open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ

**হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ**, সুকুমাৰ বৰকাইথে ৰচনা কৰা এখন হাতীৰ বিষয়ক পুথি। ইয়াৰ মূল সংস্কৃত গজেন্দ্ৰ চিন্তামণি। আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱ সিংহ (১৭১৩-১৭৪৫) আৰু বৰৰজা ফুলেশ্বৰী কুঁৱৰীৰ ৰাজ অনুগ্ৰহত হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ ৰচনা কৰা হৈছিল। ইয়াত হাতীৰ ব্যৱস্থাপনা, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু চিকিৎসাৰ বিষয়ে বিস্তৃত সচিত্ৰ বৰ্ণনা আছে। ইয়াৰ চিত্ৰ সমূহৰ বাবে হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ বিশেষভাৱে জনাজাত।

হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ গভীৰভাৱে অধ্যয়ন, পৰ্যবেক্ষণ আৰু পাৰম্পৰিক সমলৰ সহায়ত ৰচনা কৰা হৈছিল। হাতী ৰজাৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ জীৱ আছিল। যুদ্ধ-বিগ্ৰহৰ বাদেও ক্ষমতাৰ প্ৰতীক হিচাপেও হাতীৰ মহত্ব আছিল। পশু চিকিৎসা বিষয়ক এইখন অমূল্য গ্ৰন্থ।

১৭৩৪ চনত সুকুমাৰ বৰকাইথে অনুবাদ কৰা ‘হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ-সাৰসংগ্ৰহ’ পুথিখন পাছত প্ৰায় অবিকৃত ৰূপত পোৱা গৈছে। তাত থকা ব্যাখ্যামূলক চিত্ৰসমূহো বৰ যত্নসহকাৰে অংকন কৰা হৈছিল। এই কিতাপখন অসম প্ৰকাশন পৰিষদে ১৯৭৬ চনত প্ৰতাপচন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সম্পাদনাত একেই ৰূপত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে।

## বিষয়বস্তু
আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱ সিংহ আৰু ৰাণী ফুলেশ্বৰী কুঁৱৰীৰ অনুৰোধত সুকুমাৰ বৰকাইথে হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ ৰচনা কৰিছিল। ৰাজ অনুগ্ৰহত ৰচনা কৰা বাবে ইয়াৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ ৰাজ্যৰ স্থিতিৰ দৃষ্টিভংগীৰে লিখা হৈছিল। ৰাজ্যৰ বাবে কোনবোৰ হাতী উপযুক্ত, কেনেকৈ হাতীক সম্ভ্ৰান্ত লোকৰ বাবে আৰু যুদ্ধ বিগ্ৰহৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত কৰিব পাৰি ইত্যাদি ইয়াৰ মূল বিষয়। ইয়াৰ লগতে হাতীৰ লগত ব্যৱহৃত ৰছী, হাতীত উঠিবলৈ নিৰ্দেশনা, অংকুশৰ বিষয়ে, হাতীৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ, চিকিৎসা আৰু ব্যৱস্থাপনাৰ বিষয়ে ইয়াত চৰ্চা কৰা হৈছে। 
 
হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱত হাতীৰ বিভিন্ন চৰিত্ৰ সমূহৰ বিষয়ে প্ৰণালীবদ্ধভাবে আলোচনা কৰা হৈছে। ৰজাৰ বাবে হাতীৰ বিষয়ে জ্ঞান থকা অনিবাৰ্য আছিল। কেৱল জ্ঞানী ৰজায়ে হাতীৰ বিশেষ জাত চিনিব পাৰে বুলি ইয়াত উল্লেখ কৰা হৈছে।

হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱক আটাইতকৈ পুৰণি অসমীয়া বিজ্ঞান বিষয়ক গ্ৰন্থ হিচাপেও অভিহিত কৰা হয়।

## শিল্পী সকল
হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱৰ অলংকৰণৰ বাবে ৰজায়ে ৰাজস্থানৰ পৰা দুগৰাকী চিত্ৰশিল্পী ক্ৰমে *দিলবৰ* আৰু *দোছাই*ক আনিছিল। তেওঁলোক খুব সম্ভৱ অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ দৃশ্যৰ লগত চিনাকী নাছিল। ছবি সমূহৰ বাবে বিখ্যাত হলেও ইয়াত অসমৰ দৃশ্য সমূহ উচ্চ পৰ্যায়ৰ নহয়। মোগল শৈলীৰ লগত স্থানীয় অসমীয়া শৈলীৰ চিত্ৰৰ ইয়াত সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। অগৰু গছৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা সাঁচিপাতত হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ লিখা হৈছিল। হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱক অসমৰ আটাইতকৈ বেছি অলংকৃত গ্ৰন্থ হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।

## বৰ্তমান অৱস্থান
বৰ্তমান হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ পাণ্ডুলিপি অসমৰ গুৱাহাটীত অৱস্থিত ইতিহাস আৰু পুৰাতত্ব সঞ্চালকালয়ত সংৰক্ষিত অৱস্থাত আছে। ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ৰচনা কৰা মাজুলীৰ আউনীআতি সত্ৰৰ *হাতী-পুথি* আৰু *হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ* বেলেগ বেলেগ গ্ৰন্থ।
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ

**সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ** (), আনুষ্ঠানিকভাৱে **মহান সৰ্বহাৰা সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ** (), আছিল ১৯৬৬ চনৰ পৰা ১৯৭৬ চনলৈ গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীনত চলা এক সামাজিক তথা ৰাজনৈতিক আন্দোলন। এই বিপ্লৱটো আৰম্ভ কৰিছিল চীনৰ কমিউনিষ্ট দলৰ সভাপতি মাও জেদঙে। সাংস্কৃতিক বিপ্লৱৰ মূল লক্ষ্য আছিল চীনা সমাজৰ পৰা পুঁজিবাদী আৰু প্ৰাচীনকালৰ ধ্যান-ধাৰণা নিৰ্মূল কৰি চীনা সাম্যবাদক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে মাও জেদঙৰ মতাদৰ্শক (যি মাওবাদ নামেৰে পৰিচিত) প্ৰতিষ্ঠা কৰা।
সাংস্কৃতিক বিপ্লৱৰ পাঁচ বছৰ পূৰ্বৰ গ্ৰেট লিপ ফৰৱাৰ্ড (Great Leap Forward) অভিযানৰ সময়ৰ বামপন্থী নীতিৰ ফলত দেশখনৰ ৩ কোটি লোক দুৰ্ভিক্ষত পৰি মৃত্যু মুখত পৰিছিল। জেদঙৰ পূৰ্বৰ গ্ৰেট লিপ ফৰৱাৰ্ডৰ ব্যৰ্থতা পাছত এয়া আছিল জেদঙৰ পুণৰ ক্ষমতালৈ অহাৰ পাছত চলোৱা অভিযান। সাংস্কৃতিক বিপ্লৱে চীনৰ অৰ্থনীতিক ক্ষতিগ্ৰস্থ কৰিছিল আৰু আনুমানিক প্ৰায় ৫০০,০০০ পৰা ২,০০,০০০ জন লোকৰ মৃত্যু ঘটিছিল।

মাও জেদঙে ১৯৬৬ চনৰ মে' মাহত এই আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ তৰুণ প্ৰজন্মক "সদৰস্থানসমূহত বোমাবৰ্ষণ" কৰাৰ আহ্বান জনাছিল আৰু "বিদ্ৰোহী হোৱা ন্যায়সঙ্গত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। মাওৱে অভিযোগ কৰিছিল যে বুৰ্জোৱা উপাদানসমূহে পুঁজিবাদী পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ স্বাৰ্থত চৰকাৰ আৰু সমাজত অনুপ্ৰবেশ কৰিছেহি। পিপলছ লিবাৰেশ্বন আৰ্মিৰ (পিএলএ) প্ৰধান লিন বিয়াও (Lin Biao)-ক মাওৰ উত্তৰসূৰি হিচাপে সংবিধানত লিখা হৈছিল। লিনে "লিটল ৰেড বুক" নামৰ কিতাপ এখনত মাওৰ নিৰ্বাচিত উক্তিবোৰ সংকলিত কৰিছিল, যি পাছলৈ গৈ মাওৰ ব্যক্তিত্বৰ অনুগামীসকলৰ মাজত এক পবিত্ৰ গ্ৰন্থ ৰূপে স্থান লাভ কৰিছিল। চীনৰ কমিউনিষ্ট দল (চিপিচি)-ৰ ভিৰতৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীবোৰৰ লগতে স্কুল, কাৰখানা আৰু চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানবোৰৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বীবোৰক নিৰ্মূল কৰাৰ হৈছিল। চীনৰ যুৱ প্ৰজন্মই দেশজুৰি ৰেড গাৰ্ড গ্ৰুপ গঠন কৰে প্ৰতিক্ৰিয়া জনায়ছিল, তেওঁলোকৰ মাজত প্ৰতিদ্বন্দ্বী দলৰ সৃষ্টি হৈছিল আৰু এই দলবোৰে উন্মুক্ত যুদ্ধত লিপ্ত হয়। শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বন্ধ আছিল। নগৰকৰ্মীসকলেও একেদৰেই উপদলত বিভক্ত হৈ পৰিছিল আৰু আইনা-শৃঙ্খলা পুণৰুদ্ধাৰৰ বাবে পিএলএ-ক নিয়োজিত কৰিব লগা হৈছিল। উচ্চপদস্থ বিষয়া-কৰ্মচাৰীসকলক নিৰ্বাসিত কৰা হৈছিল। লাখ-লাখ লোকক সোঁপন্থী হোৱাৰ অভিযোগ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ ওপৰত নিৰ্যাতন কৰা হৈছিল। তেওঁলোক ৰাজহুৱা মনাহানি, কাৰাবন্দী, নিৰ্যাতন, কঠোৰ পৰিশ্ৰম, সম্পত্তি দখল, মৃত্যুদণ্ড নাইবা আত্মহত্যা কৰিবৰ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। চহৰৰ বুদ্ধিজীবী যুৱকসকলক গ্ৰামাঞ্চলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। ৰেড গাৰ্ডসকলে ঐতিহাসিক স্থান আৰু বস্তুবোৰৰ লগতে সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় স্থানসমূহ ধ্বংস কৰিছিল।

মাওৱে আনুষ্ঠানিকভাবে ১৯৬৯ চনত সাংস্কৃতিক বিপ্লৱে সমাপ্তিৰ ঘোষণা কৰিছিল, পিছে আন্দোনটো সক্ৰিয়ভাবে ১৯৭১ চনলৈ চলিছিল, সেয়া আছিল মাওকে ক্ষমতাচ্যুত কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰেৰ অভিযোগৰ পাছত লিন বিয়াও পলায়ান কৰি বিমান দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুমুখত পৰাৰ সময়লৈকে। ১৯৭৬ চনত মাও জেদঙৰ মৃত্যুৰ পাছত দেশখনৰ পৰবৰ্তী শাসক দেং জিয়াওপিঙে লাহে লাহে সাংস্কৃতিক বিপ্লৱৰ সৈতে জড়িত মাওবাদী নীতিসমূহ বাতিল কৰিছিল। ১৯৮১ চনত চীনৰ কমিউনিষ্ট দলে ঘোষণা কৰে যে চীনত গণপ্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ পাছৰে পৰা দলটোলৈ, দেশখনলৈ তথা জনসাধাৰণলৈ হোৱা সকলোতকৈ বেছি ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ দায়ী।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:আধুনিক ইতিহাস
শ্ৰেণী:বিপ্লৱ
কফিল উদ্দিন ছোনাৰ

**কফিল উদ্দিন ছোনাৰ** বাংলাদেশৰ এজন ৰাজনীতিবিদ আছিল। তেওঁ ১৯৮৮ সনত বাংলাদেশৰ জাতীয় সংসদৰ সাংসদ হিচাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০১৯ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত ৭৫ বয়সত তেখেতৰ মৃত্যু হৈছিল।

## তথ্যসংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
উগ্ৰতাৰা দেৱালয়

**উগ্ৰতাৰা দেৱালয়** গুৱাহাটীৰ লতাশিল অঞ্চলত অৱস্থিত দশ মহাবিদ্যাৰ দ্বিতীয় *দেৱী তাৰা*ৰ উগ্ৰ স্বৰূপ *উগ্ৰতাৰা*ৰ নামত উৎসৰ্গিত মন্দিৰ। এই মন্দিৰৰ পিছফালে যোৰপুখুৰী নামৰ এটা পুখুৰী আছে। গুৱাহাটীৰ পঞ্চতীৰ্থৰ অন্যতম উগ্ৰতাৰা দেৱালয় গুৰুত্বপূৰ্ণ শক্তিপীঠ। লোকবিশ্বাস মতে ইয়াত ভগৱান শিৱৰ পত্নী দেৱী সতীৰ নাভি পৰিছিল। তিব্বতীয় বৌদ্ধ বিশ্বাস মতে অসমৰ উগ্ৰতাৰাক তীক্ষ্ণকণ্ঠ, একজঁটা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তাৰা শব্দটো সংস্কৃতৰ "তাৰ্" মূলৰ পৰা আহিছে, ইয়াৰ অৰ্থ "পাৰ কৰোৱা" আৰু উগ্ৰ মানে ভয়ানক। 

বৰ্তমান উগ্ৰতাৰা দেৱালয় আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱ সিংহয়ে ১৭২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ইয়াৰ পূব দিশত অৱস্থিত যোৰপুখুৰী তেওঁ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ তিনিবছৰ আগতে খন্দাইছিল। ইয়াত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ কাছক সংৰক্ষিত অৱস্থাত ৰখা হৈছে। ভূমিকম্পৰ ফলত মন্দিৰৰ বিস্তৰ ক্ষতি হৈছিল যদিও পিছলৈ নাগৰিক সকলে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে। 

কালিকা পুৰাণত উল্লিখিত মতে দিক্কৰবাসিনী নামৰ এখন শক্তিপীঠ আছিল। দিক্কৰবাসিনীৰ দুটা ৰূপ বিদ্যমান, তীক্ষ্ণ কণ্ঠ আৰু ললিত কণ্ঠ। তীক্ষ্ণ কণ্ঠৰ দেহৰ বৰণ ক'লা আৰু পেট ঘটিৰ দৰে। এইৰূপক উগ্ৰতাৰা বা এক জঁটা বোলে। ললিত কণ্ঠ ধুনীয়া আৰু আকৰ্ষণীয় আৰু তেওঁক তাম্ৰেশ্বৰী বোলা হয়। 
 
উগ্ৰতাৰা দেৱালয়ৰ গৰ্ভগৃহত দেৱী উগ্ৰতাৰাৰ কোনো মূৰ্তি বা আকৃতি নাই। পানীৰে পূৰ্ণ কুণ্ড এটাক দেৱী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে ইয়াত পাল বংশৰ সময়ৰ অষ্টধাতুৰ উগ্ৰতাৰাৰ মূৰ্তি আছে। মন্দিৰ কাষতে শিৱৰ মন্দিৰ শিৱালয় অৱস্থিত। দুয়ো মন্দিৰৰ পিছফালে যোৰপুখুৰী অৱস্থিত।

## ধৰ্মীয় আখ্যান
স্থল পুৰাণৰ মতে এসময়ত মৃত্যুৰ দেৱতা যমৰাজে ব্ৰহ্মাৰ কাষলৈ অভিযোগ দাখিল কৰে যে কামৰূপ অঞ্চলৰ পৰা কোনেও নৰকলৈ যোৱা নাই। পৱিত্ৰ কামৰূপ অঞ্চলৰ পাপী সকলো নৰকলৈ যোৱাৰ পৰা বিৰত আছিল। ব্ৰহ্মায়ে তেতিয়া এই অভিযোগ বিষ্ণুলৈ আৰু শেষত বিষ্ণুয়ে শিৱক জনায়। তেতিয়া ভগৱান শিৱয়ে দেৱী উগ্ৰতাৰাক কামাখ্যা অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলক আঁতৰাই পঠিয়াবলৈ আদেশ দিয়ে। দেৱীয়ে নিজৰ সেনাৰ সৈতে কামৰূপলৈ আহে। সেইসময়ত ঋষি বশিষ্ঠয়ে সন্ধ্যাঞ্চল পাহাৰত শিৱৰ দৰ্শনৰ বাবে তপস্যা কৰি আছিল। দেৱীৰ উগ্ৰ অগ্ৰসনৰ বাবে বশিষ্ঠ মুনিৰ তপস্যা ভংগ হয়। ইয়াৰ বাবে তেওঁ ক্ৰোধত দেৱী উগ্ৰতাৰা আৰু শিৱক অভিশাপ দিয়ে। তেতিয়াৰ পৰা কামৰূপত সকলো বৈদিক সাধনা ত্যাগ কৰে হয় আৰু দেৱী উগ্ৰতাৰা বামাচাৰী সাধনাৰ দেৱীত পৰিণত হয়। ইয়াৰ লগতে দেৱীৰ সেনাৰ সকলো ম্লেছত পৰিগণিত হয়। 
## তাৰা দেৱী

তাৰা দশ মহাবিদ্যাৰ দ্বিতীয় গৰাকী দেৱী। কালীৰ দৰে তাৰা ভীষণ উগ্ৰ আৰু ৰুদ্ৰ স্বৰূপ। তেওঁৰ বিভিন্ন ৰূপান্তৰ যেনে: উগ্ৰতাৰা, এক জঁটা, নীল সৰস্বতী বিদ্যমান। উগ্ৰতাৰা দেৱী তাৰাৰে অত্যন্ত উগ্ৰ ৰূপ। তন্ত্ৰ সাধনাৰ বাবে তান্ত্ৰিক সকলে দেৱী তাৰাৰ পূজা কৰে। 

## সাধনা
উগ্ৰতাৰা দেৱী কামাখ্যাৰ দৰেই পূজা কৰা হয়। ধূপ-দীপ, নৈবেদ্যৰ লগতে ইয়াত বলি বিধানৰো আয়োজন কৰা হয়। 
তান্ত্ৰিক সাধনাত দেৱীৰ মদ, মাংস, মোদক, নাৰিকল আৰু কুঁহিয়াৰ প্ৰিয়। 
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান
শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
শ্ৰেণী:গুৱাহাটী
গোলকীকৰণ

**গোলকীকৰণ** বা **বিশ্বায়ন** () বিংশ শতিকাৰ শেষভাগত উদ্ভূত এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অৱস্থা য'ত পৃথিৱীৰ বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থান, উৎপাদন তথা বিপণন ব্যৱস্থা এখন দেশ বা অঞ্চলৰ চাৰিসীমা পাৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰত পৰিব্যাপ্তি লাভ কৰিছে। গোলকীকৰণ হৈছে বিশ্বব্যাপী চৰকাৰসমূহৰ, সংস্থাসমূহৰ, আৰু মানুহৰ মাজত যোগাযোগ আৰু একত্ৰীকৰণ প্ৰক্ৰিয়া। গোলকীকৰণ অভিধাটো হ'ল এটা বহুমাত্ৰিক ধাৰণাৰ সমষ্টি। বিশ্বজনীন দিশত ব্যৱসায়-বাণিজ্য, প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ তথা অৰ্থনীতিৰ হোৱা ৰূপান্তৰকে গোলকীকৰণ বুলি কোৱা হয়। গোলকীকৰণক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ, ৰাজনৈতিক তথা অৰ্থনৈতিক উদাৰীকৰণ আৰু এক কাৰিকৰী বিপ্লৱৰ সংমিশ্ৰণ বুলি ক'ব পৰা যায়। এক জটিল আৰু বহুমুখী ঘটনা হিচাপে, গোলকীকৰণক কিছুমানে পুঁজিবাদী সম্প্ৰসাৰণৰ ৰূপ হিচাপে বিবেচনা কৰে যি স্থানীয় তথা ৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনীতিক বিশ্বজোৰা, অনিয়ন্ত্ৰিত বজাৰৰ অৰ্থনীতিৰ লগত একেলগ কৰে। পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত গোলকীকৰণো বৃদ্ধি পাইছে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিশ্বজোৰা ভাব-বিনিময়ৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, ধাৰণা আৰু সংস্কৃতিৰো বিকাশ ঘটিছে। গোলকীকৰণ হ'ল মূলতঃ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশবোৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত যোগাযোগ আৰু একত্ৰীকৰণৰ এক অৰ্থনৈতিক প্ৰক্ৰিয়া। দ্বন্দ্ব্ব-বিবাদ আৰু কূটনীতি গোলকীকৰণ আৰু আধুনিক গোলকীকৰণ ইতিহাসৰ এক এক বৃহৎ অংশ। 

অৰ্থনৈতিকভাবে, গোলকীকৰণৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক সম্পদসমূহ, যেনে: পণ্য, সেৱা, মূলধন, প্ৰযুক্তি আৰু তথ্য জড়িত। ইয়াৰোপৰি, ই বিশ্বজোৰা বজাৰৰ বিস্তৃতিৰ ফলত পণ্য আৰু মূলধনৰ বিনিময়ৰ দৰে অৰ্থনৈতিক প্ৰক্ৰিয়াক শিথিল কৰে। সীমান্ত বাণিজ্যৰ বাধাসমূহক আঁতৰ কৰি বিশ্বজোৰা বজাৰ গঠনক গোলকীকৰণে সম্ভাৱ কৰি তুলিছে। বাষ্প চালিত ইঞ্জিন, বাষ্প জাহাজ, জেট ইঞ্জিন আৰু মালবাহী বিশাল জাহাজসমূহ হৈছে পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা কিছু উন্নতিৰ উদাহৰণ, আনহাতে টেলিগ্ৰাফ, ইণ্টাৰনেট, ম’বাইল ফোনৰ উত্থান হৈছে দূৰসংযোগৰ আন্তঃগাঁথনিত হোৱা উন্নতিৰ উদাহৰণ। এই সকলোবোৰ প্ৰযুক্তিগত উন্নতি গোলকীকৰণৰ প্ৰধান কাৰণ আৰু ইয়াৰ ফলত বিশ্বজোৰা অৰ্থনৈতিক তথা সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰত পৰস্পৰৰ নিৰ্ভশিলতাৰ সৃষ্টি হৈছে।

যদিও অধিকাংশ পণ্ডিতেই গোলকীকৰণৰ উৎপত্তি আধুনিক সময়ত হৈছে বোলে উল্লেখ কৰিছে; আন কিছুমানে ইয়াক ইউৰোপীয়সকলৰ সামুদ্ৰিক অভিযানৰ যুগৰ, অৰ্থাৎ নতুন পৃথিৱীত অভিযানৰ বহুত আগেতেই ইয়াৰ উৎপত্তি ইতিহাসৰ সন্ধান কৰিছে, কিছুৱে আকৌ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাতে ইয়াৰ উৎপত্তিৰ কথা কৈছে। ব্যাপক মাত্ৰাত গোলকীকৰণ আৰম্ভ হৈছিল ১৮২০-ৰ দশকত। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰু বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিত বিশ্বৰ অৰ্থনীতি আৰু সংস্কৃতিৰ যোগসূত্ৰ খুবেই দ্ৰুততাৰে বৃদ্ধি পায়। *গোলকীকৰণ* বা *globalization* পৰিভাষাটো সাম্প্ৰতিক, ১৯৭০-ৰ দশকৰ পৰা ইয়াক বৰ্তমানৰ অৰ্থত ব্যৱহাৰ আৰম্ভ কৰা হয়।

২০০০ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিয়ে গোলকীকৰণৰ চাৰিটা মৌলিক দিশ চিহ্নিত কৰেছে; এইসমূহ যথাক্ৰমে: (১) বাণিজ্য আৰু আৰ্থিক লেনদেন, (২) পুঁজি আৰু বিনিয়োগ সঞ্চালন, (৩) প্ৰব্ৰজন আৰু মানুহৰ বিচৰণ আৰু (৪) জ্ঞান বিতৰণ। ইয়াৰোপৰি পৰিবেশগত পৰিবৰ্তন, যেনে- গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি, জল আৰু বায়ু প্ৰদূষণৰ সীমা অতিক্ৰম তথা সাগৰত অত্যধিক মাছ ধৰা কাৰ্য গোলকীকৰণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। গোলকীকৰণ প্ৰক্ৰিয়া অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান, অৰ্থনীতি, আৰ্থসামাজিক সম্পদ তথা প্ৰাকৃতিক পৰিবেশক প্ৰভাৱিত কৰে। বিদ্যায়তনিক অধ্যয়নত গোলকীকৰণক সাধাৰণতে তিনিটা প্ৰধান ক্ষেত্ৰত বিভক্ত কৰা হয়: অৰ্থনৈতিক গোলকীকৰণ, সাংস্কৃতিক গোলকীকৰণ আৰু ৰাজনৈতিক গোলকীকৰণ।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:গোলকীকৰণ
শ্ৰেণী:অৰ্থনীতি
নাগৰিকত্ব

**নাগৰিকত্ব** () হৈছে এজন ব্যক্তিক এখন সাৰ্বভৌম দেশে ইয়াৰ নিজস্ব আইনৰ অধীনত প্ৰদান কৰা সদস্যপদ। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মতে নাগৰিকত্ব হৈছে "এখন দেশৰ ৰাজনীতিত অংশ গ্ৰহণ কৰাৰ অধিকাৰৰ প্ৰতি স্বীকৃতি"। টি.এইচ. মাৰ্চালে নাগৰিকত্বৰ সম্পৰ্কে কৈছে, "নাগৰিকত্ব সেইসকল ব্যক্তিক প্ৰদান কৰা হয় যি সকল এখন ৰাষ্ট্ৰৰ স্থায়ী বাসিন্দা আৰু যিসকলে ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা সকলো অধিকাৰৰ যোগ্য উপভোক্তা আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি থকা দায়িত্ব পালন কৰিব পাৰে। " আধুনিক ৰাষ্ট্ৰৰ ধাৰণাৰ বিকাশ হোৱাৰ সমান্তৰালকৈ নাগৰিকত্বৰ ধাৰণাটোৰো বিকাশ সাধন হৈছিল। বৰ্তমান সময়ত নাগৰিকত্বৰ ধাৰণাটো অধিকাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত যদিও আৰম্ভণি পৰ্যায়ত ই এখন ৰাষ্ট্ৰৰ সাৰ্বভৌমত্বৰ সৈতেহে জড়িত হৈ আছিল।

এজন ব্যক্তিৰ নাগৰিকত্ব কেইবাটাও থাকিব পাৰে। ঠাইভেদে আৰু ৰাষ্ট্ৰযন্ত্ৰভেদে ইয়াৰ প্ৰকাৰ বিভিন্ন। উদাহৰণস্বৰূপে ইংলেণ্ড বা ইংলেণ্ডৰ দৰে এককেন্দ্ৰিক চৰকাৰ ব্যৱস্থাত নাগৰিকত্ব আৰু জাতীয়তা একেই ধাৰণা, কিন্তু আমেৰিকাৰ দৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰ ব্যৱস্থাৰ বাবে নাগৰিকত্ব আৰু জাতীয়তা দুটা পৃথক বিষয়। নাগৰিকত্ব নথকা ব্যক্তিসকলক "ৰাষ্ট্ৰহীন ব্যক্তি" (Stateless) বুলি কোৱা হয়।

## নাগৰিকত্ব লাভ কৰাৰ ভিত্তি
নাগৰিকত্বৰ ভিত্তি ৰাষ্ট্ৰভেদে নাগৰিকত্ব লাভ কৰাৰ ভিত্তিসমূহ পৃথক-পৃথক। তলত এই ভিত্তিসমূহ আলোচনা কৰা হৈছে:

;জন্মসূত্ৰে (Jus sanguinis)
যদিহে এজন ব্যক্তিৰ পিতৃ বা মাতৃ যিকোনো এজন কোনো এখন দেশৰ নাগৰিক, তেন্তে সেই ব্যক্তিজনে দেশখনৰ নাগৰিকত্ব জন্মসূত্ৰে লাভ কৰে। যদিহে এজন ব্যক্তিৰ পিতৃ বা মাতৃৰ যিকোনো এজন এখন দেশৰ নাগৰিক তেনে ক্ষেত্ৰটো সাধাৰণ অৱস্থাত ব্যক্তিজনে সম্পৰ্কিত দেশখনৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰিব পাৰে। 
;বিবাহসূত্ৰে (Jus matrimonii)
বহু দেশৰ স্বাভাৱিকীকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা অংশ হৈছে বিবাহসূত্ৰে প্ৰদান কৰা নাগৰিকত্ব। এই ভিত্তিৰ অনুসৰি এজন ব্যক্তিয়ে বৈবাহিক সম্পৰ্কৰ সূত্ৰে তেওঁৰ পত্নী বা স্বামীৰ দেশৰ নাগৰিকত্ব দাবী কৰিব পাৰে। ইংলেণ্ড, জাৰ্মানী, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কানাডাৰ দৰে দেশসমূহত অৱশ্যে বিবাহসূত্ৰে নাগৰিকত্ব লাভ কৰিবলৈ ব্যক্তিজনে বহু বছৰ ধৰি দেশখনত বাস কৰি থাকিব লাগিব। 
;স্বাভাৱিকীকৰণ
দেশভেদে স্বাভাৱিকীকৰণ পদ্ধতিৰে নাগৰিকত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়সীমা আৰু চৰ্তাৱলী ভিন্ন-ভিন্ন। সাধাৰণতে স্বাভাৱিকীকৰণৰ যোগেদি দেশখনে ইয়াৰ ভূমিলৈ আইনসংগতভাৱে প্ৰৱেশ কৰা শৰণাৰ্থী বা ৰাজনৈতিক আশ্ৰয়গ্ৰহণকাৰীসকলক নিৰ্দিষ্ট সময়সীমাৰ পাছত নিৰ্দিষ্ট চৰ্তসাপেক্ষে নাগৰিকত্ব প্ৰদান কৰে। 
;অৰ্থনৈতিক বিনিয়োগৰ জৰিয়তে
নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ ধনৰ বিনিয়োগৰ জৰিয়তে কিছুসংখ্যক দেশৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰিব পাৰি। এই আঁচনিখন অৱশ্যে যথেষ্ট বিতৰ্কপূৰ্ণ। কানাডা, নিউজিলেণ্ড, লটিভিয়া, বুলগেৰিয়া, স্পেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, গ্ৰীচ, মালটা আদি দেশত এইদৰে নাগৰিকত্ব লাভ কৰিব পাৰি। 

## নাগৰিকত্ব হেৰুৱাৰ ভিত্তি
ঠিক সেইদৰে বিভিন্ন কাৰণত এজন ব্যক্তিয়ে নাগৰিকত্ব হেৰুৱাবও পাৰে। নাগৰিকত্ব হেৰুওৱাৰ কাৰণসমূহ তলত দিয়াধৰণৰ:
# অন্য দেশৰ নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰিলে
# স্থায়ীভাৱে বিদেশত বসবাস কৰিলে
# ভুৱা স্বাভাৱিকীকৰণ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিলে (বিশেষকৈ কিছুসংখ্যক দেশত নাগৰিকত্ব দাবী কৰিবলৈ সুবিধা হোৱাকৈ ভুৱা বিবাহ কৰে)
# অন্য দেশৰ সামৰিক বাহিনীত চাকৰি কৰিলে
# শিশুজনৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে হোৱা সম্পৰ্কৰ পৰিৱৰ্তন হ'লে
# নাগৰিকত্বৰ চৰ্তাৱলী পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে
# ইচ্ছাকৃতভাৱে নাগৰিকত্ব প্ৰত্যাহাৰ

## তথ্যসূত্ৰ

## নাগৰিকত্ব project সামৰণি

*ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব আইন

শ্ৰেণী:ৰাজনীতি বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:সমাজ বিজ্ঞান
মানৱ সংক্ৰামক

**মানৱ সংক্ৰামক** (ইংৰাজী: Human pathogens) হ'ল মানৱ শৰীৰত ৰোগ সৃষ্টি কৰা সংক্ৰামক। সংক্ৰামকসমূহ বেক্টেৰিয়া, ভাইৰাছ, প্ৰ'টজৱা হব পাৰে যি মানৱ শৰীৰত ৰোগৰ সৃষ্টি কৰে। Pathogen সমূহ বিভিন্ন প্ৰকাৰে শৰীৰত সোমাই শৰীৰৰ লোকচান কৰিব পাৰে। বিশেষকৈ ই শৰীৰত সোমাই শৰীৰৰ পৰিৱেশৰ সৈতে নিজকে খাপ খুৱাই লব পাৰে যিদৰে পাকস্থলীৰ ভিতৰত বিভিন্ন এনজাইম সমূহৰ প্ৰভাৱটো জীয়াই থাকিব পাৰে।
## টাইফইদ
Salmonella typhi নামৰ সংক্ৰামক বেক্টেৰিয়া বিধৰ ফলত মানুহৰ মাজত typhiod হয়। এই pathogen বিধ সাধাৰণতে small intestine য়েদি সংক্ৰমিত খাদ্য বা পানীৰ দ্বাৰা শৰীৰত সোমাই আৰু তেজৰ দ্বাৰা সমগ্ৰ শৰীৰত বিয়পি পৰে। ইয়াৰ ফলত ৩৯°ৰ পৰা ৪০° পৰ্যন্ত জ্বৰ, পেটবিষ,মূৰৰ বিষ আৰু অচেতনতা হব পাৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ
*Infectious Disease -- University of Arizona (microvet.arizona.edu)
*Pronunciation Guide to Microorganisms

## লগতে চাওক
* সংক্ৰামক ৰোগ
* যৌন সংক্ৰামক ৰোগ

শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:ৰোগ
ফৰাচী বিপ্লৱ

**ফৰাচী বিপ্লৱ** () হৈছে ফ্ৰান্স আৰু ইয়াৰ উপনিবেশসমূহত ১৭৮৯ চনত আৰম্ভ হৈ দশকজুৰি চলা সুদূৰপ্ৰসাৰী সামাজিক তথা ৰাজনৈতিক উত্থানৰ সময়। এই বিপ্লৱৰ সময়ত ফ্ৰান্সত নিৰঙ্কুশ ৰাজতন্ত্ৰ উৎখাট কৰি গণতন্ত্ৰিক আদৰ্শৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু অৱশেষত নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্টৰ একনায়কত্তবাদত সমাপ্তি ঘটিছিল। ফৰাচী বিপ্লৱক পশ্চিমীয়া গণতন্ত্ৰৰ ইতিহাসৰ এক জটিল সন্ধিক্ষণ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়, যাৰ মাধ্যমেৰে পশ্চিমীয়া সভ্যতাই নিৰঙ্কুশ ৰাজনীতি আৰু অভিজাততন্ত্ৰৰ অন্ত পেলাই গণতন্ত্ৰৰ যুগত পদাৰ্পণ কৰে। এই বিপ্লৱ ফ্ৰান্সৰ লগতে ইউৰোপ আৰু পশ্চিমীয়া সভ্যতাৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা। ইতিহাসবিদসকলেও ইয়াক মানৱ ইতিহাসেৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা হিচাপে বিবেচনা কৰে।

ফৰাচী বিপ্লৱৰ মূলনীতি আছিল "Liberté, égalité, fraternité, ou la mort!" অৰ্থাৎ "স্বাধীনতা, সমতা, ভ্ৰাতৃত্ব, অথবা মৃত্যু"। এই শ্লোগানটো বিপ্লৱটোৰ চালিকাশক্তিত পৰিণত হৈছিল যাৰ মাধ্যমেৰে সামৰিক আৰু অহিংসা উভয়বিধ পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি পশ্চিমীয়া বিশ্বত গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। এই শ্লোগানটো সকলো কৰ্মীৰ মূলমন্ত্ৰত পৰিণত হৈছিল। 

## পৃষ্ঠভূমি
ইতিহাসবিদসকলে বিপ্লৱৰ আৰম্ভ হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত পূৰ্ববৰ্তী সময়ৰ বহুতো ঘটনাই ইন্ধন যোগাইছে বুলি মন্তব্য কৰে। সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক বৈষম্যৰ বৃদ্ধি, আলোকায়ন (Age of Enlightenment)-ৰ পাছত উদ্ভূত নতুন ৰাজনৈতিক ধাৰণা, অৰ্থনৈতিক অব্যৱস্থাপনা, পৰিবেশজনীত কাৰণৰ ফলত কৃষিৰ ব্যৰ্থতা, নিয়ন্ত্ৰণহীন ৰাষ্ট্ৰীয় ঋণ, ৰজা ষোড়শ লুইৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক অব্যৱস্থাপনা আদি সকলো কাৰকেই ফৰাচী বিপ্লৱৰ ভেঁটি বুলি চিহ্নিত কৰা হয়।

১৭৮৯ চনৰ ১৪ জুলাই ফ্ৰান্সৰ পেৰিছত কুখ্যাত "বাস্তিলৰ বিক্ষোভ" () হৈছিল। বাস্তিল দুৰ্গৰ পতনৰ পৰাই ফৰাচী বিপ্লৱ সংঘটিত হয়। এই বিপ্লৱ আছিল তদানীন্তন ফ্ৰান্সৰ শ শ বছৰ ধৰি নিৰ্যাতিত আৰু বঞ্চিত "থাৰ্ড ষ্টেট" বা সাধাৰণ মানুহৰ পুঞ্জীভূত ক্ষোভৰ বহিৰ্প্ৰকাশ। এই বিপ্লৱৰ আগত সমগ্ৰ ফ্ৰান্সৰ ৯৫ শতাংশ সম্পত্তিৰ মালিক আছিল মাত্ৰ ৫ ভাগ মানুহ। অথচ সেই ৫ ভাগ মানুহে কোনো আয়কৰ দিব লগা হোৱা নাছিল। যি সকলে আয়কৰ দিছিল, তেওঁলোকে কোন সুবিধা ভোগ কৰিব পৰা নাছিল। এই ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে যি প্ৰতিবাদ কৰিছিল তেওঁলোকক বাস্তিল দুৰ্গত বন্দী কৰি শাস্তি দিয়া হৈছিল। বাস্তিল দুৰ্গ আছিল স্বৈৰাচাৰী চৰকাৰৰ নিৰ্যাতন এক প্ৰতীকস্বৰূপ। এবাৰ কোন বন্দী তাত প্ৰৱেশ কৰিলে জীৱৰ ৰূপত তাৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ সম্ভাৱনা নাছিল। কাৰাগাৰৰ ভিতৰতেই অসংখ্য বন্দীক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। ১৭৮৯ চনৰ ১৪ জুলাইত নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধি, ৰক্ষা বাহিনীৰ সদস্য আৰু বাস্তিল দুৰ্গৰ আশে-পাশে থকা বিক্ষুব্ধ লোকসকল বাস্তিল দুৰ্গৰ অভিমুখে ৰওনা হয়। প্ৰতিনিধিসকলে প্ৰথমে দুৰ্গৰ প্ৰধানক আলোচনাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। প্ৰস্তাৱ আছিল বাস্তিলত থকা ৭ জন ৰাজবন্দীক মুক্তি দিয়াৰ। সেই প্ৰস্তাৱ দুৰ্গৰ প্ৰধানে মান্তি নোহোৱাত বিক্ষুব্ধ জনতাই দুৰ্গটোৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰে। দুৰ্গৰ সৈন্যও প্ৰত্যুত্তৰ দিয়ে। প্ৰায় দুশ বিপ্লৱী মানুহ হতাহত হয়। ইয়াৰ পাছত চৌদিশে উত্তেজিত বিক্ষুব্ধ জনতাই বাস্তিল দুৰ্গ আক্ৰমণ কৰি ধ্বংস কৰে। 

বৰ্তমানে এই ঘটনাৰ দিনটোক (১৪ জুলাই) ফ্ৰান্সত ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱসৰ দিন ৰূপে পালন কৰা হয়। 

## প্ৰভাৱ
ফৰাচী বিপ্লৱে ইউৰোপ আৰু নতুন বিশ্বৰ ওপৰত এক বৃহৎ প্ৰভাৱ পেলাইছিল, মানৱ ইতিহাসৰ গতিপথ পৰিবৰ্তনৰ নিৰ্ণায়ক ভূমিকায় অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ই সামন্তবাদৰ অৱসান ঘটায় আৰু পৃথকভাবে সংজ্ঞায়িত ব্যক্তিগত মুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভৱিষ্যতৰ অগ্ৰগতিৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ফ্ৰান্স
শ্ৰেণী:বিপ্লৱ
শ্ৰেণী:আধুনিক ইতিহাস
ছিটা

**ছিটা** বা **প্ৰতিষেধক ছিটা** () হৈছে এক ধৰণৰ ৰাসায়নিক যৌগ বা মিশ্ৰণ যি দেহত এণ্টিবডি তৈয়াৰ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক উত্তেজিত কৰি দেহৰ কোনো ৰোগৰ বাবে প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বা অসংক্ৰামতা জন্মাত সহায় কৰে৷ কোনো প্ৰাণীৰ দেহত ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছ, বেক্টেৰিয়া ইত্যাদিৰ জীৱিত (যাৰ ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ক্ষমতা শূন্য) বা মৃতদেহ বা কোনো অংশবিশেষৰ পৰা এই ঔষধ প্ৰস্তুত কৰা হয়। ই প্ৰাণীৰ দেহত সেই ভাইৰাছ বা বেক্টেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে এণ্টিবডি সৃষ্টি কৰে। কোনো ৰোগৰ ছিটা হল কেবলমাত্ৰ সেই নিৰ্দিষ্ট ৰোগটোৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধক্ষমতা বৰ্ধনকাৰী ক্ৰিয়া সম্পন্ন জৈব উপাচাৰ যা ছিটাকৰণ। এই ঔষধ ত্বক বেজিৰে ফুটাই দিয়া হয় বা অন্য উপায়ে যেনে খোৱা টোপাল (যেনে পলিঅ' ছিটা বা অৰেল পলিঅ' ভেকছিন) হিচাপে দিয়া হয়। ইয়াত সাধাৰণতে মৃতপ্ৰায় বা মৃত জীবাণু অথবা তাৰ বিষৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীবাণু-সদৃশ উপাদান থাকে। দেহে উক্ত উপাদানটোক বহিৰাগত হিচাপে চিনাক্ত কৰে, তাক ধ্বংস কৰে আৰু স্মৃতিত সংৰক্ষণ কৰি অসংক্ৰামতাক উদ্দীপিত কৰে, যাতে পৰবৰ্তী সময়ত দেহ অসংক্ৰাম্য হৈ সেই সমস্ত জীবাণুক খুব সহজে পৰবৰ্তী অনুপ্ৰবেশত চিনাক্ত আৰু ধবংস কৰিব পাৰে।

## আবিষ্কাৰ
১৭৯৬ চনত এডৱাৰ্ড জেনাৰে লক্ষ্য কৰে যে গোৱালিনী সকল (cow-maid) বসন্ত (small pox) ৰোগত আক্ৰান্ত নহয়। তেওঁ প্ৰমাণ কৰে গোৱালিনীৰ তেজ গৰুৰ বসন্ত সংক্ৰমিত তেজ আৰু সেই তেজ (ছিটা, inoculation) তেওঁ জেমছ ফিলিপ নামৰ ৮ বছৰ বয়সৰ এজন সুস্থ ল'ৰাক দিয়ে। সামান্য বসন্তৰ উপসৰ্গৰ পিছত সি আকৌ সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠে আৰু সি বসন্তৰ আক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। 

## প্ৰকাৰভেদ
ছিটা সাধাৰণতে তিনি প্ৰকাৰৰ-
# লাইভ এটিনিউটেড-যেনে-
* বেক্টেৰিয়াজাত: বি চি জি, প্লেগ, টাইফয়েড আদি। 
* ভাইৰাছজাত আৰু মুখেৰে খোৱা: পলিঅ, পীতজ্বৰ। 
* ৰিকেটছিয়াল-এপিডেমিক টাইফাছ। 

# মৃত/নিষ্ক্ৰিয়কৃত-

* বেক্টেৰিয়াল-টাইফয়েড,কলৰা,পাৰটুসিস,
* ভাইৰাল-ৰেবিছ,হেপাটাইটিছ-বি। 

# টক্সয়ড - টিটেনাছ,ডিপথেৰিয়া। 

## উৎপাদন

কেইবাটাও পৰ্যায়ত ছিটা উৎপাদন কৰা হয়। প্ৰথমে, প্ৰতিজনৰ (এণ্টিজেন) সৃষ্টি কৰা হয়। প্ৰাথমিক কোষ, যেনে কুকুৰাৰ কণী বা অবিৰত কোষ ৰেখা যেনে কৰ্ষণ কৰা মানৱ কোষ আদিত ভাইৰাছৰ বংশ বৃদ্ধি কৰা হয়। জৈৱ বিক্ৰিয়কত বেক্টেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। সেইদৰে, ইষ্ট, বেক্টেৰিয়া, বা কোস কৰ্ষণত বিকশিত বেক্টেৰিয়া বা ভাইৰাছৰ পৰা প্ৰ'টিন আহৰণ কৰা হয়। এণ্টিজেন সৃষ্টি কৰাৰ পিছত, ইয়াক কোষৰ পৰা পৃথক কৰি আহৰণ হয়। ভাইৰাছবোৰক নিষ্ক্ৰিয় কৰা হয়। আল্টাফিল্টাৰেছন নাইবা কমেট'গ্ৰাফিৰ দ্বাৰা নিষ্কাষিত প্ৰ'টিন বিশুদ্ধ কৰা হয়। শেষত, প্ৰয়োজন অনুসাৰে এডজোভেণ্ট (adjuvant), ষ্টেবিলাইজাৰ (stabilizers), আৰু প্ৰিজাৰভেটিভ (preservatives) যোগ কৰি ছিটা বা ভেকছিন তৈয়াৰ কৰা হয়। এডজোভেণ্টে প্ৰতিজৈৱিকৰ প্ৰতিৰক্ষা শক্তি বৃদ্ধি কৰে, ষ্টেবিলাইজাৰে জীৱনকাল বৃদ্ধি কৰে আৰু প্ৰিজাৰভেটিভে কেইবা বাৰো ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে। সংমিশ্ৰ ভেকছিন (Combination vaccines) উৎপাদন কৰাটো অলপ কঠিন, কাৰণ তাত থকা ভিন্ন এণ্টিজেন আৰু অন্য পদাৰ্থৰ লগত বিক্ৰিয়া হব পাৰে। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ
* ভেকছিন কি?

শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:প্ৰতিষেধক
জাৰ্মান ভাষা

**জাৰ্মান ভাষা**ৰ মূল হৈছে ইণ্ডো ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়ালৰ জাৰ্মানীয় উপভাষাৰ পশ্চিম শাখাৰ নেদাৰলেণ্ডীয় -জাৰ্মান গোটৰ অন্তৰ্গত এটা ভাষা। জাৰ্মান ভাষাৰ উপভাষাবোৰক উচ্চ জাৰ্মান (মান্য সাহিত্যিক জাৰ্মান) আৰু নিম্ন জাৰ্মান- এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়। জাৰ্মান ভাষাৰ উপভাষাবোৰৰ চুইজাৰলেণ্ডৰ উত্তৰাংশৰ পৰা আৰম্ভ হৈ অবিৰতভাৱে উত্তৰ দিশলৈ গতি হয় আৰু উত্তৰ সাগৰ পৰ্যন্ত ব্যাপি আছে।

শ্ৰেণী:ভাষা
২০০৪ চনৰ ধেমাজিৰ বোমা বিস্ফোৰণ

**২০০৪ চনৰ ধেমাজিৰ বোমা বিস্ফোৰণ** ২০০৪ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে স্বাধীনতা দিৱসত অসমৰ ধেমাজিত হৈছিল। ধেমাজি মহাবিদ্যালয়ৰ খেল পথাৰত অনুষ্ঠিত স্বাধীনতা দিৱসৰ পেৰেডত অংশগ্ৰহণ কৰা শিশুৰ ওপৰত চলোৱা এই বোমা বিস্ফোৰণৰ দায়িত্ব সংযুক্ত মুক্তি বাহিনী, অসমে লৈছিল। এই বোমা বিস্ফোৰণত ১৮ মানুহ নিহত আৰু ৪০ জন আহত হৈছিল। ইয়াৰ ভুক্তভোগী ১২ৰ পৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ শিশু আৰু তেওঁলোকৰ মাতৃ আছিল।
## বিৱৰণ
২০০৪ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে স্বাধীনতা দিৱস উদযাপনৰ বাবে ধেমাজি মহাবিদ্যালয়ৰ পেৰেড স্থানত বহুতো লোক ঘাইকৈ স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু তেওঁলোকৰ মাতৃ গোট খাইছিল। পুৱা ৯ বাজি ৩০ মিনিটত বোমা বিস্ফোৰিত হয়। ইয়াৰ ফলত ১৮ জন মানুহ নিহত আৰু কেইবাজনো আহত হয়। আৰক্ষীৰ মতে বোমাটো মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ দ্বাৰৰ কাষত সংস্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ৰিমোট কনট্ৰলৰ সহায়ত বিস্ফোৰণ ঘটোৱা হৈছিল। যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী সকলে প্ৰৱেশ দ্বাৰেৰে পাৰ হৈ গৈছিল তেতিয়া বোমাটো বিস্ফোৰিত হয়।
## তাৎক্ষণিক প্ৰতিক্ৰিয়া
বিস্ফোৰণৰ পিছত স্থানীয় লোকসকলে সেই স্থানৰ আৰক্ষীৰ বাহনসমূহক পেৰেড স্থানৰ সুৰক্ষাত অক্ষম হোৱাৰ বাবে আক্ৰমণ কৰে। উত্তেজিত জনতাক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ পুলিচে লাঠী চাৰ্জ আৰু কন্দুৱা গেছ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হয়। ধেমাজিৰ আৰক্ষী অধীক্ষক টি. থাংগো আৰু অতিৰিক্ত আৰক্ষী অধীক্ষক আবু চুফীয়ানক কৰ্তব্যত গাফিলতিৰ বাবে তাৎক্ষণিক ভাৱে নিলম্বিত কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ সুৰুঙাৰ বাবে জিলা উপয়ুক্তক বদলি কৰা হয়।
## প্ৰতিক্ৰিয়া
বিস্ফোৰণত আহত সকলক ধেমাজি অসামৰিক চিকিৎসালয় আৰু ১০ গৰাকী গুৰুতৰ ভাবে আহত ব্যক্তিক ডিব্ৰুগড়ৰ অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈয়ে এই বিস্ফোৰণক কঠোৰ ভাষাৰে গৰিহণা দিয়ে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ ১৬ আগষ্ট দিনটোক প্ৰতি বছৰে বিস্ফোৰণত আহত ব্যক্তিৰ স্মৃতিত "শোক দিৱস" পালন কৰাৰ ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ বিস্ফোৰণত নিহত সকললৈ ৩ লাখ আৰু আহত সকললৈ ৫০ হাজাৰ টকা একঁকালীন সাহায্য ঘোষণা কৰে। ধেমাজি আৰু লখিমপুৰ ৰ সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাৰ শাখায়ে বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিবাদত ১৬ আগষ্টত ১২ ঘণ্টীয়া অসম বন্ধৰ আহ্বান কৰে।

## বিস্ফোৰণৰ দায়িত্ব
আৰক্ষীৰ প্ৰাথমিক তদন্তত বিস্ফোৰণত সংযুক্ত অসম মুক্তি বাহিনী জড়িত আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল যদিও তেওঁলোকে ইয়াৰ দায়িত্ব স্বীকাৰ কৰা নাছিল। বিস্ফোৰণৰ পাঁচ বছৰ পিছত ২০০৯ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত সংযুক্ত অসম মুক্তি বাহিনীৰ সেনাধ্যক্ষ পৰেশ বৰুৱায়ে ইমেইল যোগে ইয়াৰ দায়িত্ব স্বীকাৰ কৰে আৰু ৰাজহুৱাকৈ ক্ষমা খোজে।
## ন্যায়ালয়ৰ ৰায়
২০১৯ চনৰ ২০ জুন তাৰিখে ধেমাজি সত্ৰ ন্যায়াধীশৰ আদালতে ধেমাজি বোমা বিস্ফোৰণ ৰায় দিয়ে। ধেমাজি বোমা বিস্ফোৰণৰ ১৫ জন অভিযুক্তৰ ৬ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। ৮ জনক উপযুক্ত সাক্ষী প্ৰমাণ নথকাৰ বাবে ৰেহাই দিয়া হয়। মুহী সন্দিকৈ , যতীন দুৱৰী , দীপাঞ্জলী গোহাঁই , লীলা গগৈ ওৰফে লীলা খানক যাৱৎজীৱন কাৰাদণ্ড আনহাতে প্ৰশান্ত ভূঞা ,হেমেন গগৈক চাৰি বছৰৰ কাৰদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়। 
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:স্বাধীনোত্তৰ অসম
শ্ৰেণী:সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ
পুহ

}
**পুহ** অসমীয়া বৰ্ষপঞ্জীৰ নৱম মাহ। পুষ্যা নক্ষত্ৰৰ নামেৰে এই মাহৰ নাম পৌষ বা পুহ হৈছে।
অসমীয়া পঞ্জিকাৰ বাৰটা মাহ, ক্ৰমে ব'হাগ, জেঠ, আহাৰ, শাওণ, ভাদ, আহিন, কাতি, আঘোণ, পুহ, মাঘ, ফাগুন আৰু চ'তৰ অন্যতম। পুহ মাহত ২৯ দিন থাকে। পুহ মাহত হেমন্ত ঋতুৰ সমাপ্তি হৈ শীত ঋতুৰ আৰম্ভ হয়। এই মাহত মৃত লোকৰ শ্ৰাদ্ধাদিৰ বাহিৰে অন্য কোনো ধৰ্মীয় কাম-কাজ কৰা নহয়। এই মাহত গছ-লতা শুকাই যায়, শীতৰ প্ৰকোপ বাঢ়ে।

## অন্য পঞ্জিকাত পুহৰ সমসাময়িক মাহ
অসমীয়া পঞ্জিকাত পুহ মাহ চলি থাকোঁতে গ্ৰেগৰিয়ান পঞ্জিকাত ডিচেম্বৰ আৰু জানুৱাৰী হয়। পুহ ডিচেম্বৰৰ ১৮ বা ১৯ তাৰিখত আৰম্ভ হয় আৰু জানুৱাৰীৰ মধ্যলৈকে থাকে। পুহ মাহ চলি থকাৰ সময়ত অন্য কিছু ভাৰতীয় হিন্দু পঞ্জিকাত মৃগশিৰা মাহ চলি থাকে।

## উৎসৱ-পাৰ্বন
পুহ মাহত খেতিয়কে ধান কাটি সামৰি ভঁৰালত ভৰাই বছৰলৈ যতন কাৰি ৰাখে। এই সময়ত সকলোৰে ঘৰত ধান-মাহকে আদি কৰি টকা-পইচাৰ অভাৱ কম হয়। সেয়ে মাহৰ শেষত মকৰসংক্ৰান্তিত অসমীয়া সকলে ভোগৰ উৎসৱ ভোগালী বিহু উদযাপন কৰে।বঙালী সম্প্ৰদায়ৰ লোক সকলেও উৎসৱ উদযাপন কৰে। বাংলাদেশৰ ঢাকাত এই সময়ত ডাঙৰ মেলা বহে। চাহ জনজাতিৰ লোকসকলে টুচু পূজা বা টুচু পৰৱ পুহ আৰু মাঘ মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা পালন কৰে। পুহ মাহত আৰম্ভ হোৱা বাবে এই পৰৱক পৌৰ পৰৱ বুলিও কোৱা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমীয়া মাহ
কিণ্ডাৰগাৰ্টেন

তিনিৰপৰা সাত বছৰৰ বয়সৰ শিশু সকলৰ বাবে **কিণ্ডাৰগাৰ্টেন** ()-ৰ শ্ৰেণীসমূহ সজেৱা হয়। বিদ্যালয়সমূহৰ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অৰ্ধদিন বা সম্পূৰ্ণদিনৰ বাবে আঁচনিবোৰ প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাক-দেউতাক বা অভিভাৱক-অভিভৱিকাৰ অবিহনে বেছিভাগ শিশুক এটা গোটৰ ভিতৰত সামাজিক দক্ষতা বৃদ্ধিৰ বাবে ই হৈছে প্ৰথম সোপান। উদ্দেশ্য সম্পৰ্কত প্ৰায়ভাগ কিণ্ডাৰগাৰ্টেন অনুষ্ঠান সহমত যে শিশুসকলক সামাজিক দক্ষতা, উচ্চ আত্মসন্মান আৰু শিশুৰ শৈক্ষিক ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। কিণ্ডাৰগাৰ্টেন (Kindergarten) শব্দটো জাৰ্মান ভাষাৰ শব্দ, যাৰ অৰ্থ হৈছে- শিশুৰ বাগিছা (garden for children)।

## ইতিহাস
মাৰ্গাৰেথ চুজে ১৮৫৬ চনত আমেৰিকাৰ ৱাটাৰটাউন, উইচকনচিনত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন প্ৰতিস্থা কৰিছিল। ১৮৭৩ চনত এলিজাবেথ পীবডীয়ে বষ্টন চহৰত স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু বিশ্বত প্ৰথম কিণ্ডাৰগাৰ্টেন প্ৰতিস্থাপক হিচাপে ফ্ৰেডৰিক্ ফ্ৰ'বেলক "কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ পিতৃ" বুলি গণ্য কৰা হয়। কিয়নো, তেওঁ ১৮৩৭ চনত জাৰ্মানৰ কল্লিয়াৰ্ছত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন ধাৰণাৰ উন্নতি সাধন কৰিছিল। তেখেতৰ উন্নত ধাৰণা আৰু প্ৰয়োগসমূহ বৰ্তমান সময়তো শ্ৰেণীসমূহত ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। তেওঁ দিয়া আদৰ্শ অনুসৰি শিশুসকলক খেলৰ যোগেদি শিক্ষা আহৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। কিণ্ডাৰগাৰ্টেন হৈছে এনে এখন উপযুক্ত ঠাই য'ত শিশুসকলক পৰস্পৰৰ মাজত সামাজিক সংযুক্তকৰণেৰে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা আৰু শিকিবলৈ দিয়া হয়।

ফ্ৰেডৰিক্ ফ্ৰ'বেলে কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ পৰিৱেশ সম্পৰ্কে কেতবোৰ সূত্ৰ আৰু প্ৰয়োগ সন্নিৱিস্ট এখনি কিতাপ প্ৰণয়ন কৰিছিল, কিন্তু জাৰ্মানীৰ সাম্প্ৰদায়িকতাবাদী কিছুমান লোকে এই কিাতাপখন অগ্নিত নিক্ষেপ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰা নাছিল যে শিশুসকলৰ শিক্ষাৰ বাবে খেলা-ধূলাৰ প্ৰয়োজন। তেওঁলোকে বিষয়টো অত্যুক্তি বুলি গণ্য কৰিছিল।

পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহ দৰিদ্ৰ আৰু বিশেষভাবে প্ৰয়োজন থকা অঞ্চলৰ শিশুসকলৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। "এই সময়ত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ দৰে অসংখ্য নাৰ্চাৰী বহুতো দানশীলা আৰু মানৱতাবাদী মনৰ মহিলাই দৰিদ্ৰ পৰিয়ালৰ সেৱাৰ উদ্দেশ্যে চলাবলৈ লৈছিল" (ক্ৰেমিন/Cremin)। এই নাৰ্চাৰী/কিণ্ডাৰগাৰ্টেন সমূহে ফ্ৰ'বেলাৰ দৰ্শন অনুযায়ী অনুপ্ৰাণিত আছিল। প্ৰণালীবদ্ধ খেল-ধেমালীৰ যোগেদি ল'ৰা-ছোৱালীয়ে শিকিব পাৰে-পাৰ্থক্যৰ চিনাকী, বিশ্লেষণ কৰা, আদান-প্ৰদান কৰা আৰু সমস্যাৰ সমাধান কৰিব পাৰে।

১৮৭২ চনত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা সংস্থাৰ সমৰ্থন লাভ কৰে আৰু ১৮৮৪ চনত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন নিৰ্দেশালয় বুলি এক সুকীয়া বিভাগ গঠন কৰে। এইদৰে বিভিন্ন লোকৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহত প্ৰচলিত হৈ পৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:শিক্ষা
লাও (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)

**[[লাও]]** বা **[[লাউ]]** নামে তলৰ প্ৰৱন্ধসমূহ বুজাব পাৰে:
* লাও হৈছে অসমৰ এবিধ পৰম্পৰাগত নিচাজাতীয় পানীয়। 
* লাও (পাচলি) হৈছে খাদ্যৰূপে ব্যৱহৃত এবিধ পাচলি। 
* লাউচ বা লাও হৈছে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ এক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ। 
* লাও ভাষা হৈছে লাউচৰ আধিকাৰীক ভাষা। 
* লাও জনগোষ্ঠী দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ এক খিলঞ্জীয়া টাই জনগোষ্ঠী।
কোমল চাউল

**কোমল চাউল** অসমত উৎপাদিত হোৱা একপ্ৰকাৰৰ চাউল। সাধাৰণতে চকোৱা, নানিয়া বা তেনেধৰণৰ ধানৰ পৰা কোমল চাউল উৎপাদন কৰা হয়। এই চাউল নিসিজোৱাকৈ খোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি বাবেই বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰিছে। কুহুমীয়া বা গৰম পানীত ১০ পৰা ১৫ মিনিট তিয়াই ললে বা ঠাণ্ডা পানীত ৩০ মিনিট মান তিয়ালে এই চাউল খোৱাৰ বাবে উপযোগী হৈ পৰে। এনে গুণৰ বাবে ই দেশ-বিদেশত বিশেষভাৱে সমাদৃত। অসমীয়া সমাজত বিহুৰ জলপান হিচাপে বিশেষ স্থান আছে।

কোমল চাউলৰ এক প্ৰকাৰ বোকা চাউলে ২০১৮ চনত ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি লাভ কৰে।
## উৎপাদন
অসমৰ প্ৰায়বোৰ জিলাতেই কোমল চাউলৰ খেতি কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্য কেইখনটো কিছু পৰিমাণে প্ৰধানকৈ শালি ধান হিচাপে বোকা চাউলৰ খেতি কৰা হয়। এই খেতি জুন মাহত আৰম্ভ হয় আৰু ডিচেম্বৰ মাহলৈ এই ধান চপোৱা হয়। 

১৭ শতিকাত মোগলৰ সৈতে যুঁজ দিয়া আহোম সৈন্যৰ বাবে ই আছিল দেহৰ শক্তিদায়ী ইন্ধন।
## প্ৰস্তুতকৰণ পদ্ধতি
কোমল চাউল প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে দুটা প্ৰক্ৰিয়া আছে। কোমল চাউল প্ৰস্তত কৰিবৰ বাবে কোমল ধানৰ প্ৰয়োজন হয়। সাধাৰণতে চকোৱা, নানিয়া বা তেনেধৰণৰ ধানৰ পৰা কোমল চাউল উৎপাদন কৰা হয়। ডাঙৰ কেৰাহি এটাত পানী গৰম কৰি কোমল ধানখিনি চালি জাৰি লৈ কেৰাহিত দিব লাগে। এতিয়া কেৰাহিৰ ওপৰত ডলা বা বস্তাৰে ঢাকি দিব লাগে। প্ৰায় ১ ঘণ্টাৰ পিচত জুইৰ তাপত দুই এটাকৈ ধান ফাটিবলৈ ধৰিব। সম্পূৰ্ণকৈ সিজিলে বা গোটেই ধানবোৰ ফাটিলে চালনীৰে কাঢ়ি টুকি পেলাব লাগে। পানী নিগৰি শেষ হ’লেই চোতালত বাঁহৰ ঢাৰি পাৰি ৰ’দত পাতলকৈ মেলি দিব লাগে আৰু ঘনে ঘনে লৰাই থাকিব লাগে। ধানখিনি একে ৰ’দত শুকুৱাই পেলোৱা বাধ্যতামূলক। নহ’লে চাউলখিনিৰ সোৱাদ নষ্ট হৈ যায়। ধান গৰমে গৰমে বস্তাত ভৰাই থৈ দুদিনৰ পিচত মিলত বা ঢেঁকীত খুন্দি চালি জাৰি সাঁচি ৰাখিব লাগে। আগৰ দিনত কোমল চাউল মাটিৰ কলহত ভৰাই ৰাখিছিল। কোমল চাউল বহুদিনলৈ ৰাখিব নালাগে। মলঙি যায়। পৰিবেশনৰ বাবে এঘণ্টামানৰ বাবে আগেয়ে তিয়াই ৰাখি পিচত গাখীৰ, দৈ, গুৰ আদিৰে জলপান প্ৰস্তুত কৰা হয়।

আনটো পদ্ধতি মতে, কোমল ধানখিনি ভালকৈ নিতিওঁৱাকৈ ৰ’দত শুকুৱাব লাগে। ভালকৈ শুকালেই ধান গৰমে গৰমে বস্তাত ভৰাই পিছদিনাই মিলত বা ঢেঁকীত খুন্দি চাউল জাৰি-ফুকি লৈ এটা সৰু কেৰাহিত এখোলা দুখোলাকৈ চাউলখিনি ভাজিব লাগে। এনে কৰোঁতে চৌকাৰ জুই এটা নিদিষ্ট পৰিমাণত ৰাখিব লাগে। যেতিয়া চাউলখিনি অলপ অলপ ৰঙচুৱাহৈ পৰিব তেতিয়া কেৰাহিৰ পৰা কাঢ়ি আনি সাঁচি ৰাখিব পাৰিব। তাৰ পিচত খোৱাৰ কিছু সময়ৰ আগতে গৰম গাখীৰ বা গৰম পানী দিলেই কুমলি যাব। তাৰপিছত গুৰ মিহলি কৰি পৰিবেশন কৰিব পাৰে।

## পুষ্টি আৰু ব্যৱহাৰ
কুহুমীয়া বা গৰম পানীত ১০ পৰা ১৫ মিনিট তিয়াই ললে বা ঠাণ্ডা পানীত ৩০ মিনিট মান তিয়ালে কোমল চাউল খোৱাৰ বাবে উপযোগী হৈ পৰে। কোমল হোৱাৰ পিছত গুৰ, দৈ, গাখীৰ, কল আদিৰ লগত ইয়াক খোৱা হয়। অসমীয়া সকলে বোকা চাউলক জলপান হিচাপে খায়। মাঘ বিহুৰ ই অন্যতম বিহুৰ খাদ্য।

গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে এই চাউলৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি ইয়াৰ পুষ্টিতত্ত্ববোৰ চিহ্নিত কৰিছে। তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ মতে কোমল চাউলত ১০.৭৩ শতাংশ ফাইবাৰ আৰু ৬.৪ শতাংশ প্ৰটিন থাকে আৰু এই ধানৰ প্ৰজাতিত মাত্ৰ ৪ পৰা ৫ শতাংশহে এমায়ল'জ থাকে।
## খাদ্য প্ৰকৰণ
কোমল চাউল দৈ বা এঁৱা গাখীৰৰ উপৰিও নিমখ, তেল আদাৰ লগতো খাব পাৰি । কেতিয়াবা ইয়াৰ লগত কেইটানমান তিয়াই থোৱা বুটমাহ মিহলাইও নিমখ তেল দি খাব পাৰি।
## ভৌগোলিক স্বীকৃতি
২০১৬ চনত নলবাৰীৰ লটাছ প্ৰগ্ৰেচীভ চেণ্টাৰ আৰু গুৱাহাটীৰ চেণ্টাৰ ফৰ এনভাৰমেণ্ট এডুকেচনে কোমল চাউলৰ এক প্ৰকাৰ বোকা চাউলৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতিৰ বাবে আবেদন কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত বোকা চাউলে ভৌগোলিক স্বীকৃতি লাভ কৰিলে।
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য
শ্ৰেণী:শস্য
প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা

**প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা** হ'ল বিজ্ঞপ্তি ফলকত প্ৰকাশিত এক বিশেষ ধৰণৰ সাময়িকপত্ৰ; বিশেষকৈ কোনো শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলে সমূহীয়া প্ৰচেষ্টাৰে দায়িত্বৰ ভাগ বতৰা কৰি নিজৰ প্ৰবন্ধ, কবিতা, অঙ্কন তথা অন্যান্য ৰচনা প্ৰকাশ কৰে। প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ wall magazine, ইয়াক দেৱাল পত্ৰিকা বা দেৱালিকা বুলিও কোৱা হয়। প্ৰাচীৰ বা দেৱালত এই পত্ৰিকা ওলোমাই ৰখা হয় বাবে ইয়াক প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা বা দেৱাল পত্ৰিকা বুলি কোৱা হয়। অসমত আশীৰ দশকৰ পৰা বিদ্যালয়সমূহত প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা প্ৰস্তুত কৰা কাম আৰম্ভ কৰা হয়৷ প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাসমূহত আৰু হাতেলিখা আলোচনীসমূহত শিক্ষাৰ্থীৰ সাহিত্য প্ৰতিভাৰ অংকুৰণ ঘটে৷ শিক্ষানুষ্ঠানৰ বাহিৰে আন কিছুমান সাহিত্য চৰ্চা কেন্দ্ৰতো প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা প্ৰস্তুত কৰা হয়৷ তেনেদৰে প্ৰস্তুত কৰা নিখিল বঙ্গ সাহিত্য সন্মিলনৰ হাফলং শাখাৰ প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা হ’ল “বনলতা’’৷
## প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ বৈশিষ্ট্য
প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ কিছু বিশেষ বৈশিষ্ট্য থকা দেখা যায়৷
(১) এখন বৃহৎ আকাৰৰ কাগজৰ এপিঠিত এই পত্ৰিকাৰ লেখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়৷
(২) লেখাসমূহ হাতৰ আখৰেৰে লিখা হয়৷
(৩) বিভিন্ন ৰং আৰু নক্সাৰ সহায়ত চকুতলগা কৰি সজোৱা হয়৷
(৪) লেখাসমূহ তেনেই চুটি কৰা হয়৷
(৫) প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা কোনো শিক্ষানুষ্ঠান বা কাৰ্যালয়ৰ বেৰত ওলোমাই ৰখা হয়৷
শৈক্ষিক বিকাশৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ প্ৰতিযোগিতাও হয়৷ বহু বিদ্যালয়ত বিভিন্ন শ্ৰেণীসমূহৰ মাজত প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ প্ৰতিযোগিতা পতা হয়৷ ইয়ে শিক্ষাৰ্থীৰ মনত সাহিত্য সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত নতুন উদ্যম আনে৷

## কেইখনমান উল্লেখযোগ্য প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা
শিক্ষানুষ্ঠানবোৰেই ঘাইকৈ প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা সৃষ্টিৰ মূল ঠাই, কাৰণ শিক্ষানুষ্ঠানতেই সাহিত্য সৃষ্টিৰ আশাৰে নতুন পুৰুষে ন ন চিন্তাৰ প্ৰকাশ ঘটায়৷ অসমৰ বহু লিখক সাহিত্যিকৰ সাহিত্য জীৱনৰ আৰম্ভণি স্কুলীয়া কালতেই হৈছিল আৰু এইবোৰ প্ৰকাশ পাইছিল হাতেলিখা আলোচনী আৰু প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাত৷ মহেশ্বৰ নেওগ, সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, আদি লেখকসকলৰ সাহিত্যিক জীৱন আৰম্ভ হৈছিল বিদ্যালয়ত থকা কালতেই৷ তথাপি কিছুমান বিশেষ সংস্থা বা অনুষ্ঠানেও তেওঁলোকৰ নীতি-আদৰ্শ প্ৰতিফলিত হোৱাকৈ কিছুমান পত্ৰিকা প্ৰস্তুত কৰে৷ তেনে কিছুমান প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা পৰৱৰ্তী সময়ত মুদ্ৰিত আলোচনীৰ ৰূপ গ্ৰহণ কৰে৷ তেনে এখন প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা হ’ল, বৰপেটাৰ “যুৱ সাহিত্য চক্ৰ’’ৰ “যাত্ৰীক’’; যিখন পেৱৰ্তীকালত মুদ্ৰিত ৰূপত প্ৰকাশ পাইছিল৷ উঠি অহা প্ৰজন্মৰ মাজত নতুন সাহিত্য সৃষ্টিৰ প্ৰেৰণা স্বৰূপে প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাসমূহক মূল্যায়ন কৰিব পাৰি৷ আধুনিক ইলেক্ট্ৰনিক ছপা মাধ্যমৰ বহুল প্ৰসাৰৰ সময়তো হাতেলিখা প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ জনপ্ৰিয়তা নকমাটো লক্ষ্য কৰিবলগীয়া৷ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য প্ৰাচীৰ পত্ৰিকাৰ নাম তলত দিয়া হ’ল৷ প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা, নগাওঁ ( ১৯৮০ চন); জ্যোতি, বাঘমাৰা (১৯৮০ চন); প্ৰাচীৰৰ প্ৰতিধ্বনি, দিশপুৰ (১৯৮০ চন); ৰাজপথৰ কণ্ঠ, গুৱাহাটী, (১৯৮০ চন); লুইত, কনিহা (১৯৮০ চন); ন-সুৰুয, গুৱাহাটী (১৯৮০ চন); প্ৰাচীৰ পত্ৰিকা, যোৰহাট (১৯৮০ চন); সন্ধানী, বাদুলীপাৰ; ৰূপালীম, গুৱাহাটী (১৯৮১ চন); সেতু বন্ধন, নাহৰকটীয়া (১৯৮১ চন); চেমনীয়াৰ চিঞৰ, গুৱাহাটী (১৯৮২ চন) আদি৷

## তথ্য সূত্ৰ
শ্ৰেণী:গণমাধ্যম
মনোবিশ্লেষণ

**মনোবিশ্লেষণ** বা **মনঃসমীক্ষণ** হৈছে মনোবিজ্ঞানৰ এক তত্ত্ব। এই তত্ত্বৰ প্ৰভাৱতেই চিকিৎসাবিজ্ঞানত সংযোজিত হৈছিল এক নতুন শাখা; সেয়া হ'ল চিকিৎসা মনোবিজ্ঞান বা মনোৰোগ বিজ্ঞান। মনোবিজ্ঞানৰ পিতৃ আছিল অষ্ট্ৰীয়াৰ ভিয়েনা চহৰৰ শৰীৰবিজ্ঞানী চিগ্‌মণ্ড ফ্ৰয়েড। ফ্ৰয়েডৰ ওপৰিও মনোবিশ্লষণৰ জগতলৈ অৱদান আগবঢ়াই যোৱা কেইজনমান জগতবিখ্যাত মনোবিদৰ ভিতৰত কাৰ্ল গুষ্টাভ য়ুং, আলফ্ৰেড এডলাৰ, এৰিক এৰিকছন উল্লেখযোগ্য। এই তত্ত্বই কেৱল মনোবিজ্ঞানৰ জগতেই প্ৰভাৱ কৰি ক্ষান্ত থকা নাছিল, ই মানুহৰ মন,সমাজ,সাহিত্য,জীৱনাদৰ্শৰ ওপৰতো গভীৰভাৱে প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল। মানুহ নামৰ প্ৰাণীতোৰ সম্পৰ্কে এই তত্ত্বই মানুহক নতুনকৈ ভাবিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। এই তত্ত্বই আমাক নতুনকৈ শিকালে যে মানুহ অমৃতৰ সন্তান নহয়, আনকি আগৰ দিনৰ পণ্ডিতসকলে ভাৱি থকাৰ দৰে মানুহ যুক্তিবাদী প্ৰাণীও নহয়। মানুহক প্ৰকৃততে কিছুমান জৈৱিক প্ৰবৃত্তি আৰু আবেগৰ দ্বাৰাহে পৰিচালিত হয়। আৰু আটাতকৈ ডাঙৰ কথাটো হ'ল মানুহ দূৰ-দূৰণিৰ গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ চাব জানিলেও মানুহ কিন্তু নিজৰ বেছিভাগ বিষয়তেই অন্ধ হৈ থাকে। মনোবিশ্লেষণে মানুহৰ মনোজগতৰ বহুতো গোপন ৰহস্য আমাৰ আগত দাঙি ধৰিছিল। মানুহৰ মন সম্পৰ্কে আৱিষ্কৃত এই অপ্ৰিয় কিন্তু সত্য যেন লগা কথাবোৰক সেই সময়ৰ বহুতো লোকে মানি লবলৈ টান পাইছিল যদিও এনেবোৰ কথাই জীৱন সম্পৰ্কে উৎসুক নৱপ্ৰজন্মক উল্লাসিতও কৰিছিল। যদিও মনোবিশ্লেষণবাদ প্ৰয়োগিক ক্ষেত্ৰত সফল আৰু সৰ্বগ্ৰহণযোগ্য, তথাপিও ইয়াক বিজ্ঞান বুলি প্ৰমাণ কৰাত বহুতো যৌক্তিক সীমাবদ্ধতা আহি পৰে। এক কথাত কবলৈ গলে মনোবিশ্লেষণ বা ফ্ৰৰেডীয় মনোবিজ্ঞান মানুহৰ অৱচেতন মনৰ এক দাৰ্শনিক অনুমানভিত্তিক অধ্যয়ন। মানসিক ৰোগ নিৰাময়,মনৰ অস্বাভাৱিক ভাৱ-অনুভূতিৰ বিশ্লষণ,সপোন বিশ্লষণ,নাৰী আৰু শিশু মনৰ বিশ্লষণৰ ক্ষেত্ৰত ফ্ৰয়েডীয় মনোবিশ্লষণ আজিও প্ৰভাবশালী আৰু অপ্ৰতিদ্বন্দী।

## বাহ্যিক সংযোগ
* বিকাশপেডিয়াত মনোবিশ্লেষণ

শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞান
সংহতি তত্ত্ব

thumb|<math>A \subseteq B</math>
**সংহতি তত্ত্ব** () গাণিতিক লজিকৰ এটি শাখা য'ত কোনো একে বৈশিষ্ট্য যুক্ত উপাদানৰ গোট সম্পৰ্কীয় আলোচনা কৰা হয়। বাস্তৱ বা চিন্তা জগতৰ সু-সংজ্ঞাবদ্ধ বস্তুৰ সমাৱেশ বা সংগ্ৰহকে সংহতি বোলে। যেনেঃ অসমীয়া, ইংৰাজি আৰু গণিত এই তিনিটা শিক্ষা বিষয়ক এটা সংহতি। একেদৰে প্ৰথম দহটি অযুগ্ম সংখ্যাৰ সংহতি, পূৰ্ণ সংখ্যাৰ সংহতি, বাস্তৱ সংখ্যাৰ সংহতি ইত্যাদি। প্ৰায় সকলো গাণিতিক উপাদানৰ সংজ্ঞাতে সংহতি তত্ত্বৰ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
বিখ্যাত জাৰ্মান গণিতবিদ জৰ্জ কেন্টৰে (১৮৪৫-১৯১৮) সংহতি সম্পৰ্কীয় প্ৰথম ধাৰণা ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ অসীম সংহতিৰ ধাৰণা প্ৰদান কৰি গণিত শাস্ত্ৰত  আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছিল। এই সংহতিৰ ধাৰণাই পিছলৈ সংহতি তত্ত্ব (Set theory) নামে পৰিচিত হৈ পৰে।

## আৱিষ্কাৰ

বিখ্যাত জাৰ্মান গণিতবিদ জৰ্জ কেন্টৰ (১৮৪৫-১৯১৮) সংহতি সম্পৰ্কীয় প্ৰথম ধাৰণা ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেৱেঁই সংহতি তত্ত্বৰ প্ৰৱৰ্তক। বৰ্তমান বিভিন্ন গাণিতিক সমস্যা সমাধানৰ ভিত্তি হিচাপে এই সংহতি তত্ত্বৰ ব্যৱহাৰ হয়।

## সংহতি কি
কোনো বস্তু, সংখ্যা, চিন্তা ইত্যাদিৰ সমাৰোহকে সংহতি বোলা হয়। সাধাৰৰণতে সংহতি ইংৰাজি বৰ্ণমালাৰ ডাঙৰ ফলাৰ আখৰ  A,B,C.............X,Y,Z দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা হয়।

যেনে, 2,4,6 সংখ্যা তিনটাৰ সংহতি A = {2,4,6}

সংহতিৰ প্ৰতিটো  বস্তু বা সদস্যকে সংহতিৰ উপাদান (Element) বোলা হয়। যেনে, B = {a,b} হ'লে, B সংহতিৰ উপাদান a আৰু b ; এই উপাদান প্ৰকাশৰ চিহ্নটি হ'ল-  ' \in '।

a \in B, ইয়াক পঢ়া হয় a, B ৰ সদস্য বা উপাদান (a belongs to B)।

b \in B, ইয়াক পঢ়া হয় b, B ৰ সদস্য বা উপাদান (b belongs to B)।

ওপৰৰ B সংহতিটোত c উপাদান নাই অৰ্থাৎ,

c \notin B, ইয়াক পঢ়া হয় c, B ৰ সদস্য বা উপাদান নহয় (c does not belongs to B)।

## সংহতিৰ প্ৰকাৰভেদ
সংহতিক মুঠ চাৰিটা পদ্ধতিত প্ৰকাশ কৰা হয়। যথাঃ (১) তালিকা পদ্ধতি (Roster Method বা Tabular Method), (২) সংহতি গঠন পদ্ধতি (Set Builder Method), (৩)  সাধাৰন ভাষাগত বৰ্ননা আৰু (৪)ভেনচিত্ৰ।

;তালিকা পদ্ধতি
এই পদ্ধতিত সংহতিৰ সকলো উপাদান সুনিৰ্দিষ্টভাৱে উল্লেখ কৰি দ্বিতীয় বন্ধনী { } ৰ মাজত আবদ্ধ কৰা হয় আৰু একাধিক উপাদান থাকিলে 'কমা' ব্যবহাৰ কৰি উপদান সমূহক পৃথক ভাবে প্ৰকাশ কৰা হয়।

যেনে-
A = {a,b}, B = {2,4,6}

C = {সাগৰ, নদী, জলপ্ৰপাত}
ইত্যাদি।

;সংহতি গঠন পদ্ধতি
এই পদ্ধতিত সংহতিৰ সকলো উপাদান সুনিৰ্দিষ্টভাবে উল্লেখ কৰা নহয়, ইয়াত উপাদান নিৰ্ধাৰণৰ বাবে সধাৰণ ধৰ্মৰ উল্লেখ থাকে।

যেনে-
A = {X : X স্বাভাৱিক অযুগ্ম সংখ্যা}

B = {X : X, 28 ৰ গুণনীয়ক} 
ইত্যাদি।

ইয়াত, ':' দ্বাৰা ' সংক্ষেপে 'যেন' (such that) বুজোৱা হয়। যিহেতু এই পদ্ধতিত সংহতিৰ উপাদান নিৰ্ধাৰণৰ  বাবে চৰ্ত বা নিয়ম (Rule) দিয়া থাকে সেয়ে এই পদ্ধতিক Rule Method বুলি কোৱা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:গণিত
মাঘ

}
**মাঘ** অসমীয়া বৰ্ষপঞ্জীৰ দশম মাহ আৰু ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় শকাব্দৰ একাদশ মাহ। অসমীয়া পঞ্জিকাৰ বাৰটা মাহ, ক্ৰমে ব'হাগ, জেঠ, আহাৰ, শাওন, ভাদ, আহিন, কাতি, আঘোণ, পুহ, **মাঘ**, ফাগুন আৰু চ'তৰ অন্যতম। মাঘ মাহত ৩০ দিন থাকে। মঘা নক্ষত্ৰৰ নামেৰে মাঘ বা "মাঘা" নামটি আহিছে। পুহ আৰু মাঘ এই ২ মাহ মিলি শীত কাল। শীতৰ সমাপ্তি। অসমীয়া লোক সকলে মাঘ মাহত খেতি চপোৱাৰ উৎসৱ পালন কৰে। পুহ আৰু মাঘ মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰি ভেলা ঘৰ সাজে আৰু সমূহীয়াকৈ ভোজ ভাত খাই আনন্দ কৰে। এই বিহুক ধৰ্মীয় ৰূপ দিবৰ কাৰণে মকৰ সংক্ৰান্তিও বোলে৷ এই সময়ত সূৰ্য্য মকৰ ক্ৰান্তিৰ ৰেখাৰ ওচৰলৈ যায় বাবে এই সংক্ৰান্তিৰ বিহু বা দোমাহীক মকৰ সংক্ৰান্তি বোলা হয়৷ 
মাঘ মাহৰ শেষৰ ফালে বৰষুণ হয়। প্ৰবাদ আছে "মাঘৰ শীতত বাঘ পালায়"। এই মাহত আমৰ মুকুল আহে। প্ৰবচন আছে যে- "য'দি বৰ্ষে মাঘৰ শেষ, ধনী ৰজাৰ পূণ্য দেশ"। মাঘ মাহৰ পূৰ্ণিমাক মাঘী পূৰ্ণিমা বুলি কোৱা হয়‌‌‌। মাঘ মাহৰ শুক্লা পঞ্চমী তিথিত সৰস্বতী পূজা উদযাপন কৰা হয়। মাঘ মাহত শীত ঋতুৰ অন্তিম পৰব চলি থাকে।

## অন্য পঞ্জিকাত মাঘৰ সমসাময়িক মাহ
অসমীয়া পঞ্জিকাত মাঘ মাহ চলি থাকোতে গ্ৰেগৰিয়ান পঞ্জিকাত জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী হয়। মাঘ জানুৱাৰীৰ ১৬ বা ১৭ তাৰিখত আৰম্ভ হয় আৰু ফেব্ৰুৱাৰীৰ মধ্যলৈকে থাকে।  মাঘ মাহ চলি থকাৰ সময়ত অন্য কিছু ভাৰতীয় হিন্দু পঞ্জিকাত পৌষ মাহ চলি থাকে।

## উৎসৱ-পাৰ্বন
মাঘ মাহৰ আৰম্ভণিৰ আগেয়েই খেতিয়কে ধান কাটি সামৰি ভঁৰালত ভৰাই বছৰলৈ যতন কাৰি ৰাখে। এই সময়ত সকলোৰে ঘৰত ধান-মাহকে আদি কৰি টকা-পইচাৰ অভাৱ কম হয়। সেয়ে মাহৰ শেষত, মকৰসংক্ৰান্তিত অসমীয়া সকলে ভোগৰ উৎসৱ ভোগালী বিহু উদযাপন কৰে। বঙালী সম্প্ৰদায়ৰ লোক সকলেও উৎসৱ উদযাপন কৰে। বাংলাদেশৰ ঢাকাত এই সময়ত ডাঙৰ মেলা বহে। চাহ জনজাতিৰ লোকসকলে
টুচু পূজা বা টুচু পৰৱ পুহ আৰু মাঘ মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা পালন কৰে। পুহ মাহত আৰম্ভ হোৱা বাবে এই পৰৱক 'পৌৰ পৰৱ' বুলিও কোৱা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমীয়া মাহ
স্নায়ু

**স্নায়ু** () হৈছে এক্সন নামৰ এবিধ দীঘল আঁহৰ থুপ, যি শৰীৰৰ প্ৰতিটো অংগক কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। ই হৈছে স্নায়ু তন্ত্ৰৰ এক আবদ্ধ প্ৰণালী। স্নায়ু তন্ত্ৰ হৈছে জীৱদেহৰ ঐচ্ছিক আৰু অনৈচ্ছিক কাৰ্যসমূহৰ মাজত সমন্বয় ৰক্ষা কৰা আৰু শৰীৰৰ বভিন্ন অংশলৈ সংকেত পৰিবহন কৰা এক অংগ তন্ত্ৰ। প্ৰায় সকলো জীৱ প্ৰজাতিৰে স্নায়ু তন্ত্ৰ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰ (CNS) আৰু প্ৰান্তীয় স্নায়ু তন্ত্ৰ (PNS) নামৰ দুটা ভাগত বিভক্ত। মগজু আৰু স্নায়ু ৰজ্জু লগলাগি কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰ গঠিত হয়। প্ৰান্তীয় স্নায়ু তন্ত্ৰ প্ৰধানকৈ স্নায়ুৰ দ্বাৰা গঠিত। এডাল স্নায়ুৰ ভিতৰেদি শৰীৰৰ কোনো এটা অংগৰ পৰা এক্সনৰ যোগেদি বিদ্যুৎৰাসায়নিক স্পন্দন কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰলৈ পৰিবাহিত হয়। ইন্দ্ৰিয়ৰ ক্ষেত্ৰত এই স্পন্দন বিপৰীত দিশেও পৰিবাহিত হয়। স্নায়ুত থকা প্ৰত্যেকডাল এক্সন নিউৰণ নামৰ স্নায়ুকোষেৰে গঠিত, ইয়াৰ ওপৰত স্কোৱান কোষে (Schwann cell) মায়েলিনৰ প্ৰলেপেৰে আৱৰি ৰাখে।

প্ৰত্যেক স্নায়ুৰ ভিতৰত, প্ৰত্যেকডাল এক্সনক এণ্ডনিউৰিয়াম নামৰ এবিধ সংযোজী কলাৰে আৱৰি থাকে। এক্সনসমূহে ফেচিকল নামৰ এটা গুচ্ছ গঠন কৰে, আৰু প্ৰত্যেকটো গুচ্ছ পেৰিনিউৰিয়াম নামৰ এবিধ সংযোজী কলাৰে আবৃত হৈ থাকে। শেষত গোটেই স্নায়ুডালৰ চাৰিওকাষে এপিনিউৰিয়াম নামৰ সংযোজী কলাৰ এটা আৱৰণ থাকে।

কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰৰ এই গঠনটোক ট্ৰেক্‌ছ (tracts) বুলি কোৱা হয়।
## শৰীৰতত্ত্ব

সংকেত পৰিবহনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি স্নায়ুক তিনিটা ভাগত ভাগ কৰা হয়:
# **সংবেদী স্নায়ু, অন্তৰ্বাহী স্নায়ু** (Afferent nerve): এনে স্নায়ুয়ে ৰিছিপ্টৰ বা গ্ৰাহক কোষৰ পৰা কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰলৈ উদ্দীপনা বহন কৰি লৈ যায়। সংবেদী নিউৰন বা স্নায়ুকোষৰ পৰা তৈয়াৰ হোৱা বাবে এইবোৰক সংবেদী স্নায়ু বোলা হয়। দৰ্শন অনুভূতিৰ বাবে অপটিক নাৰ্ভ, ঘ্ৰাণৰ বাবে অলফেক্টৰি নাৰ্ভ আৰু শ্ৰৱণৰ বাবে অডিটৰি নাৰ্ভ এই শ্ৰেণীৰ স্নায়ু।
# **চেষ্টীয় স্নায়ু, বহিৰ্বাহী স্নায়ু** (Efferent nerve): এনে স্নায়ুয়ে কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ পৰা অনুভূতি লৈ আনি ইনফেক্টৰ বা কাৰক কোষত দিয়ে। মটৰ নিউৰনৰ স্নায়ুতন্ৰৰ দ্বাৰা তৈয়াৰি বাবে এনে স্নায়ুক মটৰ নাৰ্ভ বা চেষ্টীয় স্নায়ু বোলা হয়। তৃতীয় কৰোটি স্নায়ু বা অকুলোমোটৰ নাৰ্ভ আৰু ষষ্ঠ কৰোটি স্নায়ু বা এব্দোছেন্স নাৰ্ভ এই গোত্ৰে।
# **মিশ্ৰ স্নায়ু** (Mixed nerve): এই স্নায়ুবোৰ একে লগে অন্তৰ্বাহী আৰু বহিৰ্বাহী হয়। অৰ্থাৎ উভয়মুখে এই স্নায়ুয়ে অনুভূতি কঢ়িয়াই নিয়ে। সংবেদী আৰু মটৰ দুয়ো প্ৰকাৰৰ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ দ্বাৰা গঠিত হোৱা বাবে এনে স্নায়ুক মিশ্ৰ স্নায়ু বোলে। সপ্তম কৰোটি স্নায়ু বা ফেছিয়েল নাৰ্ভ, দশম কৰোটি স্নায়ু বা ভেগাছ নাৰ্ভ হল এই শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত।

কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱা স্থান অনুসৰি স্নায়ুবোৰক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়:
# **ৰজ্জু স্নায়ু** (Spinal nerves): এই স্নায়ুবোৰ দেহৰ প্ৰায় সকলো অংগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। দেহৰ মেৰুদণ্ডৰ পৰা স্নায়ু ৰজ্জুলৈ তথা কেন্দ্ৰীয় স্নায়ু তন্ত্ৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকে। মেৰুদণ্ডৰ পৰা স্নায়ুৰজ্জুলৈ থকা সংযোগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই স্নায়ুবোৰৰ নামকৰণ (letter-number designations) কৰা হয়।
# **ক্ৰেনিয়েল নাৰ্ভ** (Cranial nerves): এই স্নায়ুবোৰ মূৰৰ কিছুমান অংশত থাকে আৰু মগজুৰ সৈতে পোনপতীয়াকৈ সংযুক্ত হৈ থাকে। এই স্নায়ুবোৰ সাধাৰণতে ৰোমান সংখ্যা ১ − ১২ ৰ ভিত্তিত কৰা হয়, কেতিয়াবা ০ সংখ্যাটোও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰোপৰি, ক্ৰেনিয়েল নাৰ্ভবোৰৰ নাম বৰ্ণনামূলক হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:শৰীৰতত্ত্ব
শ্ৰেণী:স্নায়ুতন্ত্ৰ
লিটাৰ

**লিটাৰ** (ইংৰাজীত Litre বা Liter) হ'ল মেট্ৰিক পদ্ধতিত আয়তনৰ একক। এক লিটাৰ হ'ল ১০০০ ঘন চেণ্টিমিটাৰৰ সমান (দশমিক পদ্ধতিত সমগ্ৰ পৃথিৱীতে ওজন, দৈৰ্ঘ্য পৰিমাপ কৰা হয়, এয়াই মেট্ৰিক পদ্ধতি)। লিটাৰ শব্দটোৰ আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিশব্দ হ'ল litre আৰু আমেৰিকান প্ৰতিশব্দ হ'ল liter, ইয়াৰ এছ আই চিহ্ন L বা l অন্য এটি চিহ্ন ℓ ৰ জৰিয়তেও লিটাৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। ই ১ ঘন ডেচিমিটাৰ (dm3), ১,০০০ ঘন চেণ্টিমিটাৰ (cm3) বা ১/১,০০০ ঘনমিটাৰৰ সৈতে সমান। ১ ঘন ডেচিমিটাৰ বুলিলে আয়তন হিচাপত ১০ চেমি × ১০ চেমি × ১০ চেমি আৰু ই এহেজাৰ ভাগৰ ১ ঘনমিটাৰৰ সৈতে সমান। সাধাৰণতে জুলীয়া বস্তু যেনেঃ পানী, গাখীৰ, তেল ইত্যাদিৰ পৰিমাণ প্ৰকাশ কৰিবৰ বাবে এই লিটাৰ এককৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 

ফৰাচী মেট্ৰিক পদ্ধতিত লিটাৰক মূল একক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লিটাৰৰ মূল শব্দটো, পুৰণি ফৰাচী শব্দ 'লিট্ৰণ' প্ৰকৃততে এটি গ্ৰীক শব্দ আৰু গ্ৰীক ভাষাত এই এককটো আয়তনৰ পৰিৱৰ্তে ওজনৰ একক হিচাপে হে ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ই প্ৰায় ০.৮৩১ৰ সমান। লিটাৰ এককটো মেট্ৰিক পদ্ধতিত বহু ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ হৈছিল আৰু পিছলৈ ইয়াক এছ আই পদ্ধতিত ব্যৱহাৰ বাবে সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। কিন্তু ই, এছ আই একক নহয়। আয়তনৰ এছ আই একক হ'ল ঘন মিটাৰ (m3)। 

## সংজ্ঞা আৰু সমতুল্য হিচাপ
### সংজ্ঞা
এক লিটাৰ বুলিলে ১ ঘন ডেচিমিটাৰ আয়তনক বুজায়। (১ L = ১ dm³).

* ১ L = ০.০০১ m³

পূৰ্বে ১ লিটাৰ বুলিলে প্ৰমাণ তাপমাত্ৰা আৰ চাপৰ ১ কিলোগ্ৰাম বিশুদ্ধ পানীৰ আয়তনক বুজোৱা হৈছিল। মেট্ৰিক পদ্ধতিৰ আয়তনৰ মূল একক হৈছে লিটাৰ। 

### সমতূল্য হিচাপ
এটি ঘনবস্তু, যাৰ প্ৰতিটো ধাৰৰ দৈৰ্ঘ্য ১০ চেণ্টিমিটাৰ, তাৰ আয়তন ১ লিটাৰৰ সমান। ১ ঘনফুটত প্ৰায় ২৭ লিটাৰ হৈ থাকে। 

## লিটাৰৰ আগত যুক্ত হোৱা এছ আই প্ৰেফিক্স
লিটাৰ শব্দৰ আগত বিভিন্ন এছ আই বিশেষণ যুক্ত কৰি বিভিন্ন পৰিমাণৰ আয়তন বুজোৱা হয়। যেনে:

## নামৰ উৎস
লিটাৰ শব্দটি আহিছে ফৰাচী একক লিট্ৰোঁৰ পৰা। ১৭৯৫ চনত পোন প্ৰথম ফ্ৰান্সতেই এই লিটাৰ এককটি প্ৰজাতান্ত্ৰিক ভাৱে ব্যৱহাৰ হৈছিল আৰু ই ১ঘন ডেচিমিটাৰ বুজাইছিল।এক লিটাৰ পানীৰ ভৰ প্ৰায় এক কিলোগ্ৰামৰ সমান কিয়নো ১৭৯৫ চনত এক গ্ৰাম ওজনক, বৰফৰ গলনাংকৰ উত্তাপত থকা এক ঘন চেণ্টিমিটাৰ পানীৰ ভৰৰ সৈতে সমান বুলি পোৱা গৈছিল। মূল ডেচিমিটাৰৰ দৈঘ্য আছিল ৪৪.৩৪৪ লিগীন্স, ইয়াক ১৭৯৮ চনত ৪৪.৩২৯৬ লিগীন্সলৈ সংশোধিত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰাই আজিৰ ঘন ডেচিমিটাৰ, প্ৰকৃত ১.০০০৯৭৪ লিটাৰ বুলি পোৱা গৈছে আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই এক কিলোগ্ৰামৰ ধাৰণাটো পোৱা গৈছে।

## অন্যান্য মেট্ৰিক হিচাপৰ সৈতে সম্পৰ্ক
;আয়তন
* ১ µL (মাইক্ৰ'লিটাৰ) = ১&nbsp;mm³ (ঘন মিলিমিটাৰ)
* ১ mL (মিলিলিটাৰ) = ১&nbsp;cm³ (ঘন চেণ্টিমিটাৰ)
* ১ ঘনফুট পানী = ২৮.৩ লিটাৰ =৭.৫ গেলন =৬২.৪ পাউণ্ড =২৮.৩ কেজি। 
* ১ ঘনমিটাৰ পানী =১০০০ লিটাৰ = ১০০০ কেজি। 
* ১ ঘন চেণ্টিমিটাৰ পানী = ১ মিলিলিটাৰ= ১ গ্ৰাম। 
;দৈৰ্ঘ্য (দূৰত্ব)
* ১ চেণ্টিমিটাৰ = ১০ মিলিমিটাৰ = ০.৩৯ ইঞ্চি। 
* ১ মিটাৰ = ১০০ চেণ্টিমিটাৰ = ১০০০ মিলিমিটাৰ = ৩৯.৩৭ ইঞ্চি = ১.০৯ গজ = ২.১৯ হাত। 
* ১ কিলোমিটাৰ = ১০০০ মিটাৰ = ০.৬২ মাইল = ১০৯০ গজ। 

## পৰিৱৰ্তন
এক লিটাৰ
:\approx 0.87987699 ইম্পেৰিয়েল কোৱাৰ্ট
::Inverse: এক ইম্পেৰিয়েল কোৱাৰ্ট ≡ 1.1365225 লিটাৰ
:\approx 1.056688 আমেৰিকান তৰল কোৱাৰ্ট
::Inverse: এক আমেৰিকান তৰল কোৱাৰ্ট ≡ 0.946352946 লিটাৰ
:\approx 0.2641720523 আমেৰিকান তৰল গেলন
::Inverse: এক আমেৰিকান তৰল গেলন ≡ 3.785411784 লিটাৰ
:\approx 0.0353146667 ঘন ফুট
::Inverse: এক ঘন ফুট ≡ 28.316846592 লিটাৰ

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:জোখ-মাখৰ একক
গোৱালপাৰীয়া উপভাষা

**গোৱালপাৰীয়া উপভাষা** বা **গোৱালপাৰীয়া** অসমৰ অবিভক্ত গোৱালপাৰা জিলাত বহুলভাৱে প্ৰচলিত অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা। পশ্চিম অসমত প্ৰচলিত অসমীয়াৰ দুই উপভাষাৰ ভিতৰত গোৱালপাৰীয়া অন্যতম। আনটো উপভাষা হৈছে কামৰূপী উপভাষা বা কামৰূপীয়া। গোৱালপাৰীয়া ভাষা অঞ্চলৰ পশ্চিমত উত্তৰ বংগীয় উপভাষা অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সম্প্ৰদায় আছে। বিভিন্ন আঞ্চলিক ভাষাৰ শব্দ সংমিশ্ৰণ গোৱালপাৰীয়া উপভাষাৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য। এই ভাষা কোৱা মানুহৰ আনুমানিক সংখ্যা প্ৰায় ২০ লাখ।

গোৱালপাৰীয়া লোকগীতৰ বিখ্যাত শিল্পী প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱায়ে গোৱালপাৰীয়া ভাষাক ৰাষ্ট্ৰীয় দৰবাৰত চিনাকি দিছিল। 
## ইতিহাস
গংগা নদীৰ উত্তৰ ফালৰ অঞ্চল সমূহত পূব মগধী প্ৰাকৃত ভাষাৰ পৰা ৰাঢ়ী,ৱাৰেন্দ্ৰী, কামৰূপী আৰু বংগ ভাষাৰ উৎপত্তি হৈছিল। কামৰূপ অঞ্চলত প্ৰচলিত ভাৰতীয়-আৰ্য ঠাঁলৰ কামৰূপী ভাষাৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ গোৱালপাৰীয়া আদি ভাষা আৰু উত্তৰ বংগৰ কোচ ৰাজবংশী ভাষাৰ উৎপত্তি হৈছিল। 
## শ্ৰেণীবিভাজন
গোৱালপাৰীয়া উপভাষাক তিনিটা গোটত শ্ৰেণী বিভাজন কৰা হয়। এই তিনিটা হ'ল;
# পূৰ্বীয়,
# মধ্যমীয়া, আৰু
# পশ্চিমীয়া। 
অসমৰ ভাষাবিদ সকলে এই তিনিটা উপভাষাক অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে উল্লেখ কৰে। কিন্তু বাংলা ভাষাবিদ চেটাৰ্জীয়ে (১৯২৬) পশ্চিম গোৱালপাৰীয়া উপভাষাক উত্তৰ বংগৰ উপভাষা সমূহৰ লগত আৰু বাকী দুটা গোটক কামতাপুৰী ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে উল্লেখ কৰে। 

বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্তয়ে গোৱালপাৰীয়া উপভাষাক তিনিটা মুখ্য ভাগত বিভক্ত কৰিছে। পূব গোৱালপাৰীয়াক অভয়াপুৰী আৰু গোৱালপাৰা চহৰত প্ৰচলিত আৰু কৃষ্ণাই, দুধনৈ , ধূপধৰা অঞ্চলৰ ভাষা হিচাপে দুটা শাখাত ভাগ কৰিছে। স্থানীয়ভাৱে এই অঞ্চলৰ ভাষাসমূহক *হাব্ৰাঘাটীয়া*, *বাউসীয়া*, *নামদানীয়া* আৰু *বাৰাহাজাৰী* হিচাপে জনা যায়। পশ্চিম গোৱালপাৰীয়াক গৌৰীপুৰ অঞ্চল (স্থানীয়ভাৱে *ঘূল্লীয়া*) আৰু শালকোচা অঞ্চলৰ আশে-পাশে প্ৰচলিত ভাষা এই দুই শাখাত ভাগ কৰিছে। শালকোচাৰ ভাষাক তেওঁ মধ্যমীয়া গোৱালপাৰীয়া হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।
## গোৱালপাৰা অঞ্চল
ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশত গোৱালপাৰা অঞ্চলত গোৱালপাৰীয়া উপভাষা প্ৰচলিত। প্ৰাচীন কালত এই অঞ্চল কামৰূপ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰত্নপীঠত গোৱালপাৰা অঞ্চল আছিল। পিছলৈ এই অঞ্চল কমতা ৰাজ্য আৰু তাৰপিছত কোচ হাজোৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ৰজা ৰঘুদেৱ আৰু পৰীক্ষিত নাৰায়ণৰ ৰাজত্বকালত গোৱালপাৰা অঞ্চল ১৫৮১ চনৰ পৰা ১৬১৫ চনলৈ মোগলৰ অধীন আছিল। ১৮শ শতিকাত ব্ৰিটিছ সকলে এই অঞ্চল বংগৰ পৰা দিৱানী হিচাপে লাভ কৰিছিল আৰু ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ পিছত এই অঞ্চল ঔপনিবেশিক অসমৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। বৰ্তমান এই অঞ্চল অসমৰ গোৱালপাৰা জিলাত অৱস্থিত। 
## গোৱালপাৰীয়া লোকগীত
গোৱালপাৰীয়া লোকগীত অসমৰ প্ৰধান দুবিধ লোকগীতৰ ভিতৰত অন্যতম। গোৱালপাৰা অঞ্চলত অতীজৰে পৰা এইবিধ গীতৰ চৰ্চা চলি আহিছে। গোৱালপাৰীয়া গীতৰ বিখ্যাত শিল্পী প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱাৰ প্ৰচেষ্টাত এই গীতে ৰাষ্ট্ৰীয় দৰবাৰত চিনাকি পাইছিল। গোৱালপাৰীয়া লোকগীত ইয়াৰ সূকীয়া ভাষা (কথিত গোৱালপাৰীয়া ভাষা), সুৰ, জন-জীৱনৰ দৃশ্য আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ বাবে বিখ্যাত। বৰ্তমানে বাণিজ্যিকভাৱে গোৱালপাৰীয়া লোকগীতৰ এলবাম মুক্তি দিয়া হয়।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি
শ্ৰেণী:উপভাষা