open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ছোৱালী দিৱস (গাৰ্লচ ডে)

**ছোৱালী দিৱস** চীনৰ এটা কেম্পাছ উৎসৱ। বেছিভাগ বিদ্যালয়েই আন্তৰ্জাতিক মহিলা দিৱসৰ আগদিনা ৭ মাৰ্চ তাৰিখটো ইয়াৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰে। সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে ২০ শতিকাৰ শেষৰফালে চীনৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইয়াৰ বিকাশ ঘটি একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ক্ৰমান্বয়ে সমগ্ৰ দেশতে বিয়পি পৰে। 

## ইতিহাস
ছোৱালী দিৱসৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে জানিব পৰা হোৱা নাই। ২০ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰাই চীনৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ত ই জনপ্ৰিয় আছিল। 
এই বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰপৰাই ছোৱালী দিৱসৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কেইবাটাও তত্ত্ব আছে। এটা তত্ত্ব হ'ল যে ১৯৯১ চনত গুৱাংডং টেকন'লজি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পূৰ্বৰ গুৱাংডং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিয়ে ইয়াক অনুষ্ঠিত কৰিছিল আৰু প্ৰতি বছৰে নৱেম্বৰৰ তৃতীয় সপ্তাহত অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা আছিল।

দ্বিতীয়তে, ১৯৮৬ চনৰ ৭ মাৰ্চত শ্বানডং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিকতা বিদ্যালয় আৰু অৰ্থনীতি বিদ্যালয়ে ছাণ্ডং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইষ্ট কেম্পাছৰ বিজ্ঞান হলত "ছোৱালী দিৱসৰ গালা" অনুষ্ঠিত কৰে। ডাঙৰ ডাঙৰ সংবাদ মাধ্যমে ছোৱালী দিৱসৰ "বিস্তৃত অনুসৰণমূলক কভাৰেজ" দিছিল। ১৯৮৬ চনৰ এই অনুষ্ঠানটোক প্ৰথম ছোৱালী দিৱস বুলি কোৱা হৈছিল আৰু কোৱা হৈছিল যে "তাৰ পিছত সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰিৰ জৰিয়তে ছোৱালী দিৱস ক্ৰমান্বয়ে চীনৰ ডাঙৰ ডাঙৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত বিয়পি পৰে।" কিন্তু ইয়াৰ উৎপত্তি ১৯৮৬ চনত শ্বাণ্ডং বিশ্ববিদ্যালয়ত হোৱা বুলি কোৱা কথাটোৱে সাহিত্য আৰু সাংবাদিকতা বিদ্যালয় আৰু অৰ্থনীতি বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা তাৰিখৰ বিপৰীত। এইটোও ক'ব পাৰি যে এই পৰিঘটনা ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে সংঘটিত হৈছিল।

তৃতীয়তে, জিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত উৎপত্তিৰ কিংবদন্তি অনুসৰি জিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মহিলা ছাত্ৰীসকলে বয়সস্থ, বিবাহিত মহিলাৰপৰা নিজকে পৃথক কৰিবলৈ নাৰী দিৱসৰ আগৰ দিনটোকে ছোৱালী দিৱস হিচাপে বাছি লৈছিল। একবিংশ শতিকাত মূল চীনৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সকলো স্তৰৰ ছাত্ৰ সন্থা বা জনসাধাৰণে বালিকা দিৱস প্ৰৱৰ্তন কৰে আৰু ক্ৰমান্বয়ে বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ই জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰি প্ৰধান বিশ্ববিদ্যালয়সমূহে অক্টোবৰৰ শেষৰফালে "ছোৱালী দিৱস"ও অনুষ্ঠিত কৰিব যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে অবিবাহিত দিৱসৰ পূৰ্বে সংগী বিচাৰি উলিওৱাত সহায় কৰে।

২০১০ চনত ৱেইবো জনপ্ৰিয় হোৱাৰ পিছত এই অনুষ্ঠানৰ কাৰ্যকলাপবোৰ প্ৰায়ে অতি প্ৰাণৱন্ত হৈ পৰিছে। বহুতো কাৰ্য্যকলাপৰ ফটো ইণ্টাৰনেটত আপলোড কৰা হৈছিল আৰু ৱেইবো আৰু অন্যান্য সংবাদ মাধ্যমৰ জৰিয়তে ব্যাপকভাৱে প্ৰচাৰিত হৈছিল, যাৰ ফলত এই উৎসৱটো অধিক জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। ২০১১ চনত চিংহুয়া বিশ্ববিদ্যালয় আৰু পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে কেম্পাছত ওলোমাই থোৱা ছোৱালী দিৱসৰ বেনাৰ ইণ্টাৰনেটত জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। তেতিয়াৰপৰাই ছোৱালী দিৱস কেম্পাছৰ বাহিৰলৈ গৈ সমগ্ৰ সমাজৰ বাবে এক উৎসৱত পৰিণত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে।

সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি এই উৎসৱৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছোৱালীৰ যত্ন লোৱা আৰু তেওঁলোকৰ আড়ম্বৰ প্ৰদৰ্শন কৰা। 
এই সময়ছোৱাত ছাত্ৰ সংঘ বা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সাধাৰণতে বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰিব যেনে সমাৱেশ, বক্তৃতা, ছোৱালীক উপহাৰ দিয়া, প্ৰেমৰ গীত গোৱা, শব্দ সৃষ্টি কৰা, বেনাৰ ওলোমাই ৰখা, আৰু ছোৱালীৰ বাবে "যত্ন" সেৱা প্ৰদান কৰা আদি। আনকি কিছুমান ব্যৱসায়ীয়ে "মহিলা দিৱসৰ ঠাইত ছোৱালী দিৱস"ৰ প্ৰচাৰো কৰে। ২০১৬ চনত যেতিয়া বাইডু নুওমিয়ে প্লেটফৰ্মত তৃতীয়বাৰৰ বাবে ৩.৭ ছোৱালী দিৱসৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছিল, তেতিয়া ৩ মাৰ্চত ই এটা ভিডিঅ' চলাইছিল য'ত শিল্পী ফেন টিয়াণ্টিয়ানে মহিলা দিৱসৰ ঠাইত ছোৱালী দিৱসৰ আহ্বান জনাইছিল, যিয়ে জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:উৎসৱ
অন্তেষপুৰ

**অন্তেষপুৰ** (সংস্কৃত:अन्तःपुर), ইয়াক অন্তঃপুৰা বুলিও অভিহিত কৰা হয়, ই মহিলাই বাস কৰা ঘৰ বা ভাৰতীয় ৰাজপ্ৰসাদৰ মোগল ৰাজকীয় পৰম্পৰাৰ হাৰেম আছিল। এনে ঘৰ সাধাৰণতে ৰাজপ্ৰসাদৰ এটা নিৰ্জন অংশত অৱস্থিত আছিল, যিবোৰ ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল। ইয়াত ৰজাৰ ৰাণী আৰু উপপত্নীসকল আছিল আৰু ইয়াৰ নেতৃত্বত আছিল তেওঁৰ প্ৰথম ৰাণী, যাক সৰ্বোচ্চ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হৈছিল।

ভাৰতৰ কেইবাটাও ৰাজপ্ৰাসাদত আন্তেষপুৰৰ উপস্থিতি দেখা যায়, যেনে হাম্পি আৰু মহীশূৰৰ ৰাজপ্ৰাসাদ।

## সাহিত্য
### অৰ্থশাস্ত্ৰ
অৰ্থশাস্ত্ৰত নপুংসকসকলে পহৰা দিয়া অন্তঃপুৰাৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু ইয়াত এটাৰ ভিতৰত এটাকৈ কেইবাটাও ভৱন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াত এখন প্ৰাচীৰ, চাৰিওফালে এটা খাদ আৰু এখন মূল দুৱাৰ আছে বুলি কোৱা হৈছে। এই অন্তেষপুৰৰ পৰা আৰু এই অন্তেষপুৰসমূহলৈ সামগ্ৰীৰ যাতায়াত পৰীক্ষা অবিহনে নিষিদ্ধ বুলি কোৱা হৈছে, সযতনে পৰীক্ষা কৰাৰ পিছতহে ভিতৰলৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়া হয়।

### হিন্দু সাহিত্য
বহুতো হিন্দু গ্ৰন্থত অন্তেষপুৰৰ উল্লেখ আৰু বৈশিষ্ট্য লিখা আছে।

ৰামায়ণত লংকাত ৰাৱণৰ অন্তেষপুৰৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, য'ত তেওঁ সীতাক বসবাস কৰিবলৈ দি পহৰা দিছিল।ৰজা দশৰথৰ পত্নীসকলৰ প্ৰত্যেকৰে অযোধ্যাৰ ৰাজভৱনত নিজা নিজা অন্তেষপুৰত নিজস্ব ঘৰ আছিল। 

দেৱী মহাকালীয়ে তেওঁৰ ৰাজপ্ৰাসাদ মণিদ্বীপৰ অন্তঃপুৰাত বাস কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, য’ত তেওঁৰ স্বামী মহাশিৱৰ সৈতে শুই থকা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

ভাগৱত পুৰাণত কৃষ্ণই বিদৰ্ভ কুমাৰীক লৈ তেওঁলোকৰ পলায়নৰ পূৰ্বে বিদৰ্ভৰ ৰাজকাৰেঙত থকা অন্তেষপুৰৰ ৰুক্মিণীলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিবলৈ ব্ৰাহ্মণক পঠোৱাৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰী
যৌন বৈচিত্ৰ্য

**যৌন বৈচিত্ৰ্য** (ইংৰাজী: Sexual diversity) বা **লিংগ আৰু যৌন বৈচিত্ৰ্য** (ইংৰাজী: Gender and sexual diversity; চমুকৈ GSD) বুলিলে যৌন বৈশিষ্ট্য, যৌন অভিমুখিতা আৰু লিংগ পৰিচয়ৰ সকলো বৈচিত্ৰ্যক বুজায়। এই বহুত্ব গঠন কৰা প্ৰতিটো পৰিচয়, আচৰণ বা বৈশিষ্ট্যক পৃথকে উল্লেখ নকৰাকৈয়ে এই ধাৰণাটোৱে সকলোকে সামৰি লয়।

## অৱলোকন
পাশ্চাত্য জগতত সাধাৰণতে যৌন অভিমুখিতা (বিষমকামী, সমকামী আৰু উভকামী), লিংগ পৰিচয় (ৰূপান্তৰিত লিংগ আৰু চিচজেণ্ডাৰ) আৰু সংশ্লিষ্ট সংখ্যালঘুসকলক (আন্তঃলিংগ) বুজাবলৈ সৰল শ্ৰেণীবিভাজন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এইসমূহক LGBTQ বা LGBTQIA+ (লেচবিয়ান, গে’, উভকামী, অযৌন, ৰূপান্তৰিত লিংগ আৰু কেতিয়াবা আন্তঃলিংগ ব্যক্তি) আদি সংক্ষিপ্ত শব্দৰ অধীনত একত্ৰিত কৰা হয়; অৱশ্যে অন্যান্য সংস্কৃতিৰ যৌন আৰু লিংগ ব্যৱস্থা বুজাৰ বেলেগ বেলেগ উপায় আছে। যোৱা কেইটামান দশকত কিছুমান যৌনতত্ত্ব (sexology) সম্পৰ্কীয় তত্ত্বৰ সৃষ্টি হৈছে, যেনে কিনছে স্কেল আৰু কুইয়াৰ থিয়ৰী। এই তত্ত্বসমূহৰ মতে কেৱল উক্ত শ্ৰেণীবিভাজনসমূহ মানুহৰ আৰু আনকি অন্যান্য প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ যৌন জটিলতা বৰ্ণনা কৰিবলৈ যথেষ্ট নহয়।

উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমান মানুহে বিষমকামী আৰু উভকামীৰ মাজৰ এক মধ্যৱৰ্তী যৌন অভিমুখিতা (হেটেৰ’ফ্লেক্সিবল) বা সমকামী আৰু উভকামীৰ মাজৰ (হ’ম’ফ্লেক্সিবল) অভিমুখিতা অনুভৱ কৰিব পাৰে। ই সময়ৰ লগে লগে সলনিও হ’ব পাৰে (যৌন তৰলতা), বা কেৱল পুৰুষ আৰু মহিলাৰ প্ৰতিয়েই নহয়, বৰঞ্চ লিংগৰ সমগ্ৰ বৰ্ণালীৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণকো সামৰি ল’ব পাৰে (সৰ্বকামী)। অৰ্থাৎ উভকামিতাৰ ভিতৰতে এক বিশাল বৈচিত্ৰ্য আৰু পছন্দ থাকে যিবোৰ একচেটিয়া বিষমকামিতাৰ পৰা সম্পূৰ্ণ সমকামতালৈ ভিন্ন হ’ব পাৰে (কিনছে স্কেল)।

যৌন বৈচিত্ৰ্যৰ ভিতৰত আন্তঃলিংগ ব্যক্তি অৰ্থাৎ মহিলা আৰু পুৰুষৰ মাজৰ বিবিধ মধ্যৱৰ্তী বৈশিষ্ট্য লৈ জন্ম গ্ৰহণ কৰা লোকসকল অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ উপৰিও ৰূপান্তৰিত লিংগ, লিংগ-তৰল (genderfluid) ব্যক্তি আদিও ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত।

শেষত, যৌন বৈচিত্ৰ্যৰ ভিতৰত অযৌন ব্যক্তি অৰ্থাৎ যৌন কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ অনুভৱ নকৰা লোকসকল আৰু যিসকলে নিজৰ পৰিচয়ক কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰে সংজ্ঞা দিব নোৱাৰে বুলি গণ্য কৰে (যেনে কুইয়াৰ ব্যক্তি) তেওঁলোককো সামৰি লোৱা হয়।

সামাজিকভাৱে যৌন বৈচিত্ৰ্যক মানৱ অধিকাৰৰ পৰিকাঠামোৰ ভিতৰত থাকি ভিন্ন হোৱাৰ স্বত্ব আৰু সমান অধিকাৰ, স্বাধীনতা তথা সুযোগৰ স্বীকৃতি হিচাপে দাবী কৰা হয়। বহু দেশত গৌৰৱ যাত্ৰা বা প্ৰাইড পেৰেডৰ জৰিয়তে যৌন বৈচিত্ৰ্যক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মানৱ যৌনতা
শ্ৰেণী:যৌন অভিমুখিতা
শ্ৰেণী:এলজিবিটি
কুৱাৰুপ অনুষ্ঠান

**কুৱাৰুপ** বা কোৱাৰুপ হৈছে জিংগুৰ খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ প্ৰধান অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া। ই হৈছে ওচৰ-চুবুৰীয়া সকলো জনগোষ্ঠীৰ একত্ৰিত হৈ জীৱন, মৃত্যু আৰু পুনৰ্জন্ম উদযাপন কৰা। ইয়াৰ এটা কেন্দ্ৰীয় অনুষ্ঠান হ’ল যোৱা কন্যাৰপৰা ঋতুস্ৰাৱৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰা আৰু সংগী বাছনি কৰাৰ সময় আহি পৰা সকলো কণমানি ছোৱালীক উপস্থাপন কৰা, তেওঁলোকে নিজৰ শৰীৰত ৰং সানি বহুতো অলংকাৰ পিন্ধি নাচ কৰে। ই মৃতকৰ বাবে এক উৎসৱ।
## অধিক পঢ়ক
*Hampton, Christopher: "A Note on the Quarup". In: *Savages*, London: Faber and Faber, 1974, p.17-18
*Pedro Agostinho da Silva, *Kwarup: Mito e Ritual no Alto Xingu*, São Paulo, EDUSP, 1974

শ্ৰেণী:লোকবিশ্বাস
মাচো লাইক মি

***মাচো লাইক মি*** (ইংৰাজী: Macho Like Me) হ’ল হেলি লীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু অভিনীত এখন তথ্যচিত্ৰ। এই ছবিখনত তেওঁ এটা সামাজিক পৰীক্ষা চলাইছে য’ত তেওঁ নিজৰ চুলি কাটি আৰু পুৰুষৰ পোছাক পৰিধান কৰি এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত মহিলাৰ পৰা এজন "পুৰুষ"লৈ নিজৰ ৰূপান্তৰ ঘটাইছে আৰু পুৰুষসুলভ জগতখনত খোজ দিছে। এই তথ্যচিত্ৰখন কেঁচা তথ্যচিত্ৰৰ দৃশ্য আৰু লাইভ প্ৰেজেণ্টেচনৰ এক মিশ্ৰণ। ২০১০ চনত চান ডিয়েগো এছিয়ান ফিল্ম ফেষ্টিভাল আৰু ডিচি এপিএ ফিল্ম ফেষ্টিভালত এইখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।

## কাহিনী
এই তথ্যচিত্ৰখনত তেওঁ নিজৰ বান্ধৱী আন্না আৰু কেটিৰ পৰা সহায় লয় আৰু "হেৰী" নামৰ এজন পুৰুষলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো দেখুৱায়। এই ভূমিকাটো ৬ মাহ ধৰি অব্যাহত থাকে। আৰম্ভণিতে এজন পুৰুষৰ জীৱনৰ সুযোগ-সুবিধাবোৰক লৈ তেওঁ উৎসাহিত হৈছিল যদিও অতি সোনকালেই তেওঁ কিছুমান অসুবিধাৰ সন্মুখীন হয়। তেওঁ নিজৰ আৱেগবোৰ দমন কৰি ৰাখিবলগীয়া হয় আৰু সদায় সমকামী বুলি গণ্য কৰাৰ এক ভয়ত ভুগিবলগীয়া হয়। তাৰ পিছত কেইজনমান 'মাচো' যুৱকৰ সৈতে হোৱা এক অস্বস্তিকৰ পৰিস্থিতিত তেওঁ এক ভয়ংকৰ অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হয়। প্লেবয় মেনচনৰ এটা পাৰ্টিৰ সময়ত তেওঁ অনুভৱ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে যে পুৰুষসকলৰ জীৱন তেওঁ কল্পনা কৰাতকৈ অধিক কঠিন। ইয়াৰ ফলত পুৰুষৰ বিশেষাধিকাৰ আৰু সম্পৰ্কৰ বিষয়ে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে।

## অনুপ্ৰেৰণা আৰু অভিজ্ঞতা
এই তথ্যচিত্ৰখন নিৰ্মাণৰ আঁৰত তেওঁৰ মূল অনুপ্ৰেৰণা আছিল পুৰুষৰ সৈতে থকা তেওঁৰ বহুতো বিফল সম্পৰ্ক। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ এক চিৰাচৰিত ধাৰণা আছিল যে মহিলাতকৈ পুৰুষৰ জীৱন অধিক সহজ। তেওঁৰ ভাতৃৰ সৈতে ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ সময়ত ভাতৃজনক এজন "ৰাজকুমাৰৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, আনহাতে তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভগ্নীক কেৱল বৈবাহিক সম্ভাৱনাৰ ভিত্তিতহে বিচাৰ কৰা হৈছিল"। সেয়েহে লীয়ে এইটো প্ৰমাণ কৰিবলৈ ওলাইছিল যে পুৰুষসকলৰ ওচৰত থকা শক্তি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে তেওঁলোক মহিলাতকৈ বহু গুণে ভাল অৱস্থাত থাকে।

অৱশ্যে কামটো কৰি যাওঁতে তেওঁ এক নতুন আৰু আচৰিত দৃষ্টিভংগী লাভ কৰে। এজন পুৰুষ হিচাপে লাভ কৰা অভিজ্ঞতাই তেওঁক লিংগ ভূমিকা আৰু এজন "পুৰুষ" বা "মহিলা" হোৱাৰ প্ৰকৃত অৰ্থ কি সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰে। পুৰুষৰ বিশেষাধিকাৰৰ সমালোচনা হিচাপে আৰম্ভ হোৱা এই যাত্ৰা অৱশেষত এক অপ্ৰত্যাশিত ব্যক্তিগত উপলব্ধিত পৰিণত হয়। তেওঁ পুৰুষৰ পৰিচয়ক সূক্ষ্মভাৱে বিশ্লেষণ কৰি সকলো ধৰণৰ পুৰুষৰ মানসিক অৱস্থা আৰু তেওঁলোকৰ ওপৰত থকা মানসিক চাপক চিত্ৰিত কৰিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:২০১০ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:তথ্যচিত্ৰ
শ্ৰেণী:ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:এলজিবিটি
ৰাজিয়া ছাজ্জাদ জাহিৰ

**ৰাজিয়া ছাজ্জাদ জাহিৰ** (১৫ অক্টোবৰ ১৯১৮ – ১৮ ডিচেম্বৰ ১৯৭৯) উৰ্দু ভাষাৰ এগৰাকী ভাৰতীয় লেখিকা, অনুবাদক, প্ৰগতিশীল লেখক সন্থাৰ বিশিষ্ট সদস্য। উত্তৰ প্ৰদেশ সাহিত্য অকাডেমী বঁটাৰ লগতে ছোভিয়েট লেণ্ড নেহৰু বঁটাও লাভ কৰে। 

## প্ৰাথমিক জীৱন
ৰাজস্থানৰ আজমেৰত ১৯১৮ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত এটা শৈক্ষিক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ৰাজিয়া দিলছাদে। তেওঁৰ পিতৃ আজমেৰ ইছলামিয়া কলেজৰ অধ্যক্ষ আছিল। আজমেৰত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

২০ বছৰ বয়সত কবি আৰু কমিউনিষ্ট কৰ্মী ছাজ্জাদ জাহিৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। প্ৰগ্ৰেছিভ ৰাইটাৰ্ছ এছ’চিয়েশ্যনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে তেওঁ প্ৰশিক্ষণ লোৱা আইনৰ কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। তেওঁলোকৰ বিবাহৰ কিছুদিন পাছতে তেওঁক বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ বাবে ইংৰাজে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি দুবছৰ কাৰাগাৰত ভৰ্তি কৰে।

ৰাজিয়াই এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
১৯৪০ চনত ৰাজিয়া আৰু তেওঁৰ স্বামী বম্বেত আছিল, য'ত তেওঁলোকে সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় আছিল, সাপ্তাহিকভাৱে পিডব্লিউএ ছ'য়াৰীৰ আয়োজন কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজনীতিক উগ্ৰপন্থী ৰূপত পিডব্লিউএৰ প্ৰভাৱ স্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু "নাৰীৰ প্ৰকৃতি আৰু স্থানৰ গান্ধী মতাদৰ্শক" প্ৰশ্ন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা কৰ্মী মহিলাসকলৰ ভিতৰত আছিল।

১৯৪৮ চনলৈকে ৰাজিয়াৰ চাৰিগৰাকী কন্যা সন্তান জন্ম হয় আৰু ভাৰত বিভাজনৰ সমৰ্থন কৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ নিৰ্দেশত তেওঁৰ স্বামী পাকিস্তানত আছিল। কন্যা সন্তানৰ সৈতে লক্ষ্ণৌলৈ গুচি যায়।

## কেৰিয়াৰ
ৰাজিয়াই সৰুৰেপৰা ফুল, তেহজিব-ই-নিছৱান আৰু ইছমাতৰ দৰে আলোচনীত চুটিগল্পৰ অৱদান আগবঢ়াই আহিছিল। লক্ষ্ণৌত ৰাজিয়াই জীৱিকা উপাৰ্জনৰ স্বাৰ্থত শিক্ষকতা, লিখা আৰু অনুবাদ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। তেওঁ প্ৰায় ৪০খন কিতাপ উৰ্দু ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল। বাৰ্টল্ড ব্ৰেচ্টৰ *লাইফ অৱ গেলিলিঅ*'ক উৰ্দুলৈ অনুবাদ কৰাটো শক্তিশালী বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁ ছিয়াৰম শৰণ গুপ্তাৰ নাৰী (সাহিত্য অকাডেমীৰদ্বাৰা ঔৰত (মহিলা) নামেৰে প্ৰকাশ কৰা) আৰু মুল্ক ৰাজ আনন্দৰ সাত সাল (সাত বছৰ, ১৯৬২) অনুবাদ কৰে।

১৯৫৩ চনত তেওঁৰ উপন্যাস ছাৰ-ই-শ্বাম (আবেলিৰ আৰম্ভণি) প্ৰকাশ পায়, ১৯৫৪ চনত কাণ্টে (থৰ্নছ, এখন উপন্যাস) মুক্তি পায়, আনহাতে ১৯৬৪ চনত সুমন (আন এখন উপন্যাস) মুক্তি পায়। তেওঁ নুকুছ-ই-জিণ্ডান (১৯৫৪) সম্পাদনা কৰি প্ৰকাশ কৰিছিল, য’ত কাৰাগাৰৰপৰা স্বামীয়ে তেওঁলৈ লিখা চিঠিসমূহ সন্নিৱিষ্ট আছিল।

কবি মাজাজ লক্ষ্ণৌইৰ ওপৰত এখন উপন্যাসৰ কাম কৰিছিল, যিখন উপন্যাস আধৰুৱা হৈয়েই ৰৈছিল। সাহিত্যিক প্ৰচেষ্টাৰ লগতে স্বামীৰ লেখা সম্পাদনা আৰু কঁপি কৰিছিল।

তেওঁৰ চুটিগল্পবোৰক সমাজবাদী উদ্দেশ্য থকা বুলি চিহ্নিত কৰা হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, নিচ (লোবৰ্ণ)ত তেওঁ এগৰাকী বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত মহিলা আৰু এগৰাকী ফল-মূল বিক্ৰেতাৰ মাজত থকা শ্ৰেণীগত পাৰ্থক্য আৰু দ্বিতীয়জনৰপৰা শক্তি লাভ কৰিবলৈ প্ৰথমজনে আঁতৰাই ৰাখিবলগীয়া পক্ষপাতিত্বসমূহ অন্বেষণ কৰিছিল। তদুপৰি, পিডব্লিউএৰ বৈপ্লৱিক মতাদৰ্শৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি তেওঁৰ ৰচনাসমূহে - গোটটোৰ সহকৰ্মীসকলৰ দৰেই - পুৰুষ আৰু অন্যান্য মহিলাৰদ্বাৰা লিংগ সম্পৰ্ক আৰু নাৰীৰ ওপৰত কৰা অত্যাচাৰ, নাৰীৰ মাজত আধুনিকতাবাদী পৰিচয়ৰ বিকাশ, লগতে প্ৰান্তীয় মহিলাসকলৰ ওপৰত দৰিদ্ৰতা আৰু বঞ্চনাৰ অধিক ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱৰ বিষয়েও অন্বেষণ কৰিছিল।

জৰ্ড গুলাব (হালধীয়া গোলাপ, ১৯৮১) আৰু আল্লা দে বান্দা লে (ভগৱানে দিয়ে, মানুহে লয়, ১৯৮৪) মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত তেওঁৰ দুখন চুটিগল্প সংকলন। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:লেখিকা
শ্ৰেণী:উৰ্দু ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী
ৰচেল পটকাৰ

**ৰচেল পটকাৰ** এগৰাকী ভাৰতীয় লেখিকা। তেওঁৰ ৰচনাৰ ধাৰা চুটিগল্প আৰু কবিতা। ২০১৫ চনত আইঅ’ৱা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় লেখা কাৰ্যসূচীত ৰাইটাৰ-ইন-ৰেচিডেন্স হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ২০১৬-১৭ চনত স্কটলেণ্ডৰ ষ্টাৰলিং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চাৰ্লছ ৱালেছ ৰাইটাৰ ফেলো আছিল। তেওঁ *আৰ্কছ-অফ-এ-চাৰ্কল* শিল্পীৰ আৱাস কাৰ্যসূচীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।

## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
ৰচেল পটকাৰৰ জন্ম হৈছিল কল্যাণত। ১৯৯৮ চনত তেওঁ মুম্বাইলৈ গুচি যায়। তেওঁ মহালক্ষ্মী উইগান এণ্ড লি কলেজৰপৰা বাণিজ্য আৰু বিজ্ঞাপনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ লা ট্ৰ’ব বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা এম বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কেৰিয়াৰ
তেওঁৰ চুটিগল্প আৰু কবিতাসমূহ কিতাপ, আলোচনী আৰু সংকলনসমূহত প্ৰকাশ পাইছে। ২০০৭ চনত চুৰাটৰ টাপি মোহনা ভ্ৰমণ কৰাৰ পাছত তেওঁ "ক্ৰান্তীয় মোহনা" গল্প লিখিছিল। তেওঁৰ প্ৰথমখন চুটি কল্পকাহিনী গ্ৰন্থ *দ্য এৰিথমেটিক অৱ ব্ৰেষ্টছ এণ্ড অদাৰ ষ্ট'ৰীজ* ২০১৪ চনত স্ব-প্ৰকাশিত হয় আৰু ২০১৪ চনৰ ডিজিটেল বুক অৱ দ্য য়েৰ বঁটাৰ বাবে পাব্লিছিং নেক্সট, গোৱাৰদ্বাৰা চৰ্টলিষ্ট কৰা হয়। ২০১৪ চনত তেওঁ মুম্বাইত কবিতা পাঠৰ আয়োজন কৰা কেপুচিনো ৰিডিংছ (CR)ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। এই সময়ৰ আশে-পাশে তেওঁ ভাৰতত কবিতা পাঠৰ প্ৰসাৰৰ বাবে গঠন কৰা পয়েট্ৰি ক্যুট্যুৰ নামৰ সংস্থাটোতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু নীছা আলোচনীৰ সহ-সম্পাদক আছিল।

২০১৫ চনত আইঅ'ৱা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় লেখা কাৰ্যসূচীৰ ২০১৫ চনৰ পতন ৰেচিডেন্সি প্ৰগ্ৰেমত ৰাইটাৰ-ইন-ৰেচিডেন্স হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হয়। 

২০১৬ চনত তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা গ্ৰন্থ ফোৰ ডিগ্ৰীছ অৱ ছেপাৰেচন প্ৰকাশ পাইছিল। ২০১৬ চনত তেওঁৰ দুটা কবিতা ৪০ বছৰৰ তলৰ ৪০ বছৰৰ সংকলনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়: এণ্টলজি অৱ প'ষ্ট-গ্ল'বেলাইজেচন পয়েট্ৰি। 

২০১৬-২০১৭ চনত স্কটলেণ্ডৰ ষ্টাৰলিং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চাৰ্লছ ৱালেছ ৰাইটাৰৰ ফেলো আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ মুম্বাইত আৰ্কছ-অফ-এ-চাৰ্কল আৰ্টিষ্টছ ৰেচিডেন্সি প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০১৭ আৰু ২০১৮ চনত তেওঁ জোৱাও ৰক লিটাৰেৰী জাৰ্নেলত কবিতা সম্পাদিকা হিচাপে অৰিহণা যোগায়।

ৰচেলে কৰ্মশালাৰ জৰিয়তে জাপানী চুটি কবিতা ৰূপ হাইবুনৰ অনুশীলন আৰু প্ৰচাৰ কৰে। ২০১৮ চনত তেওঁ হাইবুনৰ সংকলন, কাগজ আশ্ৰয় প্ৰকাশ কৰে। কাগজ আশ্ৰয়ৰ ব্লগ পৰ্যালোচনাত কবি জয়ন্ত কাশ্যপে পটকাৰক তেওঁৰ "অতি যুক্তিসংগতভাৱে অনুৰণনশীল" কবিতাৰ বাবে "গল্পৰ এজন আচৰিত বয়নকাৰী" বুলি অভিহিত কৰে। ২০১৮ চনত আইঅ'ৱাত তেওঁৰ বাসস্থানৰ সময়ত লিখা এটা কবিতাক ভিজিবল পয়েট্ৰি প্ৰজেক্টৰ বাবে ছবিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।

২০১৮ চনৰ গোৱান-আইৰিছ সংকলন গোৱা: এ গাৰ্লেণ্ড অৱ পয়েমছ গেব্ৰিয়েল ৰ'জেনষ্টকৰ সৈতে সহ-সম্পাদনা কৰিছিল।
তেওঁৰ চুটিগল্প সংকলন বম্বে হেংগঅভাৰ ২০২১ চনত বিশ্বকৰ্মা পাব্লিকেচনে প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ চুটিগল্প "অনাৰ" ২০২১ চনত প্ৰকাশিত দ্য পাঞ্চ মেগাজিনৰ এন্থলজি অৱ নিউ ৰাইটিং: চেলেক্ট শ্বৰ্ট ষ্ট'ৰীজ বাই উইমেন ৰাইটাৰ্ছত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:লেখিকা
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি
ছেক্স কিটেন

**ছেক্স কিটেন** (ইংৰাজী: Sex kitten) হ’ল এনে এগৰাকী মহিলা যিয়ে এক যৌন উত্তেজক জীৱনশৈলী বা প্ৰচুৰ যৌন আগ্ৰাসন প্ৰদৰ্শন কৰে। এই শব্দটো ১৯৫৬ চনৰ আশে-পাশে ব্ৰিটিছ আৰু আমেৰিকান সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰবন্ধত উৎপত্তি হৈছিল আৰু মূলত ফৰাচী অভিনেত্ৰী ব্ৰিজিট বাৰ্ডোটক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৫৬ চনৰ ছবি *এণ্ড গড ক্ৰিয়েটেড ৱমেন*ত বাৰ্ডোটে কৰা অভিনয়েই ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত এই শব্দটোৰ অনুপ্ৰেৰণা আছিল বুলি ধৰা হয়।

১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা মহিলাসকলে নিজৰ যৌনতাক মুকলিকৈ গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে নাৰীয়ে যৌন কাৰ্যকলাপত আনন্দ লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম বুলি থকা পুৰণি ধাৰণাটোৰ পৰা তেওঁলোক ক্ৰমান্বয়ে ওলাই আহিছিল।

## উদাহৰণ

মেমি ভান ড’ৰেনক ১৯৫০ আৰু ১৯৬০-ৰ দশকৰ 'বি-গ্ৰেড' চিনেমা যেনে *ছেক্স কিটেনছ গো টু কলেজ* (১৯৬০), *টিচাৰ্ছ পেট* (১৯৫৮) আৰু *আনটেমড ইউথ* (১৯৫৭) আদিত অভিনয় কৰাৰ বাবে 'ছেক্স কিটেন' বুলি কোৱা হৈছিল। এই ছবিবোৰত তেওঁ প্ৰায়েই প্ৰলোভনকাৰী আৰু উত্তেজক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।

অ্যান-মাৰ্গৰেটক ১৯৬৪ চনৰ ছবি *কিটেন উইথ এ হুইপ*ত ছেক্স কিটেন হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনৰ খ্ৰীষ্টমাছ গীত "চেণ্টা বেবী"ৰ গায়িকা আৰ্থা কিটকো তেওঁৰ গীতৰ কথাৰ বাবে ছেক্স কিটেন বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। জেন ফণ্ডাক ১৯৬০-ৰ দশকত বিশেষকৈ ১৯৬৮ চনৰ ছবি *বাৰবেৰেলা*ত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে এই নামেৰে জনা গৈছিল।

আৰিয়ানা গ্ৰাণ্ডেই তেওঁৰ ২০১৫ চনৰ 'হনিমুন ট্যুৰ'ৰ সময়ত ছেক্স কিটেন লুক লাভ কৰিবলৈ মেকুৰীৰ কাণ (cat ears) পিন্ধিছিল। 'এচোচিয়েটেড প্ৰেছ'ৰ মতে 'জৰ্জ ৱালেচ' নামৰ ছবিত অভিনেত্ৰী এঞ্জেলিনা জোলিয়ে কৰা কৰ্নেলিয়া ৱালেচৰ চৰিত্ৰটোক এগৰাকী ছেক্স কিটেন হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।

এগৰাকী ছেক্স কিটেন সদায় নৱযৌৱনা হ’ব লাগে বুলি কোনো কথা নাই। বিভিন্ন সংজ্ঞা অনুসৰি এজনী মহিলাৰ যৌন আকৰ্ষণহে ছেক্স কিটেন হোৱাৰ প্ৰাথমিক কাৰক, কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ সদায় কেৱল শাৰীৰিক সৌন্দৰ্যই নহয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰী
বমশ্বেল

**বমশ্বেল** (ইংৰাজী: Bombshell) শব্দটো বৰ্তমানৰ জনপ্ৰিয় শব্দ "ছেক্স চিম্বল"ৰ (sex symbol) পূৰ্বসূৰী, যিটো অত্যন্ত আকৰ্ষণীয় বুলি গণ্য কৰা জনপ্ৰিয় মহিলাসকলক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ডগলাছ হাৰ্পাৰৰ অনলাইন এটাম’লজী ডিকচনেৰীৰ মতে, ১৯৪২ চনৰ পৰা এই অৰ্থত শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ পোৱা যায়। অৱশ্যে ১৮৬০ চনৰ পৰাই "বিস্ফোৰক বা বিধ্বংসী কোনো বস্তু বা ঘটনা" বুজাবলৈ এক আক্ষৰিক অৰ্থত বমশ্বেল শব্দটোৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস আছে।

## ইতিহাস
বমশ্বেল হিচাপে জনাজাত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা আছিল জিন হাৰ্লো। ১৯৩১ চনৰ ছবি 'প্লেটিনাম ব্লণ্ড'ৰ বাবে তেওঁক "ব্লণ্ড বমশ্বেল" (সোণালী কেশী বমশ্বেল) বুলি উপনাম দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ দুবছৰ পিছত তেওঁ 'বমশ্বেল' (১৯৩৩) নামৰ এখন ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনৰ পোষ্টাৰত তেওঁক চলচ্চিত্ৰ জগতৰ "ব্লণ্ড বমশ্বেল" হিচাপে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল।

অতি সোনকালেই হলিউডে এই সোণালী কেশী বমশ্বেলৰ ধাৰণাটো গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ১৯৪০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালৰ পৰা ১৯৬০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈকে ক’লা কেশী (brunette) আৰু বিদেশী মূলৰ অভিনেত্ৰীসকলকো (যেনে জেন ৰাছেল, ডৰোথী ডেনড্ৰিজ আৰু চফিয়া লৰেন) বমশ্বেল হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। বমশ্বেল বুলি অভিহিত কৰা কেইগৰাকীমান উল্লেখযোগ্য চিনেমা তাৰকা হ’ল মেৰিলিন মনৰো, ৰীতা হেডৱৰ্থ, ডায়েনা ডৰ্ছ, জেন মেনচফিল্ড, মেমি ভান ড’ৰেন, আভা গাৰ্ডনাৰ, ব্ৰিজিট বাৰ্ডোট, এলিজাবেথ টেলৰ আৰু জিনা লল্ল’ব্ৰিজিডা।

১৯৬২ চনত মেৰিলিন মনৰোৰ মৃত্যুৰ পিছত এই উপাধিটোৰ জনপ্ৰিয়তা তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পায় আৰু ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে উদীয়মান মতাদৰ্শগত সংঘাতৰ বাবে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পায়।

## চৰিত্ৰগত বৈশিষ্ট্য
বমশ্বেলসকলক তেওঁলোকৰ অত্যধিক যৌন আকৰ্ষণ, শাৰীৰিক গঠন (বিশেষকৈ আৱাৰগ্লাছ ফিগাৰ), আকৰ্ষণীয় ব্যক্তিত্ব বা বিলাসপূৰ্ণ জীৱনশৈলীৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও সোণালী চুলিৰ মহিলাসকলৰ সৈতে জড়িত গতানুগতিক ধাৰণা (stereotypes) আৰু ছুপাৰমডেলসকলৰ সৈতেও বমশ্বেল শব্দটো জড়িত।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰী
শ্ৰেণী:অপশব্দ
ককেট এষ্টেটিক

**ককেট এষ্টেটিক** (ইংৰাজী: Coquette aesthetic) হ’ল ২০২০-ৰ দশকৰ 'জে জেনেৰেচন' (Gen Z)ৰ এক ফেশ্বন ট্ৰেণ্ড বা ধাৰা। ই মিঠা, ৰোমাণ্টিক আৰু কেতিয়াবা ধেমেলীয়া উপাদানৰ মিশ্ৰণৰ দ্বাৰা চিহ্নিত। এই শৈলীয়ে লেচ, ফ্লাউন্স, পেষ্টেল ৰং আৰু ৰিবন বা ধেনুভিৰীয়া ফিটা (bows) ব্যৱহাৰ কৰি নাৰীত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ই প্ৰায়ে ভিক্টোৰিয়ান যুগ আৰু ১৯৫০ তথা ১৯৬০-ৰ দশকৰ দৰে ঐতিহাসিক সময়ৰ পৰা অনুপ্ৰেৰণা লয় আৰু তাত এক আধুনিক ৰূপ প্ৰদান কৰে।

## তাৎপৰ্য আৰু ইতিহাস
'ককেট' (Coquette) শব্দটো এটা ফৰাচী শব্দ, যাৰ অৰ্থ হ’ল চঞ্চল বা মোহময়ী। এই নান্দনিক শৈলীটো ২০১০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে টাম্বলাৰত জনপ্ৰিয় হৈছিল আৰু ২০২১ চনৰ আশে-পাশে টিকটকতো ইয়াৰ প্ৰসাৰ ঘটে। ইয়াৰ শিপা জাপানীজ ললিটা ফেশ্বনৰ দৰে পুৰণি নাৰীসুলভ ফেশ্বন ধাৰাসমূহৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক প্ৰায়ে বেলেটকোৰ, কটেজকোৰ আৰু প্ৰিন্সেচকোৰ দৰে অন্যান্য নান্দনিক শৈলীৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়।

এই শৈলীটোক শৈশৱৰ কল্পনাৰ জৰিয়তে সৃষ্টিশীলতা প্ৰকাশ কৰাৰ এক মাধ্যম আৰু কোনো ধৰণৰ দোষবোধ নোহোৱাকৈ নাৰীত্বক সম্পূৰ্ণৰূপে উপভোগ কৰাৰ এক উপায় হিচাপে অভিহিত কৰা হৈছে। ই শক্তিশালী মহিলাসকলকো নিজকে নাৰীসুলভ আৰু সুকোমল হিচাপে চাবলৈ সুযোগ দিয়ে। ইয়াৰ জৰিয়তে মহিলাৰ সৱলীকৰণ মানেই পুৰুষত্বৰ অনুকৰণ কৰা— এনে পুৰণি গতানুগতিক ধাৰণাৰ পৰা আঁতৰি অহা হৈছে। একে সময়তে ককেট এষ্টেটিকে নাৰীত্বক যৌনতাকৰণ নকৰাকৈ উপস্থাপন কৰিবলৈ বিচাৰে আৰু যিবোৰ বস্তুক এসময়ত উপহাস কৰা হৈছিল, সেইবোৰক উদযাপন কৰে। ফৰাচী বিপ্লৱৰ পৰৱৰ্তী সময়ত যিদৰে সমাজে মাৰী এণ্টোৱানেটৰ নাৰীসুলভ পোছাকৰ আড়ম্বৰতাক ত্যাগ কৰি পুৰুষৰ ফেশ্বনৰ ওচৰ চপা অবয়ব গ্ৰহণ কৰিছিল, ককেট এষ্টেটিকে ঠিক তাৰ ওলোটাটো কৰি ১৯৮০-ৰ দশকৰ পাৱাৰ চুইট আৰু শেহতীয়া অভাৰচাইজ বা টমবয় ফেশ্বনৰ পৰা আঁতৰি আহিছে। এই শৈলীৰ সমৰ্থকসকলে যুক্তি দিয়ে যে ইয়াক এক বিঘ্নিত অ-বিষমকামী (non-heteronormative) ব্যাখ্যাৰ পৰাও বুজিব পাৰি।

## সমালোচনা
ককেট এষ্টেটিকক মহিলাৰ বাবে ক্ষতিকৰ লিংগ ভূমিকা পুনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু পুৰুষৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে। একে সময়তে, এই শৈলীটো মূলত "ফৰাচী সংস্কৃতি আৰু ইউৰোপীয় নাৰীত্বৰ পুৰণি ধাৰণা"ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। এই নান্দনিক শৈলীৰ সৈতে জড়িত ইণ্টাৰনেটৰ ছবিবোৰত প্ৰায়ে কেৱল ক্ষীণ আৰু বগা ছালৰ মহিলাসকলকহে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়, যিয়ে আন বৈশিষ্ট্যৰ মহিলাসকলক বাদ দিব পাৰে। ককেট এষ্টেটিকৰ আন কিছুমান সমালোচনাত ইয়াক ললিকন ধাৰাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে। সমালোচকসকলৰ মতে ইয়াৰ অনুপ্ৰেৰণা আৰু শৈলীৰ বাবে ই শিশু যৌন নিৰ্যাতনকাৰীসকলৰ বাবে উত্তেজক আৰু সমস্যাজনক হ’ব পাৰে। অৱশ্যে এই শৈলীৰ সমৰ্থকসকলে কয় যে খোপা, লেচ আৰু গোলাপী ৰঙৰ পোছাক ব্যৱহাৰ কৰাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে মহিলাসকল ইয়াৰ চিকাৰ হৈছে আৰু এনে শৈলী নাৰীবিদ্বেষী আক্ৰমণৰ বাবে জগৰীয়া নহয়।

## অনুপ্ৰেৰণা
ককেট এষ্টেটিকৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ ভিতৰত আছে ভিক্টোৰিয়ান, এডৱাৰ্ডিয়ান, ৰিজেন্সী আৰু ৰোকোকো ফেশ্বন তথা নান্দনিকতা। ইয়াৰ অনুপ্ৰেৰণা যোগোৱা কেইখনমান উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ হ’ল জেন অস্টিন আৰু ব্ৰণ্টে ভগ্নীসকলৰ উপন্যাসসমূহ আৰু ভ্লাদিমিৰ নাবোকোভৰ 'ললিতা'। ছফিয়া কপোলাৰ ছবি 'দ্য ভাৰ্জিন চুইচাইডছ', 'মাৰী এণ্টোৱানেট' আৰু 'প্ৰিচিলা', নেটফ্লিক্সৰ 'ব্ৰিজাৰটন', মেলানি মাৰ্টিনেজৰ 'K-12' আৰু গ্ৰেটা গাৰৱিগৰ 'বাৰ্বী' চিনেমাও ইয়াৰ অনুপ্ৰেৰণা।

আমেৰিকান গায়িকা লানা ডেল ৰেকো এই নান্দনিক শৈলীৰ এগৰাকী আইকন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্যতত্ব
হেইলি বিবাৰ

**হেইলি ৰোড বিবাৰ** (জন্ম: ২২ নৱেম্বৰ, ১৯৯৬) এগৰাকী আমেৰিকান মডেল, চচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব, সৃজনমূলক পৰিচালক আৰু ব্যৱসায়ী। তেওঁ ছালৰ যত্ন লোৱা সামগ্ৰীৰ ব্ৰেণ্ড 'ৰোড'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য সৃজনমূলক বিষয়া। ১ বিলিয়ন ডলাৰৰ এক চুক্তিত 'ই.এল.এফ.'-এ এই ব্ৰেণ্ডটো অধিগ্ৰহণ কৰিছিল। বিবাৰে গেছ, ৰালফ লৰেন আৰু টমি হিলফিগৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানৰ বিজ্ঞাপনতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিয়াল

বিবাৰৰ জন্ম ১৯৯৬ চনৰ ২২ নৱেম্বৰত এৰিজোনাৰ টুছনত হৈছিল। তেওঁৰ মাতৃ কেনিয়া ডিওডাটো এগৰাকী ব্ৰাজিলিয়ান গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ আৰু পিতৃ অভিনেতা ষ্টিফেন বাল্ডউইন, যি বাল্ডউইন ভাতৃসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কনিষ্ঠ। বিবাৰৰ মাতামহ হ'ল ব্ৰাজিলিয়ান সংগীতজ্ঞ ইউমিৰ ডিওডাটো। ধুমকেতু হেলিৰ নামেৰে তেওঁৰ নাম ৰখা হৈছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন
বিবাৰে এগৰাকী ধ্ৰুপদী বেলে নৃত্যশিল্পী হিচাপে কাম কৰি ভাল পাইছিল, যদিও তেওঁ ইয়াক পেচা হিচাপে লোৱাৰ কথা ভবা নাছিল। তেওঁ ১২ বছৰ ধৰি প্ৰশিক্ষণ লৈছিল আৰু কেইবাবাৰো আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ পিছতো নৃত্য অব্যাহত ৰাখিছিল। ১৬ বছৰ বয়সত মডেল হিচাপে কামৰ সুযোগ পোৱাৰ পিছত তেওঁ বেলে নৃত্য এৰি দিয়ে। ইংৰাজীৰ উপৰি বিবাৰে অলপ পৰ্তুগীজ ভাষাও ক'ব পাৰে, কাৰণ তেওঁৰ মাতৃৰ পৰিয়ালটো ব্ৰাজিলিয়ান।

হেইলি আৰু জাষ্টিন বিবাৰৰ মাজত ২০১৫ চনৰ ডিচেম্বৰত এমাহ ধৰি এটা সম্পৰ্ক আছিল, যদিও ২০১৬ চনৰ জানুৱাৰীত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ ঘটে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১৮ চনৰ জুন মাহত তেওঁলোক পুনৰ একত্ৰিত হয়। ২০১৮ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁলোকৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব সম্পন্ন হয় আৰু একে বছৰৰে নৱেম্বৰ মাহত তেওঁলোকে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱাৰ কথা নিশ্চিত কৰে। ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত দক্ষিণ কেৰোলাইনাত তেওঁলোকে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে বিবাহৰ আনুষ্ঠানিকতা সম্পন্ন কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ৯ মে’ত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে হেইলি তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানৰ মাতৃ হ’বলৈ আগবাঢ়িছে। ২০২৪ চনৰ ২৩ আগষ্টত তেওঁলোকে পুত্ৰ সন্তানৰ জন্মৰ কথা ঘোষণা কৰে। ২০২৪ চনৰ হিচাপত বিবাৰে তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে কেলিফৰ্ণিয়াৰ লা কুইণ্টাত বসবাস কৰে। ইয়াৰ আগতে তেওঁলোকে কানাডাৰ অণ্টাৰিঅ'ত বাস কৰিছিল। 

বিবাৰক এগৰাকী ইভানজেলিকেল খ্ৰীষ্টান হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ 'চাৰ্চহোম' নামৰ গীৰ্জালৈ যায়, য’লৈ তেওঁৰ স্বামীও যায়।

২০২০ চনৰ বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসত তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ বাবে জো বাইডেনক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।

## তথ্যসূত্ৰ
 

## বাহ্যিক সংযোগ

*

শ্ৰেণী:মডেল
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
নাৰীকৰণ (সমাজতত্ত্ব)

সমাজতত্ত্ব অনুসৰি **নাৰীত্বকৰণ** (ইংৰাজী: Feminization) হ’ল কোনো সমাজ, গোট বা সংগঠনত লিংগ ভূমিকাৰ পৰিৱৰ্তন, য’ত নাৰীত্বৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। ইয়াৰ অৰ্থ এনে এক গোট বা পেচাত নাৰীৰ অন্তৰ্ভুক্তিও হ’ব পাৰে যি এসময়ত পুৰুষৰ আধিপত্যত আছিল।

## সমাজত নাৰীত্বকৰণৰ উদাহৰণ
* শিক্ষাৰ নাৰীত্বকৰণ – শিক্ষকৰ সংখ্যাত মহিলাৰ আধিপত্য, উচ্চশিক্ষাত মহিলা ছাত্ৰীৰ সংখ্যাধিক্য আৰু মহিলাৰ শিকণ প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে অধিক উপযোগী পাঠ্যক্ৰম।
* কৰ্মক্ষেত্ৰৰ নাৰীত্বকৰণ – নিম্ন দৰমহাৰ মহিলা প্ৰধান বৃত্তি যেনে (১) খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা, খাদ্য পৰিৱেশন কৰা আৰু খাদ্য সম্পৰ্কীয় অন্যান্য বৃত্তি, আৰু (২) ব্যক্তিগত যত্ন আৰু সেৱা।
* ধূমপানৰ-নাৰীত্বকৰণ – *টৰ্চেছ অৱ ফ্ৰীডম* (torches of freedom) বাক্যাংশটোৱে ধঁপাত ব্যৱহাৰক পুৰুষৰ কাৰ্য বুলি গণ্য কৰাৰপৰা নাৰীসুলভ কাৰ্যলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ পৰিঘটনাটোক সূচায়। এই বিষয়টোৰ বিতং বিৱৰণৰ বাবে *মহিলা আৰু ধূমপান* চাওক। 

## নাৰীত্বকৰণৰ সংজ্ঞা
নাৰীত্বকৰণৰ দুটা মৌলিক অৰ্থ আছে। প্ৰথমটো এজন ব্যক্তিক লৈ, যি প্ৰথমতে নাৰীসুলভ নাছিল কিন্তু পিছলৈ নিজৰ আৰু আশে-পাশে থকা লোকৰ ধাৰণাৰ জৰিয়তে নাৰীসুলভ হৈ পৰে। লিংগ তত্ত্ববিদ জুডিথ বাটলাৰৰ মতে, এজন ব্যক্তিৰ লিংগ কেৱল ইচ্ছা বা আত্ম-বৰ্ণনাৰ কাম নহয়, কাৰণ ই সেইসকল লোকৰদ্বাৰাও গঢ় লৈ উঠে যিয়ে ব্যক্তিজনক তেওঁলোকৰ নিজৰ লিংগ ধাৰণা অনুসৰি বৰ্ণনা, শ্ৰেণীভুক্ত আৰু ব্যৱহাৰ কৰে। এই শব্দটোৰ দ্বিতীয়টো অৰ্থই এনে এজন ব্যক্তিক বৰ্ণনা কৰে যাৰ মূলত নাৰীসুলভ গুণ আছিল যদিও তেওঁ নিজৰ ব্যক্তিত্বত কোনো ধৰণ বা ৰূপত অধিক নাৰীসুলভ বৈশিষ্ট্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই শব্দটো প্ৰায়ে মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু সময়ৰ লগে লগে ই এনে এক প্ৰক্ৰিয়ালৈ সলনি হ’ল য’ত কোনো ব্যক্তিয়ে নাৰীসুলভ গুণসমূহ গ্ৰহণ কৰি অধিক নাৰীসুলভ হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো বুজাবলৈ ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

## দৰিদ্ৰতাৰ নাৰীত্বকৰণ
পুৰুষতকৈ মহিলাসকল দৰিদ্ৰ সীমাৰেখাৰ তলত বাস কৰাৰ সম্ভাৱনা অধিক, যিটো পৰিঘটনাটোক দৰিদ্ৰতাৰ নাৰীত্বকৰণ বুলি জনা যায়। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ২০১৫ চনত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ দৰিদ্ৰতাৰ হাৰ আছিল ক্ৰমে ১০% আৰু ১৫%। মহিলাসকলৰ উচ্চতৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম আৰু তেওঁলোকে নিম্ন দৰমহাৰ চাকৰি কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে। ইয়াত এক লিংগভিত্তিক মজুৰিৰ ব্যৱধান দেখা যায়: একে স্তৰৰ শিক্ষা আৰু বৃত্তিমূলক ভূমিকা থকা সত্ত্বেও মহিলাসকলে পুৰুষতকৈ বহুত কম উপাৰ্জন কৰে, যদিও গৱেষণাই সূচায় যে ইয়াৰ মূল কাৰণ হ’ল সন্তানৰ যত্ন বা জীৱন-শৈলীৰ কাৰকৰ বাবে মহিলাসকলে সামগ্ৰিকভাৱে পুৰুষতকৈ কম ঘণ্টা কাম কৰা, পোনপটীয়া বৈষম্য নহয়।

## শ্ৰম শক্তিৰ নাৰীত্বকৰণ
বৰ্তমানৰ সমাজত শ্ৰম শক্তিৰ নাৰীত্বকৰণ অপৰিহাৰ্য কাৰণ মহিলাসকলে শ্ৰম শক্তিৰ আধা অংশ গঠন কৰে আৰু তেওঁলোকক এক সম্ভাৱ্য লাভজনক সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। যুদ্ধোত্তৰকালত উত্তৰ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপৰ অৰ্থনীতিত মহিলা আৰু পুৰুষৰ চাকৰিৰ স্থিতি আৰু দৰমহাৰ হাৰৰ মাজত ভৰসাম্য ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সমাজতত্ত্ব
শ্ৰেণী:নাৰীত্ব
ৱাইজ কেম্পেইন

**ৱাইজ কেম্পেইন** (ইংৰাজী: WISE Campaign - Women into Science and Engineering) হ’ল যুক্তৰাজ্য ভিত্তিক এটা সংস্থা যিয়ে মহিলা আৰু ছোৱালীক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, অভিযান্ত্ৰিক আৰু গণিত সম্পৰ্কীয় (STEM) পাঠ্যক্ৰমসমূহ অধ্যয়ন কৰিবলৈ আৰু সেই সম্পৰ্কীয় পেচাত জড়িত হ’বলৈ উৎসাহিত কৰে। ইয়াৰ লক্ষ্য হ’ল মহিলা আৰু ছোৱালীৰ মাজত এই বিষয়সমূহৰ গুৰুত্ব তথা পেছাদাৰী পৰ্যায়ত এইবোৰে প্ৰদান কৰা সুযোগসমূহৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰা। ই 'ইউকেআৰচি' (UKRC) নামৰ সংস্থাটোৰ দ্বাৰা ৱাইজ (WISE) নামেৰে পৰিচালিত হয় (কোম্পানী নম্বৰ ০৭৫৩৩৯৩৪)।

## গঠন
এই অভিযান ১৯৮৪ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল এগৰাকী অৰ্হতাসম্পন্ন মেকানিকেল ইঞ্জিনীয়াৰ বেৰোনেছ প্লেট অৱ ৰিটলে। সেই সময়ত যুক্তৰাজ্যৰ স্নাতক ইঞ্জিনীয়াৰসকলৰ ৭% আৰু পেচাদাৰী ইঞ্জিনীয়াৰসকলৰ মাত্ৰ ৩% মহিলা আছিল। এইটো ইঞ্জিনিয়াৰিং কাউন্সিল আৰু ইকুৱেল অপৰচুনিটিছ কমিছনৰ মাজত এক সহযোগিতামূলক প্ৰচেষ্টা আছিল, যাক প্ৰথমে *ৱাইজ'৮৪* (WISE'84) নামৰ এবছৰীয়া অভিযান হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।

## কাৰ্যকলাপ
ৱাইজৰ এটা অন্যতম মূল উদ্দেশ্য হ’ল এই খণ্ডসমূহত অধ্যয়নৰত বা কৰ্মৰত ছাত্ৰী আৰু মহিলাসকলৰ কথা শুনা আৰু তেওঁলোকৰ মতামত শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান, নীতি নিৰ্ধাৰক আৰু নিয়োগকৰ্তাসকলৰ ওচৰত উপস্থাপন কৰা। ই বিভিন্ন সংস্থাৰ সৈতে কাম কৰি তেওঁলোকক পৰম্পৰাগত দৃষ্টিভংগীক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাত সহায়ক হোৱাকৈ আৰ্হি আৰু সঁজুলি যোগান ধৰে, যাতে সম-অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়। যিবোৰ কেৰিয়াৰত এসময়ত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ প্ৰায় অসম্ভৱ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, তেনে ক্ষেত্ৰত অধিক ছোৱালী আৰু মহিলাক জড়িত কৰিবলৈ ৱাইজে লিংগভিত্তিক গতানুগতিক ধাৰণাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়ে।

১৯৮৬ চনত ৱাইজৰ কামৰ অংশ হিচাপে থেমছ পলিটেকনিকৰ প্ৰবক্তা পামেলা মৰ্টনে এক গৱেষণা চলাইছিল। তেওঁ পাইছিল যে ৱাইজ অভিযান চলি থকা সত্ত্বেও যোৱা এটা দশকত কম্পিউটাৰ ছায়েন্স ডিগ্ৰীত নামভৰ্তি কৰা মহিলাৰ সংখ্যা আধালৈ হ্ৰাস পাইছে আৰু এই ধাৰা অব্যাহত আছে। তেওঁ আইটি (IT) উদ্যোগত মহিলাৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবে এক অভিযানৰ আয়োজন কৰিবলৈ আইটি স্কিলছ এজেন্সিৰ কাষ চাপিছিল। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে ১৯৮৯ চনৰ 'ৱমেন ইন আইটি' (Women in IT) অভিযানৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল।

ৱাইজে সমগ্ৰ যুক্তৰাজ্যতে কাম কৰে আৰু ওৱেলছ, উত্তৰ আয়াৰলেণ্ড তথা স্কটলেণ্ডত ইয়াৰ বিশেষজ্ঞ সমিতি আছে। উদ্যোগ আৰু প্ৰাসংগিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ৱাইজৰ বিভিন্ন সমিতিৰ বৈঠকত অংশ লয় আৰু প্ৰকল্পসমূহ ৰূপায়ণ কৰে।

২০১১ চনত 'ইউকেআৰচি' (UKRC) নামৰ বিজ্ঞান, অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ সমতাৰ বাবে কাম কৰা বিশেষজ্ঞ সংস্থাটো ৱাইজৰ অংশ হৈ পৰে। ২০০৭ চনৰ পৰা ইউকেআৰচিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে থকা ট্ৰুডি নৰিছ-গ্ৰে তেতিয়া ৱাইজৰ অধ্যক্ষ হয়। ৱাইজে ৰাজকুমাৰী এনী (The Princess Royal), ডেম জুলিয়া হিগিন্স, কেট বেলিংহাম আৰু জোয়ানা কেনেডীক ইয়াৰ পৃষ্ঠপোষক হিচাপে গণ্য কৰে। প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ তথা পৃষ্ঠপোষক বেৰোনেছ প্লেট অৱ ৰিটলৰ ২০১৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত ৯১ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
*  of WISE Campaign
* UK Parliament Business, Innovation and Skills Committee: Written evidence submitted by the Women into Science and Engineering (WISE) Campaign 11 Oct 2012

শ্ৰেণী:নাৰীবাদী সংগঠন
গুলাল গোটা

**গুলাল গোটা** (হিন্দী: गुलाल गोटा, অৰ্থ: 'ৰঙৰ বল') হ’ল লাৰপৰা তৈয়াৰী এক সৰু গোলাকাৰ পাত্ৰ, যিটো শুকান গুলাল পাউডাৰেৰে ভৰাই হিন্দু উৎসৱ হোলী উদ্‌যাপনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ জয়পুৰত হোলী উদ্‌যাপনৰ এক পৰম্পৰাগত উপাদান, যাৰ ইতিহাস প্ৰায় ৩০০ বা ৪০০ বছৰ পুৰণি।

## ইতিহাস
গুলাল গোটাৰ ব্যৱহাৰ পূৰ্বৰ জয়পুৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ সময়ৰপৰাই চলি আহিছে। কিংবদন্তি অনুসৰি, ৰাজপৰিয়ালৰ লোকসকলৰ বাবে হোলী খেলাৰ এক পছন্দৰ উপায় আছিল গুলাল গোটা। জয়পুৰৰ 'মণিহাৰ' নামৰ মুছলমান কাৰিকৰ সম্প্ৰদায়টোৱে এই হস্তনিৰ্মিত বলবোৰ তৈয়াৰ কৰে।

ভাৰত চৰকাৰে গুলাল গোটাৰ কাৰিকৰসকলক "আৰ্টিচান কাৰ্ড" প্ৰদান কৰিছে, যিয়ে তেওঁলোকক চৰকাৰী আঁচনিৰ অধীনত বিভিন্ন সুবিধা লাভ কৰাত সহায় কৰে। গুলাল গোটা নিৰ্মাতাসকলে তেওঁলোকৰ সামগ্ৰী সুৰক্ষিত কৰিবলৈ আৰু ইয়াৰ অনন্য আঞ্চলিক পৰিচয় প্ৰচাৰ কৰিবলৈ এক ভৌগোলিক স্বীকৃতি (GI) টেগৰ বাবেও দাবী জনাইছে।

## উৎপাদন
লা পতংগৰদ্বাৰা নিঃসৃত এবিধ ৰেজিন বা লা ছত্তীশগড় আৰু ঝাৰখণ্ডৰ দৰে অঞ্চলৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়। কাৰিকৰসকলে প্ৰথমে লাখিনি পানীত সিজাই নমনীয় কৰি লয়। এই কোমল লাক তাৰ পিছত আকৃতি আৰু ৰং দিয়া হয়, য’ত পৰৱৰ্তী সংমিশ্ৰণৰ বাবে ৰঙা, হালধীয়া আৰু সেউজীয়া ৰঙক মূল ৰং হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আকৃতি দিয়াৰ পাছত লাখিনি পুনৰ গৰম কৰা হয় আৰু 'ফুকনী' নামৰ এক বিশেষ সঁজুলিৰ সহায়ত ফু দি এটা সৰু গোলকৰ ৰূপ দিয়া হয়। অন্তিম পৰ্যায়ত এই ফোঁপোলা লাৰ গোলকবোৰ শুকান গুলাল পাউডাৰেৰে ভৰাই ছীল কৰা হয়। এই সমগ্ৰ উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণৰূপে হাতেৰে কৰা হয় আৰু ইয়াৰ বাবে দক্ষ কাৰিকৰৰ প্ৰয়োজন।

## হোলী
হোলী উদ্‌যাপনৰ সময়ত মানুহে ইজনে সিজনৰ ওপৰত গুলাল গোটা দলিয়ায়। খুন্দা খোৱাৰ লগে লগে লাৰ খোলাটো ভাঙি যায় আৰু ভিতৰত থকা ৰঙীন পাউডাৰখিনি চাৰিওফালে সিঁচৰতি হৈ পৰে। খোলা গুলাল পাউডাৰ দলিয়াই খেলাৰ তুলনাত গুলাল গোটাই ৰঙেৰে খেলাৰ এক অধিক নিয়ন্ত্ৰিত উপায় প্ৰদান কৰে।

এই পৰম্পৰাটোৰ ধাৰাবাহিকতাক লৈ কিছু উদ্বেগৰ সৃষ্টি হৈছে কিয়নো নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই শিল্পক আগুৱাই নিয়াৰ আগ্ৰহ হয়তো কমি আহিব পাৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* জয়পুৰত হোলীৰ বাবে গুলাল গোটা, ২০১৪ চনত ডিডি নিউজত প্ৰচাৰিত
* জয়পুৰৰ শতাব্দী প্ৰাচীন পৰম্পৰা ‘গুলাল গোটা’ হোলী

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
কাশ্মীৰী কাগজ

**কাশ্মীৰী কাগজ** হ’ল কাশ্মীৰৰ এক প্ৰকাৰৰ হস্তনিৰ্মিত কাগজ। ১৫ শতিকাত প্ৰৱৰ্তন কৰা এই কাগজ ইয়াৰ বগা ৰং, মিহি গঠন আৰু নিখুঁততাৰ বাবে বিখ্যাত আছিল; যিবোৰ বৈশিষ্ট্য কাগজ তৈয়াৰ কৰা মেচিন আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ আগতে দুৰ্লভ আছিল।

## ইতিহাস
১৫ শতিকাত কাশ্মীৰ চুলতানিৰ শাসনকালত চুলতান জয়নুল আবেদিনে ঘৰুৱা কাগজ উদ্যোগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সমৰকন্দৰ কাগজ নিৰ্মাতাসকলক 'জাগিৰ' প্ৰদান কৰিছিল। উত্তৰ-পশ্চিম দক্ষিণ এছিয়াৰ অন্যান্য কাগজ নিৰ্মাতা বা 'কাগজী'সকলে মৰ্যাদা লাভৰ বাবে শিয়ালকোটৰ কাগজীসকলৰ দৰে নিজকে কাশ্মীৰী কাগজ নিৰ্মাণৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰিছিল। কাগজীসকলৰ বেছিভাগেই আছিল মুছলমান, কাৰণ হিন্দুসকলৰ মাজত কানি-কাপোৰ বা জাবৰ-জোথৰ গোটোৱাটো (rag-picking) নিষিদ্ধ আছিল। ১৯ শতিকাৰ ভিতৰত জেল উদ্যোগত নিৰ্মিত কাগজ, আমদানি কৰা কাগজ আৰু যন্ত্ৰীকৰণৰ উত্থানৰ ফলত সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ কাগজীসকলে তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল।

২০ শতিকাৰ স্বদেশী আন্দোলনৰ সময়ত কাশ্মীৰী কাগজে কিছু পুনৰুজ্জীৱন লাভ কৰিছিল যদিও বৰ্তমান ই এটা অতি সৰু বা বিশেষ শ্ৰেণীৰ উদ্যোগ হিচাপেহে বৰ্তি আছে।

## উৎপাদন
কাশ্মীৰী কাগজ কানি-কাপোৰ আৰু ভাং গছৰ (hemp) আঁহৰ পৰা তৈয়াৰী কাগজ। কেতিয়াবা প্ৰকৃত ভাংতকৈ সূতলিৰ (Sunn hemp) আঁহ অধিক পছন্দ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ আঁহবোৰ খুন্দি, খাৰত তিয়াই পচাই লোৱা হয় আৰু তাৰ পিছত ৰ’দত শুকুৱাই মণ্ড তৈয়াৰ কৰা হয়। এই মণ্ডবোৰ পানীত গুলি দুটা তৰপত চালনীৰে (deckle) ছেকি লোৱা হয় আৰু তাৰ পিছত শুকুৱাবলৈ দেৱালত লগাই দিয়া হয়। শুকান কাগজবোৰত 'চাইজিং' (sizing) নামৰ এক তিনিটা পৰ্যায়ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলোৱা হয়: প্ৰথমে কাগজখন ঘঁহি মিহি কৰা হয়; দ্বিতীয়তে তাত চাউলৰ গুড়ি সানি দিয়া হয়; আৰু শেষত কাগজৰ উপৰিভাগ নিমজ কৰিবলৈ ঘঁহি পলিচ কৰা হয়। উচ্চমানৰ আৰু অধিক চিকচিকিয়া কাগজ পাবলৈ এই চাইজিং প্ৰক্ৰিয়াটো কেইবাবাৰো পুনৰাবৃত্তি কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কলা সামগ্ৰী
দ্য লিটল হোৱাইট হৰ্ছ

**দ্য লিটল হোৱাইট হৰ্ছ** (ইংৰাজী: The Little White Horse) হ'ল এলিজাবেথ গৌডজৰদ্বাৰা ৰচিত এখন ফেণ্টাছী ধৰ্মী শিশু উপন্যাস। এইখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৬ চনত ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ লণ্ডন প্ৰেছৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছিল আৰু ইয়াত চি. ৱাল্টাৰ হজেছৰ চিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৪২ চনৰ পটভূমিত ৰচিত এই উপন্যাসখনত এগাৰাকী মাউৰা কিশোৰীৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাক ইংলেণ্ডৰ 'ৱেষ্ট কাণ্ট্ৰী'ত থকা তেওঁৰ খুৰাক তথা অভিভাৱকৰ ঘৰলৈ পঠিওৱা হয়। সেই অঞ্চলটো ৰহস্য আৰু যাদুৰে আৱৰি আছে; কিতাপখনৰ শীৰ্ষকৰ "সৰু বগা ঘোঁৰাটো" আচলতে এটা ইউনিকৰ্ণ। 

গৌডজে এই কিতাপখনৰ বাবে ১৯৪৬ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰিটিছ শিশু গ্ৰন্থ হিচাপে 'কাৰ্নেগী মেডেল' লাভ কৰিছিল। হৰী পটাৰৰ লেখিকা জে. কে. ৰাউলিঙে উল্লেখ কৰিছে যে 'দ্য লিটল হোৱাইট হৰ্ছ' তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় কিতাপ আছিল। ৱৰ্ল্ডকেটৰ তথ্য অনুসৰি এই কিতাপখন ১১টা ভিন্ন ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে।

## কাহিনীৰ সাৰাংশ
১৮৪২ চনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৩বছৰীয়া মাৰিয়া মেৰীৱেদাৰ মাউৰা হৈ পৰে। তেওঁক তেওঁৰ শিক্ষয়িত্ৰী মিছ হেলিঅ'ট্ৰোপ আৰু কুকুৰ উইগিন্সৰ সৈতে ইংলেণ্ডৰ মুনাকৰ মেনৰলৈ পঠিওৱা হয়। তাত তেওঁ নিজকে এক আচৰিত পৃথিৱীত আৱিষ্কাৰ কৰে। তেওঁৰ খুৰাক তথা অভিভাৱক চাৰ বেঞ্জামিন মেৰীৱেদাৰ এজন অতি অমায়িক ব্যক্তি। মাৰিয়াই জানিব পাৰে যে সেই সম্পত্তিটোক লৈ এটা প্ৰাচীন ৰহস্য লুকাই আছে। মাৰিয়াই নিজৰ আত্মত্যাগ আৰু ধৈৰ্যৰ জৰিয়তে মুনাকৰক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে আৰু অৱশেষত সেই উপত্যকালৈ শান্তি ঘূৰাই আনে। 

## চৰিত্ৰসমূহ
* **মাৰিয়া মেৰীৱেদাৰ** – এগাৰাকী বুদ্ধিমান ১৩বছৰীয়া কিশোৰী। 
* **মিছ জেন হেলিঅ'ট্ৰোপ** – মাৰিয়াৰ শিক্ষয়িত্ৰী। 
* **চাৰ বেঞ্জামিন মেৰীৱেদাৰ** – মাৰিয়াৰ খুৰাক আৰু অভিভাৱক। 
* **মাৰ্মাডুক স্কাৰলেট** – চাৰ বেঞ্জামিনৰ ৰান্ধনী। 
* **ৰবিন** – লাভডে মিনেটৰ পুত্ৰ আৰু মাৰিয়াৰ বন্ধু। 
* **ৰোল্ফ ** – এটা ক'লা সিংহ যিয়ে মাৰিয়াক সুৰক্ষা দিয়ে। 
* **বগা ইউনিকৰ্ণ** – মাৰিয়াৰ ইউনিকৰ্ণ, যি কেৱল "চন্দ্ৰ ৰাজকুমাৰী"ৰ ওচৰতহে দৃশ্যমান হয়। 

## অভিযোজন

১৯৯৪ চনৰ টেলিভিছন মিনি-ছিৰিজ 'মুনাকৰ' 'দ্য লিটল হোৱাইট হৰ্ছ'ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

২০০৮ চনত এই কিতাপখনৰ আধাৰত 'দ্য ছিক্ৰেট অৱ মুনাকৰ' নামৰ বোলছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হয়। লুচি শ্বাটলৱৰ্থ আৰু গ্ৰাহাম অলবৰোৱে লিখা এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছিল গাবোৰ চুপোৱে। মাৰিয়াৰ চৰিত্ৰত ডেকোটা ব্লু ৰিচাৰ্ডছ অভিনীত এই ছবিখনৰ বেছিভাগ চিত্ৰগ্ৰহণহাংগেৰীত কৰা হৈছিল আৰু ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মুক্তি দিয়া হৈছিল।

'হেৰী পটাৰ'ৰ লেখিকা জে. কে. ৰাউলিং এ উল্লেখ কৰিছে যে 'দ্য লিটল হোৱাইট হৰ্ছ' তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় কিতাপ আছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইংৰাজী গ্ৰন্থ
বব্বিলী বীণা

**বব্বিলী বীণা** হ’ল কৰ্ণাটকী শাস্ত্ৰীয় সংগীতত ব্যৱহৃত এক বৃহৎ গুণাগুণ থকা তন্ত্ৰীবাদ্য। যি ঠাইত এই বীণা আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল, সেই বব্বিলীৰ নামেৰেই ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ২০১১ চনত এই সংগীত যন্ত্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক স্বীকৃতি (Geographical Indication) লাভ কৰে। এই বাদ্যযন্ত্ৰৰ ডিঙি বা দণ্ডী অংশটো সাধাৰণতে ৫১ ইঞ্চি দীঘল হয়। বব্বিলী বীণা সাতডাল গুণা বা তাৰযুক্ত এক বাদ্যযন্ত্ৰ।

## ইতিহাস
বব্বিলী বীণা অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ বিজয়নগৰম জিলাৰ বব্বিলীত আৱিষ্কাৰ কৰা বুলি ধৰা হয়। সোতৰ শতিকাত পেডডা ৰায়ুডুৰ ৰাজত্বকালত এই বীণা নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল। সেই সময়ত ভাৰতত, বিশেষকৈ দক্ষিণ ভাৰতত বীণা বজোৱাটো এক সাধাৰণ চৰ্চা আছিল। এই বীণাৰ সম্পূৰ্ণ বিকাশ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে তিনি শতিকাতকৈও অধিক সময় লৈছিল। বব্বিলী ৰাজ্যৰ শাসকসকল সংগীতপ্ৰেমী আছিল আৰু তেওঁলোকৰ অনেকেই বীণা বজাবলৈ শিকিছিল। বব্বিলী ৰাজ্যত সৰ্বসিদ্ধি সম্প্ৰদায়ৰ কাৰিকৰসকলে বীণা যোগান ধৰিছিল। এই কাৰিকৰসকল গোল্লাপল্লীৰ আছিল। এই বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা কাৰিকৰ সম্প্ৰদায়টো "বব্বিলী বীণা সম্প্ৰদায়" বুলি জনাজাত।

## বৰ্ণনা
এখন বব্বিলী বীণা কঁঠাল গছৰ এটা টুকুৰাৰ পৰাই খোদিত কৰা হয়। ইয়াত কুণ্ডা নামৰ এটা বাতিৰ দৰে অংশ থাকে, যিটো ফোঁপোলা আৰু কাঠৰ প্লেটেৰে ঢকা। বীণাৰ ডিঙি বা দণ্ডী অংশটো সাধাৰণতে ৫১ ইঞ্চি দীঘল হয়। বব্বিলী বীণা সাতডাল গুণা বা তাৰযুক্ত এক বাদ্যযন্ত্ৰ।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ
মিজো শিল্প

**মিজো শিল্প**ক **মিজোৰামৰ হস্তশিল্প** বুলিও কোৱা হয়। ই হ’ল "উত্তৰ-পূবৰ সুগায়ক পক্ষী" (Songbird of the North east) হিচাপে জনাজাত মিজোৰাম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলৰ এক পৰম্পৰাগত কলা আৰু কৌশল। এই লোকসকলক সামূহিকভাৱে মিজো বুলি জনা যায়। মিজো শিল্পকৰ্ম প্ৰাচীন কালৰে পৰা বৰ্তি আছে। ইয়াৰ কাৰিকৰসকলে পৰম্পৰাগত সামগ্ৰী উৎপাদনৰ বাবে সৰল সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰে। হস্ততাঁত, বেত আৰু বাঁহৰ কাম ইয়াৰ হস্তশিল্পৰ পৰিচয়ৰ মূল উপাদান।

## পটভূমি
মিজোসকলৰ পৰম্পৰাগত কলাৰ জৰিয়তে বাঁহ আৰু বেতৰ বিভিন্ন সামগ্ৰী যেনে ফুলদানি, পাচি-খৰাহি আৰু বাচন-বৰ্তন তৈয়াৰ কৰা হয়। বিভিন্ন শিল্প সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা পৰম্পৰাগত আচবাব আৰু টুপি ৰাজ্যখনৰ অন্যতম শিল্পজাত সামগ্ৰী। মিজো কাৰিকৰসকলে, সেয়া দলীয়ভাৱে হওক বা ব্যক্তিগতভাৱে, বৈ পৰম্পৰাগত পদ্ধতিৰে হস্তনিৰ্মিত সামগ্ৰীসমূহ স্বতন্ত্ৰভাৱে প্ৰস্তুত কৰে। কাৰিকৰসকলে বাঁহৰ কেঁচামাল ব্যৱহাৰ কৰি পৰম্পৰাগত অলংকাৰ তৈয়াৰ কৰে যিবোৰ বেছিভাগ মিজো মহিলাই বিবাহ অনুষ্ঠান বা উৎসৱৰ দৰে বিশেষ অনুষ্ঠানত পৰিধান কৰে। বাঁহৰ পাচি-খৰাহি উৎপাদনৰ উপৰিও, ভাৰতীয় অৰ্থনৈতিক পিয়লত উল্লেখ কৰা হৈছে যে মিজো কাৰিকৰসকলে ইয়াৰ জিলা আৰু মহকুমানুযায়ী বেতৰ মোৰা, লাওৰ পৰা নিৰ্মিত শিল্প (gourd crafts) আৰু মৃৎশিল্পও তৈয়াৰ কৰে। মিজো সমাজত বাঁহৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম আৰু ইয়াৰ পৰা নিৰ্মিত 'থিয়াম' নামৰ বিশেষ যন্ত্ৰটো বয়ন শিল্পত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কাৰিকৰসকলে প্ৰাকৃতিক ৰং ব্যৱহাৰ কৰি কাপোৰত সুন্দৰ আৰ্হি ফুটাই তোলে, যি মিজো সংস্কৃতিৰ স্বকীয়তা প্ৰদৰ্শন কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মিজোৰাম
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্তশিল্প
বাগৰু প্ৰিণ্ট

**বাগৰু প্ৰিণ্ট** হ’ল ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ জয়পুৰৰ সমীপৱৰ্তী বাগৰু চহৰৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা হস্তনিৰ্মিত ব্লক প্ৰিণ্টিঙৰ এক পৰম্পৰাগত ৰূপ। এই শিল্পটো ৰং কৰা আৰু ব্লক প্ৰিণ্টিং কৰাত পাকৈত হিচাপে পৰিচিত চিপ্পা সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা চৰ্চা কৰা হয়। ই ৪০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ৰাজস্থানৰ বস্ত্ৰ ইতিহাসৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ আহিছে।

## ইতিহাস
বাগৰু প্ৰিণ্টিঙৰ পৰম্পৰা বাগৰু অঞ্চল আৰু ইয়াৰ স্থানীয় সম্প্ৰদায় চিপ্পাসকলৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। এই কলাৰূপটো স্থানীয় সংস্কৃতিত দকৈ শিপাই আছে আৰু শিল্পীসকলৰ প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মই ইয়াক চৰ্চা কৰি আহিছে। এই কাৰিকৰসকলে কপাহী কাপোৰত জটিল নক্সা ছপা কৰিবলৈ হাতেৰে খোদিত কৰা কাঠৰ ব্লক ব্যৱহাৰ কৰে, যিটো কৌশল শতিকা ধৰি চলি আহিছে।

"চিপ্পা" শব্দটোৱে ৰং কৰা আৰু ব্লক প্ৰিণ্টিং — এই উভয় কাৰ্যৰ সৈতে জড়িত শিল্পীসকলক বুজায়, যিবোৰ বাগৰু প্ৰিণ্টিং প্ৰক্ৰিয়াৰ অপৰিহাৰ্য উপাদান।

## কৌশল আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ
বাগৰু প্ৰিণ্টৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল প্ৰাকৃতিক ৰঙৰ ব্যৱহাৰ, যিবোৰ উদ্ভিদ আৰু খনিজ পদাৰ্থৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়। এই ৰঙবোৰৰ ভিতৰত আছে নীল (নীলা ৰঙৰ বাবে), মেডাৰ শিপা (ৰঙা ৰঙৰ বাবে), আৰু লোৰ গুড়ি (কলা ৰঙৰ বাবে)। পৰম্পৰাগত প্ৰিণ্টিং কৌশলত "ডাবু" পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হয়, যিটো বোকা-প্ৰতিৰোধক প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াত কাপোৰৰ ওপৰত প্ৰতিৰোধক নক্সা তৈয়াৰ কৰিবলৈ মাটি, আঠা আৰু বাজৰাৰ তুঁহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

কাঠৰ ব্লকবোৰ চিচম বা চেগুনৰ দৰে টান কাঠৰ পৰা কটা হয়, যিবোৰৰ স্থায়িত্ব আৰু জটিল নক্সা ধৰি ৰখাৰ ক্ষমতাৰ বাবে বাছনি কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিশেষ সঁজুলিৰে ব্লকটো খোদিত কৰা হয় আৰু ইয়াক কাপোৰত নক্সা স্থানান্তৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নক্সাসম্মূহত প্ৰায়ে ফুলৰ আৰ্হি, জ্যামিতিক আকৃতি আৰু প্ৰকৃতিৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত মোটিফ দেখা পোৱা যায়।

## সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব
বাগৰু প্ৰিণ্টে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিছে আৰু এই শিল্পজাত সামগ্ৰীসমূহ যুক্তৰাজ্য, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, জাৰ্মানী, জাপান আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দৰে দেশলৈ ৰপ্তানি কৰা হয়। এই শিল্পটো ৰাজস্থানৰ স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে, যিয়ে অগণন শিল্পী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক পোহপাল দি আহিছে।

এই শিল্পটো ৰাজস্থানত এক গৌৰৱৰ বিষয় হিচাপেও পৰিগণিত হৈছে, যি সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ সৈতে জড়িত। প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীকে ধৰি বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলে বাগৰু প্ৰিণ্টৰ শাৰী পৰিধান কৰা বুলি জনা যায়, যিয়ে এই কলাৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগাইছিল।

## বাগৰু প্ৰিণ্ট জিআই টেগ
২০২৪ চনত বাগৰু প্ৰিণ্টক ভৌগোলিক স্বীকৃতি (GI) টেগ প্ৰদান কৰা হয়, যিয়ে চৰকাৰীভাৱে এই শিল্পৰ অনন্য আৰু স্বকীয় প্ৰকৃতি স্বীকাৰ কৰে। এই পদবিয়ে পৰম্পৰাগত কৌশলসমূহক নকলৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰাত সহায় কৰে আৰু বাগৰু প্ৰিণ্টেৰে নিৰ্মিত সামগ্ৰীসমূহ সঠিকভাৱে চিনাক্ত কৰি নিজৰ উৎপত্তিৰ অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰাটো নিশ্চিত কৰে।

## প্ৰত্যাহ্বানসমূহ
বাগৰু প্ৰিণ্ট উদ্যোগে কেইবাটাও প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে, যাৰ ভিতৰত আছে মেচিনত তৈয়াৰী বস্ত্ৰৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা আৰু সাংশ্লেষিক ৰঙৰ উত্থান, যিয়ে পৰম্পৰাগত পদ্ধতিসমূহ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছে। তদুপৰি, ক’ভিড-১৯ মহামাৰীয়ে বাগৰু প্ৰিণ্ট কৰা বস্ত্ৰৰ গোলকীয় চাহিদা ব্যাহত কৰি স্থানীয় শিল্পীসকলক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল। অৱশ্যে অনলাইন বিক্ৰী বৃদ্ধি কৰি আৰু প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰি এই শিল্পটো সংৰক্ষণৰ বাবে চেষ্টা চলাই থকা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
শ্ৰেণী:কলা সামগ্ৰী
শ্ৰেণী:হস্তশিল্প
প্ৰদ্যুৎ বৰদলৈ

**প্ৰদ্যুৎ বৰদলৈ** (জন্ম ২৮ এপ্ৰিল ১৯৫৯) হৈছে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ  এজন ৰাজনীতিবিদ যি পূৰ্বতে ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৬ চনলৈকে নগাঁও লোকসভা সমষ্টিৰ কংগ্ৰেছ দলৰ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ তিনিচুকীয়া জিলাৰ মাৰ্ঘেৰিটাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি অসম বিধানসভাৰ চাৰিটা কাৰ্যকালৰ সদস্য, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈকে অসম চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী আছিল।২০২৬ চনৰ ১৮ মাৰ্চলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ বৰদলৈ সদস্য আছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
অসমৰ মাৰ্ঘেৰিটাত ১৯৫৮ চনৰ ২৮ মাৰ্চ তাৰিখে প্ৰদ্যুৎ বৰদলৈৰ জন্ম হৈছিল কটন বিশ্ববিদ্যালয়,গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেওঁ কলা শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰি পৰৱৰ্তী সময়ত জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এমফিল ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ তেওঁ ভাৰতৰ *ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষাৰ্থী সংগঠন*ৰ অসম শাখাৰ সভাপতি আছিল৷

## ৰাজনৈতিক জীৱন
বৰদলৈয়ে ১৯৯৮ চনত উপ-নিৰ্বাচনত মাৰ্ঘেৰিটাৰ পৰা অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়, আৰু ২০০১, ২০০৬ আৰু ২০১১ত পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়৷ ২০০১ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈকে তৰুণ গগৈ নেতৃত্বাধীন প্ৰথম ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ চৰকাৰৰ তেওঁ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী আছিল। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈকে তেওঁ তৰুণ গগৈৰ নেতৃত্বত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰালয়ত জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে উদ্যোগ, বাণিজ্য, শক্তি আৰু ৰাজহুৱা উদ্যোগৰ পদবী গ্ৰহণ কৰিছিল।২০১৫ চনৰ মন্ত্ৰীসভাৰ সালসলনিত তেওঁ মন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে, আৰু তাৰ পিছত চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰ আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ২০১৯ চনত বৰদলৈ নগাঁৱৰ পৰা লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়। ২০২৪ চনত নগাঁৱৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা বৰদলৈয়ে ২০২৬ চনৰ ১৮ মাৰ্চত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ উপস্থিতিত বিজেপিত যোগদান কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক
শ্ৰেণী:লোকসভাৰ সাংসদ
শ্ৰেণী:অসম চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী
বস্তৰৰ কাঠৰ শিল্প

**বস্তৰৰ কাঠৰ শিল্প** হ’ল ভাৰতৰ ছত্তীছগঢ় ৰাজ্যৰ বস্তৰ জিলাত উৎপাদিত এক পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় কাঠৰ শিল্প। এই কাঠৰ কাৰুকাৰ্য 'বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় দিশসমূহৰ ওপৰত চুক্তি'ৰ (TRIPS) অধীনত ভৌগোলিক স্বীকৃতি (GI) হিচাপে সুৰক্ষিত কৰা হৈছে। ই ভাৰত চৰকাৰৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি আইন ১৯৯৯ ৰ ৮৪ নম্বৰ ধাৰাত "Bastar Wooden Craft" হিচাপে তালিকাভুক্ত হৈছে আৰু পেটেন্ট ডিজাইন তথা ট্ৰেডমাৰ্কৰ কন্ট্ৰ’লাৰ জেনেৰেলৰ দ্বাৰা পঞ্জীয়ন নিশ্চিত কৰা হৈছে।

ছত্তীছগঢ়ৰ, বিশেষকৈ বস্তৰৰ লোকসকলৰ ধোক্‌ৰা, বাঁহৰ শিল্প, কমাৰৰ কাম, জনজাতীয় সাজ-পোছাক, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, কেঁথা চিলাই, টেৰাকোটা, জনজাতীয় চিত্ৰকলা আৰু বেল মেটেল আদিকে ধৰি বিভিন্ন শিল্পকৰ্মত উৎকৃষ্ট দক্ষতা আছে। তেওঁলোকৰ এই দক্ষতাই ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক বঁটাৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। 'বাঢ়ৈ' লোকসকল এই কাঠৰ শিল্পত অতি পাকৈত আৰু তেওঁলোকক দুটা গোটত ভাগ কৰা হৈছে। এটা গোটে কৃষিৰ সঁজুলি তৈয়াৰ কৰে আৰু আনটো গোটে আলংকাৰিক তথা ট’টেমিক স্তম্ভ নিৰ্মাণ কৰে। মুৰিয়া নামৰ আন এক সম্পৰ্কীয় সম্প্ৰদায়ৰো কাঠ খোদাই কৰাৰ দক্ষতা আছে। মুৰিয়াসকল শিল্পকৰ্মত আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ। তেওঁলোকৰ দক্ষতা সৰুৰ পৰা ডাঙৰলৈকে বিভিন্ন বস্তুত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেওঁলোকে নিজৰ শিল্প দক্ষতাক জীৱনৰ মৌলিক জীৱনশৈলী আৰু ৰুটিন যেনে ধান মৰা, শস্য পিহা আদিৰ ব্যাখ্যাত ৰূপান্তৰিত কৰে। তেওঁলোকে নিজৰ সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসক শিল্পকলাত প্ৰকাশ কৰে যিটো দেৱ-দেৱী, সম্প্ৰদায়ৰ সংগীত সংস্কৃতি আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ মাজেৰে প্ৰতিফলিত হয়। এই শিল্পকৰ্মসমূহ গৰিষ্ঠসংখ্যক হাতেৰে কৰা কামৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল য’ত যন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নাই বুলিবই পাৰি বা কেৱল বিশেষ কিছুমান অঞ্চলতহে বিৰলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

২০২৪ চনত ছত্তীছগঢ় হস্তশিল্প প্ৰদৰ্শনীৰ সময়ত ভূপালৰ দৰবাৰ হল আৰ্ট গেলেৰীত বস্তৰৰ কাঠৰ শিল্প প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। এই প্ৰদৰ্শনীত জনজাতীয় কাঠৰ শিল্পজাত সামগ্ৰীসমূহ দেখুওৱা হৈছিল আৰু থলুৱা কাৰুশিল্প সংৰক্ষণৰ বাবে ই যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

বস্তৰৰ কাঠৰ শিল্প হ’ল এক সুন্দৰ আৰু অনন্য শিল্পকলা য’ত বস্তৰৰ জনজাতীয় লোকসকলে পাৰদৰ্শিতা অৰ্জন কৰিছে আৰু ই তেওঁলোকৰ জীৱিকা নিৰ্বাহতো সহায় কৰে। হস্তশিল্পৰ সামগ্ৰীসমূহৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন অংশৰ লগতে কিছুমান বিদেশী দেশতো যথেষ্ট বজাৰ আছে। তেওঁলোকে চেগুন কাঠ, ভাৰতীয় চিচম কাঠ (Indian Rosewood), বগা কাঠ আৰু অন্যান্য উন্নত মানৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন হস্তশিল্পৰ সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰে। বস্তৰৰ কাঠৰ শিল্পকলা "দৰবাৰ হল আৰ্ট গেলেৰী"তো প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:শিল্প
শ্ৰেণী:হস্তশিল্প
মাৰাপাচি পুতলা

**মাৰাপাচি পুতলা**, যাক **মাৰাপাচি বোম্মাই** (আক্ষৰিক অৰ্থ: "কাঠৰ পুতলা") বুলিও জনা যায়, হ’ল বিশেষভাৱে ৰক্ত চন্দন (*Pterocarpus santalinus*) বা শিমলু গছৰ কাঠ (*Bombax*) বা ৰঙা কাঠৰ (*Sequoioideae*) দ্বাৰা তৈয়াৰী পৰম্পৰাগত পুতলা। দশেৰা বা নৱৰাত্ৰি উদযাপনৰ অংশ হিচাপে দক্ষিণ ভাৰতত অনুষ্ঠিত গোলু উৎসৱৰ সময়ত এই পুতলাসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। সাধাৰণতে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ যোৰ হিচাপে তৈয়াৰ কৰা এই পুতলাবোৰক শিশুসকলে খেলাৰ অংশ হিচাপে কাপোৰ পিন্ধায় আৰু গোলু বা "বোম্মাই কোলু" উৎসৱৰ সময়ত প্ৰদৰ্শন কৰে। তিৰুপতি হ’ল এনে এক স্থান য’ত এই পুতলাসমূহ বিশেষভাৱে অলংকাৰিকভাৱে খোদিত কৰা হয় আৰু কোৱা হয় যে এই পুতলাবোৰে ভগৱান ভেঙ্কটেশ্বৰ আৰু তেওঁৰ সহধৰ্মিণীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এইবোৰ কোণ্ডাপল্লীতো ৰজা-ৰাণী পুতলা হিচাপে তৈয়াৰ কৰা হয়, যিবোৰ গোলু উৎসৱৰ সময়ত প্ৰদৰ্শন কৰাটো বাধ্যতামূলক।

পৰম্পৰা অনুসৰি, যেতিয়া জীয়ৰীয়ে তেওঁৰ বোম্মাই কোলু সজোৱাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া মাকৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে মাৰাপাচি পুতলা উপহাৰ হিচাপে পোৱাটো এক নিয়ম। দক্ষিণ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা এক বিশেষ প্ৰথা হ’ল নৱবিবাহিত দম্পতীক তেওঁলোকৰ সন্তানৰ খেলাৰ বাবে মাৰাপাচি পুতলা উপহাৰ দিয়া। ৰক্ত চন্দনেৰে নিৰ্মিত এই পুতলাৰ বিশেষত্ব হ’ল এই কাঠৰ ঔষধি গুণ। যেতিয়া শিশুৱে ৰক্ত চন্দনেৰে নিৰ্মিত এই খেলনাটো চাটে, তেতিয়া শিশুৰ লালটিয়ে কাঠৰ পৰা এক নিষ্কাশিত অংশ লাভ কৰে যিটো শিশুৰ শৰীৰে শোষণ কৰি লয়।

দক্ষিণ ভাৰতত নৱৰাত্ৰি উৎসৱৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত হোৱা গোলু উৎসৱৰ সময়ত, বিশেষকৈ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যত মাৰাপাচি পুতলাসমূহ প্ৰদৰ্শনীৰ অংশ হয়। এই প্ৰদৰ্শনীসমূহ ৩, ৫, ৭, ৯ বা ১১ তৰপত বা চিৰিত সজোৱা হয়, কিন্তু সাধাৰণতে নটা তৰপত থাকে। পৰম্পৰাগত সজ্জাত একেবাৰে ওপৰৰ তৰপটো মাৰাপাচি পুতলা প্ৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। মাটি বা কাঠেৰে তৈয়াৰী আন পুতলাবোৰ নিৰ্দিষ্ট তৰপবোৰত সজোৱা হয়। নৱৰাত্ৰিৰ প্ৰথম দিনা, যিটো দিন অমাৱস্যাৰ পিছদিনা পৰে, সেইদিনা ঘৰৰ মহিলাসকলে দেৱী পাৰ্বতী, লক্ষ্মী আৰু সৰস্বতীৰ পূজা অৰ্চনা কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ
 

শ্ৰেণী:হস্তশিল্প
নতুনগ্ৰামৰ কাঠৰ পুতলা

**নতুনগ্ৰামৰ কাঠৰ পুতলা** হ’ল ভাৰতত জনপ্ৰিয় এবিধ কাঠৰ পুতলা, বিশেষকৈ পশ্চিমবংগৰ বৰ্ধমান জিলাত ইয়াৰ প্ৰচলন অধিক। কাঠৰ পুতলা তৈয়াৰ কৰাটো কিছুমান ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ এক পৰম্পৰাগত চৰ্চা আৰু নতুনগ্ৰামৰ পুতলাসমূহৰ বিশেষ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব আছে কাৰণ এইবোৰ পোনপটীয়াকৈ দেৱী লক্ষ্মীৰ সৈতে জড়িত। এনে পুতলাৰ অন্যান্য উদাহৰণৰ ভিতৰত আছে বিখ্যাত গৌৰ-নিতাই পুতলা, কৃষ্ণ পুতলা আৰু ৰাজকীয় দম্পতীৰ পুতলা। 

## ইতিহাস
নতুনগ্ৰামৰ শিল্পীসকলে প্ৰথমতে শিল খোদাইৰ কাম কৰিছিল আৰু বৰ্ধমানৰ স্থানীয় ৰজাসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। অৱশ্যে ১৯৫১ চনত জমিদাৰী প্ৰথা বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত কাৰিকৰসকলে যথেষ্ট অসুবিধাৰ সন্মুখীন হয়। বহুজনে শিল খোদাই উদ্যোগ ত্যাগ কৰি চাৰুকলা আৰু কাঠৰ শিল্পৰফালে ঢাল খায়; অৱশ্যে বৰ্তমান প্লাষ্টিক আৰু ধাতুৰ তুলনাত কাঠ খোদাইৰ দক্ষতাৰ অভাৱৰ বাবে খোদাইকাৰীৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে। 

এট স্থানীয় পৰিয়ালৰ নাম হ’ল ***সূত্ৰধৰ***, যিয়ে কাঠৰ কাম আৰু কাঠ খোদাইৰ সৈতে জড়িত উপাধিটোৰ সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে।

## নিৰ্মাণ
এই পুতলাবোৰ প্ৰায়ে গামাৰ কাঠ, আম কাঠ বা শিমলু কাঠৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। পশ্চিমবংগৰ প্ৰায় ৫১টা পৰিয়াল পুতলা নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত আৰু পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিজন কাৰিকৰৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট কাম নিৰ্ধাৰণ কৰা থাকে: পুৰুষসকল কাঠ খোদাই কৰাত পাকৈত, আনহাতে মহিলাসকলে ৰং কৰাৰ কামটো চম্ভালে। 

সলনি হোৱা সময় আৰু ধাতু, প্লাষ্টিক তথা মেচিনত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ আগমনে পৰম্পৰাগত কাঠৰ শিল্পক বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিছে। আগতে পশ্চিমবংগৰ বহু ঠাইত কাঠৰ পুতলা আৰু খেলনা তৈয়াৰ কৰাৰ কলা প্ৰচলিত আছিল; অৱশ্যে বৰ্তমান এই শিল্পটো মাত্ৰ কেইটামান স্থানতহে সংৰক্ষিত হৈ আছে। 

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্তশিল্প
শ্ৰেণী:পুতলা