open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ঋতুপৰ্ণা সেনগুপ্ত

**ঋতুপৰ্ণা সেনগুপ্ত** (; জন্ম ৭ নবেম্বৰ, ১৯৭০) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ বঙালী আৰু হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁ ১৯৯০ৰ দশকত বক্স অফিচৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিছিল। তেওঁ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, দুটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু চাৰিটা ‘বেংগল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্ট্‌ছ এছ’চিয়েশ্যন বঁটা’ (BFJA) আৰু চাৰিটা ‘আনন্দলোক বঁটা’ লাভ কৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ঋতুপৰ্ণাৰ সৰুৰে পৰা শিল্পকলা, যেনে― চিত্ৰাংকণ, গীত-নৃত্য, হস্তকলা আদিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আছিল। তেওঁ কাৰ্মেল হাইস্কুলত পঢ়া-শুনা কৰে। তাৰপিছত লেডী ব্ৰেবোৰ্ণ কলেজৰ পৰা ইতিহাসত স্নাতক উপাধি লয়। আধুনিত ইতিহাস বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ শ্ৰেণীত কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়ত নাম লগায় যদিও অভিনয়ত মনোযোগ দিয়াত পঢ়া আধৰুৱা হৈ ৰয়।

## কৰ্মজীৱন
অভিনেতা কুশল চক্ৰৱৰ্তীৰ ভনীয়েক অনিন্দিতা আছিল ঋতুপৰ্ণা সেনগুপ্তৰ সহপাঠী। তাৰ সুবাদতে তেওঁ বঙালী টেলিভিচন ধাৰাবাহিক ‘শ্বেত কপোত’ত (১৯৮৯) কুশল চক্ৰৱৰ্তীৰ বিপৰীতে অভিনয়ৰ সুযোগ পায়। কলকাতাৰ সৰু পৰ্দাত তেতিয়া লাৱণী সৰকাৰ আৰু ইন্দ্ৰানী হালদাৰৰ দপদপনি। সেইবাবেই কিছু ধাৰাবাহিকত অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ আহিলেও জনপ্ৰিয়তা আধৰুৱা হৈয়ে থাকি যায়।

১৯৯০ চনত শিশিৰ মজুমদাৰৰ ‘শেষ চিঠি’ ছবিত কুশল চক্ৰৱৰ্তীৰ বিপৰীতে অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ আহে। এই ছবিত অভিনয় কৰি থকা সময়তে প্ৰভাত ৰায়ৰ ‘শ্বেত পাথৰেৰ থালা’ত অভিনয় কৰাৰ আমন্ত্ৰণ আহে। তেওঁ তেতিয়া স্নাতকোত্তৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী। ‘শ্বেত পাথৰেৰ থালা’ৰ বিপুল সাফল্যৰ পিছত তেওঁ আৰু পিছলৈ উভতি চাবলগীয়া হোৱা নাই। ১৯৮৪ চনত তেওঁ প্ৰসেনজিৎ চট্টোপাধ্যায়ৰ বিপৰীতে ‘নাগপঞ্চমী’ত আৰু চিৰঞ্জিত চক্ৰৱৰ্তীৰ বিপৰীতে ‘লাল পান বিবি’ত অভিনয় কৰে। কুশল চক্ৰৱৰ্তীৰ সৈতে অভিনয় কৰা ‘শেষ চিঠি’ নামৰ ছবিখনো সেই বছৰো মুক্তি পায়। ‘সুজন সখী’, ‘নাগপঞ্চমী’, ‘মনেৰ মানুষ’, ‘সংসাৰ সংগ্ৰাম’ আদি ছবিয়ে প্ৰভুত জনপ্ৰিয়তা পায়। মুম্বাইত তেওঁ হেমা মালিনীৰ সৈতে ‘মোহিনী’ নামে টেলিফিল্ম এখনতো অভিনয় কৰে। ইয়াৰোপৰি ‘তিচৰা কৌন’ (১৯৯৪) নামৰ এখন হিন্দী ছবি এখনতো নায়িকাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে।

ঋতুপৰ্ণ ঘোষৰ ‘দহন’ (১৯৯৭), ‘উৎসৱ’ (২০০০), অপৰ্ণা সেনৰ ‘পাৰমিতাৰ একদিন’ (২০০০) আৰু বুদ্ধদেৱ দাশগুপ্তৰ ‘মন্দ মেয়েৰ উপাখ্যান’ত কৰা তেওঁৰ কামে বিদ্বৎ মহলৰ প্ৰশংসা বুটলিবলৈ সক্ষম হয়। ‘দহন’ ছবিত ধৰ্ষণৰ চিকাৰ এক নৱবিবাহিতা মহিলা ৰোমিতাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।

বাংলাদেশৰ ছবিত অভিনয় কৰি সেই দেশতো তেওঁ সমানে জনপ্ৰিয়তা আৰু খ্যাতি লাভ কৰিছে। কিন্তু ‘সাগৰিকা’ ছবিৰ বাবে তেওঁ ব্যপক সমালোচনাৰ সন্মুখীন হয়। তেওঁ ওড়িছী আৰু মণিপুৰী নৃত্য উভয়তে পাৰ্গত। তেওঁৰ ভাৱনা আজ ও কাল নামেৰে এটা নাচৰ দলো আছে। এই দলটোৱে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ ‘চিত্ৰাঙ্গদা’, ‘চণ্ডালিকা’, ‘শ্যামা’, ‘মায়াৰ খেলা’ আদি নৃত্য-নাটিকা আৰু অন্যান্য আধুনিক নৃত্যানুষ্ঠান পৰিবেশন কৰি খ্যাতি লাভ কৰিছে। তেওঁৰ ‘প্ৰিজম এণ্টাৰটেইনমেণ্ট’ নামৰ এটা প্ৰযোজনা সংস্থাও আছে।

আনন্দলোক আৰু বাংলাদেশৰ হৃদয় পত্ৰিকাৰ তেওঁ নিয়মিত স্তম্ভলেখক। ২০১৬ চনত প্ৰাক্তন নামৰ ছবিখনত পুনৰায় তেওঁক প্ৰসেনজিতৰ সৈতে জুটি বন্ধা দেখা যায়।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
মহাসুন্দৰী দেৱী

**মহাসুন্দৰী দেৱী** (, ১৫ এপ্ৰিল ১৯২২ - ৪ জুলাই ২০১৩) এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী। তেওঁ বিহাৰৰ মিথিলা অঞ্চলত প্ৰচলিত লোক চিত্ৰকলা মধুবানী চিত্ৰশিল্পৰ লগত জড়িত। ই এটি ঐতিহ্যমণ্ডিত মৌলিক শিল্প। এই চিত্ৰকলা হাতৰ আঙুলি, কাঠি, ব্ৰাচ, নিব-কলম, জুইশলা কাঠি আদি ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক ভাবে তৈয়াৰী ৰং আৰু ৰঞ্জক এই ছবিসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দৃষ্টিনন্দন জ্যামিতিক শৈলীয়েই হৈছে ছবিসমূহৰ মূল বৈশিষ্ট্য। বৰ্তমান ইয়াক হস্তনিৰ্মিত কাগজ আৰু কেনভাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছে। ১৯৯৫ চনত মধ্য প্ৰদেশ চৰকাৰে তেওঁক তুলসী সন্মান প্ৰদান কৰে। ২০১১ চনত তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী লাভ কৰে।

## জীৱনী
১৯২২ চনৰ ১৫ এপিল তাৰিখে বিহাৰৰ মধুবনীত মহাসুন্দৰী দেৱীৰ জন্ম হৈছিল।
তেওঁ সৰুতে আখৰ চিনা সময়ৰ পৰা তেওঁৰ মাহীয়েকৰ পৰা মিথিলা চিত্ৰকলা শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ১৮ বছৰ বয়সত এজন বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক কৃষ্ণ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়।

১৯৬১ চনত দেৱীয়ে সেই সময়ত প্ৰচলিত ওৰণি লোৱা প্ৰথা এৰিছিল আৰু এগৰাকী শিল্পী হিচাপে সমাজত নিজৰ স্থান সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁ মিথিলা হস্তশিল্প কলাকাৰ ঔদ্যোগকি সহযোগিতা সমিতি নামৰ এটা সমবায় সমিতি স্থাপন কৰিছিল। এই সমিতিয়ে হস্তশিল্প আৰু শিল্পীসকলৰ বিকাশ আৰু বিকাশত সহায় কৰিছিল। মিথিলা চিত্ৰকলাৰ উপৰিও তেওঁ ক্লে বা বোকা মাটি, কাগজৰ কলাকৃতি, সুজনী আৰু ছিক্কিত তেওঁৰ দক্ষতাৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ মতে, দেৱীয়ে ২০১১ চনত তেওঁৰ অন্তিম চিত্ৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০১৩ চনৰ ৪ জুলাই তাৰিখে বিহাৰৰ ৰাণ্টিৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স ৯২ বছৰ আছিল। পৰৱৰ্তী দিনা তেওঁক সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টি ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল।

## বঁটা আৰু সন্মান
তেওঁ ১৯৭৬ চনত ভাৰতীয় নৃত্য কলাৰ পৰা মৈথেলী ছোৱালীৰ সংগ্ৰাম চিত্ৰত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰথম সম্বৰ্ধনা লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৮২ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নীলম সঞ্জীৱ ৰেড্ডীৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। দেৱীক চিত্ৰকলাৰ এক "জীৱন্ত কিংবদন্তি" বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৯৯৫ চনত মধ্য প্ৰদেশ চৰকাৰে তেওঁক তুলসী সন্মান আৰু ২০০৭ চনত শিল্প গুৰু বঁটা প্ৰদান কৰে। তেওঁ ২০১১ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা কলা শিতানত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
মহাসুন্দৰী দেৱী বিহাৰৰ মধুবনীত অৱস্থিত ৰাণ্টি গাঁৱৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁৰ বোৱাৰী বিভা দাসো এগৰাকী মধুবানী চিত্ৰশিল্পী। তেওঁৰ দুগৰাকী কন্যা আৰু তিনিজন পুত্ৰ আছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
নৱনীতা দেৱ সেন

**নৱনীতা দেৱ সেন** (; ১৩ জানুৱাৰী ১৯৩৮ – ৭ নবেম্বৰ ২০১৯) এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আৰু লেখক আছিল। কলা আৰু তুলনামূলক সাহিত্য অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত অধিক অধ্যয়নৰ বাবে তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁ বহু কেইখন বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰাৰ লগতে বহু কেইটা সাহিত্য বিষয়ক সংস্থাৰ বিভিন্ন বিষয়-বাবত থাকে। তেওঁ উপন্যাস, শিশু সাহিত্য, নাটক, চুটিগল্প আদি বিভিন্ন বিষয়ত ৮০খনৰো অধিক গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
নৱনীতা দেৱ সেন দক্ষিণ কলকাতাৰ হিন্দুস্তান পাৰ্কত তেওঁৰ জন্মগ্ৰহণ কৰে। দেউতাক নৰেন্দ্ৰ দেৱ আৰু মাক ৰাধাৰাণী দেৱী বিশিষ্ট কবি দম্পতী। শৈশৱৰে পৰা এক বিশিষ্ট সাংস্কৃতিক পৰিবেশত তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। বঙালী আৰু ইংৰাজীৰ বাদেও তেওঁ হিন্দী, অসমীয়া, ওড়িয়া, ফৰাচী, জাৰ্মান, সংস্কৃত আৰু হিব্ৰু ভাষা পঢ়িব পাৰিছিল। গোখলে মেমোৰিয়েল গাৰ্লছ্ স্কুল, লেডী ব্ৰেবোৰ্ণ কলেজ, প্ৰেচিডেঞ্চি কলেজ, যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়, হাভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, ইণ্ডিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয় (ব্লুমিংটন) আৰু কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ পঢ়া-শুনা আৰু গৱেষণা কৰিছিল। ১৯৭৫ চনৰ পৰা ২০০২ চনলৈ তেওঁ যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তুলনামূলক সাহিত্যৰ অধ্যাপক আৰু বেছ কিছুদিন বিভাগীয় প্ৰধান আছিল। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইউৰোপৰ কোনো কোনো বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ ভিজিটিং অধ্যাপক হিচাপেও কাম কৰিছিল। যাদৱপুৰত তেওঁকবি বুদ্ধদেৱ বসু আৰু সুধীন্দ্ৰনাথ দত্তৰ স্নেহধন্য ছাত্ৰী আছিল।

১৯৫৯ চনত তেওঁৰ প্ৰথম কাব্যগ্ৰন্থ প্ৰথম প্ৰত্যয় আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম উপন্যাস আমি অনুপম প্ৰকাশিত হয়। কবিত, প্ৰবন্ধ, ৰম্যৰচনা, ভ্ৰমণ কাহিনী, উপন্যাস আদিকে ধৰি তেওংৰ প্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰ সংখ্যা ৮০খন।

১৯৬০ চনত অৰ্থনীতিবিদ অমৰ্ত্য সেনৰ সৈতে বিয়া হয়। ১৯৭৬ চনত বিবাহ-বিচ্ছেদৰ পিছত তেওঁ কলকাতালৈ উভতি আহে। তেওঁলোকৰ দুজনী কন্যা সন্তান আছে। ডাঙৰ জীয়ৰী অন্তৰা এগৰাকী সাংবাদিক আৰু সৰু জীয়ৰী নন্দনা এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু সমাজকৰ্মী।

২০১৯ চনৰ ৭ নবেম্বৰত কলকাতাত কৰ্কট ৰোগত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

## বঁটা আৰু সন্মান
১৯৯৯ চনত তেওঁ আত্মজীৱনীমূলক ৰম্যৰচনা ‘নটী নৱনীতা’ গ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমিৰ প্ৰসাদ পুৰস্কাৰ (১৯৯৯) লাভ কৰে। ইয়াৰোপৰি তেওঁ বহুকেইটা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে; যাৰ ভিতৰত আছে- গৌৰী দেৱী সোঁৱৰণী বঁটা, মহাদেৱী বৰ্মা বঁটা(১৯৯২), ৰকফেলাৰ ফাউণ্ডেচনৰ চেলি বঁটা, বিহাৰৰ ভাগলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শৰৎ বঁটা, ৰবীন্দ্ৰ বঁটা, কবীৰ সন্মান, সংস্কৃতি বঁটা, কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (২০০৪), মিষ্টিক কলিঙ্গ লিটাৰেৰী এৱাৰ্ড (২০১৭) আদি। ২০০০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানীত কৰে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি
গোদাৱৰী দত্ত

**গোদাৱৰী দত্ত** () এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী। তেওঁ বিহাৰৰ মিথিলা অঞ্চলত প্ৰচলিত লোক চিত্ৰকলা মধুবানী চিত্ৰশিল্পৰ লগত জড়িত। এই চিত্ৰকলা হাতৰ আঙুলি, কাঠি, ব্ৰাচ, নিব-কলম, জুইশলা কাঠি আদি ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক ভাবে তৈয়াৰী ৰং আৰু ৰঞ্জক এই ছবিসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দৃষ্টিনন্দন জ্যামিতিক শৈলীয়েই হৈছে ছবিসমূহৰ মূল বৈশিষ্ট্য। বৰ্তমান ইয়াক হস্তনিৰ্মিত কাগজ আৰু কেনভাচলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছে। তদুপৰি তেওঁ মিথিলা অঞ্চলৰ লোককলা বিকাশৰ বাবে 'মিথিলা কলা বিকাশ সমিতি' গঠন কৰিছিল। মধুবানী চিত্ৰশিল্পলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০১৯ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
গোদাৱৰী প্ৰাচীন মিথিলা অঞ্চল অৰ্থাৎ বৰ্তমান বিহাৰ ৰাজ্যৰ দাৰভংগা জিলাৰ বাহাদুৰপুৰত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কোনো আনুষ্ঠানিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ সুযোগ পোৱা নাছিল। তেওঁৰ গাঁৱৰ প্ৰতিগৰাকী ছোৱালীয়ে মধুবানী চিত্ৰ শিকাটো বাধ্যতামূলক আছিল। গোদাৱৰীৰ মাতৃ সুভদ্ৰা দেৱী এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ মধুবানী শিল্পী আছিল আৰু প্ৰায়ে তেওঁক ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ কাহিনীৰ চিত্ৰ, ফুল বা ভাটৌৰ দৰে প্ৰেমৰ চিহ্ন অংকন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। তেওঁ মাকৰ পৰায়ে এই কলা শিকিছিল। তেওঁ ১০ বছৰ বয়সত তেওঁৰ দেউতাকক হেৰুৱাইছিল। ১৯৪৭ চনত গোদাৱৰীৰ কম বয়সতে বিয়া হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছিল। তেওঁৰ স্বামী কামৰ সন্ধানত নেপাললৈ গৈছিল আৰু কেতিয়াও উভতি অহা নাছিল। যৌৱন কালত গোদাৱৰীৰ মুখৰ ছাল বগা পৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু সময়ৰ সৈতে ই সমগ্ৰ শৰীৰত বিয়পি পৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন
গোদাৱৰী দত্তয়ে ছয় বছৰ বয়সত বেৰত ছবি আঁকি মধুবনী চিত্ৰৰ অনুশীলন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৭১ চনতহে কাগজ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ মিথিলা চিত্ৰৰ কায়স্থ শৈলীত বিশেষ ভাবে পাৰদৰ্শিতা অৰ্জন কৰিছে। এই শৈলীত ক'লা আৰু বগা বৈসাদৃশ্যৰ অনুসৰণ কৰা হয়। আন শিল্পীসকলৰ বিপৰীতে তেওঁ ৰং কৰিবলৈ বাঁহৰ কাঠি ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁৰ কলাৰ মুখ্য বিষয় সমূহ হৈছে ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ কাহিনী লগতে বিবাহ বা নৃত্যৰ দৰে দৈনন্দিন জীৱনৰ ঘটনা।

গোদাৱৰী দত্তয়ে শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক চৰকাৰী আঁচনি "সাংস্কৃতিক সম্পদ আৰু প্ৰশিক্ষণকেন্দ্ৰ"ৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিছে।

তেওঁ জাৰ্মানী আৰু জাপানলৈ ভ্ৰমণ কৰিছে। মুঠতে তেওঁ সাতবাৰ জাপান ভ্ৰমণ কৰিছে। তেওঁ এবাৰ জাপানত ছয় মাহ ধৰি আছিল। সেই সময়ত তেওঁ সৃষ্টি কৰা শিল্পৰ এটা ছেট এতিয়া জাপানৰ টাকোমাচীৰ মিথিলা সংগ্ৰহালয় আৰু জাপানৰ ফুকুওকা এছিয়ান কলা সংগ্ৰহালয়ত আছে।

## সমাজ সেৱা
গোদাৱাৰী দত্তই ১৯৮৩ চনৰ ২১ ডিচেম্বৰ তাৰিখে মিথিলা কলা বিকাশ সমিতি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই এক বেচৰকাৰী সংস্থা। ইয়াৰ লক্ষ্য দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে যুঁজ কৰা আৰু মধুবানী চিত্ৰশিল্পৰ প্ৰচাৰ কৰা আৰু মহিলাসকলক কলা বিষয়ত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰি এক সাধাৰণ শিক্ষা প্ৰদান কৰা। সংগঠনটোৱে পিছপৰা সম্প্ৰদায়ৰ বাবে কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত আৰু ৰূপায়ণত ব্যস্ত হৈ আছে।

তেওঁ মিথিলা চিত্ৰকলাত গাঁৱৰ মহিলাসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে আৰু তেওঁলোকক আৰ্থিকভাৱে স্বতন্ত্ৰ হোৱাত সহায় কৰিছে। ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তেওঁ এখন গাঁও সমিতিও গঠন কৰিছিল।

## বঁটা আৰু সন্মান
thumb|গোদাৱাৰী দত্তক শিল্প গুৰু বঁটা-২০০৬ প্ৰদান কৰি থকা অৱস্থাত ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰতিভা পাটিল
* ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ, ১৯৮০
* শিল্প গুৰু, ২০০৬
* পদ্মশ্ৰী, ২০১৯

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
সাবিত্ৰী চট্টোপাধ্যায়

**সাবিত্ৰী চট্টোপাধ্যায়** (; জন্ম: ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৩৭) এগৰাকী অভিনেত্ৰী, যাক বঙালী চলচ্চিত্ৰ আৰু পশ্চিমবঙ্গৰ মঞ্চত কৰা অভিনয়ৰ বাবে জনা যায়। তেওঁ ৬০ বছৰ জুৰি অভিনয়ৰ সৈতে জড়িত আছে। তেওঁ দুবাৰ ‘বেঙ্গল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্টছ্ এছোচিয়েচন বঁটা’ পাইছে। বঙালী মঞ্চত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁক ১৯৯৯ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা আগবঢ়োৱা হৈছিল। তদুপৰি তেওঁ ২০১৪ চনত পশ্চিমবঙ্গ চৰকাৰৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অসামৰিক সন্মান ‘বঙ্গবিভূষণ’ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ চতুৰ্থ শ্ৰেষ্ঠ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰীৰেও বিভূষিত হৈছে। তেওঁৰ জন্ম ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ আৰু বৰ্তমান বাংলাদেশৰ অন্তৰ্গত কুমিল্লাত হৈছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৩৭ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ কুমিল্লা জিলাৰ এখন সৰু চহৰ কমলপুৰত (বৰ্তমান বাংলাদেশৰ অন্তৰ্গত) হৈছিল। তেওঁলোকৰ দহজনী ছোৱালীৰ ভিতৰত তেওঁ আটাইতকৈ সৰু আছিল। তেওঁৰ কোনো ককাই-ভাই নাছিল। দেউতাক ৰেলৱেত এজন ষ্টেচন মাষ্টাৰৰ চাকৰি কৰিছিল। ১৯৪৭ চনৰ বঙ্গ বিভাজনৰ সময়ত সাবিত্ৰীক কলকাতাৰ টালিগঞ্জত থকা তেওঁৰ বিবাহিতা বায়েক এজনীৰ ঘৰলৈ পঠিয়াই দিয়া হৈছিল। বঙ্গৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ কেন্দ্ৰস্থল টালিগঞ্জত সেই সময়তে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ তাৰকাসকলক দেখা পাইছিল।

## কৰ্মজীৱন
দশম শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতেই সাবিত্ৰীক প্ৰবীন অভিনেতা ভানু বেনাৰ্জীৰ চকুত পৰিছিল। উত্তৰ সাৰথি গ্ৰুপ থিয়েটাৰে পূব পাকিস্তানৰ শৰনাৰ্থী সমস্যাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু কানু বেনাৰ্জী পৰিচালিত নাট এখনত অভিনয় কৰিবলৈ ভানু বেনাৰ্জীয়ে সাবিত্ৰীক লৈ আহিছিল। পৰিচালক কানু বেনাৰ্জী পৰৱৰ্তী কালত সত্যজিৎ ৰায়ৰ পথেৰ পাঁচালীত হৰিহৰ ৰায়ৰ চৰিত্ৰটো কৰিছিল। এই নাটকখনক লৈ ১৯৫৩ চনত অগ্ৰদূতৰ পৰিচালনাৰে চলচ্চিত্ৰ এখনো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, য’ত সাবিত্ৰীয়েও অভিনয় কৰিছিল। অগ্ৰদূতে পৰিচালনা কৰা আৰু উত্তম কুমাৰে অভিনয় কৰা ‘সহযাত্ৰী’ (১৯৫১) ছবিখনেৰে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰবেশ কৰিছিল। তেওঁৰ মূল নাৰী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা প্ৰথম ছবিখন হ’ল- সুধীৰ মুখাৰ্জীৰ কমেডী ছবি ‘পাশেৰ বাড়ী’ (১৯৫২)। ছবিখন বক্স অফিচ সফল হৈছিল।

সাবিত্ৰীৰ আন এখন ছবি ‘শুভদা’ (১৯৫২)। শৰৎ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ উপন্যাসৰ আধাৰত, ছবি বিশ্বাস, পাহাৰী সান্যালক লৈ নিৰ্মাণ কৰা শুভদা পৰিচালনা কৰিছিল নিৰেন লাহিড়ীয়ে। সাবিত্ৰীয়ে এজনী দুৰ্ভগীয়া ছোৱালী ললনাৰ চৰিত্ৰটো কৰিছিল। একে সময়তে তেওঁ উত্তম কুমাৰৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল নিৰ্মল দে পৰিচালিত ‘বসু পৰিবাৰ’ত (১৯৫২)। উত্তম কুমাৰে নিজে প্ৰযোজনা কৰা থিয়েটাৰ গ্ৰুপ ‘কৃষ্টি ও সৃষ্টি’ত তেওঁক অভিনয় কৰিবলৈ মাতিছিল। ‘উত্তম-সাবিত্ৰী’ বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ এক জনপ্ৰিয় যুঁটি আছিল, দুয়োৰ মাজত ভাল বন্ধুত্বও আছিল। কিন্তু দুয়োৰো মাজত বিয়া হোৱা বুলি মিছা গুজৱ ওলাইছিল। উত্তম-সাবিত্ৰীয়ে অসংখ্য স্মৰণীয় ছবি উপহাৰ দিছে। তাৰে কেইখনমান- ‘লাখ তাৰা’ (১৯৫৩), ‘কল্যাণী’ (১৯৫৪), ‘অনুপমা’ (১৯৫৪), ‘ৰাইকমল’ (১৯৫৫), ‘নৱজন্ম’ (১৯৫৬), ‘পুনৰ মিলন’ (১৯৫৭), ‘মৰুতীৰ্থ হিংলাজ’ (১৯৫৯), ‘ৰাজা-সাজা’ (১৯৬০), ‘দুই ভাই’ (১৯৬১), ‘ভ্ৰান্তি বিলাস’ (১৯৬৩), ‘মমেৰ আলো’ (১৯৬৪), ‘নিশিপদ্ম’ (১৯৭০) আদি। তেওঁলোকে মৃণাল সেনৰ প্ৰথম ছবি ‘ৰাত ভোৰে’ (১৯৫৫) আৰু তপন সিনহাৰ দ্বিতীয় প্ৰয়াস- ‘উপহাৰ’ত (১৯৫৫) গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ‘ভ্ৰান্তি বিলাস’, ‘মৌচাক’ আৰু ‘ধনী মেয়ে’ জনপ্ৰিয় বঙালী কমেডী ছবিবোৰৰ ভিতৰত অন্যতম।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
উৰ্বশী বুটালিয়া

**উৰ্বশী বুটালিয়া** (; জন্ম: ১৯৫২) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় নাৰীবাদী লেখক, প্ৰকাশক আৰু সমাজ-কৰ্মী। তেওঁ 'দি আডাৰ চাইড অৱ চাইলেঞ্চ: ভইচেচ ফ্ৰ'ম দ্য পাৰ্টিচন অৱ ইণ্ডিয়া' আৰু 'স্পীকিং পিচ: ৱুইমেনচ্‌ ভইচেচ ফ্ৰ'ম কাশ্মীৰ' দৰে মাৰ্গদৰ্শী কিতাপ আৰু মহিলাৰ উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে জনাজাত।

১৯৮৪ত বুটালিয়াই ৰিতু মেননৰ সৈতে লগ-লাগি ভাৰতৰ প্ৰথমটো একচেতীয়া নাৰীবাদী প্ৰকাশন 'কালী ফ'ৰ ৱুইমেন' প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০০৩ চনত তেওঁ আনটো প্ৰকাশন 'ঝুবান বুকচ্‌' প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

শিক্ষা আৰু সাহিত্য ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা তেওঁলোকৰ অৱদানৰ বাবে, ২০১১ চনত বুটালিয়া আৰু মেননলৈ যুটীয়াভাৱে পদ্মশ্ৰী আগবঢ়োৱা হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
হাৰিয়ানা পঞ্জাবৰ, পঞ্জাবী ঐতিহ্যৰ এটা সমৃদ্ধ, প্ৰগতিশীল আৰু নাস্তিক পৰিয়ালত উৰ্ব্বশী বুটালিয়াৰ জন্ম হৈছিল। শুভদ্ৰা আৰু যোগিন্দৰ সিং বুটালিয়াৰ তেওঁ চতুৰ্থটি সন্তান। তেওঁৰ মাক শুভদ্ৰা আছিল নাৰীবাদী, যি মহিলাক দিহা-পৰামৰ্শ দিয়া সংস্থা এটা পৰিচালনা কৰিছিল। বুটালিয়াৰ এগৰাকী বায়েক আছিল, যাৰ নাম বেলা আৰু পংকজ আৰু ৰাহুল নামৰ দুজন ভাতৃ আছিল। পংকজ বুটালিয়া এগৰাকী বাওঁপন্থী তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা। তেওঁ বৃন্দাৱনৰ বিধবাসকলৰ দুৰ্দশাগ্ৰস্ত জীৱনৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা এখন তথ্যচিত্ৰৰ বাবে সুপৰিচিত।

বুটালিয়াই ১৯৭১ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মিৰাণ্ডা হাউচৰপৰা সাহিত্যত স্নাতক আৰু ১৯৭৩ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰাই সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭৭ চনত, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা দক্ষিণ এছিয়াৰ অধ্যয়নত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লয়। তেওঁ হিন্দী, পঞ্জাবী, বঙালীৰ উপৰিও ইংৰাজী, ফৰাছী আৰু ইটালিয়ান ভাষা জানে।

## কেৰিয়াৰ
দিল্লীৰ অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰচিটি প্ৰেছত কাম কৰি বুটালিয়াই তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। ১৯৮২ চনত লণ্ডনত অৱস্থিত 'জেদ বুকচ্‌'ৰ সম্পাদক ৰূপে কাম কৰাৰ আগতে তেওঁ এবছৰৰ বাবে অক্সফৰ্ডৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত কাম কৰিছিল। ভাৰতলৈ ঘূৰি অহাৰ পাছত তেওঁ ৰিতু মেননৰ সৈতে ১৯৮৪ চনত এটা একচেতীয়া নাৰীবাদী প্ৰকাশন 'কালী ফ'ৰ ৱুইমেন' আৰম্ভ কৰে।

তেওঁৰ অধ্যয়নৰ পৰিসৰ নাৰী, সমাজ আৰু পৰিৱৰ্তিত ভাৰতৰ অন্তৰ্গত, বুটালিয়াই অশোকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় 'ইয়ং ইণ্ডিয়া ফেলোশ্বিপ'ত শিক্ষাদান কৰিছিল।

নাৰীবাদী আৰু বাওঁপন্থী দৃষ্টিকোণৰ পৰা দেশ বিভাজন আৰু মৌখিক ইতিহাস হৈছে বুটালিয়াৰ আগ্ৰহৰ মুখ্য ক্ষেত্ৰ। তেওঁ লিংগ, সাম্প্ৰদায়িকতা, মৌলবাদ আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত লিখিছে। তেওঁৰ লেখাবোৰ *দ্য গাৰ্জিয়ান*, *নিউ ইণ্টাৰনেচনেলিষ্ট*, *দ্য ষ্টেটচ্‌মেন*, *দ্য টাইমচ্‌ অৱ ইণ্ডিয়া*, *আউটলুক* আৰু *ইণ্ডিয়া টুডে*কে ধৰি বিভিন্ন বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছে।

তেওঁ বাওঁপন্থী *তেহেলকা* আৰু ইণ্ডিয়ান *প্ৰিণ্টাৰ এণ্ড পাবলিচাৰ* ছপা আৰু প্ৰকাশন উদ্যোগৰ সৈতে কাম কৰা বি২বি প্ৰকাশনৰ এগৰাকী নিয়মীয়া স্তম্ভকাৰ।

বুটালিয়া 'অক্সফাম ইণ্ডিয়া'ৰ পৰামৰ্শদাতা আৰু তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ *কলেজ অৱ ভকেচনেল ষ্টাডিজ*ৰ ৰিডাৰৰ পদত আছে।

## বঁটা আৰু সম্মান
*২০০০ চনত মহিলা প্ৰকাশকৰ *পিণ্ডোৰা বঁটা* লাভ কৰে।
*২০১১ চনত পদ্মশ্ৰী বঁটা
*২০১৭ চনত 'জাৰ্মান ফেডাৰেল ৰিপাবলিক'ৰ *গ'থ মেডেল*

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:নাৰীবাদী লেখক
বৌৱা দেৱী

**বৌৱা দেৱী** () এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী। তেওঁ বিহাৰৰ মিথিলা অঞ্চলত প্ৰচলিত লোক চিত্ৰকলা মধুবানী চিত্ৰশিল্পৰ লগত জড়িত। ই এটি ঐতিহ্যমণ্ডিত মৌলিক শিল্প। এই চিত্ৰকলা হাতৰ আঙুলি, কাঠি, ব্ৰাচ, নিব-কলম, জুইশলা কাঠি আদি ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক ভাবে তৈয়াৰী ৰং আৰু ৰঞ্জক এই ছবিসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দৃষ্টিনন্দন জ্যামিতিক শৈলীয়েই হৈছে ছবিসমূহৰ মূল বৈশিষ্ট্য। বৰ্তমান ইয়াক হস্তনিৰ্মিত কাগজ আৰু কেনভাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছে। বৌৱা দেৱীয়ে ১৯৮৪ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল। মধুবানী চিত্ৰশিল্পলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০১৭ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## জীৱনী
বৌৱা দেৱীয়ে প্ৰায় ৬০ বছৰ ধৰি মৈথিলী চিত্ৰকলা অনুশীলন কৰি আহিছে। তেওঁ ১২ বছৰ বয়সত বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। তেওঁৰ শাহুয়েকে তেওঁক চিত্ৰকলা অনুসৰণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ১৯৬৬ চনত বস্ত্ৰ মন্ত্ৰালয়ৰ উপদেষ্টা সংস্থা অইল ইণ্ডিয়া হস্তশিল্প পৰিষদৰ পৰিচালক পুপুল জয়কাৰে মুম্বাইৰ শিল্পী ভাস্কাৰ কুলকাৰ্ণীক কলা আৰু শিল্পী বিচাৰি মধুবানীলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। যেতিয়া তেওঁ কুলকাৰ্ণীক লগ পাইছিল তেতিয়া তেওঁ এগৰাকী কিশোৰী আছিল আৰু শিল্পীসকলৰ দলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কনিষ্ঠ আছিল। তেওঁলোকে মিথিলা কলাক বেৰৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কাগজ আৰু কেনভাচলৈ স্থানান্তৰ কৰিছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে মধুবানী চিত্ৰ ঘৰৰ বেৰত কৰা কলা হিচাপে অনুশীলন কৰা হৈছিল। ভাস্কৰ কুলকৰ্ণীয়ে তেওঁলোকৰ চিত্ৰকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়লৈ লৈ গৈছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ বৌৱা দেৱীক ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়লৈ আহিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। কুলকাৰ্ণীৰ বাবে কাম কৰা প্ৰথম বছৰত তেওঁক প্ৰতি পেইণ্টিংত ১.৫০ টকা পৰিশোধ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁৰ শিল্প স্পেইন, ফ্ৰান্স আৰু জাপানৰ চিত্ৰ বিথিকা আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ নিয়া হৈছে। ২০১৫ চনত তেওঁৰ এখন চিত্ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত হেন'ভাৰৰ মেয়ৰ ষ্টিফেন স্কষ্টক উপহাৰ দিছিল।

## শৈলী
যোৱা পাঁচ দশকধৰি মধুবানী কলাৰ প্ৰাধান্য বৃদ্ধি পাইছে আৰু বৌৱা দেৱীৰ শিল্পয়ে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। তেওঁ ১৯৮৯ চনত চেণ্টাৰ পম্পিডুত মেজিকিয়েনছ দে লা টেৰেত দে টেৰেত নিজৰ শিল্প প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা চিত্ৰশিল্পী। তেওঁ কাগজৰ সৰু শ্বীটৰ পৰা ২০ ফুট ডাঙৰ পটভূমিত মিথিলা শৈলীৰ ছবি আঁকে। তেওঁৰ চিত্ৰসমূহত ধৰ্মীয় কাহিনী যেনে ভগৱান কৃষ্ণ আৰু সীতাৰ দৃষ্টিভংগীৰে ৰাম আৰু সীতাৰ পৌৰাণিক কাহিনী আদি প্ৰতিফলিত হয়। বৌৱা দেৱীয়ে তেওঁৰ চিত্ৰৰ বাবে হস্তনিৰ্মিত কাগজ আৰু প্ৰাকৃতিক ৰং ব্যৱহাৰ কৰে। মুখ্যতঃ তেওঁৰ পেলেটত ক'লা, হালধীয়া, ৰঙা আৰু বগা ৰং ব্যৱহাৰ কৰে।

## বঁটা আৰু সন্মান
* পদ্মশ্ৰী, ২০১৭
* ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ, ১৯৮৪

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
ইন্দ্ৰানী হালদাৰ

**ইন্দ্ৰানী হালদাৰ** (; জন্ম: ৬ জানুৱাৰী ১৯৭১) বঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, তিনিটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু তিনিটা ‘বেঙ্গল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্টছ্ এছোচিয়েচন (BFJA) বঁটা’ আৰু দুটা ‘আনন্দলোক বঁটা’ৰে সন্মানিত হৈছে। হালদাৰে জচন দস্তিদাৰ পৰিচালিত ১৯৮৬ চনত ‘তেৰ পাৰ্বন’ শীৰ্ষক বঙালী টেলিভিচন ধাৰাবাহিকেৰে অভিনয় জগতত পদাৰ্পন কৰিছে। প্ৰসেনজিৎ চট্টোপাধ্যায়ৰ ১৯৯০ চনত মুক্তি পোৱা ছবি ‘মন্দিৰা’ৰ যোগে তেওঁ ৰূপালী পৰ্দাত প্ৰবেশ কৰে। তেওঁ বহুতো চলচ্চিত্ৰ, দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক আৰু টেলিফিল্মত অভিনয় কৰিছে আৰু বঙালী ধাৰাবাহিক ‘গোয়েন্দা গিন্নি’ৰে খ্যাতিৰ শিখৰ চুইছে। হালদাৰ অভিনীত চলচ্চিত্ৰ সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত কেইখনমান চলচ্চিত্ৰ হ’ল- ‘চৰাচৰ’, ‘দহন’, ‘অনু’, ‘সাঝবাটিৰ ৰূপকথৰা’, ‘ফাল্টু’, ‘তখন তেইশ’, ‘ময়ূৰাক্ষী’ আদি।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ইন্দ্ৰানী হালৰৰ জন্ম কলকাতাত। দেউতাৰ নাম সঞ্জয় হালদাৰ। মাল্টিপাৰ্পোজ গাৰ্লচ্ স্কুলৰ পৰা বিদ্যালয় পৰ্যায়ৰ শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে। কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ যোগমায়া দেৱী কলেদৰ পৰা তেওঁ স্নাতক উপাধি লয়। গুৰু থঙ্কমণি কুট্টীৰ ওচৰত শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
টেলিভিচন ধাৰাবাহিক ‘তেৰ পাৰ্বন’ত ইন্দ্ৰানীয়ে এজনী শিশুশিল্পীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। তেওঁ ২০০৮ চনৰ পৰা ২০১৩ চনলৈ হিন্দী ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰিবলৈ মুম্বাইত আছিল।

তেওঁৰ উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজিৰ ভিতৰত আছে- ‘বিয়েৰ ফুল’, যিখন ছবিত তেওঁ ৰাণী মুখাৰ্জীৰ সৈতে একেলগে অভিনয় কৰিছিল। অঞ্জন দাস পৰিচালিত ‘যাৰা বৃষ্টিতে ভিজেছিল’ আৰু ‘ফাল্টু’, শতৰূপা সান্যাল পৰিচালিত ‘অনু’, অতনু ঘোষ পৰিচালিত ‘তখন তেইশ’, গৌতম ঘোষ পৰিচালিত ‘দেখা’, শক্তি সামন্ত পৰিচালিত ‘দেৱদাস’, বুদ্ধদেৱ দাশগুপ্ত পৰিচালিত ‘লাল দৰ্জা’, বীৰেশ চট্টোপাধ্যায় পৰিচালিত ‘নিলীময় নীল’, প্ৰভাত ৰায় পৰিচালিত ‘শ্বেত পাথৰেৰ থালা’ আদি ছবিৰ অভিনয়ৰ দ্বাৰা তেওঁক জনা যায়, তেওঁৰ ‘বিয়েৰ ফুল’, প্ৰেম সংঘাত’, ‘অন্তৰতম’, ‘বৰ কনে’, ‘চৌধুৰী পৰিবাৰ’, ‘জয়-বিজয়’, ‘আপোন হল পৰ’, ‘ঘৰেৰ লক্ষ্মী’, ‘নয়নেৰ আলো’, ‘সত্যম শিৱম সুন্দৰ’, ‘মন্দিৰা’, ‘বিশ্বাস অবিশ্বাস’, ‘চৈকত সঙ্গীত’, ‘সাগৰ বন্যা’, ‘জামাইবাবু’, ‘শেষ আশ্ৰয়’ আদি ছবি ব্যৱসায়িকভাবে সফল হৈছে। তেওঁ প্ৰধানকৈ প্ৰসেনজিত চেতাৰ্জী, তাপস পাল, চিৰঞ্জীত চক্ৰৱৰ্তী, অভিষেক চেতাৰ্জী, ভাস্কৰ বেনাৰ্জী, সঞ্জীৱ দাশগুপ্ত আদি অভিনেতাৰ বিপৰীতে দেখা যায়। তেওঁ মিথনু চক্ৰৱৰ্তীৰ সৈতে হিন্দী ছবি ‘ভৈৰৱ’তো অভিনয় কৰিছে।

তেওঁ ‘ষ্টাৰ জলচা’ত সম্প্ৰচাৰিত ধাৰাবহিক ‘শ্ৰীময়ী’ত মূল ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
ৰমিলা থাপাৰ

**ৰমিলা থাপাৰ** (; জন্ম: ৩০ নৱেম্বৰ, ১৯৩১) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ। তেওঁৰ অধ্যয়নৰ মুখ্য ক্ষেত্ৰ হৈছে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ইতিহাস, য'ত তেওঁ আগৰেপৰা প্ৰতিষ্ঠিত। থাপাৰ নতুন দিল্লীৰ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাচীন ইতিহাস বিভাগৰ অধ্যাপক, এমিৰিটা। 

থাপাৰৰ বিশেষ অৱদান হৈছে, উত্তৰ ভাৰতত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ মাজভাগত হোৱা পৰিৱৰ্তন বুজিবলৈ সামাজিক-ঐতিহাসিক পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ। বংশ-আধাৰিত ইন্দো-আৰ্য পশুপালক গোটবোৰ গঙ্গা নদীৰ সমভূমিলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ লগে লগে,কিদৰে তেওঁলোকে জাতি-আধাৰিত ৰাজ্যবোৰৰ প্ৰাথমিক ৰূপ সৃষ্টি কৰিছিল, এই বিষয়ে তেওঁৰ লেখনিত পোৱা যায়।  

থাপাৰে চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়, অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, ইনষ্টিটিউট নেচনেল ডেচ লাঙ্গুইছ এট চিভিলাইজ অৰিয়েণ্টেলচ, পেৰিছ, এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয় হায়দৰাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়, ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়, আৰু প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সন্মানীয় ডক্টৰেট লাভ কৰিছিল। 

থাপাৰ লণ্ডনৰ স্কুল অফ অৰিয়েণ্টেল এণ্ড আফ্ৰিকান ষ্টাডিজৰ এগৰাকী সন্মানীয় ফেলো, য'ত তেওঁ ১৯৫৮ চনত পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল, আৰু আমেৰিকান একাডেমী অফ আৰ্টছ এণ্ড চাইন্সেছৰ বিদেশী সন্মানীয় সদস্য হিচাপেও খিতাপ লাভ কৰিছিল। ২০০৮ চনত, ৰমিলা থাপাৰে মানৱবিজ্ঞান আৰু সামাজিক বিজ্ঞানত জীৱনজোৰা প্ৰাপ্তিৰ বাবে ইউএছ লাইব্ৰেৰী অফ কংগ্ৰেছৰ ক্লুজ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
আমিনা আহমেদ আহুজা

**আমিনা আহমেদ আহুজা** () এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী, কেলিগ্ৰাফাৰ, ভাষাবিদ আৰু সাহিত্যিক। তেওঁৰ উৰ্দু কবিতা অনুপ্ৰাণিত কলাৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত। ভাৰত চৰকাৰে কলাক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ২০০৯ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## জীৱনী
আমিনা আহমেদ আহুজাৰ মাতৃ এগৰাকী ব্ৰিটিছ মহিলা আৰু পিতৃ মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ আছিল। তেওঁৰ পিতৃ বেৰিষ্টাৰ আৰু সাহিত্যিক নুৰুদ্দিন আহমেদ। তেওঁৰ পিতৃ এজন পাৰ্চী আৰু আৰবী পণ্ডিত আছিল আৰু তেওঁ আমিনাক কেলিগ্ৰাফী শিকাইছিল। আমিনাৰ জন্ম ভাৰতত হৈছিল। তেওঁ লণ্ডনৰ শ্লেড স্কুল অফ আৰ্টত কলাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰুছ ভাষা বিভাগৰ অনুষদৰ প্ৰাক্তন সদস্য আছিল। তেওঁ ৰুছ ভাষাৰ উপৰিও, তেওঁ পাৰ্চী, জাৰ্মান, ফৰাচী, হিন্দী আৰু ইংৰাজীৰ দৰে ভাষাত দক্ষ। কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত কবিতাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৱাসিক শিল্পী আছিল। তেওঁ মস্কো, টকিঅ', ভেনিজুৱেলা, কলম্বিয়া আৰু নিউয়ৰ্ককে ধৰি ভাৰত আৰু বিদেশত তেওঁৰ কলা প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰিছে। তেওঁ এলেক্সি কোচিজিন, নিকোলাই বুলগানিন, নিকিতা খ্ৰুশ্চেভ আৰু লিওনিড ব্ৰেজনেভকে ধৰি ছোভিয়েট বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত আনুষ্ঠানিক অনুবাদক হিচাপে কাম কৰিছিল।

তেওঁ ছোভিয়েট সংঘৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু কূটনীতিবিদ বিষ্ণু আহুজাৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে বহুতো দেশ ভ্ৰমণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।

## কেলিগ্ৰাফী
তেওঁ কেলিগ্ৰাফীত চৰাই আৰু জীৱ-জন্তুৰ কলাকৃতি আৰু কবিতা প্ৰকাশ কৰে। বিশেষকৈ উৰ্দু কবিতাৰ মহান কবি যেনে গালিব আৰু ইকবাল আৰু আতাৰ আৰু ৰুমিৰ দৰে চুফী সাধক আৰু হাফিজ আৰু সাদিৰ দৰে মহান পাৰ্চী কবি সকলৰ কবিতাসমূহ কেলিগ্ৰাফীত প্ৰকাশ কৰে।

তেওঁ কোজিক, নাষ্টলিক, শিকাষ্টে আৰু চিৰিলিকৰ দৰে বহুতো কেলিগ্ৰাফিক শৈলী ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁ আৰবী, পাৰ্চী, উৰ্দুত পূৰ্বৰ শাস্ত্ৰীয় কবিতাৰ দৰে বিভিন্ন উৎসৰ লগতে পুষ্কিন, টাইৎশ্বেভ অন্ন অখমাটোভা আৰু মায়াকোভস্কিৰ দৰে ৰাছিয়ান লেখকসকলৰ কবিতাক কেলিগ্ৰাফীৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

তেওঁৰ বেছিভাগ চিত্ৰকলাত কলা আৰু বগা ৰং ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে আমিনাৰ ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰবোৰ ৰঙীন আৰু জীৱন্ত। তেওঁ ভাৰতৰ বিশেষ হস্তনিৰ্মিত চাউলৰ কাগজ আৰু জাপানৰ পৰা আমদানি কৰা প্ৰাচীন কলম বা ৰীড পেন ব্যৱহাৰ কৰে।

## প্ৰকাশন
২০০৯ চনত তেওঁৰ উৰ্দু ভাষাৰ 'কেলিগ্ৰাফী ইন ইছলাম' নামৰ গ্ৰন্থখন প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ উৰ্দু কবিতা অনুপ্ৰাণিত কলাৰ বাবে কিতাপখন বিশেষভাৱে সমাদৃত। কিতাপখন পেংগুইন ইণ্ডিয়ায়ে প্ৰকাশ কৰিছিল।

## বঁটা আৰু সন্মান
ভাৰত চৰকাৰে কলাক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ২০০৯ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
কামাখ্যা দেৱী

**কামাখ্যা** অথৱা **কামাক্ষা** হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী তান্ত্ৰিক দেৱী। তেওঁৰ আবাস হৈছে নীলাচল পাহাৰ। তেওঁক সিদ্ধ কব্জিকা হিচাপে পূজা কৰা হয়। তেওঁক কালী বা মহা ত্ৰিপুৰা সুন্দৰী হিচাপেও চিহ্নিত কৰা হয় কালিকা পুৰাণ আৰু যোগিনী তন্ত্ৰ দেৱী কামাখ্যাৰ পূজাৰ মূল আধাৰ। কামৰূপ জিলাত কামাখ্যা দেৱীৰ মন্দিৰ আছে।

গাৰো পাহাৰত থকা দেৱী কামাখ্যাৰ পূৰ্বৰ মন্দিৰ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয়। কোৱা হয় যে বাৎসায়ন পুৰোহিতসকলে তেওঁৰ বিগ্ৰহ কাশ্মীৰলৈ লৈ যায় আৰু পৰৱৰ্ত্তী কালত হিমাচল প্ৰদেশৰ এক পাহাৰীয়া অৰণ্যাঞ্চলত স্থাপন কৰে। কামাখ্যা শব্দৰ অৰ্থ হৈছে কামনাৰ খ্যাতনামা দেৱী আৰু ১৬৪৫ চনত নিৰ্মিত বৰ্তমানৰ মন্দিৰতেই তেওঁৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। কামাখ্যা মন্দিৰ একাৱন্নটা শক্তিপীঠৰ মাজত অন্যতম আৰু ই পৃথিৱীৰ অতিশয় গুৰুত্বপূৰ্ণ শাক্ত পন্থাৰ মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত এটা।
​
## ব্যুৎপত্তি
এই ঠাইত শক্তিৰ উপাসনা আৰম্ভণি হোৱাৰ সৈতে শিৱৰ সহধৰ্মিণী সতীৰ দেহত্যাগৰ আখ্যান জড়িত হৈ আছে। এই আখ্যান অনুসৰি সতী আছিল প্ৰজাপতি দক্ষৰ জীয়ৰী আৰু সতীয়ে শিৱক বৰ হিচাপে বাছনি কৰাৰ বাবে দক্ষ মুঠেই সন্তুষ্ট নাছিল। সেয়ে এবাৰ এক মহাযজ্ঞৰ আয়োজন কৰি দক্ষই সকলো দেৱ-দেৱীকে নিমন্ত্ৰণ দিয়ে যদিও সতী আৰু শিৱক আওকাণ কৰে। এই কথাত ক্ৰোধান্বিত হৈ সতীয়ে মহাযজ্ঞৰ অগ্নিত নিজৰ দেহত্যাগ কৰে। ইফালে শিৱই এই কথাৰ উমান পাই দুখ আৰু খঙত অগ্নিশৰ্মা হয়। তেওঁ সতীৰ মৃতদেহ কান্ধত লৈ এই দেহ সম্পূৰ্ণৰূপে গলিত নোহোৱালৈকে তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিবলৈ সংকল্প লয়। দেৱতাসকলে বিপদৰ আগজাননী পাই শিৱক ক্ষান্ত কৰিবলৈ বিষ্ণুক খাটনি ধৰে। তেওঁ সুদৰ্শন চক্ৰৰে সতীৰ দেহ খণ্ড-বিখণ্ড কৰে আৰু অৱশেষত শিৱৰ কান্ধত কঢ়িয়াই ফুৰিবলৈ ম্ৰৰ্তদেহৰ কোনো অৱশিষ্ট নাথাকে। ইয়াৰ পিছত শিৱ মহাতপস্যাত লীন হয়। এই কাহিনীৰ সৈতে সতীদাহ প্ৰথাৰ সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে বুলি পণ্ডিতসকলে সাধাৰণতে মানি লোৱা নাই। বিভিন্ন আখ্যান অনুসৰি সতীৰ দেহ একাৱন্নটা খণ্ডত বিভক্ত হৈ ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত পতিত হৈছিল। কামাখ্যাত সতীৰ মাতৃ অংগ বা যোনি পতিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

## পৰিচয়
কালিকা পুৰাণত দেৱী কামাখ্যাক তান্ত্ৰিক পন্থাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱী হিচাপে উল্লেখ কৰাৰ লগতে মহামায়া হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। ভক্তসকলে কামাখ্যাক কামেশ্বৰী নামেৰেও অভিহিত কৰাৰ উপৰিও তেওঁক মহা ত্ৰিপুৰা সুন্দৰীৰে এক ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰে। কালিকা পুৰাণ, যোগিনী তন্ত্ৰ আৰু কামাখ্যা তন্ত্ৰত তেওঁক কালীৰ ৰূপত চিহ্নিত কৰা হৈছে।

## আখ্যান
কিংবদন্তি অনুসৰি এবাৰ নৰকাসুৰে বাসনাৰ বশৱৰ্ত্তী হৈ কামাখ্যাক বিয়া কৰাবলৈ ইচ্ছা কৰে। দেৱীক বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিয়াত তেওঁ নৰকাসুৰৰ সন্মুখত এক চৰ্ত্ত ৰাখে যে যদিহে নৰকাসুৰে কুকুৰাই ডাক দিয়াৰ আগত একেৰাতিৰ ভিতৰত নীলাচল পাহাৰৰ নামনিৰ পৰা মন্দিৰলৈকে এক খটখটি বন্ধাই দিব পাৰে তেন্তে কামাখ্যাই তেওঁৰ সৈতে বিয়াত বহিব। সেইমতে নৰকে একেৰাতিৰ ভিতৰতে খটখটিৰ নিৰ্মাণকাৰ্য শেষ কৰিবলৈ উদ্যাত হোৱাত দেৱীয়ে ৰাতি নৌ-পুৱাওঁ‌তেই কুকুৰা এটা ধৰি তাৰ হতুৱাই ডাক দিয়াই পুৱাৰ জাননী দিয়ে। ফলত ৰাতিপুৱা হোৱা বুলি নৰকে নিজৰ কাম সম্পূৰ্ণ নকৰাকৈ এৰি দিয়ে। এই ঠাইখণ্ড বৰ্তমান কুকুৰাকটা (দৰং) নামেৰে জনা যায়।
​
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
কামাখ্যা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)

**কামাখ্যা** নামে তলৰ প্ৰবন্ধসমূহ বুজাব পাৰে:
* কামাখ্যা মন্দিৰ: গুৱাহাটীত অৱস্থিত কামাখ্যা দেৱীৰ মন্দিৰ।
* কামাখ্যা দেৱী: হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী তান্ত্ৰিক দেৱী।
অৰুণা ইৰানী

**অৰুণা ইৰানী** (; জন্ম: ১৮ আগষ্ট ১৯৪৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। তেখেতে পাঁচশতকৈও অধিক ছিনেমাত অভিনয় কৰিছে। হিন্দী, কন্নড়, মাৰাঠী আৰু গুজৰাটী ছবিত সাধাৰণতে তেখেতক দেখা যায়। অৰুণা ইৰানীয়ে প্ৰায়েই সহ-অভিনেত্ৰী আৰু চৰিত্ৰত অৱতীৰ্ণ হয়। তেখেতে এতিয়ালৈকে দুবাৰকৈ ফিল্মফেয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ১৯৮৫ চনত নিৰ্মিত 'পেট প্যাৰ ঔৰ পাপ' (১৮৫) আৰু ১৯৯৩ চনত নিৰ্মিত 'বেটা' হৈছে সেই ছবি দুখনৰ নাম। ইয়াৰ লগতে দহটাতকৈও অধিক বঁটাৰ বাবে তেখেত মনোনীত হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে, এইটো শিতানত সৰ্বাধিক মনোনয়ন লাভ কৰা অভিনেত্ৰীৰ ভিতৰত তেখেত শীৰ্ষত আছে। ২০১২ চনত ৫৭ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ মহোৎসৱত তেখেত 'জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা'ৰে সন্মানীত হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
অৰুণা ইৰানীৰ জন্ম হৈছিল মুম্বাইত। পিতৃৰ নাম হৈছে ফাৰেডুন ইৰানী আৰু মাতৃ হৈছে সগুন। পিতৃয়ে এটা নাট্যগোষ্ঠী পৰিচালনা কৰিছিল আৰু মাতৃ আছিল এগৰাকী অভিনেত্ৰী। আঠগৰাকী ভগ্নীৰ মাজত অৰুণা ইৰানী আছিল জ্যেষ্ঠ। পৰিয়ালৰ আৰ্থিক অভাৱৰ বাবে অৰুণাই মাত্ৰ ষষ্ঠ শ্ৰেণীলৈকেহে পঢ়িব পাৰিছিল।ছবিজগতত কাম কৰি থকাৰ সময়তে অৰুণা ইৰানীয়ে নৃত্যৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা বুলি মন্তব্য কৰে। কাৰণ পেছাদাৰী প্ৰশিক্ষকৰ অধীনত নৃত্যশিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে তেখেতৰ একাধিক সীমাবদ্ধতা আছিল। তেখেতৰ ভ্ৰাতৃ ইন্দ্ৰ কুমাৰ, আদি ইৰানী আৰু ফিৰোজ ইৰানী ছবিজগতৰ লগতে জড়িত। আনহাতে অভিনেত্ৰী বিন্দু হৈছে তেখেতৰ ভাগিনী।

## কৰ্মজীৱন
১৯৬১ চনত মুক্তিলাভ কৰা 'গংগা যমুনা' ছবিৰ যোগেদি অৰুণা ইৰানীয়ে ছবিৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ছবিখনত তেখেতে আজৰাৰ শৈশৱৰ ৰূপটো ৰূপায়ণ কৰে। ইয়াৰ পিছত অৰুণা ইৰানীয়ে 'অনপড়' (১৯৬২) ছবিত মালা সিনহাৰ শৈশৱৰ ৰূপটোত অৱতীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে 'জাহানাৰা' (১৯৬৪), 'ফৰ্জ' (১৯৬৭), 'উপকাৰ' (১৯৬৭) আৰু 'আয়া সাৱন ঝুমকে' (১৯৬৯) ছবিত অভিনয় কৰে। ভাৰতৰ বিশিষ্ট অভিনেতা আৰু কমেডিয়ান মেহমুদ আলীৰ লগত অৰুণা ইৰানীয়ে 'ঔলাদ' (১৯৬৮), 'হামজোলী' (১৯৭০), 'দেৱী' (১৯৭০) আৰু 'নয়া জমানা' (১৯৭১)ত অভিনয় কৰে।

১৯৭১ চনত তেখেতে 'কাৰাভান' ছবিত অভিনয় কৰে।

১৯৮৪ চনত মুক্তি লাভ কৰা হিন্দী ছবি 'পেট প্যাৰ ঔৰ পাপ'ৰ বাবে অৰুণা ইৰানীয়ে ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা প্ৰথমটো শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।

১৯৮০-৯০ৰ দশকৰ ফালে তেখেতে মাতৃৰ চৰিত্ৰবোৰত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তাৰে উল্লেখযোগ্য ছবিখন হৈছে ১৯৯২ চনত মুক্তিলাভ কৰা অনিল কাপুৰ আৰু মাধুৰী দীক্ষিত অভিনীত ছবি "বেটা। " এইখন ছবিত অভিনয় কৰি তেখেতে সহ-অভিনেত্ৰীৰ শিতানত দ্বিতীয়টো ফিল্মফেয়াৰ বঁটা অৰ্জন কৰে।

কেৰিয়াৰৰ শেষৰফালে অৰুণা ইৰানীয়ে দূৰদৰ্শনৰ জগতত ভূমুকি মাৰে আৰু একাধিক ধাৰাবাহিকত গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। তেখেতে 'মেহেন্দী তেৰে নাম কী', 'দেছ মেইন নিকলা হোগা ছান্দ'ৰ দৰে ধাৰাবাহিক প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বও পালন কৰে।

২০১২ চনৰ ১৯ ফেব্ৰুৱাৰীত মুম্বাইত অনুষ্ঠিত হোৱা ফিল্মফেয়াৰৰ বাৰ্ষিক মহোৎসৱত অৰুণা ইৰানীক 'জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা' প্ৰদান কৰা হয়।

## ব্যক্তিগত জীৱন
চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক কুকু কোহলীৰ সৈতে ১৯৬০ চনত অৰুণা ইৰানীৰ দাম্পত্য জীৱন আৰম্ভ হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
মধুলিকা লিড্ডল

**মধুলিকা লিড্ডল** (; জন্ম: ৮ জানুৱাৰী, ১৯৭৩) হ'ল ইংৰাজী ভাষাত লেখা-মেলা কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় লেখক। মধুলিকা যদিও চুটি কল্পকাহিনী, ভ্ৰমণ লিখা আৰু ক্লাছিক চিনেমা সম্পৰ্কীয় লিখাৰ এগৰাকী উৰ্বৰ লেখক; তথাপি তেওঁ ১৭ শতিকাৰ মোগল ডিটেকটিভ মুজাফৰ জঙৰ বিষয়ে লিখা কিতাপবোৰৰ বাবেহে বেছি জনাজাত।

## ব্যক্তিগত জীৱন
অসমৰ হাফলঙত মধুলিকাৰ জন্ম হৈছিল। দেউতাক এণ্ড্ৰিউ লিড্ডল আৰু মাক মুৰিয়েল লিড্ডল। তেওঁৰ দেউতাক ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা (আইপিএছ)ৰ বিষয়া আছিল আৰু সঘনাই এখন চহৰৰ পৰা আন এখন চহৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল বাবে মধুলিকাৰ জীৱনৰ প্ৰথম বাৰ বছৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত অতিবাহিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনত শ্ৰীযুত লিড্ডলক নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়, আৰু মধুলিকাই তাতে স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। মধুলিকাই নতুন দিল্লীৰ 'ইনষ্টিটিউট অফ হোটেল মেনেজমেণ্ট, কেটাৰিং এণ্ড নিউট্ৰিশ্বন' (আইএইচএমচিএন)ত অধ্যয়ন কৰিবলৈ গৈছিল। মধুলিকাৰ বিয়া আই এইচ এম চি এনৰ সহপাঠী তৰুণ ভাণ্ডাৰীৰ সৈতে হৈছিল।

মধুলিকাৰ ডাঙৰ বায়েক, স্বপ্না লিড্ডল এগৰাকী ইতিহাসবিদ। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ দিল্লীৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট লৈছে।

## কেৰিয়াৰ
মধুলিকাই ১৯৯৪ চনৰ পৰা ২০০৮ লৈ বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু বিভিন্ন সংগঠনত কাম কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল এগৰাকী ব্যৱস্থাপনা প্ৰশিক্ষাৰ্থী হিচাপে আৰু তাৰ পিছত হেবিটেট ৱৰ্ল্ডৰ সৈতে খাদ্য আৰু পানীয় নিয়ন্ত্ৰণৰ সহকাৰী মেনেজাৰ হিচাপে দিল্লীৰ সেইসময়ৰ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠিত ইণ্ডিয়া হেবিটেট চেণ্টাৰত। ইয়াৰ পিছত এটা বিজ্ঞাপন সংস্থাৰ সৈতে তিনি বছৰ; ভ্ৰমণ পৰ্টেলৰ সৈতে দুবছৰ; আৰু অৱশেষত, এনআইআইটি লিমিটেডৰ নিৰ্দেশনামূলক ডিজাইনাৰ হিচাপে চাৰি বছৰ তেওঁ কাম কৰিছিল। ২০০৮ চনৰ আৰম্ভণিতে, তেওঁ সম্পূৰ্ণ সময় লেখাতে মনোনিৱেশ কৰিবলৈ এনআইআইটিৰ পৰা পদত্যাগ লৈছিল।

## কৰ্মৰাজি
মধুলিকাই সৰুৰেপৰাই লিখা-মেলা কৰিছিল, কিন্তু তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত কিতাপখন আছিল 'চাইলেণ্ট ফিয়েৰ' নামৰ এখন গল্প-পুথি; যিখনে ২০০১ চনত 'ফেমিনা থ্ৰিলাৰ কনটেষ্ট' জিকিছিল। তেতিয়াৰেপৰা তেওঁ যথেষ্ট সংখ্যক চুটি গল্প, ভ্ৰমণ বিষয়ক প্ৰবন্ধ, হাস্যব্যংগ আৰু 'দি ইংলিছমেন কেমিঅ' ' নামৰ এখন উপন্যাস লিখিছে। মধুলিকাই ধ্ৰুপদী চিনেমাৰ এটা ব্ল'গ চলায়।

মধুলিকাক ঘাইকৈ তেওঁৰ মুজাফৰ জং চিৰিজৰ বাবে জনা যায়। মুজাফৰ জং হৈছে ১৭শ শতিকাৰ এজন মোগল ডিটেকটিভ। 'ঝুৱান বুকচে' প্ৰকাশ কৰা 'টুৱেণ্টি ওৱান আণ্ডাৰ ফৰৰ্টি' গদ্য সংকলনৰ গল্প 'মুৰ্ক অৱ আৰ্ট'ত প্ৰথমে এই চৰিত্ৰটোৱে দেখা দিয়ে। তাৰ পিছতে এই চৰিত্ৰক লৈ লিড্ডলে কেইবাখনো পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্যৰ উপন্যাস লিখে। এই চিৰিজৰ অন্তৰ্গত কিতাপবোৰ হৈছে -
#*দি ইংলিছমেন কেমিঅ* (২০০৯)
#*দি এইট গেষ্ট এণ্ড আডাৰ মুজাফৰ জং মিষ্ট্ৰিজ* (২০১১)
#*এনগ্ৰেভ্‌ড ইন ষ্ট'ন* (২০১২)
#*ক্ৰিমচ্‌ন চিটি* (২০১৫)

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
* কমনৱেলথ ব্ৰডকাষ্টিং এছোচিয়েচন চুটি গল্প প্ৰতিযোগিতা – 'লাভ এণ্ড দ্য পপায়া মেন'ৰ বাবে সন্মানীয় উল্লেখ (২০০২)।
* কমনৱেলথ ব্ৰডকাষ্টিং এছোচিয়েচন চুটি গল্প প্ৰতিযোগিতা – 'মৰ্ণিং চুইম'ৰ বাবে সামগ্ৰিক বিজয়ী (২০০৩)।
* পাঁচটা গল্প- 'ৱমেন টু ৱমেন', 'দ্য মেংগ' ট্ৰী', 'দ্য টেল অৱ আ চামাৰ ভেকেচন' 'দ্য মাৰ্বল প্ৰিঞ্চেচ' আৰু 'দ্য শাড়ী সত্যাগ্ৰহ'ৰ বাবে 'অক্সফৰ্ড বুক ষ্ট'ৰ ই-অথৰ ভাৰ্চন ফ'ৰ পইণ্ট জিৰ' ' বিজয়ী।
* 'পপিজ ইন দ্য স্ন' 'ৰ বাবে 'দ্য চানডে টাইমচ্‌ ই এফ জি চৰ্ট ষ্ট'ৰি এৱাৰ্ড'।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
তবু

**তবচ্চুম ফাতিমা হাচমী** (; জন্ম: ৪ নৱেম্বৰ ১৯৭১) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেখেতৰ জনপ্ৰিয় নাম হৈছে **তবু**। তেলুগু, তামিল, মালয়ালম, বঙালী আৰু মাৰাঠী ভাষাৰ ছবিতো তবুৱে অভিনয় কৰিছে। ভাৰতৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত আৰু সফল অভিনেত্ৰী হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰা তবুক প্ৰায়ে জটিল, সংকটাপন্ন চৰিত্ৰত অৱতীৰ্ণ হোৱা দেখা যায়। তেখেতে আমেৰিকান প্ৰযোজনা গোষ্ঠীৰ লগতো কাম কৰিছে। তবুৱে দুবাৰকৈ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে আৰু ছবাৰকৈ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছে। ফিল্মফেয়াৰত তেখেতে সমালোচকৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা এতিয়ালৈকে চাৰিটা লাভ কৰিছে, যি এক অভিলেখ। ২০১১ চনত তেখেতক ভাৰত চৰকাৰে পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।

১৯৮৫ চনত মুক্তি লাভ কৰা দেৱানন্দৰ "হম নৌজৱান"ত তবুৱে এগৰাকী কিশোৰীৰ ৰূপত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে দেখা দিয়ে। অৱশ্যে ১৯৯১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত তেলুগু ভাষাৰ ছবি "কুলি নং ১"তহে তেখেতে শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ সুযোগ পায়।১৯৯৪ চনত তবুৱে হিন্দী একশ্যন-ধৰ্মী ড্ৰামা ছবি "বিজয়পথ"ত অভিনয় কৰি ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতা অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰে। তাৰ পিছৰ বছৰটো অৰ্থাৎ ১৯৯৬ চনটো তবুৰ বাবে উল্লেখনীয়। সেইবছৰত তেখেতে গুলজাৰৰ "মাছিছ" ছবিখনত পঞ্জাব বিদ্ৰোহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱা এগৰাকী ডেকা গাভৰুৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। এইখন ছবিয়ে তেখেতৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা কঢ়িয়াই আনে। ইয়াৰ বাদেও, ১৯৯৬ চনতে নিৰ্মিত তেলুগু ভাষাৰ ছবি *<nowiki/>'নিন্নে পেল্লাদাতা*'ৰ বাবে তবুৱে তেলুগু ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ লাভ কৰে। অন্যহাতেদি হিন্দী ভাষাৰ আন এখন ছবি "চাজন চলে চচুৰাল"-এও ব্যৱসায়িক সফলতা অৰ্জন কৰে। ১৯৯৯ চনত তবুৱে বলিউডৰ উপাৰ্জনকাৰী কমেডী ছবি 'বিৱি নাম্বাৰ ওৱান' আৰু পাৰিবাৰিক ছবি 'হম চাথ চাথ হে'তো তবুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। ১৯৯৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি "ৱিৰাচট", "হু টু টু", "অস্তিত্ব" (২০০০) আৰু "চান্দনী বাড়" (২০০১) হৈছে তবুৱে অভিনয় কৰা শক্তিশালী ছবি। প্ৰথম তিনিখনৰ জৰিয়তে তবুৱে লাভ কৰে ফিল্মফেয়াৰৰ সমালোচকৰ বঁটা আৰু শেষৰখন ছবিৰ বাবে তেখেতে লাভ কৰে দ্বিতীয়টো ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিয়াল
তবচ্চুম ফাতিমা হাচমী ওৰফে তবুৱে জন্ম লাভ কৰিছিল এটা হায়দৰাবাদী মুছলমান পৰিয়ালত। তেখেতৰ অভিভাৱকৰ মাজত সোনকালেই বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। তেখেতৰ মাতৃ আছিল এগৰাকী বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক আৰু আইতাক-ককাক (মাকৰ মাক-দেউতাক) আছিল স্কুলৰ অৱসৰী অধ্যাপক। ১৯৮৩ চনত তবু মুম্বাইলৈ আহে আৰু দুবছৰৰ বাবে মুম্বাইৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজত অধ্যাপনা কৰে।

তবু হৈছে যশস্বী অভিনেত্ৰী শাবানা আজমী, টনভি আজমী আৰু বাবা আজমীৰ ভতিজী। অভিনেত্ৰী ফাৰাহ নাজ হৈছে তেখেতৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী। তবুৱে তেলুগু, হিন্দী, ইংৰাজী, বঙালী, মাৰাঠী, তামিল, মালয়ালম, স্পেনিছ আৰু কিছু পৰিমাণে ফৰাচী ভাষা ক'ব পাৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
ৰুদালী

**ৰুদালী** হৈছে এক ধৰণৰ পেছাদাৰী শোক প্ৰকাশৰ প্ৰথা বা পৰম্পৰা। ৰাজস্থানৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত প্ৰচলিত এই প্ৰথামতে নিম্নবিত্ত মহিলাসকলক এই কাৰ্যত নিয়োগ কৰা হয়। এনেদৰে নিয়োগ কৰা মহিলাসকলকো ৰুদালী বোলা হয়। এই প্ৰথামতে উচ্চ জাতিৰ মৃত পুৰুষসকলৰ মৃত্যুত শোকৰ বাবে নিম্ন জাতিৰ মহিলাসকলক অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত কান্দিবলৈ নিয়োগ কৰা হয়। এনে কান্দোন সাধাৰণতে মৃতকৰ ব্যক্তিত্ব আৰু অতীতৰ কামৰ প্ৰশংসা কৰি কান্দি থাকোঁতে গোৱা গান। ক্ৰন্দনৰত মহিলা সকলে মৃতকৰ প্ৰশংসাত কান্দোন আৰু গানৰ সৈতে নিজৰ মূৰ আৰু বুকুত প্ৰহাৰ কৰি অনিয়ন্ত্ৰিত আৱেগ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ ই এক বাধ্যতামূলক অভিব্যক্তি।

## ইতিহাস
ঐতিহাসিকভাৱে এই পেছাদাৰী শোকৰ কাম কৰিবলৈ সাধাৰণতে মহিলাক নিয়োগ কৰা হয়। পুৰুষসকলক ইয়াৰ বাবে অনুপযুক্ত বুলি গণ্য কৰা হৈছিল কিয়নো তেওঁলোকক পৰিয়ালৰ শক্তিশালী আৰু মুৰব্বী বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, যি দুখৰ দৰে কোনো ধৰণৰ আৱেগ দেখুৱাবলৈ অনিচ্ছুক আছিল। মহিলাসকলৰ বাবে শোক প্ৰকাশ কৰাটো সামাজিকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য আছিল, আৰু ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত মৃত শৰীৰকলৈ শোক প্ৰকাশ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। কিছুমান প্ৰবন্ধত উল্লেখ আছে যে পুৰুষৰ বাবে পৃথিৱীত বহুতো চাকৰি কিন্তু মহিলাৰ বাবে সকলো ঠাইত চাকৰি নাথাকে। সেয়েহে স্বউপাৰ্জনৰ চাকৰিয়ে মহিলাসকলক আত্মগৌৰৱৰ অনুভূতি দিছিল। এই পেছাদাৰী শোকৰ কাম ধনৰ চিহ্ন হিচাপেও দেখা গৈছিল। যিমান বেছি বিলাপকাৰীয়ে কান্দিছিল, মৃত ব্যক্তিজনক সমাজত সিমানেই সন্মানিয় বুলি বিবেচনা কৰা হৈছিল।

## ৰুদালী সম্পৰ্কীয় উপন্যাস
*প্ৰসিদ্ধ লেখিকা মহাশ্বেতা দেৱীৰ ‘ৰুদালী’ (১৯৮০) নামৰ উপন্যাসটো সকলোৰে সুপৰিচিত। উপন্যাসটো এগৰাকী মহিলাৰ জীয়াই থকাৰ সংগ্ৰামৰ কাহিনী। কাহিনীটোৱে মহিলাগৰাকীৰ জীৱনৰ ব্যক্তিগত পৰিৱৰ্তনক ৰুদালী হিচাপে দেখুৱাইছে।
*লে পেয়াৰ গোৰিয়টৰ বিখ্যাত উপন্যাস ‘অনৰ ডি বালজাক’ (১৮৩৫)-ত উল্লিখিত চৰিত্ৰটোৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত তেওঁৰ ছোৱালীৰ সলনি ৰুদালী উপস্থিত আছিল।
*জেকচ এমডাৰ বিখ্যাত উপন্যাস ‘ৱেজ অফ ডাইং’ (১৯৯৫)-ত উল্লিখিত তুলোকি নামৰ চৰিত্ৰটো স্ব-নিযুক্ত পেছাদাৰী শোক প্ৰকাশ কৰা ৰুদালী আছিল।

## ৰুদালী সম্পৰ্কীয় চলচ্চিত্ৰ
*কল্পনা লাজমীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত, ৰাজস্থানৰ প্ৰেক্ষাপটত কৰা ভাৰতীয় কথাছবি ‘ৰুদালী’ (১৯৯৩) হৈছে এগৰাকী পেছাদাৰী ৰুদালীৰ জীৱনৰ কাহিনী।
*বাহমান কিয়াৰোষ্টমীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চুটি তথ্যচিত্ৰ ‘তাবাকী’ (২০০১) পেছাদাৰী শোক কৰাসকলৰ জীৱনৰ ওপৰত।
*মাৰ্ক মেলিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ফিলিপাইনৰ ছবি ‘ক্ৰাইং লেডিজ’ (২০০৩) পেছাদাৰী শোক কৰা তিনিগৰাকী মহিলাৰ জীৱনৰ ওপৰত যি ফিলিপাইনৰ প্ৰেক্ষাপটত বনোৱা হৈছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* Rudaali in Film Narrative: Looking Through the Feminist Lens
* “Rudaali” Culture of Moirologists in Rajasthan

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
মেৰী ক্লাৱৱালা যাদৱ

**মেৰী ক্লাৱৱালা যাদৱ** (, ১৯০৯–১৯৭৫) এগৰাকী ভাৰতীয় জনহিতৈষী আৰু সমাজকৰ্মী। তেওঁ চেন্নাই আৰু সমগ্ৰ ভাৰতত বহুতো বেচৰকাৰী সংগঠন স্থাপন কৰিছিল। তেওঁক প্ৰায়ে দেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি সংগঠিত সামাজিক-কৰ্ম সংস্থা স্থাপনৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়। তেওঁৰ সংস্থা গিল্ড অফ চাৰ্ভিছে অনাথ আশ্ৰম, মহিলা সাক্ষৰতা, অক্ষমসকলৰ যত্ন আৰু পুনৰ্বাসন আদিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক ডজনৰো অধিক ইউনিট পৰিচালনা কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯০৯ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্গত মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সীৰ ওটাকামুণ্ডত মেৰীৰ জন্ম হৈছিল। মাদ্ৰাজ চহৰৰ ৩০০ শক্তিশালী পাৰ্চী সম্প্ৰদায়ৰ সদস্য ৰুষ্টম পেটেল আৰু আলামাই তেওঁৰ পিতৃ মাতৃ। তেওঁ মাদ্ৰাজত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ১৮ বছৰ বয়সত নোগি ক্লাৱৱালাৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ১৯৩০ চনত তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ সন্তান খুশ্ৰৰ জন্ম হৈছিল। ১৯৩৫ চনত অসুস্থতাৰ বাবে নোগি ক্লাৱৱালাৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিজকে সামাজিক কাৰ্মৰ প্ৰতি নিয়োজিত কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ এজন ভাৰতীয় সেনা বিষয়া মেজাৰ চন্দ্ৰকান্ত কে যাদৱৰ সৈতে পুনৰ বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। তেওঁ সামাজিক কাম-কাজৰ একে ক্ষেত্ৰত আগবঢ়াইছিল।

## কৰ্মজীৱন
১৯৪২ চনত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ক্লাৱৱালাই বেছিভাগ গিল্ড অফ চাৰ্ভিছৰ সহায়কাৰীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইণ্ডিয়ান হস্পিটেলিটি কমিটি স্থাপন কৰিছিল। মাদ্ৰাজ আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে বহু সংখ্যক ভাৰতীয় সৈন্য ৰখা হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ খুব কম সুবিধাৰে অতি কষ্টৰে আছিল। শ্ৰীমতী ক্লাৱৱালাই সকলো সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলক ভ্ৰাম্যমাণ ভোজনশালা, চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসা ব্যৱস্থা, পৰিৱৰ্তনমূলক চিকিৎসা আৰু মনোৰঞ্জন কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত যোগদান কৰিবলৈ প্ৰেৰিত কৰিছিল। জনসাধাৰণে আতিথেয়তা সমিতিৰ দ্বাৰা আৰম্ভ কৰা যুদ্ধ পুঁজিত উদাৰতাৰে দান কৰিছিল যি যুদ্ধৰ পিছতো নিজৰ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছিল। পিছলৈ এই পুঁজি পুনৰসংস্থাপন কৰাত সহায়ক আছিল। বিজয়ী ১৪তম সেনাই মেৰীক তেওঁৰ অত্যধিক প্ৰচেষ্টাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে এখন জাপানী তৰোৱাল প্ৰদান কৰিছিল। শ্ৰীমতী ক্লাৱৱালাক জেনেৰেল কৰিয়াপ্পাৰ দ্বাৰা "দা ডাৰ্লিং অফ দা আৰ্মি" বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁ ১৯৫২ চনত মাদ্ৰাজ স্কুল অফ ছচিয়েল ৱৰ্ক আৰম্ভ কৰিছিল। এই প্ৰতিষ্ঠান মুম্বাইত অৱস্থিত টাটা ইনষ্টিটিউট অফ ছচিয়েল চাইন্সেছৰ পিছতে দক্ষিণ ভাৰতৰ প্ৰথম সামাজিক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ দ্বিতীয় শিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান।

তেওঁক ১৯৫৬ চনত এবছৰৰ বাবে শ্ৰীযুত আৰ. ই. কাষ্টেলৰ পিছত মাদ্ৰাজৰ শ্বেৰীফ নিযুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁ ১৯৬১ চনত মাদ্ৰাজ (বৰ্তমান চেন্নাই) ভ্ৰমণৰ কালছোৱাত ডিউক অফ এডিনবাৰ্গক সন্মানিত কৰিছিল।

## বঁটা আৰু সন্মান
* মেম্বাৰ অফ দা অৰ্ডাৰ অফ ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ সদস্য (১৯৪১ চনৰ নতুন বছৰৰ সন্মান)
* পদ্মশ্ৰী, ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (১৯৫৫)
* পদ্মভূষণ, ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (১৯৬৮)
* পদ্মবিভূষণ, ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (১৯৭৫)

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* গিল্ড অফ চাৰ্ভিছেছ 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী
উৰ্মিলা পাৱাৰ

**উৰ্মিলা পাৱাৰ** (; জন্ম: ১৯৪৫ চন) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় লেখক আৰু সমাজকৰ্মী। তেওঁ ভাৰতৰ দলিত আৰু নাৰীবাদী আন্দোলনৰ এগৰাকী মুখ্য ব্যক্তি। তেওঁৰ সমূহ ৰচনা, যিবোৰ মাৰাঠী ভাষাত ৰচিত, সামাজিক ভেদভাৱ আৰু ধৰ্মীয় শোষণৰ সমালোচনা ৰূপে সমালোচক আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ দ্বাৰা উচ্চ প্ৰশংসিত হৈছে।

পাৱাৰৰ চুটি-গল্প 'কৱচ' আৰু 'আ চাইল্ডহুড টেল' বহুপঠিত আৰু কেইবাখনো ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শৈক্ষিক পাঠ্যক্ৰমৰ অন্তৰ্গত। দলিত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ ওপৰত মীনাক্ষী মুনৰ সৈতে তেওঁ কৰা *ডকুমেণ্টেচন* নাৰীবাদী দৃষ্টিকোণৰ পৰা ভাৰতত দলিত ইতিহাস নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান।

পাৱাৰৰ আত্মজীৱনী 'আইডন' (ৱিভ) দলিত মহিলাৰ দ্বাৰা লিখিত প্ৰথমখন কিতাপ, যি আলোচক আৰু পঢ়ুৱৈৰ ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। কিতাপখন পিছত 'দ্য ৱিভ অৱ মাই লাইফ: আ দলিত ৱমেনচ্‌ মেম'ৰচ্‌' নাম দি মায়া পণ্ডিতে ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছে। ৱন্দনা চোনালকাৰে কিতাপখনৰ আগকথা লিখিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
বম্বে প্ৰেচিডেন্সী (বৰ্তমানৰ মহাৰাষ্ট্ৰ)ৰ কংকন জিলাত অৱস্থিত, ৰত্নগিৰি জিলাৰ আদগাঁৱত, ১৯৪৫ চনত পাৱাৰৰ জন্ম হয়। বি আৰ আম্বেদকাৰে দলিত সম্প্ৰদায়ক হিন্দু ধৰ্ম ত্যাগ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱাৰ পিছত, পাৱাৰৰ বাৰ বছৰ বয়সত তেওঁ আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁলোকৰ সম্প্ৰদায়ৰ আন সদস্যসকলৰ সৈতে বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে।

বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য স্থানত বাৰে বাৰে সম্মুখীন হোৱা বৈষম্যমূলক আৰু অপমানজনক ঘটনাৰ বাবে পাৱাৰ শিশু হিচাপেও তেওঁৰ জাতিগত পৰিচয়ৰ বিষয়ে তীব্ৰভাৱে সজাগ আছিল। তেওঁ বিদ্যালয়ত পঢ়ি থাকোঁতে তেওঁৰ সৈতে সংঘটিত হোৱা বৈষম্যমূলক ঘটনা এটি সুঁৱৰি কৈছে যে, 'পটলাক লাঞ্চ' (সকলোৰে ঘৰৰপৰা অহা খোৱা বস্তু মিলাই দুপৰীয়া খোৱা আহাৰ) কৰিবলৈ সহপাঠীয়ে পাৱাৰক আমন্ত্ৰণ কৰোঁতে তেওঁৰ ঘৰৰপৰা খোৱা-বস্তু নানিবলৈ কৈছিল। আহাৰ কৰা শেষ হোৱাৰ পাছতো বেছি আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছে বুলি সহপাঠীসকলে তেওঁক লৈ বু বু বা বা কৰিছিল। অন্য এটা ঘটনাৰ কথা কৈ তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ ইংৰাজী ভাষা জ্ঞানক কটাক্ষ কৰি তেওঁৰ ইংৰাজীৰ শিক্ষকে তেওঁক ইতিকিং কৰিছিল। তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে যে তেওঁৰ সম্প্ৰদায়ে কেনেকৈ গাওঁখনৰ কেন্দ্ৰত বাস কৰিছিল, প্ৰেচিডেন্সিৰ আন ঠাইত দলিত সম্প্ৰদায়ৰ বিপৰীতে যিবোৰ সাধাৰণতে পৰিধিত বাস কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাকে এখন অস্পৃশ্য শিশুৰ বিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰিছিল। পাৱাৰে ইয়াকো উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁৰ দেউতাকে আম্বেদকাৰৰ দ্বাৰা আয়োজিত মহাদ সত্যাগ্ৰহত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল বা বিনায়ক দামোদৰ সাৱৰকাৰৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা আন্তঃ-খোৱাতো অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল, কিন্তু তেওঁৰ বায়েক শান্তিক্কাই তাত পৰিৱেশন কৰা মিঠা সুস্বাদু খাদ্যৰ লোভত আন্তঃ-খোৱাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰায়ে স্কুল খতি কৰিছিল।

পাৱাৰ মাৰাঠী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ। মহাৰাষ্ট্ৰৰ গড়কপ্টানি বিভাগৰ চাকৰিয়াল হিচাপে তেওঁ চাকৰিৰপৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।

## বঁটা আৰু প্ৰশংসা
পাৱাৰলৈ তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'আইডন'ৰ বাবে মহাৰাষ্ট্ৰ সাহিত্য পৰিষদৰ তৰফৰপৰা 'সৰ্বোশ্ৰেষ্ঠ আত্মজীৱনী' বঁটা আগবঢ়োৱা হৈছিল। কিন্তু পাৱাৰে এই বঁটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে কাৰণ বঁটা প্ৰদানৰ অনুষ্ঠানটো আৰম্ভ হয় সৰস্বতী দেৱী বন্দনাৰে, যি এগৰাকী হিন্দু দেৱী।

সাহিত্য আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে পাৱাৰক ২০০৪ চনত সম্বোধি প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্বাৰা 'মাতোশ্ৰী ভীমাবাই আম্বেদকাৰ বঁটা' প্ৰদান কৰা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
হেৰিছ জং

**হেৰিছ জং**, পেছাদাৰীভাৱে হেৰিছ জে বুলি জনাজাত, এজন ব্ৰিটিছ গায়ক যাক ২০১৩ চনত এৱেকেনিং মিউজিকৰ সৈতে স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ লণ্ডনৰ ব্ৰিট স্কুল অফ প্ৰদৰ্শন কলাৰ স্নাতক। ২০১৭ চনত তেওঁ *ছালাম আলাইকুম: "এ মেচেজ অফ পিচ*" নামৰ এখন শশু গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল।

## ৰেকৰ্ডিং

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বৃটিছ কণ্ঠশিল্পী
চ'ৰে পূজাৰ গীত

**চ'ৰে পূজাৰ গীত** হ'ল অসমৰ হাজো অঞ্চলত প্ৰচলিত এটি পৰম্পৰাগত নাৰীকেন্দ্ৰিক উৎসৱ চ'ৰে পূজাত গোৱা গীত। কুমাৰী ছোৱালীহঁতে একোজন সুস্থ-সৱল স্বামী লাভৰ মানসেৰে এই পূজা কৰে। চ'ৰে পূজাৰ গীতসমূহ হাজো অঞ্চলৰ নাৰীসকলৰ একচেতীয়া সম্পদ। গীতসমূহ নাৰী হৃদয়ৰ আনন্দ-ব্যথা, বিশ্বাস-আস্থা, সাহস আৰু সৌন্দৰ্য্যৰ প্ৰতীক। ইয়াক বিয়া নামৰ গীতৰ দৰে পৰিৱেশন কৰা হয় কাৰণ ইয়াৰ সুৰ, তাল-মান বিয়া নামৰ গীতৰ দৰে। বিয়া নামৰ পানী-তোলা, কইনা-নোওৱা আদিৰ দৰে চ'ৰে পূজা অনুষ্ঠানৰ ভিন-ভিন অংশৰ লগত সংগতি ৰাখি ভিন-ভিন গীত পৰিৱেশন কৰা হয়। গীতবোৰে সহজে শ্ৰোতাৰ মন চোৱে। গীতবোৰৰ মূল আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ ছন্দসজ্জা।

## চ'ৰে পূজাৰ গীতৰ ভাগসমূহ
### শৰৈফুল সংগ্ৰহ কৰিবলৈ যোৱাৰ সময়ত গোৱা গীত
শৰৈফুল হ'ল এপাহ দেখাত ধুনীয়া ফুল। ই ৰঙা বা কমলা ৰঙৰ। কেৱল চ'ৰে পূজাত হে শৰৈফুল ব্যৱহৃত হয়। সেয়ে গাভৰুহঁতে পূজাত আগবঢ়াবলৈ শৰৈফুল আনিবলৈ পাহাৰলৈ যায় আৰু গোপনে এই ফুল সংগ্ৰহ কৰে। ফুল তুলিবলৈ যোৱাৰ সময়ত গাভৰুহঁতে দায়-দোষ নালাগিবলৈ গীত গায়। এই গীত চ'ৰৈ পূজাৰ অংশ।

### শুভেৰী তৈয়াৰ কৰাৰ সময়ত গোৱা গীত
শুভেৰী হ'ল চ'ৰৈ পূজাৰ এটি অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী। কল পটুৱাৰ ডোঙত শলা মাৰি ৰঙীণ কাগজ আৰু ফুল পাতেৰে সজাই শুভেৰী নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াক চৰাই বাঁহৰ দৰে সাজি উলিওৱা হয়। শুভেৰী হ'ল গাভৰুহঁতৰ স্বামী গৃহৰ প্ৰতীক। য'ত তেওঁলোকে চৰাইৰ দৰে পৰম নিৰ্ভয়েৰে বাস কৰে। শুভেৰী তৈয়াৰ কৰিবৰ সময়ত ছোৱালীহঁত উপবাসে থাকি কিছুমান গীত গায়।

### চৰাইবোৰত ৰং দিয়া সময়ত গোৱা গীত
চ'ৰৈ পূজাৰ বাবে মাটিৰে কিছুমান চৰাই নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই মাটি লখাইতৰা নদীৰ বুকুৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়। চৰাইবোৰত বগা, ক'লা, সেউজীয়া, হালধীয়া বা নীলা ৰং বোলোৱা হয়। এই ৰং হালধিৰ গুড়ি, পূৰৈ শাকৰ গুটি, উৰহী পাতৰ ৰস, চূণ, নীল অথবা চৰুৰ ছাই মিঠাতেলত মিহলাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। পূজাৰ সময়ত চৰাইবোৰ ৰং দি চকুতলগা কৰিবৰ সময়ত কিছুমান গীত গোৱা হয়। এই গীত চ'ৰে পূজাৰ অংশ।

### মণ্ডপ বা বেদী সজোৱাৰ সময়ত গোৱা গীত
পূজাৰ মণ্ডপ সজোৱাৰ সময়তো গীত পৰিৱেশন কৰা হয়।

### মাজ নিশা গোৱা খিচা গীত বা নিন্দা গীত
পূজা শেষ কৰি পুৰোহিত যোৱাৰ পাছত মাজ নিশা হাঁহি-তামাচা কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গীতবোৰ গোৱা হয়। এই গীত সমূহ কৃষিভিত্তিক।

### শুভেৰী বিসৰ্জনৰ সময়ত গোৱা গীত
পূজাৰ শেষত শুভেৰী বিসৰ্জন কৰা হয়। দোকমোকালিতে নদীৰ পানীত শুভেৰী উটুৱাই দিবলৈ আহোঁতে আয়তীসকলে গীত গায়।

চ'ৰে পূজাৰ গীতৰ মূল আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াত ব্যৱহৃত থলুৱা ভাষা। হাজো অঞ্চলৰ ভাষিক বৈশিষ্ট্য এই গীতসমূহৰ মাজেৰে প্ৰকাশ পাইছে।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংগীত