open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
দ্ৰৌপদী ৰথ

**দ্ৰৌপদী ৰথ**  ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম, পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত পঞ্চৰাথাছ কমপ্লেক্সত থকা এটা কীৰ্তিচিহ্ন । ই একক শিলৰ পৰা নিৰ্মিত ভাৰতীয় শিল কটা স্থাপত্যৰ উদাহৰণ।
সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা পল্লৱ ৰাজ্যৰ ৰজা প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ; ইয়াক মামলন বা "মহাযোদ্ধা" বুলিও কোৱা হয়) ৰাজত্বকালৰ বুলি কোৱা হয়। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটো ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ তত্বাৱধানত আছে, আৰু ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত অন্যতম।

ৰথৰ দৰে ইয়াক গ্ৰেনাইটৰ এটা দীঘল শিলৰ পৰা খোদিত কৰা হৈছে।  যদিও কেতিয়াবা ভুলতে মন্দিৰ বুলিও কোৱা হয়, তথাপিও প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানৰ মৃত্যুৰ বাবে সম্পূৰ্ণ নোহোৱাৰ বাবে এই গঠনটো পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল।    এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে পঞ্চপাণ্ডৱৰ পত্নী দ্ৰৌপদীৰ নামেৰে, যি মহাকাব্য মহাভাৰত খ্যাতি আছিল,  
যদিও নামকৰণ ইতিহাসৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত নহয়। অসমাপ্ত গঠনটো দুৰ্গা দেৱীৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে।

## ভূগোল
কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত অৱস্থিত এই স্থান। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে, আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

দ্ৰৌপদী ৰথ পঞ্চৰথৰ আটাইতকৈ উত্তৰ দিশত,   যি দীঘলীয়া শিলাস্তৰত, যাৰ ওপৰত ইহঁত খোদিত কৰা হৈছে। মাটিৰ ঢাল উত্তৰ মূৰৰ পৰা দক্ষিণ দিশলৈ উঠি যায়।

## ইতিহাস

এই ৰথ আৰু বাকী চাৰিটাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰাচীন ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ কোনো অনুৰূপ নিৰ্মাণৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে অনুমান কৰিব নোৱাৰি।  কিন্তু ভাৰতীয় মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিকাশৰ বাবে এই পাঁচটা ৰথ পূৰ্বসূৰী বা আৰ্হি হৈ আহিছে। আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ ৰথটোও ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ।
যদিও ইয়াক একক মন্দিৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, পাঁচটা ৰথ কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ হোৱা নাছিল বুলি ধৰি ল'লে "মন্দিৰ" এটা ভুল নাম, যাৰ প্ৰমাণ শিখৰত খোদিত নোহোৱা শিলৰ দ্বাৰা পোৱা যায়। সেয়েহে ৰথবোৰ পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল আৰু পূজাও কৰা হোৱা নাছিল। পাঁচোটা ৰথৰ অসম্পূৰ্ণ মৰ্যাদা প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান ৰজাৰ ৬৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত মৃত্যুৰ কাৰণ বুলি কোৱা হয়।
আনকি পাণ্ডৱসকলোৰ পত্নী দ্ৰৌপদীৰ মহাকাব্যিক নামটোও ইতিহাসে সমৰ্থন নকৰে। আন কেইবাটাও স্মৃতিসৌধৰ লগতে এই ৰথক ১৯৮৪ চনত "মহাবলীপুৰমত কীৰ্তিচিহ্ন গোট"ৰ অংশ হিচাপে ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়। এই মন্দিৰটো দুৰ্গা দেৱীৰ নামত উৎসৰ্গিত যদিও এই দেৱতাটো পৰৱৰ্তী সময়ৰ বুলি কোৱা হয়।
## স্থাপত্য
সকলো পঞ্চৰথই উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত একাকাৰ হৈ আছে আৰু এক উমৈহতীয়া মঞ্চৰ অংশীদাৰ। ভাৰতীয় স্থাপত্যত ইহঁতৰ কোনো সমান্তৰালতা নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰাত বৃহৎ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে "টেমপ্লেট" হিচাপে প্ৰমাণিত হয়।  যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি লোৱা হয়, তথাপিও ইয়াক নিয়মীয়াকৈ নিৰ্মাণৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰ হিচাপে খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধ-শিলিক মন্দিৰৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।

## লগতে চাওক
* মহাবলীপুৰম স্মাৰকসমূহ
* পঞ্চৰথ

## তথ্য সংগ্ৰহ
{{Reflist}

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু
বাংলাদেশত যৌনতা

**বাংলাদেশত যৌনতা** মূলতঃ ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত। বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি প্ৰধানকৈ ৰক্ষণশীল আৰু পিতৃতান্ত্ৰিক। যৌন শিক্ষা, ৰোমাণ্টিক সম্পৰ্ক আৰু যৌন আচৰণকে ধৰি কেইবাটাও বিষয়ক নিষিদ্ধ বুলি গণ্য কৰা হয়। 

## বিবাহ
বাংলাদেশত দেখাশুনাকৈ হোৱা বিবাহ এক প্ৰচলিত সাংস্কৃতিক প্ৰথা৷ কইনাৰ পৰিয়ালে নিয়োজিত, আৰ্থিকভাৱে সুস্থিৰ, আৰু প্ৰজনন বয়সৰ দৰাৰ সৈতে বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিব বিচাৰে - এই ধাৰণাটোৱেই হৈছে বাংলাদেশী পৰিয়াল ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি। বাংলাদেশ বহুলাংশে সামাজিকভাৱে ৰক্ষণশীল হোৱাৰ বাবে প্ৰেম বিবাহৰ ওপৰত এক শক্তিশালী সামাজিক-সাংস্কৃতিক নিষেধাজ্ঞা আছে, যাৰ সমালোচনা সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে কৰে। কিন্তু শেহতীয়াকৈ কম পৰিমাণে হ'লেও যুৱক-যুৱতীৰ মাজত ৰোমান্টিক সম্পৰ্ক আৰু প্ৰেম বিবাহৰ প্ৰতি সম্ভাৱ্য মুকলিতা দেখা পোৱা যায়।

যৌনতা আৰু যৌনতাক কেন্দ্ৰ কৰি যিকোনো আলোচনাক নিষিদ্ধ বুলি গণ্য কৰা হয়। বাংলাদেশ এখন পৰিয়ালমুখী মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ, যাৰ আৰ্থ-সামাজিক শ্ৰেণী গাঁথনি শক্তিশালী। ৰোমাঞ্চক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক আলোচনাক পাপ, সামাজিক অপৰাধ বা এক প্ৰকাৰৰ বিকৃত আচৰণ বুলি গণ্য কৰা হয়। কিন্তু বাংলাদেশত কিছুমান বিশেষ সামাজিক শ্ৰেণীৰ মাজত ৰোমাঞ্চৰ প্ৰতি সহনশীলতা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতাৰ পকেট আছে।

## যৌন শিক্ষা
বাংলাদেশৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে ব্যাপক যৌন শিক্ষা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ই তেওঁলোকক যৌন স্বাস্থ্যৰ বিষয়ে জ্ঞাত সিদ্ধান্ত ল’বলৈ প্ৰয়োজনীয় জ্ঞান আৰু দক্ষতাৰে সজ্জিত কৰে। বাংলাদেশত স্কুল-পাঠ্যক্ৰমত ৰক্ষণশীল যৌন শিক্ষা ব্যৱস্থা আছে আৰু বিদ্যালয়-শিক্ষকসকলৰ অধিকাংশই ৰক্ষণশীলভাবে অধ্যায়টো শিকায়। বহু সময়ত শিক্ষকসকলে কিতাপত থকা যৌন শিক্ষাৰ বিষয়ৰ অধ্যায়টো এৰি যায়। বিপৰীত লিংগৰ সৈতে বন্ধুত্ব সমাজত নিৰুৎসাহিত কৰা হয়। ইমানবোৰ বিদ্যালয়ত লিংগ পৃথকীকৰণ আছে য'ত আন্তঃলিংগ বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলাটো অতি কঠিন। এই সকলোবোৰ বাধা-নিষেধৰ মাজতো মধ্যমীয়া আৰু সামান্য বন্ধুত্বক সদায় কিছুমান নগৰীয়া সমাজে গ্ৰহণ আৰু প্ৰশংসা কৰি আহিছে।

## পৰ্ণগ্ৰাফী
বাংলাদেশত যিকোনো ধৰণৰ পৰ্ণগ্ৰাফী চোৱা, ৰখা বা প্ৰস্তুত কৰাটো অবৈধ। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে ২০১২ চনত সংসদে এখন আইন গৃহীত কৰিছিল; নিয়ম অনুসৰি ২৪৪টা পৰ্ণগ্ৰাফিক চাইট আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বিষয়বস্তুৰ সৈতে সংযুক্ত চাইট ব্লক কৰা হৈছিল।

## সমকামীতা
বাংলাদেশত সমকামী যৌন আচৰণ নিষিদ্ধ, কিয়নো দণ্ডবিধিৰ ৩৭৭ নং ধাৰাত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ লিংগ আৰু যৌন অভিৰুচি নিৰ্বিশেষে পায়ু বা মৌখিক যৌন সম্পৰ্ক নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। আনকি সন্মতিসূচক বিষমযৌন কাৰ্য্য যেনে ফেলেটিঅ' আৰু পায়ুপথত প্ৰৱেশ এই আইনৰ অধীনত শাস্তিযোগ্য হ'ব পাৰে। ২০০৯ আৰু ২০১৩ চনত বাংলাদেশৰ সংসদে ধাৰা ৩৭৭ বাতিল কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ২০১৪ চনত বাংলাদেশত প্ৰথমখন এলজিবিটিকিউ আলোচনী মুকলি কৰা হয়, যাৰ নাম ৰূপবান। একেই বছৰতে বাংলাদেশে প্ৰথম ট্ৰেন্স প্ৰাইড পেৰেড অনুষ্ঠিত কৰে।

## বেশ্যাবৃত্তি
২০০০ চনৰ পৰা বেশ্যাবৃত্তি বৈধ যদিও সমাজে এই প্ৰথা নাকচ কৰে। বেশ্যালয়ত নাৰী আৰু পুৰুষ উভয়ৰে বেশ্যাবৃত্তি পোৱা যায়। বাংলাদেশত বহুতো পুৰুষ বেশ্যা আছে যিয়ে নিজৰ শৰীৰ মহিলাক বিক্ৰী কৰি আছে, এই পুৰুষসকল সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰৰ মহিলা গ্ৰাহকৰ উপৰিও এই পুৰুষ বেশ্যাসকলৰ পুৰুষ গ্ৰাহকো আছে। এই দেশত ১৪টা পঞ্জীয়নভুক্ত বেশ্যালয় আছে যিবোৰ স্থানীয় আৰক্ষী কৰ্তৃপক্ষৰ তত্বাৱধানত আইনীভাৱে চলি থাকে।

## আৰু চাওক
*বঙালী হিন্দু বিবাহ

## তথ্যসূত্ৰ

## গ্ৰন্থতালিকা
* 

শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:মানৱ যৌনতা
ৰতিৰহস্য

***ৰতিৰহস্য*** () হ'ল ইংৰাজীত Secrets of Love নামেৰে অনুবাদিত, আৰু কোক শাস্ত্ৰ নামেও জনাজাত যৌনতা সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ। এইখন গ্ৰন্থ প্ৰাৰম্ভিক মধ্যযুগীয় কাশ্মীৰী পণ্ডিত তথা কবি কোক্কোকাই ৰচনা কৰিছিল, যি কোক পণ্ডিত নামৰেও জনাজাত। গ্ৰন্থখনৰ সঠিক ৰচনাকাল নিৰ্দিষ্টভাৱে জনা নাযায় যদিও একাদশ বা দ্বাদশ শতিকাত লিখা হৈছে বুলি অনুমান কৰা হয়। কোক্কোকাই সম্ভৱতঃ বেণুদত্ত নামৰ এজন ৰজাক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ নিজকে ‘‘*সিদ্ধ পটিয়া পণ্ডিত*’’ — অৰ্থাৎ “বিদ্বানসকলৰ মাজৰ এগৰাকী কৌশলী ব্যক্তি’’ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। গ্ৰন্থখন সংস্কৃত ভাষাত লিখা হৈছে।

## ঐতিহাসিক পৰিপ্ৰেক্ষিত
*[[কামসূত্ৰ]]* প্ৰাচীন ভাৰতৰ যৌন-গ্ৰন্থ হ’লেও, *ৰতিৰহস্য* মধ্যযুগীয় সমাজ-সংস্কৃতি অনুসৰি ৰচিত। তেতিয়া উপলব্ধ নতুন সামাজিক পৰিৱেশৰ কামুক মনোভাব মিছিলে লৈ এই গ্ৰন্থৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, আৰু সেই প্ৰেক্ষাপটতে কোক্কোকাই *ৰতিৰহস্য* ৰচনা কৰে।

## গঠন-ৰীতি
*ৰতিৰহস্য*ত পঞ্চদশ ‘‘পঞ্চিৱেদ’’ (অধ্যায়) আছে আৰু ই মুঠতে ৮০০টা শ্লোকৰ সমষ্টি। ইয়াত বিভিন্ন শাৰীৰিক গঠন, চন্দ্ৰ-পঞ্জিকা, বিভিন্ন ধৰণৰ যোনিৰ গঠন, বিভিন্ন বয়সৰ মহিলাৰ বৈশিষ্ট্য, আলিংগন, চুম্বন, সহবাস আৰু যৌন আসন আদি বিষয় আলোচনা কৰা হৈছে। কোক্কোকাই প্ৰেমৰ বিভিন্ন দশা উল্লেখ কৰি কৈছে যে, ইয়াৰ পঞ্চম দশা হ'ল ওজন হ্ৰাস, নৱম দশা হ'ল মূৰ্ছা আৰু দশম তথা অন্তিম দশা হ'ল মৃত্যু। গ্ৰন্থখনত বিভিন্ন ধৰণৰ মহিলাৰ বৰ্গীকৰণ; সংবেদনশীল অঞ্চল আৰু সিহঁতৰ কামোত্তেজনাত সহায়ক দিশসমূহো উল্লেখ আছে। 

*ৰতিৰহস্য*ত ভাৰতীয় মহিলাৰ সৌন্দৰ্যৰ বৰ্ণনা বহুলভাৱে পোৱা যায়, যি *কামসূত্ৰ*ৰ সৌন্দৰ্য-বৰ্ণনাৰ সৈতে মিল আছে। মহিলাক তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক গঠন অনুসৰি চাৰিটা মনো-শাৰীৰিক ধৰণত বিভাগ কৰা হৈছে, সেয়া হ'ল: পদ্মিনী, চিত্ৰিণী, শংখিনী আৰু হস্তিনী।

ইয়াত যৌনাংগৰ আকাৰ অনুসৰি সহবাসৰ নটা ধৰণ (নৱধৰণ) উল্লিখ কৰিছে। তদুপৰি, বিভিন্ন বীৰ্যবৰ্ধক বা কামোত্তেজক বস্তুৰ বৰ্ণনাও দিয়া হৈছে।

## বিশ্লেষণ
ডব্লিউ জি আৰ্চাৰৰ মতে, কোক্কোকাই ‘‘যৌনসুখক সৰ্বাধিক উপভোগযোগ্য কৰি তোলা আৰু মহিলাক কেনেকৈ সন্তুষ্ট ৰাখিব পাৰি’’ সেই বিষয়ত গুৰুত্ব দিছে। এই গ্ৰন্থ ৰচনা কৰোতে তেওঁ নন্দিকেশ্বৰ, গোনিকপুত্ৰ, বাৎসায়ন আদি লেখকৰ গ্ৰন্থৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।

## অনুবাদ
গ্ৰন্থখনৰ আৰবী, পাৰ্চী আৰু তুৰ্কী অনুবাদ *লজ্জত উন নিছা* নামেৰে পৰিচিত। 
*দ্য জয় অৱ ছেক্স* ৰ লেখক অ্যালেক্স কমফৰ্টে ১৯৬৪ চনত ইংৰাজী অনুবাদ The Koka Shastra, Being the Ratirahasya of Kokkoka, and Other Medieval Indian Writings on Love প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও এছ. ছি. উপাধ্যায়ে Kokashastra (Rati Rahasya) of Pandit Kokkoka নামেৰে ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছে। অৱনা ৰাম চন্দ্ৰ, কবি প্ৰভু আৰু হৰিহৰে এই গ্ৰন্থৰ ওপৰত মন্তব্য/ভাষ্য লিখিছে। ভাৰতত যৌনতা সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থৰ ভিতৰত কামসূত্ৰৰ পিছতে এইখন গ্ৰন্থক দ্বিতীয় স্থান দিয়া হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মানৱ যৌনতা
শ্ৰেণী:সংস্কৃত গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্য
অৰ্জুন ৰথ

**অৰ্জুন ৰথ**  ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পল্লৱ যুগৰ এক কীৰ্তিচিহ্ন। সপ্তম শতিকাৰ এইখন প্ৰাচীন দ্ৰাবিড় স্থাপত্য আৰু পল্লৱ ৰাজ্যৰ প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ ৰাজত্বকালৰ সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ একক ভাৰতীয় শিল কাটি স্থাপত্যৰ উদাহৰণ। পঞ্চৰথৰ ভিতৰত অন্যতম,  ইয়াক ধৰ্মৰাজ ৰথৰ আগতেই সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সেই আৰু ভীমৰথৰ দৰেই এই শিলৰ মন্দিৰটো ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ। ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত ই অন্যতম।

## ভূগোল
কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত এই গঠনটো অৱস্থিত। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে,  আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

## ইতিহাস
আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ গঠনটোও পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিলিপি। এই স্মৃতিসৌধটো অসম্পূৰ্ণ।
## স্থাপত্য
সকলো পঞ্চৰথই উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত প্ৰান্তিককৃত আৰু এটা উমৈহতীয়া মঞ্চ ভাগ কৰে যিটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশতো অভিমুখী আৰু ইয়াৰ ঢাল কোমল। ভাৰতীয় স্থাপত্যত ইহঁতৰ কোনো নজিৰ নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰাত বৃহৎ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে "টেমপ্লেট" হিচাপে প্ৰমাণিত হয়।  যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি লোৱা হয়, তথাপিও ইয়াক নিয়মীয়াকৈ নিৰ্মাণৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰ হিচাপে খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধ-শিলিক মন্দিৰৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।

## বিন্যাস
সৰু ৰাজপ্ৰসাদ বা পেভিলিয়নৰ সদৃশ সৰল গঠন হৈছে ৰাথা। ইয়াক এটা দীঘলীয়া শিলৰ গঠনৰ ওপৰত খোদিত কৰা হৈছে, এটা ঢালাই কৰা প্লিন্থৰ উপকূলৰ ওচৰৰ বালিৰ ওপৰত (যিটোৰ উত্তৰ মূৰৰ পৰা দক্ষিণ মূৰলৈকে ক্ৰমান্বয়ে ওপৰলৈ উঠি অহা ঢাল থাকে) এটা ওলাই থকা অংশ, ধৰ্মৰাজ ৰথৰ দৰেই বৰ্গক্ষেত্ৰৰ পৰিকল্পনা। ইয়াৰ পশ্চিম দিশ আৰু জোখ ১১.৫ বাই ১৬ ফুট (৩.৫ মিটাৰ × ৪.৯ মিটাৰ) আৰু উচ্চতা ২০ ফুট (৬.১ মিটাৰ)। ইয়াৰ কাষতে থকা দ্ৰৌপদী ৰথৰ সৈতে একেটা উপপিঠাতে (গৌণ মঞ্চ) আছে।

## লগতে চাওক
* পঞ্চৰথ
* দ্ৰৌপদী ৰথ
* গংগাৰ অৱতৰণ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু
গুগল ফটোছ

**গুগল ফটোছ** () গুগলে উন্নয়ন বা বিকশিত কৰা এটা ক্লাউড–ভিত্তিক ফটো আৰু ভিডিঅ’ সংৰক্ষণ, পৰিচালনা আৰু ভাগ-বতৰা সেৱা। গুগ্‌লে ২০১৫ চনৰ ২৮ মেত এই সেৱাটোক চৰ্চিত Google+ Photos-ৰপৰা পৃথক কৰি স্বতন্ত্ৰ ৰূপত উন্মোচন কৰে। 
গুগ্‌ল ফটোছ মোবাইল, টেবলেট আৰু কম্পিউটাৰৰ ফটো–ভিডিঅ’ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে ক্লাউডত ব্যাকআপ কৰে আৰু অধিক দক্ষ অনুসন্ধান, চিনাক্তকৰণ, স্মৃতি পুনৰুদ্ধাৰ আৰু বিভিন্ন সম্পাদনাৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। 
### ইতিহাস
গুগ্‌ল+ Photos (Google Plus Photos) ৰূপে আৰম্ভ, পিছত স্বতন্ত্ৰ এপ্লিকেচনৰূপে ৰিলিজ (২০১৫)।

আৰম্ভণিতে উচ্চ গুণমানৰ ফটোৰ বাবে সীমাহীন বিনামূলীয়া সংৰক্ষণ সুবিধা দিযা হৈছিল। 

১ জুন ২০২১ৰপৰা এই সীমাহীন ষ্ট’ৰেজ নীতি বাতিল কৰি Google One পেইড ষ্ট’ৰেজ ব্যৱহাৰ বাধ্যতামূলক কৰা হয়।

AI প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি অনুসন্ধান, চিনাক্তকৰণ আৰু স্বয়ংক্ৰিয় অ্যালবাম গঠন—এতিয়াও ইয়াৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য। 

## বৈশিষ্ট্য
১. **স্বয়ংক্ৰিয় ব্যাকআপ**
ব্যৱহাৰকাৰীৰ মোবাইল–কম্পিউটাৰৰ সকলো ফটো আৰু ভিডিঅ’ ক্লাউডত সংৰক্ষণ কৰে।
২. **মুখ চিনাক্তকৰণ (Face Recognition)**
AI–ৰ সহায়ত ফটোত থকা মানুহৰ মুখ চিনাক্ত কৰি পৃথক অ্যালবাম সৃষ্টি কৰে।
৩. **বিষয়ভিত্তিক অনুসন্ধান**
“ফুল”, “খেল”, “ডাঙৰ পথ”, “পাহাৰ”, আদি শব্দ লিখিলে AI অনুযায়ী ফটো দেখুৱায়।
৪. **Memories (স্মৃতি)**
আগৰ বছৰ, ঘটনাক্ৰম, ভ্ৰমণ ইত্যাদি স্মৃতি ৰূপে পুনৰুদ্ধাৰ।
৫. **সম্পাদনা সঁজুলি**
ফিল্টাৰ, ৰং, আলো, HDR, blur effect আৰু বিভিন্ন সমল সম্পাদনা সুবিধা।
৬. **ভাগ-বতৰা**
অন্য লোকৰ সৈতে অ্যালবাম ভাগ-বতৰা, বহু লোকৰ ফটো একেই অ্যালবামত যোগ হোৱাৰ সুবিধা।
৭. **Backup & Sync**
ডেস্কটপৰ ফাইলসমূহও স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে গুগ্‌ল ফটোছত ব্যাকআপ কৰিব পাৰি। 
### সংগ্ৰহণ (Storage)
গুগ্‌ল একাউণ্টত উপলব্ধ ১৫ GB ষ্ট’ৰেজ Gmail + Drive + Photos মিলি ব্যৱহৃত হয়। 
বেছি ষ্ট’ৰেজৰ বাবে Google One চাবস্ক্ৰিপচন লাগে। 
Original quality ফটো–ভিডিঅ’ অধিক ষ্ট’ৰেজ লয়; ক্ৰপ বা কম্প্ৰেছড ফটোৰ ক্ষেত্ৰতো ষ্ট’ৰেজ ব্যৱহৃত হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:গুগল
এক্স ভিডিঅ'চ (চলচ্চিত্ৰ)

***<span lang="ar" dir="ltr">X</span> Videos*** হ'ল ২০১৮ চনৰ ভাৰতীয় তামিল ভাষাৰ চাইবৰ অপৰাধভিত্তিক থ্ৰিলাৰ নাট্য চলচ্চিত্ৰ যি চাজো সুন্দৰে পৰিচালনা কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰখন তেওঁৰ প্ৰথম পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ। বাস্তৱ তিনিখন ‘‘হিডেন-কেম’’ ধৰণৰ অশ্লীল ভিডিঅ'কাণ্ডৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিৰ্মাণ কৰা এই চলচ্চিত্ৰখনে সামাজিক সজাগতা সৃষ্টি কৰা লগতে এনে অপকৰ্মৰ বিপদ বিষয়ে সতৰ্ক বাণী জগায়। ২০১৮ চনৰ ১ জুনৰ দিনা তামিল ভাষাত চলচ্চিত্ৰখনে মুক্তি লাভ কৰে। বিষয়বস্তুৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়ক উপস্থাপনাৰ বাবে চলচ্চিত্ৰখনক *এ* শ্ৰেণীৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল।

## পটভূমি
"দেশত পৰ্ণ উদ্যোগৰ কিবা ব্যৱহাৰ আছেনে" এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি সাংবাদিক মনোজে ওলাইছে। তেওঁ পৰ্ণ ৱেবছাইটত সাধাৰণ মানুহৰ মতামত জানিবলৈ চেষ্টা কৰে আৰু শেষত তেওঁৰ এই তথ্যক লৈ ডাঙৰ জোকাৰণি আৰু শ্বকত পৰে। এই গৱেষণাত তেওঁ সংঘটিতভাৱে বন্ধু অংকিতৰ পত্নীৰ উলংগ ভিডিঅ’ এটা পৰ্ণগ্ৰাফিক ৱেবছাইটত দেখিছে। মনোজে এই তথ্য শ্বেয়াৰ কৰিলে অংকিতে লাজতে নিজকে হত্যা কৰে। মনোজে নিজৰ গোপন তদন্ত আৰম্ভ কৰে যে কেনেকৈ এটা ব্যক্তিগত ভিডিঅ’ অনলাইনত পোষ্ট হ’ব পাৰে। ডেনিয়েল, তেওঁৰ সহযোগী সাংবাদিক আৰু তেওঁৰ বন্ধু উপ-পৰিদৰ্শক ইমৰাণৰ সৈতে তেওঁ এই বিষয়ে গভীৰভাৱে সোমাই পৰে। এই তদন্তত তেওঁলোকে গম পায় যে বিক্ৰম আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলেই পৰ্ণ ৱেবছাইট আৰু তেওঁলোকৰ বিভিন্ন উপায় আৰু ভিডিঅ’ সংগ্ৰহৰ উপায় পৰিচালনা কৰে। যদিও মনোজে নিজৰ আলোচনীত বিক্ৰমৰ বিষয়ে সঠিক প্ৰমাণ লৈ লিখে, তথাপিও বিক্ৰমে আগতীয়াকৈ জামিন লৈ পলায়ন কৰে। মনোজ আৰু ইমৰানে বিক্ৰমক কেনেকৈ ফান্দত পেলায় আৰু বিক্ৰম আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকল যদি ধৰা পৰে আৰু ন্যায়ৰ ওচৰলৈ অনা হয় তেন্তে কাহিনীৰ বাকী অংশই গঠন কৰে।

## অভিনেতা-অভিনেত্ৰী

*অক্ৰুতি সিং
*প্ৰসন্ন শেট্টী
*ৰিয়ামিকা
*অজয় ৰাজ
*অভিনৱ মহাজিত
*প্ৰভুজিত
*শান

## উৎপাদন
এই চিনেমাখন হৈছে সমাজ সজাগতামূলক ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰু বিতৰ্কিত বিষয়সমূহ চম্ভালিবলৈ কালাৰ শ্বেড’ছ এণ্টাৰটেইনমেণ্টৰ প্ৰথম প্ৰডাকচন আৰু এই প্ৰডাকচন ইউনিটটো হৈছে একে মনোভাৱৰ বন্ধুসকলে একত্ৰিত হোৱাৰ ফল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ একেলগে তামিল আৰু হিন্দী ভাষাত কৰা হৈছিল।

ছবিখনৰ এই ধাৰণাটো পৰিচালক চাজো সুন্দৰে কল্পনা কৰিছিল যেতিয়া তেওঁ এদিন ইণ্টাৰনেটত এটা ভিডিঅ’ ক্লিপ পাইছিল য’ত তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধুৰ পত্নীক সম্পূৰ্ণ উলংগ হৈ আছিল। এই কাণ্ডত স্তম্ভিত হৈ তেওঁ লুকাই থকা কেমেৰাৰ পৰ্ণগ্ৰাফীৰ জগতখনৰ বিষয়ে অধিক গৱেষণা কৰিলে আৰু আৱিষ্কাৰ কৰিলে যে এনে আৰু বহুতো গোচৰ আছে, কেতিয়াবা যিবোৰৰ ফলত আক্ৰান্ত ব্যক্তিজনে আত্মহত্যা কৰিছিল। তেওঁ এখন সামাজিক সজাগতামূলক চিনেমা পৰিচালনা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়, য’ত পুৰুষ-মহিলাক তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত ভিডিঅ’ ম'বাইলত সংৰক্ষণ কৰাৰ বিপদৰ বিষয়ে সকীয়াই দিয়া হ’ব। তেওঁ এনে অপৰাধৰ আঁৰৰ মাফিয়া আৰু তেনে কৰি তেওঁলোকে কেনেকৈ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে সেই কথা প্ৰকাশ কৰিব বিচাৰিছিল।

## অভ্যৰ্থনা
দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ ৰেটিং দিছিল আৰু লিখিছিল যে "সৃষ্টিশীল পৰ্ণ উদ্যোগৰ ছবি হোৱাৰ পিছতো, আৰু স্পষ্ট 'এক্স' ৰেটিং পোৱা দৃশ্য যোগ কৰাৰ পৰিসৰ থকাৰ পিছতো, চাজোৱে কেনেকৈ বিষয়বস্তু 'পৰিষ্কাৰ' ৰাখিছে সেয়া প্ৰশংসনীয়"।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
*

শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:পৰ্ণগ্ৰাফি
ৰয়িং

**ৰয়িং** ( ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোৱাৰ দিবাং ভেলী জিলাৰ সদৰ। ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব সীমান্তৰ অন্তিমখন প্ৰধান নগৰ।

## জনগাঁথনি
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ৰয়িঙৰ জনসংখ্যা ১১,৩৮৯ জন; ইয়াৰে ৬,০৬৪ জন পুৰুষ আৰু ৫,৩২৫ জন মহিলা। ৰয়িঙৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৮.৩৯%, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৬৫.৩৮%তকৈ বেছি: পুৰুষৰ সাক্ষৰতা ৯১.৯৪%, আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতা ৮৪.৩৫%। ০-৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ জনসংখ্যা ১১৫৭, যি ৰয়িঙৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ১০.১৬%।

ৰাজ্যৰ গড় ৯৩৮ৰ বিপৰীতে মহিলাৰ লৈংগিক অনুপাত ৮৭৮। তদুপৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যৰ গড় ৯৭২ৰ তুলনাত ৰয়িঙৰ শিশুৰ লৈংগিক অনুপাত প্ৰায় ৮৭৫।

মিচিমি (ইডু)আৰু আদি- এই দুটা জনগোষ্ঠী ৰয়িঙৰ মূল খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা। ৰয়িঙৰ আশে-পাশে থকা উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলীসমূহ হ’ল মেহাও বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, চেলি হ্ৰদ, মেহাও হ্ৰদ, ভীস্মক নগৰ দুৰ্গ আৰু মায়োডিয়া গিৰিপথ, যি ভৰ শীতকালৰ বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে। ৰয়িং মিচিমি পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত নগৰ। প্ৰতি বছৰে ১ ফেব্ৰুৱাৰীত ইডুৰ ৰেহ উৎসৱৰ সময়ত আদি মানুহে অতি আনন্দ আৰু সম্প্ৰীতিৰে সোলুং উদযাপন কৰে। উত্তৰ দিশলৈ বৈ যোৱা দেওপানী নদীয়ে গ্ৰীষ্মকালত সঘনাই সৃষ্টি কৰা বানপানীৰ বাবে কাষৰীয়া দিবাং ভেলী জিলাত গুৰুতৰ অৰ্থনৈতিক অৱৰোধৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ওপৰৰ দলংসমূহ বাৰে বাৰে উটুৱাই নিয়াৰ ফলত চৰকাৰৰ ৰাজকোষ ক্ষতিগ্ৰস্থ হয়। দক্ষিণ আৰু পূব দিশত অসম সীমান্তলৈকে মিচিমি (ইডু) আৰু আদি গাঁওসমূহ বিস্তৃত হৈ আছে। আপৰ দিবাং ভেলী জিলা আৰু ইয়াৰ তলৰ কাষৰীয়া গাঁওসমূহৰ বাবে এই চহৰখন একমাত্ৰ বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ।

ৰয়িং অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অন্যান্য ৰুক্ষ ভূখণ্ডৰ নগৰৰ দৰে নহয়। এই নগৰখন ভৌগোলিকভাৱে সমতল আৰু ইয়াত খেতি আৰু খেতিৰ বাবে বহু মাটি আছে।

ৰয়িং নগৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিধানসভাৰ ৬০টা সমষ্টিৰ ভিতৰত ৪৩ নং ৰয়িং বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত। ইয়াৰ বৰ্তমানৰ বিধায়ক মুটচু মিথি। তেওঁ ২০১৪ চনৰ পৰা বৰ্তমানলৈ (২০২৫) ৰয়িঙৰ বিধায়ক হৈ আছে।

### ভাষা
২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ২.২১৬ জন নেপালী ভাষী, ১,৬৯৪জন বাংলা ভাষী, ১,৪২৪জন আদিভাষী ১,৩৫৮জন মিছমিভাষী ১,৩০৭জন ভোজপুৰীভাষী, ৮৬৬জন অসমীয়াভাষী আৰু ৭৯৯জন হিন্দীভাষী।

## যাতায়ত
ৰয়িং অসমৰ এখন প্ৰধান নগৰ তিনিচুকীয়াৰ সৈতে সংযুক্ত আৰু বিশাল ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে পৃথককৈ ৰাখিছে। পূৰ্বতে ফেৰীৰে নদীখন পাৰাপাৰ হৈছিল। বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ ওপৰত ধলা-সদিয়া দলঙে (ভূপেন হাজৰিকা সেতু) ৰয়িংলৈ যোৱা পথটো বহুত সহজসাধ্য কৰি তুলিছে। তিনিচুকীয়া সংযোগী আন এটা পথ হৈছে তেজু-চৌখাম-নামছাই চাৰ্কিট হৈ।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নগৰ-মহানগৰ
বাৎসায়ন

**বাৎসায়ন** / **বাৎস্যায়ন** () এগৰাকী প্ৰাচীন ভাৰতীয় দাৰ্শনিক, যি *[[কামসূত্ৰ]]* ৰ ৰচয়িতা হিচাপে প্ৰসিদ্ধ। তেওঁ খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় বা তৃতীয় শতাব্দীৰ সময়ছোৱাত ভাৰতত বাস কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়, সম্ভৱতঃ পাটলিপুত্ৰ (বৰ্তমানৰ বিহাৰৰ ৰাজধানী পটনা)।

গৌতমৰ *[[ন্যায়সূত্ৰ]]*-ৰ প্ৰাচীনতম সংৰক্ষিত ভাষ্য *ন্যায়সূত্ৰ ভাষ্য*ৰ ৰচয়িতা “পক্ষিলস্বামিন বাৎসায়ন” আৰু কামসূত্ৰৰ ৰচয়িতা “বাৎসায়ন” দুগৰাকী ভিন্ন ব্যক্তি। বাৎসায়নৰ নাম কেতিয়াবা ভুলবশতঃ মল্লনাগৰ সৈতে একে বুলি ধাৰণা কৰা হয়। মল্লনাগ হ'ল অসুৰসকলৰ ঋষি আৰু যাৰ সৈতে কামশাস্ত্ৰৰ পৌৰাণিক উৎস জড়িত বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

## জীৱনী
*কামসূত্ৰ* বাহিৰে বাৎসায়নৰ বিষয়ে অন্য কোনো উৎসত প্ৰায় একো তথ্য পোৱা নাযায়। মানৱ জীৱনৰ সূক্ষ্ম আৰু সংস্কৃত আচৰণ—যাৰ ভিতৰত লিংগিক আচৰণো অন্তৰ্ভুক্ত—এইবোৰক মানৱ-সিদ্ধিৰ এটা সাধন হিচাপে তেওঁ দেখিছিল, আৰু সেই বক্তব্যই তেওঁৰ গ্ৰন্থ *[[কামসূত্ৰ]]*ত প্ৰতিফলিত হৈছে। 

*কামসূত্ৰ*ৰ উপসংহাৰত তেওঁ নিজাকৈ নিজৰ বিষয়ে এইদৰে লিখিছে—

বভ্ৰব্য আৰু অন্যান্য প্ৰাচীন লেখকৰ কৃতিসমূহ পঢ়ি-বিচাৰি, তেওঁলোকৰ দিয়া বিধিসমূহৰ অৰ্থ সুদীৰ্ঘ চিন্তা-ভাবনা কৰি, পৱিত্ৰ শাস্ত্ৰৰ উপদেশ অনুসৰি, বিশ্বমানৱৰ কল্যাণৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থখন বাত্স্যায়নে ৰচনা কৰিলে, যেতিয়া তেওঁ বেনাৰাছত এটা ধৰ্ম-শিক্ষাৰ্থীৰ জীৱন-যাপন কৰি দেবতাস্মৰণত নিযুক্ত আছিল। এই গ্ৰন্থক কেৱল ইচ্ছা-বাসনা পূৰণৰ উপকৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰিব। এই শাস্ত্ৰৰ সত্য নীতি সম্বন্ধে যিজন অৱগত, আৰু যিয়ে নিজৰ ধৰ্ম (পুণ্য), অৰ্থ (পাৰ্থিৱ সম্পদ) আৰু কাম (আনন্দ) ৰক্ষা কৰে, লগতে সমাজৰ আচাৰ-প্ৰথাক মানে—সেইব্যক্তিয়ে নিশ্চয় নিজৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰিব। সংক্ষেপে, যিজন বুদ্ধিমান ব্যক্তি ধৰ্ম আৰু অৰ্থৰ লগতে কামকো সমানভাৱে গ্ৰহণ কৰে, কিন্তু নিজৰ বাসনাৰ দাস নহয়, সেইজনে সকলো কামত সফলতা লাভ কৰে।

কিছুমানৰ ধাৰণা অনুসাৰে তেওঁ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰা ষষ্ঠ শতিকালৈ কোনো এখন সময়ছোৱাত বাস কৰিছিল, আৰু সেই যুক্তিসমূহ হ’ল—তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে কুন্তল ৰাজ্যৰ ৰাজা শাতকৰ্ণি শাতাৱাহনে তেওঁৰ পত্নী মালয়েৱতীক ‘‘কটাৰী’’ অস্ত্ৰৰে প্ৰেমৰ উত্তেজনাত আঘাত কৰি হত্যা কৰিছিল। এই ঘটনাটো বাৎসায়নে বৰ্ণনা কৰিছে যাতে মানুহে কামোত্তেজনাৰ সময়ত নাৰী-প্ৰহাৰৰ দৰে প্ৰাচীন কুচিন্তা-প্ৰথাৰ বিপদ বুজিব পাৰে। কুন্তলৰ এই ৰজাক এই ঘটনাৰ আধাৰত সেই সময়ছোৱাত বাস কৰিলে বুলি ধাৰণা কৰা হয়, সেয়েহে বাৎসায়নক তেওঁৰ পিছত বাস কৰিছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। 

আনহাতে, অন্য এজন গ্ৰন্থকাৰ বৰাহমিহিৰে তেওঁৰ ‘‘বৃহৎসংহিতা’’ৰ অষ্টাদশ অধিকৃতিত কাম-শাস্ত্ৰৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছে আৰু সেই আলোচনাত বাৎসায়নৰপৰা বহুলভাৱে উদ্ধৃতি লোৱা হৈছে বুলি প্ৰত্যক্ষ হয়। কিছুমানৰ মতে বৰাহমিহিৰ ষষ্ঠ শতিকাত বাস কৰিছিল, সেয়ে বাত্স্যায়নে তেওঁৰ গ্ৰন্থ ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই ৰচনা কৰিছে বুলি বহুতৰে বিশ্বাস। 

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 

## তথ্যসূত্ৰ

## উৎস
* Fosse, Lars Martin, *The Kamasutra*. YogaVidya.com, Woodstock NY, 2012
* Doniger, Wendy & Kakar, Sudhir, *Vatsyayana's Kamasutra*. Oxford University Press, USA, 2009

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় ঋষি-মুনি
শ্ৰেণী:সংস্কৃত গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্য
শ্ৰেণী:মানৱ যৌনতা
শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক
ধৰ্মৰাজ ৰথ

ধৰ্মৰাজ ৰথ ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চিপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ ক’ৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পঞ্চৰথৰ কমপ্লেক্সত অৱস্থিত  এক স্মৃতিসৌধ। এই মনোলিথটো ভাৰতীয় শিল কাটি লোৱা স্থাপত্যৰ উদাহৰণ। সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই স্মৃতিসৌধটো পল্লৱ সাম্ৰাজ্যৰ ৰজা প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ; মমল্ল বা "মহাযোদ্ধা" বুলিও জনা যায়)ৰ ৰাজত্বকালৰ বুলি ধাৰণা কৰা হয়। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটো ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত আছে। ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত ই অন্যতম।

এই ৰথ সদৃশ মন্দিৰটো গোলাপী গ্ৰেনাইটৰ এটা দীঘল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত।  যদিও কেতিয়াবা ভুলকৈ মন্দিৰ বুলিও কোৱা হয়, তথাপিও প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানৰ মৃত্যুৰ পিছত সম্পূৰ্ণ নোহোৱাৰ বাবে এই গঠনটো পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল।  এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে মহাকাব্যিক মহাভাৰত খ্যাতিৰ পঞ্চপাণ্ডৱসকলৰ ভিতৰত জ্যেষ্ঠজনৰ নামেৰে, যদিও এই নামকৰণ ইয়াৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত নহয়। ইয়াক শিৱৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে।

## ভূগোল
কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত অৱস্থিত এই গঠন। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে অৱস্থিত, 
আনহাতে চেংগালপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

## ইতিহাস

আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই ধৰ্মৰাজ ৰথকো শিলৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যিটো ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ।. যদিও মহাভাৰতৰ পাণ্ডৱ ৰাজকুমাৰৰ প্ৰথমজনৰ নামেৰে এই মন্দিৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, তথাপিও নামটো নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কোনো ইতিহাস নাই। প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান ৰজাৰ মৃত্যুৰ বাবে মন্দিৰটো অসম্পূৰ্ণ হৈ পৰিল আৰু অভিষেক কৰা নহ'ল।
ইতিহাসবিদসকলে নিৰ্মাণৰ তাৰিখ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৯০-৭২৫) আৰু প্ৰথম পৰমেশ্বৰবৰ্মণৰ দুজন পল্লৱ ৰজাৰ সময় বুলি কয়।

## স্থাপত্য

সকলো পঞ্চৰথ উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত একাকাৰ হৈ আছে আৰু এক উমৈহতীয়া মঞ্চৰ অংশীদাৰ। ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ ক্ষেত্ৰত ইহঁতৰ কোনো সমান্তৰালতা নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা, মধ্য ভাৰতীয় ভেছাৰা মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় নগাৰা মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা দুয়োটাতে বৃহৎ মন্দিৰৰ বাবে "টেমপ্লেট" হিচাপে কাম কৰি আহিছে।
যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি উলিওৱা, তথাপিও ইয়াক নিয়মীয়া অট্টালিকাৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰ হিচাপে খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধএক শিলৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।

পাঁচটা ৰথৰ ভিতৰত স্থাপত্যৰ ফালৰ পৰা ধৰ্মৰাজ ৰথ আটাইতকৈ বিশিষ্ট আৰু লগতে আটাইতকৈ ওখ আৰু ডাঙৰ। 
পশ্চিম দিশলৈ মুখ কৰি ৰাথা ভাস্কৰ্য্যৰ ফালৰ পৰা অতি চহকী। ইয়াৰ তলৰ মহলাকে ধৰি তিনিটা মহলা আছে। তলৰ মহলাৰ পৰিকল্পনা ২৮ ফুট (৮.৫ মিটাৰ) বৰ্গক্ষেত্ৰৰ আৰু তলৰ স্তৰৰ পৰা ছাদৰ ওপৰলৈকে ৩৫ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা। ইয়াৰ চাৰিওফালে খোলা আৰু চাৰিওফালে মুখাৱয়ব দুটা খুঁটা আৰু দুটা পিলাষ্টাৰেৰে সমৰ্থিত আৰু চুকবোৰ ওপৰৰ মহলাৰ বাবে সমৰ্থন ব্যৱস্থাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। গোলাপী গ্ৰেনাইটৰ এটা শিলৰ পৰা খোদিত কৰা, উত্তৰ–দক্ষিণ দিশত থকা এটা শিলৰ ব্লকত আন তিনিটা ৰথৰ সৈতে খোদিত কৰা,
ই এটা ত্ৰিথালা বা তিনিমহলীয়া 
বিমান, 
বৰ্গক্ষেত্ৰৰ পৰিকল্পনাত, মুকলি বাৰাণ্ডা আৰু এটা টেৰেচযুক্ত পিৰামিড টাৱাৰ।

## লগতে চাওক
* পঞ্চৰথ
* দ্ৰৌপদী ৰথ
* গংগাৰ অৱতৰণ
* অৰ্জুন ৰথ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু
বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ

**বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ** ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত থকা তিনিটা বৌদ্ধ মন্দিৰক অঞ্চলক সামৰি এক বিশ্ব ঐতিহ্যৰ নাম।
ইয়াত বৰোবুদুৰ, মেন্দুট, আৰু পাৱন মন্দিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। একে শাৰীতে নিৰ্মাণ কৰা এই মন্দিৰসমূহ শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ সময়ত প্ৰায় অষ্টম আৰু নৱম শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

যোগ্যকাৰ্টাৰ পৰা প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ (২৫ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে বৰোবুদুৰ দুটা আগ্নেয়গিৰি- সুন্দৰো-ছাম্বিং আৰু মেৰবাবু-মেৰাপি আৰু দুখন নদী প্ৰগো আৰু এলোৰ মাজৰ মালভূমিত এই চৌহদ অৱস্থিত। স্থানীয় কাহিনী অনুসৰি কেডু সমভূমি নামেৰে জনাজাত এই অঞ্চলটো জাভাৰ পৱিত্ৰ স্থান আৰু ইয়াৰ প্ৰচুৰ উৰ্বৰ কৃষিভূমিৰ বাবে ইয়াক 'জাভাৰ বাগিচা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।
## প্ৰান্তকৰণ

২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে অঞ্চলটো পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত আৱিষ্কাৰ কৰা হয় যে, এই অঞ্চলৰ তিনিওটা বৌদ্ধ মন্দিৰ বৰোবুদুৰ, পাৱন মন্দিৰ আৰু মেন্দুট সৰলৰৈখিক অৱস্থানত আছে। এইটো হয়তো সম্ভাৱনীয়তাৰ কথা, কিন্তু থলুৱা লোককথাৰ সৈতে একমত যে বৰোবুদূৰৰপৰা মেন্দুটলৈ দুয়োফালে দেৱাল থকা এটা প্ৰাচীন ইটাৰ পথ আছিল। তিনিওটা মন্দিৰৰ স্থাপত্য আৰু অলংকাৰ একে, যাৰপৰা ইহঁতৰ মাজত পৱিত্ৰ ঐক্য গঠন কৰিবলৈ একেটা আচাৰ-পৰম্পৰাৰ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা অনুমান কৰিব পাৰি যদিও সঠিক আচাৰ-ব্যৱহাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে জনা নাযায়।

## সংগ্ৰহালয়
বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদৰ ভিতৰত দুটা সংগ্ৰহালয়, কৰ্মৱিভংগ সংগ্ৰহালয় আৰু সমুদ্ৰ ৰক্ষা সংগ্ৰহালয় আছে।

## অন্যান্য প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান
অঞ্চলটোত সিঁচৰতি হৈ আছে অন্যান্য বৌদ্ধ মন্দিৰ আৰু হিন্দু মন্দিৰ। আটাইতকৈ প্ৰাচীনটো হৈছে ৭৩২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ গুনুং উঁকিৰ মন্দিৰত থকা কাংগাল শিলালিপি। মন্দিৰ কমপ্লেক্সত আৱিষ্কাৰ হোৱা এটা কাংগাল শিলালিপি অনুসৰি শিৱৈত ৰজা সঞ্জয়ে বৰোবুদুৰৰ পৰা মাত্ৰ ১০ কিলোমিটাৰ (৬ মাইল) পূবে উঁকিৰ পাহাৰত শিৱলিংগ অভয়াৰণ্য নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিছিল।

ঙাৱেন মন্দিৰ মেন্দুট মন্দিৰৰ পূবে পোৱা যায়।

পাৱন মন্দিৰৰ পৰা কেইবাশ মিটাৰ উত্তৰে হিন্দু মন্দিৰ বানন মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ। বহু শিল নোহোৱাৰ বাবে ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিব পৰা নগ’ল যদিও ভাল অৱস্থাত হিন্দু দেৱতাৰ কেইবাটাও শিলৰ মূৰ্তি পোৱা গৈছিল। বিষ্ণু, ব্ৰহ্মা, শিৱ, গণেশৰ সেইবোৰ মূৰ্তি এতিয়া জাকাৰ্টা থকা ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ত আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:স্থাপত্য
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ মঠ
গুণধৰ্ম

**গুণধৰ্ম** বা *গুণদৰ্মাক*ৰ নাম ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত থকা নৱম শতিকাৰ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ স্মৃতিসৌধ বৰোবুদুৰৰস্থপতিবিদ হিচাপে দাবী কৰা হয়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:স্থপতিবিদ
পাৱন মন্দিৰ

**পাৱন মন্দিৰ** ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত অৱস্থিত এটা বৌদ্ধ মন্দিৰ। শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ ৰাজত্বকালত (৮ম–৯ম শতিকা) নিৰ্মিত এই বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদৰ এটা অংশ, যিটো একেটা অক্ষত অৱস্থিত তিনিটা মন্দিৰৰে গঠিত; বড়োবুদুৰ, পাৱন, আৰু মেন্দুট। তিনিওটা মন্দিৰতে ইউনেস্ক’ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ বুলি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। 
## ইতিহাস

আন দুটা বৌদ্ধ মন্দিৰ বৰোবুদুৰ (উত্তৰ-পূব দিশত ১.৭৫ কিলোমিটাৰ (১.০৯ মাইল)) আৰু মেন্দুট (দক্ষিণ-পশ্চিমে ১.১৫ কিলোমিটাৰ (০.৭১ মাইল))ৰ মাজত অৱস্থিত পাৱন আন দুটা মন্দিৰৰ সৈতে সংযুক্ত, এই সকলোবোৰ শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ সময়ত (অষ্টম–৯ম শতিকা) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ খোদিতৰ সবিশেষ আৰু শৈলী পৰীক্ষা কৰিলে এই মন্দিৰটো বৰোবুদুৰতকৈ অলপ পুৰণি।

তিনিওটা মন্দিৰ সৰলৰেখাত অৱস্থিত হোৱাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই মন্দিৰবোৰক বান্ধি ৰখা এটা প্ৰতীকী অৰ্থ আছিল।
ইয়াজিৰ মাৰ্জুকি আৰু টোয়েটি হেৰাটিৰ মতে, "মেন্দুট আৰু বৰোবুদুৰৰ মাজত জাভাৰ মন্দিৰ স্থাপত্যৰ এক ৰত্ন পাৱন মন্দিৰ থিয় হৈ আছে।" সম্ভৱতঃ এই মন্দিৰে বৰোবুদুৰ আৰোহণ কৰাৰ আগতে মনক শুদ্ধ কৰাৰ কাম কৰিছিল।"

এই বৌদ্ধ মন্দিৰৰ মূল নাম অনিশ্চিত। জাভা ভাষাত পাৱনৰ অৰ্থ হৈছে "পাকঘৰ", যিটো মূল শব্দ awu বা ধূলিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
"ধূলি" শব্দটোৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ পৰা এইটোও অনুমান কৰিব পাৰি যে এই মন্দিৰটো সম্ভৱতঃ কোনো ৰজাৰ বাবে সমাধি বা মৰ্চাৰী মন্দিৰ হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পাৱন হৈছে পেৰ-আউ-আন (ধূলি থকা ঠাই) শব্দৰ পৰা, যিটো মন্দিৰ য’ত দাহ কৰা ৰজাৰ ধূলি বা ছাই থাকে। কিন্তু ইয়াত সমাধিস্থ কৰা ব্যক্তিজন কোন আছিল সেয়া এতিয়াও জানিব পৰা হোৱা নাই। স্থানীয় লোকে গাঁৱৰ নামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ নাম "বজ্ৰনালন" বুলি ধৰা হয়। বজ্ৰনালন সংস্কৃত শব্দ বজ্ৰ (বজ্ৰ বা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ আনুষ্ঠানিক আহিলাও) আৰু অনল (জুই, শিখা) শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।

## স্থাপত্য
অলপ উত্তৰ-পশ্চিম দিশলৈ মুখ কৰি মন্দিৰটো বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ভিত্তিত থিয় হৈ আছে। চিৰিৰ প্ৰতিটো ফালে আৰু গেটৰ ওপৰত খোদিত কালা-মাকাৰাৰে সজাই তোলা হৈছে, যিটো সাধাৰণতে ক্লাছিক জাভা মন্দিৰত পোৱা যায়। পাৱনৰ বাহিৰৰ দেৱালত বুদ্ধিসত্ত্ব আৰু তাৰাৰ চিত্ৰ খোদিত কৰা হৈছে। কিন্নৰ-কিন্নৰীৰ মাজত দুয়োফালে থকা কল্পতৰুৰ চিত্ৰও আছে। ভিতৰৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ কোঠাটো খালী আৰু তাৰ মাজত এটা বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ বেচিন। আয়তাকাৰ সৰু সৰু খিৰিকী পোৱা গৈছিল, সম্ভৱতঃ বায়ু চলাচলৰ বাবে।

ছাদৰ অংশত পাঁচটা সৰু স্তুপ আৰু চাৰিটা সৰু সৰু ৰত্নেৰে মুকুট আছে।  আপেক্ষিকভাৱে সৰলতা, প্ৰতিসমতা আৰু সমন্বয়ৰ বাবে ইতিহাসবিদসকলে এই সৰু মন্দিৰটোক পিছৰ যুগৰ সিংসাৰী আৰু মাজাপাহিত যুগত পোৱা ওখ-চিকুন পূব জাভা শৈলীৰ সমকক্ষসমূহৰ বিপৰীতে "জাভানী মন্দিৰ স্থাপত্যৰ ৰত্ন" বুলি অভিহিত কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:স্থাপত্য
শ্ৰেণী:পৰ্যটন
ভীম ৰথ

**ভীম ৰথ**  ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পঞ্চৰাথাছ কমপ্লেক্সত অৱস্থিত এক কীৰ্তিচিহ্ন। ই একক ভাৰতীয় শিল কাটি স্থাপত্যৰ উদাহৰণ। সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা পল্লৱ ৰাজ্যৰ ৰজা প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ; ইয়াক মমল্ল বা "মহাযোদ্ধা" বুলিও কোৱা হয়) ৰাজত্বকালৰ বুলি কোৱা হয়। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটো ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ তত্বাৱধানত আছে আৰু ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত অন্যতম।

ইয়াক এনে এটা ৰূপত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে যিটো লোক-গৃহৰ দৰে আৰু ইয়াৰ চাল ঢালযুক্ত আৰু ইয়াৰ কাষেৰে বাৰাণ্ডা থকা আয়তাকাৰ কোঠা এটাৰ ওপৰত এটা বক্ৰ গেবলৰ দৰে খিলান গঠন কৰা হয়। সম্ভৱতঃ মমল্লপুৰম মন্দিৰৰ উন্নত ডিজাইনৰ বাবে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ উন্নয়নৰ যথেষ্ট প্ৰক্ৰিয়া চলিছিল আৰু মন্দিৰসমূহে পূৰ্বৰ কাঠৰ মন্দিৰৰ পৰা পিছৰ গাঁথনিগত স্মৃতিসৌধলৈ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ চিন স্বৰূপে ইয়াক শিলত খোদিত কৰা হৈছে।
যদিও কেতিয়াবা ভুলতে মন্দিৰ বুলিও কোৱা হয়, তথাপিও প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানৰ মৃত্যুৰ পিছত সম্পূৰ্ণ নোহোৱাৰ বাবে এই গঠনটো পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল। মহাকাব্য মহাভাৰত খ্যাতিৰ পঞ্চপাণ্ডৱসকলৰ এজনৰ নামেৰে এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, যদিও নামকৰণ ইয়াৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত নহয়। ইয়াক বিষ্ণুৰ বাবে উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে।

## ভূগোল
এই স্মৃতিসৌধটো কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত অৱস্থিত। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে অৱস্থিত, আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

## ইতিহাস

আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ গঠনটোও পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিলিপি।
এই স্মৃতিসৌধটো অসম্পূৰ্ণ।

## স্থাপত্য

সকলো পঞ্চৰথ উত্তৰ–দক্ষিণ দিশত প্ৰান্তিককৃত আৰু এটা উমৈহতীয়া প্লিন্থ ভাগ। শিলৰ ভাৰতীয় স্থাপত্যত ইহঁতৰ কোনো নজিৰ নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰাত বৃহৎ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ইহঁতৰ "টেমপ্লেট" বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।
যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি উলিওৱা হয়, ইয়াক নিয়মীয়া অট্টালিকাৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰৰ আকাৰত খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধএক শিলৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।

### বিন্যাস

অৰ্জুন আৰু ধৰ্মৰাজ ৰথৰ দৰেই এই শিলৰ মন্দিৰটোও ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ। ভীমৰথ হৈছে একস্তৰীয় বা একস্তৰীয় আয়তাকাৰ মন্দিৰ, যাৰ চাল বেৰেলযুক্ত আৰু অলংকৃত স্তম্ভ। দ্ৰৌপদী আৰু অৰ্জুন ৰথৰ পিছত দীঘলীয়া দীঘলীয়া গোলাপী গ্ৰেনাইট শিলত খোদিত কৰা তৃতীয় ৰথ যিটো ক্ৰমান্বয়ে উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ ওপৰলৈ উঠি যায়।
ইয়াক ৪২ বাই ২৪ ফুট (১২.৮ মিটাৰ × ৭.৩ মিটাৰ) ভিত্তি পৰিকল্পনাত কাটি উলিওৱা হয়, আৰু দুটা মহলাত ২৫ ফুট (৭.৬ মিটাৰ) উচ্চতালৈ ওপৰলৈ উঠিছে। তলৰ মহলাটো আধৰুৱা হৈয়েই আছে। তলৰ মহলাৰ অসমাপ্ত বৈশিষ্ট্যবোৰে কি নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল তাৰ ছবি এখন দিয়ে, অৰ্থাৎ ভিত্তি হিচাপে সিংহৰ খুঁটা লগোৱা খুঁটাবোৰৰ ওপৰত সমৰ্থিত এটা প্ৰদক্ষিণ পথ। বিন্যাসৰ দীঘলীয়া আঁচনিখনক এনে এক পৰিকল্পনা বুলি অনুমান কৰা হৈছে যিটোৰ উদ্দেশ্য আছিল এজন অনন্তশায়ন বিষ্ণু (বিষ্ণু দেৱতাৰ হেলান প্ৰতিমূৰ্তি) ৰখাৰ উদ্দেশ্য।

## লগতে চাওক
* পঞ্চৰথ
* ধৰ্মৰাজ ৰথ
* দ্ৰৌপদী ৰথ
* গংগাৰ অৱতৰণ
* অৰ্জুন ৰথ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু
নকুল সহদেৱ ৰথ

**নকুল সহদেৱ ৰথ**  ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ ক’ৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পঞ্চৰথ কমপ্লেক্সত অৱস্থিত  এক কীৰ্তিচিহ্ন। ই একক ভাৰতীয় শিল কাটি স্থাপত্যৰ উদাহৰণ।
সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা পল্লৱ ৰাজ্যৰ ৰজা প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ; ইয়াক মমল্ল বা "মহাযোদ্ধা" বুলিও কোৱা হয়) ৰাজত্বকালৰ বুলি কোৱা হয়। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটো ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ তত্বাৱধানত আছে আৰু ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।

ৰথৰ দৰে মন্দিৰটো গোলাপী গ্ৰেনাইটৰ একক একক শিলৰ পৰা খোদিত কৰা হৈছে।  
যদিও কেতিয়াবা ভুলতে মন্দিৰ বুলিও কোৱা হয়, তথাপিও এই গঠনটো পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল, কিয়নো ই প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানৰ মৃত্যুৰ পিছলৈকে অপবিত্ৰ হৈ আছিল।  
মহাভাৰত মহাকাব্যৰ পৰা পাঁচজন পাণ্ডৱৰ শেষৰ দুজন ভাতৃৰ নামেৰে এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, 
যদিও এই নামকৰণ ঐতিহাসিকভাৱে সমৰ্থিত নহয়। এই সৰু, অসমাপ্ত গঠনটো ইন্দ্ৰ দেৱতাক উৎসৰ্গিত।
## ভূগোল
কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত অৱস্থিত এই গঠন। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে অৱস্থিত, 
আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

তীৰৰেখাৰ ওচৰতে অৱস্থিত এই ৰথ কমপ্লেক্স। যদিও নকুলা-সহদেৱ ৰথ পঞ্চৰথৰ অংশ, তথাপিও ই আন চাৰিটাৰ পৰা পৃথক। নকুল-সহদেৱ ৰথ দক্ষিণমুখী, আনহাতে ধৰ্মৰাজ, ভীম, অৰ্জুন আৰু দ্ৰৌপদী ৰথ পশ্চিমমুখী।  ৰথৰ বাহিৰৰ অংশ বৌদ্ধ মন্দিৰৰ চৈত্য হলৰ দৰে যদিও সৰু পৰিসৰত।
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
যদিও ইয়াক একক মন্দিৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, তথাপিও "মন্দিৰ" নামটো ভুল নামকৰণ কাৰণ পাঁচটা ৰথ কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ হোৱা নাছিল,  যাৰ প্ৰমাণ শিখৰত থকা খোদিত নোহোৱা শিলে। সেয়ে ৰথবোৰ পবিত্ৰ কৰা নাছিল, পূজাও কৰা হোৱা নাছিল। মহাকাব্য মহাভাৰত খ্যাতিৰ পাঁচজন পাণ্ডৱ ভাতৃৰ ভিতৰত শেষৰ দুজন নকুল আৰু সহদেৱৰ নামেৰে এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। নকুল আৰু সহদেৱক "গজপৃষ্ঠকৰ" বুলিও কোৱা হয়,
যিটো সংস্কৃতত হাতীৰ পিঠিৰ কাৰিকৰী নাম।

## ইতিহাস

এই ৰথ আৰু বাকী চাৰিটাৰ বৈশিষ্ট্যক প্ৰাচীন ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ কোনো অনুৰূপ নিৰ্মাণৰ সৈতে নিৰ্দিষ্টভাৱে জড়িত কৰিব নোৱাৰি। কিন্তু এই পাঁচ ৰথয়ে ভাৰতীয় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ বিকাশৰ পূৰ্বসূৰী বা আৰ্হি হিচাপে কাম কৰিছিল। আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ ভৱনটোও ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ।
যদিও ইয়াক একক মন্দিৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, "মন্দিৰ" এটা ভুল নাম কাৰণ পাঁচটা ৰথ কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ হোৱা নাছিল, 
যাৰ প্ৰমাণ শিখৰত থকা খোদিত নোহোৱা শিলে। সেয়ে ৰথবোৰ পবিত্ৰ কৰা নাছিল, পূজাও কৰা হোৱা নাছিল। ৬৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান ৰজাৰ মৃত্যুৰ বাবেই পাঁচোটা ৰাথৰ অৱস্থা অসম্পূৰ্ণ হোৱাৰ কাৰণ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
আনকি পাণ্ডৱৰ লগত জড়িত মহাকাব্যৰ নামটোও ইতিহাসে সমৰ্থন নকৰে। আন কেইবাটাও কীৰ্তিচিহ্নৰ লগতে এই ৰাথে ১৯৮৪ চনত "মহাবলীপুৰমৰ কীৰ্তিচিহ্ন গোট"ৰ অংশ হিচাপে ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে।

## লগতে চাওক
* পঞ্চৰথ
* ধৰ্মৰাজ ৰথ
* দ্ৰৌপদী ৰথ
* গংগাৰ অৱতৰণ
* অৰ্জুন ৰথ
* ভীম ৰথ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু
সুন্দৰো

মাউণ্ট **সুন্দৰো** বা চিণ্ডোৰো বা চিণ্ডাৰা ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত অৱস্থিত এটা অৰ্ধ-সক্ৰিয় স্তৰ আগ্নেয়গিৰি। উত্তৰ-পশ্চিম-দক্ষিণ ফালে পৰজীৱী গহ্বৰ আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ শংকু পোৱা যায়; আটাইতকৈ ডাঙৰটোৰ নাম কেম্বাং। এটা সৰু লাভা গম্বুজে আগ্নেয়গিৰিটোৰ শিখৰ দখল কৰিছে। ইয়াৰ এতিয়ালৈকে হোৱা বিস্ফোৰণ বেছিভাগেই মৃদুৰ পৰা মধ্যমীয়া।

সিন্দৰো পৰ্বত পৰিসৰে পূব ঢালত প্ৰগো নদী অৱবাহিকা আৰু পশ্চিম ঢালত চেৰায়ু নদী অৱবাহিকাৰ বাবে শিখৰৰ পৰা বৈ অহা পানীৰ কাম কৰে। এই দুটা নদী অৱবাহিকাৰ শিখৰৰ পানীৰ মাজৰ সীমা ছিণ্ডোৰো বা সুন্দৰো পৰ্বত জটিলৰ পৰা দক্ষিণ-পূব দিশলৈ মাউণ্ট ছাম্বিংৰ শিখৰলৈকে বিস্তৃত। পূব দিশৰ প্ৰগো নদীৰ অৱবাহিকাৰ মূৰৰ পানী টেমাংগুং ৰিজেন্সিৰ মাজেৰে বৈ যায়, আনহাতে পশ্চিম দিশৰ চেৰায়ু নদীৰ অৱবাহিকাৰ মূৰৰ পানী ৱনোছবো ৰিজেন্সিৰ মাজেৰে বৈ যায়। ইহঁতৰ দুয়োটা মূল ঠাৰি শেষত ভাৰত মহাসাগৰলৈ নিৰ্গত হয়, জাভাৰ দক্ষিণ উপকূলত, প্ৰায় ১২৫ কিলোমিটাৰ (৭৮ মাইল) দূৰত্বত পৃথক।
## ভূগোল
মাউণ্ট ছুণ্ডোৰোৰ চাৰিসীমাত ইয়াৰ দক্ষিণ-পূবে মাউণ্ট ছাম্বিং আৰু পশ্চিমে ডিয়েং আগ্নেয়গিৰি কমপ্লেক্স অৱস্থিত। প্ৰশাসনিকভাৱে মাউণ্ট সুন্দৰো ২টা ৰিজেন্সিৰ মাজত বিভক্ত: পূব দিশত টেমাংগুং আৰু পশ্চিম দিশত ৱনোছবো।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পৰ্বতমালা
শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল
শ্ৰেণী:আগ্নেয়গিৰি
ছাম্বিং

**ছাম্বিং** বা মাউণ্ট ছাম্বিং (গুনুং ছাম্বিং) ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত অৱস্থিত এটা সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰিৰ স্তৰ। এই আগ্নেয়গিৰিটো ইয়াৰ উত্তৰ-পশ্চিমে অৱস্থিত ইয়াৰ চুবুৰীয়া মাউণ্ট সুন্দৰোৰ দৰেই প্ৰতিসম। প্ৰশাসনিকভাৱে, আগ্নেয়গিৰিটো ৩টা ৰিজেন্সিৰ মাজত বিভক্ত: টেমাংগুং, ৱনোছবো, আৰু মাগেলাং। ঐতিহাসিক বিস্ফোৰণৰ একমাত্ৰ প্ৰতিৱেদন ১৭৩০ চনৰ। ইয়াৰ শিখৰত এটা সৰু ফ্ৰেটিক ক্ৰেটাৰৰ সৃষ্টি হৈছে।[1]

মাউণ্ট ছাম্বিংৰ শিখৰে তিনিটা নদী অৱবাহিকাৰ সীমাৰ মিলন বিন্দু হিচাপে কাম কৰে, যথা পৰ্বতৰ পূব দিশৰ প্ৰগো অৱবাহিকা, চেৰায়ু অৱবাহিকা আৰু পৰ্বতৰ পশ্চিম দিশৰ বগোৱণ্টো অৱবাহিকা। প্ৰগো নদীৰ অৱবাহিকাই মাউণ্ট ছাম্বিং কমপ্লেক্সৰ ৫০%তকৈ অধিক অংশ সামৰি লৈছে। এই নদী অৱবাহিকাসমূহৰ প্ৰতিটোৱেই জাভাৰ দক্ষিণ উপকূলৰফালে বৈ যায় আৰু শেষত ভাৰত মহাসাগৰলৈ গৈ শেষ হয়।[3]

## চিত্ৰভাণ্ডাৰ


File:Mount Sundoro & Mount Sumbing Relief Map, SRTM-1.jpg|সুন্দৰো পাহাৰ (বাঁওফালে), ছাম্বিং পাহাৰ (সোঁফালে)
File:Mt.Sumbing&Sindoro.jpg|ছাম্বিং (বাওঁফালে) আৰু সুন্দৰো (ছুণ্ডোৰো) (সোঁফালে) আকাশৰ পৰা বিমানেৰে দেখা যায়।
File:Sumbing Mount, Magelang.JPG|বণ্ডোৱোছ'ৰ পৰা ছাম্বিংৰ চিলোৱাট, টেমাংগুং
File:Mount Sumbing 2016-09-03 (34719572400).jpg|২০১৬ চনত ছাম্বিং পাহাৰ

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পৰ্বতমালা
শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল
শ্ৰেণী:আগ্নেয়গিৰি
মেৰবাবু

**মাউণ্ট মেৰবাবু** (ইণ্ডোনেছিয়া:গুনুং মেৰবাবু ) ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাভা দ্বীপৰ মধ্য জাভা প্ৰদেশৰ এটা নিদ্ৰিত আগ্নেয়গিৰি। জাভানীজ সংযুক্ত শব্দৰপৰা মেৰবাবু নামটোক শিথিলভাৱে ‘ছিৰ পৰ্বত’ বুলি অনুবাদ কৰিব পাৰি; মেৰুৰ অৰ্থ "পৰ্বত" আৰু ৱু বা আবুৰ অৰ্থ "ছাই।" 

সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি মাউণ্ট মেৰাপি ইয়াৰ দক্ষিণ-পূব দিশত পোনপটীয়াকৈ কাষতে থকাৰ বিপৰীতে ছালাটিগা চহৰ ইয়াৰ উত্তৰ পাদদেশত অৱস্থিত। মেৰবাবু আৰু মেৰাপিৰ মাজত ১৫০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ বহল সমতল আছে, জাভাৰ চেলো গাঁৱৰ স্থান আৰু অতি উৰ্বৰ কৃষিভূমি।

দুটা শৃংগ আছে; ছায়াৰিফ (৩,১১৯ মিটাৰ) আৰু কেনটেং ছংগো (৩,১৪৫ মিটাৰ)। কেনটেং ছংগো শিখৰৰপৰা উত্তৰ-পশ্চিম, উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূব দিশত তিনিটা ইংৰাজী *ইউ* আখৰটোৰ আকৃতিৰ উপত্যকা বিস্তৃত হৈ আছে। 

১৫৬০ আৰু ১৭৯৭ চনত দুটা মধ্যমীয়া উদ্গীৰণ ঘটিছিল। ১৭৯৭ চনৰ এই পৰিঘটনাক আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণৰ সূচকাংকত দ্বিতীয় স্থান দিয়া হৈছিল। ১৫৭০ চনত নিশ্চিত নোহোৱা উদ্গীৰণ ঘটিছিল।

ভূতাত্ত্বিকভাৱে শেহতীয়া উদ্গীৰণৰ উৎপত্তি উত্তৰ উত্তৰ-পশ্চিম-দক্ষিণ-দক্ষিণ-পূবৰ বিভাজন ব্যৱস্থাৰ পৰা হৈছিল যিয়ে শিখৰটো কাটিছিল আৰু ক্ৰমে উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ফ্লেংকৰ কোপেং আৰু কাজ'ৰ ক্ৰেটাৰৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণৰ লাভাৰ প্ৰবাহ হৈছিল।

উত্তৰ-পূব দিশৰ কোপেং চহৰৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা কেইবাটাও পথৰ পৰা মেৰবাবুলৈ উঠিব পাৰি, আৰু দক্ষিণ দিশৰ চেলোৰ পৰাও।
কোপেঙৰ পৰা কেনটেং ছংগোলৈ উঠিবলৈ ৮ৰ পৰা ১০ ঘণ্টাৰ ভিতৰত সময় লাগে।

২০০৪ চনত এই পাহাৰৰ ৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২২ বৰ্গমাইল) এলেকাক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পৰ্বতমালা
শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল
শ্ৰেণী:আগ্নেয়গিৰি
খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ

**খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ**  ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ হিন্দু আৰু দিগম্বৰা জৈন মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।  

খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত। এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।
১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।

এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।
খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।  ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে খাজুৰাহোৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।

## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ, আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।

## অৱস্থান

নতুন দিল্লীৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ খাজুৰাহো নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত, ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)।

খাজুৰাহোত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা দিল্লী, আগ্ৰা, বাৰাণসী আৰু মুম্বাইলৈ যায়।  এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
মেৰাপি

**মাউণ্ট মেৰাপি** হৈছে ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভা প্ৰদেশ আৰু যোগ্যকাৰ্টা বিশেষ অঞ্চলৰ সীমান্তত অৱস্থিত এটা সক্ৰিয় স্তৰ আগ্নেয়গিৰি। ই ইণ্ডোনেছিয়াৰ আটাইতকৈ সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি আৰু ১৫৪৮ চনৰপৰা নিয়মিতভাৱে বিস্ফোৰণ ঘটি আছে। ২৪ লাখ জনসংখ্যা থকা যোগ্যকাৰ্টা চহৰৰপৰা প্ৰায় ২৮ কিলোমিটাৰ (১৭ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। আগ্নেয়গিৰিৰ কাষত হাজাৰ হাজাৰ লোক বাস কৰে, সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ১৭০০ মিটাৰ (৫,৫৭৭ ফুট) উচ্চতালৈকে গাঁও আছে। 

প্ৰায়ে পাহাৰৰ শিখৰৰপৰা ধোঁৱা ওলোৱা দেখা যায়, আৰু উদ্গীৰণৰ ফলত কেইবাজনৰো মৃত্যু হৈছে। ১৯৯৪ চনৰ ২২ নৱেম্বৰত বৃহৎ উদ্গীৰণৰপৰা হোৱা পাইৰ'ক্লাষ্টিক প্ৰৱাহৰ ফলত ২৭ জন লোকৰ মৃত্যু হয়, বেছিভাগেই আগ্নেয়গিৰিৰ পশ্চিমে থকা মুণ্টিলান চহৰত। যোগ্যকাৰ্টা ভূমিকম্পৰ কিছুসময়ৰ আগতে ২০০৬ চনত আন এক বৃহৎ বিস্ফোৰণ সংঘটিত হয়। জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহৰ বাবে মেৰাপিয়ে সৃষ্টি কৰা বিপদৰ মাত্ৰাত ইয়াক দশকৰ আগ্নেয়গিৰিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, যিবোৰ বৃহৎ, ধ্বংসাত্মক বিস্ফোৰণৰ ইতিহাস আৰু ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলৰ ওচৰত থকাৰ পোহৰত বিশেষ অধ্যয়নৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। 

২০১০ চনৰ ২৫ অক্টোবৰৰ বিয়লি মেৰাপিৰ দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব ঢালত উদ্গীৰণ ঘটে। পিছৰ এমাহত মুঠ ৩৫৩ জন লোকৰ মৃত্যু হয়, আনহাতে ৩ লাখ ৫০ হাজাৰ লোকে ঘৰ এৰি পলায়ন কৰিবলগীয়া হয়; বেছিভাগ ক্ষতি পাইৰ'ক্লাষ্টিক প্ৰৱাহৰ ফলত হয়, আনহাতে ৪ নৱেম্বৰত হোৱা প্ৰচণ্ড বৰষুণে গলিত লাভা বোৱাই লহৰৰ সৃষ্টি কৰে যিয়ে অধিক ক্ষতি কৰে। ৩০ নৱেম্বৰৰ ভিতৰত বেছিভাগ মুখৰ উদ্গীৰণ বন্ধ হৈ গৈছিল আৰু চাৰিদিন পাছত চৰকাৰীমতে ভাবুকিৰ মাত্ৰা হ্ৰাস হৈছিল।উদ্গীৰণৰ সময়ত মেৰাপিৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ আকৃতি সলনি হৈছিল আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ৩৮ মিটাৰ (১২৫ ফুট)ৰপৰা ২,৯৩০ মিটাৰ (৯,৬১৩ ফুট)লৈ হ্ৰাস পাইছিল।

২০১০ চনৰ পৰা মেৰাপিত কেইবাটাও সৰু সৰু উদ্গীৰণ ঘটিছিল, আটাইতকৈ লক্ষণীয়ভাৱে দুটা ফ্ৰেটিক উদ্গীৰণ, যিবোৰ ২০১৩ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰ আৰু ২০১৮ চনৰ ১১ মে'ত সংঘটিত হৈছিল। ইয়াৰে প্ৰথম আৰু ডাঙৰটোত বৰষুণ আৰু আভ্যন্তৰীণ কাৰ্যকলাপৰ সংমিশ্ৰণৰ ফলত ২০০০ মিটাৰ (৬,৫৬২ ফুট) উচ্চতালৈকে ধোঁৱা ওলাইছিল। ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰা কেইবাটাও সৰু সৰু উদ্গীৰণ ঘটিছে,এতিয়ালৈকে আটাইতকৈ শেহতীয়া বিস্ফোৰণ হৈছে ২০২০ চনৰ ৩ মাৰ্চত ২৭ মাৰ্চ ২০২০, ৭ জানুৱাৰী ২০২১, ৮ আগষ্ট ২০২১ আৰু ১৬ আগষ্ট ২০২১,যিবোৰ আগ্নেয়গিৰি বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে অতি আগ্ৰহৰ বিষয়।
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
মেৰাপি নামটো সংস্কৃত *মেৰু* যাৰ অৰ্থ "পৰ্বত" আৰু জাভানীজ api যাৰ অৰ্থ "জুই"। এইদৰে মেৰাপিক শিথিলভাৱে "অগ্নিৰ পৰ্বত" বা "অগ্নি পৰ্বত" বুলি অনুবাদ কৰিব পাৰি।

মাহদি (২০০৫)ৰ মতে, আগ্নেয়গিৰিৰ নাম "মেৰাপি" পুৰণি মালয় শব্দ api (জুই) ৰ এটা পুৰণি মালয় সংলগ্নতাৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ উপসৰ্গ, mər- যিটো আধুনিক মালয় আৰু ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষাৰ ber- উপসৰ্গৰ পূৰ্বপুৰুষ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেওঁৰ মতে আগ্নেয়গিৰিটোৰ নাম পশ্চিম সুমাত্ৰাৰ মাউণ্ট মাৰাপিৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা প্ৰযোজ্য। যদি mər- সঁচাকৈয়ে আধুনিক মালয় আৰু ইণ্ডোনেছিয়ান ber- ৰ পূৰ্বপুৰুষ হয়, তেন্তে সেইটোৱে আগ্নেয়গিৰিটোৰ নামটো মালয় আৰু ইণ্ডোনেছিয়ান শব্দ berapi (জুই উলিওৱা)ৰ সৈতে ৰূপগতভাৱে একে কৰি তুলিব যিটো শব্দ, পৰ্বত(gunung)ৰ সৈতে মিলি আধুনিক মালয় আৰু ইণ্ডোনেছিয়ান শব্দ "আগ্নেয়গিৰি" গুনুং বেৰাপি (gunung berapi) গঠন কৰিব।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আগ্নেয়গিৰি
শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল
বক্সা দুৰ্গ

**বক্সা দুৰ্গ** () ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ আলিপুৰদুৱাৰ জিলাৰ আলিপুৰদুৱাৰ মহকুমাৰ কালচিনি চিডি ব্লকত বক্সা টাইগাৰ ৰিজাৰ্ভত ৮৬৭ মিটাৰ (২,৮৪৪ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এক দুৰ্গ। ই নিকটতম চহৰ আলিপুৰদুৱাৰৰপৰা ই ৩০ কিলোমিটাৰ (১৯ মাইল) দূৰৈত অৱস্থিত। ভূটানৰ ৰজাই ভূটানৰ মাজেৰে তিব্বতক ভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰা ভূ-খণ্ড সুৰক্ষিত কৰিবলৈ এই দুৰ্গটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। চীনা গণৰাজ্যই তিব্বতক নিজৰ অধীনলৈ অনাৰ সময়ত হোৱা অশান্তিৰ সময়ত শ শ স্থানচ্যুত লোকে পৰিত্যক্ত দুৰ্গটোক আশ্ৰয়স্থল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। 
## ইতিহাস
দুৰ্গৰ ইতিহাস অনিশ্চিত। ইংৰাজে দুৰ্গটো দখল কৰাৰ আগতে ভূটান ৰজা আৰু পূৰ্বৰ কুচবিহাৰৰ ৰজাসকলৰ মাজৰ যোগসূত্ৰৰ স্থল আছিল। 
### ব্ৰিটিছ দখল
কুচ ৰজাৰ আমন্ত্ৰণত ব্ৰিটিছে হস্তক্ষেপ কৰি দুৰ্গটো দখল কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৮৬৫ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত চিনচুলা সন্ধিৰ অংশ হিচাপে ব্ৰিটিছৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। ইংৰাজে দুৰ্গটো বাঁহৰ কাঠৰ গঠনৰপৰা শিলৰ গঠনলৈ পুনঃ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পাছলৈ এই দুৰ্গটো ১৯৩০ চনত উচ্চ নিৰাপত্তাসম্পন্ন কাৰাগাৰ আৰু ডিটেনচন কেম্প হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়;  আন্দামানৰ চেলুলাৰ জেলৰ পাছত ই আছিল ভাৰতৰ আটাইতকৈ কুখ্যাত আৰু দুৰ্গম কাৰাগাৰ। অনুশীলন সমিতি আৰু যুগন্তৰ গোটৰ অন্তৰ্গত জাতীয়তাবাদী বিপ্লৱীসকল, যেনে কৃষ্ণপদ চক্ৰৱৰ্তীক ১৯৩০ চনত এই কাৰাগাৰত বন্দী কৰি থোৱা হৈছিল। কবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এই কাৰাগাৰত ৰখা বন্দীসকলৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবলৈ কবিতা ৰচনা কৰিছিল। ফৰৱাৰ্ড ব্লকৰ নেতা তথা পশ্চিম বংগৰ প্ৰাক্তন আইন মন্ত্ৰী অমৰ প্ৰসাদ চক্ৰৱৰ্তীকো ১৯৪৩ চনত বক্সা দুৰ্গত কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হৈছিল, লগতে নিৰদ চক্ৰৱৰ্তী, শিৱশংকৰ মিত্ৰ আৰু সতীশ পক্ৰাশীৰ দৰে কিছুমান কমিউনিষ্ট বিপ্লৱী আৰু বুদ্ধিজীৱীও আছিল। কবি সুভাষ মুখোপাধ্যায়ো ১৯৫০ চনত তাতেই বন্দী হৈ আছিল। তেওঁ তেওঁৰ এটি গল্প “মেঘৰ কাৰাগাৰ” (বাংলাত, মেঘেৰ গায়ে জেলখানা) নামৰ গল্প এটাত এই কাৰাগাৰৰ বিষয়ে জীয়া বৰ্ণনা দিছে। 
### তিব্বতী শৰণাৰ্থী সংকট
১৯৫৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত তিব্বতী বিদ্ৰোহ দমনৰ দায়িত্ব দিয়া চীনা সৈন্যই ড্ৰেপুং মঠৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণাত্মকভাৱে আক্ৰমণ কৰে; ১০,০০০ৰো অধিক সন্ন্যাসীৰ মাত্ৰ কেইশমান ভূটান হৈ ভাৰতলৈ পলায়ন কৰে। এই ড্ৰেপুং সন্ন্যাসীসকল, আৰু বিভিন্ন তিব্বতী গোটক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা অন্যান্য শৰণাৰ্থী সন্ন্যাসীসকলে প্ৰথমে হাবিৰে আৱৰা পূৰ্বৰ কাৰাগাৰ শিবিৰৰ চৌহদত বক্সা চোগাৰ নামেৰে জনাজাত এটা মঠত অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ আৰু শৰণাৰ্থী শিবিৰ স্থাপন কৰিছিল।

১৯৬৬ চনত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ক বক্সা শৰণাৰ্থী শিবিৰৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে অৱগত কৰা হয়, আৰু স্পষ্ট হৈ পৰিল যে তিব্বতী শৰণাৰ্থীসকলক অধিক নিৰাপদ স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰিব লাগিব। প্ৰথম অৱস্থাত অনিচ্ছুক হৈ পৰা দালাই লামাৰপৰা ভৱিষ্যতৰ কথা চিন্তা কৰিবলৈ আৰু পৰ্যাপ্ততাৰ বাবে চেষ্টা কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা এটা বাৰ্তা আৰু অন্যান্য তিব্বতী শৰণাৰ্থীৰ ওচৰত বসতি স্থাপন কৰাৰ বিকল্পই সন্ন্যাসীসকলক স্থানান্তৰিত হ’বলৈ পতিয়ন নিয়াইছিল। ১৯৭১ চনত সন্ন্যাসীসকলে বক্সা দুৰ্গ এৰি কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ বাইলাকুপে আৰু মুণ্ডগডত নতুন স্থানলৈ যায়।
## তথ্যসূত্ৰ
ৱাইল্ড ছ'ৱানচ

**ৱাইল্ড ছ'ৱানচ** (Wild Swans, বড়ো ভাষাত: গোৰাই ফাখৰী, অৰ্থ: বনৰীয়া হাঁহ) হ'ল ২০২৩ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভাৰতীয় বড়ো ভাষাৰ নাট্য চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা কৰিছে ৰজনী বসুমতাৰীয়ে আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজক হ'লজনী বিশ্বনাথ। চলচ্চিত্ৰখনৰ সকলো চৰিত্ৰই নাৰী চৰিত্ৰ। ইয়াত অভিনয় কৰিছে হেলিনা দৈমাৰী, সংগীতা ব্ৰহ্ম, মিথিংগা নাৰ্জাৰী, অঞ্জলি দৈমাৰী আদিয়ে। ২০২৩ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত ভেংকুৱাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ২০২৩-ত এই ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হয়।

চলচ্চিত্ৰখন ২৯তম কলকাতা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ভাৰতীয় ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ শাখাত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু ২০২৪ চনৰ ২১তম ইণ্ডিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ষ্টুটগাৰ্টত ডাইৰেক্টৰ'ছ ভিছন এৱাৰ্ড লাভ কৰে।

## পটভূমি
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বড়োলেণ্ডৰ পাদদেশত পৰিৱেশিত এই কাহিনীটোৱে ৰাজ্য আৰু বিচ্ছিন্নতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত দশক দশক ধৰি চলি থকা সশস্ত্ৰ সংঘাতৰপৰা উদ্ধাৰ হোৱা পিতৃতান্ত্ৰিক সমাজৰ মহিলাসকলৰ জীৱনৰ সন্ধান কৰে। তেওঁলোকৰ দমন আৰু প্ৰতিশোধৰ অভিজ্ঞতাবোৰ আন্তঃসংলগ্ন। 

মহানগৰীৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ ছাত্ৰী প্ৰীতি ক্ষেত্ৰৰ কামৰ বাবে গাঁৱলৈ আহে। সামৰিককৰণ আৰু পিতৃতন্ত্ৰই এই মহিলাসকলৰ দৈনন্দিন জীৱনত যি প্ৰভাৱ পেলায়, সেই প্ৰভাৱ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত তেওঁৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ ৰোমাণ্টিক ধাৰণাবোৰ মোহাৰি পেলোৱা হয়। 

মাইনাও আৰু গাওদাঙে কিশোৰ সন্তানক অকলশৰীয়া মাতৃ হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল কৰে। নিৰাপত্তাৰক্ষীয়ে হত্যা কৰে মাইনাওৰ স্বামী বিদ্ৰোহীক। গাওদাঙৰ স্বামী দেশৰ সীমান্তত পোষ্ট কৰা ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ জোৱান। এসময়ৰ অবিচ্ছেদ্য বন্ধু, এতিয়া তেওঁলোকে স্বামীয়ে এৰি থৈ যোৱা তিক্ত উত্তৰাধিকাৰৰ সৈতে যুঁজিছে। আদবয়সীয়া মালোথিক এৰাতি অস্ত্ৰধাৰী টহলদাৰে দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কৰে। স্বামীয়ে তাইক "অশুচি" বুলি লেবেল লগোৱাটো পৰিত্যাগ কৰে কিন্তু পৰিৱৰ্তনৰ বতাহ বলিবলৈ আৰম্ভ কৰে। 

## অভিনয়ত

## নিৰ্মাণ
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বড়োলেণ্ডৰ পাদদেশত নিৰ্মিত এই ছবিখন৷ ছবিখনৰ সকলো চৰিত্ৰই নাৰীৰ আছিল আৰু বেছিভাগ ক্ৰু মেম্বাৰ মহিলা। ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ গুৱাহাটী আৰু ওদালগুৰিত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহত এই পোষ্ট প্ৰডাকচন সম্পূৰ্ণ হয়।জনি বিশ্বনাথৰ প্ৰযোজনাত নিৰ্মিত ছবিখনৰ  সহ-প্ৰযোজক আছিল ৰজনী বসুমতাৰী৷

এইখন ৰজনী বসুমতাৰীৰ তৃতীয়খন পৰিচালক ছবি। ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলত প্ৰচলিত সশস্ত্ৰ সংঘাতৰ পৰিবেশত পিতৃতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে গাঁৱৰ মহিলাসকলে গোট খোৱাৰ বিষয়ে আন্তঃবোৱা কাহিনী কয় ছবিখনে।চিনেমাখনে এই বিষয়ত সংলাপ আগবঢ়াই নিয়াৰ আশা কৰিছে। বসুমতাৰীৰ নিজৰ লালন-পালনৰ অংশ গল্পৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত এই ছবিখন।

## মুক্তি

২০২৩ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত ভেনকুভাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হয়।  এই মহোৎসৱৰ একমাত্ৰ ভাৰতীয় বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি আছিল।

২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত ২৯ সংখ্যক কলকাতা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ভাৰতীয় প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল। ২০২৪ চনৰ প্ৰথম উত্তৰ-পূব ভাৰত চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতো প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।

## বঁটা
২৯ সংখ্যক কলকাতা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ভাৰতীয় ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ শাখাৰ অন্তৰ্গত ছবিখনে শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা লাভ কৰে। ষষ্ঠ শৈলধৰ বৰুৱা বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ সন্মান লাভ কৰে। ষষ্ঠ শৈলধৰ বৰুৱা বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ কলা পৰিচালকৰ সন্মান লাভ কৰে। নেপাল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ আখ্যানমূলক বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰ গৌতম বুদ্ধ বঁটা লাভ কৰে৷ ২১ সংখ্যক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ষ্টুটগাৰ্টত ই Director's Vision Award লাভ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বড়ো চলচ্চিত্ৰ