নুমিতচানা খোমাডন

**নুমিতচানা খোমাডন (Numitsana Khomadon)**, যাক কাব্যিকভাৱে **চানা খোমাডন (Sana Khomadon)** বা **নোপোক ট্যুৰিং লেইমাচা (Nongpok Touring Leimacha)** বুলিও জনা যায়, আছিল মেইতেই পৌৰাণিক কাহিনী, লোককথা আৰু ধৰ্মত উল্লেখ থকা সেই দুজন সূৰ্যৰ ভিতৰত কনিষ্ঠজন, যিয়ে এসময়ত পৃথিৱীখনক একেলগে আলোকিত কৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰ ধ্ৰুপদী মেইতেই সাহিত্যিক কৰ্ম *নুমিত কাপ্পা* ("সূৰ্যক গুলীয়াই নমাই অনা")ত তেওঁৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁৰ পিছুৱাই যোৱা আৰু অৱশেষত পুনৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনে এই মহাকাব্যিক আখ্যানৰ আৱেগিক আৰু প্ৰতীকী চৰম পৰিণতি চিহ্নিত কৰে, যিয়ে মহাজাগতিক শৃংখলাৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰু ভয় তথা ধ্বংসৰ ওপৰত কৰুণা আৰু নৱীকৰণৰ বিজয় প্ৰদৰ্শন কৰে। মেইতেই সংস্কৃতিত, এটা সূৰ্যৰ একক আৰু জীৱনদায়ী শক্তি হিচাপে ঘূৰি অহাক প্ৰতীকীভাৱে উদযাপন কৰা হয়। তেওঁৰ কাহিনী আজিও ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, লোককথা আৰু মেইতেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ পৰম্পৰাগত সৌৰ প্ৰতীকবাদত আবৃত্তি আৰু উল্লেখ কৰা হয়।

## নাম আৰু উপাধি

প্ৰসংগ অনুসৰি নুমিতচানা খোমাডনৰ অৰ্থ হ’ল "কনিষ্ঠ সূৰ্য", যিয়ে তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃৰ তুলনাত তেওঁৰ স্থিতি প্ৰদৰ্শন কৰে। "চানা খোমাডন" নামত থকা "চানা" (আক্ষৰিক অৰ্থত সোণালী) শব্দটো এটা কাব্যিক শব্দ, যিটো তেওঁৰ উজ্জ্বলতা আৰু মূল্য বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেওঁৰ আন এটা নাম নোপোক ট্যুৰিং লেইমাচাই দিশ (পূব দিশত উৎপত্তি), ভ্ৰমণ আৰু আকাশী গতিশীলতাক সূচায়, যিয়ে আকাশৰ পূব দিশত তেওঁৰ পৌৰাণিক ভূমিকাৰ ইংগিত দিয়ে। এই উপধিসমূহে প্ৰাচীন মেইতেই সাহিত্যিক পৰম্পৰাৰ কাব্যিক বিশালতা প্ৰকাশ কৰে, য’ত মহাকাশীয় পিণ্ডবোৰক কেৱল ভৌতিক পৰিঘটনা হিচাপেই নহয়, বৰঞ্চ সচেতন আৰু আৱেগিক সত্তা হিচাপেও সম্বোধন কৰা হয়।

## সৌৰ ভ্ৰাতৃত্ব

প্ৰাচীন মেইতেই জগতখন কনিষ্ঠ সূৰ্য নুমিতচানা খোমাডন আৰু তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ টাউহুইৰেং আহানপাৰ দ্বাৰা আলোকিত হৈছিল। দুয়োৰে সূৰ্য ভাতৃকে এজন মানৱ সেৱক খ্বাই নংচেংপাম পিবাহে অক্লান্তভাৱে সেৱা কৰিছিল। অহৰহ দিন হৈ থকাৰ ফলত কামৰ বোজাত জৰ্জৰিত হৈ সেই সেৱকজনে ভাৰসাম্য পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে দুয়োটা সূৰ্যকে ধ্বংস কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।

জ্যেষ্ঠ সূৰ্য টাউহুইৰেং আহানপা এটা কাঁড়ৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ যন্ত্ৰণাত বিভোৰ হৈ 'খুনবিৰোক' নামৰ ঠাইত আত্মগোপন কৰিছিল। এই দৃশ্য দেখি নুমিতচানা খোমাডন ত্ৰাসিত হৈ পৰে আৰু তেওঁ নিজেও আত্মগোপন কৰে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ পৃথিৱীত সম্পূৰ্ণ অন্ধকাৰ নামি আহে।

## প্ৰত্যাৱৰ্তন আৰু ঘূৰি আহিবলৈ অস্বীকাৰ

তেওঁৰ অনুপস্থিতিয়ে সকলো জীৱকষ্টৰ সন্মুখীন কৰায়। কাম কৰিবলৈ বা জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিবলৈ অসমৰ্থ হৈ মানুহবোৰ হতাশাত ভাঙি পৰে। যেতিয়া ৰাজকীয় দূতসকলে সূৰ্য দুটাক ঘূৰাই আনিবলৈ পতিয়ন নিয়াব নোৱাৰিলে, তেতিয়া এদল সম্ভ্ৰান্ত মহিলাই উচ্চ পুৰোহিতানী **চাকপা লামলাং আমাইপী**ৰ সহায় বিচাৰে।

ঐশ্বৰিক শক্তি আৰু এক সুমধুৰ আহ্বান ব্যৱহাৰ কৰি পুৰোহিতানীগৰাকীয়ে আত্মগোপন কৰি থকা সূৰ্যৰ ওচৰ চাপে। অৱশ্যে, নুমিতচানা খোমাডনে নিজৰ দুখ আৰু ভয় প্ৰকাশ কৰি ঘূৰি আহিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁ নিজৰ পৰিয়ালৰ শোকাৱহ পৰিণতিৰ বাবে বিলাপ কৰে, বিশেষকৈ তেওঁৰ মাতৃ **কোৰৌ নংমাই হান্পী**য়ে কেইবাজনো পুত্ৰ হেৰুওৱাৰ কথা উল্লেখ কৰে— এজন মৃত অৱস্থাত জন্ম হৈছিল, আন এজন কণী হৈ থাকিল, তৃতীয়জন সৰুতে জালত পৰি পানীত ডুবি মৰিল, আৰু অৱশেষত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ টাউহুইৰেং আহানপা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ পৰি থাকিল আৰু তেওঁৰ ঘোঁৰাটো গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হ'ল। মানুহৰ নিষ্ঠুৰতাৰ ভয় আৰু আক্ৰমণৰ যন্ত্ৰণাই তেওঁক পুনৰ জগতৰ সন্মুখীন হবলৈ অনিচ্ছুক কৰি তুলিছিল। তেওঁৰ এই আন্তৰিক সঁহাৰিয়ে মহাজাগতিক চৰিত্ৰটোৰ মানৱীয় প্ৰকৃতি প্ৰদৰ্শন কৰে, যিয়ে সৌৰ পৌৰাণিক কাহিনীত বিৰল আৱেগিক গভীৰতা প্ৰকাশ কৰে।

## প্ৰত্যাৱৰ্তন আৰু পুনৰুদ্ধাৰ

অৱশেষত, পুৰোহিতানীগৰাকীৰ আন্তৰিক আবেদন আৰু মানৱজাতিৰ দুখ-কষ্টত বিচলিত হৈ নুমিতচানা খোমাডন আত্মগোপনৰ পৰা ওলাই আহে। তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন এক বিশাল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ দ্বাৰা চিহ্নিত কৰা হয়, য’ত পবিত্ৰ **কাংলা**ৰ পৰা অনা ঔষধি গছ-লতা মিশ্ৰিত পবিত্ৰ পানীৰে তেওঁক স্নান কৰোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে **নিংথৌজা** আৰু **মোইৰাং** উভয় পৰম্পৰাৰ প্ৰাচীন **মেইতেই ধৰ্মীয় গীত** পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ লগতে কুকুৰাৰ ডাক আৰু দেশজুৰি দিৱালোক বিয়পি পৰা দৃশ্যই এক বিশেষ মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল।

তেওঁৰ পুনৰ আবিৰ্ভাৱৰ লগে লগে পৃথিৱীয়ে পুনৰ উষ্মতা, পোহৰ আৰু শৃংখলা ঘূৰাই পায়। চৰাইবোৰ উৰিবলৈ ধৰে, কৃষকসকলে কাম পুনৰ আৰম্ভ কৰে আৰু অশুভ শক্তিবোৰ অন্তৰ্ধান হয়। তেওঁক নতুন সূৰ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যি একমাত্ৰ পোহৰ হিচাপে আকাশ শাসন কৰে আৰু এসময়ত দুটা সূৰ্যৰ দ্বাৰা বিঘ্নিত হোৱা প্ৰাকৃতিক শৃংখলাৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰে।

## প্ৰতীকবাদ

নুমিতচানা খোমাডনে ধ্বংসৰ পিছত আশা আৰু নৱীকৰণৰ লগতে তেওঁৰ অধিক শক্তিশালী জ্যেষ্ঠ ভাতৃৰ বিপৰীতে নেতৃত্বৰ এক কোমল শক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৱে মহাজাগতিক ভাৰসাম্যৰ পুনৰুদ্ধাৰকো প্ৰতীকিত কৰে। তেওঁৰ অনিচ্ছা আৰু দুৰ্বলতাই এই মহাকাব্যখনত বাস্তৱবাদ আৰু মানৱীয়তাৰ স্তৰ যোগ কৰে, যিয়ে দেখুৱায় যে আনকি ঐশ্বৰিক বা মহাকাশীয় চৰিত্ৰবোৰেও ভয়, ক্ষতি আৰু অনিচ্ছা অনুভৱ কৰে। তেওঁৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন কোনো বিজয় নহয়, বৰঞ্চ এক নিৰাময় আৰু কৰুণাৰ কাৰ্যহে আছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মেইতেই লোককথা
শ্ৰেণী:সূৰ্য সম্পৰ্কীয় মিথ