মায়া বিশ্বকৰ্মা

**মায়া বিশ্বকৰ্মা**( জন্ম ১৩ অক্টোবৰ, ১৯৮২ চন) মধ্যপ্ৰদেশৰ গ্ৰাম্য আৰু জনজাতীয় অঞ্চলত ঋতুস্ৰাৱৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সজাগতাৰ কামৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী ভাৰতীয় সমাজ কৰ্মী আৰু উদ্যোগী। তেওঁক "ভাৰতৰ প্যাডৱ’মেন" বুলিও জনা যায়।২০১৬ চনত তেওঁ ঋতুস্ৰাৱৰ স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাসমূহৰ সমাধান, কম খৰচী অনাময় নেপকিন প্ৰদান আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়নৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সুকৰ্মা ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশৰ নৰসিংপুৰ জিলাৰ মেহৰাগাওঁ গাঁৱত ১৯৮২ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত বৈশ্বকৰ্মান পন্থাৰ পৰিয়ালত মায়া বিশ্বকৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ ঋতুস্ৰাৱৰ বিষয়ে তথ্যৰ সীমিত সুবিধা লাভ কৰি ডাঙৰ হৈছিল, যিটো ভাৰতত নিষিদ্ধ আৰু উল্লেখযোগ্য স্বাস্থ্যজনিত প্ৰত্যাহ্বান বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁ ২৬ বছৰ বয়সলৈকে চেনিটেৰী পেড ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল কাৰণ ইয়াৰ সুবিধা আৰু সজাগতাৰ অভাৱ আছিল।

হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত জবলপুৰৰ ৰাণী দুৰ্গাৱতী বিশ্ববিদ্যালয় (আৰ ডি ভি ভি বিশ্ববিদ্যালয়)ত পঢ়ি জৈৱ ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ নতুন দিল্লীৰ অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল ছায়েন্সত (এইমছ) নিউক্লিয়াৰ মেডিচিনত স্নাতকোত্তৰ থিছিছৰ কাম চলাইছিল আৰু পিছলৈ তাত জুনিয়ৰ ৰিচাৰ্চ ফেলো হিচাপে কাম কৰিছিল। তেওঁ চাউথ ডাকোটা স্কুল অৱ মাইনছ এণ্ড টেকন'লজিত কেমিকেল এণ্ড বায়'লজিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ পি এইচ ডি প্ৰগ্ৰেমৰ বাবে আমেৰিকালৈ গুচি যায়, যিটো তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল।. তাৰ পিছত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ছান ফ্ৰান্সিস্কো (UCSF)ত লিউকেমিয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কেন্সাৰ জীৱবিজ্ঞান গৱেষণাত কাম কৰে।

## কেৰিয়াৰ আৰু সক্ৰিয়তা
বিশ্বকৰ্মাই ঋতুস্ৰাৱৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সৈতে জড়িত ব্যক্তিগত স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ লগতে তেওঁৰ গৃহ অঞ্চলত সীমিত সজাগতা আৰু প্ৰৱেশৰ পৰ্যবেক্ষণক তেওঁৰ পিছৰ কামৰ প্ৰেৰণা হিচাপে উল্লেখ কৰে। কম খৰচী চেনিটেৰী পেড মেচিন উদ্ভাৱনৰ বাবে পৰিচিত অৰুণাচলম মুৰুগানন্থমৰ পৰাও তেওঁ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। আমেৰিকাত গৱেষণাৰ পদ ত্যাগ কৰি ভাৰতলৈ উভতি আহি সামাজিক কামত নিয়োজিত হয়।
### সুকৰ্মা ফাউণ্ডেচন
২০১৬ চনত বিশ্বকৰ্মাই ভাৰত আৰু আমেৰিকাত পঞ্জীয়নভুক্ত অলাভজনক সংস্থা সুকৰ্মা ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ফাউণ্ডেচনে ঋতুস্ৰাৱৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে কাম কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ইয়াৰ লগত জড়িত কলংক হ্ৰাস কৰা আৰু মহিলাসকলক আৰটিআই, ইউটিআই আৰু ছাৰ্ভাইকেল কেন্সাৰৰ সৈতে সম্ভাৱ্য সম্পৰ্কৰ দৰে স্বাস্থ্যজনিত বিপদৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়া। এটা মূল কাৰ্যকলাপ হৈছে "নো টেনচন" ব্ৰেণ্ড নামেৰে কম খৰচী চেনিটেৰী নেপকিন নিৰ্মাণ আৰু বিতৰণ।২০১৭ চনত নৰসিংপুৰ জিলাত এটা মিনি ফেক্টৰী স্থাপন কৰা হয়, য'ত স্থানীয় মহিলাসকলক নিয়োগ কৰা হয় আৰু মুৰুগানন্থামৰ ডিজাইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মেচিন ব্যৱহাৰ কৰি এছ এ পি পলিমাৰ শ্বীটৰ সৈতে পেড উৎপাদন কৰা হয়। এই ফাউণ্ডেচনে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলত টেলিমেডিচিন কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱা সেৱা প্ৰদান কৰা আৰু মেম'গ্ৰাফী পৰীক্ষাকে ধৰি স্বাস্থ্য শিবিৰ চলোৱাৰ ক্ষেত্ৰতো সম্প্ৰসাৰণ ঘটাইছে। ইয়াৰ উপৰিও ই স্থানীয় মহিলাসকলৰ বাবে দক্ষতা বিকাশৰ কাৰ্যসূচী, যেনে টেইলাৰিং, আগবঢ়ায়। বিশ্বকৰ্মাই এই পদক্ষেপসমূহৰ সন্দৰ্ভত সম্প্ৰদায়সমূহৰ সৈতে জড়িত হ'বলৈ মধ্যপ্ৰদেশৰ ভিতৰত ভ্ৰমণ কৰিছে।

ভাৰতত ক'ভিড-১৯ লকডাউনৰ সময়ত তেওঁৰ ফাউণ্ডেচনে ২০,০০০ৰো অধিক প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকক চাবোন, চেনিটাইজাৰ, চেনিটেৰী নেপকিন, ঔষধ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰী বিতৰণৰ বাবে নন্দনাৰ গাঁৱত শিবিৰ স্থাপন কৰে।

### ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ
বিশ্বকৰ্মাই ২০১৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত নৰ্মদাপুৰম সমষ্টিৰ পৰা আম আদমী পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল যদিও নিৰ্বাচিত হোৱা নাছিল। ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ নৰসিংপুৰ জিলাৰ ছৈখেদা গ্ৰাম পঞ্চায়তৰ সৰপঞ্চ (গাঁও পৰিষদৰ মুৰব্বী) হিচাপে বিনা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰে নিৰ্বাচিত হয়।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
বিশ্বকৰ্মাক কেতিয়াবা "ভাৰতৰ প্যেডৱ’মেন" বা "প্যাড-জিজী" (পেদ ভগ্নী) বুলিও কোৱা হয়। ২০১৬ চনত তেওঁৰ তথ্যচিত্ৰ *স্বৰাজ মমকিন হাই* (স্বাধীনতা সম্ভৱ) নৰসিংহপুৰ জিলাৰ আদৰ্শ গাঁও বাঘুৱাৰক লৈ ২০১৮ চনত ছান ফ্ৰান্সিস্কোত অনুষ্ঠিত বিশ্ব স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত 'শ্ৰেষ্ঠ সামাজিক উদ্যোগী চুটি ছবি' বঁটা লাভ কৰে। ২০২০ চনত তেওঁ ঋতুস্ৰাৱৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সজাগতামূলক কামৰ বাবে *দেৱী বঁটা* লাভ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী