অসমীয়া ব্যাকৰণৰ বিভক্তি

**অসমীয়া ব্যাকৰণৰ বিভক্তি** (ইংৰাজী: Case system in Assamese grammar) হৈছে অসমীয়া ভাষাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত বৈশিষ্ট্য৷ বিভক্তিয়ে নাম পদৰ লগত সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে আৰু বাক্যত নামপদৰ কাৰক নিৰ্ধাৰণ কৰে৷

## সংজ্ঞা
বিভক্তি হৈছে নামপদৰ (বিশেষ্য, সৰ্বনাম, বিশেষণ) পিছত যোগ হোৱা প্ৰত্যয় বা অনুসৰ্গ যিয়ে বাক্যত সেই পদৰ কাৰক নিৰ্ধাৰণ কৰে৷ অসমীয়া ভাষাত বিভক্তিৰ দ্বাৰা নামপদৰ লিংগ, বচন আৰু কাৰক প্ৰকাশ পায়৷

## অসমীয়া ভাষাত বিভক্তিৰ প্ৰকাৰ

অসমীয়া ব্যাকৰণত প্ৰধানত **৭টি** বিভক্তি আছে:

### ১. প্ৰথমা বিভক্তি (কৰ্তৃকাৰক)
- **চিহ্ন:** ∅ (শূন্য বিভক্তি)
- **ব্যৱহাৰ:** কৰ্তৃকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# ল'ৰা**টো** আহিছে
# ছোৱালী**জনী** গৈছে

### ২. দ্বিতীয়া বিভক্তি (কৰ্মকাৰক)
- **চিহ্ন:** -ক, -লৈ
- **ব্যৱহাৰ:** কৰ্মকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# পিতাকে পুত্ৰ**ক** মাতিলে
# মই তেওঁ**লৈ** চাইছোঁ

### ৩. তৃতীয়া বিভক্তি (কৰণকাৰক)
- **চিহ্ন:** -ৰে, -এৰে, -দি
- **ব্যৱহাৰ:** কৰণকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# কলম**ৰে** লিখা
# হাত**ৰে** কৰা

### ৪. চতুৰ্থী বিভক্তি (সম্প্ৰদানকাৰক)
- **চিহ্ন:** -লৈ, -ত
- **ব্যৱহাৰ:** সম্প্ৰদানকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# দুখীয়া**লৈ** দান দিয়া
# অপাত্ৰ**ত** দান নিদিবা

### ৫. পঞ্চমী বিভক্তি (অপাদানকাৰক)
- **চিহ্ন:** -ৰ পৰা, -ৰ পৰা
- **ব্যৱহাৰ:** অপাদানকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# গছ**ৰ পৰা** পাত সৰে
# ঘৰ**ৰ পৰা** ওলোৱা

### ৬. ষষ্ঠী বিভক্তি (সম্বন্ধকাৰক)
- **চিহ্ন:** -ৰ, -ত
- **ব্যৱহাৰ:** সম্বন্ধকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# ৰাম**ৰ** ঘৰ
# মোহন**ৰ** কিতাপ

### ৭. সপ্তমী বিভক্তি (অধিকৰণকাৰক)
- **চিহ্ন:** -ত, -ৰ ওপৰত
- **ব্যৱহাৰ:** অধিকৰণকাৰক প্ৰকাশ কৰিবলৈ
 উদাহৰণ:
# টেবুল**ত** কিতাপ
# গছ**ত** চৰাই

## বিভক্তিৰ বৈশিষ্ট্য

### লিংগ অনুসৰি পৰিৱৰ্তন
অসমীয়া ভাষাত বিভক্তি লিংগ অনুসৰি পৰিৱৰ্তন হয়:
* **পুংলিংগ:** ল'ৰা**টো**, ল'ৰা**ক**
* **স্ত্ৰীলিংগ:** ছোৱালী**জনী**, ছোৱালী**ক**

### বচন অনুসৰি পৰিৱৰ্তন
একবচন আৰু বহুবচনত বিভক্তিৰ পৰিৱৰ্তন হয়:
* **একবচন:** ল'ৰা**টো**
* **বহুবচন:** ল'ৰা**কেইটা**, ল'ৰা**বোৰ**

### সন্মান অনুসৰি পৰিৱৰ্তন
অসমীয়া ভাষাত সন্মান প্ৰদৰ্শনৰ বাবে বিভক্তিৰ পৰিৱৰ্তন হয়:
* **সাধাৰণ:** তেওঁ**ক**
* **সন্মানীয়:** তেওঁ**লোক**ক, আপোনা**ক**

## ঐতিহাসিক পটভূমি
অসমীয়া ভাষাৰ বিভক্তি ব্যৱস্থা **প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা**ৰ পৰা বিকশিত হৈছে৷  সংস্কৃত ভাষাত থকা ৮টি বিভক্তিৰ পৰা অসমীয়া ভাষাত ৭টি বিভক্তি গঠিত হৈছে৷ **সংবোধন বিভক্তি** (অষ্টমী) অসমীয়া ভাষাত পৃথক নহয়৷

## আধুনিক অসমীয়া ভাষাত বিভক্তি

আধুনিক অসমীয়া ভাষাত বিভক্তি ব্যৱস্থা অধিক সৰলীকৃত হৈছে৷ **অনুসৰ্গ** (Postposition) ব্যৱহাৰ কৰি বিভক্তিৰ কাম কৰা হয়৷  উদাহৰণস্বৰূপে:
* পৰা → -**ৰ পৰা**
* মাজে → -**ৰ মাজে**
* ওচৰে → -**ৰ ওচৰে**

## বিভক্তিৰ নিয়মাৱলী
### স্বৰান্ত শব্দত বিভক্তি
 উদাহৰণ: ঘৰ + ত = ঘৰ**ত**
* **নিয়ম:** সাধাৰণতে প্ৰত্যক্ষভাৱে যোগ হয়

### ব্যঞ্জনান্ত শব্দত বিভক্তি
 উদাহৰণ: পুত্ৰ + ক = পুত্ৰ**ক**
* **নিয়ম:** মধ্যবৰ্তী স্বৰ যোগ হ'ব পাৰে

### সন্ধিৰ নিয়ম
বিভক্তি যোগ হোৱাৰ সময়ত **সন্ধিৰ নিয়ম** প্ৰয়োগ হয়:
* গছ + ত = গছ**ত**
* নদী + ত = নদী**ত**

## শিক্ষামূলক গুৰুত্ব
অসমীয়া ভাষা শিক্ষাত বিভক্তি অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ **প্ৰাথমিক শিক্ষা**ৰ পৰা উচ্চ শিক্ষালৈকে বিভক্তিৰ সঠিক ব্যৱহাৰ শিকোৱা হয়৷ ব্যাকৰণ শিক্ষাত বিভক্তি এক মৌলিক বিষয়৷

## তুলনামূলক অধ্যয়ন
অসমীয়া ভাষাৰ বিভক্তি ব্যৱস্থা **বাংলা ভাষা**ৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ কিন্তু কিছু পাৰ্থক্য আছে:
* অসমীয়াত সন্মান বিভক্তি অধিক বিকশিত
* বিভক্তি চিহ্নত সূক্ষ্ম পাৰ্থক্য
* স্থানীয় উপভাষাৰ প্ৰভাৱ

## আধুনিক গৱেষণা
সাম্প্ৰতিক ভাষাবিজ্ঞানৰ গৱেষণাত অসমীয়া বিভক্তিৰ **টাইপ'লজিকেল** অধ্যয়ন হৈছে৷ **কৰ্পাছ ভাষাবিজ্ঞান**ৰ দ্বাৰা বিভক্তিৰ ব্যৱহাৰিক দিশ অধ্যয়ন কৰা হৈছে৷

## আৰু পঢ়ক
* অসমীয়া ব্যাকৰণ
* অসমীয়া ভাষা
* কাৰক (ব্যাকৰণ)
* অসমীয়া ভাষাৰ ইতিহাস

## তথ্যসূত্ৰ


শ্ৰেণী:অসমীয়া ব্যাকৰণ
শ্ৰেণী:ভাষাবিজ্ঞান