open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
পুষণ

**পুষণ** (সংস্কৃত: पूषन्) বৈদিক সৌৰ দেৱতা আৰু আদিত্যৰ অন্যতম। তেওঁ সভা-সমিতিৰ দেৱতা। বিয়া, যাত্ৰা, বাট-পথ, গৰু-ম’হৰ খাদ্যৰ তদাৰক পুষণৰ দায়িত্ব। তেওঁ আছিল এজন চাইকোপম্প (আত্মাৰ পথ প্ৰদৰ্শক), আত্মাক আন জগতলৈ লৈ যোৱা।
তেওঁ ভ্ৰমণকাৰীসকলক ডকাইত আৰু বনৰীয়া জন্তুৰ পৰা ৰক্ষা কৰে আৰু পুৰুষক আন পুৰুষৰ শোষণৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। তেওঁ আছিল এজন সহায়কাৰী পথ প্ৰদৰ্শক, এজন "ভাল" দেৱতা, তেওঁৰ অনুগামীসকলক চহকী চৰণীয়া পথাৰ আৰু ধন-সম্পত্তিৰ দিশে লৈ গৈছিল।
## নামৰ উৎপত্তি
পৰম্পৰাগতভাৱে এই দেৱতাৰ নাম সংস্কৃত ক্ৰিয়া পূষ্যতিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "উন্নতি বৃদ্ধি কৰা"। বহু আধুনিক পণ্ডিতে পুষণক পুনৰ্গঠিত আদি-ভাৰত-ইউৰোপীয় দেৱতা *Péh2usōn ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি গণ্য কৰে, যাৰ ফলত পুষণক গ্ৰীক দেৱতা পানৰ সম্পৰ্কীয় কৰি তুলিব। পান আৰু পুষণৰ মাজৰ সংযোগৰ প্ৰস্তাৱ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯২৪ চনত জাৰ্মান পণ্ডিত হাৰ্মান কলিটজে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল।
## সাহিত্যত
ঋগবেদৰ দহটা গীত পূষণৰ বাবে উৎসৰ্গিত (এটা যৌথভাৱে সোম আৰু পূষণৰ বাবে আৰু আনটো ইন্দ্ৰ আৰু পূষণৰ বাবে)। তেওঁৰ ৰথ ছাগলীৰ দ্বাৰা টনা হয়। কেতিয়াবা তেওঁক সূৰ্যই নিজৰ গতিপথত আকাশৰ ওপৰেৰে ঠেলি দিয়া বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। তেওঁক পশু-পক্ষীৰ ৰক্ষক হিচাপেও প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।  পুষণক কবি বুলিও গণ্য কৰা হয়, যি পাছলৈ কেইবাজনো দেৱতাৰ উপনাম আৰু অধিক "ৰজা"ক বুজোৱা উপাধি হৈ পৰে।

দীঘল কেঁকোৰা চুলি আৰু দাড়ি, সোণৰ কুঠাৰ, শূল আৰু অংকুশ লৈ থাকে। তেওঁ লুথুৰী খায়, আৰু শতপথত ব্ৰাহ্মণত তেওঁক দাঁতহীন বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁৰ বিবাহ হৈছে দেৱতাসকলে তেওঁক দান কৰা সূৰ্যৰ কন্যা সূৰ্য্যাৰ সৈতে। তেওঁ পথৰ চিনাকি আৰু পথৰ ৰক্ষক। এই ভূমিকাত তেওঁ মানুহক পথত বিভিন্ন বিপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। তেওঁ ঐশ্বৰিক পথৰ সৈতেও জড়িত, আৰু পৃথিৱী আৰু স্বৰ্গৰ মাজৰ পথৰ সৈতে পৰিচিত, যাৰ ফলত তেওঁ আত্মাক স্বৰ্গলৈ লৈ যাব পাৰে। তেওঁক গৰু, ঘোঁৰা আৰু ভেড়া পহৰা দিবলৈ আহ্বান কৰা হয় আৰু হেৰাই যোৱা গৰুবোৰ বিচাৰি উলিয়াবলৈ কোৱা হয়।

তৈত্তিৰীয় সংহিতাত পোৱা এক আখ্যান অনুসৰি বিভিন্ন দেৱতাৰ সন্মানত কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যজ্ঞ দক্ষ যজ্ঞৰ পৰা ৰুদ্ৰক বাদ দিয়া হৈছিল। নৈবেদ্যৰ এটা অংশ খাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ খঙত কাঁড়েৰে বিন্ধি পুষণৰ দাঁত ভাঙিলে। এই আখ্যানৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণ ৰামায়ণ, মহাভাৰত, আৰু পুৰাণত পোৱা যায়। এই সংস্কৰণসমূহত ৰুদ্ৰ (বা শিৱ) শহুৰেক দক্ষ, যজ্ঞকাৰীয়ে তেওঁক নিমন্ত্ৰণ নকৰাৰ বাবে ক্ৰোধিত হৈছিল। শিৱই খঙত পুষণক লাথি মাৰিলে আৰু যজ্ঞৰ প্ৰসাদ খাই থাকোঁতে তেওঁৰ দাঁতবোৰ উলিয়াই দিলে। পুৰাণ সংস্কৰণত শিৱৰ জটা চুলিৰ নুৰা এটাৰ পৰা সৃষ্টি কৰা বীৰভদ্ৰই পুষণৰ দাঁত উলিয়াই দিছিল।

মহাভাৰত আৰু পুৰাণত পুষণক বাৰজন আদিত্য (অদিতিৰ পুত্ৰ)ৰ ভিতৰত এজন বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। মহাভাৰতত উল্লেখ কৰা অদিতিৰ আন এঘাৰজন পুত্ৰ হ'ল সূৰ্য, আৰ্যমন, ত্ৱষ্ট্ৰ, সবিত্ৰ, ভগ, ধাতা, মিত্ৰ, বৰুণ, অংশ, ইন্দ্ৰ আৰু বিষ্ণু (বামনদেৱ ৰূপত)।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱতা
অংশ

**অংশ** (সংস্কৃত: अंश) হিন্দু ধৰ্মৰ সৌৰ দেৱতা। তেওঁ কাশ্যপ আৰু অদিতিৰ সন্তান স্বৰ্গৰ দেৱতাৰ এটা দল আদিত্যৰ সদস্য। তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখ ঋগবেদত পোৱা যায়।

## অন্যান্য ব্যৱহাৰ
বৈষ্ণৱ ধৰ্মত অংশই এনে এজন সত্ত্বাক বুজায় যাক বিষ্ণু দেৱতাৰ আংশিক অৱতাৰ বা অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। বৈদিক যজ্ঞৰ আহুতিত দেৱতাক অৰ্পন কৰা অংশটো বুজাবলৈয়ো এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অংশ এজন ঋষিৰো নাম।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱতা
আডি

**আডি** (সংস্কৃত: आडि) মৎস্য পুৰাণত উল্লেখ থকা পৌৰাণিক কাহিনীৰ এক অসুৰ। এওঁ শিৱই বধ কৰা অন্ধকাসুৰৰ পুত্ৰ।

## কাহিনী
পাৰ্বতীয়ে অৰণ্যত তপস্যা কৰি আছে বুলি জনাৰ পিছত তেওঁ শিৱৰ হাতত পিতৃৰ মৃত্যুৰ কথা মনত পেলালে। দেৱতাৰ লগত তেওঁৰ কোনো তুলনা নহয় বুলি জানিও তেওঁ শিৱক হত্যা কৰি পিতৃৰ প্ৰতিশোধ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে।

পিতৃৰ মৃত্যুৰ সময়ত আডিয়ে ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ তপস্যা কৰিছিল যিয়ে তেওঁৰ সম্মুখত উপস্থিত হৈ তেওঁৰ কি কামনা সুধিছিল।
আডিয়ে উত্তৰ দিলে যে তেওঁ অমৰত্ব বিচাৰিছে, যাৰ উত্তৰত ব্ৰহ্মাই স্পষ্ট কৰি দিলে যে সকলো জীৱই অৱশেষত মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। আডিয়ে নিজৰ অনুৰোধ স্পষ্ট কৰি কয় যে তেওঁৰ ৰূপ সলনি হ’লেহে যাতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। এই চালাকিৰ সুযোগ লৈ ব্ৰহ্মাই তেওঁক ৰূপ ৰূপান্তৰৰ শক্তি প্ৰদান কৰিলে।

আডি শিৱৰ মুখামুখি হ’বলৈ সাজু হৈছিল। ব্ৰহ্মাৰ পৰা পোৱা এই নতুন শক্তিৰে সজ্জিত হৈ তেওঁ শিৱৰ পৰিচাৰক বীৰভদ্ৰৰ প্ৰহৰী পৰিহাৰ কৰি সাপৰ বেশত শিৱৰ ব্যক্তিগত স্থানত প্ৰৱেশ কৰে। পাৰ্বতীৰ বেশত শিৱৰ কাষ চাপিবলৈ চেষ্টা কৰিলে শিৱই মৰমেৰে সম্ভাষণ জনালে। অৱশ্যে তেওঁ অতি সোনকালেই সন্দেহবশতঃ আৰু যোগৰ জৰিয়তে তেওঁৰ প্ৰকৃত ৰূপটো শিৱই চিনি পালে।

অসুৰৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ উপলব্ধি কৰি শিৱই তেওঁক বজ্ৰৰে তেওঁৰ যৌনাংগত আঘাত কৰিলে, যাৰ ফলত তেওঁ নিমিষতে মৃত্যু হ’ল।

#### আন এটা সংস্কৰণ
কাহিনীটোৰ আন এটা সংস্কৰণত কোৱা হৈছে যে ব্ৰহ্মাই তেওঁক আন এক বৰদান দিছিল যে তেওঁ শিৱৰ অধীনত যুদ্ধ শিকিব পাৰে।
আডিয়ে শিৱৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ ল’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে। অৱশ্যে কেইবছৰমানৰ পাছত তেওঁ কৈলাশ পৰ্বতৰ বাসিন্দাসকলক অশান্তি দিবলৈ ধৰিলে। আডিয়ে শিৱৰ সন্মুখত পাৰ্বতী হিচাপে উপস্থিত হৈ আৰু এটা সুযোগ বিচাৰিছিল। যি কি নহওক শিৱই এইজন আদি বুলি উপলব্ধি কৰি নিজৰ ত্ৰিশূলেৰে তেওঁক হত্যা কৰিলে। আডিয়ে ক্ষমা বিচাৰিলে আৰু শিৱই তেওঁক মোক্ষ দিলে।

ওপৰত উল্লেখ কৰা কাহিনীটো গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা হোৱা নাই আনহাতে পূৰ্বৰ কাহিনীটো সকলোৱে জানে।
### চাব পাৰে
*অসুৰৰ তালিকা
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসুৰ
ত্বষ্ট

**ত্ৱষ্ট্ৰ** বা **ত্বষ্টা** (সংস্কৃত: त्वष्टृ বা त्वष्टा) হৈছে বৈদিক হিন্দু শিপিনী দেৱতা বা ফেশ্বনাৰ। মহাভাৰত আৰু পুৰাণৰ দৰে পৰৱৰ্তী হিন্দু শাস্ত্ৰত তেওঁক আদিত্য (দেৱী অদিতিৰ পুত্ৰ) হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে যদিও তেওঁৰ গুৰুত্ব কমকৈ দিয়া দেখা যায়। ত্ৱষ্ট্ৰক কেতিয়াবা  শিল্পী দেৱতা বিশ্বকৰ্মাৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়।
## হিন্দু সাহিত্যত
ঋগবেদত ত্বষ্ট্ৰক ইন্দ্ৰৰ বল্লম, বৃহস্পতিৰ কুঠাৰ, সৰগীয় খাদ্য-পানীয়ৰ বাবে পাত্ৰকে ধৰি বহুতো সঁজুলি সৃষ্টি কৰা এজন নিপুণ শিল্পী বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁক ৰূপৰ সৃষ্টিকৰ্তা বুলি কোৱা হৈছে, আৰু প্ৰায়ে জীৱ আৰু গৰ্ভৰ শিল্পকৰ্ম তেওঁৰ বুলি কোৱা হৈছে।
তেওঁক এজন সাৰ্বজনীন পিতৃ, আৰু তেওঁৰ কন্যা সৰন্যুৰ জৰিয়তে মানুহৰ পূৰ্বপুৰুষ বুলিও গণ্য কৰা হয়। তেওঁ বৃহস্পতিৰ পিতৃ, আৰু সম্ভৱতঃ ইন্দ্ৰৰ পিতৃও। তেওঁ ধাতুৰ কুঠাৰ ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু দুটা গাধই টনা ৰথত উঠি যায়।

তেওঁ সোমৰ ৰক্ষক, আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ বিশ্বৰূপ গৰুৰ ৰক্ষক। ইন্দ্ৰৰ সম্ভাৱ্য পিতৃ ত্ৱষ্ট্ৰৰ সৈতে সংঘাত হয়, তেওঁ ত্বষ্ট্ৰৰ সোম চুৰি কৰি বিশ্বৰূপৰ গৰু-ম’হক দখল কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। যুদ্ধত ইন্দ্ৰ ধাৰাবাহিকভাৱে বিজয়ী হয় আৰু ত্বষ্ট্ৰই ইন্দ্ৰক ভয় কৰা বুলি কোৱা হৈছে।
তৈত্তিৰীয় সংহিতা আৰু ব্ৰাহ্মণত বিশ্বৰূপক ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা বধ কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ত্ৱষ্ট্ৰই ইন্দ্ৰক তেওঁৰ সোমযজ্ঞত উপস্থিত থাকিবলৈ নিদিয়ে। ইন্দ্ৰই অৱশ্যে নিজৰ শক্তিৰ দ্বাৰা সোমৰস চুৰি কৰি পান কৰে। পুত্ৰ বিশ্বৰূপৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ ত্ৱাষ্ট্ৰে বৃত্ৰ নামৰ এক অসুৰ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু তেওঁৰ অস্তিত্বৰ কামনা কৰি ত্ৱষ্ট্ৰই তেওঁৰ মন্ত্ৰ ভুলকৈ উচ্চাৰণ কৰে, যাৰ ফলত ইন্দ্ৰই বৃত্ৰক পৰাস্ত কৰিবলৈ সক্ষম হয়। মানৱ পুৰাণত তেওঁ অৰ্জুনৰ পুত্ৰ বব্ৰুবাহন হিচাপে পুনৰ্জন্ম লয়।

ত্ৱষ্ট্ৰৰ বস্ত্ৰ নিৰ্মাণৰ ভূমিকাৰ বাবে আন বহুতো দেৱতা পুষণ, সবিত্ৰ, ধাতা, প্ৰজাপতি আৰু বিশ্বকৰ্মাৰ সৈতে জড়িত।

ঋগবেদৰ 1.61.6 ত তলত উল্লেখ কৰা ত্বষ্ট্ৰৰ উল্লেখ আছে:

अस्मा इदु त्वष्टा तक्षद्वज्रं स्वपस्तमं स्वर्यं रणाय । वृत्रस्य चिद्विदद्येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः

অনুবাদ: ত্ৱষ্টদেৱে ইন্দ্ৰৰ বাবে এটা শক্তিশালী বজ্ৰপাত প্ৰস্তুত কৰিছিল যিয়ে ভালদৰে লক্ষ্যভেদ কৰিব পাৰে। সেই বজ্ৰপাতেৰে শত্ৰুৰ প্ৰবল বিনাশকাৰী ইন্দ্ৰদেৱে বৃত্ৰক আঘাত কৰি তাৰে বধ কৰিলে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱতা
খাণ্ডৱ বন

**খাণ্ডৱ বন** বা খাণ্ডৱ বনাঞ্চল (সংস্কৃত: खाव वन) বা খাণ্ডৱপ্ৰস্থ (সংস্কৃত:खाण्डवप्रस्‍थ) মহাভাৰত মহাকাব্যত উল্লেখ কৰা এখন অৰণ্য।  ই যমুনা নদীৰ পশ্চিমে আছিল। পাণ্ডৱসকলে এই বনাঞ্চলখন পৰিষ্কাৰ কৰি ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ নামৰ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী চহৰখন নিৰ্মাণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই অৰণ্যত পূৰ্বতে তক্ষক নামৰ এজন ৰজাৰ নেতৃত্বত নাগসকলে বাস কৰিছিল। 

অৰ্জুন আৰু কৃষ্ণই এই অৰণ্যত জুই লগাই পৰিষ্কাৰ কৰা বুলি কোৱা হৈছে। এই অৰণ্যৰ বাসিন্দাসকল স্থানচ্যুত হৈছিল। ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ আৰু হস্তিনাপুৰৰ পৰা শাসন কৰা কুৰু ৰজাসকলৰ প্ৰতি নাগ তক্ষকৰ শত্ৰুতাৰ ই মূল কাৰণ আছিল।
## কাহিনী
কিম্বদন্তি অনুসৰি দেৱতা অগ্নিয়ে নিজৰ ভোক নিবাৰণৰ বাবে অৰণ্যখন জ্বলাই দিয়াৰ প্ৰয়োজন বোধ কৰিছিল। আন একোৱেই তাৰ ভোক পূৰণ কৰিব পৰা নাছিল। মহাভাৰতত কোৱা হৈছে যে ইন্দ্ৰ খণ্ডৱ বনাঞ্চলৰ ৰক্ষক দেৱতা আছিল, যাৰ বাবে এই অঞ্চলক ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ বুলি জনা গৈছিল।

কিন্তু অগ্নিয়ে প্ৰতিবাৰেই তাত জুই জ্বলাই দিলে ইন্দ্ৰই বৰষুণ দিয়ে আৰু জুই নুমুৱাই দিয়ে। গতিকে, অগ্নিয়ে ব্ৰাহ্মণৰ বেশ ধৰি কৃষ্ণ আৰু অৰ্জুনৰ কাষ চাপি আহি তেওঁলোকৰ সহায় বিচাৰিলে। অৰণ্য জ্বলি থকাৰ সময়ত ইন্দ্ৰই অৰ্জুনক নিজৰ বজ্ৰৰে আক্ৰমণ কৰি আহত কৰে। কিন্তু অৰ্জুন আৰু কৃষ্ণই সেই তীব্ৰ যুদ্ধত সকলো দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু অসুৰক পৰাস্ত কৰি সমগ্ৰ অৰণ্য জ্বলাই দিলে।

সাতটা জীৱৰ বাহিৰে বাকী সকলো অগ্নিয়ে ভক্ষণ কৰিছিল। জুইৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা সাতটা জীৱ-জন্তু আছিল, অশ্বসেনা (তক্ষকৰ পুত্ৰ) নামৰ এজন নাগ, ময়দানৱ আৰু পাঁচটা সাৰংগ (চৰাই)। পাঁচটা চৰাইৰ নাম আছিল জৰিতা (ঋষি মণ্ডপালৰ পত্নী) আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান আছিল জৰিতৰী, সৰিশ্ৰীক্কা, স্তম্ভমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ।

পূৰ্বে পৰিয়াল পৰিত্যাগ কৰি খণ্ডৱ বনাঞ্চল এৰি দ্বিতীয় পত্নী লপিতাৰ সৈতে থাকিবলৈ যোৱা মণ্ডপালে অগ্নিক বিচ্ছিন্ন পৰিয়ালটোক অগ্নিকাণ্ডৰ পৰা বচাবলৈ পতিয়ন নিয়াবলৈ সহায় কৰিছিল। তক্ষকৰ পত্নীয়ে পুত্ৰ অশ্বসেনক বচাবলৈ প্ৰাণ আহুতি দিছিল, যিজনে পিছলৈ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত কৰ্ণৰ বিশেষ কাঁড়ৰ এটাত নিজকে ৰাখি অৰ্জুনক হত্যা কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। পিছত তক্ষকে অৰ্জুনৰ নাতি পৰীক্ষিতৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হৈ নিজৰ আত্মীয়ৰ মৃত্যুৰ প্ৰতিশোধ লয়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বনজুই
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
বনজ উৎপাদন

**বনজ উৎপাদন** ভাৰতীয় বন আইন, ১৯২৭ৰ ধাৰা ২(৪)ৰ অধীনত সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে। ইয়াৰ আইনী সংজ্ঞাৰ ভিতৰত কাঠ, কয়লা, ৰবৰৰ কেঁচামাল, ডালচেনি, কাঠ-তেল, ৰেজিন, প্ৰাকৃতিক বাৰ্নিচ, বাকলি, লেক, শিলিখা, মহুৱা ফুল (বনাঞ্চলৰ ভিতৰত পোৱা হওক বা নহওক), গছ আৰু পাত, ফুল আৰু ফল, উদ্ভিদ (ঘাঁহ, লতা, বেত আৰু শৈবালকে ধৰি), বন্যপ্ৰাণী, ছাল, দাঁত, শিং, হাড়, কুকুৰা, ৰেচম, মৌ, মম, অন্যান্য অংশ বা জীৱ-জন্তুৰ উৎপাদিত সামগ্ৰী, আৰু ইয়াৰ ভিতৰত পিট, পৃষ্ঠৰ মাটি, শিল আৰু খনিজ পদাৰ্থ আদিও অন্তৰ্ভুক্ত হয় যেতিয়া বনাঞ্চলৰ ভিতৰত পোৱা বা অৰণ্যৰ পৰা অনা হয়।

বনজ উৎপাদিত সামগ্ৰীক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি। ব্যৱহাৰিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা বনজ উৎপাদিত সামগ্ৰীক তিনি প্ৰকাৰত ভাগ কৰিব পাৰি: কাঠ, অকাঠ আৰু সৰু খনিজ। অকাঠী বনজ সামগ্ৰী [NTFP]ক সৰু বনজ উৎপাদন (MFP) বা অকাঠী বনজ উৎপাদন (NWFP) বুলিও জনা যায়। এন টি এফ পিক আৰু অধিক ভাগ কৰিব পাৰি ঔষধি আৰু সুগন্ধি উদ্ভিদ (এম এ পি), তেলৰ বীজ, আঁহ আৰু ফ্লছ, ৰেজিন, খাব পৰা উদ্ভিদ, বাঁহ, নল আৰু ঘাঁহ।
## কাঠৰ সামগ্ৰী
### কাঠ
ওড়িশা বন উন্নয়ন নিগমে (OFDC) কেইবাটাও ডিপোৰ পৰা ঘূৰণীয়া আৰু ফলা ৰূপত, বিভিন্ন মাত্ৰাত কাঠৰ ব্যৱসায় কৰে। প্ৰতিটো ডিপোৰ পৰা মাহেকীয়াকৈ ঘূৰণীয়া কাঠ বিক্ৰী কৰা হয়, সাধাৰণ নিলামৰ জৰিয়তে।
### চন্দন কাঠ
দক্ষিণ ভাৰতৰ বনাঞ্চলত অৰ্থাৎ কেৰালা, তামিলনাডু, কৰ্ণাটক আদিত এই চন্দন গছ পোৱা যায়।
### প্লাইউড
ওড়িশাৰ বোলাংগিৰ জিলাৰ ছাইন্টালাৰ ওচৰৰ কুইকেডাত থকা প্লাইউড উদ্যোগটো ১৯৮৩ চনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু ১৯৮৬-৮৭ চনৰ ভিতৰত বাণিজ্যিক উৎপাদন আৰম্ভ হয়; ১৯৯২-৯৩ চনলৈকে ই চলিছিল।
## অকাঠী বনজ সামগ্ৰী
অকাঠী বা অনাকাঠী বনজ উৎপাদন (NTFP) মানুহ আৰু জীৱ-জন্তুৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰাকৃতিক বনাঞ্চলৰ পৰা আহৰণ কৰা কাঠৰ বাহিৰে আন সকলো জৈৱিক সামগ্ৰীক বুজায়।
### কেন্দুৰ পাত
উৰিষ্যা ভাৰতৰ ভিতৰতে কেন্দুপাতৰ তৃতীয় বৃহত্তম উৎপাদনকাৰী দেশ। উৰিষ্যাত কেন্দু পাতৰ স্বকীয়তা হ’ল ইয়াৰ পাতৰ ৰং, টেক্সচাৰ, আকাৰ আৰু পাতৰ নিৰ্দিষ্ট নিপোটল অৱস্থা।
### বাঁহ
প্ৰাকৃতিক বনাঞ্চলৰ পৰা বাঁহ সংগ্ৰহ আৰু বিপণন হয় অ’এফডিচিৰ দ্বাৰা নহয় আৰএমপি (কেঁচামাল ক্ৰয়কাৰী)ৰ জৰিয়তে বাঁহ সংগ্ৰহ আৰু ব্যৱসায় নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে চৰকাৰে লোৱা সিদ্ধান্ত অনুসৰি হয়।
### শাল বীজ
১৯৭৩ চনৰ পৰাই শালৰ বীজ ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত সামগ্ৰী আৰু ই উৰিষ্যাত প্ৰধানকৈ উপলব্ধ ছাল (Shorea robursta) গছৰ পৰা পোৱা অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎপাদন।
### মৌ
অ’এফডিচিয়ে প্ৰাকৃতিক অৰণ্যৰ পৰা মৌ সংগ্ৰহ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত আৰু গুণগত মানৰ বিশুদ্ধ আৰু প্ৰকৃত হোৱাৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰে।
### ঔষধি উদ্ভিদ
ভাৰত চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঔষধি উদ্ভিদ ব’ৰ্ডৰ আৰ্থিক সাহায্যত বৰ্তমান উৰিষ্যাত প্ৰচাৰমূলক কাম-কাজৰ বাবে ১৬টা প্ৰকল্প চলি আছে।
### ৰবৰ
২০০৩ চনৰ পৰা অ’এফডিচিয়ে বাৰিপাড়া আৰু ভুৱনেশ্বৰ জ’নত ৰবৰ বাগিচা আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ ইউনিট স্থাপন কৰি আহিছে।অ’এফডিচিয়ে পূৰ্ণবয়স্ক গছৰ পৰা ৰবৰ উলিয়াই বিপণন কৰি আছে।
### আচাৰ আৰু স্কোয়াচ
অ’এফডিচিয়ে উচ্চমানৰ, সুস্বাদু আচাৰ যেনে আমৰ আচাৰ, মিক্সড আচাৰ – সংৰক্ষক দ্ৰব্যৰ পৰা মুক্ত আচাৰ প্ৰস্তুত আৰু বিপণন কৰি আছে।
### কাজু আৰু মছলা
অ’এফডিচি লিমিটেডে ১৮৭০৪.৯৯ হেক্টৰ এলেকাত কাজু বাগিচা পালন কৰিছে। ১৯৭৮-৭৯ চনৰ পৰা ১৯৯২-৯৩ চনলৈকে ভুৱনেশ্বৰ আৰু বেৰহামপুৰ সংমণ্ডলত। ইয়াৰে ১১,০৫৩.৯৯ হেক্টৰ এলেকাত বিশুদ্ধ কাজু বাগিচা।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বন আইন
শ্ৰেণী:বনাঞ্চল
ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আইন, ২০১৬

**কেম্পা আইন** (CAMPA Act) বা **ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আইন** হৈছে ভাৰতীয় আইন, যিয়ে কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল উভয়তে এক উপযুক্ত প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিব বিচাৰে, যাতে অবনাঞ্চলৰ উদ্দেশ্যত ডাইভাৰ্ট কৰা বনভূমিৰ পৰিৱৰ্তে মুকলি কৰা ধনৰ ক্ষিপ্ৰ আৰু স্বচ্ছ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়, যিয়ে এনে বনভূমিৰ ডাইভাৰচনৰ প্ৰভাৱ কম কৰিব। এই আইনখন আৰু আনুষংগিক চি এ এফ নিয়মাৱলী, ২০১৮; ২০১৮ চনৰ ১০ আগষ্টত অধিসূচনা কৰা হৈছিল, আৰু আইনখন বলবৎ হৈছিল ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৮।
## ইতিহাস
নতুন দিল্লীৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ে ২০০৪ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত কেম্পা সমিতিৰ সংবিধান, পৰিচালনা আৰু কাৰ্যৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি এখন অধিসূচনা জাৰি কৰে। এই আইনখন স্থায়ী সমিতিৰ অধীনত পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। ২০১৬ চনৰ ২৮ জুলাইত ৰাজ্যসভাই ইয়াক গৃহীত কৰে।

## ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি
এইটো হৈছে বনাঞ্চলৰ মাটি পৰিষ্কাৰ কৰা ডেভেলপাৰসকলে তেওঁলোকৰ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ বাবে দিয়া ধন, আৰু ধাৰণাটো হ'ল যে এনে ধ্বংস কৰা ভূমি অ-বনাঞ্চল ভূমিত অন্য ঠাইত বনাঞ্চল পুনৰুজ্জীৱিত কৰি ভাল কৰা প্ৰয়োজন।
## উদ্দেশ্য
এই আইনখনে ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ ব্যৱস্থাপনা আৰু পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষ (CAMPA) আৰু ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি (CAF) স্থাপন কৰে। প্ৰস্তাৱিত আইনখনে তদৰ্থ ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আৰু পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষ (CAMPA)ৰ ব্যৱস্থাপনাৰ সৈতে উপলব্ধ সঞ্চিত অব্যৱহৃত ধনৰ ক্ষিপ্ৰ ব্যৱহাৰো নিশ্চিত কৰিব, যি বৰ্তমান ৯৫,০০০ কোটি টকাৰ ক্ৰমৰ, আৰু ক্ষতিপূৰণমূলক লেভিৰ সতেজ সংগ্ৰহ আৰু সঞ্চিত অব্যৱহৃত বেলেঞ্চৰ সুত, যিটো হ’ব বছৰি প্ৰায় ৬,০০০ কোটি টকাৰ ক্ৰমৰ, দক্ষতাৰে আৰু স্বচ্ছভাৱে। ২০২৫ চনৰ ৩১ জুলাইৰ প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি অনুসৰি এই আইনখনে ব্যৱহাৰকাৰী সংস্থাৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ক্ষতিপূৰণমূলক লেভি জমা কৰাৰ বাবে ভাৰত আৰু সকলো ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৰাজহুৱা একাউণ্টৰ অধীনত ধন জমাকৰণৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। কেইবাটাও ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ প্ৰতিবেদনে (২০২৪–২০২৫) কালফাৰ ধনৰ উল্লেখযোগ্য অ-ব্যৱহাৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে; উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১৯–২০ আৰু ২০২৩–২৪ চনৰ ভিতৰত দিল্লীয়ে অনুমোদিত ধনৰ মাত্ৰ ~২৩%হে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বন আইন
মহুৰত শ্বট

**মহুৰত শ্বট** বা **মুহুৰ্তম শ্বট** () হ'ল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত চিনেমা এখনৰ শ্বুটিং আৰম্ভ কৰাৰ মুহূৰ্তৰ প্ৰধান ফটোগ্ৰাফীৰ আৰম্ভণিৰ চিন স্বৰূপ ছবিৰ প্ৰথম শ্বট (বা টেক)। প্ৰথম শ্বট (বা টেক) লোৱাৰ আগতে পূজা (ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান) কৰা হয়।  মুহুৰ্তম ঋগবেদৰ শব্দ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে মুহূৰ্ত। সমসাময়িকভাৱে ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "শুভ মুহূৰ্ত"
## সাহিত্যত বৰ্ণনা
শশী থাৰুৰৰ শ্ব' বিজনেছ: এ নভেলৰ এটা চৰিত্ৰই চিন্তা কৰে, "যিকোনো ছবিৰ মুহুৰত, আৰম্ভণিৰ শ্বটটো টেমাত ভৰাই থোৱা শুভ মুহূৰ্ত, ইয়াৰ তাৰকাই এই অনুষ্ঠান মিছ কৰাৰ কথা নহয়...মুহুৰতত আণ্ডাৰছাইজ কাপোৰ পিন্ধা অভাৰছাইজ ব্যক্তিৰে ভৰি থাকে, কৃত্ৰিম জিলিকনিৰে জিলিকি থাকে‍ তেওঁলোকৰ চকু আৰু উৰু...তেওঁলোকৰ প্ৰৱণতা হৈছে প্ৰতিটো উপলব্ধ ট্ৰাইপড, ক্লেপাৰ বা ডিঙিত ফুলৰ মালা আঁৰি দিয়া৷ মই সিহঁতক এৰাই চলি সুখী। যিকোনো ক্ষেত্ৰতে মেৰিগল্ডে মোক হাঁচি মাৰিবলৈ বাধ্য কৰে।"

বব ক্ৰীষ্টোৰ আত্মজীৱনী ফ্লেছবেক: মাই লাইফ এণ্ড টাইমছ ইন বলীউড এণ্ড বিয়ণ্ডৰ মুক্তিৰ বিষয়ে ৰেডিফ ডট কমৰ এটা বাতৰিত এটা উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে য'ত ক্ৰীষ্টোৱে সুধিছে "মহুৰত কি", তেওঁ কৈছে, "সেয়া এটা উদ্বোধনী"৷ পৰিচালক সুৰেশ কৃষ্ণৰ মতে,"অন্ধবিশ্বাসত ডুব যোৱা উদ্যোগ এটাত, আনকি মুহুৰতৰ শ্বট ব্যৱহাৰ নকৰাৰ কথা ভবাটোও ঈশ্বৰ নিন্দা – প্ৰথম শ্বটটো এটা সময়ত সোমাব লাগে"।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ
বক্ষ প্ৰাচীৰ (দুৰ্গ)

**বক্ষ প্ৰাচীৰ** আত্মৰক্ষাৰ বাবে মাটিৰে নিৰ্মিত এটা অস্থায়ী দুৰ্গ, প্ৰায়ে বুকু বা কান্ধৰ উচ্চতালৈকে, থিয় হৈ থকা অৱস্থাৰ পৰা ইয়াৰ ওপৰেৰে গুলী চলোৱা ৰক্ষকসকলক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে।
 সাধাৰণতে শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত অধিক স্থায়ী গঠন এটাক পেৰাপেট বা দুৰ্গৰ দেৱালৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হ'ব।

যুদ্ধজাহাজত বক্ষ প্ৰাচীৰ হৈছে জাহাজখনৰ সেই সাজসজ্জিত অধিগাঁথনি যিটো জাহাজৰ কাষলৈকে বাহিৰলৈ ওলাই যোৱা নাছিল।
সাধাৰণতে ইয়াক কেৱল ১৮৬৫ চনৰ পৰা ১৮৮০ চনৰ ভিতৰত ডিজাইন কৰা লোহাৰ আৱৰণযুক্ত টাৰেট জাহাজতহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:যুদ্ধ
গৌতম ঘোষ

**গৌতম ঘোষ** (; জন্ম ২৪ জুলাই ১৯৫০) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, অভিনেতা, সংগীত পৰিচালক আৰু চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ যিজনে মূলতঃ বাংলা ভাষাৰ চিনেমাত কাম কৰে। ১৯৯৭ চনত ইটালীৰ "ভিটৰিঅ' ডি চিকা" বঁটা লাভ কৰা তেওঁ একমাত্ৰ ভাৰতীয়।

২০১২ চনত পশ্চিম বংগ চৰকাৰে তেওঁক আজীৱন সাফল্যৰ বাবে বংগ বিভূষণ সন্মানেৰে‍ সন্মানিত কৰে। চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰতি তেওঁৰ অৱদানক স্বীকাৰ কৰি ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁক ইটালীয় সংহতিৰ তাৰকাৰ নাইটহুড বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।
## প্ৰাথমিক জীৱন
১৯৫০ চনৰ ২৪ জুলাইত ভাৰতৰ কলকাতাত সান্ত্বনা আৰু অধ্যাপক হিমাংশু কুমাৰ ঘোষৰ ঘৰত গৌতম ঘোষৰ জন্ম৷ তেওঁৰ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ দিন আৰম্ভ হৈছিল ছেইণ্ট জনছ ডাইচেছন স্কুলত (বৰ্তমান সম্পূৰ্ণ ছোৱালীৰ বিদ্যালয়)। তাত চতুৰ্থ শ্ৰেণীলৈকে পঢ়িছিল আৰু তাৰ পাছত ওচৰৰ কেথেড্ৰেল মিছনেৰী বয়ছ স্কুললৈ গুচি যায়। তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কেৰিয়াৰ
১৯৭৩ চনত তেওঁ তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ কলকাতাৰ গ্ৰুপ থিয়েটাৰ আন্দোলনত সক্ৰিয় অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল৷ ফটো সাংবাদিক হিচাপেও তেওঁ কিছু দিন কাম কৰিছিল৷ নিউ আৰ্থ নামৰ প্ৰথম তথ্যচিত্ৰখন তেওঁ নিৰ্মাণ কৰিছিল ১৯৭৩ চনত আৰু তাৰ পাছত হাংগ্ৰী অটম। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ কেইবাখনো বোলছবি আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে। আকিৰা কুৰোছাৱাৰ হোমেজ (কলা), সত্যজিৎ ৰায়ৰ দুঃসাহসিক ছবি, ঋত্বিক ঘটকৰ হাইপাৰলিংক চিনেমা, ৰাজেন তৰফদাৰৰ চলচ্চিত্ৰত ভাৰত বিভাজন, মৃণাল সেনৰ নিউ ইণ্ডিয়ান চিনেমা আৰু অজয় কৰৰ সামাজিক বাস্তৱবাদ আদিৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল যিবোৰে‍ নিজৰ সৃষ্টিৰ জৰিয়তে বাংলা ভাষাৰ চিনেমাত নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল।

তেওঁৰ সফল ছবিসমূহ হ'ল অন্তৰ্জলি যাত্ৰা, পদ্মনদীৰ মাঝি, আবাৰ অৰণ্য, কালবেলা, শংখচিল আৰু মনেৰ মানুষ। সেই চিনেমাবোৰৰ বাবেই তেওঁ লোকচক্ষুলৈ আহে৷

## ফিল্মগ্ৰাফী
### বোলছবি‍

### তথ্যচিত্ৰ

### চুটিছবি‍

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাঙালী হিন্দু
শ্ৰেণী:বঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:নন্দী বঁটা বিজয়ী
পানীপথৰ প্ৰথম যুদ্ধ

**পানীপথৰ প্ৰথম যুদ্ধ** ১৫২৬ চনৰ ২১ এপ্ৰিল তাৰিখে উত্তৰ ভাৰতৰ দিল্লীৰ চুলতান ইব্ৰাহিম খান লোডীৰ বিৰুদ্ধে বাবৰৰ আগ্ৰাসী বাহিনীৰ মাজত হৈছিল। বাবৰৰ বাহিনীয়ে বাৰুদৰ আগ্নেয়াস্ত্ৰ আৰু কামান ব্যৱহাৰ কৰি ইব্ৰাহিমক পৰাস্ত কৰে।
ভাৰত উপমহাদেশত বাৰুদ অস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন যুদ্ধৰ ভিতৰত এয়া আছিল অন্যতম। এই বিজয়ৰ লগে লগে ভাৰতত মোগল শাসনৰ আৰম্ভণি হয়।

## পটভূমি

১৫০৪ চনত বাবৰে তেওঁৰ প্ৰয়াত খুৰাক দ্বিতীয় উলুগ বেগক বাহুবলেৰে ওফোৰাই সিংহাসন অধিকাৰ কৰি আশে-পাশে থকা কাবুল আৰু গাজনী দখল কৰে। উত্তৰ-পশ্চিম দিশত মহম্মদ শ্বায়বানীৰ বিৰোধিতা কৰি বাবৰে দক্ষিণ-পূব দিশলৈ, পাঁচখন নদীৰ ভূমি পঞ্জাৱলৈ নিজৰ ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰিব বিচাৰিছিল। ১৫১৯ চনলৈকে তেওঁ চেনাব নদীত উপস্থিত হয়।

সেই সময়ত উত্তৰ ভাৰতৰ অধিকাংশ অঞ্চল দিল্লী চুলতানীৰ লোডী বংশৰ ইব্ৰাহিম লোডীৰ শাসনৰ অংশ আছিল। অৱশ্যে তেতিয়া তেওঁ আত্মীয় আৰু মন্ত্ৰী পৰিষদৰ সৈতে ক্ষমতা সংগ্ৰামত আবদ্ধ হৈ আছিল। পঞ্জাৱৰ গৱৰ্ণৰ দৌলত খান লোডীয়ে বাবৰলৈ আগ্ৰাসনৰ নিমন্ত্ৰণ আগবঢ়ায়। বাবৰে লাহোৰলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে, ১৫২৪ চনত কিন্তু ইব্ৰাহিমে পঠোৱা বাহিনীয়ে দৌলতক খেদি পঠিওৱা বুলি গম পায়। লোডী সেনাই বাবৰৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ওলাই যায় আৰু পৰাস্ত হয়। বাবৰে কাবুললৈ উভতি অহাৰ পূৰ্বে ঝেলুম, শিয়ালকোট, কালানৌৰ আৰু দিপালপুৰৰ নিয়ন্ত্ৰণো লয়। তেওঁ দীপালপুৰক ইব্ৰাহিমৰ বিদ্ৰোহী খুৰাক আলম খানৰ নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখে।

১৫২৫ চনৰ শেষৰ ফালে বাবৰে ডিচেম্বৰ মাহত সিন্ধু নদী পাৰ হৈ উত্তৰ ভাৰতলৈ উভতি যাব খুজিছিল। পঞ্জাৱ বিজয় নিশ্চিত কৰাৰ পিছত বাবৰে দিল্লী অভিমুখে আগবাঢ়িল। পানীপথতহে তেওঁ ইব্ৰাহিমে একত্ৰিত কৰা বহুত ডাঙৰ সৈন্যবাহিনীৰ সম্মুখীন হ’ব লগাত পৰিছিল।

## যুদ্ধ
ইব্ৰাহিমৰ সেনাবাহিনীৰ কাৰ্যকৰী শক্তি ১০০০ যুদ্ধ হাতীৰে সৈতে ৫০,০০০ৰ পৰা ৭০,০০০ৰ ভিতৰত আছিল যদিও আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ অভাৱ বুলি জনা যায়। বাবৰৰ সৈন্যবাহিনী আছিল ১২ হাজাৰ। বাহিনীটোৰ অন্ততঃ এটা অংশ আগ্নেয়াস্ত্ৰৰে সজ্জিত আছিল। তেওঁৰ অশ্বাৰোহী সৈন্যই অশ্বাৰোহী ধনুৰ্বিদ হিচাপে যুদ্ধ কৰিছিল। তেওঁৰ হাতত ১৫ৰ পৰা ২০টা কামানো আছিল।

বাবৰে নিজৰ স্থিতি ৭০০ খন ৱাগন একেলগে একেটা শাৰীত বান্ধি লাইনত ৰক্ষা কৰিছিল। প্ৰতিটো ৱাগনৰ মাজত তেওঁৰ বন্দুকধাৰীসকলে গুলী চলাব পৰাকৈ একোখন বক্ষ প্ৰাচীৰ (দুৰ্গ) আছিল। লাইনৰ কেইবাটাও ঠাইত তেওঁ নিৰ্দিষ্ট ঠাইত ১৫০ ৰাইডাৰৰ একোটা বাহিনী এৰি থৈ গৈছিল যাতে তেওঁৰ অশ্বাৰোহী বাহিনীয়ে সুৰক্ষিতভাবে আগবাঢ়ি যাব পাৰে। বাবৰে পানীপথ চহৰৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ সোঁফালটো সুৰক্ষিত কৰিলে। বাওঁফালে তেওঁ অশ্বাৰোহীৰ বিৰুদ্ধে বাধা হিচাপে ডাল--পাতেৰে ভৰা খাদ খান্দিলে।

ইব্ৰাহিমে আক্ৰমণ কৰাৰ সময়ত বাবৰে সজোৱা যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ সম্মুখভাগ অতি সংকীৰ্ণ আছিল যাৰ বাবে ইব্ৰাহিমে নিজৰ বাহিনীক ফলপ্ৰসূভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰিলে। বন্দুকধাৰী আৰু কামানে ইব্ৰাহিমৰ কেন্দ্ৰৰ ফালে মুখ কৰি থকাৰ বিপৰীতে অশ্বাৰোহী ধনুৰ্বিদসকলে পিছফালে যথেষ্ট হুলস্থূল কৰিছিল। কামানৰ কোলাহলে হাতীকেইটাক আতংকিত কৰি তুলিছিল, যাৰ ফলত হতাহতিৰ সংখ্যা আৰু বৃদ্ধি পাইছিল। এই যুদ্ধত ইব্ৰাহিম আৰু তেওঁৰ ২০ হাজাৰ সৈন্য নিহত হয়। সেনাই পিছুৱাই যোৱাৰ লগে লগে আৰু হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ মৃত্যু হয়।

## পৰিণতি
পানীপথৰ যুদ্ধ সামৰিকভাৱে বাবৰৰ বাবে এক নিৰ্ণায়ক বিজয় আছিল। কিন্তু নিজৰ স্থান নিশ্চিত কৰিবলৈ বাবৰে তেতিয়াও ১৫২৭ চনত খানৱাত মেৱাৰ শাসক ৰানা সাংগাৰ সৈতে আৰু, ১৫২৯ চনত ঘঘ্ৰা নদীত পূব আফগানসকলৰ সৈতে যুঁজিব লাগিছিল। ৰাজনৈতিকভাৱে ই বাবৰক নতুন ভূমি লাভ কৰায় আৰু ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ মাজমজিয়াত তেওঁৰ মোগল সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ নতুন পৰ্যায়ৰ সূচনা কৰে – যিটো সাম্ৰাজ্য ২০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
মুখচ্ছবি (গ্ৰন্থ)

কিতাপৰ **মুখচ্ছবি** বা *ফ্ৰন্টস্পিচ* হৈছে কিতাপৰ শিৰোনাম পৃষ্ঠাৰ সম্মুখত থকা সজ্জাগত বা তথ্যসমৃদ্ধ চিত্ৰ, সাধাৰণতে কিতাপৰ সোঁহাতৰ বা ৰেক্টো পৃষ্ঠাৰ বিপৰীতে বাওঁফালৰ বা ভেৰ্ছো পৃষ্ঠাত। কিছুমান প্ৰাচীন সংস্কৰণ বা আধুনিক বিলাসী সংস্কৰণত মুখচ্ছবিত বিষয়ভিত্তিক বা ৰূপক উপাদানৰ বৈশিষ্ট্য থাকে, আন কিছুমানত লেখকৰ প্ৰতিকৃতি যিটো মুখচ্ছবি হিচাপে দেখা যায়। মধ্যযুগীয় তথ্য সম্বলিত পাণ্ডুলিপিত উপস্থাপন কৰা কিতাপ বা পাঠ (কাৰ দ্বাৰা আৰু কাক ভিন্ন) দেখুওৱা  ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰৰ উপস্থাপনক প্ৰায়ে ফ্ৰন্টস্পিচ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
এই শব্দটো ফৰাচী frontispice ৰ পৰা আহিছে, যিটো লেটিন ভাষাৰ শেষৰ ফালৰ frontispiciumৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিটো লেটিন frons ('কপাল') আৰু specere ('চাব')ৰ দ্বাৰা গঠিত। ইয়াৰ সমাৰ্থক আছিল ‘মেট’প’স্কপি’। ইংৰাজীত ইয়াক প্ৰথমে স্থাপত্যৰ শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যিটোৱে এটা অট্টালিকাৰ সজ্জাগত সম্মুখভাগক বুজায়। ১৭ শতিকাত ইটালিয়ান ভাষাৰ দৰে অন্যান্য ভাষাতো এই শব্দটোৱে কিতাপ এখনৰ শিৰোনাম পৃষ্ঠাক বুজাবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিখন সেই সময়ত প্ৰায়ে স্থাপত্যৰ পৰা শৈলীগত উপাদান যেনে স্তম্ভ আৰু পেডিমেণ্টৰ পৰা লোৱা জটিল খোদিত শিল্পকৰ্মৰে সজাই তোলা হৈছিল।

১৭ শতিকাৰ কালছোৱাত কিতাপ এখনৰ শিৰোনাম পৃষ্ঠাৰ লগত সম্মুখৰ পৃষ্ঠাত এটা চিত্ৰ (ইটালীয় ভাষাত antiporta বুলি জনা যায়), যাৰ ফলত ইংৰাজীত এই শব্দটোৱে ১৬৮২ চনৰ পৰাই আজিৰ তাৰিখত যি অৰ্থ ধৰি আছে, সেই অৰ্থ লাভ কৰে। তেতিয়ালৈকে ইংৰাজী বানানো লোক ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞানৰ দ্বাৰা 'ফ্ৰন্টস্পাইচ'ৰ পৰা 'ফ্ৰন্টস্পিচ' ('ফ্ৰন্ট' + 'পিচ')লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। অসমীয়াত ইয়াক অভিধানমতে মুখচ্ছবি বুলি অৰ্থ কৰা আছে।

## উদাহৰণ

File:Klostermayr Titel.jpg|মাথিয়াছ ক্লষ্টাৰমেয়াৰৰ জীৱনীৰ এটা ফ্ৰন্টস্পিচ আৰু শিৰোনাম পৃষ্ঠা (১৭৭২)
File:Yung Wing Frontispiece Title page My Life in China and America 1909 FRD 4824.jpg|১৯০৯ চনত তেওঁৰ *মাই লাইফ ইন চাইনা এণ্ড আমেৰিকা* নামৰ গ্ৰন্থখনৰ ফ্ৰন্টস্পিচ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা ইউং উইঙৰ এখন প্ৰতিকৃতি।
File:Ferrel-2.jpg|বতাহৰ ওপৰত এখন জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থৰ মুখচ্ছবি: বায়ুমণ্ডলৰ সাধাৰণ গতি, বাৰিষা, ঘূৰ্ণীবতাহ, টৰ্নেডো, পানীৰ ঢৌ, শিলাবৃষ্টি আদিৰ দ্বাৰা গঠিত উইলিয়াম ফেৰেলৰ (১৯০৪)
File:Maillet-3.jpg|শিৰোনাম পৃষ্ঠা আৰু ফ্ৰন্টস্পিচ *Telliamed* by Benoît de Maillet (1749)
File:Kepler-6.jpg|জোয়ানিছ কেপলাৰ (১৮৫৮)ৰ জোয়ানিছ কেপলেৰি এষ্ট্ৰ'নমি অপেৰা অম্নিয়াৰ ভলিউম I1 লৈ শিৰোনাম পৃষ্ঠা আৰু ফ্ৰন্টস্পিচ
File:Carus-4.jpg|টাইটাছ লুক্ৰেটিয়াছ কাৰাছৰ দ্বাৰা *ডি ৰেৰাম নেচুৰা*ৰ মুখচ্ছবি আৰু শিৰোনাম পৃষ্ঠা (১৭৫৪)
File:Buffon-1-2.jpg|জৰ্জ-লুই লেক্লেৰ্ক, কম্টে ডি বুফন (১৭৭৪)ৰ দ্বাৰা ৰচিত হিষ্ট'ৰ নেচাৰেল, জেনেৰাল এট পাৰ্টিকুলিয়েৰৰ প্ৰথম খণ্ডলৈ মুখচ্ছবি আৰু শিৰোনাম পৃষ্ঠা
File:Bode-2.jpg| ফ্ৰন্টস্পিচৰ চিত্ৰণ 'আনলেইটুং জুৰ কেন্টনিছ ডেছ গেষ্টিৰন্টেন হিমেলছ' (১৭৭২)ৰ পৰা।
File:Memoiren Baron de Besenval Erstausgabe von 1805.jpg|পিয়েৰ ভিক্টৰৰ স্মৃতিগ্ৰন্থৰ প্ৰথম সংস্কৰণৰ মুখচ্ছবি, বেৰন ডি বেচেনভাল ডি ব্ৰুনষ্টেট, তেওঁৰ প্ৰতিকৃতি দেখুওৱা (১৮০৫)
File:Germain_Brice_edition_1717_print_dedicated_to_the_Herzog_von_Braunschweig.jpg|জাৰ্মেইন ব্ৰাইচৰ পেৰিছ ভ্ৰমণ গাইডৰ সপ্তম সংস্কৰণৰ ফ্ৰন্টস্পিচ (১৭১৭)। এইটো আগষ্ট উইলহেম, হাৰ্জগ ভন ব্ৰাউনশ্বৱেইগ-উলফেনবুটেলৰ নামত উৎসৰ্গিত এটা বিশেষ প্ৰিন্ট

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:গ্ৰন্থৰ বেটুপাত
অন্তৰ্জলী যাত্ৰা

**অন্তৰ্জলী যাত্ৰা** () ১৯৮৭ চনত মুক্তি পোৱা কলকাতাভিত্তিক গৌতম ঘোষ পৰিচালিত ভাৰতীয় বোলছবি। কমল কুমাৰ মজুমদাৰৰ **মহাযাত্ৰা** নামৰ উপন্যাস এখনৰ আধাৰত এই বোলছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ বংগৰ অভিজাত ব্ৰাহ্মণসকলৰ বহুবিবাহ প্ৰথাৰ দলিলস্বৰূপ এই বোলছবিখন। এই বোলছবিখনে ১৯৮৮ চনত বাংলা ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৮৮ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ইয়াক সুনিশ্চিত সম্মান শিতানত প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল।
## অভিনয়ত
* বৈজুৰ ভূমিকাত শত্ৰুঘ্ন সিনহা
* যশোৱতীৰ পিতৃৰ ভূমিকাত বসন্ত চৌধুৰী
* গাঙ্গুলি সীতাৰামৰ ভূমিকাত
* জ্যোতিষীৰ ভূমিকাত ৰবি ঘোষ
* যশোৱতীৰ ভূমিকাত শম্পা ঘোষ
* মোহন আগাশে
## তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বাংলা ভাষাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ বঙালী পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
পাৰ (চলচ্চিত্ৰ)

**পাৰ** () ১৯৮৪ চনৰ গৌতম ঘোষ পৰিচালিত এখন হিন্দী ভাষাৰ ভাৰতীয় চিনেমা। ছবিখনত অভিনয় কৰিছে শাবানা আজমী, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু ওম পুৰীয়ে। নাছিৰুদ্দিন শ্বাহে নৌৰংগীয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি ভলপি কাপ লাভ কৰে। সমৰেশ বসুৱে লিখা বাংলা গল্প পাড়ীৰ আধাৰত ছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
## পটভূমি
বিহাৰৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত চলা শোষণৰ ছবি চিনেমাখনত প্ৰতিফলিত হৈছে‍, য’ত এজন জমিদাৰ (উৎপল দত্ত)ৰ লোকে এখন গাঁও ধ্বংস কৰি গাঁওখনৰ এক প্ৰগতিশীল শক্তি হিচাপে পৰিগণিত হোৱা উপকাৰী স্কুল মাষ্টৰ (অনিল চেটাৰ্জী)ক হত্যা কৰে। শ্ৰমিক নৌৰাংগিয়া (নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ)ই নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ পৰম্পৰা ভংগ কৰি জমিদাৰৰ ভাতৃক হত্যা কৰি প্ৰতিশোধ লয়। নৌৰংগিয়া আৰু তেওঁৰ পত্নী ৰমা (শাবানা আজমী) ন্যায়ৰ স্বাৰ্থত পলাতক হয়। আন ঠাইত জীৱিকা বিচাৰিবলৈ বহু চেষ্টা কৰাৰ অন্তত দুয়োজনে ঘৰলৈ উভতি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ভাড়াৰ টকাৰ বাবে, তেওঁলোকে গাহৰিৰ জাকটোক নদীৰ সিপাৰে নিবলৈ সন্মত হয়, যাৰ ফলত গৰ্ভৱতী ৰমাই নিজৰ সন্তান হেৰুৱাইছে বুলি বিশ্বাস কৰে। কিন্তু তেওঁলোকে দ্ৰুতগতিত বৈ যোৱা বহল নদী এখন  সাঁতুৰি পাৰ হ’বলগীয়া হয়, য’ত তেওেঁলাক নিৰাপদ স্থান পোৱাৰ আগতেই প্ৰায় ডুব যায়। ছবিখনৰ শেষত, নৌৰাংগিয়াই তাইৰ পেটৰ ওচৰত কাণখন থৈ গৰ্ভত থকা শিশুটিৰ হৃদস্পন্দন শুনি থাকে।

## পাত্ৰ-পাত্ৰী
* নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ ... নৌৰাংগিয়া
* শাবানা আজমী ... ৰাম
* ওম পুৰী ... ৰাম নৰেশ (গাঁও প্ৰধান)
* উৎপল দত্ত ... ঘৰৰ মালিক
* অনিল চেটাৰ্জী ... স্কুলমাষ্টাৰ  
* মোহন আগশে ... হৰি, ঘৰৰ মালিকৰ ভায়েক 
* কামু মুখাৰ্জী ... মৰাপাট মিলৰ চৰ্দাৰ
* ৰুমা গুহ ঠাকুৰতা ... স্কুল মাষ্টৰৰ পত্নী
* উষা গাংগুলী ... মৰাপাট মিলৰ শ্ৰমিকৰ পত্নী
* ৰূপা গাংগুলী (তেওঁ অশোক কুমাৰৰ কন্যা, বিখ্যাত ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী ৰূপা গাংগুলী নহয়।)
* কল্যাণ চেটাৰ্জী
* সুনীল মুখাৰ্জী ... কলকাতা ফুটপাথৰ বাসিন্দা 
* বিমল দেব ... গাহৰিৰ এজেন্ট

## বঁটা আৰু মনোনয়ন

## তথ্য সংগ্ৰহ

 
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ হিন্দী ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
দ্বিতীয় উলুগ বেগ

**দ্বিতীয় উলুগ বেগ** যাক **উলুগ বেগ কাবুলি** বুলিও কোৱা হয় (মৃত্যু ১৫০২) ১৪৬১ চনৰ পৰা ১৫০২ চনলৈকে কাবুল আৰু গাজনীৰ টাইমুৰী শাসক আছিল।

## ৰাজত্ব
টাইমুৰী চুলতান আবু ছয়ীদ মিৰ্জাৰ চতুৰ্থ পুত্ৰ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা উলুগ বেগক পিতৃয়ে কাবুল আৰু গাজনী চহৰ দিছিল, প্ৰথমে ৰাজকুমাৰ হিচাপে আৰু তাৰ পিছত আবু ছয়ীদৰ মৃত্যুৰ পিছত স্বাধীন ৰজা হিচাপে শাসন কৰিছিল। তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ আহমদ মিৰ্জা আৰু মাহমুদ মিৰ্জাক ক্ৰমে সমৰকন্দ আৰু বদাখশানৰ শাসন দিয়াৰ বিপৰীতে আন এজন ভাতৃ উমৰ শ্বেইখ মিৰ্জাই ফাৰঘনা লাভ কৰে। উমৰ শ্বেইখ মিৰ্জা বাবৰৰ পিতৃ আৰু যি বাবৰে পিছলৈ মোগল সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

উলুগ বেগৰ দীঘলীয়া আৰু সুস্থিৰ ৰাজত্ব আছিল, সেই সময়ত কাবুল এক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰত পৰিণত হৈছিল। তেওঁৰ পুথিভঁৰালৰ পৰা শ্বাহনামেহৰ প্ৰতিলিপিকে ধৰি কেইবাখনো গ্ৰন্থ আৱিষ্কাৰে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত ৰাজকীয় লিপিশালৰ কাৰ্যকলাপৰ কথা নিশ্চিত কৰে।
এটা পাণ্ডুলিপিৰ সুবিন্যস্ত মুখচ্ছবি (গ্ৰন্থ)ৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে আলোকসজ্জা, কেলিগ্ৰাফাৰ আৰু সম্ভৱতঃ চিত্ৰকৰসকল উলুগ বেগৰ দৰবাৰৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। বাগিচাৰ প্ৰতিও তেওঁৰ প্ৰেম আছিল, যিটো তেওঁৰ এই বৈশিষ্ট্য উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰা ভতিজা বাবৰে লক্ষ্য কৰিছিল। তেওঁ নিযুক্তি দিয়া কিছুমানৰ নাম লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে, যেনে বাগ-ই বেহেষ্ট (জন্নতৰ বাগিচা) আৰু বস্তান-ছাৰা (ফলৰ বাগিচাৰ ঘৰ)।

তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পষ্টুন ইউছুফজাই জনগোষ্ঠীয়ে প্ৰথমে কাবুলত উপস্থিত হয়। কিছুমান পৰম্পৰাত কোৱা হৈছে যে গোটটোৱে উলুগ বেগক তেওঁলোকৰ সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল, যিয়ে পাছলৈ তেওঁলোকক অতিশয় অনুকূল কৰিছিল। কিন্তু পঞ্চদশ শতিকাৰ শেষৰ চতুৰ্থাংশৰ সময়ছোৱাত জনগোষ্ঠী আৰু শাসকৰ মাজৰ সম্পৰ্ক ত্ৰুটিপূৰ্ণ হৈ পৰে। অৱশেষত গিগ্যানি জনগোষ্ঠীৰ সহায়ত উলুগ বেগে জনজাতিৰ বহু নেতাক হত্যা কৰা বুলি অভিযোগ উঠিছে। প্ৰাচ্যবিদ এনেট বেভেৰিজে উলুগ বেগ আৰু ইউছুফজাইৰ মুৰব্বী মালিক চুলাইমানৰ বিষয়ে তলত দিয়া কাহিনীটো লিপিবদ্ধ কৰিছে:

সণ্ঢালনিকৈ আন এটা বিৱৰণীত কোৱা হৈছে যে, ইউছুফজাইসকলে কাবুললৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পিছত তেওঁলোকে আন কেইবাটাও জনগোষ্ঠীৰ সৈতে ডকাইতৰ আশ্ৰয় লৈছিল। ইয়াৰ ফলশ্ৰুতি ইমানেই বেছি হ'ল যে পৰৱৰ্তী সময়ত উলুগ বেগে এই গোটটোক এই অঞ্চলৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰি পেলায়।

## মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
 
১৫০২ চনত উলুগ বেগৰ মৃত্যু হয় আৰু সম্ভৱতঃ তেওঁক গজনীৰ *আব্দুৰ ৰাজাক সমাধিস্থলত* সমাধিস্থ কৰা হয়। যদিও এই সমাধিৰ নাম তেওঁৰ পুত্ৰৰ নামেৰে ৰখা হৈছে, আব্দুৰ ৰাজাকৰ মাত্ৰ এবছৰীয়া ৰাজত্বকালৰ বাবেই তেওঁ ইয়াক নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ সুযোগ পোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে এইটো অধিক সম্ভাৱনা যে, এই সমাধিটো প্ৰথমে উলুগ বেগে নিজৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰিছিল, পিছলৈ আব্দুৰ ৰাজাকক ইয়াত সমাধিস্থ কৰা হৈছিল।

পিতৃৰ মৃত্যুৰ সময়ত এতিয়াও সংখ্যালঘুত থকা আব্দুৰ ৰাজাকক শীঘ্ৰে তেওঁৰ এজন মন্ত্ৰীয়ে দখল কৰি লৈ যায়। ইয়াৰ পিছত এটা উত্তাল সময় আহিল, যিটো কেৱল উলুগ বেগৰ জোঁৱাই মহম্মদ মুকিম আৰ্ঘুনে কাবুলৰ নিয়ন্ত্ৰণ লোৱাৰ লগে লগে শেষ হয়। অৱশেষত উলুগ বেগৰ ভতিজা বাবৰে মুকিমক দখলদাৰী হিচাপে দেখি পিছৰজনক খেদি পঠিয়াই ১৫০৪ চনত নিজৰ বাবে চহৰখন দখল কৰে, তেওঁৰ ভতিজা ভায়েক আব্দুৰ ৰাজাকক পেঞ্চন হিচাপে এখন ইষ্টেট প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ পৰাই বাবৰে পিছলৈ ভাৰতীয় উপমহাদেশত আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰে।
## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:মধ্যযুুগৰ শাসক
শ্ৰেণী:শাসক
পাতিকাউৰী

**পাতিকাউৰী** (, বৈজ্ঞানিক নাম : *Corvus splendens*)  কউৰী পৰিয়াল (Corvidae)-ৰ এটা চৰাই। ই প্ৰকৃততে এছিয়াৰ স্থানীয় চৰাই কিন্তু মাল পৰিবহণৰ জাহাজৰ জড়িয়তে বিয়পি পৰাৰ ফলত বৰ্তমান পৃথিৱীৰ বহু ঠাইত কাউৰী দেখা পোৱা যায়। ইয়াৰ কপাল, মুকুট, ডিঙি আৰু বুকু উপৰিভাগৰ বৰণ ক’লা। আনহাতে ডিঙি আৰু বুকু পাতল ধূসৰ-বাদামী ৰঙৰ। ডেউকা, ঠেং আৰু ভৰি ক’লা। ঠাই বিশেষে পাতিকাউৰীৰ বিলৰ আকাৰ আৰু গাৰ ৰঙৰ তাৰতম্য দেখা যায়।

## শ্ৰেণীবিভাজন
ফৰাচী পক্ষীবিজ্ঞানী লুইছ পিয়েৰ ভিয়েলোট (Louis Pierre Vieillot)য়ে বংগত সংগ্ৰহ কৰা এটা নমুনাৰ ভিত্তিত ১৮১৭ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে পাতিকাউৰীৰ প্ৰজাতিৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নামৰ 'splendens' অংশটো লেটিন ভাষাৰ *splendens*, *splendentis* অৰ্থাৎ "উজ্জ্বল (brilliant)" বা "জিলিকি থকা (glittering)"ৰ পৰা আহিছে।

## তথ্যউৎস

শ্ৰেণী:কাউৰী
ভাছাব্ৰন

thumb|300x300px|২০০৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ভাছাব্ৰন
**ভাছাব্ৰন** (, ছুইডিছ: "ভাছা দলং") হৈছে ছুইডেনৰ মধ্য ষ্টকহোমৰ নৰ্ষ্ট্ৰমৰ ওপৰত থকা এখন দলং। ই নৰ্মালমক পুৰণি চহৰ গামলা ষ্টেনৰ সৈতে সংযোগ কৰে। 

ৰজা গুস্তাভ ভাছা (১৪৯৬–১৫৬০)ৰ নামেৰে এই দলংখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, হয়তো হাউচ অৱ নাইটছৰ সন্মুখত ৰজাৰ মূৰ্তিটোৰ ওচৰত থকাৰ বাবে। ভাছাব্ৰনৰপৰা বহুত সৰু দলং, ষ্ট্ৰমছবৰ্গছব্ৰন, ষ্ট্ৰমছবৰ্গ দ্বীপপুঞ্জৰ সৈতে সংযোগ কৰে। 

ওচৰৰ দলংসমূহৰ ভিতৰত আছে ৰিক্সব্ৰন, ষ্টেলব্ৰন, নৰ্ব্ৰ', চেণ্ট্ৰেলব্ৰন আৰু ষ্ট্ৰমব্ৰন। 

## ইতিহাস
left|thumb|240x240px|ৰিডাৰহলমেনৰ পুৰণি নৰ্ষ্টেড বিল্ডিঙৰ সন্মুখত পাৰ হৈ যোৱা ভাছাব্ৰন।
ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ষ্টকহ’মৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল আৰু সেই সময়ৰ একক স্থায়ী উত্তৰ সংযোগ নৰ্ব্ৰ’ দলং অপৰ্যাপ্ত হৈ পৰিছিল, যাৰ বাবে ইয়াৰ পশ্চিম দিশত নতুন দলং নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। এই দলং নিৰ্মাণৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা ব্ৰিটিছ-ছুইডেনৰ অভিযন্তা তথা উদ্যোগপতি চেমুৱেল ওৱেনে (১৭৭৪–১৮৫৪) কৰিছিল। চহৰখনৰ সৈতে হোৱা চুক্তি নিষ্পত্তি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এখন ওলমি থকা ফুটব্ৰিজৰ কাম আৰম্ভ কৰে যদিও ১৮৪৩ চনত ওৱেনক দেউলীয়া ঘোষণা কৰাৰ লগে লগে কামটো বাতিল কৰিবলগীয়া হয়। 
thumb|240x240px|দলঙৰ দক্ষিণ মূৰত পোনে পোনে বণ্ডে পেলেচলৈ লক্ষ্য কৰি।
thumb|240x240px|শ্বেৰাটন হোটেল আৰু চেণ্ট্ৰেলপালেটচেট চৰকাৰী কাৰ্যালয় ভৱনৰফালে মুখ কৰি চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰফালে ভাছাব্ৰনৰ দৃশ্য।
১৮৬৮ চনত ৰিডাৰহাছগ্ৰেণ্ডক টেগেলবেকেনৰ সৈতে সংযোগ কৰা ১৮ মিটাৰ বহল ঢালাই লোহাৰ দলঙৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ হয়, য'ত সকলো প্ৰস্তাৱ "পৰিপাটি আৰু স্থায়ী" হ'ব লাগিব। ইয়াৰে দুটা প্ৰস্তাৱত অনুমোদন জনোৱা হয় আৰু ১৮৭২ চনত নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়। ছয় বছৰৰ পাছত সম্পূৰ্ণ হোৱা দলংখন ২০৮ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ, সৰ্বোচ্চ ৩২ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ সাতটা তোৰণেৰে কঢ়িয়াই নিয়া। কংক্ৰিটৰ ভেটিত থকা শেষ শস্যৰ কাঠৰ ব্লকবোৰে পথটো গঠন কৰিছিল আৰু ফুটপাথবোৰ দালিৰে নিৰ্মিত আছিল। নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ঢালাই ষ্টীল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু পানীৰ তলত ঢালাই কংক্ৰিটৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে দলংখনো নিজৰ সময়ৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক আছিল। 

দলংখন ১৮ মিটাৰ বহল হ’ব লাগিছিল যদিও ৰিদ্দাৰহুছগ্ৰেণ্ডৰ গামলা ষ্টেনত ইয়াৰ ধাৰাবাহিকতা ৭ মিটাৰতকৈও কম বহল আছিল। উদ্দেশ্য আছিল আলিবাটটো বহল কৰি এই সমস্যা সমাধান কৰা, কিন্তু এই কাম কেতিয়াও কৰা নহ’ল। এইদৰে, আজি ৰাস্তাটোৱে হাউচ অৱ নাইটছ আৰু বণ্ডে পেলেচৰ মাজৰপৰা পাৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু, ফলস্বৰূপে, এটা পথে ৰাজপ্ৰাসাদৰ চাৰিওফালে বাটভ্ৰমণ কৰে। 

শতিকাৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে যেতিয়া লঘু, ঘোঁৰাচালিত ট্ৰামৰ ঠাইত আধুনিক, বৈদ্যুতিক গাড়ী আহিল, তেতিয়া দলংখনৰ শেষৰ স্পেনবোৰ শক্তিশালী কৰিবলগীয়া হৈছিল, যিটো ১৯০৬ চনত কৰা হৈছিল। ১৯২১-১৯২৩ চনত অধিক বিশ্লেষণ আৰু শক্তিশালীকৰণ কৰা হৈছিল। ১৯৭০ চনৰ মাজভাগত মৰিছা আৰু ফাট আৱিষ্কাৰ হয়, যাৰ ফলত ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনৰ ভিতৰত দলংখন বন্ধ হৈ পৰে। 
thumb|238x238px|পশ্চিমৰপৰা দেখাৰ দৰে ''ৰিক্সডাগছুচেট'' (ভাছাব্ৰন দলঙৰ পৰা)

## তথ্য উৎস
* 
* 

## বাহ্যিক সংযোগ
* Stockholmskällan - historical images of Vasabron.

শ্ৰেণী:দলং
এগোৰাফ’বিয়া

এগোৰাফ'বিয়া () হৈছে এক উদ্বেগজনিত বিকাৰ, যাৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে এনে লক্ষণ য'ত ব্যক্তিজনে নিজৰ পৰিৱেশক অসুৰক্ষিত বুলি অনুভৱ কৰে আৰু পলায়নৰ কোনো উপায় নাই বুলি ভাবি উদ্বিগ্ন হৈ পৰে। এই পৰিস্থিতিৰ কাৰক হʼল ৰাজহুৱা পৰিবহণ, বজাৰৰ ভিৰ, যিকোনো ভিৰ আৰু দিঘল শাৰী বা ঘৰৰ বাহিৰ ওলোৱাৰ লগে লগে উদ্বিগ্নতা।  এই পৰিস্থিতিত থকাৰ ফলত "আতংক আক্ৰমণ" হ'ব পাৰে জাক ইংৰাজীত পেনিক এটেক বোলে । আক্ৰান্তসকলে এই পৰিস্থিতিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ যি কোনো কাম কৰিব পাৰে।  গুৰুতৰ ক্ষেত্ৰত এজন মানুহ ঘৰৰ পৰা ওলাই যাবলৈ সম্পূৰ্ণৰূপে অক্ষমও হৈ পৰিব পাৰে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞান
লাৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**লাৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () বাংলাদেশৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল৷ ই দেশখনৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ কমলগঞ্জ উপাজিলা আৰু মৌলভিবজাৰ জিলাত অৱস্থিত। ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন ২,৭৪০ হেক্টৰ (২৭.৪ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) পশ্চিম ভানুগাচ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত।

লাৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত প্ৰায় ১২৫০ হেক্টৰ (১২.৫ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) অৰ্ধ-চিৰসেউজ বন আৰু মিশ্ৰিত পৰ্ণপাতী বন আছে। ১৯৭৪ চনৰ বন্যপ্ৰাণী আইন অনুসৰি ১৯৯৬ চনৰ ৭ জুলাইত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই ভূমিভাগক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে।
## অৱস্থান
ঢাকাৰপৰা প্ৰায় ১৬০ কিলোমিটাৰ (৯৯ মাইল) উত্তৰ-পূব আৰু চিলেটৰপৰা ৬০ কিলোমিটাৰ (৩৭ মাইল) দূৰত্বত লাৱাছড়া অৱস্থিত। শ্ৰীমংগল উপজিলা চহৰৰপৰা ই ৮ কিলোমিটাৰ (৫.০ মাইল) দূৰৈত অৱস্থিত। লাৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভূ-প্ৰকৃতি পাহাৰীয়া মাটিৰে গঠিত। এই উদ্যানখন ওখ আৰু চাপৰ টিলাৰ‍ে বিস্তৃত। বনাঞ্চলৰ মাটিত বালিৰ পৰিমাণ বেছি হোৱাৰ বাবে বহু পৰিমাণে শিল দেখা যায়। অৰণ্যৰ মাজেৰে বহু পাহাৰীয়া নিজৰা বৈ গৈছে। ইয়াৰে দুই-এটা নিজৰাৰ বাহিৰে বাকীবোৰত বাৰিষাৰ সময়তহে পানী থাকে। নিজৰাৰ পানী পৰিষ্কাৰ, স্ফটিক স্বচ্ছ আৰু ঠাণ্ডা। খৰালিতো পানী থকা নিজৰাৰ ওচৰত বন্যপ্ৰাণী দেখা পোৱা যায়।

লাৱাছড়াৰ জলবায়ু সাধাৰণতে উষ্ণ, ফেব্ৰুৱাৰী মাহত গড়ে ২৬.৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৮০.২ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)ৰ পৰা জুন মাহত ৩৬.১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৯৭.০ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট) হয়। গোটেই বছৰজুৰি‍ আৰ্দ্ৰতা অধিক হয়, আৰু লাৱাছড়াত সঘনাই বৰষুণ আৰু মাজে মাজে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ধুমুহাও হয়।

## জীৱ বৈচিত্ৰ্য
লাৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত ৪৬০বিধ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী আছে, ইয়াৰে ১৬৭বিধ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ, চাৰিটা উভচৰ প্ৰজাতি, ছটা সৰীসৃপ প্ৰজাতি, ২৪৬বিধ চৰাইৰ প্ৰজাতি, ২০বিধ স্তন্যপায়ী প্ৰজাতি আৰু ১৭বিধ পতঙ্গৰ প্ৰজাতি ইয়াত বিদ্যমান।

ৱেষ্টাৰ্ণ হুলক গিবন (*Hoolock hoolock*) ভাৰতত পোৱা এবিধ উচ্চ শ্ৰেণীৰ বান্দৰ প্ৰজাতি৷ ই শীৰ্ষ ২৫ টা বিলুপ্তপ্ৰায় বান্দৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু লাৱাছড়াত পোৱা ছবিধ বান্দৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত অন্যতম।  ২০০৭ চনৰ গণনাত লাৱাছড়া আৰু বৃহত্তৰ পশ্চিম ভানুগাচ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত ১৭টা পৰিয়ালত মাত্ৰ ৬২টা হলৌ বান্দৰ পোৱা গৈছিল।  তথাপিও এইটোৱেই হৈছে বাংলাদেশৰ আটাইতকৈ বেছি জীয়াই থকা গিবনৰ জনসংখ্যা। লাৱাছড়াৰ হলৌৰ সংখ্যাক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ ই ৱেষ্টাৰ্ণ হুলক গিবন বা হলৌ বান্দৰৰ শেষ কাৰ্য্যক্ষম সংখ্যা হ'ব পাৰে যি পৰৱৰ্তী শতিকালৈকে জীয়াই থাকিব।

## চিত্ৰশালা

চিত্র:লাউ ডগা সাপ.jpg|Common vine snake (*Ahaetulla nasuta*)
চিত্র:Copes frog.jpg|ভেকুলী
চিত্র:Engrossing Beauty inside Lawachara 02.jpg|উদ্যানৰ ভিতৰৰ ৰেলপথ
চিত্র:Butterfly in Lawachara national park.jpg|পখিলা
চিত্র:Spider in its home.jpg|মকড়া
চিত্র:রেলগাড়ি, বাংলাদেশ রেলওয়ে, লাউয়াছড়া জাতীয় উদ্যান থেকে (আলোকচিত্রীঃ প্রত্যয় হাসান).jpg| উদ্যানৰ মাজেদি ৰেলগাড়ী গৈছে‍
চিত্র:বানর, লাউয়াছড়া জাতীয় উদ্যান থেকে (আলোকচিত্রীঃ প্রত্যয় হাসান).jpg|বান্দৰ
চিত্র:সারিবদ্ধ ছত্রাক, লাউয়াছড়া জাতীয় উদ্যান থেকে (আলোকচিত্রীঃ প্রত্যয় হাসান).jpg|কাঠফুলা


## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
নৱাংগ ভুটিয়া

**নৱাংগ ভুটিয়া** () ছিক্কিমৰ এগৰাকী প্ৰকৃতিবিদ। তেওঁক *[[ছিক্কিম|ছিক্কিমৰ]] পখিলা মানৱ* (Butterfly Man of Sikkim) নামেৰে জনা যায়। প্ৰকৃতি আৰু পখিলা সংৰক্ষণৰ বাবে জনাজাত ভুটিয়াৰ নাম আটাইতকৈ বেছি পখিলা হাতত তোলাৰ বাবে লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:প্ৰকৃতিবিদ
মেধা কচ্ছপিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**মেধা কচ্ছপিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () বাংলাদেশৰ কক্স বজাৰ জিলাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। এই অৰণ্যখন বিশাল মদাৰ আৰু গৰ্জন গছৰ বাবে সুপৰিচিত। মেধা কচ্ছপিয়া এটি প্ৰাকৃতিক বনাঞ্চল। ২০০৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা উদ্যানখন ২০০৮ চনৰ আগষ্ট মাহত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ আয়তন প্ৰায় ৩৯৫.৯২ হেক্টৰ।
## পৰিচিতি
ইয়াৰ অৰণ্যৰ প্ৰকৃতি গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় চিৰসেউজ। এই উদ্যানখন কক্স বজাৰ উত্তৰ বন বিভাগৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছে। উদ্যানখনৰ ১ৰপৰা ৩ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত ১৮,৩০৫ জন লোকৰ অনুমাণিক ৩,৫২৩টা পৰিয়াল বাস কৰে। এই স্থানীয় গাঁও বা চুবুৰিবোৰ মূলতঃ খেতি‍-বাতি, নিমখ উৎপাদন, মাছ ধৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ৰোহিংগীয়া শৰণাৰ্থীৰ বাবে এই জনসংখ্যাৰ ওপৰত ক্ৰমান্বয়ে চাপ বৃদ্ধি পাইছে। 

ইয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান স্থাপনৰ আঁৰৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে শতবৰ্ষ গৰকা গৰ্জন বনাঞ্চলখনক সুৰক্ষিত কৰা। এই উপমহাদেশৰ যি অলপ গৰ্জন গছৰ অৰণ্যই এতিয়াও মূৰ তুলি আছে, তাৰ ভিতৰত এই অৰণ্যখন অন্যতম।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
জলজাহ

**জলজাহ** অসমীয়া সাহিত্যিক ৰাজীৱ বৰাৰ এখন পাৰিপাৰ্শ্বিক উপন্যাস। এই উপন্যাসখন ২০২২ চনত অসমৰ এটা প্ৰকাশনগোষ্ঠী বনলতাই প্ৰকাশ কৰিছে। ৯৭৮-৯৩-৯৩৮০৫-৯৪-২ আই এছ বি এন সম্বলিত  কিতাপখন মুঠ ২৩২ পৃষ্ঠাৰ। 

## লেখকৰ পৰিচয়

ৰাজীৱ বৰা একাধাৰে এগৰাকী কবি, সমালোচক, সম্পাদক আৰু অধ্যাপক। তেওঁ নাজিৰা কলেজৰ অসমীয়া বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁৰ এতিয়ালৈকে ৪খন কবিতা পুথি প্ৰকাশ হৈছে। ইয়াৰোপৰি তেওঁৰ সম্পাদনাত বহুকেইখন কবিতাপুথি, প্ৰবন্ধ সংকলন প্ৰকাশ পাইছে। ‘অসমীয়া কবিতা: বিন্দুৰপৰা সিন্ধুলৈ’ শীৰ্ষক সম্পাদিত কবিতাৰ পুথিখন তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি।

## কিতাপৰ বিষয়বস্তু
উপন্যাসখন মাজুলীৰ পৰিৱেশৰ পটভূমিত ৰচনা কৰা হৈছে। উপন্যাসখনত নৈ কেন্দ্ৰিক মানুহৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰতিফলিত হৈছে। এখন নৈয়ে মানৱ সমাজক অলেখ বস্তু দিয়ে। কিন্তু কেতিয়াবা নৈৰ বিৰূপ প্ৰভাৱো দেখিবলৈ পোৱা যায়। উপন্যাসখনত এই দিশসমূহ প্ৰতিফলিত হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
কুৱাকাটা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**কুৱাকাটা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () বাংলাদেশৰ আই ইউ চি এন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। এই উদ্যানখন পতুৱাখালি জিলাৰ অন্তৰ্গত কালাপাৰা উপজিলাত অৱস্থিত। বাংলাদেশ চৰকাৰৰ শগুণ নিৰাপদ অঞ্চল-২ সূচী অনুসৰি ইয়াক শগুনৰ বাবে অন্যতম নিৰাপদ অঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰিছে‍।

উদ্ভিদ, প্ৰাণী, প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ আৰু পৰ্যটনৰ সুবিধাসমূহৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে বাংলাদেশ চৰকাৰে ২০১০ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত এই উদ্যানখন আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ আয়তন ১৬১৩ হেক্টৰ।
## চিত্ৰশালা


Kuakata National Park 9.jpg
Under the clouds Kuakuta.jpg
Kuakata National Park 3.jpg
Kuakata National Park (2).jpg
Kuakata National Park (01).jpg


## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
ভাৰতীয় চিন্তা

**ভাৰতীয় চিন্তা** অসমৰ এগৰাকী লেখক-সাহিত্যিক, জীৱনীকাৰ শিৱনাথ বৰ্মনৰ ভাৰতীয় ঐতিহ্য বিষয়ক এখন প্ৰৱন্ধমূলক গ্ৰন্থ। এই কিতাপখন ২০১৩ ত অসম পাব্লিচিং কোম্পানীয়ে প্ৰকাশ কৰিছে। কিতাপখনত মুঠ ২৬১টা পৃষ্ঠা আছে।
## লেখক পৰিচিতি

শিৱনাথ বৰ্মন একাধাৰে এগৰাকী অসমীয়া অধ্যাপক, লিখক, সম্পাদক, অভিধান প্ৰণেতা আৰু অনুবাদক। তেখেত ‘জনসাধাৰণ’ বাতৰি কাকতৰ মুখ্য সম্পাদকৰূপেও সেৱা আগবঢ়াইছিল।  ২০২২ বৰ্ষত তেখেতৰ জীৱনযোৰা সাহিত্যিক অৱদানৰ বাবে ‘ওজা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা ভাষা-সাহিত্য সাধনা বঁটা’ প্ৰদান কৰা হয়। ২০২২ চনত, তেখেতক অসম সাহিত্য সভাৰ ছগনলাল জৈন বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।
## বিষয়বস্তু
ভাৰতীয় ঐতিহ্য বিষয়ক সম্যক জ্ঞান দিয়া এখন প্ৰৱন্ধমূলক গ্ৰন্থ।
## তথ্যসূত্ৰ
বীৰগঞ্জ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**বীৰগঞ্জ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () বাংলাদেশৰ দিনাজপুৰ জিলাৰ বীৰগঞ্জ উপজিলাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ২০১১ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত স্থাপন কৰা এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন ১৬৮.৫৬ হেক্টৰ মাটিৰে গঠিত।
## জীৱ বৈচিত্ৰ্য
বীৰগঞ্জ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ গছ যেনে শাল, বেত, বাহ, শিমলু, শিশু আৰু সোণাৰু দেখা যায়। অৱশ্যে এই অৰণ্যৰ মূল গছ হৈছে শাল গছ। ইয়াৰ বাহিৰেও এই উদ্যানখনত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই, সাপ, সৰীসৃপ আদি পোৱা যায়।

## ভূপ্ৰকৃতি
এই শাল অৰণ্যৰ কাষেৰে ঢেপা নদী বৈ গৈছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () বাংলাদেশৰ এখন প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। এই উদ্যানখন দেশৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ চিলেট জিলাৰ চিলেট সদৰ উপজিলাত অৱস্থিত। উদ্যানখন মূলতঃ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে কলাগুল, ভূৰজান আৰু গুলনী চাহবাগিছা আছে। খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানে প্ৰায় ৬৭৯ হেক্টৰ (৬.৭৯ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) চিৰসেউজ অৰণ্য সামৰি লৈছে। ইংৰাজ ঔপনিৱেশিক কালত জনসাধাৰণে বিস্তৃত অঞ্চল চাহ বাগানৰ বাবে মুকলি কৰিছিল। ১৯৫০ চনৰ পাছত বন বিভাগৰদ্বাৰা গৰ্জন, বাঁহ, চম্পা, আগৰ, আকাশমনি, ইউকেলিপ্টাছ আৰু একেচিয়া মেংগিয়ামৰ গছপুলি ৰোপণ কৰা হয়। ১৯৪৭ চনৰ বাংলাদেশ বন্যপ্ৰাণী (সংৰক্ষণ) সংশোধনী আইন অনুসৰি ২০০৬ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই বনাঞ্চলখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে। বৰ্তমান বনাঞ্চলখন ৬টা বন কৰ্ম চক্ৰত বিভক্ত। বনাঞ্চলত ৩৮০ হেক্টৰ এল আৰ বাগিছা, এছ আৰ বাগিছা ১০ হেক্টৰ, বাঁহনি ১৫০ হেক্টৰ, বেতৰ বনাঞ্চল ২৫৮হেক্টৰ আৰু আগৰৰ বাগিছা ৪০হেক্টৰ আছে। 
## অৱস্থান
ই চিলেট চহৰৰপৰা ১৩ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। অঞ্চলটো বহুতো জুৰি‍, নৈ আৰু পাহাৰেৰে‍ বিভাজিত। বনাঞ্চলৰ সামগ্ৰিক ৰূপটো হৈছে বিভিন্ন বয়সত সৃষ্ট কৃত্ৰিম বাগিছাৰ সমষ্টি। উদ্যানখনৰ দৈৰ্ঘ্য ১০ কিলোমিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ০.৫০ কিলোমিটাৰ। 

জলবায়ু সাধাৰণতে আৰ্দ্ৰ আৰু উষ্ণ। উদ্যানখনত প্ৰতি বছৰে জুন মাহৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বাৰিষা কাল থাকে।
## জীৱ বৈচিত্ৰ্য
খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত প্ৰায় ২১৭ প্ৰজাতিৰ গছ আৰু ৮৩ প্ৰজাতিৰ প্ৰাণী আছে।
### উদ্ভিদ
খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত প্ৰচুৰ পৰিমাণে চেগুন গছ আছে। ইয়াৰ উপৰিও জামু, গৰ্জন, চম্পা ফুল, মেহগনি, শিমলু, চন্দন, এজাৰ, আম, আমলখি‍, শিলিখা, অৰ্জুন ইত্যাদি পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰিও বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ বাঁহ পোৱা যায়৷

### প্ৰাণী
এই উদ্যানত ২০বিধ প্ৰজাতিৰ সৰীসৃপ প্ৰজাতি, ২৫বিধ প্ৰজাতিৰ চৰাই আৰু ২৬বিধ প্ৰজাতিৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী আছে। এই উদ্যানত পোৱা চৰাইবোৰৰ ভিতৰত দহিকতৰা, মইনা, শ্যামা, কাউৰী, কুলি‍, ভাটৌ, মাছৰোকা, কপৌ, বগলী, টুকুৰা চৰাই, চৰাই, বুলবুলি, বন কুকুৰা, শালিকা আদি উল্লেখযোগ্য। স্তন্যপায়ী প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত বান্দৰ, শিয়াল, হেপা, নেউল, কাছ, শহাপহু, মেচেকা  আদি উল্লেখযোগ্য। উদ্যানখনত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ সাপ পোৱা যায়৷

### শগুণৰ নিৰাপদ অঞ্চল
শগুণ নিৰাপদ এলেকা-১ঃ সূচী অনুসৰি খাদিমনগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শগুণৰ বাবে নিৰাপদ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

## চিত্ৰশালা


কুনো ব্যাঙ.jpg|চুকভেকুলী
অঞ্জনি.jpg|মনিকিৰা
Khadimnogor National park.jpg|উদ্যানৰ ভিতৰত যাতায়াত
Common garden lizard.jpg|তেজপিয়া
পানচিনিলো.jpg|পখিলা
Khadimnagar National Park 02.jpg|বন বিভাগৰ কাৰ্যালয় আৰু কেম্পিং গ্ৰাউণ্ড



## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
বাঢৈ়য়াঢালা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**বাঢৈ়য়াঢালা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () আই ইউ চি এনৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু বাংলাদেশৰ প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। এই উদ্যানখন ঢাকা-চিটাগং ঘাইপথৰ পূব স্থানৰ চিটাগং জিলাৰ সীতাকুণ্ড উপজিলাত অৱস্থিত। ই বাংলাদেশত নোহোৱা হৈ যোৱা উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্যপ্ৰাণী কৰিডৰৰ ব্যৱস্থা কৰে। খোয়াচোৰা জলপ্ৰপাত বাঢৈ়য়াঢালা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত আছে৷

২০১০ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই উদ্যানখন আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ আয়তন ২৯৩৩.৬১ হেক্টৰ। এই উদ্যানৰ প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত আছে মূল ভূখণ্ডৰ বনছাগলী, সুগৰী পহু, লতামাকৰি‍, অসমীয়া বান্দৰ, চীনা বনৰৌ, ডঁৰিক আদি বিভিন্ন প্ৰাণী।
## চিত্ৰশালা


Cascade of happiness.jpg
Do not feel sad for your tears as rocks never regret the waterfalls.png
Mirror of Happiness.jpg
River sight.jpg



## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
ডঁৰিক

**ডঁৰিক** (, বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ *Lophura leucomelanos*) বিশেষকৈ হিমালয়ৰ পাদদেশ, পাকিস্তান নেপালৰ পৰা পশ্চিম থাইলেণ্ডলৈকে বিস্তৃত অৰণ্য আৰু ঘাঁহনিত পোৱা এবিধ চৰাই৷ উপপ্ৰজাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মতাবোৰ যথেষ্ট পৰিৱৰ্তনশীল, কিন্তু সকলোৰে অন্ততঃ আংশিকভাৱে চিকচিকিয়া নীলা-ক'লা পাখি থাকে, আনহাতে মাইকীবোৰ সামগ্ৰিকভাৱে বাদামী ৰঙৰ। উভয় লিংগৰ মুখখন উদং ৰঙা আৰু ভৰি ধূসৰ ৰঙৰ (পিছৰটোৱে ইয়াক ৰঙা ভৰিৰ ৰূপালী ডঁৰিকৰ পৰা পৃথক কৰে)। ইয়াৰ পূব উপপ্ৰজাতিসমূহৰ তিনিটা (L. l. oatesi, L. l. lineata, আৰু L. l. crawfurdi) বিপন্ন আৰু L. l. moffitti কাৰ্যতঃ বনাঞ্চলত অজ্ঞাত। 

পুৰণি গ্ৰন্থসমূহতো এই নামটোৰ বানান kaleege বুলি উল্লেখ আছে‍, যেনে ফ্ৰেংক ফিনৰ গেম বাৰ্ডছ অৱ ইণ্ডিয়া এণ্ড এছিয়া, যদিও তেওঁৰ ইণ্ডিয়ান স্প'ৰ্টিং বাৰ্ডছত উল্লেখ নাই। ১৯৬২ চনত এই প্ৰজাতিটোক হাৱাইলৈ গেমবাৰ্ড হিচাপে অনা হয়। ২০২১ চনৰ ২১ অক্টোবৰত জম্মু-কাশ্মীৰ চৰকাৰে ডঁৰিকক জম্মু-কাশ্মীৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ চৰাই হিচাপে ঘোষণা কৰে।
## শ্ৰেণীবিভাজন
ডঁৰিক ৰূপালী ডঁৰিকৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত আৰু দুয়োটাৰে সংকৰকৰণ হোৱা বুলি জনা যায়। ট্যাক্সাসমূহৰ স্থান এল.আই. লিনেএটা আৰু এল.আই. ক্ৰ'ফুৰ্ডি বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ পৰিছে, কিছুমানে ইয়াক ডঁৰিকৰ উপপ্ৰজাতি হিচাপে গণ্য কৰিছে আৰু আন কিছুমানক ৰূপালী ডঁৰিকৰ উপপ্ৰজাতি হিচাপে। ডঁৰিকৰ দৰে ইহঁতৰ ঠেং ধূসৰ ৰঙৰ যদিও ইহঁতৰ গাৰ ৰং ৰূপালী ডঁৰিকৰ কিছুমান উপপ্ৰজাতিৰ নিচিনা৷

## বিৱৰণ

মতা ডঁৰিকৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৬৩ৰ পৰা ৭৪ চে.মি. (২৫ৰ পৰা ২৯ ইঞ্চি) আৰু মাইকী ডঁৰিকৰ দৈৰ্ঘ্য ৫০ৰ পৰা ৬০ চে.মি.৷ মাইকী ডঁৰিক বাদামী ৰঙৰ। কিছুমান উপপ্ৰজাতিৰ তলৰ অংশবোৰ বগা আৰু ক'লা ৰঙেৰে স্পষ্টভাৱে চিহ্নিত, আনহাতে আন কিছুমানত বেছিভাগ পাখি শেঁতা খোলাৰ দৰে দেখা যায়।

## জম্মু-কাশ্মীৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ চৰাই
২০২১ চনৰ ২১ অক্টোবৰত জম্মু-কাশ্মীৰ চৰকাৰে ডঁৰিকক কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল জম্মু-কাশ্মীৰৰ চৰাই হিচাপে ঘোষণা কৰে।

ডঁৰিকক কাশ্মীৰী ভাষাত ৱান কোকুৰ, ৱান কোকুড বা বান কোকুৰ বুলি জনা যায়, যাক বনৰীয়া কুকুৰা বুলি অনুবাদ কৰিব পাৰি।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চৰাই
আলতাদীঘি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**আলতাদীঘি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () আই ইউ চি এনৰ চতুৰ্থ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু বাংলাদেশৰ এখন প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। উদ্যানখন ভাৰতৰ সীমান্তৱৰ্তী নগাঁও জিলাৰ ধমোইৰহাট উপজিলাত অৱস্থিত। ই বাংলাদেশৰ বন বিভাগৰ পাইকবন্ধা বনাঞ্চলৰ অধীনস্থ।

২০১১ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই উদ্যানখন আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে। নগাঁও জিলাৰ সৰ্ববৃহৎ জলাশয়টোকে ধৰি ইয়াৰ আয়তন ২৬৪.১২ হেক্টৰ। এই উদ্যানৰ প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত বনকুকুৰা, সোণালী শিয়াল, জহামাল, হেপা, তেজপিয়া আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
## চিত্ৰশালা


Aisle of Trees - Alta Dighi National Park.jpg
Newly Planted Trees surrounding the Alta Dighi lake.jpg
Termites nest - Alta Dighi National Park.jpg
Altadighi National Park 3.jpg
Altadighi National Park.jpg
আলতাদিঘী জাতীয় উদ্যান.jpg


## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান**  () উত্তৰ বাংলাদেশৰ দিনাজপুৰ জিলাৰ বীৰাল উপজিলাৰ ধৰ্মপুৰ ইউনিয়নত অৱস্থিত এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল৷ ২০২১ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্য, বৈচিত্ৰ্যময় গছ-গছনি, চহকী বন্যপ্ৰাণীৰ বাবে পৰিচিত এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনক উত্তৰ বাংলাদেশৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰণ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। স্থানীয়ভাৱে ইয়াক ধৰ্মপুৰ শাল বনাঞ্চল বুলিও কোৱা হয়।
## স্থান আৰু এলেকা
ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দিনাজপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৮ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে, বীৰাল উপজিলাৰ দক্ষিণে, ধৰ্মপুৰ ইউনিয়নৰ কালিয়াগঞ্জ বজাৰৰ ঠিক পূবে অৱস্থিত। এই উদ্যানখন ২১খন মৌজা (ৰাজহ গাঁও)ত বিস্তৃত আৰু ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় ২,৭৩০ একৰ (৭০৪.৭০ হেক্টৰ)। বিজৰা আৰু নোনা নামৰ দুখন ১০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নদী অৰণ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ ফলত ভূ-প্ৰকৃতিত আৰু অধিক বৈচিত্ৰ্য যোগ হৈছে।

## জীৱ বৈচিত্ৰ্য
ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শাল বনাঞ্চলৰ বাবে বেছিকৈ পৰিচিত। ইয়াত শাৰী শাৰীকৈ পুৰণি আৰু ঘন শাল বননি আছে৷ শালৰ উপৰিও উদ্যানখনত জামু, শিমলু, চে‍গুন, গমাৰি, ঘোঁৰানিম, সোণাৰু, শিলিখা, আমলখি, দেৱদাৰু, অপৰাজিতা, বেত, আগৰ, খেজুৰ আদি বিভিন্ন ধৰণৰ গছ-গছনি আছে। ইয়াৰ উপৰিও সমগ্ৰ হাবিখনতে বাঁহ আৰু বেতৰ ডাঠ হাবি সিঁচৰতি হৈ আছে।

পঞ্চাশটাতকৈও অধিক প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ লগতে হেপা, শিয়াল, নেউল, শহাপহু, সাপ, শগুন আদি জীৱ-জন্তুৰ বাসস্থান এই অৰণ্য। এসময়ত ইয়াত বাঘ, ভালুক, নীলগাইও পোৱা গৈছিল, কিন্তু এতিয়া এই অঞ্চলত এইবোৰ স্থানীয়ভাৱে প্ৰায় বিলুপ্ত হৈছে। বিশেষকৈ কপৌৰ নিচিনা সুৰীয়া মাতৰ বহু চৰাইৰ বাবে এই অৰণ্যখন বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

## পৰ্যটন আৰু সংৰক্ষণ
ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু শান্তিপূৰ্ণ পৰিৱেশৰ বাবেই ই দৰ্শনাৰ্থীৰ প্ৰিয় স্থান। অকোৱা-পকোৱা পকী ৰাস্তা, শাৰী শাৰী শাল গছ, মুকলি আকাশ আৰু বিভিন্ন গছৰ ছা অৰণ্যৰ মাজেৰে খোজ কঢ়াৰ অভিজ্ঞতাই ইয়াৰ ভ্ৰমণ স্মৰণীয় কৰি তোলে। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত বনাঞ্চলখনে কিছু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, ফলত জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদৰ সংখ্যা সামান্য বৃদ্ধি পাইছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, অঞ্চলটোক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত প্ৰকৃতি আৰু জীৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ বাবে নতুন সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। একে সময়তে ই স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ বাবে নিয়োগ আৰু পৰ্যটনৰ আয়ৰ নতুন উৎস মুকলি কৰিছে।

ধৰ্মপুৰ বনাঞ্চল এসময়ত বহুত ঘন আৰু বন্যপ্ৰাণীৰে সমৃদ্ধ আছিল। কিন্তু ভূমি দখল আৰু অবৈধ কাঠ কটাৰ ফলত বনাঞ্চলখন সংকুচিত হৈ জীৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতি হৈছে। বনাঞ্চলখন আৰু ইয়াৰ বন্যপ্ৰাণীক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে চৰকাৰে ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে চিহ্নিত কৰাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান, স্থানীয় জনগোষ্ঠী, বন বিভাগ আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনৰ সমন্বয়ত বন সংৰক্ষণ কাৰ্য্যকলাপ চলি আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান