La Puebla de Montalbán

**La Puebla de Montalbán** ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.

## Toponimia
El vocablu Montalbán deriva de "monte albiganicum". "Albiganus" ye una pallabra d'orixe celta que designaba a les xentes d'esti pueblu. Montalbán vien de "monte albán o blancu". Esta acepción pudiera xustificase nes canteres de caliar que se dan nel so términu, na paraxa de La Calera.

## Xeografía
La situación de la so redolada pertenez a les primeres estribaciones de los Montes de Toledo, con paraxes arrogantes de monte baxu, una ponte sobre'l Tajo y una vega bien granible, na que destaca la producción de piescos y albaricoques, de manera especial, anque son de destacar los productos de güerta.

## Historia La Puebla de Montalbán foi en tiempos capital del llamáu [[Estáu de Montalbán]], onde s'atopa'l [[castiellu de Montalbán]], qu'entendería otros llugares, como [[San Martín de Montalbán]], [[Menasalbas]], [[Villarejo de Montalbán]], [[El Carpio de Tajo]] y [[Mesegar de Tajo]]. Perteneció a los [[Orde del Temple|templarios]], una y bones el rei [[Alfonsu VII de Llión|Alfonsu VII]] donar a esta [[orde militar]] nel [[sieglu XII]], pasando en 1308 a la [[Corona de Castiella]] con [[Fernandu IV de Castiella|Fernandu IV]].

Más tarde, por donación d'Alfonsu XI, llegó a manes de don Alfonso Fernández Coronel. Nesti castiellu moró en diverses ocasiones el monarca Pedru I cola so esposa amiga María de Padilla, a quien pasó como regalu del rei. Más tarde la propiedá d'esta villa pasó al maestre de la Orde de Santiago don Álvaro de Luna, y tres la so muerte, a la so esposa Juana Pimentel, *La Murnia Condesa*.

En tiempos d'Enrique IV pasó a ser propiedá del tamién maestre de Santiago Juan Pacheco, I marqués de Villena, quien fixo mayoralgu de Puebla de Montalbán pal so fíu Alfonso Téllez Girón y los sos socesores, los que dende 1573 lleven el títulu de Condes de La Puebla de Montalbán.

## Patrimoniu

### Plaza Mayor

Plaza típica castellana, porticada nuna de les sos partes, el Conceyu, el palaciu de los Condes de Montalbán, el Monesteriu de les Monxes Concepcionistas, la Torre de San Miguel, la parroquia de La Nuesa Señora de la Paz, l'Hospital de la Caridá o'l Conventu de los Padres Franciscanos col so colexu, según el típicu arcu de La Manzanilla y l'Arcu de Tendezuelas. Tien amás otros edificios singulares, como son la ermita de la Soledá, bien venerada na población, la ermita de San José y la ermita del Cristu del Perdón.

### Conventu de San Francisco
Conventu de San Francisco, fundáu en 1560, d'estilu renacentista con reformes barroques.

### Conventu de la Concepción
Conventu de la Concepción, fundáu en 1522, que la so ilesia ye plateresca d'influencia italiana y contién nel altar mayor una tabla del Ecce Homo d'escuela española del sieglu XV.

### Ermita de La nuesa Señora de la Soledá
Ermita de La nuesa Señora de la Soledá, construyida ente 1733 y 1743, d'estilu barrocu, que caltién pintures al frescu sobre'l coru, la cúpula y la capiya mayor.

### Ermita del Cristu
La ermita foi fundada en 1532 por Juan Pacheco como Hospital de Caridá. Per mediu d'un portalón adintelado aportar a un gran patiu nel centru de lo que foi l'antiguu hospital. Al fondu, la entrada a la capiya onde s'atopa la imaxe del Cristu de la Caridá, patrón de **La Puebla de Montalbán**.

### Torre de San Miguel

Seique l'edificiu más representativu de La Puebla y lo primero que se ve según averamos a la población, ye restu d'una antigua ilesia y campusantu, con cuatro cuerpos, del añu 1604; ye de lladriyu y sillares almohadillados nes esquines del primer cuerpu y enriba de la puerta.

### Ponte del Tajo
Sobre'l ríu Tajo reparar una ponte con once güeyos, construyíu nel sieglu XVI y reformáu nel XVII.

### La Requexada de Tajo

Ye una EATIM asitiada a 9 quilómetros del conceyu, a la vega del Ríu Tajo que foi creada na década de los '50 del sieglu XX pol INC. Tien el so propiu conceyu, anque'l caltenimientu, llimpieza y caltenimientu correspuenden al conceyu de La Puebla de Montalbán.

## Demografía

## Fiestes
### Cristo de la Caridá
Del 15 al 18 de xunetu, n'honor del Santísimu Cristu de la Caridá, que la so talla atópase na ermita del Cristu de la llocalidá. Estes fiestes celebrar dende'l 14 de xunetu de 1598, en virtú del votu fechu por esti pueblu al Cristu de la Caridá cuando se declaró una peste bubónica que casi despobló esta villa. Amás de los actos relixosos n'honor al patrón de la llocalidá, celébrense otros actos lúdicos como: la vaca del aguardiente, la vaquilla de la sangría, encierres por diverses cais de la llocalidá y la tradicional vaca enmaromada, llamada asina porque lleva una maroma atada a los cuernos, pal meyor control de la mesma polos mozos.

### Virxe de la Paz celebra'l 24 de xineru, n'honor de La nuesa Señora de la Paz, que la so talla atópase na parroquia del mesmu nome.

### Selmana Santa
Nos díes de Selmana Santa celébrense distintes procesiones, cuantimás el Xueves Santu la procesión del Silenciu na que participen 5 pasos y 4 cofraderíes y el Vienres Santu la Solemne Procesión del Santu Entierru onde participen 5 pasos con 2 cofraderíes.

La preparación de les procesiones y otros actos en Selmana Santa ta encargada la Unión de Cofraderíes y Hermandaes de Selmana Santa de **La Puebla de Montalbán** que cunta con 4 agrupaciones.

### Festival de la Celestina
Celebrar del 17 al 26 d'agostu, dende l'añu 1999, dedicáu a Fernando de Rojas y la so principal obra, La Celestina, de la cual toma'l so nome. Son unes fiestes relativamente nueves pero yá bien enraigonaes y conocíes na provincia de Toledo. Les fiestes carauterizar polos llugares onde se desenvuelven les representaciones teatrales (cueves) y que s'atopen en distintes zones del pueblu.

La representación más importante celebrar na Plaza Mayor, percorriendo parte de les cais del pueblu hasta llegar a la torre de San Miguel, onde remata la representación llena de coloríu a pesar de les hores, yá que se celebra na nocturnidad. Esti actu ye de bien cultural y totalmente gratuitu.
El preciu de les representaciones nes cueves ye singular, yá que ye pal caltenimientu de les mesmes y cubrir costos d'interpretación de dalgún de los actores principales profesionales, pos la mayoría son xente del pueblu y representen la obra ellos mesmos.
Les entraes del festival poner a la venta nel Muséu de La Celestina, y escósense rápido. Anque hai munches representaciones, la capacidá de les cueves, de 10 a 15 persones, imposibilita mayor arribación de públicu.

## Personaxes pernomaos
Nesta población nació Fernando de Rojas, autor de La Celestina, según Francisco Hernández, unu de los más importantes estudiosos de la botánica d'América y médicu personal de Felipe II. Coles mesmes nació y vivió nel Palaciu de la casa d'Osuna (asitiáu na plaza del pueblu) el Cardenal Pacheco, que tomó parte bien activa nel Conceyu de Trento en favor del dogma de la Inmaculada Concepción. Equí finó en 1526 el fíu de Cristóbal Colón y gobernador de La Española: Diego Colón y Moniz Perestrello. Tamién nació na población don Enrique Dávila Pacheco, dos veces gobernador de la Capitanía Xeneral de Yucatán, y dempués de la Nueva Vizcaya na Nueva España, nel sieglu XVII.

Ente los personaxes contemporáneos nacíos nésti conceyu destaca don Vicente Manuel Rouco Rodríguez, maxistráu español, Presidente del Tribunal Cimeru de Xusticia de Castiella-La Mancha dende 2005.

## Deportes
### Club Deportivo Puebla
El Club Deportivo Puebla, con cerca de 50 años d'antigüedá, constitúi'l principal equipu de fútbol federáu de la población, compitiendo anguaño en primer autonómica, y en lliga provincial en categoría xuvenil. El C.D. Puebla xuega nel Estadiu Fernando de Rojas.

El Conceyu collabora col C.D. Puebla económica y deportivamente. Al respective de l'aportación económica, el Conceyu recueye nos sos presupuestos añales una partida qu'ayuda al normal funcionamientu d'esti club deportivu.
 
Tocantes a la collaboración deportiva, el C.D Puebla utiliza les instalaciones del Estadiu Fernando de Rojas y, al traviés d'un conveniu robláu coles Escueles Deportives, nutrir de los deportistes que militen nes categoríes cadete ya infantil.

### Carrera de San Silvestre
La San Silvestre de La Puebla de Montalbán, que se celebra tolos años a finales d'avientu, na que tolos años cuerren un bon númberu de deportistes d'élite, amás d'una gran parte de la población.

## Referencies

## Enllaces esternos
* Diputación de Toledo.