Catedral d'Uppsala

La **catedral de Uppsala**, () ye una catedral luterana na ciudá d'Uppsala, Suecia. Los sos oríxenes remontar a fines del sieglu XIII, ye l'edificiu eclesiásticu más altu d'Escandinavia, al tener 118,7 metros d'altu. Orixinalmente construyida como catedral católica y como sede de les coronaciones de los monarques suecos, dende la Reforma protestante, foi controlada pola Ilesia luterana de Suecia. Ye la sede del arzobispu de Uppsala, el primáu de Suecia y ye'l Santuariu Nacional de la Ilesia de Suecia.

## Historia
La construcción de la catedral empezó nel sieglu XIII, y tardó daqué más d'un sieglu en ser completada. La intención de clisar a la colosal catedral de Nidaros en Noruega.

La catedral de Uppsala foi inaugurada en 1435 pol arzobispu Olaus Laurentii, anque inda nun fuera terminada. Foi dedicada a los santos Lorenzo, bien amáu entós en toa Suecia; Erico el Santu y San Olaf, patrón de Noruega. Dempués de ser completada nes décades siguientes, foi estropiada y reparada delles vegaes, polo que la so apariencia camudó significativamente. Sicasí, el so tamañu y forma caltuviéronse abondo a pesar del tiempu. Na Edá Media, la catedral tenía de llucir muncho más enorme qu'agora, yá que la mayoría de los edificios teníen un máximu de dos pisos. La catedral resultó gravemente estropiada en 1702 nuna tarrecible quema, siendo restaurada con posterioridá. Les torres ximielgues de la catedral incluyir a finales del sieglu XIX.

La catedral yera'l llugar onde se celebraben les coronaciones de los reis suecos dende la Edá Media hasta finales del sieglu XVII. A partir d'entós, la catedral d'Estocolmu (*"Storkyrkan"*) foi la ilesia oficial de les coronaciones de los monarques.

## Carauterístiques
La catedral de Uppsala ta fecha de lladriyu local, dando a la estructura un curiosu y únicu color coloráu qu'alluma'l paisaxe en iviernu, y relluma cola puesta del sol en branu. El templu tien tres naves y pequeñes capiyes llaterales, una d'estes capiyes contién murales que representen la lleenda de San Erik, el santu patrón de Suecia. Les escenes amuesen la so coronación, la cruzada a Finlandia, y l'eventual execución a manes de los daneses. Tamién destaquen les reliquies del santu que s'atopen nun relicariu d'oru, nuna capiya de la nave.

Tamién hai un pequeñu muséu que contién reliquies eclesiástiques. Nel esterior, atópase'l campusantu de la catedral, que cunta con munches llábanes tallaes con escritura rúnico.

## Actos solemnes realizaos nesta catedral

* Coronación como rei de Segismundo Vasa, fíu de Xuan III, el día 19 de febreru de 1594.

Soterraos nesta catedral tópense:
* Erico el Santu, rei de Suecia del sieglu XI.
* Gustavo Vasa, Gustavo I, rei de Suecia del sieglu XVI.
: y la so primer esposa Catalina de Saxonia-Lauemburgu, la so segunda esposa Margarita Eriksdotter, y la so tercer esposa Catalina Stenbock.
* Xuan III de Suecia, rei de Suecia, fíu de Gustavo Vasa y la so muyer Catalina Jagellón.
* Magnus Stenbock, militar del sieglu XVIII.
* Carlos Linneo, botánicu renomáu del sieglu XVIII y la so esposa Sarah Elisabeth Moraea y fíu Carlos Linneo el Mozu, naturalista.
* Emanuel Swedenborg, científicu y místicu del sieglu XVIII.
* Nathan Söderblom, notable arzobispu, de finales del sieglu XIX y el sieglu XX.

## Trivia
Esta catedral apaez, xunto a otros llugares típicos de Uppsala, na película d'Ingmar Bergman, Fanny och Alexander (1986).

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial de la catedral (n'inglés y en suecu)
* Semeyes de la catedral