciones. Foi vicepresidente del Muséu de Belles Artes y primer presidente de la recuperada Fundación Municipal de Cultura d'Uviéu na última etapa d'esta institución. 

Como conceyal de deportes del Conceyu d'Uviéu, destacó por ser el responsable de consiguir el sofitu del Real Madrid na ampliación de capital del Real Uviéu del añu 2012, na que'l club merengue donó 100.000€ para la compra d'aiciones del equipu carbayón.

Dende avientu de 2013 ye presidente del Real Uviéu (cargu al qu'apuerta col sofitu del Grupu Carso), siendo'l presidente que'l 31 de mayu de 2015 consigue devolver al Real Uviéu al fútbol profesional dempués de qu'esti equipu permaneciera mientres años en segunda división B y tercera.

## Ver tamién
* Presidentes del Real Uviéu

## Referencies

## Enllaces esternos
Llista de presidentes del Real Uviéu

Los presidentes del Real Uviéu a lo llargo de la so historia, ordenaos cronolóxicamente, son los siguientes:

## Referencies

## Bibliografía
* 

*
Atolón de Namu

**Namu** (en marxalés ***Nam̧o*** [nʲæ͡ɑmˠɤ͡oo̯]) ye un atolón coralín de 54 islles nel Océanu Pacíficu. Forma parte del distritu llexislativu de la cadena Ralik de les Islles Márxal. Tien un área terrestre de 6,27 km² y enzarra una llaguna de 397 km². Allúgase aproximao a 62 km al sureste del atolón de Kwajalein.

La población ye d'unos 800 individuos, asitiándose principalmente en cuatro islles: Namu, Majkin, Loen y Mae.

## Historia
En 1568, la espedición española d'Álvaro de Mendaña fexo'l primer rexistru por europeos del atolón de Namu. El pilotu, Hernán Gallego, tracamundiólu col atolón Bokak (llamada San Bartolomé) qu'Alonso de Salazar viera en 1526. Mendaña dixo que les islles taben habitaes, con munches cases. Un grupu de desembarcu atopó un cincel fechu d'un clavu y trozos de cuerda que supuestamente fueron obsequios el 15 de xunetu de 1566 pol galeón San Jerónimo, al mandu de Lope Martín.

En 1884, l'atolón foi reclamáu pol Imperiu d'Alemaña xunto col restu de les Islles Márxal. Tres la Primer Guerra Mundial, la islla quedó baxo'l mandatu del Pacíficu Sur del Imperiu de Xapón. Col final de la Segunda Guerra Mundial, quedó baxo'l contro d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu hasta la independencia de les Islles Márxal.

## Educación
El sistema d'escueles públiques en Namu tien cuatro d'Educación Primaria: Loen, Mae, Majkin y Namo.

Pa la Educación Secundaria dependen del atolón Jaluit.

## Referencies

## Enllaces esternos
Quim Torra

**Joaquim Torra Pla** , conocíu como **Quim Torra** ye un abogáu, políticu, editor y escritor español. Foi presidente de la Generalitat de Cataluña dende'l 14 de mayu de 2018 hasta'l 28 de setiembre de 2020. Dende 2017 ye diputáu de la XII llexislatura del Parllamentu de Cataluña nel grupu parllamentariu de Junts per Catalunya. 

## Obres publicaes
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Juan Mesa

**Juan Mesa Gil**  ye un ex-futbolista del Real Uviéu, club del que dempués foi presidente ente 2005 y 2007.

## Biografía
D'antiguo futbolista del Real Uviéu (década de los 60), ocupando sobro'l campu la posición de porteru. N'acabando la so carrera deportiva decidió instalase na capital del Principáu, desenvolviendo funciones como entrenador, secretariu téunicu, directivu, xerente y presidente del Real Uviéu dende al añu 2005 al 2007.
Tres la so eleición como presidente per parte del responsable de la entidá Celso González, manifestó públicamente la so intención de reconducir la situación del equipu, contribuyendo cola so esperiencia a una reestructuración imprescindible tres la peor crisis del Real Uviéu na so hestoria.

Anguaño, en 2018, ye'l comisariu del muséu del club.

## Ver tamién
* Presidentes del Real Uviéu

## Referencies
Toni Fidalgo

**Antonio Fidalgo Fernández** , conocíu como **Toni Fidalgo**, ye Llicenciáu en Ciencies de la Información (Madrid, Universidá Complutense). Foi axuntu a la presidencia de la Lliga Nacional de Fútbol Profesional (LFP) y presidente del Real Uviéu.

## Carrera
Toni Fidalgo entamó nel mundu del deporte como futbolista. Perteneció al Club Deportivo Ensidesa d'Avilés, en que la so Escuela formar, y a otros clubes asturianos. Xugó'l Campeonatu d'España col xuvenil siderúrxicu onde coincidió con Castro, Quini, Juan Valdés, Megido, etc. Trabayó en Radio Popular y La Voz de Avilés. Darréu, en Madrid, llicencióse en Ciencies de la Información pola Universidá Complutense y trabayó nel Diariu AS. Foi direutor de la revista Fútbol Profesional. En l987 pasó a la Lliga Nacional de Fútbol Profesional, onde foi voceru, secretariu xeneral y, finalmente, axuntu a la Presidencia. En xineru de 2007 foi escoyíu presidente del Real Uviéu, pero dimitió un mes dempués. A lo llargo de la so trayeutoria foi tamién vicepresidente de l'Asociación Española de la Prensa Deportiva (AEPD) y conseyeru de Lloteríes y Apuestes del Estáu (LAE). Viaxó polos cinco continentes siguiendo a los equipos españoles y a la selección nacional, guardando en direutu tolos Mundiales y Europeos dende Arxentina 78. En 2004 la Real Federación Española de Fútbol concedió-y la Insinia d'Oru del Fútbol Español. Escribió seis llibros —trés como coautor— y foi gallardoniáu con numberosos premios a la so trayeutoria profesional nel mundu del fútbol, que vivió privilegiadamente dende les trés aguaes posibles: el vestuariu (futbolista), la redaición (periodista) y el despachu (direutivu). Na actualidá ye presidente de l'Asociación de Veteranos del Real Avilés Industrial (fusión Real Avilés-Ensidesa C.F.) y participa en conxustes de radio y televisión. Tamién collabora davezu como articulista en dellos periódicos y revistes, especialmente nel diariu La Nueva España d'Uviéu.

El 12 de xunetu de 2012 volvió ser designáu presidente del Real Uviéu na Xunta Xeneral Estraordinaria d'Accionistes del club, desenvuelta nel Auditoriu Príncipe Felipe d'Uviéu, y nuevamente dimitió del cargu, esta vegada al añu xustu d'asumir el cargu.

## Ver tamién
* Presidentes del Real Uviéu

## Referencies
José María Velasco Álvarez

**José María Velasco Álvarez** , conocíu como **Chuché**, foi un futbolista y darréu presidente del Real Uviéu.

## Xugador
Formó parte de la primer plantía del Real Uviéu tres la so fundación na temporada 1926-27. Esi añu l'entrenador Fred Pentland dio-y la oportunidá de xugar como estremu derecha.

Llegó a tar escoyíu para l'equipu nacional, pero nun llegó a debutar. La so carrera atayóse bien llueu, a los 20 años, al sufrir una grave lesión de meniscu.

## Presidente
Foi presidente del club en trés vegaes distintes. La primera dende mayu de 1961, primero como presidente d'una xunta xestora y dempués yá como presidente efectivu, hasta avientu de 1964; la segunda dende xunetu de 1965 hasta febreru de 1967 y la tercera dende xunetu de 1972 hasta xunetu de 1977.

Mientres el so últimu mandatu, fichó a Vicente Miera, que consiguió'l primeru de los dos ascensos que llogró col Real Uviéu.

## Ver tamién
* Presidentes del Real Uviéu

## Bibliografía
* *De Fozaneldi al Parque del Oeste. 80 años de fútbol n'Uviéu.* La Nueva España. 2001. 

## Referencies

## Enllaces esternos
Aegus

***Aegus*** ye un xéneru de coleópteros polífagos de la familia Lucanidae. El primeru en describir el xéneru foi Macleay en 1819.

## Especies

## Referencies

## Enllaces esternos

*
LIBRIS

**LIBRIS** (*Library Information System*) ye un catálogu nacional unificáu suecu calteníu pola Biblioteca Nacional de Suecia n'Estocolmu. Ufierta la posibilidá de realizar busques llibres y gratuites d'información sobro unos 6,5 millones de llibros, revistes, artículos, mapes, cartelos, música impresa, recursos electrónicos, etc.

Amás de los rexistros bibliográficos, unu para cada llibru o publicación, LIBRIS tamién contién un rexistru de control d'autoridaes de persones. Para cada persona hai un rexistru que rellaciona nome, fecha de nacencia y ocupación con un identificador únicu.

El códigu MARC pal catálogu nacional unificáu suecu ye SE-LIBR, normalizáu: selibr.

El desenvolvimientu de LIBRIS remóntase a mediaos de la década de 1960. Magar la racionalización de les biblioteques fuera considarada un problema dende les dos décades posteriores a la Segunda Guerra Mundial, nun foi hasta 1965 cuando un comité gubernamental publicó un informe sobro l'usu d'ordenadores pa la investigación nel campu de les biblioteques. La Llei de Presupuestos de 1965 creó un conseyu d'investigación de biblioteques (*Forskningsbiblioteksrådet*, FBR). Un documentu de diseñu preliminar, *Biblioteksadministrativt Information System* (BAIS) asoleyóse en mayu de 1970, y les sigles LIBRIS, de *Library Information System*, fueron utilizaes por una subcomisión téunica que s'empecipió'l 1 de xunetu de 1970. El boletín *LIBRIS-meddelanden* (ISSN: 0348-1891) vien publicándose dende 1972, y ta disponible *online* dende 1997.

## Referencies

## Enllaces esternos
* National Library of Sweden: LIBRIS. Sitiu oficial
* Open Data. Información sobro LIBRIS (n'inglés)
Palaciu de Mon

El **palaciu de Mon** asitiáu nel conceyu de Samartín d'Ozcos (Asturies) ye un conxuntu palaciegu del sieglu XVIII, venceyáu al estilu barrocu asturianu d'influencia gallega, anque los oríxenes del palaciu pueden remontase a los sieglos XVI o XVII, cuando constrúyese'l torruxón asitiáu nel sureste del conxuntu.

## Descripción
El palaciu de Mon ye un palaciu de planta irregular, estructuráu alrodiu un patiu central. La fachada principal, orientada al sur, presenta un cuerpu central de menor altor, ente dos torruxones de planta cuadrada. El torruxón de la drecha, orientada al sureste, ta construida a basa de mampuestu y perfái'l nucleu orixinariu del palaciu, datáu probablemente del sieglu XVI, mentantu que'l restu l'edificiu, allevantáu a finales del sieglu XVII o XVIII, foi construíu con sillares.

La parte más valoratible ye'l cuerpu central, onde afáyase la entrada principal flanqueada per ventanes adintelaes. Nel pisu superior de la fachada principal hai un voladizu con balaustraes de fierru forxáu y dos grandes escudos d'armes. Nel primer de'ellos, partíu, nel cuartelu de la drecha, les armes de la casa de Valledor, na bordura ""; nel cuartelu de la izquierda les armes de la casa d'Ibias, na bordura "". Nel segundu, tamién partíu, nel cuartelu de la drecha, les armes de la casa de Mon, na bordura "Estas armas y blasón son de la casa de Mon, como fuerte las gané y así las defenderé"; y nel cuartelu de la izquierda les armes de la casa de Velarde, na bordura "Velarde que la sierpe mató con la infanta se casó".
Na fachada posterior, sobre la puerta, una llabra más pequeña coles armes de Mon. 
Les teyes son de pizarra, como ye vezu na fastera, a dos y a cuatro vertientes.

L'esplendor del palaciu foi a finales del sieglu XVIII. Na dómina de la saga de los cuatro hermanos Mon, fíos del señor del mayoralgu Fernando Manuel Mon y Valledor casáu con María Francisca Velarde Prada Malleza y Cienfuegos: Arias Mon y Velarde (1740-1811) aportó ser gobernador interín del Conseyu de Castiella; José Antonio Mon y Velarde (1742-1818) foi miembru del Conseyu de Castiella y conde del Pinar por so casamientu con Isabel María de la Concepción del Hierro y Alós; Juan Antonio Mon y Velarde (1747-1791) foi funcionariu n'Indies, xuez y visitador de la provincia d' Antioquia nel virreinatu de Nueva Granada y presidente de l'Audiencia de Quito; finalmente, Romualdo Mon y Velarde (1749-1819) foi arzobispu de Zaragoza y, más llueu, de Sevilla. Participaron del movimientu ilustráu con so pariente Xovellanos y formaron parte de tou esti movimientu políticu ya intelectual, sobre tou nes Sociedaes d'Amigos del País.

## Bibliografía

*Alvárez Castrillon, José A., *La Casa de Mon. Memoria de un linaje (ss.XV-XIX)*, Universidad de Oviedo, 2017.

## Referencies

## Enllaces esternos
Atolón de Rongerik

**Rongerik** o **Rongdrik** (en marxalés ***Ron̄dik*** [rʷɔŋʷ(o͡e)r̪ʲi͡ɯk]) ye un atolón coralín de 17 islles nel Océanu Pacíficu allugáu na cadena Ralik de les Islles Márxal. Tien una superficie terrestre de 1,68 km² enzarrando una llaguna de 144 km². L’atolón más cercanu ye’l de Bikini, a 200 km.

## Historia
Dellos autores suxeren qu'esti atolón foi descubiertu pol esplorador español Fernando de Grijalva en 1537. Por esti motivu, especulóse que l'atolón podría ser de soberanía española, anque en 2014, el gobiernu español esclarió la situación: dende’l Tratáu Xermanu-Español, de 1899, nunca foron de soberanía española.

L'Imperiu d'Alemaña atropó Rongerik xunto col restu de les Islles Márxal en 1884, estableciendo nél un puestu comercial.
Depués de la Primer Guerra Mundial, la islla convirtióse nuna parte del Imperiu de Xapón y foi sede de l'alministración xaponesa sobre les Islles Márxal. Depués de la Segunda Guerra Mundial, Estaos Xuníos tomó'l so control como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu dica la independencia de les Islles Márxal en 1986.

## Ensayos nucleares
Na primavera de 1946, los nativos del atolón de Bikini foron evacuaos pol gobiernu d'EE. XX. al atolón Rongerik. El motivu foron los ensayos nucleares en Bikini na llamada *Operación Crossroads*. Anque a estos residentes bikinianos en Rongedrik se-yos llevó suministros, afírmase que dellos comenzaron a morrer d'inanición. Asina, en payares de 1947, un grupu de bikinianos empobinó al atolón Ujelang. Sicasí, poco más tarde, el gobiernu d'EE.UU decidió utilizar l'atolón Enewetak como otra área de nuevos ensayos nucleares. Como Enewetak taba tamién pobláu, consideró deportalos a Ujelang, lo que torgó’l movimientu bikinianu.

En 1948 los bikinianos asentáronse en Kili. Esta islla, a estremancia d'un atolón, nun tien llaguna lo que fizo camudar el mou de vida tradicional de les persones y depender de l'ayuda esterna. Ésta llegaba pel aire por aviones y por barcu.

En 1954 la bomba Bravo en Bikini afectó radioactivamente a Rongerik.

En 1968 el gobiernu norteamericanu prometió finalmente'l regresu al atolón, comenzando col so remocicamientu y plantación de cocotales. Pasu ente pasu foron aportando habitantes, anque se fizo patente la so inhabitabilidá. Tanto l'agua como los cocos inda teníen concentraciones de radiación.

En 1978 tolos residentes abandonaron nuevamente l'atolón.

## Referencies

## Enllaces esternos
Eladio Begega

**Eladio Begega**  foi un fotógrafu asturianu.

## Biografía
Eladio foi una persona autodidacta. Aprendió pola so cuenta l'oficiu de zapateru y tamién iguaba pequeños electrodomésticos. Cuando s'interesó pola fotografía, montó'l so propiu llaboratoriu nel so taller de zapateru. En 1965 fíxose profesional y compaxinó el so trabayu de zapateru col de fotógrafu de bodes y eventos.

Les sos fotografíes destaquen poles sos escenes de vida cotidiana y les sos semeyes. La mayor parte de les semeyes yeren a vieyos, méndigos y xitanos. Estes semeyes son cuasi toes d'El Condao y de pueblos cercanos como La Xerra o La Ferrera.

Munches de les semeyes que tomó formen parte de la coleición del Muséu del Pueblu d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Acisclo Muñiz Vigo

**Acisclo Muñiz Vigo**  foi un profesor de xeografía y cervantista asturianu. Nació'l 17 de payares de 1866 y estudió Filosofía y Lletres na Universidá de Salamanca en 1891. Doctoróse en Madrid y consiguió, por concursu de méritos, una plaza nun colexu de Reinosa, anque más tarde pasaríase al Institutu Santander. A partir de 1893 desempeñó'l so llabor de docente nel Colexu de la Encarnación de Llanes. Nel 1900 treslladóse al Institutu d'Uviéu, onde permaneció cuarenta años, inclusive dempués de la so xubilación en 1936. Morrió n'Uviéu, el 11 de febreru de 1941. Perteneció a la Sociedá Xeográfica Nacional y foi designáu Caballeru de la Orde Civil d'Alfonso XII. Collaboró asiduamente cola prensa asturiana.

El 30 d'avientu de 1977, el Conceyu d'Uviéu decidió recordalu dándo-y el so nome a una vía urbana, la cai Acisclo Muñiz Vigo. Foi padre del músicu Ángel Muñiz Toca.

## Obres
* **

## Referencies
* Esti artículu contién información de la Enciclopedia d'Uviéu.

## Enllaces esternos

* Acisclo Muñiz Vigo: cervantista y geógrafo
Florentino Alonso Piñón

**Florentino Alonso Piñón**  ye un periodista asturianu.

## Biografía
De 1983 a 1986 trabayó nos servicios informativos d'Antena 3 Radio n'Asturies. Ente 1986 y 1989 foi xefe de la seición Llocal del diariu El Correo de Asturias y redactor de los servicios informativos de Radiocadena Española n'Asturies. Darréu dirixó y presentó en Radio Nacional de España'l programa "Asturias Cuatro Esquinas". En 1990 incorporóse al selmanariu Hoja del Lunes d'Uviéu.

El 10 de mayu de 1996 foi nomáu pol Conseyu de Ministros direutor xeneral d'Información de la Vicepresidencia Primera del Gobiernu y del Ministeriu de la Presidencia. Esi mesmu añu foi nomáu miembru del conseyu d'alministración de Agencia EFE, puestu nel que cesó nel añu 2004.

Ente los años 2000 y 2004 foi direutor d'Información del Ministeriu de Fomentu y vocal del conseyu d'alministración del ente públicu Red.es.

De xineru de 2006 a xunu de 2011 foi direutor de los departamentos de Prensa y Comunicación del Conceyu de Pozuelo de Alarcón (Comunidá de Madrid). En 2008 foi columnista del diariu económicu La Gaceta de los Negocios. 

Dende'l 18 de xunetu de 2011 hasta'l 28 de mayu de 2012 foi conseyeru de Presidencia del Gobiernu del Principáu d'Asturies nel gobiernu de Foru Asturies y presidente de les entidaes públiques Bomberes del Principáu d'Asturies y 112 Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos
Atolón de Wotho

**Wotho** (en marxalés ***Wōtto***, [ɔ̯ɔ͡ʌtˠːʌ͡ɔɔ̯]) ye una atolón coralín nel Océanu Pacíficu. Pertenez al distritu llexislativu de la cadena Ralik nes Islles Márxal. Tien un área terrestre de namás 4,33 km² y enzarra una llaguna de 94,92 km².

## Historia
El primer européu n'avistar Wotho foi l'español Miguel López de Legazpi el 12 de xineru de 1565. Llamólu *Les Hermanes*. Sicasí, supónse qu'otru español, Ruy López de Villalobos, pudo visitar Wotho ente avientu de 1542 y xineru de 1543. En 1835, el rusu Johan Eberhard von Schantz redescubrió l'atolón, polo que tamién recibieron el nome d'islles de Schantz.

En 1884, l'atolón foi reclamáu pol Imperiu d'Alemaña xunto col restu de les Islles Márxal. Tres la Primer Guerra Mundial, la islla quedó baxo'l mandatu del Pacíficu Sur del Imperiu de Xapón. Col final de la Segunda Guerra Mundial, quedó baxo'l contro d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu hasta la independencia de les Islles Márxal.

## Educación
Hai una Escuela d'Educación Primaria. Pa los estudios de secundaria dependen del atolón de Kwajalein.

## Referencies

## Enllaces esternos
Javier Almuzara

**Javier Almuzara**  ye un poeta y escritor asturianu .

## Estilu
L'estilu de Javier Almuzara caracterízase pola brevedá, l'axetivación insólito y preciso, los finales contundentes y l'usu de la paradoxa. Encuádrase dientro de los poetes españoles contemporáneos, na corriente de la nueva poesía asturiana,con afinidaes con Hermes G. Donis, José Luis García Martín y Rubén Rodríguez.

## Obres

### Poemarios
* *El sueñu de una sombra*, Xixón, Llibros del Pexe, 1990. Ye una curtia coleición de tankas que aúnan la estrofa xaponesa tradicional col epigrama clásicu grecollatín, xéneru que Almuzara cultiva con prestu.
* *Por la secreta escala*, Sevilla, Renacimientu, 1994, na qu'afirma'l maxisteriu d'una llinia poética empuesta por Horaciu, Li Po, Fray Luis de León, Antonio Machado y Jorge Luis Borges.
* *Constantes vitales*, Madrid, Visor, 2004, col que resultó merecedor del II Premiu Emilio Alarcos Llorach de Poesía (2003). El xuráu tuvo compuestu por Ángel González, Jon Juaristi, Luis García Montero, María Victoria Atencia, José Luis García Martín y Josefina Martínez Álvarez, vilba d'Emilio Alarcos.

### Prosa biográfica
* *Letra y música*, Xixón, Llibros del Pexe, 2001, consideráu pol mesmu autor como «un resume de lo lleíu y lo vivío qu'intenta pone-y clara música de siempre a la borrosa lletra de la cotidianidá».
* *Títere con cabeza*, Logroño, AMG, 2005, pol que llogró'l XII Premiu literiario Viña Alta Río - Café Bretono (2005), 

Dende 1991 ye coordinador de la revista lliteraria *[[Reloj de Arena]]*. Asina mesmu collaboró en diverses antoloxíes y obres coleutives.

## Premios
* Premiu Mislata de lliteratura curtia, por *Sólo de lo perdido* (1993).
* II Premiu de Poesía Emilio Alarcos Llorach (2003), por *Constantes vitales*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Spanta la Xente

***Spanta la Xente*** ye un grupu asturianu de folk rock con tintes reggae, pop y ska que canta n'asturianu.

## Historia
El grupu formaríase a finales de 2006 y entamu de 2007. Esi mesmu añu debutaríen nel Festival Astur-Romanu de Carabanzo. Nel Festival participaben grupos como Corquiéu o Nuberu, polo que tuvieron que facer una prueba pa ser aceptaos quince díes enantes la fecha'l conciertu.  

Grabaríen una maqueta que tuvo ésitu al vender 500 copies nuna selmana, llegando una d'eses copies a manes de Chus Pedro, vocalista de Nuberu. En 2009 espublizaríen el so primer discu, Fíos d'esta tierra, que con canciones protesta sobre la situación la minera n'Asturies y la cuenca minera. El discu contenía canciones como «El mio pueblu» o «Alienda» amás del so gran ésitu «Díes de barricá», que tornaríase en himnu de les protestes mineres.

En 2011 saldría a la lluz Alienda, un discu muncho más rock ya reivindivativu. Esti foi'l segundu discu que produciría Chus Pedro baxo'l so sellu discográficu La Mula Torda. Revolucionando sería'l so tercer discu, esta vez autoproducíu, y que tien por filo conductor una dómina polítca inestable ya escura que refléxase nos sos testos, que otra vegada vuelven a ser reivindicativos y políticos, con especial atención a la llucha de clas.

## Miembros
*Gerardo Fernández Hevia (Tinto) - Voz
*Rubén Fernández del Corro (Rami) - Guitarra
*Xulio Fernández Coro - Teclados
*Saúl Quiñónes Tuñón - Gaita, Xiblates
*Natalia González Prieto - Violín
*Héctor Torre - Baxu
*Xuán - Batería

## Discografía
* Fíos d'esta tierra (2009)
* Alienda (2011)
* Revolucionando (2015)

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Netta Barzilai

**Netta Barzilai** (n')  ye una cantante y DJ israelina. Barzilai representó a Israel nel Festival de la Canción d'Eurovisión de 2018, consiguiendo la victoria col so cantar «Toy».

## Discografía
### Singles

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*
Toy (cantar)

«**Toy**» (n'asturianu «Xuguete»— ye un cantar de la cantante israelina Netta, ganadora del Festival de la Canción d'Eurovisión de 2018. El cantar escribiéronlu Doron Medalie y Stav Beger, siendo tamién esti últimu productor  el cantar lanzóse'l 11 de marzu de 2018, xunto col so videoclip oficial, dirixíu por Keren Hochma. 

## Créditos y personal
;Grabación

* Grabáu en Stav Beger Studios (Tel Aviv)
* Publicáu por Tedy Productions y Unicell

;Personal
*Netta – voz
*Doron Medalie – composición
*Stav Beger – composición, producción, percusión, mezcles y masterización
*Avshalom Ariel – arreglos de loop
*Ami Ben Abu – teclaos
*Shimon Yihye – guitarres
*Daniel Rubin, Maayan Bukris y Liron Carakukly – voces de fondu

## Llistes d'ésitos

## Referencies

## Enllaces esternos
* "Toy" vídeoclip en YouTube
* Toy actuación en Eurovisión 2018
Palaciu de la Ferrería

El **Palaciu de la Ferrería** ye una construcción rural d'estilu renacentista-barrocu fundada nel sieglu XIV pola familia de los Álvarez de Asturias. Afáyase nes cercaníes de Ḥuentesanta nel conceyu asturianu de Nava.

L'orixe ye'l torruxón baxumedieval de planta cuadrada que sobresal n'altor al restu de les edificaciones que fueron amestando a lo llargo de los sieglos XVI y XVII.

L'edificiu tien delles fachaes. La occidental amuesa una irregularidá na distribución d'espacios típica del sieglu XVI: saeteres, ventanes y balcón con gran escudu. L'escudu amuesa les armes de los Álvarez de Asturias: xaqueláu de quince pieces d'oru y veros. Bordura cargada con ocho lleones ordenaos (desconócense esmaltes). So'l tou corona ducal.

La puerta d'accesu ye de mediu puntu doveláu.

La fachada Este del palaciu dixebra en dos fasteres: una diáfana, con arqueríes nel pisu inferior, y una compauta, con tres ventanes.

En llinia cola fachada occidental alcuéntrase la capiella, de nave única y arcu de trunfu de mediu puntu, que separta la cabecera de la nave. La fastera de la cabecera ta cubierta con una bóveda.

El 11 de xunu de 1982 foi declaráu Monumentu Histórico Artísticu y en 1993 Bien d'Interés Cultural.

## Capiella
Amestada'l palaciu, alcuéntrase nel llateral izquierdu la capiella del mesmu de planta rectangular.

## Bibliografía

## Referencies

## Enllaces esternos
Abermaw

**Abermaw** (n'inglés: *Barmouth*), coloquialmente **Y Bermo**, ye una ciudá balnearia de 2.500 habitantes nel noroeste de Gales, que forma parte del condáu de Gwynedd y del Parque Nacional d'Eryri o Snowdonia. Ta asitiada delantre de la badea d'Abermaw (tramu de la badea de Cardigan nel Mar d'Irlanda) y a lo llargo de la desaguada del ríu Mawddach.

## Xeografía
Abermaw ta allugáu a metá de camín ente Harlech y Tywyn, 70 quilómetros al sur de Porthmadog, 70 quilómetros al norte d'Aberystwyth y 15 quilómetros al oeste de Dolgellau.

## Historia
La esistencia de la llocalidá ta documentada a partir del sieglu XVI.

## Personaxes célebres
* Charlie Brooks, actriz (n. 1981)
* Herbert Tudor Buckland, arquiteutu (1869-1951)
* Harold Lowe, oficial del Titanic (1882-1944)
* Tommy Nutter, estilista (1943-1992)
* Johnny Williams, boxeador (1926-2007)

## Galería d'imáxenes

Ficheru:Barmouth.jpg|
Ficheru:Arousalcafe.jpg|
Ficheru:Aberamffra hill (A496) from Panorama Road, Barmouth - geograph.org.uk - 611362.jpg|
Ficheru:Perched greenhouse - geograph.org.uk - 1315857.jpg|


## Referencies

## Enllaces esternos