ডায়ানা, প্ৰিন্সেছ অৱ ৱেলছ

**ডায়ানা, প্ৰিন্সেছ অফ ৱেলছ** (ইংৰাজী: Diana, Princess of Wales; জন্ম: ডায়ানা ফ্ৰান্স স্পেঞ্চাৰ; ১ জুলাই ১৯৬১ – ৩১ আগষ্ট ১৯৯৭) ব্ৰিটিছ ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্য আছিল। তেওঁ ৰজা চাৰ্লছ তৃতীয়ৰ (সেই সময়ৰ প্ৰিন্স অফ ৱেলছ) প্ৰথম পত্নী আৰু প্ৰিন্স উইলিয়াম তথা প্ৰিন্স হেৰীৰ মাতৃ আছিল। তেওঁৰ সক্ৰিয় সমাজসেৱা আৰু ব্যক্তিত্বই তেওঁক এগৰাকী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইকন হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল আৰু তেওঁ অপৰিসীম জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। 

ডায়ানাই ব্ৰিটিছ অভিজাত পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ সান্নিধ্যত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। ১৯৮১ চনত এখন নাৰ্ছাৰী স্কুলত সহায়িকা হিচাপে কাম কৰি থকা অৱস্থাতে ৰাণী এলিজাবেথ দ্বিতীয়ৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ চাৰ্লছৰ সৈতে তেওঁৰ বাগদান সম্পন্ন হয়। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত চেইণ্ট প'লছ কেথেড্ৰেলত তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় আৰু ইয়াৰ লগে লগে তেওঁ প্ৰিন্সেছ অফ ৱেলছৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। ৰাইজৰ মাজত তেওঁ অতি আদৰণীয় হৈ পৰিছিল। এই দম্পতীৰ উইলিয়াম আৰু হেৰী নামৰ দুগৰাকী পুত্ৰ সন্তান আছিল। অৱশ্যে চাৰ্লছৰ সৈতে ডায়ানাৰ বিবাহিত জীৱনত মতভেদ আৰু বৈবাহিক সম্পৰ্কৰ বাহিৰৰ প্ৰেমৰ বাবে ব্যাঘাত ঘটিছিল। ১৯৯২ চনত তেওঁলোক পৃথক হয় আৰু ১৯৯৬ চনত তেওঁলোকৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বিবাহ বিচ্ছেদ ঘটে। 

প্ৰিন্সেছ অফ ৱেলছ হিচাপে ডায়ানাই ৰাণীৰ হৈ বিভিন্ন ৰাজকীয় দায়িত্ব পালন কৰিছিল আৰু কমনৱেলথৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠানত ৰাজপৰিয়ালক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। সংবাদ মাধ্যমত তেওঁৰ সৌন্দৰ্য, ফেশ্বন আৰু সমাজসেৱাৰ নতুন শৈলীৰ বাবে বিশেষভাৱে চৰ্চিত হৈছিল। তেওঁৰ সমাজসেৱামূলক কাম-কাজবোৰ প্ৰথমে শিশু আৰু বৃদ্ধসকলৰ মাজত সীমাবদ্ধ আছিল যদিও পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ এইডছ ৰোগীৰ প্ৰতি সামাজিক দৃষ্টিভঙ্গী সলনি কৰা আৰু স্থলমাইন (landmines) আঁতৰোৱাৰ অভিযানৰ বাবে জনাজাত হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কেন্সাৰ আৰু মানসিক ৰোগত আক্ৰান্ত লোকসকলৰ সহায়ৰ বাবে সজাগতা সৃষ্টি কৰিছিল। ডায়ানা তেওঁৰ ব্যক্তিত্ব আৰু বন্ধুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ বাবে জনসাধাৰণৰ অতি প্ৰিয় আছিল। 

১৯৯৭ চনৰ আগষ্ট মাহত পেৰিছত হোৱা এক মটৰ দুৰ্ঘটনাত ডায়ানাৰ মৃত্যু হয়। এই ঘটনাই সমগ্ৰ বিশ্বতে শোকৰ ছাঁ পেলাইছিল আৰু ব্যাপক সংবাদ মাধ্যমৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল। মেট্ৰ’পলিটান পুলিচৰ তদন্ত অনুসৰি চালকৰ চৰম অসাৱধানতা আৰু পিছ খেদি অহা পাপৰাট্টজিৰ (paparazzi) বাবেই এই দুৰ্ঘটনাটো সংঘটিত হৈছিল। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰে ব্ৰিটিছ ৰাজপৰিয়াল আৰু সমাজ-ব্যৱস্থাত এক গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
ডায়ানা ফ্ৰান্স স্পেঞ্চাৰৰ জন্ম ১৯৬১ চনৰ ১ জুলাইত নৰফকৰ পাৰ্ক হাউচত হৈছিল। তেওঁ জন স্পেঞ্চাৰ (অষ্টম আৰ্ল স্পেঞ্চাৰ) আৰু ফ্ৰান্স স্পেঞ্চাৰৰ পাঁচটা সন্তানৰ ভিতৰত চতুৰ্থ আছিল। স্পেঞ্চাৰ পৰিয়ালটো কেইবাটাও প্ৰজন্ম ধৰি ব্ৰিটিছ ৰাজপৰিয়ালৰ সৈতে ওচৰৰপৰা জড়িত আছিল;  তেওঁৰ আইতাকদ্বয় চিহ্নিয়া স্পেঞ্চাৰ আৰু ৰুথ ৰোচিয়ে ৰাজমাতা ৰাণী এলিজাবেথৰ 'লেডী-ইন-ৱেটিং' হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে পৰিয়ালৰ বংশ ৰক্ষাৰ বাবে এজন পুত্ৰ সন্তান বিচাৰিছিল, সেয়েহে ডায়ানাৰ জন্মৰ এসপ্তাহলৈকে কোনো নাম থিৰাং কৰা হোৱা নাছিল। শেষত তেওঁৰ মাতৃ আৰু তেওঁৰ এজনী আজো-আইতাক লেডী ডায়ানা স্পেঞ্চাৰৰ নামেৰে তেওঁৰ নাম 'ডায়ানা ফ্ৰান্স' ৰখা হয়। পৰিয়ালৰ মাজত তেওঁক অনানুষ্ঠানিকভাৱে "ডাচ" (Duch) বুলিও জনা গৈছিল, যিটো তেওঁৰ শৈশৱৰ ডাচছৰ দৰে আচৰণৰ বাবে দিয়া হৈছিল। 

১৯৬১ চনৰ ৩০ আগষ্টত চেণ্ড্ৰিংহামৰ চেইণ্ট মেৰী মেগডালিন চাৰ্চত ডায়ানক বাপ্তাইজ কৰা হয়। তেওঁৰ তিনিগৰাকী ভাই-ভনী আছিল: চাৰাহ, জেন আৰু চাৰ্লছ। ডায়ানাৰ জন্মৰ এবছৰ আগতে জন নামৰ এজন ভাতৃৰ জন্মৰ ঠিক পিছতেই মৃত্যু হৈছিল। এজন উত্তৰাধিকাৰীৰ তীব্ৰ আকাংক্ষাই তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহিত জীৱনত যথেষ্ট মানসিক চাপৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ডায়ানা চেণ্ড্ৰিংহাম এষ্টেটত অৱস্থিত পাৰ্ক হাউচত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। পৰিয়ালটোৱে ঘৰটো ইয়াৰ গৰাকী ৰাণী এলিজাবেথ দ্বিতীয়ৰপৰা ভাড়াত লৈছিল, যাক ডায়ানাই শৈশৱৰপৰাই "আণ্ট লিলিবেট" বুলি মাতিছিল। ৰাজপৰিয়ালে প্ৰায়ে ওচৰৰ চেণ্ড্ৰিংহাম হাউচত বন্ধৰ দিন কটাবলৈ আহিছিল আৰু ডায়ানাই প্ৰিন্স এণ্ড্ৰিউ আৰু প্ৰিন্স এডৱাৰ্ডৰ সৈতে খেলা-ধূলা কৰিছিল।

ডায়ানাৰ সাত বছৰ বয়সত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। তেওঁৰ মাতৃয়ে পিছলৈ পিটাৰ শ্বাণ্ড কিদৰ সৈতে সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলে আৰু ১৯৬৯ চনত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ১৯৬৭ চনত পিতৃ-মাতৃৰ পৃথক্কৰণৰ সময়ত ডায়ানা লণ্ডনত মাতৃৰ সৈতে আছিল, কিন্তু সেই বছৰৰ বৰদিনৰ বন্ধত তেওঁৰ পিতৃয়ে তেওঁক পুনৰ লণ্ডনলৈ যাবলৈ নিদিলে। ইয়াৰ পিছতে তেওঁৰ পিতৃয়ে ডায়ানাৰ লালন-পালনৰ আইনী অধিকাৰ (custody) লাভ কৰে। ১৯৭৬ চনত তেওঁৰ পিতৃয়ে ৰেইনৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। মাহী মাকৰ সৈতে ডায়ানাৰ সম্পৰ্ক অতি বেয়া আছিল। তেওঁ শৈশৱকালটো "অতি অসুখী" আৰু "অস্থিৰ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। ১৯৭৫ চনত তেওঁৰ পিতৃয়ে 'আৰ্ল স্পেঞ্চাৰ' উপাধি লাভ কৰাৰ পাছত ডায়ানা 'লেডী ডায়ানা' হিচাপে পৰিচিত হয় আৰু তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ পৰিয়ালটো পাৰ্ক হাউচৰপৰা এলথৰ্পলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি