কেডবেৰী

**কেডবেৰী**, (পূৰ্বে *কেডবেৰী’ছ* আৰু *কেডবেৰী শ্বৱেপেছ*), ২০১০ চনৰপৰা মণ্ডেলেজ ইণ্টাৰনেশ্যনেল (ক্ৰাফ্ট ফুডছৰপৰা বিচ্ছিন্ন)ৰ মালিকানাধীন এটা ব্ৰিটিছ বহুজাতিক মিঠাই কোম্পানী। ই বিশ্বৰ দ্বিতীয়–সৰ্বাধিক ডাঙৰ মিঠাই ব্ৰেণ্ড, মাৰ্ছৰ পিছত। কেডবেৰীৰ আন্তৰ্জাতিক মুখ্য কাৰ্যালয় গ্ৰেটাৰ লণ্ডনত অৱস্থিত, আৰু ই বিশ্বৰ ৫০ টাতকৈও অধিক দেশত ব্যৱসায় কৰে। ইয়াৰ ডেইৰী মিল্ক চকলেট, ক্ৰীম এগ আৰু ৰোজছ নিৰ্বাচন বাকচৰ লগতে বহুতো মিঠাই সামগ্ৰীৰ বাবে পৰিচিত। ব্ৰিটিছ ব্ৰেণ্ডৰ অন্যতম, ২০১৩ চনত *দ্য ডেইলী টেলিগ্ৰাফ*–এ কেডবেৰীক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বাধিক সফল ৰপ্তানিৰ ভিতৰত স্থান দিছিল।

কেডবেৰী ১৮২৪ চনত ইংলেণ্ডৰ বাৰ্মিংহামত জন কেডবেৰী (১৮০১–১৮৮৯) নামৰ এজন কোৱাকাৰে চাহ, কফি আৰু খোৱা চকলেট বিক্ৰী কৰি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। কেডবেৰীয়ে প্ৰথমে তেওঁৰ ভাতৃ বেঞ্জামিনৰ সৈতে, তাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰিচাৰ্ড আৰু জৰ্জৰ সৈতে ব্যৱসায়টো বিকশিত কৰে। জৰ্জে শ্ৰমিকসকলক উন্নত জীৱন–যাপনৰ অৱস্থা প্ৰদান কৰিবলৈ বৰ্ণভিল নামৰ আৰ্হি গাঁও গঢ়ি তোলে। ১৯০৫ চনত জৰ্জ জুনিয়ৰে আৰম্ভ কৰা ডেইৰী মিল্ক চকলেটত প্ৰতিদ্বন্দ্বী সামগ্ৰীতকৈ অধিক গাখীৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯১৪ চনৰ ভিতৰতে ই কোম্পানীটোৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা সামগ্ৰী হৈ উঠে। কেডবেৰী পৰিয়ালৰ একেৰাহে সদস্যসকলে নতুন নতুন চকলেট সামগ্ৰী উদ্ভাৱন কৰিছিল। ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ বেছিভাগ সময়তে কেডবেৰী, ৰাউণ্ট্ৰি’ছ আৰু ফ্ৰাইজ আছিল ব্ৰিটেইনৰ তিনিটা ডাঙৰ মিঠাই নিৰ্মাতা।

কেডবেৰীয়ে ১৮৫৪ চনত ৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰপৰা প্ৰথম ৰয়েল ৱাৰেণ্ট লাভ কৰে। ই ১৯৫৫ চনৰপৰা ২০২২ চনলৈকে দ্বিতীয় এলিজাবেথৰপৰা ৰয়েল ৱাৰেণ্ট ৰাখিছিল। ১৯১৯ চনত কেডবেৰীয়ে জে. এছ. ফ্ৰাইজ এণ্ড চনছৰ সৈতে একত্ৰিত হয়, ১৯৬৯ চনত শ্বৱেপেছৰ সৈতে, আৰু ২০০৮ চনলৈকে কেডবেৰী শ্বৱেপেছ নামেৰে পৰিচিত আছিল। ১৯৯২ চনত অধ্যক্ষ ছাৰ এড্ৰিয়ান কেডবেৰীয়ে ২৪ বছৰৰ অধ্যক্ষতাৰ সময়ত কেডবেৰী ৰিপৰ্ট প্ৰস্তুত কৰে, যিটো এক উত্তম প্ৰচলনৰ সংহিতা হৈ বিশ্বব্যাপী কৰ্পৰেট শাসন সংস্কাৰৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। ১৯৮৪ চনত আৰম্ভ হোৱা এফ টি এছ ই ১০০ সূচকত কেডবেৰী আৰম্ভণিৰপৰা ২০১০ চনৰ ক্ৰাফ্ট ফুডছ কৰ্তৃক অধিগ্ৰহণ নকৰালৈকে এক অবিৰত গঠনকাৰী আছিল।

## অপাৰেচন
### মুখ্য কাৰ্যালয়

ইংলেণ্ডৰ গ্ৰেটাৰ লণ্ডনৰ আক্সব্ৰিজৰ আক্সব্ৰিজ বিজনেছ পাৰ্কৰ কেডবেৰী হাউচত কেডবেৰীৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আছে। কোম্পানীটোৱে ব্যাৱসায়িক উদ্যানখনৰ ৩ নং বিল্ডিঙৰ ভিতৰত ৮৪,০০০ বৰ্গফুট (৭,৮০০ মি²) লিজত স্থান দখল কৰে, যিটো ই মণ্ডেলেজৰ ইউকে বিভাগৰ সৈতে ভাগ কৰে। কেডবেৰী অধিগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ক্ৰাফ্টে নিশ্চিত কৰে যে কোম্পানীটো কেডবেৰী হাউচত থাকিব।

২০০৭ চনত কেডবেৰীয়ে খৰচ-বঞ্চনাৰ ব্যৱস্থা হিচাপে মেফেয়াৰ, চিটি অৱ ৱেষ্টমিনিষ্টাৰৰ ২৫ বাৰ্কলে স্কোৱাৰত থকা পূৰ্বৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰপৰা আক্সব্ৰিজ বিজনেছ পাৰ্কলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৯৯২ চনত কোম্পানীটোৱে এই ঠাইখিনি প্ৰতি বৰ্গফুটত ৫৫ পাউণ্ড (০.০৯৩ মি²) লিজত লয়;  ২০০২ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ পৰিমাণ প্ৰতি বৰ্গফুটত ৬৮.৭৫ পাউণ্ড হয়।

### উৎপাদন স্থান
#### বৰ্ণভিল

ইংলেণ্ডৰ বাৰ্মিংহামৰপৰা চাৰি মাইল (৬.৪ কিমি) দক্ষিণে অৱস্থিত বৰ্ণভিলত থকা কেডবেৰী প্লাণ্টটো ১৮৭৯ চনত কোম্পানীটোৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জন কেডবেৰীৰ পুত্ৰ জৰ্জে মুকলি কৰে, যাৰ লক্ষ্য আছিল যে বৰ্ণভিল বাগিছাৰ দশমাংশ "পাৰ্ক, বিনোদন ক্ষেত্ৰ আৰু মুকলি ঠাই হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা।" পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক "এখন বাগিছাৰ কাৰখানা" বুলি জনা যায়। কেডবেৰীৰ ডাৰ্ক চকলেট বাৰ বৰ্ণভিলৰ নাম মডেল গাঁৱৰ নামেৰে ৰখা হৈছে আৰু ইয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯০৮ চনত বিক্ৰী কৰা হৈছিল।

বৰ্ণভিলত প্ৰায় ১০০০ লোকে কৰ্মৰত। ২০১৪ চনত মণ্ডেলেজে এই স্থানত ৭৫ মিলিয়ন পাউণ্ড বিনিয়োগৰ কথা ঘোষণা কৰে, কেডবেৰীয়ে কয় যে ই "ব্ৰিটিছ চকলেট উদ্যোগৰ হৃদয়ত বৰ্ণভিলৰ স্থান শক্তিশালী কৰে।" 

বৰ্ণভিলত চকলেট গৱেষণা আৰু উন্নয়নৰ বাবে মণ্ডেলেজৰ গ্ল’বেল চেণ্টাৰ অৱ এক্সেলেন্স আছে, গতিকে কেডবেৰীয়ে সৃষ্টি কৰা প্ৰতিটো নতুন চকলেট সামগ্ৰীয়ে বাৰ্মিংহামৰ উদ্যোগত জীৱন আৰম্ভ কৰে।

## বজাৰ
### ভাৰত
#### কেডবেৰী ইণ্ডিয়া

১৯৪৮ চনত কেডবেৰী ইণ্ডিয়াই চকলেট আমদানি কৰি ভাৰতত কাম-কাজ আৰম্ভ কৰে। ১৯৪৮ চনৰ ১৯ জুলাইত কেডবেৰী ভাৰতত নিগমিত হয়। এতিয়া ইয়াৰ থানে, ইন্দুৰী (পুনে) আৰু মালানপুৰ (ভিন্দ), হায়দৰাবাদ, বাংগালুৰু আৰু বদ্দী (হিমাচল প্ৰদেশ)ত উৎপাদনৰ সুবিধা আৰু নতুন দিল্লী, মুম্বাই, কলকাতা আৰু চেন্নাইত বিক্ৰী কাৰ্যালয় আছে। কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় মুম্বাইত অৱস্থিত। বৰ্তমান মুখ্য কাৰ্যালয়টো মুম্বাইৰ পেডাৰ ৰোডত "কেডবেৰী হাউচ" নামেৰে অৱস্থিত। ১৯৬৫ চনৰপৰা কেডবেৰীয়ে ভাৰতত ক’ক’ খেতিৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰতো অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। দুটা দশকৰো অধিক সময় ধৰি কেডবেৰীয়ে কেৰেলা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কাম কৰি ক’ক’ৰ গৱেষণা চলাই আহিছে।

বৰ্তমান কেডবেৰী ইণ্ডিয়াই পাঁচটা শিতানত কাম কৰে – চকলেট মিঠাই, পানীয়, বিস্কুট, গাম আৰু কেণ্ডি। ইয়াৰ সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত আছে কেডবেৰী ডেইৰী মিল্ক, ডেইৰী মিল্ক চিল্ক, বৰ্ণভিল, টেম্পটেচনছ, পাৰ্ক, এক্লেয়াৰ্ছ, ব'ৰ্নভিটা, চেলিব্ৰেচনছ, জেমছ, বুবালু, কেডবেৰী ডেইৰী মিল্ক শ্বটছ, হলছ, বিলকুল, টাং, আৰু অৰিঅ'।

চকলেট মিঠাই ব্যৱসায়ত ই ৭০%তকৈ অধিক বজাৰ অংশীদাৰিত্বৰে ভাৰতীয় বজাৰৰ আগশাৰীৰ। ২০১৪ চনৰ ২১ এপ্ৰিলত কেডবেৰী ইণ্ডিয়াই নিজৰ নাম সলনি কৰি মণ্ডেলেজ ইণ্ডিয়া ফুডছ লিমিটেড কৰে। ২০১৭ চনত কেডবেৰী/মণ্ডেলেজে বাড্ডিত এটা কাৰখানা নিৰ্মাণৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ আৰু অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ চৰকাৰী বিষয়াসকলক অবৈধ ধন দিয়াৰ বাবে ১৩ মিলিয়ন ডলাৰ এফচিপিএ জৰিমনা দিবলৈ সন্মত হয়।

#### সমস্যা
২০০৩ চনত, ভাৰতৰ বিজনেছৱৰ্ল্ডে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ‘কেডবেৰীৰ চকলেটত পোৱা পোক’। ২০২১ চনত, চেণ্ট্ৰেল ব্যুৰো অৱ ইনভেষ্টিগেচনে (CBI) হাৰিয়ানা আৰু হিমাচলত কেডবেৰী ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ কাৰ্যালয়সমূহত অভিযান চলায়। চিবিআয়ে কেডবেৰীৰ বিৰুদ্ধে হিমাচল ফেক্টৰীৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভৰ সৈতে জড়িত দুৰ্নীতিৰ অভিযোগত এফআইআৰ দায়ৰ কৰে। চিবিআয়ে কয় যে কেডবেৰীয়ে ২০০৯–২০১১ চনৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীয় আবকাৰী বিষয়াৰ সৈতে ষড়যন্ত্ৰ কৰিছিল আৰু হিমাচল প্ৰদেশৰ নতুন ইউনিটৰ বাবে ২৪১ কোটি টকাৰ আবকাৰী সুবিধা লাভ কৰিছিল।

## বিজ্ঞাপন

১৯২১ চনত প্ৰতিষ্থাপকৰ নাতি উইলিয়াম কেডবেৰীৰ স্বাক্ষৰৰপৰা কেডবেৰী লিপিৰ ল'গ' লোৱা হৈছে। ১৯৭০ চনত ইয়াক বিশ্বব্যাপী ল'গ' হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়। ১৯০৫ চনত চাৰি বছৰ আগতে মৃত্যু হোৱা ৰাণী ভিক্টোৰিয়াক সন্মান জনোৱাৰ বাবে বেঙুনীয়া ৰঙৰ ৰং হিচাপে কোম্পানীটোৰ ৰং গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। কেডবেৰীয়ে ১৯৯৫ আৰু ২০০৪ চনত পঞ্জীয়ন থকা চকলেটৰ বাবে বেঙুনীয়া ৰঙৰ ট্ৰেডমাৰ্ক হিচাপে বিখ্যাত হৈছিল। 

