Spindalis portoricensis

La **Reina Mora**, ***Spindalis portoricensis ***, ye una ave paseriforme de la familia Thraupidae de les tanagres, ye endémica de Puertu Ricu. Ta llargamente distribuyida na islla y ye parte importante de los ecosistemes onde habita porque ayuda na dispersión de granes y la reproducción de plantes. La Reina Mora ye tamién el ave nacional del Estáu Llibre Acomuñáu de Puertu Ricu, pero tamién el carpinteru puertorriqueñu (*[[Melanerpes portoricensis]]*) ye consideráu como tal.

## Taxonomía
La Reina Mora foi clasificada orixinalmente como una subespecie de *[[Spindalis zena]]*, *Spindalis zena portoricensis*. En 1997, publicóse un artículu nel cual presentóse un analís estensu del xéneru *[[Spindalis]]*. El reporte concluyó que yera necesariu una división de la especie *S. zena*, basáu en diferencies en pesu, color, patrones, distribución, y voz. Identificáronse cuatro especies distintes: *[[Spindalis dominicensis]]*, *[[Spindalis nigricephala]]*, *Spindalis portoricensis* y *[[Spindalis zena]]*. *S. zena* foi tamién subdividida en cinco subespecies: *S. z. pretrei* , *S. z. salvini*, *S. z. benedicti*, *S. z. townsendi* y *S. z. zena*. Específicamente, les diferencies en vocalización, y les diferencies morfolóxiques asociaes con elles, estremen a *S. portoricensis* de *S. dominicensis*.

## Descripción
La Reina Mora exhibe dimorfismu sexual colos machos de colores más vivos y les femes de colores opacos. El machu ye bien llamativu, de color verde nel envés y pescuezu y pechu anaranxaos. La so cabeza ye negra con dos bandes blanques que cuerren a lo llargo percima y embaxo de los güeyos. La cola y les ales son grises a negru con bandes blanques pequeñes nes puntes. En contraste, la fema ye de color verde olivar opacu con bandes blanques bien pocu notables. Al dimorfismu sexual tamién ye notable en pesu y talla, les femes son llixeramente más pesaes, pero de menor llargor que los machos. El pesu de los machos ta ente 22,5 y 37,0 g con un permediu de 30,8 g, ente que nes femes ta ente 28,1 y 41,1 g, con un permediu de 33,5 g. El llargor de les ales de los machos ta ente 82 y 88,5 mm, con un permediu de 85,2 mm, ente que nes femes ta ente 80 y 85,5 mm, con un permediu de 82,6 mm. El llargor de la cola de los machos ta ente 59 y 68 mm, con un permediu de 63,3 mm, ente que nes femes ta ente 56 y 65,5 mm con un permediu de 60,6 mm.

## Distibución y hábitat

La Reina Mora alcuéntrase más comúnmente en plantíos que nel so hábitat natural, los montes de Maricao y el Monte Nacional La Incla. Tamién puede atopase en xardinos, aprovechando'l néctar de les flores, y n'otres árees onde se cultiven frutos. Puede atraese a les cases con soluciones azucaradas. Distribúise per tol territoriu de la islla principal de Puertu Ricu y raramente atopar n'altitúes mayores de 1000 metros.

## Ecoloxía y comportamientu
Les reines mores suélense alcuéntrase en pareyes pero pueden movese en pequeñes bandaes. Estes aves arreyar nun comportamientu de atosigamiento coleutivu llamáu *[[mobbing]]*. Este asocede cuando una bandada, d'una o más especies, ataca a un predador conocíu, usualmente pa defender los sos güevos y pichones. Tal comportamientu foi reparáu en contra de la boa o majá de Puertu Ricu por reines mores neñones.
La vocalización de la Reina Mora nun ye tan complexa como la d'otres especies de *[[Spindalis]]*, namái'l cantar de *S. dominicensis* ye menos ellaboráu. Como en tolos *Spindalis*, los machos emiten un soníu de tonu altu a 8 kHz o más altu, usualmente dende los visos de copes altes d'árboles. Les femes, otra manera, emiten "cantares bisbisaos" usualmente dende árees trupes cerca del suelu. Otres vocalizaciones inclúin rápidos "tuit" y un curtiu " chi chi chi".

### Dieta
La Reina Mora ye frugívora. Los frutos más comunes comíos por esta ave son los d'árboles de *[[Schefflera morototoni]]*, *[[Cecropia schreberiana]]* , *[[Cordia sulcata]]*, *[[Ficus]]* spp., *[[Phoradendron]]* spp. y *[[Inga vera]]*, d'estos el más importante ye *S. morototoni*. Por cuenta de la dificultá de dixestión de los pequeños frutos y a la poca enerxía qu'estos y les fueyes apurren, estes aves tamién inclúin inseutos y pequeñes llagarteses como parte de la so dieta.

### Reproducción
La Reina Mora constrúi nial en forma de copa con materies vexetales variaes. Por niarada pon de dos a cuatro güevos. Los güevos suelen ser azul escamplaes con parches castaños alredor del estremu mayor, pero conozse qu'esisten variaciones rexonales. Miden, en permediu, 23,7 por 17,3 mm.

## Ver tamién
* Llista d'aves de Puertu Ricu
* Aves endémiques de les Antilles
* Llista d'aves nacionales

## Referencies

* **Oberle**, Mark (2003). Les aves de Puertu Ricu en fotografíes. Editorial Humanitas. p. 26. ISBN 0-9650104-2-2.

## Enllaces esternos

*