ব্যাধগীতা

**ব্যাধগীতা** মহাকাব্য মহাভাৰতৰ এটা অংশ আৰু ইয়াত ব্যাধ এজনে এজন সন্ন্যাসীক প্ৰদান কৰা শিক্ষাৰে লিখা হৈছে। ই মহাভাৰতৰ বন পৰ্ব খণ্ডত পোৱা যায় আৰু মাৰ্কণ্ডেয় ঋষিয়ে পাণ্ডৱ যুধিষ্ঠিৰক কয়। কাহিনীটোত এজন অহংকাৰী সন্ন্যাসীক এজন ব্যাধৰদ্বাৰা শান্ত-শিষ্ট কৰা হয়, আৰু ধৰ্মৰ বিষয়ে শিকে। ব্যাধগীতাত কোৱা হৈছে যে "কোনো কৰ্তব্যই কুৎসিত নহয়, কোনো কৰ্তব্যই অশুদ্ধ নহয়" আৰু কামটো যি ধৰণেৰে কৰা হয়, সেইটোৱেই তাৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে। ভাগৱত পুৰাণত সৎসংগ (ভগৱান বিষ্ণু বা কৃষ্ণৰ ভক্তৰ সৈতে সংগ)ৰদ্বাৰা সিদ্ধি লাভ কৰা ব্যক্তিৰ উদাহৰণ হিচাপে ব্যাধৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। পণ্ডিত সত্য পি আগৰৱালে ব্যাধ গীতাক মহাভাৰতৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় আখ্যান বুলি গণ্য কৰে।
## কাহিনী
কাহিনীটোত মাত্ৰ তিনিটা চৰিত্ৰ আছে— এজন ব্ৰাহ্মণ সন্ন্যাসী, এগৰাকী গৃহিণী আৰু এগৰাকী ব্যাধ। কাহিনীৰ আৰম্ভণিতে এজন যুৱক সন্ন্যাসী হাবিলৈ যায়, য’ত তেওঁ দীৰ্ঘদিন ধৰি ধ্যান আৰু আধ্যাত্মিক তপস্যা কৰে। বহুবছৰ ধৰি অনুশীলন কৰাৰ অন্তত এদিন এজোপা গছৰ তলত বহি থকা অৱস্থাত কাউৰী আৰু শেনৰ মাজত হোৱা কাজিয়াৰ ফলত তেওঁৰ মূৰত শুকান পাত সৰি পৰে। ক্ৰোধিত সন্ন্যাসীয়ে যোগ শক্তি একত্ৰিত কৰি কেৱল দৃষ্টিৰে চৰাইবোৰ জ্বলাই দিছিল। এই কাণ্ডই সন্ন্যাসীক অহংকাৰী কৰি তোলে। অলপ পাছতে তেওঁ খাদ্যৰ বাবে ভিক্ষা কৰি এঘৰলৈ যায়। ইয়াত অসুস্থ স্বামীক আলপৈচান ধৰি থকা গৃহিণীগৰাকীয়ে সন্ন্যাসীক ৰ’বলৈ অনুৰোধ কৰে। এই কথাত সন্ন্যাসীয়ে ভাবে, "তুমি দুৰ্ভগীয়া নাৰী, মোক ৰৈ থাকিবলৈ ক’বলৈ কেনেকৈ সাহস কৰিছা! তুমি এতিয়াও মোৰ শক্তি নাজানা";  গৃহিণীয়ে উত্তৰ দিয়ে যে, তাই কাউৰীও নহয়, শেনো নহয়, জ্বলি মৰিবলৈ। সন্ন্যাসীয়ে আচৰিত হৈ সুধিলে যে তেওঁ কেনেকৈ চৰাইদুটাৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলে। গৃহিণীগৰাকীয়ে কয় যে, তেওঁ কোনো ধৰণৰ তপস্যা কৰা নাই আৰু আনন্দ আৰু সম্পূৰ্ণ হৃদয়েৰে নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰি তেওঁ জ্ঞানপ্ৰাপ্ত হৈছে আৰু এইদৰেই তেওঁৰ মনৰ কথা পঢ়িব পাৰিছে। তেওঁ সন্ন্যাসীক মিথিলা চহৰৰ এজন ধাৰ্মিক ব্যাধৰ ওচৰলৈ পুনৰ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু কয় যে ধৰ্ম-ব্যাধে তেওঁৰ ধৰ্মৰ সকলো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব। সন্ন্যাসীয়ে ব্যাধক লগ পাবলৈ যায় আৰু তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক দ্বিধা দূৰ কৰি, তেওঁৰ শিক্ষা শুনে, যাক ব্যাধ গীতা বুলি কোৱা হয়—আৰু আনকি সেইবোৰক বাস্তৱত প্ৰয়োগ কৰে।
## শিক্ষা
আচৰিত হোৱা সন্ন্যাসীয়ে ব্যাধক সুধিছে যে, তেওঁ কেনেকৈ "লেতেৰা, কুৎসিত কাম" কৰি জ্ঞানী হ'ব পাৰে। ব্যাধে কৈছে যে তেওঁ কৰ্মৰ নীতি অনুসৰি কাম কৰি আছে, তেওঁ যি পৰিস্থিতিত আছিল সেই পৰিস্থিতিতে তেওঁ জন্মগ্ৰহণ কৰিছে। 

ব্যাধগীতাত আৰু পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে, "কোনো কৰ্তব্যই কুৎসিত নহয়, কোনো কৰ্তব্যই অশুদ্ধ নহয়" আৰু কামটো কৰা পদ্ধতিয়েহে ইয়াৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে।

ব্যাধগীতাত পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে যে, সকলো কাম "ঈশ্বৰৰ প্ৰতি সমৰ্পিত" কৰি কৰিব লাগে আৰু নিৰ্ধাৰিত কৰ্তব্য আন্তৰিক আৰু নিঃস্বাৰ্থভাৱে পালন কৰিলে প্ৰজ্ঞাৰে আলোকিত হ'ব পাৰি। ব্যাধগীতাত সন্ন্যাসীক উপদেশ দিয়া হৈছে যে, অহিংসা আৰু সত্য হৈছে ধৰ্মৰ দুটা প্ৰধান স্তম্ভ যাৰদ্বাৰা সকলোতকৈ শ্ৰেষ্ঠতম মংগল সাধন কৰিব পাৰি। তেওঁ কয় যে, কঠিন পৰিস্থিতিত কি সত্য সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত লোৱা উচিত সেই কাৰ্যপন্থাত আঁঠু লৈ যি সত্ত্বাৰ সৰ্বোচ্চ মংগলৰ দিশত আগবঢ়ায়। ব্যাধে শিকাইছে যে জন্মই নহয় ধৰ্ম আৰু গুণগত আচৰণেহে মানুহক ব্ৰাহ্মণ কৰি তোলে।

কাহিনীটোত স্বধৰ্ম (জীৱনত নিৰ্ধাৰিত কৰ্তব্য) পালনৰ গুৰুত্ব বৰ্ণনা কৰা হৈছে।  কাহিনী অনুসৰি জন্মৰপৰা নিম্ন বুলি গণ্য কৰা কিন্তু ধৰ্মত ৰত আৰু আনৰ ভালৰ বাবে নিয়োজিত ব্যাধ জন্মৰপৰা উচ্চ বুলি গণ্য কৰা ব্ৰাহ্মণক যি নিজৰ মংগলৰ বাবে তপস্যা কৰে, শিক্ষা দিবলৈ সক্ষম। স্বধৰ্ম পালনৰদ্বাৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাটোও ভাগৱতৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা।
দাৰ্শনিক স্বামী বিবেকানন্দই কৰ্মযোগৰ এটা বক্তৃতাত ব্যাধ গীতাৰ বৰ্ণনা কৰি কয় যে, ই "বেদান্তৰ সৰ্বোচ্চ শিক্ষা"ৰ অন্যতম।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰন্থ