বিষ্ণু পুৰাণ

**বিষ্ণু পুৰাণ** () হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ অন্যতম প্ৰধান পুৰাণ। এইখন অষ্টাদশ পুৰাণৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু বিষ্ণু দেৱতাৰ মহিমা আৰু কীৰ্তিৰ বৰ্ণনাৰে পূৰ্ণ। এই পুৰাণখনক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এক প্ৰামাণিক গ্ৰন্থ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। 

## গঠন আৰু বিষয়বস্তু

বিষ্ণু পুৰাণ মুঠ **৬টা অংশ** বা **খণ্ড**ত বিভক্ত। এই পুৰাণখনত প্ৰায় **৭,০০০ শ্লোক** আছে।

### প্ৰথম অংশ
প্ৰথম অংশত **সৃষ্টিতত্ত্ব** আৰু **ব্ৰহ্মাণ্ডৰ উৎপত্তি**ৰ বিষয়ে বৰ্ণনা আছে। ইয়াত বিষ্ণুৰ বিভিন্ন ৰূপ আৰু তেওঁৰ অৱতাৰসমূহৰ কথা উল্লেখ আছে।

### দ্বিতীয় অংশ
দ্বিতীয় অংশত **পৃথিৱীৰ ভূগোল**, **বিভিন্ন দ্বীপ**, **পৰ্বত**, **নদী** আৰু **বনাঞ্চল**ৰ বিৱৰণ আছে। ইয়াত জম্বুদ্বীপৰ সপ্তবৰ্ষৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। 

### তৃতীয় অংশ
তৃতীয় অংশত **বেদ**ৰ উৎপত্তি, **বৰ্ণাশ্ৰম ধৰ্ম**, আৰু **গাৰ্হস্থ্য জীৱনৰ নিয়ম-কানুন**ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।

### চতুৰ্থ অংশ
চতুৰ্থ অংশত **[[সূৰ্য্য বংশ]]** আৰু **[[চন্দ্ৰ বংশ]]**ৰ ৰজাসকলৰ বংশতালিকা আৰু তেওঁলোকৰ কাহিনী বৰ্ণিত হৈছে। ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্ম আৰু লীলাৰ কথাও আছে।

### পঞ্চম অংশ
পঞ্চম অংশ সম্পূৰ্ণৰূপে **[[শ্ৰীকৃষ্ণ]]ৰ জীৱনী** আৰু তেওঁৰ **লীলা-কাহিনী**ৰে পূৰ্ণ। ইয়াত তেওঁৰ শৈশৱ, কৈশোৰ, আৰু পূৰ্ণবয়সৰ কাহিনী বিশদভাৱে বৰ্ণিত। 

### ষষ্ঠ অংশ
ষষ্ঠ অংশত **কলিযুগৰ বৰ্ণনা**, **[[কল্কি অৱতাৰ]]ৰ আগমন**, আৰু **মুক্তিৰ উপায়** সম্পৰ্কে আলোচনা আছে। 

## ৰচনাকাল আৰু ৰচয়িতা

বিষ্ণু পুৰাণৰ ৰচনাকাল সম্পৰ্কে পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। অধিকাংশ পণ্ডিতৰ মতে এই পুৰাণখন **খ্ৰীষ্টীয় ১ম-৪ৰ্থ শতিকা**ৰ মাজত ৰচিত হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে পৰাশৰ মুনিক এই পুৰাণৰ ৰচয়িতা বুলি কোৱা হয়।

## ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য্য

বিষ্ণু পুৰাণ বৈষ্ণৱ সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন অতি পবিত্ৰ গ্ৰন্থ। এই পুৰাণত বিষ্ণুক **পৰমেশ্বৰ** আৰু **জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা, পালনকৰ্তা আৰু সংহাৰকাৰী** হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে।

### দৰ্শন
বিষ্ণু পুৰাণত **[[অদ্বৈতবাদ]]ৰ** প্ৰভাৱ স্পষ্ট। ইয়াত বিষ্ণুক **নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম** আৰু **সগুণ ব্ৰহ্ম** দুয়োৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। 

### নৈতিক শিক্ষা
এই পুৰাণত **ধৰ্ম**, **অৰ্থ**, **কাম**, আৰু **মোক্ষ** এই চতুৰ্বৰ্গৰ গুৰুত্ব প্ৰতিপাদন কৰা হৈছে। সমাজৰ সৰ্বস্তৰৰ মানুহৰ বাবে নৈতিক জীৱনযাত্ৰাৰ দিশনিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰা হৈছে। 

## বিশেষ বৈশিষ্ট্য

বিষ্ণু পুৰাণৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে:

* এইখন **কম দীৰ্ঘ** আৰু **সংগঠিত** পুৰাণ
* ইয়াত **পৌৰাণিক কাহিনী** আৰু **দাৰ্শনিক তত্ত্ব**ৰ সুন্দৰ সমন্বয় আছে
* **শ্ৰীকৃষ্ণৰ জীৱনী** ইয়াত অতি বিশদভাৱে বৰ্ণিত
* **ভক্তিৰস** আৰু **জ্ঞানৰস**ৰ সমানুপাত

## অনুবাদ আৰু টীকা

বিষ্ণু পুৰাণ বিভিন্ন ভাৰতীয় আৰু বিদেশী ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। **এইচ. এইচ. উইলছন**ৰ ইংৰাজী অনুবাদ (১৮৪০) অতি প্ৰসিদ্ধ। ভাৰতীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত **বাংলা**, **হিন্দী**, **তামিল**, **তেলুগু** আদি ভাষালৈ উৎকৃষ্ট অনুবাদ হৈছে। 

## প্ৰভাৱ আৰু উত্তৰাধিকাৰ

বিষ্ণু পুৰাণৰ প্ৰভাৱ ভাৰতীয় সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যত গভীৰ। বিশেষকৈ:

* **[[ভাগৱত পুৰাণ]]** ৰচনাত ইয়াৰ প্ৰভাৱ স্পষ্ট
* **[[গীতা গোবিন্দ]]** আৰু অন্যান্য ভক্তিমূলক সাহিত্যত ইয়াৰ কাহিনীৰ প্ৰভাৱ
* **[[কথক নৃত্য]]**, **[[ভৰতনাট্যম]]** আদি শাস্ত্ৰীয় নৃত্যত কৃষ্ণলীলাৰ উপস্থাপনা
* **চিত্ৰকলা** আৰু **ভাস্কৰ্য্য**ত বিষ্ণু আৰু কৃষ্ণৰ বিভিন্ন ৰূপৰ চিত্ৰণ

## আধুনিক অধ্যয়ন

আধুনিক পণ্ডিতসকলে বিষ্ণু পুৰাণক বিভিন্ন দৃষ্টিভংগীৰে অধ্যয়ন কৰিছে:

* **ঐতিহাসিক দৃষ্টিভংগী**: প্ৰাচীন ভাৰতৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক অৱস্থাৰ উৎস হিচাপে
* **তুলনামূলক ধৰ্মতত্ত্ব**: বিশ্বৰ অন্যান্য ধৰ্মৰ সৈতে তুলনা
* **সাহিত্যিক বিশ্লেষণ**: কাহিনী বৰ্ণনাৰ কৌশল আৰু চৰিত্ৰ চিত্ৰণৰ অধ্যয়ন
* **নৃতাত্ত্বিক অধ্যয়ন**: ভাৰতীয় সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতিফলন

## তথ্যসূত্ৰ



## আৰু চাওক

* পুৰাণ
* বিষ্ণু
* শ্ৰীকৃষ্ণ
* বৈষ্ণৱ ধৰ্ম
* ভাগৱত পুৰাণ
* অষ্টাদশ পুৰাণ

## বাহ্যিক সংযোগ

* বিষ্ণু পুৰাণৰ ইংৰাজী অনুবাদ - Sacred Texts
* বিষ্ণু পুৰাণ - Wisdom Library

শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্য