ভাৰতত সাজ-পোছাক

**ভাৰতত সাজ-পোছাক** বিভিন্ন জাতি, ভূগোল, জলবায়ু, আৰু ভাৰতৰ প্ৰতিটো অঞ্চলৰ মানুহৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা অনুসৰি ভিন্ন হয়। ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰতত কাপোৰৰ বিকাশ ঘটিছিল কাউপিনা, লাংগোটা, আচকান, লুঙি, শাৰী আদি সাধাৰণ কাপোৰৰ পৰা, যিবোৰ অনুষ্ঠান আৰু নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পশ্চিমীয়া সাজ-পোছাক চহৰ অঞ্চলত সাধাৰণ আৰু সকলো সামাজিক শ্ৰেণীৰ লোকে সমানে পৰিধান কৰে। বয়ন, আঁহ, ৰং, কাপোৰৰ সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰতো ভাৰতত বহু বৈচিত্ৰ্য আছে।  কেতিয়াবা সংশ্লিষ্ট ধৰ্ম আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কাপোৰত ৰঙৰ নিয়ম মানি চলা হয়। ভাৰতৰ কাপোৰত বিভিন্ন ধৰণৰ ভাৰতীয় এম্ব্ৰয়ডাৰী, প্ৰিন্ট, হাতৰ কাম, সজ্জা, আৰু কাপোৰ পিন্ধাৰ শৈলীও সামৰি লোৱা হৈছে। ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক আৰু পশ্চিমীয়া শৈলীৰ এক বিস্তৃত মিশ্ৰণ ভাৰতত দেখা যায়।

## মহিলাৰ কাপোৰ

ভাৰতত মহিলাৰ সাজ-পোছাকৰ বহু পৰিমাণে ভিন্নতা আছে আৰু ই স্থানীয় সংস্কৃতি, ধৰ্ম আৰু জলবায়ুৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত৷

ভাৰতত সমগ্ৰ দেশৰ মহিলাসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় কাপোৰৰ ভিতৰত চোলি টপৰ সৈতে পিন্ধা শাৰী ; চোলিৰ লগত পিন্ধা লেহেংগা বা চানিয়া নামৰ স্কাৰ্ট আৰু ঘগ্ৰা চোলি নামৰ এটা সমষ্টি সৃষ্টি কৰিবলৈ দুপট্টা স্কাৰ্ফ ; আনহাতে বহু দক্ষিণ ভাৰতীয় শিশুৱে পৰম্পৰাগতভাৱে *[[লাংগা ৱনি|লংগা ভনি]]* পিন্ধে।
সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত পৰম্পৰাগতভাৱে বিবাহিতা মহিলাসকলে শাৰী পিন্ধে যদিও ৰাজস্থান আৰু গুজৰাটৰ দৰে অঞ্চলত, উদাহৰণস্বৰূপে চানিয়া চোলি সকলো বয়সৰ লোকে পিন্ধে। ভাৰতৰ বহু গ্ৰাম্য অঞ্চলত সামগ্ৰীৰ সহজতা, আৰাম আৰু সুলভতাৰ বাবে আজিও পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পৰিধান কৰা হয়। ভাৰতীয় পুৰুষ-মহিলাৰ বাবে গহনা বিপুলভাৱে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। পুৰুষে পৰম্পৰাগতভাৱে শিল বা নেকেলেচৰ সৈতে আঙঠি পিন্ধে, আৰু মহিলাসকলৰ বাবে, মাং-টিক্কা, কাণফুলি, নাকৰ আঙঠি, নেকেলেচ, বেংগল, কঁকালৰ শিকলি, গোৰোহা আৰু ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি - এই সকলোবোৰেই বিবাহিত হিন্দু মহিলাৰ বাবে পৰম্পৰাগত সোলাহ শ্ৰিংগাৰৰ অংশ হিচাপে গহনা আছে। তিলক নামৰ হিন্দু ধৰ্মীয় চিহ্ন এটা সাধাৰণতে ভ্ৰূৰ মাজত চন্দন বা ভাৰমিলিয়নেৰে লগোৱা হয় - আৰু সেইবাবেই বিন্দি নামেৰে জনাজাত তিলকৰ আধুনিক পুনৰাবৃত্তিও পিন্ধা হয়।

অন্যান্য কাপোৰৰ ভিতৰত চুৰিদাৰ, গামুচা, কুৰ্তি আৰু কুৰ্তা, ধোটি, লুংগী আৰু শ্বেৰৱানী৷

ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাকৰ শৈলী পুৰুষ বা মহিলাৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি ভিন্ন হয়। গ্ৰাম্য অঞ্চলত এতিয়াও এই কথা অনুসৰণ কৰা হয় যদিও চহৰ অঞ্চলত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছে।

### পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক

#### শাৰী আৰু মেৰিয়াই লোৱা কাপোৰ

*শাৰী* হ'ল ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ মহিলাৰ কাপোৰ। শাৰী হৈছে চাৰিৰ পৰা ন মিটাৰ দীঘল চিলাই নোহোৱা কাপোৰৰ ফিটা, যিটো বিভিন্ন শৈলীত শৰীৰৰ ওপৰত মেৰিয়াই লোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: পূবৰ পৰা সম্বলপুৰী শাৰী, কৰ্ণাটকৰ মহীশূৰ ৰেচম আৰু ইলকাল আৰু, দক্ষিণৰ পৰা তামিলনাডুৰ কাঞ্চিপুৰম, মহাৰাষ্ট্ৰৰ পৰা পাইথানী আৰু উত্তৰৰ পৰা বানাৰসী আদি। আটাইতকৈ সাধাৰণ শৈলী হ'ল শাৰীখন কঁকালত মেৰিয়াই লোৱা, তাৰ এটা মূৰ কান্ধৰ ওপৰত মেৰিয়াই মিড্ৰিফ উদঙাই দিয়া। সাধাৰণতে পেটিকোটৰ ওপৰত শাৰী পিন্ধা হয়। ব্লাউজ "বেকলেছ" বা হলটাৰ নেক ষ্টাইলৰ হ'ব পাৰে। এইবোৰ সাধাৰণতে আইনা বা এম্ব্ৰয়ডাৰীৰ দৰে বহুত সজ্জাৰ সৈতে অধিক ড্ৰেছি আৰু বিশেষ অনুষ্ঠানত পিন্ধিব পাৰি। সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মহিলাসকলে শাৰী ইউনিফৰ্ম পিন্ধিলে কঁকালত টাক কৰি আধা হাতৰ চাৰ্ট পিন্ধে। কিশোৰী ছোৱালীয়ে হাফ শাৰী পিন্ধিব পাৰে, লেংগা, চোলি আৰু ষ্টোলৰে গঠিত তিনিটা টুকুৰাৰ চেট শাৰীৰ দৰে মেৰিয়াই লোৱা। মহিলাসকলে সাধাৰণতে সম্পূৰ্ণ শাৰী পিন্ধে। ভাৰতীয় বিয়াৰ শাৰী সাধাৰণতে ৰঙা বা গোলাপী ৰঙৰ হয়, যিটো পৰম্পৰা ভাৰতৰ প্ৰাক-আধুনিক ইতিহাসৰ পৰাই চলি আহিছে।

সাধাৰণতে বিভিন্ন ঠাইত শাৰীক বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। কেৰালাত, সোণালী সীমাৰেখাযুক্ত বগা শাৰী, *কাভানি* বুলি জনা যায় আৰু বিশেষ অনুষ্ঠানত পৰিধান কৰা হয়। দৈনিক পৰিধান হিচাপে পিন্ধা সাধাৰণ বগা শাৰীক *মুণ্ডু* বোলা হয় ৷ শাৰীক তামিলনাডুত *পুদাভাই* বুলি কোৱা হয়৷ কৰ্ণাটকত শাৰীক *সীৰে* বুলি কোৱা হয়। গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ বাবে হস্ততাঁত শাড়ীৰ পৰম্পৰাগত উৎপাদন গুৰুত্বপূৰ্ণ। শাৰী ছিৰিজে ভাৰতৰ ৮০ টাতকৈও অধিক বিভিন্ন আঞ্চলিক ড্ৰেপৰ নথিভুক্ত সম্পদ প্ৰদান কৰে।

; মুণ্ডুম নেৰিয়াথুম

*মুণ্ডুম নেৰিয়াথুম* হৈছে শাৰীৰ প্ৰাচীন ৰূপৰ আটাইতকৈ পুৰণি অৱশিষ্ট যিয়ে কেৱল শৰীৰৰ তলৰ অংশহে আবৰি ৰাখিছিল। ই ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশৰ এখন ৰাজ্য কেৰালাৰ মহিলাৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক।মূল পৰম্পৰাগত টুকুৰাটো হ’ল *মুণ্ডু* বা তলৰ কাপোৰ যিটো মালয়ালমত ‘থুনি’ (অৰ্থাৎ কাপোৰ) বুলি চিহ্নিত শাড়ীৰ প্ৰাচীন ৰূপ, আনহাতে *নেৰিয়াথুৱে* ওপৰৰ কাপোৰখন মুণ্ডু গঠন কৰে।

; মেখেলা চাদৰ

মেখেলা চাদৰ হৈছে মহিলাসকলে পিন্ধা পৰম্পৰাগত অসমীয়া সাজ-পোছাক। ইয়াক সকলো বয়সৰ মহিলাই পিন্ধে।

শৰীৰৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই লোৱা কাপোৰৰ তিনিটা মূল টুকুৰা।

তলৰ অংশ, কঁকালৰ পৰা তললৈ ঢাকি থোৱা অংশক *মেখেলা* বোলা হয়। 

; ৰিগনাই

**ৰিগনাই** হৈছে ত্ৰিপুৰাৰ থলুৱা বাসিন্দা ত্ৰিপুৰী মহিলাসকলৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক। ইয়াক কঁকালত মেৰিয়াই পিন্ধা হয়। ইয়াক "ৰিকুটু"ৰ সৈতে পিন্ধা হয় যিয়ে শৰীৰৰ ওপৰৰ অৰ্ধেক অংশ ঢাকি ৰাখে। ইয়াক ত্ৰিপুৰাৰ প্ৰতিগৰাকী ত্ৰিপুৰী মহিলাই পিন্ধে।

আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য ৰিগনাইক "চামাথৱী বাৰ" বোলা হয় আৰু ইয়াত মেৰুণ বা অন্যান্য ৰঙৰ সীমাৰেখাৰে আবৃত বগা কাপোৰ থাকে। "চামাথৱী বাৰ" বিবাহ অনুষ্ঠানৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুষ্ঠান আৰু গোৰিয়া পূজা, হাংগৰাই আদি উৎসৱৰ সময়ত পৰিধান কৰা হয়।

#### ছালৱাৰ কামিজ

#### চুৰিদাৰ

; আনাৰকলি চুট

#### লেহেংগা চোলি (স্কাৰ্ট আৰু ব্লাউজ)

; পট্টু পাৱদৈ/ৰেশমে লংগা

; লংগা - ভোনি/ধৱনী

## পুৰুষৰ কাপোৰ

### পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক
পুৰুষৰ বাবে পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক হ'ল আচকান/শ্বেৰৱানী, বন্ধগলা, লুংগী, কুৰ্তা, অংগৰ্খা, জামা, ধুতি বা কুৰ্তা পায়জামা৷ ইয়াৰ উপৰিও শেহতীয়াকৈ পশ্চিমীয়া কাপোৰ যেনে ট্ৰাউজাৰ আৰু চাৰ্টক ভাৰত চৰকাৰে পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় সাজ-পোছাক হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছে।

#### আণ্ডাৰগাৰ্মেণ্ট
লেংগোটা হৈছে হাৰ্নিয়া আৰু হাইড্ৰ'চেল প্ৰতিৰোধৰ বাবে আখাৰাত বিশেষকৈ মল্লযুঁজত অনুষ্ঠিত হোৱা ডাংগলত আণ্ডাৰৱেৰ হিচাপে পিন্ধা চিলাই কৰা কঁকালৰ কাপোৰ।  

#### পাঞ্চে বা লুংগী
*লুংগী* ভাৰতৰ আন এক পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ। 

#### আচকান

#### বন্ধগালা

#### অংগৰাখা

### হেডগিয়াৰ
ভাৰতীয় পাগুৰি বা *পাগৰি* দেশৰ বহু অঞ্চলত পৰিধান কৰা হয়, য’ত স্থান অনুসৰি বিভিন্ন শৈলী আৰু ডিজাইন সন্নিবিষ্ট কৰা হয়। আন প্ৰকাৰৰ মূৰৰ পোছাক যেনে তাকিয়া আৰু গান্ধী টুপী দেশৰ ভিতৰৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে এক উমৈহতীয়া মতাদৰ্শ বা আগ্ৰহক বুজাবলৈ পিন্ধে।

#### দস্তৰ

দস্তৰ, যাক পাগৰি বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ শিখ সম্প্ৰদায়ৰ লোকে পৰিধান কৰা পাগুৰি। ই শৌৰ্য্য, সন্মান আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ দৰে মূল্যবোধক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিশ্বাসৰ প্ৰতীক। 

#### ফেটা
মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যত পৰিধান কৰা পাগুৰীৰ মাৰাঠী নাম *ফেটা* ৷ ইয়াৰ সাধাৰণতে পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠান আৰু অনুষ্ঠানৰ সময়ত পিন্ধা হয়। পূৰ্বতে ই কাপোৰৰ বাধ্যতামূলক অংশ আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ই বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন শৈলীলৈ বিকশিত হৈছে। ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাৰ হ ' ল পুনেৰী পগাড়ী, কলহাপুৰী আৰু মাৱালী *ফেটা* ৷

#### মহীশূৰ পেটা

#### ৰাজস্থানী ছাফা
ৰাজস্থানত পাগৰীক *পগৰী* বা "ছাফা" বুলি কোৱা হয়। 

#### গান্ধী টোপি
গান্ধী টুপী হ'ল খাদীৰে নিৰ্মিত বগা ৰঙৰ টুপী।  ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত মহাত্মা গান্ধীয়ে ইয়াক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল ৷ স্বাধীনতাৰ পাছতো গান্ধী টুপী পিন্ধাৰ প্ৰথা চলি আছিল আৰু ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মীসকলৰ বাবে ই এক প্ৰতীকী পৰম্পৰাত পৰিণত হৈছিল। ইতিহাসৰ বুকুত গুজৰাট, মহাৰাষ্ট্ৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু পশ্চিম বংগৰ দৰে বহু ৰাজ্যত এই টুপী পিন্ধি আহিছে আৰু এতিয়াও ৰাজনৈতিক তাৎপৰ্য নোহোৱাকৈ বহু লোকে পিন্ধে। ২০১৩ চনত আম আদমী পাৰ্টিৰ জৰিয়তে এই টুপিটোৱে পুনৰ ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত্ব লাভ কৰে, যিয়ে গান্ধীৰ টুপী প্ৰদৰ্শন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ ওপৰত "আই এম এ কমন মেন" লিখা আছিল। ইয়াৰ ওপৰত আংশিকভাৱে প্ৰভাৱ পৰিছিল আন্না হাজাৰেৰ লোকপাল আন্দোলনৰ সময়ত ব্যৱহাৰ কৰা "আই এম আন্না" টুপি। 

#### কাশ্মীৰৰ শ্ব'ল (চাদৰ)
ভাৰতৰ অন্যতম বিখ্যাত ৰপ্তানি আছিল কাশ্মীৰী বয়নৰ বাবে স্বকীয় আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে *শ্বাহতুছ* বা *[[পশমিনা]]* উলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত কাশ্মীৰ চাদৰ।

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
শ্ৰেণী:লোক-সংস্কৃতি