Furacán Michael

El **furacán Michael** ye la decimotercer nube y el séptimu furacán de la temporada de furacanes del Atlánticu Norte en 2018. anguaño ye'l furacán mas fuerte de la temporada. El **furacán Michael** tocó tierra en Mexico Beach en Florida afectando delles zones del llugar. 

Aniciar a partir d'un disturbiu dientro d'un xiru ciclónicu nel mar Caribe suroccidental que'l Centru Nacional de Furacanes empezó a monitorear el 2 d'ochobre. El 7 d'ochobre, el sistema entamóse lo suficiente como pa ser clasificáu como una depresión tropical, fortaleciéndose na nube tropical Michael pocu dempués. A les 15:00 UTC del día siguiente, Michael convertir nel séptimu furacán de la temporada. El 10 d'ochobre convertir nun furacán de categoría 4, algamando vientos de 150 mph (240 km/h).

A partir del 7 d'ochobre, atribuyéronse siquier nueve muertes a Michael y el so precursor n'América Central, la mayoría de les cualos fueron la resultancia d'hinchentes causaos por fuertes agües. Una muerte asocedió en Greensboro dempués de qu'un árbol cayera sobre una casa, matando a un home. El 11 d'ochobre, avísose que Michael se degrado a una Nube Tropical.

## Historia meteorolóxica

A principios del 2 d'ochobre, el Centru Nacional de Furacanes (NHC, poles sos sigles n'inglés) empezó a monitorear un área amplia de baxa presión que se desenvolviera sobre'l suroeste del Mar Caribe. Magar los fuertes vientos de nivel cimeru primeramente tornaron el desenvolvimientu, la perturbación gradualmente entamóse meyor a midida que esviábase xeneralmente escontra'l norte y depués escontra l'este escontra la Península de Yucatán. Pal 6 d'ochobre, la perturbación desenvolviera una conveición fonda bien entamada, anque inda escarecía d'una circulación bien definida. La nube tamién representaba una amenaza inmediata a la tierra pa la península de Yucatán y Cuba. Poro, el NHC empecipió avisos sobre'l Ciclón Tropical Potencial Catorce a les 21:00 UTC d'esi día. Na mañana del 7 d'ochobre, los datos de radar de Belice atoparon un centru zarráu de circulación, ente que les estimaciones satelitales indicaron un patrón convectivo abondo entamáu pa clasificar el sistema como una depresión tropical. El ciclón tropical acabante formar depués fortalecióse rápido na nube tropical Michael a les 16:55 UTC d'esi día. El naciente sistema serpenteaba primero que'l centru reasitiárase más cerca del centru de la conveición fonda, según informó un avión de reconocencia que taba investigando la nube. A pesar de la moderada cizalladura vertical del vientu, Michael empezó a fortalecese rápido, convirtiéndose nuna nube tropical d'altu nivel de primeres del 8 d'ochobre, a midida que el patrón de nubes de la nube entamábase meyor. Producióse una intensificación continua y Michael algamó l'estáu de furacán más tarde el mesmu día.

Una vegada tierra adientro, Michael empezó a debilitase rápido, a midida que avanzaba pol sureste de los Estaos Xuníos, col güeyu estenándose de la vista satelital, debilitándose a una nube tropical aproximao doce hores dempués de tocar tierra. Al camudase a les Carolines a principios del 11 d'ochobre, el nucleu internu derrumbóse cuando l'agua fíxose prominente escontra'l norte del centru. Más tarde esi día, Michael empezó a amosar signos de convertise nun ciclón extratropical, yá que aceleró d'este a nordés escontra la mariña del Atlánticu Mediu, con aire más frío qu'empieza a envolubrase na circulación allargada, por cuenta de una zona frontera qu'invade. Darréu, mientres les primeres hores del 12 d'ochobre, Michael empezó a reincorporase mientres se camudaba de la mariña, debíu al esforzamientu baroclínico. Poco dempués, Michael completó la so transición extratropical alredor de les 09:00 UTC del mesmu día, cuando la nube encuallóse totalmente na zona frontera. Darréu, Michael aceleró escontra l'este y convirtióse nun poderosu ciclón extratropical pal 14 d'ochobre. El 15 d'ochobre, el remanente extratropical de Michael averar a la Península Ibérica y xiró sópito escontra'l sureste, tocando tierra en Portugal a principios del 16 d'ochobre. Dempués de tocar tierra, el remanente de Michael debilitóse rápido y estenóse más tarde esi mesmu día.

## Preparación

### Centroamérica
Los efeutos combinaos del precursor baxu de Michael y una perturbación nel Océanu Pacíficu causaron hinchentes importantes n'América Central. Asocedieron siquier trece muertes: seis n'Hondures, cuatro en Nicaragua y trés n'El Salvador. Cerca de 2,000 llares en Nicaragua sufrieron daños y 1,115 persones fueron evacuaes. Un total de 253 viviendes sufrieron daños n'El Salvador y 180 n'Hondures. Más de 22,700 persones viéronse direutamente afeutaes nos trés países. Michael algamó'l so picu de Categoría 5 con vientos de 155mph (250km/h) antes de tocar tierra.

### Estaos Xuníos
El 7 d'ochobre, el gobernador de la Florida, Rick Scott anunció que declararía un estáu d'emerxencia para Florida si fuera necesariu, y qu'aconseyaría a los residentes que tuvieren preparaos pa la nube que s'averaba. Esi día, declaróse un estáu d'emerxencia pa 26 condaos, y depués amestáronse 9 condaos adicionales el 8 d'ochobre. El gobernador Scott tamién solicitó que'l presidente Donald Trump emitiera una declaración d'emerxencia en casu de desastre pa 35 condaos, y Trump aprobó la solicitú'l 9 d'ochobre. Los funcionarios de los condaos de Bay, Gulf y Wakulla emitieron órdenes d'evacuación obligatoria'l 8 d'ochobre p'aquellos que viven cerca de la mariña, en cases móviles o n'otres viviendes débiles. El campus principal de la Universidá Estatal de Florida en Tallahassee y un campus satélite en Panama Cityvan tar cerraos dende'l 9 d'ochobre hasta'l 12 d'ochobre, y espérase que les clases y los negocios volver# a entamar el 15 d'ochobre.. La Universidá de Florida A&M y el Colexu Comuñal de Tallahassee van cerrar dellos campus hasta'l 14 d'ochobre, ente que les clases y eventos de fin de selmana fueron atayaos na primera. Les escueles públiques cerrar en 26 condaos, principalmente nel Panhandle de Florida. El 8 d'ochobre, emitiéronse alvertencies y avisos de furacán y nube tropical pa la mariña del Golfu.

El gobernador de Georgia, Nathan Deal, declaró tao d'emerxencia pa 92 condaos na parte sur y central del estáu'l 9 d'ochobre. Dellos colexos y universidaes nel sur de Georgia van cerrar per unos díes. Pidióse a 375,000 persones que evacuen a midida que la nube fortalezse, con vientos sosteníos de 150 mph y una marexada de nube d'hasta 13 pies prevista.

## Impacto

### Centroamérica
Los efeutos combinaos del precursor baxu de Michael y una perturbación nel Océanu Pacíficu causaron hinchentes importantes n'América Central. Asocedieron siquier 15 muertes: 8 n'Hondures, 4 en Nicaragua y 3 n'El Salvador. N'Hondures, les agües enchentes causaron que siquier siete ríos devasaren les sos veres; Nueve comunidaes quedaron aisllaes. Más de 1,000 llares sufrieron daños, de los cualos 9 fueron destruyíos, afectando a más de 15,000 persones. Nearly 2,000&nbsp;homes in Nicaragua suffered damage, and 1,115&nbsp;people were evacuated. A total of 253&nbsp;homes were damaged in El Salvador. En tol país, 78 albergues agospiaos pa persones movíes y axencies de socorru llograron 36 tonelaes d'ayuda. Cerca de 2,000 llares en Nicaragua sufrieron daños y 1,115 persones fueron evacuaes. Un total de 253 cases fueron estropiaes n'El Salvador. Los daños en tola rexón superaron los $ 100 millones.

### Estaos Xuníos
Los vientos sosteníos informaos por estaciones meteorolóxiques terrestres algamaron hasta 191 km/h na Base de la Fuercia Aérea de Tyndall cerca de la Ciudá de Panamá, Florida, con rabaseres d'hasta 208 km/h. Una estación tamién informó un aumentu de 2,3m en Apalachicola. Videos de cases somorguiaes, escombros flotantes y cachos de techos volando pel aire circularon rápido nes redes sociales.

#### Florida
Na sablera de Méxicu, munches cases fueron afaraes pola nube y atopáronse dellos techos na carretera 98. La Guardia Nacional tuvo que salvar a venti persones de 285 habitantes que permanecieron a pesar de la orde d'evacuación. La ciudá de Panamá paecía una zona de guerra, según los medios de comunicación estauxunidenses. Los árboles cayeron nes llinies llétriques o nes carreteres, les fachaes fueron arrincaes. Nel puertu deportivu, los veleros llanzábense unos contra otros. Según un comunicáu, dos hospitales de la ciudá sufrieron daños y la base aérea de Tyndall sufrió graves daños, cuasi toles cases de la base sufrieron daños.

