open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
675

**675** (**DCLXXV**) foi un añu común entamáu en llunes del calendariu xulianu. La so denomación como añu 675 remóntase al entamu de la Edá Media, cuando quedó establecíu l'Anno Domini como forma avezada de dar nome a los años.

## Fechos
* 5 de xineru: Llevántase, en Xapón, una plataforma pa que los astrólogos puedan observar les estrelles.
*16 de marzu: L'emperador xaponés Tenmu declara l'abolición de la servidume nel so imperiu.
*Childericu II, rei de los francos, ye asesináu, xunto cola so muyer Bilichild ya'l so fíu de cinco años Dagobertu, mientres que taba cazando na viesca de Livry, cerca la población de Chelles. Los sos asesinos foron una banda de descontentos de Neustria.
*Teodoricu III recibe'l tronu del so hermanu mayor Childericu, y hereda los reinos francos de Neustria y Borgoña. Al tiempu, Clodovéu III, fíu illexítimu de Clotariu III, ye proclamáu rei d'Austrasia polos nobres austrasios.
*Llévase a cabu'l IX Conceyu de Toledo.
* III Conceyu de Braga.
*Wulfhere, rei de Mercia, muerre tres de reinar 17 años nos qu'espardió'l territoriu del reinu hasta facelu abarcar la mayoría d'Inglaterra asitiada al sur del ríu Humber, incluyendo les rexones d'Essex, Surrey y la parte de Wessex asitiada al norte del ríu Támesis. Asocediolu nel tronu el so hermanu Etelredu.

## Nacencies
* Niu Xianke, canciller de la dinastía Tang (m. 742).

## Muertes
* 25 de mayu - Li Hong, príncipe de la dinastía Tang (n. 652).
*Childericu II, rei d'Austrasia.
*Llope I, duque d'Aquitania.
*Wulfhere, rei de Mercia.
*Tervel, gran kan (*khagan*) del Primer Imperiu Búlgaru.

## Referencies

## Enllaces esternos
676

## Fechos
* Donu asocede a Adeodatu II como papa.

## Nacencies

## Muertes
* 17 de xunu - Adeodatu II, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
678

## Fechos
* San Agatón asocede a Donu como papa.

## Nacencies
*

## Muertes
* 11 d'abril: Donu, papa católicu.
* Aisha: una de les esposes de Mahoma.

## Referencies

## Enllaces esternos
679

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 23 de xunu - * Æthelthryth, reina de Northumbria.

## Referencies

## Enllaces esternos
680

Foi un añu bisiestu del sieglu VII

## Fechos
* Ervixiu conviértese en rei visigodu d'España en deponiendo a Wamba.
* Celébrase'l Constantinopla III o Trulanu.
* XII Conceyu de Toledo.

## Nacencies

## Muertes
* Hussein, nietu de Mahoma, mártir del Islam, Chií.

## Arte y lliteratura
* Primeres sepultures na cripta merovinxa de Jouarre.

## Referencies

## Enllaces esternos
681

## Fechos
* 9 de xineru - XII Conceyu de Toledo.
* Los búlgaros establecen un reinu propiu al sur del Danubiu.

## Nacencies

## Muertes
* 10 de xineru - Agatón, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
682

## Fechos
* San Lleón II asocede a San Agatón como papa.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
683

**683** (**DCLXXXIII**) foi un añu común entamáu en xueves del calendariu xulianu. La denominación 683 tien usáose pa esti añu dende l'entamu de la Edá Media, cuando la era cristiana convirtióse na forma avezada de dar nome a los años n'Europa.

## Fechos
* 4 de payares - Empecípiase'l XIII Conceyu de Toledo.

## Nacencies
* Yi Xing, astrónomu ya inxenieru mecánicu chinu (m. 727).

## Muertes
* 3 de xunetu - Lleón II, papa.
* 28 d'agostu - Pakal el Grande, gobernante maya (n. 603).
* Dúnchad Muirisci, rei de Connacht (Irlanda).

## Referencies

## Enllaces esternos
685

## Fechos
* Abd al-Malik conviértese en califa.
* Xuan V sucede a San Benitu II como papa.

## Nacencies

## Muertes
* 7 de mayu - Benitu II, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
686

## Fechos
* Conón asocede a Xuan V como papa.

## Nacencies
* 23 d'agostu - Carlos Martel mayordomu de palaciu del reinu d'Austrasia.

## Muertes
* 2 d'agostu - Xuan V, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
687

## Fechos
* Égica conviértese en rei visigodu.
* San Sergiu I asocede a Conón como papa.

## Nacencies

## Muertes
* 21 de setiembre - Conón, Papa.
* 15 de payares - Ervigiu, rei visigodu d'España (680 - 687).

## Referencies

## Enllaces esternos
688

## Fechos
* 11 de mayu: entama'l XV Conceyu de Toledo.
* Entama'l reináu d'Ine de Wessex.

## Nacencies

## Muertes
* Wamba, rei visigodu español ente 672 y 680.

## Referencies

## Enllaces esternos
689

L'añu **689** foi un añu común entamáu en vienres del calendariu xulianu.

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 20 d'abril – Cædwalla, rei de Wessex
* 8 de xunetu – Kilian, obispu irlandés (fecha aproximada)
* 10 de mayu – Kusakabe, príncipe xaponés (n. 662)
* 10 de setiembre – Guo Zhengyi, oficial de la dinastía china Tang
* Alahis, rei (usurpador) de los Lombardos
* Colman, misioneru irlandés (fecha aproximada)   
* Grimoald II, duque de Beneventu (Italia)
* Xuan III, Papa de la Ilesia Ortodoxa Copta d'Alexandría
* Liu Jingxian, oficial de la Dinastía Tang
* Totnan, apóstol irlandés de Franconia

## Referencies

## Enllaces esternos
690

## Fechos
* -

## Nacencies
* -

## Muertes
* San Xulián de Toledo. Los sos restos tán, xunta otres reliquies, na Cámara Santa de la Catedral d'Uviéu.

## Referencies

## Enllaces esternos
691

## Fechos
* Construcción de la Cúpula de la Roca.
* III Conceyu de Zaragoza.

## Nacencies

## Muertes
* Teodericu III, rei francu de Neustria y Borgoña y d'Austrasia (679-691)

## Referencies

## Enllaces esternos
692

## Fechos
* Armenia ye ocupada polos árabes.
* El noble visigodu Suniefredu remóntase escontra'l rei visigodu Égica d'España.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
693

## Fechos
* 25 d'abril - Celébrase'l XVI Conceyu de Toledo.

## Nacencies
* Alfonsu I, "El católicu", rei d'Asturies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
694

## Fechos
* 9 de payares - Celébrase'l XVII Conceyu de Toledo.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
695

## Fechos
* L'emperador bizantín Xustinianu II ye depuestu tres d'una revuelta de la población. Xube al tronu Leonciu II.
* Childebertu IV asocede a Clovis III como rei de los francos.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
696

## Fechos
* El califa Abd Al-Malik impón l'árabe como llingua oficial na alministración.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
697

## Fechos
*Paolo Lucio Anafesto ye elixíu primer *doge* (*dux*) de Venecia, convirtiéndose en ducáu y algamando l'autonomía de Bizanciu.

*Mommu asocede nel tronu xaponés a la emperatriz Jitō.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
698

## Fechos
*Tiberiu III depón a Leonciu II como emperador bizantín.
*Los árabes conquisten Cartago a los bizantinos, destruyéndola definitivamente. Fúndase Túnez.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
699

## Fechos

## Nacencies
* Dagobertu III, rei francu merovinxu
* Abu Hanífah, teólogu y xurista musulmán.
* Wang Wei, estadista y poeta chinu.

## Muertes
## Referencies

## Enllaces esternos
703

## Fechos
* -

## Nacencies
* -

## Muertes
*13 de xineru - Jitō, emperadora de Xapón.

## Referencies

## Enllaces esternos
704

## Fechos
*Xustinianu II recupera'l tronu del Imperiu Bizantín.
*Los monxos irlandeses arrenuncien a los sos ritos llitúrxicos p'adoptar los católicos.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
705

## Fechos
* Xuan VII sucede al papa Xuan VI.
* Los árabes destruyen Cartago.

## Nacencies

## Muertes
* 11 de xineru, Papa Xuan VI.
* 16 d'avientu, Wu Zetian, única emperatriz de China. Fundó la Dinastía Zhou.

## Referencies

## Enllaces esternos
706

## Fechos

## Nacencies
* Fujiwara no Nakamaro, poeta xaponés.

## Muertes
* Bonitu de Clermont, relixosu cristianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
707

## Fechos
Primer desembarcu musulmán en Mallorca.

## Nacencies

## Muertes
*18 d'ochobre - Xuan VII, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
700

## Fechos
*Los árabes emprimen la conquista del Marruecos actual.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
701

## Fechos
*30 de setiembre, Xuan VI asocede al papa Serxu I
*Publécase'l Códigu Taiho en Xapón.
*Witiza asocede al so güelu Égica como Rei de los Visigodos.
*Liupertu asocede al so padre Pertarito como Rei de los Lombardos.
*Raxinpertu derroca a Liupertu y conviértese nel Rei de los Lombardos. Muerre pocu dempués y el so fíu Aripertu asocédelu.
*La muerte de Muhammad ibn al-Hanafiya, fíu d'Ali Ibn Abi Talib, detienn provisionalmente'l llevantamientu chiita.
*Na India, proclámase'l dogma de la nacencia sobrenatural de Zoroastru.

## Nacencies
*Emperador Shōmu, emperador de Xapón.
*Li Bai, poeta chinu.
*Wang Wei, poeta chinu, músicu, pintor y canciller de la Dinastía Tang.
*Yazid III, docenu califa Omeya.

## Muertes
*8 de setiembre - Papa Serxu I
*Raxinpertu, Rei de los Lombardos.
*Yeon Namsan, líder militar Koguryo-Coreanu que sirvió como oficial na Dinastía Tang de China.
*Asparukh de Bulgaria, kan de los Búlgaros.

## Referencies

## Enllaces esternos
708

## Fechos
*15 de xineru conságrase papa a Sisiniu
*25 de marzu conságrase papa a Constantinu I

## Nacencies

## Muertes
*4 de febreru - Papa Sisiniu

## Referencies

## Enllaces esternos
709

## Fechos
Conquista musulmana de Ceuta.

Consagración de la primer capiella del monte Saint-Michel al arcánxel San Miguel.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
710

## Fechos
*Rodrigu, gobernador de la Bética, ye proclamáu rei visigodu al morrer Witiza; los que sofitaben a esti, que queríen más que reinara'l so fíu Aquila, piden aida a los musulmanes del norte d'África.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Witiza, rei de los visigodos.
* Kakinomoto no Hitomaro, poeta xaponés.

## Referencies

## Enllaces esternos
711

## Fechos
* Del 19 al 26 de xunetu los visigodos son derrotaos na batalla de Guadalete, colo que desapaez el so reinu y entama la etapa de dominiu hispánicu de los musulmanes.

### Reinu d'Asturies
*Los sobrevivientes del desastre del Guadalete refúxense nos montes d'Asturies.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
714

## Fechos
*Aconceyaos n'Asturies los inmigrantes y los indíxenes escueyen a Pelayo como príncipe.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
715

## Fechos
* San Gregoriu II sucede a Constantinu como papa.

## Nacencies
*Pipino el Curtiu

## Muertes
* 9 d'abril - Constantinu I, Papa.
* Dagobertu III, rei francu merovinxu.
* Walid I.

## Referencies

## Enllaces esternos
716

## Fechos
* Córdoba conviértese na capital del emiratu d'Al-Ándalus.
*España. Invasión árabe d'Abd al-Aziz ibn Musa ibn Nusair ya instalación en Galicia de los bereberes.
* S. Bonifacio empieza les sos misiones en Germania.

## Nacencies

## Muertes
*Musa ibn Nusair, caudiellu musulmán.
*Abd al-Aziz ibn Musa ibn Nusair. Primer vali d'Al-Ándalus. Asesináu y fíu del anterior.
*Axila II, « rei » de los visigodos.

## Referencies

## Enllaces esternos
713

**713** (**DCCXIII**) foi un añu común entamáu en domingu del calendariu xulianu.

## Fechos
* 3 de xunu - Imperiu bizantín: L'emperador Filípicu ye derrocáu, cegáu y unviáu al exiliu por un grupu de conspiradores dempués d'un añu y seis meses de reináu. Sucédelu Anastasiu II, un burócrata y secretariu imperial que restauró l'orde nel imperiu y entamó la reorganización del so exércitu. Amás, executó a los oficiales que tuvieren implicaos nel derrocamientu de Filípicu.

* España: Invasión árabe al mandu de Musa ibn Nusair. Cayen les ciudaes de Sevilla y Mérida.
* España: Derrota final del reinu visigodu na batalla de Segoyuela. El príncipe Teodomiru robla'l tratáu d'Orihuela col gobernador d'Al-Andalus Abd al-Aziz ibn Musa, pol que se-y permite conservar la so autoridá na fastera que ye conocida de magar col nome de cora de Tudmir, qu'abarca la ciudá d'Orihuela y delles poblaciones cercanes ente les que rescamplen Alicante y Lorca.
* China: Espublízase, nel tiempu de la dinastía Tang, el primer periódicu, emprentáu a manu sobre seda. Nomábase Kaiyuan Za Bao (*Boletín de la Corte*).
* China: Entama cerca Leshan, na provincia de Sichuan, la construcción del Buda xigante de Leshan. Cuando tea completáu, en 803, ha ser el Buda talláu en piedra mayor del mundu.

## Nacencies
* Esteban el xoven, teólogu bizantín.

## Muertes
*16 de febreru: Yi Ching, monxu budista, viaxeru y traductor chinu (n. 635).

* Taiping, princesa de la dinastía Tang.

## Referencies

## Enllaces esternos
717

## Fechos

### Actual Asturies
* Pelayo, futuru rei d'Asturies, fuxe peles orielles del ríu Piloña, bien averáu a L'Infiestu, afalando a los habitantes a que desobedecieren a los árabes, nun pagando los sos impuestos más qu'inxustos.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
718

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Entama'l Reinu d'Asturies, con Pelayo como rei.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
721

## Fechos
* 9 de xunu cai la ciudá de Tolosa no que se denomina Batalla de Tolosa.

## Nacencies

## Muertes
* 13 de febreru - Chilpericu II, rei francu merovinxu
Anastasiu II, Emperador bizantín

## Referencies

## Enllaces esternos
720

## Fechos
* Los musulmanes invaden Francia.
*Nihonshoki, el segundu llibru más antiguu sobre la historia de Xapón ye completáu.

## Nacimientos
* Mayu - Bertrada de Laon

## Muertes
*Tarik, militar musulmán.
*Ardón (rei).

## Referencies

## Enllaces esternos
723

## Fechos
* San Bonifaciu convierte a la mayoría de les tribus xermániques.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
725

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 23 d'abril: Wihtred de Kent, rei anglosaxón ente c. 690 y 725 (n. c. 670).

* Fecha desconocida: San Benitu Encrespo, obispu italianu.

## Referencies

## Enllaces esternos
724

## Fechos
Los musulmanes avérense a Francia y crucien los Pirineos.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
726

## Fechos
Empecipia la querella de les imáxenes nel Imperiu bizantín.
Termina'l reináu de Ine de Wessex.

## Nacencies

## Muertes
* Anbasa ibn Suhaym al-Kalbi, valí español.

## Referencies

## Enllaces esternos
727

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 30 de mayu - Huberto de Liexa, santu católicu (San Huberto)

## Referencies

## Enllaces esternos
731

## Fechos
* San Gregoriu III asocede a San Gregoriu II como papa.

## Nacencies
*Abderramán I, primer emir independiente de Córdoba.

## Muertes
*10 de febreru - Gregoriu II, papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
730

## Fechos
L'Emperador Lleón III del Imperiu bizantín, ordena la destrucción de tolos iconos. Entamu del primer periodu iconoclasta.

*Sobre anguaño los árabes funden la llocalidá d'Alcantarilla, na actual rexón de Murcia, como llugar de camín hacia Al-Ándalus. Pequí yá pasaba una antigua calzada romana que llevaba contra la ciudá costera romana de Cartago Nova.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
732

## Fechos
*Francia: Batalla de Poitiers. Dende Arabia ye unviáu l'emir Abderramán (Abd al-Rahman ibn 'Abd Allah al-Gafiqi) que llucha escontra'l francu Carlos Martel. Derrota (relativa) de los árabes, frenando asina la so espansión escontra'l norte d'Europa. (Esti Abderramán nun tien nada que ver con Abderramán I)

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
734

## Fechos
* 14 de mayu (sestu añu de la era Tenpyo): na provincia de Kinai un violentu terremotu (con epicentru desconocíu) dexa «munchos muertos».

## Nacencies
*Abderramán I, califa cordobés.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
736

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* Muiredach mac Ainbcellaig, rei de Dalriada.
* Yamabe no Akahito, poeta xaponés.

## Referencies

## Enllaces esternos
735

## Fechos
*Abkhasia adquier el so independencía la cual caltiénse hasta'l sieglu XV.

## Nacencies
*Alcuinu, misioneru y obispu (*fecha averada*) (muerre nel añu 804)

## Muertes
*27 de mayu, Beda el Venerable.

## Referencies

## Enllaces esternos
737

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Muerre en Cangues d'Onís, según dalgunos historiadores, el 18 de setiembre, el primer Rei d'Asturies, Pelayo, y xube al poder el so fíu Favila o Fáfila.
* L'obispu Asterio consagra'l 27 d'ochobre, que ye domingu, la ilesia la Santa Cruz, en Cangues d'Onís, que mandarán facer el rei Favila y la so muyer Froiliuba.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l primer rei d'Asturies, Pelayo.

## Referencies

## Enllaces esternos
738

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 3 de mayu: Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil, líder maya.
* 21 de xunu: Leufroy, monxu francés canonizáu pola Ilesia Católica.
* 24 de payares: Maslama ibn Abd al-Malik, príncipe y xeneral umayyad.

## Referencies

## Enllaces esternos
740

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*Posible fundación del monesteriu de Santa María de Cuadonga.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
739

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Favila ye muertu, según la tradición, por un osu. Entama asina'l reináu d'Alfonsu I. 
* Entama la colonización asturiana de les tierres asitiaes al norte del ríu Duero, una rexón dafechu despoblada daquella.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre Favila, rei d'Asturies, por mor d'un osu.

## Referencies

## Enllaces esternos
741

## Fechos
* San Zacaríes asocede a San Gregoriu III como papa.

## Nacencies

## Muertes
* 28 de payares - Gregoriu III, Papa.
* Carlos Martel
* Uqba ibn al-Hachchach al-Saluli, valí d'Al-Ándalus.

## Referencies

## Enllaces esternos
742

## Fechos

## Nacencies
* Carlomagnu

## Muertes
* Balch ibn Bishr al-Qushayri, valí d'Al-Ándalus.

## Referencies

## Enllaces esternos
743

## Fechos
*Constantinu V nuevamente xube al tronu del Imperiu bizantín.
*Solevación d'elementos bereberes acantonaos nel alfoz de la ciudá contra'l gobernador d'Al-Andalus Ta‘laba b. Salama, siendo darréu derrotaos y puestos en cautiveriu por tropes árabes.
*4 de xineru- Ye nomáu obispu San Rigoberto de Reimss

## Nacencies

## Muertes
* 31 de xineru - Muhammad al-Baqir, Shia Imam
*Muerre'l califa Hisam

## Referencies

## Enllaces esternos
744

## Fechos
*Acaba'l reináu longobardu n'Italia

## Nacencies

## Muertes
*Liutprando, rei de los lombardos

## Referencies

## Enllaces esternos
746

## Fechos
* Fuercies bizantines recuperen Xipre de los árabes
* Swithred sucede a Saelred como rei d'Essex.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
747

## Fechos
* Pipino el Curtiu ye nomáu mayordomu d'Austrasia tres la retirada a la vida monástica de so hermanu Carlomán, convirtiéndose asina en monarca efectivu de tol reinu francu.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
748

## Fechos

### Reinu d'Asturies
***[[748]]-[[753]]**. Entama una dómina de fame en tol territoriu astur.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
753

## Fechos
* Los árabes conquisten Samarcanda.
* L'emperador Constantinu V convoca'l Sínodu de Constantinopla.
* Fúndase, en Rusia, la ciudá d'Staraya Ladoga.

### Reinu d'Asturies
* Fina la dómina de fame qu'adolecía tol territoriu astur y qu'entamara nel 748.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
754

## Fechos
* 3 de mayu: terremotu cerca de Xerusalén, rexistráu n'Alepo (Siria) y Antioquía (Turquía).

## Nacencies
* 1 d'abril: Carlomagnu, rei francu (f. 814). Esta fecha ye poco probable; otros años de nacencia más posibles son el 742, 747 o 748.

## Muertes
* Childericu III (40), últimu rei francu de la dinastía Merovinxa (n. 714).

## Referencies

## Enllaces esternos
755

## Fechos
*China: Rebelión d'An Lushan na Dinastía Tang.
*Espedición infructuosa del gobernador árabe de Córdoba Yusuf al-Fihro a Galicia p'asitiar una población que sustituyera a la bereber.

## Nacencies
* Borrell de Osona. Conde de Osona.
* Bellón de Carcassonne. Conde de Carcassonne. Míticu fundador del fonduxe de los bellónidas.
* Guillermu I de Tolosa Conde de Tolosa, conocíu como *Guillem de Gellone*.

## Muertes
* S. Bonifacio.

## Referencies

## Enllaces esternos
756

## Fechos
N'España:
*El príncipe omeya Abderramán ganó, nes puertes de Córdoba, al gobernador abasí Yusuf ibn Abd ar-Rahman al-Fihri. Va ser conocíu como Abderramán I, fundador del Emirato independiente de Córdoba.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
757

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Fina'l so reináu n'Asturies Alfonsu I. A la so muerte xube al tronu el so fíu Fruela I. Esti va repoblar Galicia hasta'l ríu Miño, la rexón del Bierzu y los altos valles lleoneses.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei d'Asturies Alfonsu I.

## Referencies

## Enllaces esternos
759

## Fechos
El 24 d'abril fúndase un conventu femenín de 28 monxos col so presbíteru. La constitución del Monesteriu Femenín de San Miguel de Pedroso, provincia de Burgos (España) faise al cargu de l'Abadesa Nonna Bella. Este ye'l resume del testu o acta fundacional: “CL VIII De decanias et de divises er de colaceos et de hereditates de monesteriu Sancti Micaelis de Petroso.Sub nome sancte et individue Trinitatis. Ego igitur abbatissa Nonna Bella pactum feci, et corpues y anima huic sancto monesteriu offerre eyt comendare curavi, quem iuxta Tiri abtavi, et ex reliquies almi Dei arcangeli Micaeli et sanctorum apostolorum Petri et Pauli ye sancti Prudencii sacrare disposui, et meum sororumque soram predictis patribus, id est, gioriosi Froilani regis et Valentín pontificis noma nostra in hac regula sancta roboravimus sub die VIII kalendas madias, yera DCCz. Lxa. VIIa. Maria hiz roboravi. Amunna hic roboravi. Monnia hoc roboravi. Eilo hic roboravi. Donna hic roboravi. Scemena hic roboravi. Umma hix roboravi. Munnoza hic roboravi. Scemena dis Roboravi.... Urbana... Cinta... Alduara... Sancia... Maria...Auria...Anderazo...Munnata... Eugenia...Clarea... Susanna... Mumadonna... Tota.... Anderquina... Flagina... Guntroda... Gometiza... Pega hic roboravi. Luponi presbiter hii omnes roboravit in Christo, amen.” (cita biliográfica de Magüetu, foliu 85 v.-86 (lleición,núm 1). Ed. Serrano, p.1, núm 1. Publ.: A. Ubieto, Cartulariu de Monesteriu de San Millán de la Cogolla, Valencia 1976,9.)

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
762

## Fechos
Nel mundu islámicu:
* El califa Al-Mansur (el Victoriosu) funda la ciudá de Bagdag cerca de les ruines de l'antigua Babilonia y tresllada dende Damascu (capital de Siria) y convertir na capital d'Iraq. Esti país faía yá 1299 años (dende'l 538 e.C.) que fuera invadíu por perses, griegos y romanos y tenía como centru a Damascu.

## Nacencies

## Muertes
* Li Po, gran poeta chinu.

## Referencies

## Enllaces esternos
763

## Fechos
* -

## Nacencies
* -

## Muertes
* Mohammed Kalbi, historiador árabe. Conságrase col so fíu Hisham (muertu en 819) al estudiu de l'Arabia preislamica y de los entamos del Islam, y ye criticáu polos tradicionalistes.

## Referencies

## Enllaces esternos
764

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Fruela I vence a los musulmanes en Pontedeume.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
766

## Fechos

## Nacencies
***[[Al-Hadi]]**, califa abasí de Bagdag (786 - 787). 
* Febreru - Al-Fadl ibn Yahya, visir barmáquida del califatu abasí.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
767

## Fechos
* -

## Nacencies
*Uviéu - Alfonsu II, rei d'Asturies.

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
761

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*L'abá Fromestanu y el so sobrín, el presbíteru Máximu, funden según la tradición, nun terrén que se creyía despobláu y que quiciabes nun lo taba tanto, una ilesia dedicada a San Vicente. Naz la ciudá d'Uviéu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
768

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Al morrer Fruela I a manes de los palatinos, ye nomáu Rei d'Asturies el so primu Aurelio, qu'establez la corte en Pravia.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei d'Asturies Fruela I.

## Referencies

## Enllaces esternos
770

## Fechos

## Nacencies
* Al-Hakam I, tercer emir independiente del Córdoba.

## Muertes
* Du Fu, poeta chinu mientres la dómina de la Dinastía Tang.

## Referencies

## Enllaces esternos
771

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
*4 d'avientu - Carlomán I, rei d'Austrasia.

## Referencies

## Enllaces esternos
772

## Fechos
*9 de febreru - Adrianu I asocede a Esteban III como papa.
* El califa Al-Mansur manda qu'a tolos xudíos y cristianos de Xerusalén se-yos marquen les manes con un símbolu que los distinga.
* El rei francés Carlomagnu entama a guerrear colos saxones y frisios.

## Nacencies
*Li Ao, filósofu y escritor chinu de la dinastía Tang.

## Muertes
* 24 de xineru - Esteban III, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
773

## Fechos
* -

## Nacencies
* Liu Zongyuan, escritor chinu.
* Pipín d'Italia, rei d'Italia.

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
775

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Victoria de Silu sobre los gallegos nel monte *Cuperio* (güei Cubeiro, Lugo).

### Europa
* Lleón IV asocede a Constantín V como emperador de Bizanciu.

## Nacencies
* Elisiu fíu d'Albunceru, gran lluchador n'incontables batalles siendo xefe militar.

## Muertes
*  -

## Referencies

## Enllaces esternos
712

## Fechos
*Tarik y Musa ibn Nusair entren en territoriu francés.

## Nacencies
* Du Fu, poeta chinu mientres la dómina de la Dinastía Tang.

## Muertes
*Ansprandu, Rei de los lombardos.

## Referencies

## Enllaces esternos
777

## Fechos
:*Desembarcu na mariña murciana del caudiellu L'Esclaví.

:*El valí de Barcelona Sulayman ben al-Arabí, xunto a otros valíes contrarios a Abderramán I, buscó l'aida de Carlomagnu pa compensar el poder del emiratu de Córdoba.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
778

## Fechos
*Derrota de los francos de Carlomagnu en Roncesvalles.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
779

## Fechos
*Proclámase al budismu relixón oficial del Tíbet.

## Nacencies
*San Agobardo.
*Yuan Zhen, escritor chinu.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
780

## Fechos
: **[[Asturies]]**
.
*Aldegaster, supuestu fíu del rei Silu, funda'l monesteriu d'Oubona (Tinéu).

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
781

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*25 de payares - El presbíteru Montano y 25 monxos roblen un pautu monásticu col abá Fromestano pol que se someten a la so obediencia y-y entreguen tolos sos bienes. Fúndase asina'l monesteriu de San Vicente d'Uviéu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
782

## Fechos
: **[[Asturies]]**
.
*29 d'avientu - Conságrase la ilesia de San Xuan de Santianes (Pravia), que mandara construir el rei Silu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
783

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Aporta al reináu d'Asturies Mauregato, depués que morriere'l rei Silu.
* El Beatu de Lliébana compón un himnu llitúrxicu nel que fai referencia al apóstol Santiagu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei asturianu Silu.

## Referencies

## Enllaces esternos
785

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*La reina Adosinda, ñeta de Pelayu, y yá vilba del rei Silu, ingresa nel monesteriu de Santianes (Pravia).

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
786

## Fechos
*Beatu de Lliébana escribe la so perfamosa obra *Comentarios al Apocalipsis*. Foi copiada en códices ilustraos, los llamaos *Beatos*.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
774

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Entama'l so reináu d'Asturies Silu, casáu con Adosinda (fía d'Alfonsu I), depués de que morriere'l rei Aureliu.
* Alfonsu II yera daquella, primero de ser rei, gobernador de palaciu.

### Europa
* Carlomagno conquista Córcega.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei d'Asturies Aureliu. Diz la tradición que ta enterráu na ilesia de San Martín de Llangréu.

## Referencies

## Enllaces esternos
776

## Fechos
* El monxu Beatu escribe nel Monesteriu de Santu Toribio, en Lliébana (Cantabria, España), los sos Comentarios al Apocalipsis de San Xuan.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
789

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Ye nomáu Rei d'Asturies Bermudu I, el Diáconu, fíu d'Alfonsu I y hermanu d'Aureliu depués de que morriere Mauregatu.
* Años de paz colos musulmanes.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei asturianu Mauregatu.

## Referencies

## Enllaces esternos
790

## Fechos

### Por llugar

#### imperiu Bizantín
*Una revuelta escontra la Emperatriz Irene guía a Constantín VI hasta consiguir da-y el poder del Imperiu.

#### Europa
*Alcuín de York torna a Inglaterra.

### Por tema

#### Relixón
*Anxilbertu de Centula ye fechu abá de Saint-Riquier.

## Nacencies
*Li He (Li Ho), poeta chinu (muertu nel 816)
*Lu Tong, poeta chinu (muertu nel 835)

## Referencies

## Enllaces esternos
791

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*Xube al tronu Alfonsu II por abdicación del so tíu Bermudu I. Establez la corte n'Uviéu y empobina'l so gobiernu a afitar la xuntura del reinu asturianu. 
*Entama un xiru decisivu pa la historia d'Asturies, cola apaición del neogoticismu astur. 
*Apaecen los códices alfonsíes de les Etimoloxíes de San Isidoro.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
792

## Fechos
* El rei asturianu Bermudu I abdica y entama'l so reináu Alfonsu II, que camuda la so capital de Pravia a Uviéu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
793

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*Victoria asturiana sobre los musulmanes en Los Llodos (Grau).

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
794

## Fechos

### Reinu d'Asturies
* Agresión islámica al Reinu d'Asturies. L'exercitu, baxo'l mandáu d'Abd al-Malik ibn Mugait, garra a Uviéu descuriada y ocúpala per curtiu tiempu, destruyendo'l templu del Salvador, n'Uviéu construyíu por Fruela I.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
787

## Fechos
* Celébrase'l Conceyu de Nicea II, séptimu de los ecuménicos.

## Nacencies
*Abu Ma'shar al-Balkhi
*San Metodio, Patriarca de Constantinopla. Nun confundilu col hermanu de San Cirilo.

## Muertes
*Arechis II, duque de Benevento.

## Referencies

## Enllaces esternos
788

## Fechos
* España: Hisham I al-Andalus (o Hixem), sucede como emir a Abderramán I.

## Nacencies
* Adi Shankará, sabiu indiu (m. 820).

## Muertes
* Abderramán I, primer emir independiente de Córdoba.

## Referencies

## Enllaces esternos
795

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*Un exércitu árabe, mandáu por Abd al-Karim ibn-Mugait, entra nel Reinu d'Asturies p'apresar a Alfonsu II, qu'evita enfrentase col enemigu y manda a Tolosa a Froia pa que-y pida aida a Carlomagno na so llucha escontra los árabes.

### Al-Ándalus
*Abderramán I entama la construcción la Mezquita de Córdoba.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
796

## Fechos
*España: Al-Hakam I xube al poder como emir independiente d'Al-Ándalus.
*Bulgaria: Kardam apuerta al kanato.

## Nacencies

## Muertes
*Hisham I, segundu emir independiente d'Al-Ándalus
*Offa de Mercia, rei del reinu de Mercia.
*Ecfrido de Mercia, rei de Mercia.

## Referencies

## Enllaces esternos
797

## Fechos
*Froia, mandáu por Alfonsu II, visita a l'emperador Carlomagno en Herrstall (Saxonia) nel mes de payares. Lléva-y como regalu una tienda de campaña que capturaren a los moros.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
798

## Fechos

### Reinu d'Asturies
*Les tropes del rei asturianu Alfonsu II lleguen a facer una incursión en Lisboa, tomándola per dalgún tiempu y saquiándola. Dempués d'eso Alfonsu II unvia a los sos embaxadores Froia y Basiliscus a la corte d'Aquisgrán con otru regalu (siete moros con siete mules y siete lorigues) pa Carlomagno.

### Europa occidental
*Entama a construyise la capiella palatina d'Aquisgrán.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
799

## Fechos
* 14 de setiembre (11/8/18 según el calendariu Enryaku): na mariña de la prefeutura d'Ibaraki (Xapón) rexístrase un tsunami (nun se menta'l terremotu causante).
* 29 de payares: n'Italia, el papa Lleón III, ayudáu por Carlomagnu, torna a Roma.

## Nacencies
* Bernardo d'Italia, rei italianu.

## Muertes
* 13 d'abril: Paulus Diaconus, historiador.

## Referencies

## Enllaces esternos
800

## Fechos
*Primera constancia documental de Castiella.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
801

## Fechos
* 2 d'abril (Sábadu Santu): Barcelona ríndese énte les tropes de Lluis el Piadosu. Los territorios de la futura Cataluña incorpórense al Imperiu carolinxu.
* 30 d'abril: en Spoleto (Italia), un terremotu fai cayer techos d'ilesies en Roma.
* 28 d'avientu: en Barcelona (Cataluña) los francos entren solemnemente y proclamen a Bera como primer conde de Barcelona.
* N'Uzbequistán españa una revuelta escontra'l invasor árabe.
* Arriba a un puertu d'Italia ―mientres el so trayeutu hasta Alemaña― l'elefante Abul-Abbas, el primeru n'aportar al norte d'Europa.

## Nacencies
* 8 o 9 de setiembre: Ansgar (Óscar), arzobispu y santu francu-alemán.
* 17 de xunu: Drogo de Metz, fíu illexítimu de Carlomagno cola so concubina *Regina*.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
802

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Unos palatinos conxuraos enzarren a Alfonsu II n'Ablaña.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
805

## Fechos
*L'emperador bizantín Nicéforu I, sufre la so mayor derrota énte los sarracenos en Crasus.
*Tang Shun Zong asocede a Tang De Zong como emperador de China, pero nun aguanta hasta final d'añu.
*Primer mención a Magdeburgu.
*Batalla de Canburg
*Bulgaria, gobernada pol khan Krum conquista la parte oriental del Kanatu de los ávaros, afarándola.
*Mérida llevántase escontra Alhakén I. El llevantamientu, lleváu a cau polos antiguos nobles visigodos, perdura hasta 813, sofitáu polos cristianos y bereberes lisboetes.
*Los musulmanes conquisten Xipre a Bizanciu.
*2 d'avientu: en Sistán (Irán) rexístrase un terremotu de 7&nbsp;graos na escala sismolóxica de Richter.

## Nacencies
*Al-Farghani, astrónomu persa.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
803

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Fakilo da al monesteriu de Santa María de Llibardón les villes de Fano, Colunga, y etc.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
804

## Fechos
*25 de marzu - La inscripción de Sukabumi, de Xava, ye'l primer documentu del idioma xavanés.
*Carlomagno conclúi la conquista de Saxonia.
*Guillermu I de Tolosa, conde de Tolosa, retírase a un monesteriu.
*Nel Magüetu Góticu de Valpuesta , España escríbese'l testu más antiguu conocíu en llingua romance y castellana.
*El misioneru frisón Liudger conviértise nel primer obispu de Münster.
*Ludovicu Píu (Lluis I el Piadosu) funda la diócesis d'Halberstadt.

## Nacencies
*Fujiwara no Yoshifusa, rexente de Xapón († 872)
*Luis el Xermánicu, rei carolinxu († 876)
* Ermengarda de Tours esposa de Lotariu I

## Muertes
*Fina Alcuín de York (**Alcwin**, *Alcuinus Flaccus Albinus*), obispu de Tours y conseyeru de Carlomagno.

## Referencies

## Enllaces esternos
808

## Fechos
*Alfonsu II d'Asturies ofrez a la ilesia de San Salvador d'Uviéu la Cruz de los Ánxeles.
*El rei marroquín Idris II, que foi tamién rei de la taifa de Málaga, funda la ciudá de Fez, que va ser la capital del so reinu.

## Nacencies
* Walafrido Strabo - Teólogu.
* Hunayn ibn Ishaq - Médicu árabe.

## Muertes
* Elipando - Obispu de Toledo.

## Referencies

## Enllaces esternos
809

## Fechos
* El comerciu Venecianu, Bizantín y Carolín xorrez y les fronteres Bizantines n'España ya Italia ábrense tres d'un llargu bloquéu.
* Aznar Galindo conviértise nel primer conde d'Aragón nacíu n'Aragón.
* L'Emperador Saga asocede al so hermanu mayor, l'Emperador Heizei, en Xapón.

## Nacencies

## Muertes
* Harún al-Rashid, califa inmortalizáu en *[[Les mil y una nueches]]* xunto a la so muyer *Zobeida*.
* Aureolu, primer conde d'Aragón.

## Referencies

## Enllaces esternos
810

## Fechos
*Íñigo Arista (781-852) Primer miembru de la dinastía que llevaría'l so nome, xube al tronu de Pamplona
*Los celtes completen el llibru de Kells.
*Devapala asocede a Dharmapala como rei de Bengala.
*Eardwulfo dexa'l tronu de Northumbria.
*Los musulmanes tomen Córcega, pero son espulsaos pocu más tarde polos francos.
*Los búlgaros de Krum destrúin a los ávaros.
*Constrúise'l Templu III en Tikal.

## Nacencies
*Juan Escoto Erígena, filósofu.
*Ninmyō, emperador de Xapón.
*Kassia, poeta y compositora del Imperiu Bizantín.
*Abbás Ibn Firnás, científicu árabe.

## Muertes
*Pipino, Rei d'Italia.

## Referencies

## Enllaces esternos
807

## Fechos
* Harún al-Rashid constrúi la Mezquita Jame' Atiq de Qazvin en Qazvin.
* Ferdomnach de Armagh escribe'l llibru d'Armagh.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
806

## Fechos
*12 d'abril - Nomamientu de Nicéforu como Patriarca de Constantinopla.

## Nacencies
*Hincmar - Relixosu francés.

## Muertes
*18 de febreru - Tarasiu, Patriarca de Constantinopla.

## Referencies

## Enllaces esternos
811

## Fechos
**N'Europa**
* Róblense dos trataos de paz ente Carlomagno y Dinamarca. Asítiase la frontera sobre'l ríu Eider.

#### Imperiu Bizantín
* 26 de xunetu — Batalla de Plisca: Nicéforu I ye derrotáu y muertu polos Búlgaros del khan Krum, asocéde-y el so fíu Estauraciu como emperador. Estauraciu tamién participó na batalla y quedó bien quebráu.
* 1 d'ochobre — Miguel I Rangabé declaráu Emperador. Estauraciu retírase a un monesteriu.

#### Imperiu Carolinxu
* 4 d'avientu — Muerri Carlos el Mozu, segundu fíu de Carlomagno. Ludovicu Píu queda como únicu herederu d'ésti.

## N'Asia
* Empieza la guerra civil ente'l califa Al-Amin y el so hermanu Al-Ma'mun. Duraría hasta 813.

## Nacimientos
* Emperador Basiliu I (m. 886)

## Muertes
* 26 de xunetu — Nicéforu I, emperador bizantín
* 4 d'avientu — Carlos el Mozu, fíu de Carlomagno.

## Referencies

## Enllaces esternos
812

## Fechos
: **[[Asturies]]**
.
*Reconstrucción y dotación de la ilesia de San Salvador d'Uviéu per aciu del llamáu *testamentum* d'Alfonsu II. 
*Primer Conceyuu uvieín.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
813

## Fechos

### Asturies
* Alfonsu II descubre'l sepulcru del Apóstol Santiagu en Santiago de Compostela, inaugurando'l Camín Xacobéu con orixe n'Uviéu.

### Restu del mundu
* Carlomagno nombra al so fíu Ludovico Pío coemperador de los francos.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
814

## Fechos
*Xubida al tronu de Ludovicu Píu tres la muerte del so padre Carlomagno.
*Lotariu I nomáu duque de Baviera.
*Constrúise'l Palaciu Ducal de Venecia.

## Nacencies

## Muertes
*28 de xineru: Carlomagno
*18 de febreru: San Anxilbertu
*13 d'abril: Krum, kan de Bulgaria
*Waldo de Reichenau: Obispu de Pavía y Basilea. Abá de Sankt Gallen, Reichenau y Saint-Denis.

## Referencies

## Enllaces esternos
815

## Fechos
* Tórgase l'intentu d'ataque a Barcelona, sol control de Bera, por tropes árabes baxo'l mandu d*'Ubayd Allah*.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
816

## Fechos
* Esteban IV asocede a San Lleón III como papa.

## Nacencies

## Muertes
*12 de xunu - Lleón III, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
817

## Fechos
*Los monxos benedictinos reciben autorización pa sustituir por grasa de gochu o por mantega l'aceite previstu pola regla que yera abondo escasu nesa dómina.
*Al-Kalbi asoleya una obra sobre'l cultu a los dioses na antigua Arabia.

## Nacencies
* -

## Muertes
*Teófanes el Confesor, historiador bizantín.

## Referencies

## Enllaces esternos
818

## Fechos
* -

## Nacencies
* -

## Muertes
*Félix d'Urgell.
*17 d'abril - Bernardu, rei d'Italia.

## Referencies

## Enllaces esternos
821

## Fechos
*Tang Mu Zong xube al tronu imperial de China.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
819

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
*8 de marzu - Li Shidao, xeneral chinu.
*Liu Zongyuan, escritor chinu.

## Referencies

## Enllaces esternos
823

## Fechos

## Nacencies
*Muhammad I, emir independiente de Córdoba.
*13 de xunu - Carlos el Calvu, rei de Francia.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
820

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Victories asturianes sobre los musulmanes en Narón y Anceo (actual Galicia).

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
822

**822** (**DCCCXXII**) foi un añu común entamáu en miércoles del calendariu xulianu.

## Fechos
*6 de febreru - Ukit Took conviértese nel últimu gobernante (*ajaw*) de la ciudá-estáu maya de Copán (Guatemala).
* Construcción de la ilesia de Santullano (Uviéu).
* L'emperador de los francos Ludovico Pío fai penitencia nel so palaciu d'Attigny, y delantre del papa Pascual I y los nobles francos, por tener causao la muerte del so sobrín Bernardu cuatro años primero, col envís de traer otra vuelta la paz al so reinu y de reestablecer la so autoridá sobre elli.
* Al-Hakam I, emir omeya de Córdoba, muerre tres de 26 años de reináu. Ha sucedelu el so fíu Abderramán II, qu'entama una campaña militar escontra'l rei d'Asturies Alfonsu II.

## Nacencies
* Al-Mutawakkil, califa musulmán (m. 861).
* Minamoto no Tōru, poeta xaponés (m. 895).

## Muertes
* Al-Hakam I, emir de Córdoba (n. 771)
* Al-Waqidi, historiador y biógrafu musulmán.
* Tahir ibn Husayn, fundador de la dinastía tahirí.

## Referencies

## Enllaces esternos
826

## Fechos
: **[[Asturies]]**
* Apaición de la Cruz de los Ánxeles.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
824

## Fechos
* 13 d'ochobre: Carta Puebla de Brañosera, dada en Brañosera por Munio Núñez conde de Castiella.
* Oxenu asocede a San Pascual I como papa.

## Nacencies

## Muertes
*11 de febreru - Pascual I, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
825

## Fechos
* Abderramán II, emir d'Al-Ándalus, funda, col nome de *Mursiya*, la ciudá de Murcia.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
828

## Fechos
* El sarracenu Al-Kamuk funda la ciudá siciliana d'Alcamo .

## Nacencies
* Abū Ḥanīfa Dīnawarī, eruditu persa, consideráu'l fundador de la botánica árabe.

## Muertes
* Abu-l-'Atahiya, poeta árabe, procedente del desiertu iraquí.
* Idrís II, monarca de la dinastía idrisida.

## Referencies

## Enllaces esternos
827

## Fechos
* Valentín asocede a Euxeniu como papa.
* Gregoriu IV asocede a Valentín como papa.
* En Barcelona, atáyase un ataque de les tropes musulmanes al cargu de *Abu Marwan*, anque asalta Girona ensin consiguir entrar.

