দীপ্তি নাভাল

**দীপ্তি নাভাল** () এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান অভিনেত্ৰী, পৰিচালক আৰু লেখিকা, তেওঁ প্ৰধানকৈ হিন্দী চিনেমাত সক্ৰিয়।

আৰ্ট চিনেমাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ প্ৰধান অৱদান, ভাৰতত নাৰীৰ পৰিৱৰ্তিত ভূমিকাক গুৰুত্ব দিয়া আৰু ‘জীৱনক চুই যোৱা’ স্পৰ্শকাতৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবে তেওঁ সমালোচকৰ প্ৰশংসাও লাভ কৰিছে। হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ নাম লোৱা হয়৷

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৫২ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ পূব পঞ্জাৱৰ অমৃতসৰত দিপ্তী নাভালৰ জন্ম হৈছিল যদিও ১৯৭১ চনত তেওঁৰ পিতৃয়ে নিউয়ৰ্কৰ চিটি ইউনিভাৰ্চিটিত শিক্ষকতাৰ চাকৰি লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ পিতৃৰ লগতে নিউয়ৰ্ক চহৰলৈ গুচি যায়। হাণ্টাৰ কলেজত নাভালে সুকুমাৰ কলা বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল।
​
## অভিনয় জীৱন
১৯৭৮ চনত শ্যাম বেনেগালৰ ছবি *জুনুন*ৰ জৰিয়তে নাভালে ছবি জগতত প্ৰৱেশ কৰে। দুবছৰৰ পিছত তেওঁ *এক বাৰ ফিৰ* ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। স্মিতা পাটিল আৰু শ্বাবানা আজমীৰ সৈতে তেওঁ ১৯৮০ চনত “Parallel cinema’’ত *কামলা* (১৯৮৪) আৰু *আনকহী*(১৯৮৫)ৰ দৰে ছবিত অভিনয় কৰি অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।

১৯৮১ চনত *চছমে বদ্দুৰ* ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ প্ৰায়ে ফাৰুক শ্বেখৰ সৈতে বহু ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰা তেওঁলোকে *চছমে বদ্দুৰ*, *সাথ সাথ*, *কিছি ছে না কেহনা*, *কথা*, *ৰং বিৰংগী* আৰু *ফাছলে*ৰ দৰে ছবিৰে এক *আইকনিক* অন-স্ক্ৰীণ দম্পতীত পৰিণত হৈছিল। তিনিটা দশকৰ পাছত তেওঁলোকে *টেল মি অ’ খুদা* (২০১১) ছবিখনত পুনৰ একত্ৰিত হয়। তেওঁলোকৰ একেলগে শেষৰখন ছবি আছিল *লিষ্টেন... আমায়া*, যি ২০১৩ চনত মুক্তি পাইছিল আৰু সেই বছৰতে শ্বেখৰ মৃত্যু হৈছিল।
​
১৯৮০ চনত তেওঁ ছবিত অতি সক্ৰিয় আছিল যদিও নব্বৈৰ দশকত তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ গতি লেহেমীয়া হৈছিল, ফলত তেওঁ অন্য শিল্পকৰ্মৰ সন্ধান কৰিছিল। ২০০০ চনত তেওঁ সামাজিক নাটকৰ অভিনয়লৈ ঘূৰি আহিছিল আৰু *বাৱন্দৰ* আৰু *ফিৰাক*ৰ দৰে সামাজিক নাটক কৰিছিল আৰু *লীলা*(২০০২ চনৰ ছবি) *Memories in March*(২০১০) আৰু *শুন... আমায়া*(২০১৩) ছবিৰ চৰিত্ৰৰ বাবে কেইবাটাও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। ২০০৭ চনৰ *লছ এঞ্জেলছৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ*ৰ স্মৃতি বঁটাও লাভ কৰে।

বহু হিন্দী চিনেমাত অভিনয় কৰাৰ উপৰি নাভালে অন্যান্য ভাৰতীয় ভাষাতো অভিনয় কৰিছিল, যেনে, *মাৰ্হি দা দীৱা* আৰু *মানে* ১৯৯০ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ক্ৰমে পাঞ্জাবী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি আৰু কানাড়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। পৰিচালক সঞ্জয় নাগৰ নেতৃত্বত এখন বাংলা ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰিব লাগিছিল যদিও ছবিখনৰ - *মেম'ৰিজ ইন মাৰ্চ* - অৱশেষত ইংৰাজী ভাষাত শ্বুটিং কৰা হয়। তেওঁ ওড়িয়া চিনেমা *ই সংঘৰ্ষ* (১৯৯০)তো অভিনয় কৰিছে।

নাভালে টিভিত কেইখনমান টেলিফিল্ম আৰু ধাৰাবাহিক যেনে *সৌদা* (১৯৯২), *তনাৱ’* (১৯৯৪) বা *মুকাম্মল* (২০০৩) আদিৰ জৰিয়তে সক্ৰিয় হৈ আছে৷। ২০১১ চনত কালাৰ্ছ টিভিত মুক্তি বন্ধন নামৰ দৈনিক ধাৰাবাহিক এখনৰ জৰিয়তে তেওঁ ঘূৰি আহিছিল।  ২০১৫ চনত কাব্যিক মঞ্চ অনুষ্ঠান *এক মুলাকাত*ৰ জৰিয়তে তেওঁ নাট্যক্ষেত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, য'ত তেওঁ বিখ্যাত পাঞ্জাবী লেখিকা অমৃতা প্ৰীতমৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।

২০১৯ চনত জয়া আখতাৰৰ পৰিচালনাত আমাজন প্ৰাইমৰ ৱেব চিৰিজ *মেড ইন হেভেন*ৰ এটা খণ্ডত অভিনয় কৰিছিল নাভালে৷

## অন্যান্য কাম
মনীষা কৈৰালা আৰু ৰজিত কাপুৰ অভিনীত *দো পেইছে কী ধূপ*, *চাৰ আনে কি বাৰীশ* ছবিৰে নাভালে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল৷  ২০১৯ চনত নেটফ্লিক্সত মুক্তি পোৱা ২০০৯ চনৰ নিউয়ৰ্ক ইণ্ডিয়ান ফিল্ম ফেষ্টিভেলত এই ছবিখনে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বঁটা লাভ কৰে। তেখেতে শক্তিশালী মহিলা চৰিত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত টিভি ধাৰাবাহিক *থোড়া ছা আছমান*ৰ কাহিনী লিখে আৰু পৰিচালনা কৰে আৰু *দ্য পাথ লেছ ট্ৰেভেল্ড* নামৰ এটা ভ্ৰমণ অনুষ্ঠান প্ৰযোজনা কৰে।

হিন্দী ভাষাৰ প্ৰথম নিৰ্বাচিত কবিতা *লম্হা লম্হা* ১৯৮৩ চনত প্ৰকাশ পায়। ২০০৪ চনত “মপিনলিটে’’ *ক'লা বতাহ আৰু অন্যান্য* নামৰ  নতুন কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰে। নাভাল ২০১১ চনত প্ৰকাশিত চুটিগল্প সংকলন *দ্য মেড টিবেটানৰো* লেখক।

নাভাল এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী আৰু ফটোগ্ৰাফাৰো আছিল আৰু তেওঁৰ কৃতিত্ব কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনীত প্ৰকাশ পাইছে। চিত্ৰশিল্পী হিচাপে তেওঁৰ কামৰ ভিতৰত বিতৰ্কিত *গৰ্ভৱতী নান* অন্যতম। কন্যা সন্তানৰ শিক্ষাৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰয়াত সংগীৰ স্মৃতিত স্থাপন কৰা “বিনোদ পণ্ডিত চেৰিটেবল ট্ৰাষ্ট’’ও তেওঁ পৰিচালনা কৰে।
​
## ব্যক্তিগত জীৱন
নাভালৰ বিবাহ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা প্ৰকাশ ঝাৰ সৈতে হৈছিল আৰু দুয়োৰে এগৰাকী তোলনীয়া কন্যা দিশ ঝা আছে। পিছলৈ পণ্ডিত যছৰাজৰ ভতিজা প্ৰয়াত বিনোদ পণ্ডিতৰ সৈতে নাভালৰ সম্পৰ্ক হৈছিল। ২০১০ চনৰ তথ্যমতে তেওঁ এগৰাকী আমেৰিকান নাগৰিক।

পেইন্টিং আৰু ফটোগ্ৰাফীৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে।
## বঁটা
*১৯৮৮ চনত বংগ চলচ্চিত্ৰ সাংবাদিক সন্থাৰ বঁটা, শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী, ছবি *মিৰ্চ মছলা*
*২০০৩ চনত কৰাচী চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ বঁটা৷
*২০১২, ইমাজিন ইণ্ডিয়া চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ(স্পেইন)ত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা
*২০১৩, নিউয়ৰ্ক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা
​

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী