open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Narcissus asturiensis

***Narcissus asturiensis*** ye una especie de planta bulbosa perteneciente a la familia de les amarilidacees, endémica de la cordal Cantábricu, dende los Montes de Llión hasta la sierra de Híjar.

## Descripción
*Narcissus asturiensis* crez n'altitúes d'hasta los 2000 metros. Algama un tamañu de 12,7 cm d'altor y tien pequeñes flores marielles. Ye una especie amenazada na naturaleza, pero que ye susceptible de cultivu. Puede cultivase como planta de xardín resistente al fríu, que precisa la vernalización (un periodu de clima fríu). Como planta de xardín, floria a finales de xineru o principios de febreru a baxu altor.

## Propiedaes
Esta planta contién una serie d'alcaloides como hemanthamina, hemanthidina, tazettina y epimacronina.

## Taxonomía
*Narcissus asturiensis* describióse por (Jord.) Pugsley y espublizóse en *[[Journal of the Royal Horticultural Society]] 58:40*, nel añu 1933.
;Citoloxía:
Númberu de cromosomes de *Narcissus minor subsp. asturiensis* (Fam. Amaryllidaceae) y taxones infraespecíficos: *Narcissus asturiensis* (Jord.) Pugsley: n=14; 2n=28.
;Etimoloxía:
***Narcissus*** nome xenéricu que fai referencia del mozu narcisista de la mitoloxía griega Νάρκισσος (*Narkissos*) fíu del dios río *[[Cephissus]]* y de la ninfa *[[Leiriope]]*; que s'estremaba pola so guapura. 

El nome deriva de la pallabra griega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcóticu) y refierse al golor caltriante y embriagante de les flores de delles especies (dalgunos sostienen que la pallabra deriva de la pallabra persa **نرگس** y que se pronuncia *Nargis*, qu'indica qu'esta planta ye embriagadora). 

***asturiensis***: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización n'Asturies.
;Sinonimia:
* *Ajax asturiensis* Jord.
* *Narcissus cyclamineus subsp. cohaerens* Rozeira
* *Narcissus lagoi* Merín
* *Narcissus minor subsp. asturiensis* (Jord.) Barra & G.López
* *Narcissus minor var. brevicoronatus* (Pugsley) Barra & G.López
* *Narcissus minor var. villarvildensis* (T.Y.Díaz & Fern.Prieto) Barra & G.López

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les amarillidacees

## Referencies

## Bibliografía
* Journal of the Royal Horticultural Society 58:40. 1933
* : ''N. asturiensis''.

## Enllaces esternos
Narcissus munozii-garmendiae

El ***Narcissus muñozii-garmendiae*** o ***Narcissus munozii-garmendiae*** ye una especie botánica perteneciente a la familia Amaryllidaceae, ye endémica de les sierres de la provincia de Ciudá Real, España.

## [[Hábitat]]
Ye una planta de suelos fondos y húmicos de bonales, carbayees, y alisedas, siempres n'ambientes frescos y visiegos. endémica de la provincia de Ciudá Real. Floria ente xineru y marzu. Ye una especie protexida en Castiella-La Mancha y apaez llistada nel CREA (Catálogu Rexonal d'Especies Amenaciaes) na categoría >.
Alcuéntrase na Sierra de Navacerrada de Ciudá Real (Gargüelu de los Carbayos), la Sierra Morena (Sierra Madrona, Sierres del Gargüelu, del Cotillo, del Nacedero y Rebollera).

## Componentes químicos
Atopóse nes plantes de *Narcissus munozii-garmendiae*, los alcaloides homolicorina, licorenina y O-methillicorenina. 

## Observaciones
 

El doctor Fernández Cases asegura que'l *N. munozii-garmendiae* pertenez xunto col *N. jacetanus*, al grupu del *N. asturiensis*, especies que pueden caracterizase pol so curtiu pedicelu, llargu pseudoestrofiolo de les granes y pol estrechamientu de la corona. Estes carauterístiques, xunto col color de les fueyes, pueden sirvir pa dixebrar esti narcisu del *N. hispanicus*, especie ibero atlántica que s'estiende por Galicia y Portugal.

## Taxonomía
*Narcissus abscissus* describióse por (Haw.) Schult. & Schult.f. y espublizóse en *[[Exsicc. Distrib.]]* 4: 21 1981.
;Etimoloxía:
***Narcissus*** nome xenéricu que fai referencia del mozu narcisista de la mitoloxía griega Νάρκισσος (*Narkissos*) fíu del dios río *[[Cephissus]]* y de la ninfa *[[Leiriope]]*; que s'estremaba pola so guapura. 

El nome deriva de la pallabra griega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcóticu) y refierse al golor caltriante y embriagante de les flores de delles especies (dalgunos sostienen que la pallabra deriva de la pallabra persa **نرگس** y que se pronuncia *Nargis*, qu'indica qu'esta planta ye embriagadora). 

***munozii-garmendiae***: epítetu dau n'honor del botánicu español José Félix Muñoz Garmendia.
;Sinonimia:
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. munozii-garmendiae* ( Fern.Casas ) Fern.Casas basónimu

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les amarillidacees

## Referencies

## Lliteratura
* John W. Blanchard: *Narcissus. A Guide to Wild Daffodils.* Alpine Garden Society, Woking 1990
* Dumont's Gartenhandbuch: *Blumenzwiebeln und Knollen.* Dumont Buchverlag, Köln 1998, ISBN 3-7701-4336-1
* Walter Erhardt: *Narzissen - Osterglocken, Jonquillen, Tazetten.* Ulmer Verlag, Stuttgart 1993, ISBN 3-8001-6489-2

## Enllaces esternos

* Componentes químicos en Narcissus muñozii-garmendiae 
* Flora Belalcazarensis
* El buscador de plantes IPNI
Nardostachys jatamansi

***Nardostachys jatamansi***, llamáu popularmente **nardo**, ye una especie de l'antigua familia Valerianaceae, agora incluyida en Caprifoliaceae, que crez nos Himalayes de Nepal, según na rexón norte de la India y China.

## Descripción
Algama hasta un 1 d'altor y tien flores rosaes y acampanaes. De los sos rizomes estrayer un aceite esencial ambaráu y bien arumosu'l cual ye usáu como arume, inciensu, sedante, y na herboloxía. La Lavandula tamién foi conocida na antigua Grecia como *nardo*, en referencia a la ciudá síria Naarda.

