Erfurt

**Erfurt** () ye una ciudá alemana, capital de Turinxa.

## Historia

Nel añu 742 mentar por primer vegada a Erfurt. N'anguaño, Bonifacio fundó la diócesis de Erfurt. 

La ciudá taba encendida la Vía Regia, una rede de caminos comerciales medieval que s'estendía por toa Europa. Convertir nun importante centru comercial na Edá Media. Érfurt yera miembru de la Lliga Hanseática, una alianza d'asociaciones comerciales y ciudaes de mercáu. Tamién foi famosu pola producción d'Isátide (*Isatis tinctoria*). El colorante índigo facer de la planta Isátide.

Erfurt ta nel camín de Santiago (alemán:*Jakobsweg*). Na Edá Media estableciéronse aproximao siete monesterios na ciudá. Martín Lutero, l'instigador de la Reforma protestante, vivió nel Monesteriu de San Agustín dende 1505 hasta 1511. El famosu filósofu y teólogu Maestru Eckhart vivió nel monesteriu Orde de Predicadores dominicanu dende l'añu 1275 hasta'l 1311.
 
Nesta ciudá tuvo llugar el llamáu Congresu de Érfurt, qu'axuntó en 1808 a Napoleón Bonaparte col Zar Alexandru I de Rusia. L'escritor Johann Wolfgang von Goethe asistió tamién al congresu.

Tres el Congresu de Viena en 1815 la ciudá pasa a formar parte de la Provincia de Saxonia nel Reinu de Prusia. 

Dempués de la Primer Guerra Mundial y la proclamación de la Primer República Alemana la ciudá convertir en capital del nuevu estáu de Turinxa creáu tres l'agrupación de los antiguos ducaos ernestinos.

Mientres el periodu de la República Democrática Alemana (RDA), quixo baltase parte del cascu medieval de la ciudá pa construyir nel so llugar una autopista. Pero, tres la cayida del Muriu de Berlín en 1989, anuláronse esos planes.

La ciudá volvió ser capital del Estáu Llibre de Turinxa tres la Reunificación alemana de 1990.

## Economía
Erfurt ye un centru de tresporte pa los trenes d'alta velocidá y otres redes de tresporte alemanes y europees. Esto fai de la loxística una de les sos principales industries. Otres industries importantes son agricultura, horticultura y microelectrónica.

El Tribunal Federal Alemán del Trabayu (alemán: *Bundesarbeitsgericht*) atópase en Erfurt.

## Educación
La Universidá de Erfurt establecer por primer vegada en 1379. Cerró en 1816, pero reabrir en 1994. Martín Lutero estudió ellí dende 1501 hasta 1505.Tamién se cree que Johannes Gutenberg, quien desenvolvió la imprenta, inscribióse ellí en 1418.
Érfurt tamién tien una Fachhochschule, una Universidá de Ciencies Aplicaes.

## Atraiciones turístiques
Munchos visitantes vienen ver el centru históricu de la ciudá medieval de la ciudá. Una de les principales atraiciones turístiques ye'l Krämerbrücke (la ponte de los comerciantes). La ponte foi construyíu na so forma actual en 1472. Tien edificios con tiendes y cases nél. La xente inda vive nella.

La ciudá ye bien conocida polos sos festivales mientres tol añu. Dos millones de persones visiten los sos mercaos de Navidá cada añu.

Otros sitios importantes na ciudá son: 
* Monesteriu de San Agustín, onde vivió Martín Lutero de 1505 a 1511. Foi nomáu como Patrimoniu de la Humanidá.
* Antigua Sinagoga, Érfurt, que data de los sieglos XI y XII. Ye una de les sinagogues más antigües d'Europa y foi nomada como Patrimoniu de la Humanidá.
* Catedral de Erfurt y la Severikirche (Ilesia de San Severu), que dan a Domplatz, la Plaza de la Catedral.
* Petersberg Ciudadela, una fortaleza del sieglu 16 nuna llomba con vistes al centru de la ciudá. Ye una de les fortaleces más grandes y meyor calteníes d'Europa.
* Topf und Söhne, el sitiu de la empresa que fizo los crematorios pa los campos de concentración mientres l'Holocaustu. Agora ye un muséu que documenta les actividaes de la compañía y la hestoria del Holocaustu.
* Margaretha Reichardt Haus, el taller y el llar de Margaretha Reichardt (1907-1984), un texedor y artista testil que foi entrenáu na Bauhaus. 

## Galería


File:Augustinerkloster zu Erfurt von oben.jpg|Monesteriu de San Agustín 
File:Alte Synagoge Erfurt.JPG|thumb|Antigua Sinagoga
File:Erfurter Dom von Oben 08.jpg|thumb|Catedral de Erfurt y la Severikirche
File:Michaelisstraße Erfurt.JPG|thumb|Michaelisstraßy, Erfurt
File:Erfurt Krämerbrücke (5).JPG|thumb|Krämerbrücke
File:Erfurt Krämerbrücke (4).JPG|thumb|Krämerbrücke
File:Erfurt.Gera Fluss.jpg|thumb|Río Gera nel centru de la ciudá
File:Kommandantenhaus Petersberg.jpg|Entrada a Petersberg ciudadela
File:Wacherker.jpg|Mirador, Petersberg ciudadela
File:Collegium Maius Erfurt.JPG|Collegium Maius - Edificiu de la universidá reconstruyíu
File:2011-05-19-bundesarbeitsgericht-by-RalfR-43.jpg|Tribunal Federal Alemán del Trabayu
File:Rathaus (Erfurt).jpg|thumb|Erfurt Rathaus (Conceyu)
File:P1010412-Montage.jpg|thumb|Mercaos de Navidá, Erfurt 


## Tresporte
Hai llinies de ferrocarril a Halle y Leipzig nel nordeste vía Weimar y Naumburgu, a Gera nel esti vía Weimar y Jena, a Saalfeld nel sureste vía Arnstadt, a Ilmenau nel sur vía Arnstadt, a Wurzburgu nel suroeste vía Arnstadt, Suhl y Schweinfurt, a Kassel y Fulda nel oeste vía Gotha y Eisenach, a Göttingen nel noroeste vía Gotha y Mühlhausen, a Bad Langensalza nel noroeste, a Nordhausen nel norte vía Sondershausen y a Magdeburgu nel norte vía Sangerhausen. 

* ICE Frankfurt del Main - Fulda - Érfurt - Leipzig - Dresde (una vegada cada hora)
* IC Frankfurt del Main - Fulda - Érfurt - Halle - Berlín - Stralsund (cada dos hores)
* dellos trenes de tresporte rexonal

En Erfurt hai tranvíes dende 1883. 

L'autopista 4 coneuta Erfurt con Frankfurt y Dresde y l'autopista 71 con Wurzburgu y Sangerhausen.

## Personaxes pernomaos
* Johannes Bach (1604-1673), compositor
* Johann Jakob Bernhardi (1774–1850), botánicu 
* Yvonne Catterfeld (1979- ), cantante 
* Clueso (Thomas Hübner) (born 1980), cantante 
* Maestru Eckhart (c.1260–1327), filósofu y teólogu
* Oskar von Hutier (1857-1934), meyores xenerales
* Justus Jonas (1493–1555), reformador Luteranu 
* Martín Lutero (1483–1546), instigador de la reforma protestante 
* Johann Pachelbel (1653–1706), compositor
* Adam Ries (1492-1559), matemáticu 
* Marcus Urban (1971- ), xugador de fútbol
* Max Weber (1864-1920), sociólogu y economista

## Ciudaes hermaniaes

*  **[[Győr]]**, Győr-Moson-Sopron, Hungría, dende 1971
*  **[[Vilnius]]**, Condáu de Vilnius, Lituania, dende 1972
*  **[[Kalisz]]**, Gran Polonia, Polonia, dende 1982
*  **[[Mainz]]**, Renania-Palatináu, Alemaña, dende 1988
*  **[[Lille]]**, Nord, Norte-Pasu de Calais, Francia, dende 1991
*  **[[San Miguel de Tucumán]]**, Tucumán, Arxentina, dende 1993
*  **[[Shawnee (Kansas)|Shawnee]]**, condáu de Johnson, Kansas, Estaos Xuníos d'América, dende 1993
*  **[[Lovech]]**, Provincia de Lovech, Bulgaria, dende 1996
*  **[[Haifa]]**, Distritu de Haifa, Israel, dende 2000
*  **[[Yan'an]]**, Shaanxi, China, dende 2000
*  **[[Ario de Rosales]]**, Michoacán, Méxicu, dende 2007

## Ver tamién
* Organización territorial d'Alemaña

## Referencies

## Enllaces esternos

* Vistes panorámiques de Érfurt