Tort

**Tort** ye entendíu como una aición o inacción perxudicial en materia civil nos países pertenecientes al sistema xurídicu de Common Law o Anglosaxón. Estos ilícitos son de calter civil yá que por si solos nun pueden ser consideraos como penalmente relevantes.

Consisten principalmente n'aiciones perxudiciales a les partes arreyaes en procedimientos xudiciales, y que por si solos son recursos d'aición pa la defensa d'actuares que pudieren poner en peligru o riesgu dalgún bien xurídicu según la integridá y correuta continuidá del procedimientu.

El Tort *perse* ye un motivu de reclamación, una consecuencia que constitúi un ilícitu de calter civil, tamién conocíu nos países onde ye aplicable como *civil wrong,* el cual ye cometíu por una persona que gocie de capacidá y responsabilidá llegal llamáu *tortfeasor* o autor del dañu, que puede ser tantu una entidá física o moral y que puede ser una de les partes del procedimientu o inclusive la mesma autoridá; esti actor ye aquel que causa dañu a un terceru, esti dañu puede conocese como *injury*, *loss* o *harm*.

## Historia
Nel imperiu romanu, los primeros nicios de la esistencia de recursos d'esta naturaleza yeren conocíos como delitos, que fueron influencia importante en materia civil nos sistemes europeos. La primer vegada que'l termino Tort foi usáu nel ámbitu llegal foi aproximao en 1580 sicasí, dellos términos referentes a actos o elementos xurídicos similares fueron usaos con anterioridá. Los Torts nel Common Law fueron aniciaos nel sistema xermánicu de compensación de multes de faltes (*OE unriht*). Nesti sistema nun esistía una clara diferencia ente una falta y un crime. Nos sistemes Anglosaxones, munches de les faltes riquíen un pagu pal arreglu del dañu a la persona que recibió'l perxuiciu.
A lo llargo de la historia, la llei tocante a Torts esperimentó una evolución variada y de manera independiente. Nel casu d'Estaos Xuníos, país onde ta más presente esti tipu de recursos llegales, dalgunos de los factores o elementos nos qu'evolucionaron son: la estricta responsabilidá de producción de productos, la llimitación d'inmunidaes, neglixencia comparativa, implementación de criterios más amplios pa l'almisión de pruebes, Torts tóxicos (ambientales) y demandes coleutives, por mentar dalgunes.

Ye menester mentar la esistencia de reacciones negatives tocantes a reformes de Tort, yá qu'en dellos casos fueron motivu de discutinios constitucionales, según antinomies en xurisdicción de ciertos estaos. Otramiente, ye imperativu mentar que la vía que predomina na resolución de conflictos qu'arreyen al Tort ye la rellacionada con llei de seguros y que la mayoría de los casos son iguaos al traviés de conciliaciones y casi nunca por xuicios.

## Categoríes
Los perxuicios llegales nun son namái de calter físicu, yá que esisten otres maneres nes qu'estes pueden ser constituyíes, dellos exemplos pueden ser los perxuicios de naturaleza económica, de bilordiu o d'imaxe, privacidá, propiedá, derechos constitucionales, etc. Anque la mayoría de los Torts son la resultancia de la neglixencia, esisten d'igual manera dalgunos que se cometen de manera maldosa esto ye, esiste una intención de cometer el dañu escontra otra persona. Otramiente, esiste la responsabilidá oxetiva o bien “Strict Liability” onde s'esclúi la necesidá de demostrar neglixencia. 

Los Torts son distintos tocantes a la materia penal debíu al fechu de que los Torts pueden ser resultáu de neglixencia, intención o aiciones criminales. D'igual manera les demandes de Torts tienen un menor peso tocantes a la importancia o relevancia de pruebes. N'ocasiones la parte actora puede ganar el discutiniu inclusive cuando la parte demandada fuera absuelta nun procedimientu penal previu. 

## Derechu Comparáu
Tocantes a figures xurídiques similares en sistemes con bases nel Derechu Romanu, en derechu civil esisten figures asemeyaes a lo que se concibe como Torts, llamaes “responsabilidaes”. Les cualos, al igual que los Torts, nun constitúin aiciones penalmente relevantes sicasí, son acreedores de amonestaciones en procedimientos estreme. Cabo mentar qu'estes responsabilidaes” son resueltes en xuicios por separaos y que nun constitúin la naturaleza de recursos. Anque ye una figura similar, nun ye del tou idéntica, una y bones “The Law of Torts” constitúi una caña independiente nel derechu de “Common Law”, ente que les llamaes “responsabilidaes” son solu elementos del derechu civil. 

## Referencies