## Usu na antigüedá
L'arume de nardo foi bien apreciáu y cotizáu dende l'antigüedá. Na Biblia rellátase que cuando Xesús de Nazaré asistió a una cena na casa de María de Betania, ésta demostró la so devoción por él tomando una llibra d'arume de nardo xenuinu d'un frascu d'alabastru y unxó-y los pies col mesmu. Esta aición provocó la roxura de Xudas Iscariote quien dixo que podría ser vendíu l'arume en 300 denarios p'ayudar a los probes.
## Fitoquímica
Los componentes químicos de *Nardostachys jatamansi* fueron ensayaes nun númberu de distintos estudios. Estos compuestos inclúin: 
* acaciina
* acedu ursólico
* octacosanol
* kanshone A
* nardosinonediol
* nardosinona
* aristolen-9beta-ol
* acedu oleanólico
* beta-sitosterol
## Taxonomía
*Nardostachys jatamansi* describióse por (D.Don) DC. y espublizóse en *[[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]* 4: 624. 1830.

;Sinonimia:
**Nardostachys grandiflora* DC.
**Patrinia jatamansi* D. Don basónimu
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Carauterístiques de les caprifoliacees
## Referencies

## Llectures encamentaes
* Dalby, Andrew: "Spikenard", en Alan Davidson: *The Oxford companion to food*, segunda edición de Tom Jaine. Oxford: Oxford University Press, 2006. ISBN 0-19-280681-5.

## Enllaces esternos

* Etymology of "nard"
Myroxylon peruiferum

***Myroxylon peruiferum*** ye una especie arbórea robezu. Ye endémica de la rexón de les Yungues nel norte arxentín, Bolivia, Colombia, Perú, Brasil.

## Madera
El so polu algama a 6 m, y el so DAP ye de 4 dm.

Tien madera de testura media a fina y granu enxareyáu; veteáu nidiu; carauterísticu golor fragante. El duramen ye acoloratáu escuru bien estremáu de la albura blancu amarellentada. Ye madera dura y pesada con contraiciones moderaes y una alta durabilidá a abertal. Ensuga amodo y tiende a formar resquiebros. Difícil serrucháu y claváu, pero ufierta escelente superficies de cepilláu y apolazadura, con rellumu polencu natural.

## Taxonomía
*Myroxylon peruiferum* describióse por Carlos Linneo el Mozu y espublizóse en *[[Journal of Botany, British and Foreign]]* 66: 141. 1928.
;Sinonimia:
* *Myrospermum pedicellatum* Lam.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les fabacees

## Referencies

## Bibliografía
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?24876 (1 mayu 2008)

## Enllaces esternos
Nanuza plicata

***Nanuza plicata*** ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Velloziaceae. Ye orixinaria de Brasil.
 
## Propiedaes
*X. plicata* contién el principiu activu amentoflavona y acedu xerofitólico.

## Taxonomía
*Nanuza plicata* describióse por (Mart.) L.B.Sm. & Ayensu y espublizóse en *[[Smithsonian Contributions to Botany]]* 30: 38. 1976. 
;Sinónimos:
* *Vellozia plicata* Mart. 
* *Vellozia triquetra* Pohl 
* *Xerophyta plicata* (Mart.) Spreng. 
* *Xerophyta triquetra* (Pohl) Baker
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 
## Referencies

 

## Enllaces esternos
Neolitsea parvigemma

***Neolitsea parvigemma*** ye una especie d'árbol pequeñu a medianu tamañu perteneciente a la familia Lauraceae. Ye endémica de Taiwán, y llinda a les rexones montascoses centrales del sur de la islla.

## Propiedaes
Una serie de productos químicos de *N. parvigemma* amuesen interesantes propiedaes biolóxiques. La fueya hidro destilada n'aceite esencial de *N. parvigemma* tien propiedaes antifúngiques y anti-caries de la madera. Sesquiterpenos aisllaos de los tarmos tienen propiedaes anti-inflamatorias.

La planta contién el sesquiterpeno Alpha-Cadinol.

## Taxonomía
*Neolitsea parvigemma* describióse por (Hayata) Kaneh. & Sasaki y espublizóse en *[[Transactions of the Natural History Society of Taiwán]]* 20: 381. 1930.
;Sinonimia:
* *Tetradenia parvigemma* Hayata

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 2008. Flora of China (Menispermaceae through Capparaceae). 7: 1–499. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.

## Enllaces esternos
Niphidium crassifolium

La **calaguala**, **felecha**, **llingua de venáu** o **yerba del llagartu** (*Niphidium crassifolium*) ye un felechu perteneciente a la familia Polypodiaceae.

## Descripción
Ye un felechu epífito perenne que crez montés sobre les roques de los márxenes de los ríos y especialmente sobre tarmos de los árboles o tueros cayíos o ente les bases de les fueyes de les palmes, dende Florida, Méxicu y les Antilles hasta Brasil y Arxentina.

Les fueyes son angostes y allargaes, elíptiques o oblanceolaes, de 45 a 80 cm de llargor y 6 a 11 cm d'anchu, con peciolu de 5 a 50 cm de llargu articuláu al rizoma.
## Propiedaes
La medicina tradicional usa esta planta en distintes formes. Les fueyes fresques ensin la epidermis y maceraes, utilizar pa tratar abscesos; la fervinchu de les les fueyes pa solliviar enfermedaes pulmonares y la ictericia. Emplastos calientes de la corteza interna d'esta yerba aplíquense sobre les mordedures de culiebra y como hemostático y antiinflamatoriu sobre otres firíes. Al raigañu en decocción atribúyense-y propiedaes como diuréticu y contra los parásitos intestinales.
## Taxonomía
*Niphidium crassifolium* describióse por (Carlos Linneo) Lellinger y espublizóse en *[[American Fern Journal]]* 62: 106. 1972. 
;Sinonimia:
**Anaxetum crassifolium* (L.) Schott 
**Dipteris crassifolia* (L.) J. Sm. 
**Drynaria crassifolia* (L.) J. Sm. 
**Pessopteris crassifolia* (L.) Underw. & Maxon 
**Phymatodes crassifolia* (L.) PRESL 
**Pleopeltis crassifolia* (L.) T. Moore 
**Pleuridium angustum* Fée 
**Pleuridium crassifolium* (L.) Fée 
**Polypodium coriaceum* Raddi 
**Polypodium crassifolium* L. basónimu
**Polypodium porrectum* Willd.
## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Correa A., M. D., C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
# Davidse, G., M. Sousa Sánchez & S. Knapp. (eds.) 1995. Psilotaceae a Salviniaceae. Fl. Mesoamer. 1: i–xxi, 1–470.
# Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Llista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ . 
# Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. 1–860. In O. Hokche, P. E. Berry & O. Huber Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
# Ibarra-Manriquez, G. & S. S. Colin. 1995. Llista floristica comentada de la Estacion de Biologia Tropical "Los Tuxtlas", Veracruz, Mexico. Revista Biol. Trop. 43(1–3): 75–115.
# Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. 
## Enllaces esternos
Nuphar lutea

***Nuphar lutea***, ye una especie de planta acuática perteneciente a la familia de les ninfacees.

## Distribución xeográfica
Ye nativa d'Eurasia onde crez en llagos y estanques d'agua duce, colos sos raigaños fixos na tierra y les sos fueyes llexando na superficie de l'agua.
## Descripción
Planta de raigañu rizomatusa. Fueyes fuertes de forma plana, ovalada y daqué apuntiada. Tarmu floral solitariu, terminal, de 40 cm de llargu, de los cualos dellos centímetros sobresalen de l'agua. La flor mide unos 6 cm de diámetru con forma de taza, ye hermafrodita y polinizada polos inseutos. Floria de xunu a setiembre nel hemisferiu norte. Les granes tán conteníes n'aquenios redondos y con bárabos a semeyanza de verrugas que son distribuyíos pola corriente d'agua. Puede crecer na agua d'hasta 40 cm de fondura.
## Usos
Mientres enforma tiempu foi utilizada na medicina tradicional, el raigañu aplicar a la piel y comíense tanto'l raigañu como les granes pa tratar distintes afecciones. Les granes, comestibles, pueden molese hasta amenorgales a farina. El raigañu tamién ye comestible, pero puede resultar increíblemente amargosa en delles plantes. 

## Taxonomía
*Nuphar lutea* describióse por L. Sm. y espublizóse en *[[Florae Graecae Prodromus]]* 1: 361. 1809.
;Variedaes aceptaes:
* *[[Nuphar lutea subsp. advena]]* (Aiton) Kartesz & Gandhi
* *[[Nuphar lutea subsp. macrophylla]]* (Small) Y.O. Beal
;Sinonimia:

## Nome común
Ambudillo, botellera, cobertera, coberteras, cubiletes, cuenques del Guadiana, embudillo, escudete mariellu, fueyes de carambuco, lampazo del Guadaira, maravía de ríu, maravíes de ríu, nenúfar, nenúfar mariellu, nenúfar de flor mariella, ninfa mariella, ninfea mariella, ninfea de flor mariella, torteres.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les rubiacees

## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Flora of China Editorial Committee. 2001. Flora of China (Caryophyllaceae through Lardizabalaceae). 6: 1–512. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
## Enllaces esternos
Nerine bowdenii

***Nerine bowdenii*** ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Amaryllidaceae. Ye una yerbácea bulbosa perenne, que crez hasta 45 cm d'altu por 8 cm , con fueyes en forma de cinta y grandes umbelas de flores de color rosa como llirios a finales de branu y seronda. Sicasí, nun ye nin un verdaderu lliriu nin de la Cornwall o Guernsey, yá que tien el so orixe en Sudáfrica (Provincia Oriental del Cabu. 

## Descripción
*N. bowdenii* tien bulbos de 12 a 14 centímetros de circunferencia. Los bulbos tienen "la forma de les antigües botelles de Chianti". La planta cunta con ocho o más flores sele arumaes de color rosa brillante, asemeyándose a llirios finamente cortaos. Por cuenta de que les fueyes nun apaecen hasta la primavera, les especies pueden tolerar temperatures más baxes que la mayoría de les especies nel xéneru *[[Nerine]]*.

## Cultivu
*Nerine bowdenii* ye llargamente cultivada nes rexones templaes rexones, y rique calor y abellugu en zones más fríes, pero ye abondo resistente , pudiendo soportar temperatures de -15° C. Tien que ser plantáu y nun pueden ser alteriaos per dellos años, y floria meyor cuando s'apertar los bulbos. La especie crez meyor con calor y suelu bien drenáu.. Sicasí, nun va tolerar el clima tropical o bien húmedu. Suxerse que colchicums y ciclamen son bones opciones de plantes de compañía pa crecer con esta especies.

Esta planta ganó'l premiu Award of Garden Merit de la Royal Horticultural Society.

## Bioquímica
Los bulbos de *Nerine bowdenii* contienen un inhibidor de la acetilcolinesterasa, llamáu ungeremina que puede ser afechu como tratamientu pa la enfermedá d'Alzheimer. Ungeremina tamién s'aislló de *[[Ungernia minor]]*, *[[Ungernia spiralis]]*, *[[Zephyranthes flava]]*, *[[Crinum asiaticum]]*, *[[Crinum augustum]]*, *[[Pancratium maritimum]]* y *[[Hippeastrum solandriflorum]]*. Los bulbos tamién contienen un númberu d'alcaloides.
 
## Taxonomía
*Nerine bowdenii* describióse por William Watson y espublizóse en *[[The Gardeners' Chronicle & Agricultural Gazette]]* III, 1904(2): 365. 1904.
;Etimoloxía:
***Nerine***: nome xenéricu que provién de la mitoloxía griega, onde Nerine yera una ninfa del mar, proteutora de los marinos y de los sos navíos. Cuando William Herbert escoyó'l nome d'esta ninfa pa nomar a la primer especie del xéneru *([[Nerine sarniensis]])* fixo alusión a la hestoria que cunta como esta especie sudafricana llegó a la Isla de Guernsey na Canal de La Mancha. Dizse qu'un barcu que llevaba caxes con bulbos d'esta especie con destín a Holanda naufragó cerca d'estes islles. De dalguna manera les caxes llegaron a la Isla de Guernsey y los bulbos llograron establecese y multiplicase nes sos mariñes.

***bowdenii***: epítetu nomáu n'honor de Athelstan Salón Cornish-Bowden (1871-1942), qu'unviara los bulbos de la planta a Inglaterra dende Sudáfrica. 
;Sinonimia: 
* *Nerine veitchii* auct.
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 

## Referencies
 
## Enllaces esternos
Neptunia oleracea

***Neptunia oleracea***, conocida como **sensitiva d'agua**, **adormidera acuática** o **mimosa acuática** ye una planta lleguminosa de la familia Fabaceae.

## Descripción
Ye una yerba acuática; tien tarmos rastreros, xeneralmente flotantes, enchíos con aerénquimes y guañaos nos nuedos, estender na agua 90 a 150 cm. Semada en tierra puede algamar hasta 180 cm d'altor. Les fueyes son sensibles (cerrar al tocales); pinaes, con 2 a 4 pares de pinnes; con raquis, incluyíu'l peciolu d'hasta 13 cm de llargu; foliolos 7 a 22 pares, oblongos, de 5 a 20 mm de llongura por 1,5 a 4 mm d'anchu. Inflorescencia orbicular; flores de color mariellu, con pedunculos de 1,5 a 2,5 cm de llargu; mota de 1 a 3 mm de llargu: corola de 3 a 4 mm de llargu. Fructifica en vaines planes de 2,5 a 5,1 cm de llargor por 2,5 a 3,8 cm d'anchor;con 4 a 8 granes per llegume, cada grana de 1,9 a 2,8 cm de llongura por 0,8 a 1 cm d'anchu.

## Hábitat
Crez nes rexones tropicales llexando n'agües duces seles o postrada en suelos húmedos cerca de la vera de l'agua, preferentemente a menos de 50 m d'altitú.

## Usos
### Culinaria

Cultívase como verdura nel sureste d'Asia (fueyes y tarmos tienen sabor similar al repollu). Los estremos de los tarmos nuevos y les vaines son comestibles y polo xeneral cómense crudos, como una verdura n'ensalaes (*Tam phak krachet*), en Tailandia y Camboya y con tanta frecuencia como l'arroz cultiváu. Les fueyes nueves, puntes de los biltos y les vaines nueves suelse comer crudes o en frituras y curry como *kaeng som*.

En Vietnam úsase como unu de los ingredientes de la sopa *[[Canh chua|Canh chua me đất]]*, xunto con pexe, tamarindu y tomate.

### Melecinal
El zusmiu o cazumbre que resulta al entartallar les cañes y raigaños ye usáu pola medicina tradicional na India, que-y atribúi propiedaes pa evitar
o solliviar la gastritis, l'acidez y la constipación. El zusmiu llográu sse amiestu con pasta d'arroz fervíu y conviértese en pastillas de gran tamañu, que se fritan y alminístrense per vía oral coles comíes.

## Nomes Comunes
* Khmer: *Kanchait*
* Meitei: *Ekai Thabi*
* Thai: *Phak runon* (ผักรู้นอน) o *phak krachet* (ผักกระเฉด), pronounciad "fak kachēt".
* Vietnamita: *Rau nhút*
* Idioma bengalí: *Haraisag*
* Cingalés: *දිය නිදිකුම්බා*

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Obregonia denegrii

***Obregonia*** ye un xéneru de la familia Cactaceae que la so única especie ye: ***Obregonia denegrii***, popularmente llamada **obregonita**. Ye una especie rara que recuerda a un conu de conífera invertíu con un centru llanudu.

## Distribución

Ye nativa del valle de Jaumave, nel estáu de Tamaulipas, cerca de Ciudad Victoria, Méxicu, nun área aproximada de 6,5 quilómetros cuadraos.

## Descripción
Ye un cactus d'hasta 12 cm de diámetru, aspeutu globular y gran raigañu axonomorfa. Cuerpu compuestu por grandes tubérculos de forma triangular de 5 a 15 mm de llargu, d'aspeutu similar al de fueyes y superpuestos n'espiral. Nun tien costielles. Nes plantes adultes, la base del tubérculu mide ente 2 y 2,5 cm; la cara esterna ye curva y terminada nun cantu agudu, ente que la interna ye plana. Sobre'l ápiz del tubérculu esiste una pequeña areola con 2 a 4 escayos curtios y débiles, proyeutaes escontra l'esterior, de 5 a 15 mm de llargu. Les flores miden unos 3 cm de diámetru, son de color blancu o rosáu y nacen de les areolas de los tubérculos más nuevos, nel centru de la planta. Frutu marrón claro, secu, (indehiscente), de 1,6 a 2,5 cm de llargu. Granes en forma de pera, tuberculaes, negres, de 1 mm de diámetru.

## Cultivu
Temperatura medio mínima 10&nbsp;°C. Sol moderáu. Riego normal pel branu, secu pel hibiernu. Bon drenaxe, sustratu caliar.
Multiplicar por aciu granes. De crecedera lenta, dacuando inxertar.

## Usos
Esta especie ye recoyida de manera illegal como planta ornamental y tamién se cultiva llargamente. Recoyer pola población llocal con fines melecinales (utilizaos pa tratar el reumatismu). Contién 3 alcaloides. 

## Observaciones
Dende la década de 1980, ta incluyida nel Apéndiz I del CITES, yá que se-y consideraba en riesgu inminente d'estinción. Na actualidá considérase que les condiciones que llevaron a esta creencia, como'l so altu valor comercial, la coleuta desatamañada y la esplotación del so hábitat, yá nun esisten. El total d'individuos ente toles sos poblaciones envalórase en dellos millones. 

## Taxonomía
*Obregonia denegrii* describióse por Fric y espublizóse en *[[Kaktusova Priloha Život v Přírodě Vychaizi v Praze. Strana]]* 29(2): 14. 1925. La especie tipu ye: *Dicrocaulon pearsonii* N.E. Br. 
;Etimoloxía:
***Obregonia***: nome xenéricu que foi puestu n'honor d'Álvaro Obregón.

***denegrii***: epítetu dau n'honor del políticu mexicanu Ramón Denegri.
;Sinonimia:
* *Ariocarpus denegrii* (Fric) Marshall
* *Strombocactus denegrii* (Fric) Rowley

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica 

## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.

## Enllaces esternos

* Estatus de caltenimientu de la especie
* Información adicional sobre O. denegrii
Oemleria cerasiformis

***Oemleria cerasiformis*** ye la única especie del xéneru ***Oemleria***. Ye un arbustu orixinariu de la mariña del Océanu Pacíficu n'América del Norte, dende Columbia Británica, Canadá hasta'l Condáu de Santa Barbara, California, Estaos Xuníos

## Descripción
Ye una de les primeres plantes de les que broten les fueyes y les flores a principios de la primavera. Algama los 1,5-5 m d'altor y tien les fueyes llanceolaes de 5-12 cm de llargu. 

Les fueyes son alternes, simples, caducifolies, xeneralmente elíptiques o oblongues, de color verde claru y nidiu pol fexe y más pálidu pol viesu, los márxenes tán ondulaos. Les flores son dioiques, de color blancu-verde, pocu visibles, qu'apaecen n'abril y mayu. El frutu ye una drupa ovoide de color naranxa o mariellu cuando ye nuevu, pero de color negru azuláu cuando maurecen, con un tarmu coloráu.

## Ecoloxía
La planta ye l'alimentu de les bárabos de les polilles *[[Aseptis adnixa]].

== Usos ==
Los nativos americanos comer, y faen té de la corteza, amás de mazcar les sos cañes pa utilizales como un nidiu [[anestésicu]] y [[afrodisiacu]].

== Taxonomía ==
*Oemleria cerasiformis* describióse por ([[John Torrey|Torr.]] & [[Samuel Frederick Gray|Gray]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]) [[Landon]] y espublizóse en *Taxon 24(1): 200*, nel añu 1975.
 
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
**Nuttallia cerasiformis* Torr. & A. Gray ex Hook. & Arn. [[basónimu]]
**Osmaronia cerasiformis'' (Torr. & A. Gray ex Hook. & Arn.) Greene

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les rosácees

## Referencies

## Bibliografía
# Anonymous 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A.
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i-xvii, 1-1400.

## Enllaces esternos

 
* Jepson Manual Treatment
* Photo gallery
Oldenlandia umbellata

***Oldenlandia umbellata*** ye una especie de planta de crecedera lenta nativa de la India.

## Usos
Un colorante coloráu destiñíu pue ser estrayíu de la corteza del raigañu de (preferiblemente) d'una planta de dos años. El raigañu colorante utilizar con un mordiente pa tiñir d'un color coloráu a texíos como'l percal, llana y seda.

Cultivar na mariña de Coromandel na India.
;Usu melecinal:
Esta planta ye bien conocida na medicina Siddha poles sos propiedaes astrinxentes. Tamién ye una melecina que puede alministrase pal asma bronquial, como una decocción de tola planta, una decocción fecha del so raigañu y regaliza na rellación 10:4, o'l raigañu en polvu alminístrase yá sía con agua o miel.

Una decocción del raigañu tamién ye un febrífugo.

## Taxonomía
*Oldenlandia umbellata* describióse por Carolus Linnaeus y espublizóse en *[[Species Plantarum]]* 1: 119. 1753
;Sinonimia: 
* *Gerontogea umbellata* (L.) Cham. & Schltdl. 
* *Hedyotis brevicalyx* Sivar., Biju & P.Mathew 
* *Hedyotis indica* Roem. & Schult. 
* *Hedyotis linarifolia* R.Br. ex Wall. 
* *Hedyotis puberula* (G.Don) Arn. 
* *Hedyotis umbellata* (L.) Lam.
* *Hedyotis wightii* (Hook.f.) K.K.N.Nair 
* *Hedyotis wightii* (Hook. f.) Sivar., Biju & P. 
Mathew * *Oldenlandia puberula* G.Don 
* *Oldenlandia wightii* Hook.f.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les rubiacees

## Referencies
 

## Enllaces esternos
Olyra latifolia

***Olyra latifolia*** ye una especie botánica de plantes gramínees de la familia de les poacees. Ye nativa d'África, y d'América.

## Descripción
Presenta culmos bambusiformes, d'hasta 5 m x 1 cm de diámetru; internodio llargu, glabro o híspido; nuedu glabrescente o híspido. Fueyes de vaines perennes, glabres o híspidas, con llimbos asimétricos, oblongues llanceolaos o linear llanceolaos, d'hasta 2 dm x 2-7 cm, largamente acuminaos, glabros y peciolu curtiu y pubérulo. Inflorescencia panícula piramidal, 8-17 cm (2/3 anchu a llargu); espículas pistilaes, pedicelaes, articulaes sobre les glumas; pedicelos engrosaos nel ápiz. Gluma persistente, 5-9 nervaduras, la 2ª casi'l doble de la 1ª; antecio ovaláu y mútico, 4-7 mm; espículas estaminaes con lema aristáu y la pálea acuminada.
## Taxonomía
*Olyra latifolia* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Systema Naturae, Editio Decima]]* 2: 1261. 1759. 
;Sinonimia:
* *Olyra arundinacea* Kunth
* *Olyra brasiliensis* (Bertol.) Spreng.
* *Olyra brevifolia* Schumach.
* *Olyra cordifolia* Kunth
* *Olyra cordifolia var. cordifolia
* *Olyra cordifolia var. scabriuscula* [[Döll]]
* *Olyra guineensis* [[Steud.]]
* *Olyra media* [[Desv.]]
* *Olyra paniculata* [[Sw.]]
* *Olyra pubescens* Raddi
* *Olyra scabra* [[Nees]]
* *Olyra surinamensis* [[Hochst.]] ex Steud.
* *Stipa latifolia'' (L.) Raspail

## Usos melecinales
William Torres presenta una refecha lliturxa sanadora con esta sp. http://www.visionchamanica.com/yage_EMC/huairasacha.htm
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
## Referencies

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?25623 (6 ene 2008)
## Fuentes
* Zuloaga, F. O. et al. 1994. Catálogu de la familia Poaceae na República Arxentina. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 47.

## Enllaces esternos

* Imaxe y descripción de la sp.
Ocotea quixos

***Ocotea raimondii*** ye una especie de planta con flor fanerógama, na familia de les Lauraceae. Distribúise per Colombia y Ecuador.
## Propiedaes
De la canela utilízase la corteza seca del interior de los biltos.
:Considérase la canela como estimulante local. Ye útil pa tratamientu d'afecciones gástriques ya intestinales pol so efeutu antiácido. Ye encamentáu pal tratamientu de gripes y resfriaos. Detien la vultura, sollivia la flatulencia y puede ser útil nel tratamientu de la foria.
;**Principios activos**: Les capacidaes curatibles de la canela vienen partir de tres tipos básicos de componentes presentes nos aceites esenciales atopaos na corteza. Estos aceites contienen los componentes activos llamaos: cinamaldehido, acetato de cinamilo y alcohol cinamílico, más una amplia gama d'otres sustancies. Contién amás compuestos fenólicos (antioxidantes), ye una fonte escelente de fibra, manganesu, fierro y calciu.
:**Contraindicaciones**: Delles persones desenvuelven alerxes y dermatitis dempués de la esposición a la canela. Nun s'encamienta'l so usu melecinal en muyeres embarazaes.

## Taxonomía
*Ocotea raimondii* describióse por (Lam.) Kosterm. y espublizóse en *[[Recueil des Travaux Botaniques Néerlandais]] 35: 90*, nel añu 1938. 

;Nome común:

;Sinonimia:
* *Borbonia peruviana* Juss. ex Steud. 
* *Laurus quixos* Lam. 
* *Mespilodaphne pretiosa* Nees & Mart. 
* *Nectandra cinnamomoides* (Kunth) Nees

## Referencies

## Bibliografía
# Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. 
# Rohwer, J. G. 1993. Lauraceae: Nectandra. Fl. Neotrop. 60: 1–332.
## Enllaces esternos
Ocotea caparrapi

***Ocotea caparrapi*** ye una especie de planta na familia Lauraceae. Ye nativa de Colombia y alcuéntrase particularmente nel conceyu de Caparrapí, Cundinamarca. Esta especie tamién ye conocida col nome de *Nectandra caparrapi*.

## Nomes comunes
*Ocotea caparrapi* conozse tamién por distintos nomes comunes, incluyendo "aceite de Caparrapí", "aceituno", "aguarrás", "amacey", "lloréu canelu".

## Usu

### Medicina tradicional
Camargo (1969) rellata qu'en Caparrapí, (Cundinamarca) l'aceite llográu de la especie *Ocotea caparrapi* usar dende 1889 pa combatir fiebres palúdiques, afecciones bronquiales y pulmonares, según el reumatismu y enfermedaes de la piel (eczemes y herpes).

Los indíxenes Carare, emplegar pa tratar la mordedura de culiebras como la "taya" o "la pudridora" (*[[Bothrops asper]]* o *[[Bothrops atrox]]*), pa lo cual tómense unes gotes que s'apliquen sobre la firida. Tamién usaben el *aceite de Caparrapí* pa tratar la mordedura de perros rabiosos y de rayes.

El **aceite de Caparrapí** estrayer principalmente del duramen. García Bariga, en 1974, cuenta que taladró un exemplar de *Ocotea caparrapi* hasta'l duramen, introdució un tubu y sacó gota a gota un aceite de color verde claru y de golor carauterístico, nidiu y delgáu, que s'aferruñaba a mariellu anaranxao.

Tamién s'utiliza pa tratar el "hormiguillo", una afección del cascu mular, caballar y del ganáu, aplicándolo 2 ó 3 vegaes al día. Otru usu ye pa tratar la picadura d'aviespes o, quemando les sos fueyes, como ahuyentador de mosquitos.

Según el doctor Luis Daniel Convers, tamién puede ser usáu p'afecciones de tipu gonorrea y leucorrea. Pa ello, tien de cocese les fueyes y con esta agua llavar la parte afeutada. Para úlceres de la piel tienen de tomase 2-5 gotes, 2 ó 3 vegaes al día. El doctor Gabriel Castañeda Usáu suxer tomar de 5 hasta 20 gotes pal tratamientu de la llepra.

### Medicina moderna
L'aceite de Caparrapí tien un índiz de refraición bien baxu y puede usase en microscopía como aceite d'inmersión. Martínez, en 1950, aislló a partir d'esti aceite un alcohol sexquiterpénico denomináu "capparropiol".

Dende l'aceite de *Ocotea caparrapi* llogróse aisllar Caparratriene, un hidrocarburu sesquiterpeno con significativa actividá inhibidora de la crecedera de cáncer.

## Taxonomía
*Ocotea caparrapi* foi descritu por Armando Dugand y espublizóse en *[[Rev. Acad. Colomb.]]* 3: 396. 1940.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies
Ongokea gore

***Ongokea gore*** ye la única especie del xéneru monotípicu ***Ongokea*** perteneciente a la familia de les olacacees. Ye orixinaria d'África. 
## Descripción
Ye un árbol qu'algama un tamañu de 40 m d'altor, tueru rectu, cilíndricu, de 1 ¼ m de diámetru, non reforzáu, pero dacuando enchíu na base; atopar nel altu monte primariu, onde ye común, dende Sierra Lleona hasta S Nixeria, y amás na cuenca del Congo a República Democrática d'El Congi y Angola. 
## Usos
Tien múltiples usos nel so llugar d'orixe com:
;Melecines: 
Usáu como albortivu, artritis, reumatismu, etc; tratamientos d'oyíu; xeneralmente curatibles; estimulantes de la lactancia (incl. veterinariu); llaxante, etc; analxésicu
;Principios activos:
Contién taníns, que son astrinxentes. La corteza y fueyes: glucósidos, saponinas, esteroides. Tamién ácidos grasos, etc Kernel-oil, xabón y sucedaneos

;Agri-horticultura: 
Usáu como forraxe pal ganáu.
;Maderes:
Fáense productos de talla pa pasatiempos, preseos musicales, xuegos, xuguetes, etc. Los productos de materiales de construcción; carpintería y aplicaciones rellacionaes
;Bébores:
Fáense bébores alcohóliques, estimulantes
;Grana:
Úsase socialmente na relixón, la superstición, la maxa.

## Taxonomía
*Ongokea gore* describióse por Jean Baptiste Louis Pierre y espublizóse en *[[Bulletin Mensuel de la Société Linnéenne de Paris]]* 2: 1313. 1897.
;Sinonimia:
* *Aptandra gora* Hua 
* *Aptandra gore* Hua  
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les olacacees 
## Referencies
 
## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
Ononis spinosa

La  ye una especie d'arbustu de la familia ''fabaceae''.

## Hábitat

Ye natural d'Europa, Asia occidental y Norte d'África onde crez en campos cultivaos y praderíes seques.

## Descripción
Ye una planta yerbácea perenne, maderiza, velluda y frecuentemente espinosa. Los tarmos son ríxidos y algamen 25-80 cm d'altor. Les fueyes son trifoliaes pola base o enteres de color verde escuru. Les flores son de color rosa vivu. El frutu ye una vaina.

## Propiedaes
* Utilizáu pa desaniciar sable y n'afecciones renales.
* Diuréticu similar a la piniellu.
* La *Gatuña* ye melecinal dende'l sieglu XVI.
* Depurativu xeneral indicáu en artrosis, artritis, eczemes y pruyicios.

## Taxonomía
*Ononis spinosa* describióse por Carlos Linneo y espublizóse en *[[Sp. Pl.]]* 2: 716. 1753.
;Etimoloxía:
***Ononis***: nome xenéricu que remanez del nome griegu clásicu utilizáu por Pliniu'l Vieyu pa *[[Ononis repens]]*, una de les varies plantes del Vieyu Mundu que tien tarmos maderizos, flores axilares de color rosa o púrpura y fueyes trifoliaes con foliolos dentaos.

***spinosa***: epítetu llatín que significa "con espinos"
;Variedaes aceptaes:
**[[Ononis spinosa subsp. antiquorum]]* (L.) Briq.
**[[Ononis spinosa subsp. australis]]* (Širj.) Greuter & Burdet
**[[Ononis spinosa subsp. austriaca]]* (Beck) Gams 
**[[Ononis spinosa subsp. hircina]]* (Jacq.) Gams
**[[Ononis spinosa subsp. leiosperma]]* (Boiss.) Sirj. 
**[[Ononis spinosa subsp. masquillierii]]* (Bertol.) Greuter & Burdet 
**[[Ononis spinosa subsp. procurrens]]* (Wallr.) Briq.

;Sinonimia:

**Bonaga antiquorum* (L.) Medik.
**Bonaga hircina* (Jacq.) Medik. 
**Ononis antiquorum* L.
**Ononis arvensis subsp. maritima* (Godr.) Nyman
**Ononis brachystachya* Vis.
**Ononis campestris* W.D.J.Koch & Ziz
**Ononis decipiens* Azn.
**Ononis hircina* Jacq.
**Ononis inermis* Huds.
**Ononis legitima* Delarbre
**Ononis leucosepala* Pau
**Ononis maritima* Dumort.
**Ononis miniana* Planellas
**Ononis mitis* Mill.
**Ononis occidentalis* Lange ex Willk. in Willk. & Lange 
**Ononis procurrens* Wallr.
**Ononis pungens* Pomel 
**Ononis repens* L. 
**Ononis vulgaris* Rouy in Rouy & Foucaud

## Nome común

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
## Referencies

## Enllaces esternos
Oncoba laurina

***Oncoba laurina***, ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia de les salicacees. 

## Descripción
Ye un arbustu de 3 a 15 m de fueyes glabres, simples, alternes y con estípula.

Les flores son blanques dispuestes en panícula racimosa y los frutos son espinosos de magaya colorada (Pérez Arbelaez, E. 1996).

## Distribución
Dende Méxicu hasta Panamá.

## Usos
Puede suministrar un sustitutu d'aceite de chaulmugra pal tratamientu de la llepra (Pérez Arbelaez, Y. 1996).

## Taxonomía
*Oncoba laurina* describióse por (C.Presl) Warb. ex Engl. & Prantl y espublizóse en *[[Die Natürlichen Pflanzenfamilien]]* 3(6a): 19. 1894.

## [[nome común|Nomes comunes]]
* **“guayabo mariellu - carboneru”** (Pérez Arbelaez, Y. 1996).

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica

## Referencies

* 

## Enllaces esternos

*legacy.tropicos.org/ ''Oncoba laurina''.
Oncoba spinosa

***Oncoba spinosa*** ye una especiede la familia de les salicacees. 

## Descripción
Esta especie del sureste africanu da grandes y fragantes flores blanques asemeyaes a les camelies, con vistosos estames mariellos y brillosos fueyes serruchaes que, xunto colos raigaños del árbol, usar n'África con fines melecinales. Los sos frutos, mariellu dorao y de 6 cm de diámetru, contienen una magaya comestible anque nada sabrosa. Los duros pulgos duren indefinidamente y úsense pa faer sonajeros y caxines de tosquilé. El tueru y les cañes tán armaos con escayos de 5 cm de llargu.
## Taxonomía
*Oncoba spinosa* describióse por Forssk. y espublizóse en *[[Flora Aegyptiaco-Arabica]]* 1: cxiii, 103–104. 1775.

## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
*Llista d'árboles autóctonos de Sudáfrica

## Referencies

## Bibliografía
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Flora of China Editorial Committee. 2007. Fl. China 13: 1–548. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. 1–860. In O. Hokche, P. E. Berry & O. Huber Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
## Enllaces esternos

* '''' en Flora de Zimbabwe
Ophiopogon bodinieri

***Ophiopogon bodinieri***, ye una pequeña especie de planta perenne perteneciente a la familia de les asparagacees. Alcuéntrase n'Asia.
## Descripción
Ye una planta de fueya perenne estolonífera. Raigaños delgaos, polo xeneral cola parte tuberosa cerca de la punta. Les fueyes basales, en bucles, sésiles, de 20 - 40 × 1 - 4 mm, el marxe serráu. El escapo de 15 - 35 cm. La inflorescencia nuna panícula amenorgada, de 1 - 7 cm, con delles a munches flores, bráctees marielles, lliniales. Les flores solitaries o en pareyes; pedicelo 5-8 mm. Tépalos blancos y de color púrpura o amarellentáu, acoloratáu tiñíu. Granes subglobosas o elipsoides, 5-6 mm de diámetru. Fl. Xunu-agostu, fr. Agostu-ochobre.
## Distribución y hábitat
Alcuéntrase nos montes, carbaes, fasteres a lo llargo de ribayos, llugares húmedos nes fasteres cubiertes de yerba, a una altitú de 500 - 3600 metros en (Gansu, Guizhou, Henan, Hubei, Shaanxi, Xizang, Yunnan, Sichuan, n'China, Bután y Taiwán.

## Propiedaes
Los raigaños tuberosos utilícense como planta melecinal.
## Taxonomía
*Ophiopogon bodinieri* describióse por Augustin Hector Léveillé y espublizóse en *[[Mem. Pontif. Accad. Romana Nuovi Lincei]] 23: 343*, nel añu 1905.
;Etimoloxía:
***Ophiopogon*** nome xenéricu que remanez del griegu *ophis*, "culiebra", y *pogon*, "barba", mas probablemente refiriéndose a los sos fueyes.

***bodinieri***: epítetu 
;Sinonimia:
**Mondu bodinieri* (H.Lév.) Farw.
**Mondu formosanum* Ohwi
**Ophiopogon bodinieri var. pygmaeus* F.T.Wang & L.K.Dai 
**Ophiopogon filiformis* H.Lév. 
**Ophiopogon lofouensis* H.Lév. 
## Ver tamién
* Historia de la botánica
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Descripción de les asparagacees

## Referencies

## Bibliografía
# Flora of China Editorial Committee. 2000. Fl. China 24: 1–431. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
## Enllaces esternos
Ophryosporus macrodon

***Ophryosporus macrodon*** ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Asteraceae.
Ye orixinaria de Suramérica onde se distribúi por Arxentina y Bolivia. 

## Propiedaes
Derivaos diprenilaos de p-hidroxiacetofenona pueden aisllase de *Ophryosporus macrodon*.

## Taxonomía
*Ophryosporus macrodon* describióse por August Heinrich Rudolf Grisebach y espublizóse en *[[Abhandlungen der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen]]* 24: 173. 1879. 
;Sinonimia:
* *Eupatorium kuntzei* Hieron.

## Referencies

## Bibliografía
# Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223. View in Biodiversity Heritage Library.
# Jørgensen, P. M., M. H. Nee & S. G. Beck. (eds.) 2014. Cat. Pl. Vasc. Bolivia, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 127(1–2): i–viii, 1–1744. Missouri Botanical Garden Press, St. Louis.
# Jørgensen, P. M., M. H. Nee & S. G. Beck. (eds.) 2015 d'equí p'arriba. Catalogo de les plantes vasculares de Bolivia (amiestes). 
# Serrano, M. & J. Terán. 1998 [2000]. Identific. Esp. Veg. Chuquisaca 1–129. PLAFOR, Intercooperación, Fundación Ceibo, Sucre.
# Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1–3): i–xcvi, 1–3348.
Opuntia basilaris

La ***Opuntia basilaris*** ye una especie del suroeste d'EE. XX., mayormente nel desiertu de Mojave y nel desiertu de Colorado, y nel noroeste de Méxicu. 
## Descripción
Son pequeños cactos del xéneru *[[Opuntia]]*, algamando 6 dm d'altor. Una sola planta puede consistir de centenares de tarmos carnosos y esnachaos. Son azul buxos, con un llargor de 14 cm y máximu d'anchu de 10 cm y 1-1,5 cm d'espesura. Son usualmente ensin escayos, y sicasí tienen barbes, llamaes gloquidios, que fácilmente enfusen la piel. Les flores rosa purpúreas salen en primavera y empiezos del branu.

Dellos espertos consideren a esta sp. una plena especie (Bowen 1987, R. van de Hoek). Ye única ente les variedaes de *Opuntia basilaris*, con escayos, amás de barbes; esto indica que la especie varia enforma na so fenotipu.

## Química
*Opuntia basilaris* contién 0,01 % de mescalina y de 4-hidroxi-3-5-dimetoxifenetilamina.

## Taxonomía
*Opuntia basilaris* describióse por Engelm. & Bigelow y espublizóse en *[[Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences]]* 3: 298–299. 1856.
;Etimoloxía:
***Opuntia***: nome xenéricu que provién del griegu usáu por Pliniu'l Vieyu pa una planta que creció alredor de la ciudá d'Opus en Grecia.

***basilaris***: epítetu llatín que significa "basales".
;Variedaes:
Hai dos subespecies y delles variedaes d'esta especie:
* *Opuntia basilaris* subesp. *basilaris*
** *Opuntia basilaris* var. *albiflorus*
** *Opuntia basilaris* var. *aurea*
** *Opuntia basilaris* var. *brachyclada*
** *Opuntia basilaris* var. *cordata*
** *Opuntia basilaris* var. *heilii*
** *Opuntia basilaris* var. *humistrata*
** *Opuntia basilaris* var. *longiareolata* 
** *Opuntia basilaris* var. *ramosa*
** *Opuntia basilaris* var. *treleasei* (*California*) EN
** *Opuntia basilaris* var. *woodburyi*
** *Opuntia basilaris* subesp. *whitneyana*
** *Opuntia basilaris* subesp. *whitneyana* var. *whitneyana*

;Sinonimia:
* *Opuntia basilaris
* *Opuntia treleasei
* *Opuntia brachyclada
* *Opuntia humistrata
* *Opuntia whitneyana
* *Opuntia longiareolata
* ''Opuntia basilaris
## Ver tamién
* Terminoloxía descriptiva de les plantes
* Cronoloxía de la botánica
* Historia de la botánica
* Carauterístiques de les cactacees

## Referencies

## Bibliografía
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2003. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 1. 4: i–xxiv, 1–559. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
# Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.
# Shreve, F. & I. L. Wiggins. 1964. Veg. Fl. Sonoran Des. 2 vols. Stanford University Press, Stanford.
## Enllaces esternos

* http://cactiguide.com/cactus/?genus=Opuntia&species=basilaris

## Referencies
Ophioglossum vulgatum

La  ye un felechu de la familia botánica de les Ophioglossaceae. Trátase d'una planta melecinal d'interés como vulneraria y astrinxente. 

## Descripción
Trátase d'una planta rizomatusa, con un rizoma fibrosu y curtiu, del que remanez una sola fueya, raramente dos, con dos segmentos. El segmentu maneru ye oval-llanceoláu, con nerviación reticulada; el fértil, opuestu al estéril, tien esporanxos dispuestos en forma d'espiga, opuestos ente sigo. Los esporanxos tienen dos valves que faciliten la so apertura.

## Distribución y hábitat
Crez en casi tol Hemisferiu Norte: norte d'América, norte d'Asia, Europa y norte d'África; tamién n'África del Sur. Na Península Ibérica atópase nos Pirineos, Montes Universales, sierra de Gredos ya inclusive nos montes béticos. Na Comunidá Valenciana considérase en peligru d'estinción.

La ecoloxía de la especie ye mesma de terrenes encharcaos: praos, yerbazales, siempres sobre suelos hidromorfos.
 
## Referencies
* 

## Referencies

## Enllaces esternos

* USDA (n'inglés)