## Nacencies

## Muertes
*27 d'agostu - Euxeniu II, Papa.
*16 de payares - Valentín, Papa.

## Referencies

## Enllaces esternos
832

## Fechos

### N'Europa
*Pipinu d'Aquitania y Lluis el Xermánicu rebélense escontra Ludovicu Píu, Emperador de los Francos.
*Llexendariu orixe de la Bandera d'Escocia, qu'apaeció a Angus II (Óengus II) de Fortriu la nueche de la viéspora de la batalla ente la coalición formada polos Pictos y los Escotos, escontra los Anglos.
*Clondalkin, Irlanda ye escalada polos Viquingos.
*Sicardo de Beneventu, asocede al so padre como Príncipe de Beneventu

### N'Asia
*Heraclea Cybistra, Turquía ye escalada polos Árabes.

## Nacencies

## Muertes
*Sicu I de Beneventu

## Referencies

## Enllaces esternos
831

**831** (**DCCCXXXI**) foi un añu común entamáu en domingu del calendariu xulianu.

## Fechos
* Ibrahim I ibn Aglab, gobernador musulmán, y Eufemiu, comandante bizantín, conquistan la ciudá siciliana de Palermo.
* San Óscar funda, en Birka, la primer ilesia de Suecia.

## Nacencies

## Muertes
* 26 d'avientu - Eutimiu de Sardis, monxu y obispu bizantín.

* Omurtag, kan de Bulgaria
* Xue Tau, poeta china.

## Referencies

## Enllaces esternos
834

## Fechos

## Nacencies

## Fallecimiento
Muerre'l padre de **Robertu'l Fuerte** de Francia (Padre de les dinastíes franceses, portugueses y españoles).

## Referencies

## Enllaces esternos
833

## Fechos
*En **Colmar**, Lluis el Piadosu ye destituyíu y fechu prisioneru.

## Nacencies

## Muertes
*Al Manun califa encargáu de dar rellumanza a Al-Ándalus.

## Referencies

## Enllaces esternos
836

## Fechos

## Nacencies
*Ibn al-Rumi (†896), poeta del periodu abasí.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
840

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Alfonsu II ataca la plaza musulmana de Medinaceli. 
* Restaurada la ciudá y diócesis de Braga na Lusitania.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
837

## Fechos

## Nacencies

## Muertes
* 12 de payares: Kiyohara no Natsuno, políticu xaponés de la era Heian.

## Referencies

## Enllaces esternos
838

## Fechos

### N'Europa
* Los pirates árabes sarracenos, sometieron a la esclavitú a los habitantes de Marsella.

* Galicia - Abellugar en Galicia'l bereber Mahmud ben `Abd al-Chabbar, que ye sofitáu por Alfonsu II al que darréu traiciona.

* Península italiana: Amalfi ye sometida por Sicardo de Benevento.

### N'Asia
* Turquía: El califa abbasí Al-Mutasim conquista Amorium n'Anatolia.

## Nacencies

## Muertes
* San Federico, obispu d'Utrecht

## Referencies

## Enllaces esternos
842

## Fechos
: **[[Asturies]]**
* Muerre'l rei d'Asturies Alfonsu II, xubiendo al tronu Ramiru I, quien taba pa Castiella onde diba casar.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei d'Asturies Alfonsu II.

## Referencies

## Enllaces esternos
841

## Fechos
* 14 de mayu: en Francia, los viquingos ―lideraos por Oscherus (que na mitoloxía nórdica ye llamáu Asgeirr)― empiecen a incursionar frecuentemente nel valle del ríu Sena, robando nes aldegues hasta Rouen. Roben tamién el monesteriu de Saint-Ouen y de Jumièges. L'abadía de Fontenelle (Saint Wandrille) llíbrase del robu per aciu del pagu de seis llibres de plata.
*25 de xunu: en Francia, la batalla de Fontenoy-en-Puisaye ye l'enfrentamientu decisivu ente los imperialistes (al mandu de Lotariu I) y los divisionistas (Carlos el Calvu y Lluis el Xermánicu).
* En Galicia, el xeneral musulmán al-Mutarrif (hermanu y asesín d'Abdala I de Córdoba) dirixe un exércitu pa conquistar el país.
* N'Irlanda, un grupu de noruegos (viquingos) funden l'aldega de Dyflinn (actual Dublín).
* En Kildare (Irlanda), el suriegu Uí Neill vence a Feidlimid mac Cremthanin na batalla de Magh-Ochtar.
* En Changán (capital de China), los mercaos del Este y del Oeste zárrense al atapecer por toque de queda, pero los ciudadanos siguen faciendo comerciu nocherniegu.

## Nacencies
* Erico d'Auxerre, teólogu y escritor benedictín (f. 876).
* Bernardu III de Tolosa (Bernard Plantapilosa), noble francés (f. 886).

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
845

## Fechos

### Asturies
* El Rei Ramiru I ordena la construcción del Palaciu de Santa María y la Ilesia de Samiguel nel Naranco.

### Restu del mundu
* 28 de marzu - París invadida por viquingos baxo Ragnar Lodbrok, que cobra un rescate enorme por salir.
* Viquingos escalen tamién les ciudaes d'Hamburgu y Melun.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
846

## Fechos
*Los Moros temporalmente recapturan Lleón.
*Agostu: pirates árabes escalen El Vaticanu.
*Xuanzong II succede a Wuzong como emperador de China.
*Galicia - Segunda invasión normanda. Ye afarada Iria Flavia.

## Nacencies
*1 de payares - Lluis II de Francia, rei de Francia Occidental (morrió en 879)
*6 d'avientu - Hasan al-Askari, imán xiín (morrió en 874)

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos
847

## Fechos
* 27 de xineru: en Roma, tres la muerte del papa Sergio II, Lleón IV ye nomáu papa nᵘ&nbsp;103, hasta'l 855.
* En Mainz (Francia Media), Rabano Mauro ye nomáu arzobispu.
* Xunu: en Benevento (Italia) asocede un terremotu. En Roma caise una parte del Coliséu.
* 24 de payares: en Damascu (Siria), un terremotu de X&nbsp;graos na escala de Mercalli dexa un saldu de 70.000&nbsp;muertos.

## Nacencies
*Alfredu'l Grande (nacíu dalgún tiempu ente los años 847 y 849), rei inglés.

## Muertes
* 27 de xineru: Sergio II, papa romanu ente 844 y 847.
* Al-Wathiq, califa abasí.

## Referencies

## Enllaces esternos
849

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Ramiru I llevanta'l palacete del Naranco y la ilesia de San Miguel de Lliñu, inmediata a él.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
850

## Fechos
: **[[Asturies]]**
* Xube como rei d'Asturies Ordoñu I, en morriendo Ramiru I.

## Nacencies
* -

## Muertes
* Muerre'l rei d'Asturies Ramiru I.

## Referencies

## Enllaces esternos
843

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Sulevación del conde Nepociano, vencíu y encarceláu.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos
844

## Fechos
: **[[Asturies]]**
*Ataques normandos a les costes del reinu asturianu. 
*Construcción de la ilesia de Santa Cristina de Ḷḷena.

## Nacencies
* -

## Muertes
* -

## Referencies

## Enllaces esternos