Los escombros na carretera interestatal 10 resultaron nel zarru de la calzada ente'l llagu Seminole y Tallahassee, una distancia d'aproximao 130 km. En Tallahassee, dellos árboles cayeron na ciudá y cerca de 110,000 empreses y llares viéronse quitaos d'electricidá y rompióse un sistema d'alcantarelláu. En Chattahoochee, l'Hospital Estatal de Florida, l'hospital psiquiátricu más grande y antiguu del estáu, foi aislláu y tuvo que ser recargáu n'helicópteru. 

Reparáronse hinchentes tan al norte como l'área de la Badea de Tampa, a más de 480 km del güeyu de la nube. Informar d'una primer muerte en Greensboro cuando un árbol cayó sobre una casa. El 13 d'ochobre les autoridaes informaron que la muerte total con Michael alzar a 8. La Base de la Fuercia Aérea de Tyndall foi gravemente estropiada, con dellos Raptor Lockheed Martin F-22 y otres aeronaves de la USAF que nun fueron evacuaes estropiaes.

#### Georgia
Les rabaseres de vientu algamaron un máximu de 185 km/h en Donalsonville y el vientu sopló 60-100 km/h tan al norte como Athen y Atlanta. Siquier 127 carreteres en tol estáu taben bloquiaes por árboles cayíos o escombros. Los vientos tamién rompieron les parés de les cases y rompieron les ventanes del Centru de Convenciones d'Albany. Un tornáu nel condáu de Crawford estropió siete cases.

La emerxencia de salú pública declaróse en Georgia pa garantizar que les persones que dependen de Melecinara y Medicaid tengan accesu a l'atención que precisen. El Departamentu d'Agricultura de Georgia recibió informes de que 84 casetes avícoles con más de dos millones de pollos fueron destruyíes mientres la nube. Cola collecha en cursu, munches granxes nel sur de Georgia vieron afaraos los sos cultivos pola nube y el Comisionado d'Agricultura dixo qu'espera que les perdes superen los $ 1 mil millones en cultivos como Algodón, pecanas y hortolices de seronda. El 11 d'ochobre, reportóse la muerte d'una neña de 11 años nel condáu de Seminole, Georgia, depués de la cayida d'un árbol na casa onde habitaba.

#### Carolina del Norte
En Carolina del Norte, una persona morrió depués de qu'un árbol colapsara nel so automóvil, según el gobernador del estáu. Les autoridaes reportaron dos muertes más el 12 d'ochobre.

#### Virginia
Los servicios d'emerxencia de Virginia confirmaron 5 muertes rellacionaes con Michael el 12 d'ochobre.

## Consecuencies
El 9 d'ochobre, un día primero que llegara'l furacán Michael, el presidente Donald Trump robló una declaración d'emerxencia pa Florida, qu'autorizó a l'Axencia Federal pal Manexu d'Emerxencies (FEMA, poles sos sigles n'inglés) a coordinar los esfuercios en casu de desastre, y Thomas McCool actuó como Oficial Coordinador Federal nel estáu. La declaración tamién autorizó'l financiamiento del 75% del costu de les midíes de proteición d'emerxencia y la eliminación d'escombros de nube en 14 condaos de Florida. El gobiernu federal tamién apurrió'l 75% del costu de les midíes de proteición d'emerxencia n'otros 21 condaos. El 11 d'ochobre, el presidente Trump declaró un gran desastre en cinco condaos: Bay, Franklin, Gulf, Taylor y Wakulla. Los residentes nel condáu pudieron recibir subvenciones p'arreglos de viviendes, abellugos temporales, préstamos pa perdes de propiedá ensin asegurar y préstamos comerciales.ref>

Debíu al dañu de la nube en Georgia, el presidente Trump tamién robló una declaración d'emerxencia pa Georgia, onde l'actividá de FEMA foi coordinada por Manny J. Torro. La declaración autorizó'l financiamientu del 75% del costu de les midíes de proteición d'emerxencia y la eliminación d'escombros de nube en 31 condaos de Georgia, y el 75% del costu de les midíes de proteición d'emerxencia n'otros 77 condaos.

## Referencies

## Enllaces esternos
* The National Hurricane Center's advisory archive on Hurricane Michael
* EMSR322: Hurricane Michael over the coast of Florida, Alabama and Georgia (delineation maps)  – Copernicus Emergency Management Service