open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calidris mauri

El  ye una pequeña ave limícola de la familia Scolopacidae.

## Descripción
Los adultos tienen les piernes escures y picu curtiu, finu y escuru, más finu y daqué curvado na punta (nel correlimos semipalmeado el picu ye más curtiu y más rectu). El cuerpu ye castañu penriba y blancu per debaxo, con rayes fines nel pechu. La cabeza ye de color pardu acoloratáu na coroniella. Esta ave puede ser malo d'estremar d'otres pequeñes limícolas similares, especialmente del correlimos semipalmeado. Ye particularmente ésti'l casu cuando dambes especies tienen el plumaxe d'iviernu, y son de color gris enterizu. El correlimos d'Alaska toma'l so plumaxe d'iviernu muncho más ceo na seronda que'l correlimos semipalmeado.

## Distribución
El so hábitat reproductivu ye la tundra de Siberia oriental y d'Alaska. Los correlimos d'Alaska migren escontra dambes costes atlántiques y pacífiques d'América del Norte y del Sur. Ye una especie errante bien rara n'Europa.

## Comportamientu
### Alimentación
Estes aves alimentar nos fangales en llagunes, estuarios y costes marines mientres la migración y nes estaciones non reproductives, sondiando col picu o recoyendo l'alimentu a la vista, xeneralmente invertebraos marinos. Mientres la estación de cría alimentar na tundra y nes praderíes húmedes. Comen principalmente insectos, pequeños crustáceos y moluscos.

### Reproducción
Añeren nel suelu, usualmente so dalguna vexetación. El machu fai dellos rallaos, y la fema escueye unu d'ellos y pon 4 güevos. Dambos padres guaren los güevos y curien a les críes dependientes, que aliméntense soles. Dacuando, la fema abandona a la so pareya y a los pitucos primero que estos tean llistos pal vuelu.

## Especie abondosa
Esta ye una de les especies limícolas más abondoses n'América del Norte, con una población de millones.

## Nome Comunes
En Cuba'l so nome común ye zarapico mozu, y en República Dominicana y Puertu Ricu ye playeru occidental.

## Notes y referencies
* BirdLife International (2004). *[https://www.iucnredlist.org/search/details.php/49076/all Calidris mauri.]* 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Consultada'l 11 de mayu de 2006. Fueya de datos qu'inclúi xustificación de por qué esta especie ye d'esmolición menor.
* Jonsson, Lars y Peter J. Grant (1984). Identification of stints and peeps British Birds. 77(7):293-315.
* Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londres. 253 pp.
* Centru Nacional de Biodiversidá (CeNBio), Cuba 2008. Diversidá Biolóxica Cubana - Clase Aves.
* Sociedá Ornitolóxica Portorricana Inc. (SOPI), 2007. (Catálogu de les aves de Puertu Ricu).
* Sociedá Ornitolóxica de la Hispaniola (SOH), 2008. Llistáu d'Aves de la Hispaniola - Versión 1.4.

## Referencies

## Enllaces esternos

*  (n'inglés).
* Artículu pa la identificación que cubre esta especie y otres ''Calidris'' pequeñes  (n'inglés).
* Descripción de ''Calidris mauri'' - Cornell Lab of Ornithology (n'inglés).
* ''Calidris mauri'' - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter  (n'inglés).
* Semeya del correlimos d'Alaska (''Calidris mauri'') (n'inglés).
Calidris minutilla

El  cinereus ye una pequeña ave de la familia de los escolopácidos.

## Descripción
Mide en permediu 14 cm y pesa 21 g. Les pates son mariellu verdoses y el picu corito y delgao. L'envés de los adultos na dómina de reproducción ye de color marrón escuru con pintes marrón más clares y el banduyu ye blancu. Tien una llista superciliar blanca y una corona escura. La coroniella y la parte posterior del pescuezu presenten un llistáu negru parduzu y ante. Pel iviernu, son de color castañu grisoso con pintes corites. Los exemplares xuveniles presenten brillosos dibuxos anteriores con coloración acoloratada y rayes blanques.

Esta ave puede ser malo d'estremar d'otres pequeñes aves playeres similares, que son conocíos colectivamente como "piro-piros", "correlimos" o "tandes". N'especial, ye bien similar al so contraparte asiática, *[[Calidris subminuta]]*. Estremar d'esa especie, pola so apariencia más compacta, un pescuezu más curtiu, deos más curtios, colores un pocu más apagaos, y les franxes clares de l'ala más bultables.

## Hábitat
El so hábitat de cría ye'l norte del América del Norte, na tundra o en banzaos. Añera nel suelu, cerca de l'agua. La fema pon 4 güevos nun arreglu superficial llenu de yerba y mofu. Dambos padres participen na incubación, pero les femes cólense primero que los pitucos tengan plumes y dacuando, antes de la eclosión de los güevos. Les aves nueves aliméntense y son capaces de volar a les dos selmanes de la nacencia.

Migren en bandaes, dende mediaos d'agostu hasta mediaos de payares, al sur d'Estaos Xuníos, les Antilles y hasta'l norte d'América del Sur. Retornen al norte dende marzu hasta empiezos de mayu. Preséntense escasamente nel occidente d'Europa o nel Xapón.

## Alimentación
Aliméntense principalmente de pequeños crustáceos, inseutos y cascoxues, forrajeados nes marismas, recoyendo alimentos a la vista o por sondéu.

## Referencies

## Bibliografía
* Jonsson, Lars & Peter J. Grant (1984) "Identification of stints and peeps"; *British Birds* 77(7):293-315.

## Enllaces esternos

* An online identification article covering this species and other small calidrids 
* Least Sandpiper Species Account - Cornell Lab of Ornithology
* Least Sandpiper ''Calidris minutilla''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Oiseaux Fotografíes
Cepphus grylle

L' ye una especie d'ave caradriforme de la familia Alcidae mesma de costes predreses del Atlánticu d'América del Norte y Europa.

## Carauterístiques
Ye de talla media, con 32-38 cm de llargu y 49-58 cm de valumbu d'ales. Los adultos tienen el cuerpu negru con un parche blancu nes ales, picu negru finu y pies y piernes coloraes. Amuesen en vuelu'l recubrimientu blancu de les ales. Pel iviernu, les partes cimeres son de color gris maciu y les inferiores son blanques. Les ales permanecen negres con grandes parches blancos na parte más interna.

## Hábitat y distribución
Les sos hábitats reproductivos son les costes predreses, cantiles ya islles de les costes del Atlánticu norte del este d'América del Norte llegando tan al sur como Maine, y n'Europa occidental tan al sur como Irlanda. Tamién delles pareyes críen n'Alaska, onde l'área de distribución de la especie se superpone a la del arao colombín. Suelen poner los sos güevos en sitios predresos cercanos a l'agua.

## Comportamientu
Estes aves de cutiu pasen l'iviernu nes sos árees de reproducción, treslladándose a agües abiertes si ye necesariu, pero usualmente non migren bien lloñe al sur.
Somorguiar dende la superficie pa buscar alimentu, nadando so l'agua. Comen principalmente pexes y crustáceos, tamién dalgunos moluscos, inseutos y materies vexetales.
El llamáu na estación reproductiva ye un chiflido altu. La boca colorada tamién ye prominente entós.

## Referencies

* "National Geographic". Field Guide to the Birds of North America. ISBN 0-7922-6877-6 
* Harrison, P. 1983. *Seabirds, an Identification Guide*. ISBN 0-7470-1410-8
* del Hoyo, J. (editor). *Handbook of the Birds of the World, Vol 3*'. ISBN 84-87334-20-2
* Sibley, D. A. *The Sibley Guide to Birds*. National Audubon Society. ISBN 0-679-45122-6 

## Enllaces esternos

*  Fueya de datos qu'inclúi xustificación de por qué esta especie ye d'esmolición menor.
* Cepphus grylle en BirdLife
Lanius meridionalis

El  ye una especie d'ave paseriforme de la familia Laniidae llargamente distribuyíu per África, Asia y el sur d'Europa, concretamente de la península ibérica. Ye un páxaru con picu ganchudu y garres fuertes. Estes dos lletales armes faen posible una alimentación variada, formada mayoritariamente por inseutos (llagostes, escarabayos..). Tamién la constitúin los micromamíferos, paxarucos, llagarteses y, en menor midida, pequeñes culiebres.

Una vegada cazada la presa, suel dexala sobro un espín pa d'esti mou facilitar la so degustación. El picanzu suel posase en postes de la lluz, cañes de los árboles y llugares dende los que llanza un ataque sobro les sos preses.

El cantar del Picanzu peguizu ye un trinu secu, con tonos prestosos que lu faen fácilmente perceutible inclusive a gran distancia. El vuelu d'esti pequeñu, pero robezu ave ye ondulante, con pequeños y fuertes aleteos n'ascensu ata aportar al so posaderu.



## Otros nomes
* *Gata*

## Subespecies
* *L. m. koenigi*
* *L. m. algeriensis*
* *L. m. elegans*
* *L. m. leucopygos*
* *L. m. aucheri*
* *L. m. buryi*
* *L. m. unicatus*
* *L. m. lathora*
* *L. m. pallidirostris*

## Referencies

## Enllaces esternos
Puntos estremos d'América del Norte

Los **puntos estremos d'América del Norte** son aquelles llocalizaciones d'América del Norte que, en rellación a la so posición xeográfica, altor, accesibilidá o distancia a la mariña o al mar, tienen dimensiones estremes (máximes o mínimes).

Los puntos xeográficos estremos d'América del Norte son los siguientes: 

:* **América de Norte** (incluyíes les tierres insulares):

::* Puntu más al norte: isla Kaffeklubben, Groenlandia (83º 40' N)
::* Puntu más al sur: desaguada del ríu Suchiate, Chiapas, Méxicu (14° 32' 27" N)
::* Puntu más al oeste: isla Attu, Alaska, Estaos Xuníos (172º 27' Y).
::* Puntu más al este: Nordost Rundingen, Groenlandia (12º 08' O)

:* **América de Norte continental**:

::* Puntu más al norte: punta barrow, na península Boothia, Nunavut (71º 58' N).
::* Puntu más al sur: desaguada del ríu Suchiate, Chiapas, Méxicu (14° 32' 27" N).
::* Puntu más al oeste: cabu Princípe de Gales, Alaska, Estaos Xuníos (168º 05' O).
::* Puntu más al este: cabu St Charles, Llabrador, Canadá (55º 38' O).

## Ver tamién
Pa conocer los puntos estremos de los países d'América del Norte: 
* Puntos estremos de Canadá
* Puntos estremos de Groenlandia
* Puntos estremos de Méxicu
* Puntos estremos de los Estaos Xuníos

Xenerales:
*Xeografía d'América del Norte
*Puntos estremos del mundu

## Referencies
Calidris bairdii

El  ye una especie d'ave charadriforme de la familia Scolopacidae. Ye una de les aves playeres más pequeñes. Ye un correlimos separáu nos *Erolia*.

Los adultos tienen pates negres y un picu escuro y delgao. Son de color marrón escuru nel envés y blancos nel banduyu. La cabeza y el pechu son de color marrón claro con rayes escures. En plumaxe d'iviernu, esta especie ye de gris café pálido enriba. Esta ave puede ser malo d'estremar d'otres pequeñes aves playeres similares, que son conocíes colectivamente como "correlimos". 

Una de les meyores carauterísticasde d'identificación son les sos llargues ales, que s'estienden más allá de la cola cuando l'ave ta nel suelu. Namái'l playeru de anca blanca tamién amuesa esto, y esta ave puede ser estremada pola carauterística que-y da'l so nome.

El so hábitat d'alimentación va dende l'este de Siberia a Groenlandia occidental. El so nial esta nel suelu, xeneralmente en llocalizaciones seques y de vexetación. 

Ye un Migración de les aves migrador de llarga distancia, envernando n'América del Sur. Esta especie ye raru atopala n'Europa occidental.

Estes aves aliméntense moviéndose nes marismes. Comen principalmente inseutos pero tamién pequeños crustáceos.

Foi nomada n'honor de Spencer Fullerton Baird, un naturalista del sieglu XIX. El correlimos de Baird puede hibridase col playeru de pechu brillosu.

## Referencies y notes de pies

## Enllaces esternos

* An online identification article covering this species and other small calidrids 
*
Stercorarius maccormicki

El  ye una especie d'ave de la familia Stercorariidae perteneciente al xéneru *[[Stercorarius]]*.

Distribuyir pol hemisferiu sur, sobremanera nes sos rexones fríes, incluyendo les islles subantártiques.

N'ocasiones inclúyese-y como miembru del xéneru *Catharacta*, y tamién dacuando considérase-y una subespecie de *[[Stercorarius skua]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Tryngites subruficollis

El  ye una ave pequeña. Pertenez a la familia Scolopacidae y anguaño considerar como l'únicu miembru del xéneru *Tryngites*.

El *T. subruficollis* reproducir nes tundres del Árticu, n'América del Norte, y ye una ave migratoria, yá que pasa l'iviernu en Suramérica, especialmente n'Arxentina. Tamién lleguen a Uruguái, a la parte de la laguna Garzón (anque tán arraleciendo na actualidá).

Migra principalmente escontra'l centru de Norteamérica, y bien raramente visita les mariñes. Ye una ave común nel oeste d'Europa, principalmente en Gran Bretaña y n'Irlanda, onde se columbraron pequeñes colonies. Namái'l *[[Calidris melanotos]]* superar ente les aves americanes que más visiten el continente européu.

La especie añera nel suelu, depositando 4 güevos. El machu estiende les sos ales, amosando la so base blanca, lo cual fai tamién mientres la migración, dacuando cuando nun tán presentes otros correlimos canelos. Fora de la temporada de reproducción, l'ave puede atopase de normal en hábitats con verde curtiu, tales como campos d'aviación o de golf, en llugar de hábitats naturales cercanos a fontes d'agua.

La especie presenta un plumaxe color castañu, cola cara del mesmu color. Tien pates marielles y curties. Los machos son de mayor tamañu que les femes, y los pitucos son bien paecíos a los adultos, pero presenten un plumaxe más claru nel banduyu.

Estos páxaros alimentar d'inseutos y d'otros invertebraos, cazándolos sobre'l verde. Suelen ser mansos y fáciles d'adomar.

Abarrúntase que los correlimos canelos pueden cruciase con otres especies pertenecientes a la so mesma familia, teniendo como resultáu críes híbrides.

## Referencies
*  
* **Hayman**, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): *Shorebirds: an identification guide to the waders of the world*. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8
* **Thomas**, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. *BMC Evol. Biol.* **4**: 28. 

## Enllaces esternos
* ARKive - 
* Correlimos canelu - ''Tryngites subruficollis''  - USGS Patuxent Bird Identification 
* Correlimos canelu - Cornell Lab of Ornithology
Tadorna ferruginea

El  ye una especie d'ave anseriforme de la familia Anatidae mesma d'Eurasia y el norte d'África.

## Descripción

El tarru canelu ye una anátida con un porte entemediu ente coríu y gansu. Mide ente 58 y 70&nbsp;cm de llargu y tien un valumbu alar de 110 a 135&nbsp;cm. El plumaxe ye principalmente de color castañu anaranxáu, más claru na cabeza y el pescuezu. Les coberteras de les ales son blanques y les plumes de vuelu son negres, al igual que la cola. El picu y les pates son coritos. Dambos sexos son bien similares, pero pueden estremase porque los machos tienen una llista negra a manera de collar na parte inferior del pescuezu, más prominente na dómina de cría braniza, y les femes suelen tener una mancha blanca na cara. Les llamaes del tarru canelu consisten en gazníos altos.

## Taxonomía y etimoloxía
El tarru canelu foi descritu científicamente pol zoólogu alemán Peter Simon Pallas en 1764, col nome de *Anas ferruginea*, qu'en llatín significa «coríu aferruñáu», en referencia al color del so plumaxe. Darréu foi treslladáu al xéneru *[[Tadorna]]*, creáu por Heinrich Boie en 1822. Ye una especie monotípica, esto ye, nun se reconocen subespecies estremaes.

El nome del so xéneru, *Tadorna*, procede del términu celta *tadorne* que significa «coríu enllordiáu». El so nome específicu, *ferruginea*, ye la forma femenina de la pallabra llatina *ferrugineus* que significa «aferruñáu».

## Distribución

Ye un coríu migratoriu que cría en llatitúes templaes d'Asia, la Europa oriental y el norte d'África y migra al sur d'Asia y el valle del Nilu pa pasar l'iviernu, anque esisten poblaciones sedentaries nel norte d'África, Oriente próximu, Asia Central y Etiopía. Nel pasáu yera un invernante regular nes marismas del sur d'España, pero na actualidá namái apaecen dellos individuos divagantes.

Suel atopase en llagunes, ríos y banzaos, evitando les agües costeres y aquelles con vexetación acuática alta y trupa.

## Comportamientu

Na dómina de cría suel atopase en pareyes esperdigaes, ente que fora de la dómina de reproducción rexuntar en pequeñes bandaes.

Ye una especie omnívora que s'alimenta de biltos de yerba, granes, inseutos, moluscos, crustáceos, merucos, cucharapes y pequeños pexes.

Suel añerar en depresiones nel suelu lloñe de l'agua. Tamién puede añerar en sitios altos, como ribayos predresos, turries arenoses y en buecos de los árboles, y utilizar les llurigues escavaes por otros animales.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Soníos y mapa de distribución de ''Tadorna ferruginea'' en Xeno-canto.
Quemes d'Asturies de 2017

Les **Quemes d'Asturies de 2017** fueron una serie de quemes d'orixe desconocíu qu'afeuten a bona parte d'Asturies n'ochobre de 2017. Ente'l vienres 13 d'ochobre, fecha na que s'activó l'INFOPA y el llunes 15 d'ochobre rexistráronse 35 quemes en 19 conceyos: Allande (3), Ayer (1), Cabrales (1), Cangas del Narcea (8), Castropol (2), Cuaña (1), Degaña (1), Grau (1), Ibias (1), Llangréu (1), Ḷḷena (2), Miranda (2), Piloña (2), Pravia (1), Quirós (1), Siero (1), Somiedo (1), Teberga (2) y Tinéu (3).

Les poblaciones de Ḷḷarón, La Vilieḷḷa y Xichón (Cangas del Narcea) tuvieron de ser desallugaes. Como consecuencia d'ello, la mañana del 16 d'ochobre, munchos conceyos d'Asturies amanecieron con nubes de fumu y povisa y el Serviciu d'Emerxencies del Principáu d'Asturies (SEPA) encamentó a la ciudadanía nun salir a la cai nes zones afeutaes. Tamién se cortaron les siguientes víes de comunicación: AS-15 (Corniana–Puertu de Zarréu) ente los puntos quilométricos 81 y 90 y l'AS-29 ente Santantolín-Monesteriu d'Ermu ente los puntos quilómetricos 0 y 25. Per otru llau, l'Hospital Carmen y Severo Ochoa de Cangas del Narcea suspendió les operaciones quirúrxiques.

## Referencies

## Enllaces esternos
Law & Order

**Law & Order** ye una serie de televisión policial y llegal d'Estaos Xuníos d'América, creada por Dick Wolf, que s'emitió dende'l 13 de setiembre de 1990 hasta'l 14 de mayu del 2010 pola cadena NBC. La so trama, que se desenvuelve na ciudá de Nueva York, trata'l trabayu d'un grupu d'investigadores del departamentu de policía llocal, complementáu col llabor esplegáu polos fiscales del distritu, que s'encarguen d'individualizar y procesar a los acusaos de crímenes nos xuicios.

La serie recibió numberoses reconocencies y ye, dempués de *[[The Simpsons]]*, la de mayor tiempu d'emisión.

L'episodiu pilotu foi producíu pola canal CBS en 1988, anque foi finalmente presentáu na NBC como l'episodiu númberu 6 de la primer temporada en 1990.

La NBC anunció'l fin de Law & Order el 14 de mayu de 2010 y el 24 de mayu siguiente, tres una esporádica baxa nel so nivel d'audiencia, tresmitió l'últimu episodiu.

## Repartu

## Referencies

## Enllaces esternos
Gal Gadot

**Gal Gadot** (n'hebréu, גל גדות; ) ye una actriz y modelu israelina.

Ganó'l títulu de *[[Miss Israel 2004]]* y foi representante del so país nel concursu de Miss Universu del mesmu añu n'Ecuador. Fízose famosa pol papel de *Gisele Yashar* na saga *[[The Fast and the Furious (franquicia)|The Fast and the Furious]]*, y depués foi la protagonista de la película *[[Wonder Woman (película de 2017)|Wonder Woman]]* (2017), interpretando a Diana Prince nel Universu estendíu de DC Comics.

## Filmografía
### Cine

### Televisión

## Premios

## Referencies

## Enllaces esternos

*
*
*
*
Wonder Woman (película de 2017)

***Wonder Woman*** ye una película d'Estaos Xuníos de superhéroes de 2017, basada nel personaxe de DC Comics del mesmu nome distribuida por Warner Bros. Pictures. Ye la cuarta entrega del Universu estendíu de DC Comics. La película dirixola Patty Jenkins a partir d'un guión escritu por Allan Heinberg y Geoff Johns, basada nuna historia de Heinberg, Jason Fuchs y Zack Snyder, y ta protagonizada por Gal Gadot, Chris Pine, Robin Wright, Danny Huston, David Thewlis, Connie Nielsen y Elena Anaya. 

## Repartu

### Premios

## Referencies

## Enllaces esternos
*
Speed (película)

***Speed*** ye una película d'aición dirixida por Jan de Bont y protagonizada por Keanu Reeves, Sandra Bullock y Dennis Hopper. Estrenose'l 10 de xunu de 1994 n'Estaos Xuníos y ganó dos Premios Óscar.

## Repartu

## Ver tamién
* *[[Speed 2: Cruise Control]]*, la secuela

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Pierre Edmond Boissier

**Pierre Edmond Boissier**  foi un botánicu, matemáticu y esplorador suizu.

## Biografía
*Boissier* foi l'autor de la *Flora Orientalis* (cinco volúmenes, 1867-1884) y de *Viaxe botánicu nel sur d'España mientres l'añu 1837* (1839-1845). Axudícase-y la descripción de 6000 nueves especies. El so yerbariu y la so obra fueron siguíos pol so xenru William Barbey (1842-1914).

### Obres
* *Elenchus plantarum novarum... in itinere hispanico legit*, 1838
* Con Georges François Reuter (1805-1872), *Diagnoses plantarum novarum hispanicum*, 1842
* *Voyage botanique dans le midi de l'Espagne...*, 1839-1845
* Con Georges François Reuter, *Pugillus plantarum novarum Africae borealis Hispaniaeque australis*, 1852
* *Diagnoses plantarum orientalium novarum*, 1842-1859
* Con Friedrich Alexander Buhse (1821-1898), *Aufzählung der auf einer Reise durch Transkaukasien und Persien gesammelten Pflanzen*, 1860
* *Icones Euphorbiarum*, 1866
* *Flora orientalis*, 1867-1884. Cinco vols.

## Honores
* *Boissiera* ye'l títulu de la coleición de Memories de Botánica sistemática, publicáu pol Conservatoriu y Xardín Botánicu de Xinebra (CJB)

### Epónimos
;Xéneru:
* (Poaceae) *[[Boissiera]]* Hochst. & Steud.

;Especies (más de 250):

* (Acanthaceae) *[[Acanthus]] boissieri* Hausskn.

* (Alliaceae) *[[Allium]] boissieri* Hausskn. ex Regel

* (Apiaceae) *[[Bilacunaria]] boissieri* (Reut. & Hausskn. ex Boiss.) Pimenov & V.N.Tikhom.

* (Apocynaceae) *[[Laubertia]] boissieri* A.DC.

* (Asclepiadaceae) *[[Alexitoxicon]] boissieri* (Kusn.) Pobed.

* (Asteraceae) *[[Anaphalis]] boissieri* Georgiadou

* (Euphorbiaceae) *[[Euphorbia]] boissieriana* (Woronow) Prokh.

* (Lamiaceae) *[[Sideritis]] boissieriana* Peris, Stübing, Olivares & J.Martín

* (Scrophulariaceae) *[[Scrophularia]] boissieriana* Jaub. & Spach

Tamién apaez n'equipu como:
* Boissier & A. Huet
* Boissier & Balansa
* Boissier & Blanche
* Boissier & Buhse
* Boissier & C. I. Blanche
* Boissier & Y. Huet
* Boissier & Gaillardot
* Boissier & Haussknecht
* Boissier & Heldreich
* Boissier & Hohenacker
* Boissier & Kotschy
* Boissier & Noë
* Boissier & Reuter
* Martius & Boissier
* Orphanides & Boissier
* Vilmorin & Boissier
-------

Ref: HUH, Harvard University Home, Database.

## Ver tamién
* Llista de naturalistes y epónimos

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Carl Ludwig Willdenow

**Carl Ludwig Willdenow**  foi un botánicu, pteridólogu, micólogu y farmacéuticu alemán. Considérase-y unu de los fundadores de la Fitoxeografía, l'estudiu de la distribución xeográfica de les plantes. Tamién foi mentor d'Alexander von Humboldt unu de los más conocíos y precoces fitogeográfos.

## Biografía
N'estudiando Farmacia prosiguió los sos estudios en Medicina y Botánica na Universidá de Halle llogrando'l títulu de Doctor en Medicina en 1789. Trabayó como farmacéuticu en Berlín. En 1789 trabaya como profesor de "Historia Natural" nel *Collegium medico-chirurgicum*. En 1801 ye profesor de Botánica na nueva Universidá de Berlín. En 1810 ye nomáu direutor del Xardín Botánicu de Berlín, cargu que caltuvo hasta la so muerte.

En 1811 trabayó en París analizando les plantes traíes por Alexander von Humboldt del so viaxe por Suramérica. Interesar na adautación de les plantes al clima, demostrando que nun mesmu clima presentábense plantes con carauterístiques comunes. El so yerbariu, que contenía más de 20.000 especímenes, entá se caltién en Berlín.

Por cuenta de una enfermedá volvió a Berlín onde morrió.

*Willdenow* foi unu de los más famosos biólogos sistemáticos debíu sobremanera a la fundación de la dendroloxía.

## Obres
* *Florae Berolinensis prodromus* 1787
* *Historia Amaranthorum. 1790, 1798
* *Grundriß der Kräuterkunde* 1792
* *Berlinische Baumzucht*. 1796, 2ª ed. 1811
* *Phytographia. 1794
* *Linnaei species plantarum*. 1798-1826, 6 vols.
* *Anleitung zum Selbststudium der Botanik*. 1804; 4ª ed. 1832
* *Enumeratio plantarum horti regii botanici Berolinensis. 1792, 9ª ed. y otres ediciones ente 1798 y 1831
* *Caricologia. 1805*
* *Enumeratio plantarum horti regii botanici Berolinensis*. 1809
* *Hortus Berolinensis, sive icones et descriptiones ….* 1803–1816
* Xunto con F. Guimpel & F. G. Hayne. *Abbildungen der deutschen Holzarten*. 1810–1820

== Honores ==
* [[1801]]: nomáu miembru estranxeru de la [[Real Academia de les Ciencies de Suecia]]

=== [[Epónimu|Epónimos]] ===
; [[genus|Xéneros]] :
* ([[Asteraceae]]) *Willdenowia* <small>[[Steud.]]</small>

* ([[Restionaceae]]) *Willdenowia* <small>[[Thunb.]]</small>

* ([[Rubiaceae]]) *Willdenowia* <small>[[Steud.]]</small>

; 110 [[especie|especies]] :
* *Carex willdenowii* <small>[[Schkuhr]] ex [[Willd.]]</small>
* *Croton willdenowii* <small>[[G.L.Webster]]</small>
* *Quercus × willdenowiana* <small>([[Dippel]]) [[Beissn.]], [[Schelle]] & [[Hermann Zabel|Zabel]] (pro sp.)</small>
* *Selaginella willdenowii* <small>([[Desv.]] ex [[Poir.]]) [[John Gilbert Baker|Baker]]</small>
* *Trifolium willdenowii'' Spreng.

## Fuentes
* Meyers Konversationslexikon 1888-1889
* Jahn: Geschichte der Biologie. Spektrum 2000
* Mägdefrau: Geschichte der Botanik. Fischer 1992

## Ver tamién
* Llista de naturalistes y epónimos

## Referencies

* 

## Enllaces esternos
Curt Polycarp Joachim Sprengel

**Curt Polycarp Joachim Sprengel** (o **Kurt Sprengel**)  foi un botánicu y médicu alemán.

## Biografía
El so tíu yera'l botánicu Christian K. Sprengel (1750-1816), famosu polos sos trabayos sobre la fecundación de los vexetales por inseutos. El so padre yera clérigu, da a los sos fíos una rica formaciónsobremanera, en llingua, Kurt Sprengel faló asina bien llueu en llatín, en griegu y n'árabe.

A los 14 años, publica la so obra *Anleitung zur Botanik für Frauenzimmer*(o *Guía de botánica pa les muyeres*) (1780). En 1784, empieza a estudiar teoloxía y medicina na Universidá de Halle. Llicenciáu en Medicina en 1787, empieza a enseñar esta materia dos años más tarde y nómase-y, en 1795, profesor ordinariu.

Sprengel dedica entós el so tiempu a la investigación en medicina y en botánica, conságrase tamién a la historia médica. Amás d'importantes trabayos basaos n'observaciones col microscopiu de los texíos vexetales, ameyora la clasificación del xenial Carlos Linneo (1707-1778).
## Honores
### Eponimia
;Xéneru de plantes
* *[[Sprengelia]]* Sm. de la familia Ericaceae

## Obra
* Beitrage zur Geschichte des Pulsies (1787)
* Galens Fieberlehre (1788)
* Apologie des Hippokrates und seiner Grundsätze (1789)
* Versuch einer pragmatischen Geschichte der Arzneikunde (1792-1799)
* Handbuch der Pathologie (1795-1797)
* Antiquitatum botanicarum specimen (1798)
* Historia rei herbariae (1807-1808)
* Anleitung zur Kenntniss der Gewächse (1802-1804 und 1817-1818)
* Flora Halensis (1806-1815)
* Von dem Bau und der Natur der Gewächse (1812)
* Plantarum Umbelliferarum prodromus … (1813)
* Plantarum minus cognitarum pugillus (1813–1815)
* Geschichte der Botanik (2 Bände, 1817-18)
* Species umbelliferarum minus cognitae (1818)
* Geschichte der Chirurgie (1819)
* Institutiones pharmacologiae (6 vols. 1809-1819)
* Geschichte der Medicin (1820)
* Neue Entdeckung im ganzen Umfang der Pflanzenkunde (1820-1822)

## Ver tamién
* micólogos
* naturalistes y epónimos

## Fonte

## Notes
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Richard Anthony Salisbury

**Richard Anthony Salisbury**, en realidá **Richard Markham**, (2 de mayu de 1761 en Leeds - 23 de marzu de 1829, Londres ), foi un botánicu y pteridólogu inglés .

## Biografía
Yera fíu de Richard Markham. Estudió na Universidá d'Edimburgu—posiblemente instruyíu por John Hope—y con amistá con James Edward Smith.Les razones por que Richard camuda'l so nome pol de Salisbury nun queden bien clares. Paecería que lo fixera pa financiar los sos estudios y llograr una ayuda de la Sra. Anna Salisbury.

Casóse con Caroline Staniforth en 1796, unión de la cual naz el so solu neñu, Eleanor, al añu siguiente. La pareya dixébrase pocu dempués, Richard Salisbury engañara a Caroline sobre l'estáu de les sos finances nel momentu de contraer el matrimoniu. Bien empeñáu, detiénse-y por malversaciones financieres.

En 1802, la so situación financiera paez ameyorar yá que merca entós una casa. Oponiéndose puxantemente al sistema de clasificación de Carlos Linneo (1707-1778).

## Obra
* *Icones Stirpium rariorum*, 1787

* ''Prodromus Stirpium in horto ad Chapel Allerton'', 1796

* *Disaertatio botanica de Erica*, 1800

* *The Paradisus londinensis*, 1805 bis 1808

* *On the cultivation of the plants belonging to the natural order of Proteeae* que depués sería una revista Cult. Prot.

* Transactions of the Horticultural Society of London 1820
**  In 
**  In 
**  In 
**  In 
**  In 
**  In 
**  In 
**  In 

* 

## Honores
### Eponimia
* (Ginkgoaceae) *[[Salisburia]]* (güei *[[Ginkgo]]*)Sm.

## Ver tamién
* naturalistes y epónimos
## Fonte
* Traducción del artículu de la Wikipedia en francés, inglés y alemán.
## Notes
* 

## Referencies

## Enllaces esternos
Hans von Berlepsch

**Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch**  foi un ornitólogu alemán.

Berlepsch estudió la zooloxía na Universidá de Halle. Cola so riqueza heredada patrocinó a los coleicionistes de páxaros n'América del Sur, inclusive Jean Kalinowski y el Barón Hermann von Ihering. La so coleición de 55.000 páxaros vender al muséu Senckenberg d'Historia Natural en Frankfurt del Main dempués de la so muerte.

## Obra

* *Kritische Bemerkungen zur Colibri-Literatur*, Separat. aus der Festschrift des Vereins für Naturkunde zu Cassel, vol. 1, 1886
* *Kritische Uebersicht der in den sogenannten Bogota-Collectionen (S. O. Colombia) vorkommenden Colibri-Arten und Beschreibung eines neuen Colibrí (Cyanolesbia nehrkorni) *, J. für Ornithologie 35 ( 3) 1888: 313-336
* *Die Vögel der Insel Curaçao: nach einer von Herrn cand. theol. Ernst Peters daselbst angelegten Sammlung*, G. Pätz, 1892
* *On the birds of Cayenne*, Zoological Museum, 1908
* con Gustav Mützel. *Systematisches Verzeichniss der von Herrn Gustav Garlepp in Brasilien und Nord-Peru im Gebiete des oberen Amazones gesammelten Vogelbälge*, Miscellanea ornithologica, Band 31, 1886
* con Hermann von Ihering. *Die Vögel der Umgegend von Taquara do Mundo Novo, Prov. Rio Grande do Sul*, Zeitschrift für die Gesammte Ornithologie, vol. 2, 1885: 144-145
* con Jan Sztolcman, John Gerrard Keulemans. *On the ornithological researches of M. Jean Kalinowski in Central Peru*, Proc. of the Zoological Society of London, 1896

### Publicaciones
* 

## Honores
;Xéneru:
* *[[Berlepschia]]* Ridgway, 1887 (Passeriformes)
;Especies:
* *[[Chaetocercus berlepschi]]* Simon, 1889 - colibrí d'Esmeraldes (Apodiformes)
* *[[Anthocephala berlepschi]]* Salvin, 1893 - colibrí de Tolima (Apodiformes)
* *[[Parotia berlepschi]]* Kleinschmidt, 1897 - ave del paraísu de Berlepsch (Passeriformes)
* *[[Crypturellus berlepschi]]* (Rothschild, 1897) - tinamú carbonizu (Tinamiformes)
* *[[Myrmeciza berlepschi]]* (Hartert, 1898) - formigueru colimocho (Passeriformes)
* *[[Dacnis berlepschi]]* Hartert, 1900 - dacnis pechirrojo (Passeriformes)
* *[[Asthenes berlepschi]]* - canastero de Berlepsch (Passeriformes)
* *[[Aglaiocercus berlepschi]]* (Hartert, 1898) - silfu de Berlepsch (Apodiformes)
* *[[Rhegmatorhina berlepschi]]* - formigueru arlequín (Passeriformes)
* *[[Hylopezus berlepschi]]* - tororoí amazónicu (Passeriformes)
* *[[Thripophaga berlepschi]]* - colasuave dorsirrufo (Passeriformes)

## Redescubrimientu recién
N'avientu de 2005, l'ave de paraísu *[[Parotia berlepschi]]*, primeramente namái conocíu d'un solu espécime taxidermizado d'una piel de fema d'orixe desconocíu, afayar nos Montes de Foja, en Papuasia pol ornitólogu vicepresidente de Caltenimientu Internacional Bruce Beehler. Tomáronse les primeres fotografíes d'esta ave nel redescubrimientu de la especie.

## Lliteratura
* Carl Eduard Hellmayr. *Hans Graf von Berlepsch - Eine Lebensskizze*, J. of Ornithology 63 ( 4) 1915
## Referencies

## Enllaces esternos

* Redescubrimientu del Ave de paraísu de Berlepsch
* Biografía en xermanu
* Biografía n'inglés
*
Ernst Gottlieb von Steudel

**Ernst Gottlieb (Theophil) de Steudel**  foi un médicu y naturalista alemán.

## Biografía
En 1801, Steudel estudió Medicina y Ciencies naturales qu'empezaben na Universidá de Tubinga, onde llogró un doctoráu en 1805. Dempués d'una estancia en Suiza, vuelve en 1806 a Esslingen, onde exerció como médicu. Llogró pocu dempués una plaza como ciruxanu veterinariu de la Oficina cimera. Amás de la so actividá vocacional, dedicóse tamién a la botánica y publicó ente 1821 a 1824 el so trabayu *Nomenclator botanicus*. Na segunda edición, qu'apaeció venti años más tarde, numbera 6.722 xéneros y 78.005 especies.

N'otru trabayu, posterior *"Glumacearum plantarum sinopsis"*, que fueron entamaos n'once volúmenes, en 1855 apaecen dos cuadiernos de Cyperaceae, Gramineae y Juncaceae.

Col ministru de la ciudá de Esslinger Ferdinand C. Hochstetter publica en 1826 *"Werk Enumeratio plantarum germaniae helvetiaeque indigenarum seu Prodromus, quem synopsin plantarum germaniae helvetiaeque edituri botanophilisque adjuvandam commendantes"*, onde trata la flora d'Alemaña y de Suiza.

Amás publicó escritos médiques. Xunto con Hochstetter crean l'Asociación Württembergischen naturhistorischen Reiseverein. Steudel yera dende 1822 miembru correspondientes de la Sociedá de Ciencia natural de Senckenberg.

## Publicaciones
* *Nomenclator botanicus*, 2 v. 1821-1824, llista alfabética de más de 3300 xéneros y aproximao 40.000 especies

* *Enumeratio plantarum Germaniae*, 1826 (con Christian Ferdinand Hochstetter).

* *Synopsis planterum glumacearum*, 2 v. 1853-1855, v. I dedicáu a la familia Poaceae, y v. II a Cyperaceae y families cercanes.

## Fonte
* Johann Gottlob Kurr. *Vorträge*. En: Verein Vaterländische Naturkunde Württemberg (ed.) Nᵘ 13, 17-24, Stuttgart 1857
* Nees von Esenbeck, CGD. *Dr. Ernst Gottlieb von Steudel*. En: Bonplandia, 4, 176, 1856

## Honores
### [[Eponimia]]
;Xéneros:
* *[[Steudelia]]* C.Presl (familia Molluginaceae)
* (Poaceae) *[[Steudelella]]* Honda 1930

## Ver tamién
* naturalistes y epónimos

## Referencies
* 

## Enllaces esternos

* [ Llista de lliteratura en llinia, [Staatsbibliothek zu Berlin]]
Baillarín

El **baillarín** o **baillarina** ye la persona que se dedica al arte de baillar non solo profesionalmente, sinón tamién como afición. Disciplina, constancia, pasión y valores éticos definen el so apurra social al traviés de la so vocación. Considerando que cada baillarín tien un talentu que desenvuelve al traviés del entrenamientu y la so apropiada formación que potencializa les diverses aptitúes.

L'entrenamientu tanto físicu como mental del futuru baillarín va depender del tipu de danza escoyíu. Hai programes universitarios y d'escueles acomuñaes a compañíes profesionales de danza pa la formación especializada. Tamién hai pequeñes academies de propiedá privada, ónde los estudiantes pueden formase nuna variedá d'estilos de danza, como formes de danza competitiva (por casu, baille llatín, jazz, baille de salón, hip-hop, funky, break dance, etc), según étnicu y folclóricu.

La formación nun conservatoriu profesional de danza dura unos 10 años. Los alumnos d'estos centros son escoyíos nuna prueba d'accesu na que se tienen en cuenta les sos condiciones físiques. De normal esta prueba realízase en redol a los 8 años d'edá. Nos conservatorios l'entrenamientu suel ser diariu y les disciplines que s'imparten pueden ser: danza clásica (o académica), danza contemporánea, dances tradicionales (por casu danza española), música, anatomía, téunica de puntes, repertoriu, maquillaxe, clases de pasu a dos, etc.

Los baillarinos profesionales suelen ser emplegaos por contratu. La vida profesional d'un baillarín ye polo xeneral un constante cambéu de les situaciones de trabayu, la presión d'una fuerte competencia y los baxos salarios. De cutiu, aquellos baillarinos que nun trabayen pa una compañía grande, tienen que complementar los sos ingresos, yá seya nos papeles rellacionaos cola danza (por casu, la enseñanza de la danza, los entrenadores deportivos de baille, yoga) o la instrucción de Pilates pa llograr la estabilidá financiera.

## Ver tamién
*Danza
*Artes escéniques
*Ópera-balé
*Comedia-balé

## Referencies
Boston Public

***Boston Public*** foi una serie de televisión d'Estaos Xuníos creada por David E. Kelley y tresmitida pola cadena Fox dende'l 23 d'ochobre de 2000 al 30 de xineru de 2004. Taba ambientada na Escuela Winslow High, una escuela ficticia alcontrada en Boston (Massachusetts). El nome del programa provién del distritu escolar nel cual foi filmada. Ufiertó un molde grande del conxuntu y centróse nel trabayu y les vides privaes de dellos profesores, estudiantes y alministradores de la escuela y nes sos varies personalidaes.

El so lema, pos foi representáu na Web site de la demostración nesi entós, yera “diariu ye una llucha. Pal respetu. Pa la dignidá. Pa la cordura.”

Los reestrenos de la demostración ventilan en TV una, nos Estaos Xuníos, los díes llaborables en 11:00 mañana (tiempu del este) y la canal de la Diva del casu de la demostración, en Canadá, los díes llaborables en 10:00 mañana y 5:00 P.M. (tiempu del este).

## Referencies

## Enllaces esternos
Barry Jenkins

**Barry Jenkins**  ye un direutor de cine d'Estaos Xuníos d'América reconocíu por dos trabayos notables: "*Medicine for Melancholy*" en 2008 y "*[[Moonlight (película) |Moonlight]]*" en 2016. Amás, foi nomáu nos Premiu Globu d'oru y na entrega de los Premios Óscar al meyor direutor.

## Biografía
Jenkins nació en Liberty City, Miami en 1979. Cuando tenía doce años muerre'l so padre. Esti dixebrárase de la so madre creyendo que Jenkins nun yera'l so fíu biolóxicu. Mientres la so infancia, Jenkis foi criáu n'apartamentos pequeños por una muyer y realizó los sos estudios en Miami Northwestern Senior High School. 

## Trayeutoria
"*Medicine for Melancholy*" foi la primer película independiente dirixida por Jenkis. Llevar a tener nominaciones na entrega d'Independent Spirit Award y nos Premios Gotham, ente otros. Jenkins dirixó y escribió'l drama "Moonlight". La película foi filmada en Miami y estrenóse nel Festival de Cine de Telluride en 2016 con gran ésitu de crítica y premios de reconocencia. Llogró amás, dos nominaciones nos Premiu Globu d'oru y dos nominaciones nos Premios Óscar al meyor direutor y meyor guión.

## Filmografía

## Referencies

## Enllaces esternos

* 
*
Kenneth Lonergan

**Kenneth Lonergan**  ye un dramaturgu y direutor de cine d'Estaos Xuníos.

## Biografía
Ye fíu de padre d'ascendencia irlandesa y madre xudía. Ta casáu cola actriz J. Smith-Cameron, que tien un papel destacáu nel so filme *Margaret*.

## Teatru

Kennet Lonergan empezó la so carrera como dramaturgu en Broadway, pero les sos obres tamién se representaron n'otres ciudaes, como Londres. 

;Llista de les sos obres:
* *This Is Our Youth*: estrenada en 1996. La obra foi nomada al Drama Desk Award como meyor obra.
* *Waverly Gallery*: producida per primer vegada en 1999. Nomada al Premiu Pulitzer en 2001.
* *Lobby Hero*: la so primer representación foi en 2002. Nomada al Drama Desk Award, al Outer Critics Circle Award y al Premiu Oliver como meyor obra.
* *Starry Messenger*.

## Cine

Debutó como direutor cola aclamada *You Can Count on Me* (2000) y en 2005 empezó'l rodaxe de *[[Margaret (película)|Margaret]]*, que tres un complicáu procesu de montaxe estrenar en 2011. El so tercer llargumetraxe, estrenáu en 2016, foi *[[Manchester by the Sea (película)|Manchester by the Sea]]*, un drama protagonizáu por Casey Affleck, quien ganó l'Óscar al meyor actor na edición de 2017 de los Premios de l'Academia pol so rol nesta película. Lonergan, de la mesma, ganó l'Óscar al meyor guión orixinal.

Amás, trabayó como escritor nel guión de *Analize This* (1999), *[[Gangs of New York]]* (2002) y *Analize That* (2002).

## Filmografía
### Cine y televisión

## Premios y nomamientos

### [[Premios Óscar|Premiu Óscar]]

* 2011 - London Critics' Circle Film Awards: Meyor guionista por *[[Margaret (película)|Margaret]]*.

## Referencies

## Enllaces esternos
Adam McKay

**Adam McKay**  ye un guionista, direutor, comediante y actor d'Estaos Xuníos. McKay tien rellación de compañeros con Will Ferrell, con quien hai coescrito películes como *, [[Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby]]* y *[[The Other Guys]]*. Ferrell y McKay tamién fundaron la páxina web *[[Funny or Die]]* pola so compañía Gary Sanchez Productions.

## Primeros años
McKay nació en Denver, Colorado en 1968, graduar de la Secundaria Great Valley, asistió a la Universidá Estatal de Pennsylvania y a la Universidá de Temple.

## Carrera
McKay orixinalmente fizo una audición pa *[[Saturday Night Live]]*, pero nun lu llogró. Sicasí, los guiones qu'apurrió fixéron-y llograr un trabayu como guionista dende 1995 hasta 2001, incluyendo tres temporaes como'l guionista principal. 

Poco dempués de dise de *SNL*, McKay xuntar col comediante Will Ferrell pa escribir les películes **, *[[Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby|Talladega Nights]], [[Step Brothers]]* y *[[The Other Guys]]*. 

Tamién produció la película *[[Tammy]]*.

## Vida personal
McKay tien un desorde neurolóxicu que dacuando causa que tremeza.

## Filmografía

### Cine

## Premios y nomamientos

### [[Premios Óscar|Premiu Óscar]]

### [[Premios Globos d'Oru]]

### [[Premios BAFTA]]

## Referencies
George Miller

**George Miller**  ye un direutor, guionista y productor de cine australianu.

Ente les sos películes más conocíes atópense la triloxía *[[Mad Max]]* con Mel Gibson como protagonista, *[[The Witches of Eastwick]]*, *[[Babe]]* y *[[Happy Feet]]*. Tuvo al cargu de la producción de *[[Justice League]]: Mortal*, adautación del grupu de superhéroes de la DC Comics pero, tres diversos contratiempos y reaxuste de los oxetivos per parte de Warner Bros, suspendióse la producción.

## Filmografía

## Premios
### Premiu Óscar

### Globos d'Oru

### Premios BAFTA

## Referencies

## Enllaces esternos
* 
*
Bennett Miller

**Bennett Miller**  ye un direutor de cine d'Estaos Xuníos, conocíu por dirixir películes como *[[Capote (película)|Capote]]*, *[[Moneyball]]* y *[[Foxcatcher]]*. Foi nomáu dos veces al premiu Óscar na categoría Meyor direición.

## Biografía
Bennet Miller nació en Nueva York, yera fíu d'una ama de casa y un pintor.

Empezó la so carrera nel cine dirixendo'l documental *The Cruise* de 1998. Refugó delles ufiertes de proyeutos hasta que, en 2005, llogró'l sofitu pa faer *Capote* con Philip Seymour Hoffman como Truman Capote. La película foi un ésitu y recibió nominaciones al premiu Óscar, al BAFTA y a los Globos d'Oru.

En 2009 dirixó *Moneyball*, un ésitu tanto de crítica como de taquilla. La so película *Foxcatcher*, qu'entamó a desencolcase en 2006, foi candidata a los Óscar de 2015.

## Filmografía
* *[[The Cruise]]* (1998) 
* *[[Capote (película)|Capote]]* (2005) 
* *[[Thompson (documental)|Thompson]]* (2009) 
* *[[Moneyball]]* (2011) 
* *[[The Question]]* (2012)
* *[[Foxcatcher (película)|Foxcatcher]]* (2014)

## Premios

### [[Premios Óscar|Premiu Óscar]]

### [[Premios BAFTA]]

### [[Festival de Cannes]]

## Referencies

## Enllaces esternos

*
Alexander Payne

**Alexander Payne**  ye un direutor de cine y guionista d'Estaos Xuníos.

Les sos películes carauterizar por un fuerte sentíu del humor, satirizando l'actual sociedá d'Estaos Xuníos. Tuvo nomáu al Óscar en 1999 pola adautación de *[[Election (película de 1999)|Election]]*. Venció en 2005 nos Premiu Óscar y nos Globu d'Oru pol guión de *[[Sideways]]*.

El so nome completu de nacencia ye **Constantine Alexander Payne** y ye fíu d'emigrantes griegos. El so padre, al llegar a Estaos Xuníos, sustituyó l'apellíu familiar Papadopoulos por Payne.

## Filmografía
Como direutor, la so filmografía amenorgar a seis películes, toes escrites cola collaboración de Jim Taylor, sacante la postrera que foi escrita por Bob Nelson. Dende l'aclamada *Sideways*, que ganó cuasi tolos premios de la crítica d'Estaos Xuníos, Payne foi nomáu al Óscar como meyor direutor por tolos sos títulos.
* *[[Citizen Ruth (película)|Citizen Ruth]]* (1996).
* *[[Election (película de 1999)|Election]]* (1999).
* *[[About Schmidt]]* (2002).
* *[[Sideways]]* (2004). Nomáu al Óscar a meyor direición.
* *[[The Descendants]]* (2011). Nomáu al Óscar a meyor direición.
* *[[Nebraska (película)|Nebraska]]* (2013). Nomáu al Óscar a meyor direición.

Como guionista, tuvo una pequeña collaboración en *[[Jurassic Park III]]* (2001) y na película d'animación *[[Rudolph the Red-Nosed Reindeer: The Movie]]* (1998).

En 1985 dirixe'l curtiumetraxe ′′Carmen′′. Ye responsable tamién del guión y de la musica. Rodó esti curtiumetraxe mientres estudiaba na escuela de cine de la UCLA (Universidá de California en Los Angeles). Trátase d'una comedia muda inspirada bien llibremente na ópera del mesmu nome. Un deficiente mental que trabaya na tienda d'una gasolinera na vez de nueche, encegolar con una vecera llamada Carmen.

Dirixe'l postreru curtiu, *14th arrondissement*, de la película coral *[[Paris, je t'aime]] *(2006).

En televisión, dirixó'l pilotu de la serie *[[Hung]]* de la cadena de cable HBO.

## Premiu Óscar

## Referencies

## Enllaces esternos
David O. Russell

**David Owen Russell**  ye un direutor, guionista y productor d'Estaos Xuníos de cine y televisión. Candidatu a los premiu Óscar y Globu d'Oru. Dirixó películes como *[[Three Kings]]* (1999), *[[I Heart Huckabees]]* (2004) y *[[The Fighter]]* (2010). En delles ocasiones tuvo problemes, mientres los rodaxes, colos actores implicaos nos sos proyeutos cinematográficos.

## Biografía
David Owen Russell nació'l 20 d'agostu de 1958 na ciudá de Nueva York (Estaos Xuníos). El so padre yera xudíu y la so madre yera italiana. Allegó mientres la so adolescencia al Mamaroneck High School en Nueva York. Graduar nel Amherst College en 1991 en ciencies polítiques ya inglés. Formó parte del xuráu del Festival de Cine de Sundance en 2003. Casóse cola productora Janet Grillu en 1992, cola que tien un fíu, finalmente divorciáronse en 2007.

### Carrera
El so debú nel cine producir col curtiumetraxe *[[Bingu Inferno: A Parody on American Obsessions]]* (1987), anque la so primer película d'ésitu (y el so primer llargumetraxe) foi **[[Spanking the Monkey]]**, de 1994. Darréu llegaría la comedia **[[Flirting with Disaster]]** (1996) que tamién escribió y que tuvo protagonizada por Ben Stiller y Téa Leoni. En 1999 trabayó con George Clooney y Mark Wahlberg en **[[Three Kings]]**, siendo nuevamente escrita por él mesmu y anguaño la so película meyor valorada pola prensa especializada. El so siguiente trabayu va ser **[[I Heart Huckabees]]** (2004) na que cuntó de nuevu con Mark Wahlberg y onde tamién apaecíen otros actores conocíos como Dustin Hoffman, Naomi Watts o Jude Law. Esti llargumetraxe foi'l que dio a conocer na gran pantalla al agora conocíu actor risible Jonah Hill. Esi mesmu añu produció la cinta protagonizada por Will Ferrell **'. Volvió coincidir con Wahlberg nel [[drama]] **The Fighter** (2010), pola que foi candidatu al [[Óscar al meyor direutor]] y al [[Globu d'Oru al meyor direutor]] y convirtiéndose nel so filme más taquilleru hasta la fecha como direutor. Amás de Wahlberg, con quien fadría la so tercera y última collaboración hasta la fecha, la cinta protagonizar [[Christian Bale]](gandor del [[Óscar al meyor actor de repartu]] gracies a la so actuación) y [[Amy Adams]]. En 2012 estrenó **Silver Linings Playbook** collechando grandes ésitos. Tuvo bona acoyida per parte del públicu, de la crítica y de l'[[Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques|Academia]], que dio a [[Jennifer Lawrence]] el [[Óscar a la meyor actriz]]. El 13 d'avientu de 2013 estrénase **American Hustle** onde cuenta colos protagonistes de los sos dos anteriores películes: Christian Bale y Amy Adams ''(The Figther)'', Jennifer Lawrence y [[Bradley Cooper]] ''(Silver Linings Playbook)'', amás de [[Jeremy Renner]]. El so próximu proyeutu ye la comedia **Nailed** (2015), de nuevu escrita por él, na que cunta nel repartu con [[Jake Gyllenhaal]] y [[Jessica Biel]].

== Filmografía ==


== Premios y nomamientos ==
**Óscar**


**Globu d'Oru**


**Premios BAFTA'''

## Referencies

## Enllaces esternos