১৯২৮ চনত কেডবেৰী ডেইৰী মিল্কবাৰৰ লগত "গ্লাছ এণ্ড এ হাফ" শ্লোগান প্ৰৱৰ্তন কৰে, বাৰখনত গাখীৰৰ পৰিমাণ বেছি হোৱাৰ বিজ্ঞাপন দিবলৈ। ক্ৰীম এগ শ্লোগান, "আপুনি আপোনাৰ কেনেকৈ খায়?", মানুহক নিজৰ কণী কেনেকৈ খায় সেই বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, ১৯৮৫ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। কেডবেৰীৰ সামগ্ৰীত বিখ্যাত নাম আছে, যেনে ১৯৭৭ চনত পেডিংটন বিয়াৰ ব্ৰেণ্ডেড চকলেট বাৰ, আৰু ১৯৯০ চনৰ সফলতাৰ উচ্চতাত স্পাইচ গাৰ্লছ ব্ৰেণ্ডেড চকলেট (চকলেট বাৰ, নিৰ্বাচন বাকচ, ইষ্টাৰ এগছ)।

ব্ৰিটিছ টেলিভিছনত কেডবেৰীৰ চাৰিটা বিজ্ঞাপন চেনেল ৪-ৰ ২০০০ চনত ব্ৰিটেইনৰ "১০০টা গ্ৰেটেষ্ট এডভাৰ্টছ"ৰ সমীক্ষাৰ শীৰ্ষ ৫০ টাত স্থান পাইছিল। ১৯৫৯ চনৰপৰা ফ্লেক গাৰ্লৰ সৈতে অভিনয় কৰা কেডবেৰী ফ্লেক ২৬ নম্বৰ স্থানত আছিল, কেডবেৰী ডেইৰী মিল্ক ফ্ৰুট এণ্ড বাদাম ৩৬ নম্বৰ স্থানত, ফ্ৰাইৰ টাৰ্কিছ ডিলাইট ৩৭ নম্বৰ স্থানত, আৰু কেডবেৰী মিল্ক ট্ৰে (যিটো ১৯৬৮ চনৰপৰা 'মিল্ক ট্ৰে মেন'ৰ বিজ্ঞাপন দিয়া হৈছে, যিজন জেমছ বণ্ড –শৈলীৰ এজন কঠিন ব্যক্তিয়ে এগৰাকী ভদ্ৰমহিলাক গোপনে মিল্ক ট্ৰে চকলেটৰ বাকচ এটা ডেলিভাৰী কৰিবলৈ ভয়ংকৰ 'আক্ৰমণ' কৰে), "এভালেঞ্চ" বিজ্ঞাপন য'ত তেওঁ চকলেট ডেলিভাৰী কৰিবলৈ ইয়াৰ আগতে দৌৰিছে, ৪৮ নম্বৰ স্থানত।

২০০৭ চনত কেডবেৰী ডেইৰী মিল্কৰ প্ৰচাৰ কৰা গৰিলা টেলিভিছন বিজ্ঞাপন – য'ত ফিল কলিন্সৰ "ইন দ্য এয়াৰ টুনাইট" আছিল – ২০০৮ চনত ব্ৰিটিছ টেলিভিছন বিজ্ঞাপন বঁটাত সোণকে ধৰি বহুতো বঁটা লাভ কৰে।

প্ৰতি বছৰে কেডবেৰীয়ে ছিক্ৰেট চাণ্টা অভিযান আৰম্ভ কৰে, য’ত অফলাইন আৰু অনলাইন বিজ্ঞাপন থাকে। ব্ৰেণ্ডটোৱে ব্ৰিটেইনৰ ডাঙৰ চহৰসমূহ ভ্ৰমণ কৰি মানুহক বেনামীভাৱে নিজৰ আপোনজনক বিনামূলীয়া চকলেট বাৰ দিবলৈ উৎসাহিত কৰে। কেডবেৰীয়ে এই উপলক্ষ্যে বিশেষভাৱে বুথ ডিজাইন কৰিছে যদিও ২০২০ চনত ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ বাবে অভিযান ভাৰ্চুৱেলভাৱে কৰা হৈছিল।

## গেলাৰী

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চকলেট
শ্ৰেণী:কোম্পানী