কোৰআন

**কোৰ্‌-আন** বা **কোৰান** বা **কোৰান শ্বৰীফ** ( ;  **') [[ইছলাম ধৰ্ম]]ৰ মূল ধৰ্মগ্ৰন্থ। [[মুছলিম]]সকলে কোৰআন [[আল্লাহ|স্ৰষ্টাৰ]] অবিকৃত, হুবহু বক্তব্য বুলি বিশ্বাস কৰে। কোৰআনক আৰবী সাহিত্যৰ অতি উত্তম সৃষ্টি বুলি জ্ঞান কৰা হয় বিশ্বৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থখনক লৈ বহু অন্য সাহিত্যৰো সৃষ্টি হৈছে। কোৰআনৰ পাঠবোৰক '[[ছূৰা]]' আৰু পদবোৰক '[[আয়াত|আয়াত]]' বোলা হয়। কোৰআনত সৰ্বমুঠ ১১৪টা [[ছূৰা]] আছে আৰু ৬,২৩৬টা [[আয়াত]] আছে।। ইছলামী ভাষ্যমতে কোৰআন অপৰিৱৰ্ত্তনীয় আৰু এই সম্পৰ্কে [[মুছলিম]]সকলে কোৰআনৰ [[আল-হিজৰ|ছূৰা আল হিজৰ]] (১৫ নং ছূৰা), ৯ নং [[আয়াত]]ৰ কথা উল্লেখ কৰি থাকে, সেয়া হ'ল: 





[[মুছলিম]]সকলে বিশ্বাস কৰে যে ৬০৯ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদ(ছাঃ)]]ৰ ৪০ বছৰ বয়স হোৱাৰে পৰা তেওঁৰ মৃত্যু হোৱা ৬৩২ চনলৈকে ২৩ বছৰ জুৰি সৃষ্টিকৰ্তাই [[নবী|দূত]] [[জিব্ৰাইল|জিব্ৰাইলৰ]](গেব্ৰিয়েল) জৰিয়তে কোৰআন তেওঁক মৌখিকভাৱে প্ৰদান কৰিছিল। [[মুছলিম]]সকলে কোৰআনক [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদ (ছাঃ)ৰ]] আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অলৌকিক কাৰ্য আৰু তেওঁৰ ঐশ্বৰিকতাৰ প্ৰমাণ বুলি বিশ্বাস কৰে। কোৰআনৰ বাণীসমূহ প্ৰথমে [[আদম|আদম (আঃ)]] আৰু শেষত মুহাম্মাদ(ছাঃ)ক দিয়া পৱিত্ৰ বাৰ্তা বুলি গণ্য কৰা হয়। [[মুছলিম]]সকলে কোৰআনক সৃষ্টিকৰ্তাই বিকৃতকৰণৰ পৰা ৰক্ষা কৰা একমাত্ৰ পৱিত্ৰ গ্ৰন্থ বুলি জ্ঞান কৰে।

পৰম্পৰাগত কাহিনী অনুসৰি [[মুহাম্মাদ]](ছাঃ)ৰ কেইবাজনো সংগীয়ে ([[ছাহাবা|ছাহাবাসকলে)]] অনুলিখক হিচাপে কাম কৰি বাণীসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিছিল। [[মুহাম্মাদ]](ছাঃ)ৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সংগীসকলে ইয়াৰ অংশবিশেষ মুখস্থ কৰি লয়। এই পাঠসমূহ [[খলিফা]] [[উছমান|উছমানে]] একত্ৰিত কৰি কিতাপ আকাৰত প্ৰচলন কৰে যিখন বৰ্তমানৰ কোৰআনৰ পূৰ্বসূৰী।

কোৰআনৰ বিৱৰণত [[ইঞ্জিল|বাইবেল]] গ্ৰন্থসমূহৰ প্ৰধান ঘটনাবোৰৰ সৈতে মিল দেখা যায়। ইয়াত কিছুমান ঘটনা চমুৱাই কোৱা হৈছে, কিছুমান বহলাই কোৱা হৈছে আৰু আন কিছুমানত অন্য বিৱৰণ দিয়া হৈছে। কোৰআনক পদপ্ৰদৰ্শক গ্ৰন্থ বোলা হৈছে। ইয়াত মাজে মাজে নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক ঘটনাৰ বিতং বিৱৰণ আছে আৰু প্ৰায়েই ঘটনাক্ৰমতকৈ তাৰ নৈতিক গুৰুত্বক প্ৰাধান্য দিয়া হৈছে। শ্বৰিয়াৰ নিয়মসমূহ পালন কৰোঁতে [[হাদিছ]]ৰ লগতে কোৰআনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[ছালাত|প্ৰাৰ্থনাৰ]] সময়ত কোৰআন কেৱল আৰবী ভাষাত পাঠ কৰা হয়।

গোটেই কোৰআনক মনত ৰখাজনক ''[[হাফিজ (কোৰআন)|হাফিজ]]'' বুলি কোৱা হয়। কিছুমান মুছলিমে কোৰআনৰ আয়াসবোৰ এক নিৰ্দিষ্ট শৈলীত পঢ়ে যিটোক ''তজ্‌ৱিদ'' বুলি কোৱা হয়। [[ৰমজান (পঞ্জিকা মাহ)|ৰমজান]] (ৰমাদ্বান) মাহত কিছু [[মুছলিম|মুছলিমে]] [[তাৰাৱীহ]] [[ছালাত|প্ৰাৰ্থনাৰ]] সময়ত গোটেই কোৰআন পাঠ কৰে। কোৰআনৰ নিৰ্দিষ্ট পদৰ অৰ্থ জানিবলৈ অধিকাংশ মুছলিমে ''[[তাফছিৰ]]''ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

== ব্যুৎপত্তি আৰু অৰ্থ ==
 শব্দটো কোৰআনতেই প্ৰায় ৭০ বাৰ, বিভিন্ন অৰ্থ ধাৰণ কৰি প্ৰকাশ পাইছে। ই ক্ৰিয়াপদ () [[আৰবী ভাষা|আৰবী]] ক্ৰিয়াৰ  () অৰ্থাৎ 'তেওঁ পঢ়িলে' বা 'তেওঁ পাঠ কৰিলে'। চিৰিয়াক সমতুল্য হৈছে  (), যিয়ে 'শাস্ত্ৰ পঠন' বা 'পাঠ'ক বুজায়। কিছুমান পশ্চিমীয়া পণ্ডিতে এই শব্দটোক চিৰিয়াক ভাষাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি গণ্য কৰিলেও গৰিষ্ঠসংখ্যক [[মুছলমান]] কৰ্তৃপক্ষই এই শব্দটোৰ উৎপত্তি নিজেই  বুলি ধৰি লৈছে। যিয়েই নহওক, [[মুহাম্মাদ]]ৰ জীৱনকাললৈকে ই [[আৰবী ভাষা|আৰবী]] শব্দত পৰিণত হৈছিল। শব্দটোৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থ হ'ল 'পাঠৰ কাৰ্য্য', যিটো [[কোৰআন]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশত প্ৰতিফলিত হৈছে: "ইয়াক সংগ্ৰহ কৰা আৰু ইয়াক () আমাৰ বাবে পঢ়া।" 

আন আন আয়াতত এই শব্দটোৱে ‘[মহম্মদে] আবৃত্তি কৰা ব্যক্তিগত অংশ’ক বুজায়। ইয়াৰ লিটাৰ্জিকেল প্ৰসংগ কেইবাটাও অংশত দেখা যায়, উদাহৰণস্বৰূপে: "গতিকে যেতিয়া  পাঠ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াক শুনা আৰু মৌন হৈ থাকক।"  [[তাওৰাত]] আৰু [[ইঞ্জিল]]ৰ দৰে আন শাস্ত্ৰৰ সৈতে উল্লেখ কৰিলেও শব্দটোৱে সংহিতাকৃত শাস্ত্ৰৰ অৰ্থ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।

এই শব্দটোৰ ঘনিষ্ঠ প্ৰতিশব্দও আছে যিবোৰ সমগ্ৰ কোৰআনত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো প্ৰতিশব্দৰ নিজস্ব সুকীয়া অৰ্থ থাকে, কিন্তু ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কিছুমান বিশেষ প্ৰসংগত  ৰ সৈতে মিলিব পাৰে। এনে শব্দৰ ভিতৰত  ('[[কিতাপ]]'), [[আয়াত|''আয়াত'']] ('চিন'), আৰু ''[[ছূৰা]]'' ('শাস্ত্ৰ/অধ্যায়'); পিছৰ দুটা পদেও প্ৰকাশৰ এককক বুজায়। সাধাৰণতে এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰবন্ধ (), ৰ সৈতে বৃহৎ সংখ্যক প্ৰসংগত, শব্দটোক  ('প্ৰকাশ'), বুলি কোৱা হয়, যিটোক ব্যৱধানত "নমাই" () পঠিওৱা হৈছে। আন আন আনুষংগিক শব্দবোৰ হ’ল: ''[[জিকিৰ]]'' (‘স্মৰণ’), যিটো সোঁৱৰণী আৰু সতৰ্কবাণীৰ অৰ্থত কোৰআনক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আৰু ''[[হিকমাহ]]'' (‘প্ৰজ্ঞা’), কেতিয়াবা প্ৰকাশ বা ইয়াৰ অংশক বুজায়।

কোৰআনে নিজকে ‘বিবেচনা’ (), ‘মাতৃ কিতাপ’ (), ‘গাইড’ (), ‘প্ৰজ্ঞা’ (), ‘স্মৃতি’ (), আৰু ‘অৱহী’ (; ‘নমাই পঠিওৱা কিবা এটা’, যিয়ে কোনো বস্তুৰ উচ্চ ঠাইৰ পৰা নিম্ন ঠাইলৈ নামি অহাৰ ইংগিত দিয়ে) বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। আন এটা শব্দ হৈছে  (‘কিতাপ’), যদিও [[আৰবী ভাষা]]ত ইয়াক অন্যান্য শাস্ত্ৰ যেনে [[তাওৰাত]] আৰু [[ইঞ্জিল]]ৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।  (‘লিখিত কাম’) শব্দটো প্ৰায়ে বিশেষ কোৰআনৰ পাণ্ডুলিপিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও কোৰআনত পূৰ্বে প্ৰকাশিত কিতাপ চিনাক্তকৰণৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস ==


=== ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক যুগ ===
[[ইছলামিক পৰম্পৰা]] অনুসৰি ৬১০ খ্ৰীষ্টাব্দত যেতিয়া তেওঁৰ এটা বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়ৰ সময়ত পাহাৰলৈ গৈছিল তেতিয়া [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মদে]] [[লাইলাতুল কদৰ|ক্ষমতাৰ ৰাতি]]ত [[হিৰা গুহা]]ত তেওঁৰ প্ৰথম ''[[ওহী]]'' প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ পিছত ২৩ বছৰৰ ভিতৰত তেওঁ সম্পূৰ্ণ প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ পিছত ২৩ বছৰৰ ভিতৰত তেওঁ প্ৰকাশ পাইছিল। [[হাদিছ]] (মুহাম্মাদক আৰোপিত পৰম্পৰা) আৰু [[মুছলমান]] ইতিহাস অনুসৰি মুহাম্মাদ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে [[মদিনা]]লৈ প্ৰব্ৰজন কৰি এটা স্বতন্ত্ৰ মুছলমান সম্প্ৰদায় গঠন কৰাৰ পিছত তেওঁৰ বহু সংগীক [[কোৰআন]] পাঠ কৰিবলৈ আৰু আইন শিকিবলৈ আৰু শিকাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যিবোৰ দৈনিক অৱতীৰ্ণ হৈছিল। [[বদৰৰ যুদ্ধ]]ত বন্দী হৈ থকা [[কুৰাইশ্ব]] কিছুমানে সেই সময়ৰ সৰল লিখনী কিছুমান মুছলমানক শিকাই দিয়াৰ পিছত পুনৰ স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল। এইদৰে মুছলমানৰ এটা দল ক্ৰমান্বয়ে [[সাক্ষৰতা|সাক্ষৰ]] হৈ উঠিল। প্ৰথমতে কোৱাৰ দৰে কোৰআনখন ফলি, হাড় আৰু খেজুৰৰ ডালৰ বহল, সমতল মূৰত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল। বেছিভাগ [[ছূৰা]] (সাধাৰণতে ছূৰাহ বুলিও উচ্চাৰণ কৰা হয়) আদিম মুছলমানসকলৰ মাজত ব্যৱহৃত আছিল কাৰণ [[ছুন্নী ইছলাম|ছূন্নী]] আৰু [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া]] উভয় উৎসৰ পৰা ইয়াৰ উল্লেখ অসংখ্য উক্তিত আছে, য'ত মুহাম্মাদে কোৰআনক ইছলামৰ আহ্বান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা, [[ছালাত|নামাজ]] কৰা আৰু আবৃত্তিৰ ধৰণৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ৬৩২ চনত মুহাম্মাদৰ ৬১–৬২ বছৰ বয়সত মৃত্যুৰ সময়ত কোৰআনৰ অস্তিত্ব কিতাপৰ ৰূপত নাছিল। পণ্ডিতসকলৰ মাজত একমত আছে যে মুহাম্মাদে নিজেই [[ওহী]] লিখা নাছিল।
[[চিত্ৰ:Iqra.jpg|thumb|200x200px|পৰম্পৰাগতভাৱে মুহাম্মাদৰ প্ৰথম প্ৰকাশ বুলি বিশ্বাস কৰা [[আল-আলাক|ছুৰা আল-আলাকে]] পিছলৈ কোৰআনৰ নিয়মৰ বৰ্তমানৰ লিখন শৈলীত ৯৬ নম্বৰ স্থান লাভ কৰে। ]]
[[ছহীহ আল বুখাৰী|ছহীহ আল-বুখাৰী]]য়ে মহম্মদক বৰ্ণনা কৰিছে যে তেওঁ [[ওহী]]বোৰক এনেদৰে বৰ্ণনা কৰিছে যে, "কেতিয়াবা ই ঘণ্টা বজাৰ দৰে (অৱিতিত) হয়" আৰু আইছাই ৰিপ'ৰ্ট কৰিছে, "মই এটা অতি ঠাণ্ডা দিনত নবীক ঈশ্বৰীয়ভাৱে অনুপ্ৰাণিত হোৱা দেখিলোঁ আৰু লক্ষ্য কৰিলোঁ যে তেওঁৰ কপালৰ পৰা ঘাম তললৈ নামি আহিছে (যেনেকৈ প্ৰেৰণা শেষ হৈছিল)।"  কোৰআনৰ মতে মুহাম্মাদৰ প্ৰথম অৱতীৰ্ণৰ লগত এটা দৰ্শন আছিল। প্ৰকাশৰ এজেণ্টক "শক্তিশালী" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যিজনে "সৰ্বোচ্চ দিগন্তত থকাৰ সময়ত দেখাত স্পষ্ট হৈ পৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ওচৰ চাপি আহিছিল আৰু তললৈ নামি আহিছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ (দূৰৈত) দুটা ধনুৰ দৈৰ্ঘ্য বা তাতোকৈ ওচৰত নাছিল।"  ইছলামিক অধ্যয়নৰ পণ্ডিত ৱেলচে ইছলাম বিশ্বকোষত উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁৰ মতে এই মুহূৰ্তবোৰত মুহাম্মাদৰ অৱস্থাৰ চিত্ৰাংকিত বৰ্ণনাক প্ৰকৃত বুলি গণ্য কৰা হ’ব পাৰে, কাৰণ এই প্ৰকাশৰ পিছত তেওঁ গুৰুতৰভাৱে বিচলিত হৈছিল। ৱেলচৰ মতে এই আক্ৰমণবোৰক তেওঁৰ চৌপাশৰ লোকে মুহাম্মাদৰ প্ৰেৰণাসমূহৰ অতিমানৱীয় উৎপত্তিৰ পতিয়ন যোগ্য প্ৰমাণ হিচাপে ল’লেহেঁতেন। কিন্তু মুহাম্মাদৰ সমালোচকসকলে তেওঁক ভূত-প্ৰেতগ্ৰস্ত মানুহ, ভৱিষ্যদ্বাণীকাৰী বা যাদুকৰ বুলি অভিযোগ কৰিছিল কাৰণ তেওঁৰ অভিজ্ঞতা প্ৰাচীন আৰবত সুপৰিচিত এনে ব্যক্তিসকলে দাবী কৰা অভিজ্ঞতাৰ সৈতে মিল আছিল। ৱেলচে অতিৰিক্তভাৱে কৈছে যে এই অভিজ্ঞতাসমূহ মুহাম্মাদৰ প্ৰাৰম্ভিক নবীত্বৰ দাবীৰ আগতে বা পিছত ঘটিছিল নেকি সেয়া অনিশ্চিত হৈ আছে।

কোৰআনত মুহাম্মাদক "''উম্মি''", বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাক পৰম্পৰাগতভাৱে '[[নিৰক্ষৰতা|নিৰক্ষৰ]]' বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ যথেষ্ট জটিল। আল-তাবাৰী (মৃত্যু ৯২৩)ৰ দৰে মধ্যযুগীয় ধাৰাভাষ্যকাৰসকলে এই শব্দটোৱে দুটা অৰ্থ প্ৰৰোচিত কৰে বুলি কৈছিল: প্ৰথম, সাধাৰণতে পঢ়িব বা লিখিব নোৱাৰা; দ্বিতীয়তে, আগৰ কিতাপ বা শাস্ত্ৰৰ অনভিজ্ঞতা বা অজ্ঞানতা (কিন্তু তেওঁলোকে প্ৰথম অৰ্থক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল)। মুহাম্মাদৰ নিৰক্ষৰতাক তেওঁৰ নবীত্বৰ প্ৰকৃততাৰ চিন হিচাপে লোৱা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ফখৰ আল-দিন আল-ৰাজীৰ মতে যদি মুহাম্মাদে লিখা-পঢ়াত আয়ত্ত কৰিলেহেঁতেন তেন্তে সম্ভৱতঃ তেওঁ পূৰ্বপুৰুষৰ কিতাপ অধ্যয়ন কৰা বুলি সন্দেহ কৰা হ’লহেঁতেন। ডব্লিউ মণ্টগোমেৰী ৱাটৰ দৰে কিছুমান পণ্ডিতে উম্মিৰ দ্বিতীয় অৰ্থটো পছন্দ কৰে—তেওঁলোকে ইয়াক পূৰ্বৰ পবিত্ৰ গ্ৰন্থসমূহৰ সৈতে অচিনাকি হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।

কোৰআনৰ চূড়ান্ত [[আয়াত]] ১০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ইছলামিক ধু আল-হিজ্জা মাহৰ ১৮ তাৰিখে অৱতীৰ্ণ হৈছিল, যিটো তাৰিখ মোটামুটিভাৱে ৬৩২ চনৰ [[ফেব্ৰুৱাৰী]] বা [[মাৰ্চ]]ৰ সৈতে মিল খায়। 

ইছলামিক পৰম্পৰা অনুসৰি কোৰআন মহম্মদৰ ওচৰত সাতটা ভিন্ন  (আহৰুফ)ত অৱতীৰ্ণ হৈছিল (অৰ্থাৎ আখৰ; অৱশ্যে ইয়াৰ অৰ্থ উপভাষা, ৰূপ, শৈলী বা ধৰণ হ’ব পাৰে)। বেছিভাগ ইছলামিক পণ্ডিতে এই কথাত একমত যে এই বিভিন্ন আহৰুফবোৰ সাতটা ভিন্ন আৰবী উপভাষাত অৱতীৰ্ণ হোৱা একেটা কোৰআন আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা কোৰআনৰ অৰ্থ সলনি নহয়, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল বিভিন্ন আৰব জনগোষ্ঠীৰ মাজত কোৰআন পাঠ আৰু মুখস্থ কৰাৰ বাবে সহজ কৰি তোলা। [[ছুন্নী ইছলাম|ছূন্নী মুছলমান]]সকলে সাতটা আহৰুফ বিশ্বাস কৰিলেও কিছুমান [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া]]য়ে সাতটা কোৰআনৰ ভিন্নতাৰ ধাৰণাক নাকচ কৰে। এটা সাধাৰণ ভুল ধাৰণা হ’ল যে সাত আহৰুফ আৰু কিৰাআত একে। 

==কোৰআনত উল্লিখিত মহিলাসকল==

*হাওআ
*নূহ (আঃ) আৰু লূত(আঃ)ৰ স্ত্ৰী
*লূত(আঃ)ৰ কন্যা
*[[ইব্ৰাহিম]](আঃ)ৰ স্ত্ৰী (ছাৰাহ)
*আজিজৰ স্ত্ৰী (জুলাইখা)
*[[মুছা]](আঃ)ৰ মা আৰু ভগ্নী
*[[মুছা]](আঃ)ৰ স্ত্ৰী
*ফেৰাউনৰ স্ত্ৰী (আছিয়া)
*ছবাৰ ৰাণী (বিলকিছ)
*ইমৰাণৰ স্ত্ৰী
*মৰিয়ম -ঈছা(আঃ)ৰ মাতৃ
*[[মুহাম্মাদ]](ছঃ)ৰ স্ত্ৰী
*[[মুহাম্মাদ]](ছঃ)ৰ কন্যা
*যি স্ত্ৰীয়ে [[মুহাম্মাদ]](ছঃ)ৰ ওচৰত অভিযোগ কৰিছিল
*আবু লাহাবৰ স্ত্ৰী

==কোৰআনৰ ছূৰাসমূহৰ তালিকা==
**কোৰআনত সৰ্বমোট ১১৪টা ছূৰা আছে। *' কোৰআনৰ ছূৰাৰ অৱস্থানক্ৰম ইছলামৰ তৃতীয় [[খলিফা]] [[ওচমান]] [[ৰাদ্বিআল্লাহু আনহু| (ৰাঃ)]]ৰ নেতৃত্বত নিম্নৰূপ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ছূৰা সমূহৰ নামৰ কাষত বন্ধনীৰ মাজত অসমীয়া অৰ্থ দিয়া হৈছে। 


== লগতে চাওক==
* [[ইছলাম]]
* [[আল্লাহ]]
* [[ইছলামৰ পয়গম্বৰ]]
* [[মুহাম্মাদ]]
* [[কোৰআনৰ ইতিহাস]]

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [http://al-quran.info Al-Quran]  (more than 140 translation in 35 different languages)


==তথ্য সংগ্ৰহ==


== অধিক সংযোগ ==

; শেহতীয়া অনুবাদ
* 

; পৰিচয়মূলক পাঠ
* [[Neal Robinson|Robinson, Neal]], *Discovering the Qur'an*, Georgetown University Press, 2002. ISBN 978-1-58901-024-6
* [[Michael Sells|Sells, Michael]], – *Approaching the Qur'ān: The Early Revelations,* White Cloud Press, Book & CD edition (November 15, 1999). ISBN 978-1-883991-26-5
* 
* 

; পৰম্পৰাগত কোৰানীয় মন্তব্য (তফ্‌চিৰ)
* Al-Tabari, *Jamiʿ al-bayān ʿan taʾwil al-Qurʾān*, Cairo 1955–69, transl. J. Cooper (ed.), *The Commentary on the Qurʾān*, Oxford University Press, 1987. ISBN 978-0-19-920142-6

; বিষয় অধ্যায়ন
* Stowasser, Barbara Freyer – *Women in the Qur'an, Traditions, and Interpretation*, Oxford University Press; Reprint edition (June 1, 1996), ISBN 978-0-19-511148-4
* Gibson, Dan (2011). *Qur’anic Geography: A Survey and Evaluation of the Geographical References in the Qur’an with Suggested Solutions for Various Problems and Issues*. Independent Scholars Press, Canada. ISBN 978-0-9733642-8-6.
* 

; সাহিত্যিক সমালোচনা
* [[Al-Azami]], M. M. – *The History of the Qurʾānic Text from Revelation to Compilation*, UK Islamic Academy: Leicester 2003.
* [[Gunter Luling]] A challenge to Islam for reformation: the rediscovery and reliable reconstruction of a comprehensive pre-Islamic Christian hymnal hidden in the Koran under earliest Islamic reinterpretations. New Delhi: Motilal Banarsidass Publishers 2003. (580 Seiten, lieferbar per Seepost). ISBN 978-81-208-1952-8
* [[Christoph Luxenberg|Luxenberg, Christoph]] (2004) – *The Syro-Aramaic Reading Of The Koran: a contribution to the decoding of the language of the Koran*, Berlin, Verlag Hans Schiler, 1 May 2007 ISBN 978-3-89930-088-8
* [[Gerd R. Puin|Puin, Gerd R.]] – "Observations on Early Quran Manuscripts in Sana'a," in *The Qurʾan as Text*, ed. Stefan Wild,, E. J. Brill 1996, pp.&nbsp; 107–111.
* [[John Wansbrough|Wansbrough, John]] – *Quranic Studies'', Oxford University Press, 1977

; এন‌চাইক্ল’পেডিয়া
* 
* 
* 
; Academic journals
* 
* 

শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম
শ্ৰেণী:কোৰআন
শ্ৰেণী:ধৰ্ম গ্ৰন্থ