ইব'লা মহামাৰী

ইব’লা ভাইৰাছ ৰোগ (, EVD বা ইব’লা) অতি সংক্ৰামক আৰু মাৰাত্মক ৰোগ। ১৯৭৬ চনত ইব’লা প্ৰথমবাৰৰ বাবে একেলগে ২টাকৈ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হৈছিল, এটা বৰ্তমান দক্ষিণ চুডানৰ ঞ্জাৰাত আৰু আনটো কংগো গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ ইয়াম্বুকুত। পিছৰটো ইব'লা নদীৰ ওচৰৰ এখন গাঁৱত সংঘটিত হৈছিল, য’ৰ পৰাই এই ৰোগৰ নাম লোৱা হৈছে। ইব’লা ভাইৰাছ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত ৬টা প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে: জাইৰে, বুণ্ডিবুগ্য’, চুডান, টাই ফৰেষ্ট, ৰেষ্টন আৰু বম্বালী।

অৰ্থ'ইব'লা ভাইৰাছ জাইৰেন্স বা জাইৰে ইব'লা ভাইৰাছ, ইব'লা ভাইৰাছ (/iˈboʊlə, ɪ-/; EBOV) নামেৰে জনাজাত, ইব'লা ভাইৰাছৰ ছটা প্ৰজাতিৰ ভিতৰত অন্যতম। ইব'লা ভাইৰাছকে ধৰি ছটা ইব’লা ভাইৰাছৰ ভিতৰত চাৰিটা ভাইৰাছে মানুহ আৰু অন্যান্য স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ তীব্ৰ আৰু প্ৰায়ে মাৰাত্মক ৰক্তক্ষৰণজনিত জ্বৰৰ সৃষ্টি কৰে, যাক ইব’লা ভাইৰাছ ৰোগ (EVD) বুলি জনা যায়। ২০১৩–২০১৬ চনত ইব'লা মহামাৰীৰ ফলত অসংখ্য় মানুহৰ  মৃত্যু  হৈছিল ।  পশ্চিম আফ্ৰিকাত কমেও ২৮,৬৪৬ জন সন্দেহযুক্ত ৰোগীৰ আৰু ১১,৩২৩ জনৰ মৃত্যু হয়।

ইব'লা ভাইৰাছ আৰু ইয়াৰ প্ৰজাতি দুয়োটাৰে নাম প্ৰথমে প্ৰথম বৰ্ণনা কৰা দেশ জাইৰে (বৰ্তমান কংগো গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্য)ৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল আৰু প্ৰথমতে ইয়াক ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কীয় মাৰ্বাৰ্গ ভাইৰাছৰ নতুন "ষ্ট্ৰেইন" বুলি সন্দেহ কৰা হৈছিল . বিভ্ৰান্তিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ২০১০ চনত এই ভাইৰাছক "ইবোলা ভাইৰাছ" নামেৰে নামাকৰণ কৰা হয়। ইব’লা ভাইৰাছ হৈছে জাইৰে ইব’লা ভাইৰাছ প্ৰজাতিৰ একক সদস্য, যিটো ইব’লা ভাইৰাছ প্ৰজাতি, পৰিয়াল ফিলোভিৰিডে, অৰ্ডাৰ Mononegavirales ত নিযুক্ত কৰা হৈছে। এই প্ৰজাতিৰ সদস্যসকলক জাইৰে ইব'লা ভাইৰাছ বুলি কোৱা হয়। ইব'লা ভাইৰাছৰ প্ৰাকৃতিক জলাশয়টো বাদুলি, বিশেষকৈ ফলৰ বাদুলি বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, আৰু ই প্ৰধানকৈ মানুহৰ মাজত আৰু প্ৰাণীৰ পৰা মানুহলৈ শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ জৰিয়তে সংক্ৰমিত হয়।

## সংক্ৰমণ

টেৰ'পদিদায়ে(Pteropodidae) পৰিয়ালৰ ফলৰ বাদুলি প্ৰাকৃতিক ইব’লা ভাইৰাছৰ কাৰণ বুলি ভবা হয়। পুকে ধৰা, পচি যোৱা ফলৰ বা বৰ্ষাৰণ্যত পোৱা ফলৰ বাদুলি, চিম্পাঞ্জী, গৰিলা, বান্দৰ, বনৰ এন্টিলোপ বা পৰ্কোপাইন আদি  প্ৰাণীৰ সংক্ৰমিত তেজ, নিঃসৰণ, অংগ বা শৰীৰৰ অন্যান্য তৰল পদাৰ্থৰ ঘনিষ্ঠ সংস্পৰ্শৰ জৰিয়তে মানুহলৈ ইব’লা প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত ইব’লা মানুহৰ পৰা মানুহলৈ সংক্ৰমণৰ জৰিয়তে বা প্ৰত্যক্ষ সংস্পৰ্শৰ জৰিয়তে (কটা ছালৰ জৰিয়তে) বিয়পে।
ইব’লা ৰোগত আক্ৰান্ত বা মৃত্যু হোৱা ব্যক্তিৰ তেজ বা শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থ; যেনে তেজ, মল, বমিৰ  দ্বাৰা দূষিত হোৱা বস্তুৰ পৰা সংক্ৰমণ হয় ।
সন্দেহযুক্ত বা নিশ্চিত ইব’লাৰ ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰাৰ সময়ত স্বাস্থ্যসেৱা কৰ্মীসকল সঘনাই সংক্ৰমিত হৈছে। সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণৰ সাৱধানতা কঠোৰভাৱে পালন নকৰাৰ সময়ত ৰোগীৰ ঘনিষ্ঠ সংস্পৰ্শৰ জৰিয়তে এনে হয়।

মানুহে ইব’লাত আক্ৰান্ত হোৱাৰ কাৰণ:

* সংক্ৰামিত জীৱ-জন্তু ৰন্ধা বা খোৱাৰ পৰা।
* আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থ যেনে মুখৰ লালি, প্ৰস্ৰাৱ, মল বা বীৰ্যৰ পৰা ।
* যিবোৰ বস্তুত আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থ থাকে যেনে কাপোৰ বা চাদৰ।
* ইব’লা ছালৰ কাটি যোৱা অংশৰ জৰিয়তে বা চকু, নাক বা মুখ স্পৰ্শ কৰিলে শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰে।

প্ৰাথমিক লক্ষণসমূহ হ’ল জ্বৰ, ভাগৰুৱা আৰু মূৰৰ বিষ। কিছুমান প্ৰকাৰৰ ইব’লা ভেকচিনৰ দ্বাৰা প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি আৰু ঔষধেৰে চিকিৎসা কৰিব পাৰি।

১৯৯৫ চনৰ কিকৱিট ইব’লাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হৈছিল। আটাইতকৈ ভালদৰে অধ্যয়ন কৰা সংক্ৰামক মহামাৰীৰ ভিতৰত ইব’লা ভাইৰাছৰ চিকিৎসা অন্যতম আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে চিকিৎসালয়ৰ পৰিৱেশত কৰাৰ বাবে অন্যতম । এই প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ পৰা লাভ কৰা শিক্ষা আজিও প্ৰযোজ্য।

ইব’লা সংক্ৰমণৰ ৰিপ’ৰ্ট হোৱা দেশ আৰু সংক্ৰমণৰ তাৰিখ

*ইংলেণ্ড (ভাইৰাছ অধ্যয়ন কৰা লেব টেকনিচিয়ান) — ১৯৭৬
*গেবন—১৯৯৪, ১৯৯৬, ১৯৯৭, ২০০২–২০০৩, ২০০৫
*ইটালী—১৯৯২
*আইভৰি কোষ্ট—১৯৯৪
*ফিলিপাইনছ—১৯৯২
*দক্ষিণ আফ্ৰিকা—১৯৯৬
*চুডান—১৯৭৬, ১৯৭৯, ২০০৪
*উগাণ্ডা—২০০০–২০০১, ২০০৭
*আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ—১৯৮৯, ১৯৯৬ (ভাৰ্জিনিয়াৰ ৰেষ্টনৰ নামেৰে ইবোলা ৰেষ্টনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে)
*জাইৰে/কংগো—১৯৭৬, ১৯৯৫, ২০০২–২০০৩

## গাঁথনি

ইবিঅ'ভিয়ে (EBOV) ভাইৰিয়ানত ঋণাত্মক-অনুভূতিৰ আৰএনএ(RNA genome) জিনম কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে যিবোৰ নলাকাৰ/নলীকা আকৃতিৰ, আৰু ইয়াত ভাইৰাছৰ আৱৰণ, মেট্ৰিক্স আৰু নিউক্লিঅ'কেপচিড উপাদান থাকে। সামগ্ৰিক চিলিণ্ডাৰবোৰৰ ব্যাস সাধাৰণতে প্ৰায় ৮০ এন এম হয়, আৰু ইয়াৰ লিপিড দ্বিস্তৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৭–১০ এন এম দীঘল স্পাইক হিচাপে প্ৰক্ষেপিত ভাইৰাছৰ দ্বাৰা সংকেতযুক্ত গ্লাইকোপ্ৰটিন (GP) থাকে। চিলিণ্ডাৰবোৰৰ দৈৰ্ঘ্য পৰিৱৰ্তনশীল, সাধাৰণতে ৮০০ এন এম, কিন্তু কেতিয়াবা ১০০০ এন এম পৰ্যন্ত দীঘল। ভাইৰিয়ানৰ বাহিৰৰ ভাইৰাছৰ আৱৰণটো গৃহস্থ কোষৰ আৱৰণৰ ডমেইনৰ পৰা ফুলি উলিওৱা হয়, য’ত জিপি স্পাইকবোৰ ইহঁতৰ জৈৱসংশ্লেষণৰ সময়ত সুমুৱাই দিয়া হৈছে। ব্যক্তিগত জিপি অণুবোৰ প্ৰায় ১০ এন এম ব্যৱধানত দেখা দিয়ে। ভাইৰাছৰ প্ৰটিন VP40 আৰু VP24 খাম আৰু নিউক্লিঅ'কেপচিডৰ মাজত (তলত চাওক), মেট্ৰিক্স স্থানত অৱস্থিত। ভাইৰিয়ান গঠনৰ কেন্দ্ৰত নিউক্লিঅ'কেপচিড থাকে, যিটো 3′-পলিয়াডেনাইলেচন বা 5′-কেপিং নোহোৱাকৈ 18–19 kb ৰৈখিক, ঋণাত্মক-অভাৱৰ আৰ এন এৰ সৈতে সংযুক্ত ভাইৰাছৰ প্ৰটিনৰ শৃংখলাৰে গঠিত ; আৰ এন এ হেলিকেলি ঘাঁ হয় আৰু এন পি, ভি পি ৩৫, ভি পি ৩০ আৰু এল প্ৰটিনৰ সৈতে জটিল হয়; এই হেলিক্সৰ ব্যাস ৮০ এন এম।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰোগ