open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
যমুনা টুডু

**যমুনা টুডু** () এগৰাকী ভাৰতীয় পৰিৱেশ কৰ্মী। তেওঁ আৰু আন পাঁচগৰাকী মহিলাই তেওঁ বাস কৰা গাঁৱৰ ওচৰত অবৈধভাৱে গছ কটা ৰোধ কৰিছিল আৰু ই পিছলৈ এই কাৰ্য এটা সংগঠনলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। ঝাৰখণ্ডত কাঠ মাফিয়া আৰু নক্সালৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ বাবে তেওঁক **লেডী টাৰ্জান** বুলি কোৱা হয়।
তেখেতে “বন সুৰক্ষা সমিতি’’ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক৷  এই সমিতিয়ে ঝাৰখণ্ডৰ তেওঁলোকৰ গাঁৱৰ ওচৰত অবৈধভাবে গছ কটা ৰোধ কৰে।
## প্ৰাথমিক জীৱন
যমুনা টুডুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৮০ চনৰ ১৯ ডিচেম্বৰত, ভাৰতৰ ময়ুৰভঞ্জত, ওড়িশাৰ ৰায়ৰাংপুৰত। বন ধ্বংস কৰা কাঠ মাফিয়াগিৰিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ যমুনা টুডুৱে তেওঁৰ বয়স ১৮ বছৰ হওঁতেই সিদ্ধান্ত লৈছিল আৰু অৰণ্য ৰক্ষাৰ বাবে যুঁজ দিবলৈ হাতত ধনু-কাঁড় লৈছিল আৰু বন মাফিয়াৰ গতিবিধি ট্ৰেক কৰি “বনকৰ্মী’’ক ৰিপৰ্ট দিবলৈ ঠিক কৰিছিল৷

যমুনা টুডুৱে প্ৰকৃতিক বৰ ভাল পাইছিল৷ ১৯৯৮ চনৰ পৰাই তেওঁৰ এই যাত্ৰা আৰম্ভ হৈছিল। তাৰ পিছত যমুনাৰ বিয়া হয় আৰু তেওঁ ঝাৰখণ্ডৰ চাকুলীয়া ব্লকৰ মুতুৰ্খাম গাঁৱৰ শাহুৱেকৰ ঘৰত উপস্থিত হৈছিল। সেই সময়ত বন মাফিয়াই নিৰ্বিচাৰে মুতুৰ্খাম গাঁৱৰ সমীপৰ হাবিত গছ কাটি টহিলং কৰিছিল। ঘৰৰ দুৱাৰৰ পৰা দেখা পোৱা হাবিখনৰ এই অৱস্থা দেখি যমুনাই গছবোৰ বচাই বন মাফিয়াক এখুন্দা দিবলৈ সিদ্ধান্ত ল’লে৷ তাৰ পিছৰ পৰা তেওঁৰ বন ৰক্ষাৰ এই প্ৰক্ৰিয়াটো চলি থাকিল। যমুনাক এই সকলোবোৰ কৰিবলৈ পৰিয়ালটোৱে বাধা দিছিল যদিও তেওঁ গাঁৱৰ মহিলাসকলক একত্ৰিত কৰি হাবিখন বচাবলৈ অভিযানত নামিল। বহুবাৰ তেওঁলোক দুবৃত্তৰ দ্বাৰা মাৰাত্মক আক্ৰমণৰ বলি হৈছিল
কিন্তু যমুনাই কেতিয়াও হাৰ মনা নাছিল আৰু বনাঞ্চলখন বচাবলৈ লোৱা সিদ্ধান্তত তেওঁ অটল আছিল৷  টুডুৱে তেওঁৰ গাঁৱৰ সমীপত অবৈধভাৱে গছ কটা ৰোধ কৰিবৰ বাবে আন পাঁচগৰাকী মহিলাৰ সৈতে “বন সুৰক্ষা সমিতি’’ গঠন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ পিছত ইয়াৰ কাৰ্যসূচীৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।
তেওঁ কৰা কামৰ বাবে ২০১৯ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ “পদ্মশ্ৰী’’ সন্মান লাভ কৰে৷ ২০১৭ চনত তেওঁ “Women Transforming India’’ বঁটা লাভ কৰে৷  ২০১৪ চনত লাভ কৰে “Godfrey Phillips National Bravery Awards’’ বঁটা৷   ২০২০ চনত এইটো ঘোষণা কৰা হৈছিল যে তেওঁ আৰু আন এগৰাকী প্ৰকৃতিপ্ৰেমী চামি মুৰ্মু ঝাৰখণ্ডৰ বনাঞ্চল ৰক্ষাৰ বাবে একত্ৰিত হ’ব লাগিব। প্ৰেছত দুয়োকে লেডী টাৰ্জান বুলি কোৱা হৈছিল। চামি মুৰ্মুৰ সংগঠনত ৩ হাজাৰ সদস্য আছে আৰু তেওঁলোকে একেলগে কিছু সহযোগিতাৰে কাম কৰিলে অধিক সুফল পোৱাৰ আশা আছে।
## প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰশংসা
প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে তেওঁৰ মন কি বাতত ৰাইজক সম্বোধন কৰি টুডুৰ কামৰ শলাগ লৈ কয় যে যমুনা টুডুৱে কাঠৰ মাফিয়া আৰু নক্সালবাদীক এশিকনি দিয়াৰ দুঃসাহসিক অভিযান কৰিছে। তেওঁ কেৱল ৫০ হেক্টৰ অৰণ্য বিধ্বস্ত হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰাই নহয়, ১০ হাজাৰ মহিলাক একত্ৰিত কৰি গছ-গছনি আৰু বন্যপ্ৰাণীক সুৰক্ষা দিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছিল। বৰ ভাল কথা যে আজি এই গাঁৱৰ ৰাইজে এটি সন্তানৰ জন্মৰ দিনা ১৮ টা আৰু ছোৱালীৰ বিয়াত ১০ টা গছ ৰোপণ কৰে।
## বঁটা
*  ২০১৯ː পদ্মশ্ৰী (পৰিবেশ শিতানত)।
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
শ্ৰেণী:পৰিৱেশ কৰ্মী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:চাঁওতালি ব্যক্তি
বঙালী ৰন্ধনশৈলী

**বঙালী ৰন্ধনশৈলী** () হৈছে ভাৰত উপমহাদেশৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ, ত্ৰিপুৰাৰ লগতে অসমৰ বৰাক উপত্যকালৈ বিস্তৃত বংগীয় ৰন্ধনশৈলী। অঞ্চলটোৰ বৈচিত্ৰময় ইতিহাস আৰু জলবায়ুয়ে বঙালী খাদ্যাভাসত প্ৰভাৱ পেলাইছে।। বঙালী খাদ্যত বিভিন্ন সোৱাদৰ বাবে  সৰিয়হৰ তেলকে ধৰি নানাবিধ মচলাৰ ব্যৱহাৰ আৰু লগতে বিভিন্ন মিষ্টান্নৰ বাবে জনাজাত। মূল আহাৰ ভাত আৰু মাছ। সাগৰীয় মাছতকৈ মিঠা পানীৰ ভেটকি আদি মাছ বেছি পছন্দ কৰা হয়। মাছতকৈ কম জনপ্ৰিয় হ’লেও বঙালীসকলে প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰাই গাহৰি আৰু হৰিণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেটেলাপহুৰ আৰু কাছলৈকে বিভিন্ন ধৰণৰ মাংস খাই আহিছে। শেহতীয়াকৈ মচুৰ দাইলে দৈনন্দিন খাদ্যাভাসত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছে। বহুতো বঙালী খাদ্য পৰম্পৰা সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ সৈতে জড়িত, যেনে আড্ডা বা মেজবান।
## প্ৰভাৱ
#### মোগল প্ৰভাৱ
তেৰশ শতিকাৰ মাজভাগৰ আশে-পাশে মুছলমানসকলে বংগ জয় কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সৈতেই বংগত প্ৰবেশ কৰিছিল পাৰ্চী আৰু আৰবী খাদ্য।  বিৰিয়ানি, কোৰমা আৰু ভুনা আদি এসময়ত ৰাজকীয় খাদ্য আছিল যদিও মোগলৰ ৰান্ধনীসকলৰ যোগেদি এই ৰন্ধন প্ৰকৰণ নিম্ন আৰু মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ ওচৰলৈ পাইছিল।  ব্ৰিটিছ ৰাজৰ শাসনকালত কলকাতা বহু বিশিষ্ট নিৰ্বাসিত নবাবৰ আশ্ৰয়স্থল হৈ পৰে; বিশেষকৈ মহীশূৰৰ টিপু চুলতান আৰু অৱধৰ বহিষ্কৃত নবাব ৱাজিদ আলী শ্বাহৰ পৰিয়াল। নিৰ্বাসিতসকলে নিজৰ লগত শ শ ৰান্ধনী আৰু মাছালচি (মছলাৰ মিশ্ৰণ) লৈ আহিছিল। এই ৰান্ধনীসকলৰ আছিল অতি বিস্তৃত মছলা (বিশেষকৈ জাফ্ৰান আৰু গদা) আৰু মাংস দৈ আৰু জলকীয়াৰ সৈতে মেৰিনেট কৰাৰ জ্ঞান। তেওঁলোকৰ ঘিৰো বহুল ব্যৱহাৰ কৰিছিল। 

#### বিধবাৰ প্ৰভাৱ
হিন্দু পৰম্পৰাত বিধৱাসকলক *তিতা* হিচাপে শ্ৰেণীভূক্ত খাদ্যহে খাবলৈ দিয়া হৈছিল আৰু ইয়াৰ বাবে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু উদ্ভাৱনৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।  বেছিভাগ বঙালী মানুহে মাংস আৰু মাছ খাইছিল যদিও বিধৱাৰ বাবে এইটো নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। বিধৱাসকলেও পিঁয়াজ আৰু হালধিৰ দৰে *গৰম* খাদ্য ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰিলেও কিন্তু আদাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল। বিধবাৰ খাদ্যত সাধাৰণতে নিৰামিষ বংগত পোৱা পাচলিয়ে মূল স্থান পাইছিল। কেশৰ, ডালচেনি বা লঙৰ দৰে দামী মছলা অতি কমহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বাদাম, শুকান ফল, গাখীৰ আৰু গাখীৰৰ পৰা উৎপাদিত সামগ্ৰী (যেনে ক্ৰীম, ঘিউ বা দৈ) একেদৰেই দুৰ্লভ আছিল। 
#### বংগ বিভাজন
ধৰ্মীয় দৃষ্টিকোণেৰ হোৱা বংগৰ বিভাজনৰ ফলত ধৰ্মীয় নিষেধাজ্ঞা মানি চলাৰ ক্ষেত্ৰত খাদ্য গ্ৰহণৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। বাংলাদেশত (পূৰ্বৰ পূব বংগ আৰু পূব পাকিস্তান) মোগলাই খাদ্য সাধাৰণ আৰু ইয়াৰ ভিতৰত আছে গো মাংসৰ কাবাব, যাৰ প্ৰচলন পশ্চিম বংগত নিচেই কম। ইয়াৰ উপৰিও জাৰ্দা আৰু ফিৰ্নি-পায়স আদি মিঠাই খায়। বাংলাদেশৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত বহুতে পদুমৰ চকা ভাজি বা কেঁচাই খায়। 

পশ্চিম বংগত একমাত্ৰ নিষেধাজ্ঞা থকা খাদ্য হৈছে গো-মাংস আৰু ই কেবল হিন্দুৰ ক্ষেত্ৰহে প্ৰযোজ্য।  ঔপনিৱেশিক কালত কলকাতাত বহুতো পশ্চিমীয়া খাদ্যৰ দোকান স্থাপন হৈছিল, যাৰ ফলত পাফ পেষ্ট্ৰি, চানা, চকলেট, চিপছ আদি বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। লগতে প্ৰচলন হৈছিল চপ, গ্ৰেভি কাটলেট, ৰসগোল্লা, আৰু লেডিকেনি মিঠাই আদি খাদ্য।  বহু-সাংস্কৃতিক সম্প্ৰদায়ৰ ফলত কলকাতা চহৰৰ খাদ্যৰ অহৰহ পৰিৱৰ্তন ঘটে আৰু চীনা আৰু মাৰোৱাৰীৰ প্ৰচণ্ড প্ৰভাৱ পৰে। 

## বৈশিষ্ট্য
বঙালী খাদ্যক চাৰিটা ভাগত ভগাব পাৰি। চৰ্ব্য (চোবাই খোৱা খাদ্য)- যেন মাছ, মাংস আদি; চোষ্য(চুহি খোৱা খাদ্য), যেনে অম্বল, টক আদি; লেহ্য (চেলেকি খোৱা খাদ্য), যেনে চাটনি আৰু পেয়(পি খোৱা খাদ্য), যেনে গাখীৰ, চৰ্বত আদি। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰন্ধনশৈলী
কনকলতা আই

**কনকলতা আই** () শংকৰদেৱৰ নাতি-বোৱাৰী৷ ১৫১৬ খৃ:ত শংকৰদেৱে কছাৰীসকলৰ উপদ্ৰৱত বৰদোৱা ত্যাগ কৰিছিল৷ তেতিয়াৰে পৰা প্ৰায় সাত কুৰিৰো অধিক কাল এই ঠাই অটব্য অৰণ্যত পৰিণত হৈছিল৷ পিছত আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনত কনকলতা আইৰ প্ৰচেষ্টাত বৰদোৱা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়৷
কনকলতা আইৰ পিতৃৰ নাম আছিল কানু ভূঞা৷ তেওঁ কোচবেহাৰৰ ফুলবাৰী নামে ঠাইৰ৷ কনকলতা আয়ে শংকৰদেৱৰ নাতি চতুৰ্ভূজ ঠাকুৰক বিয়া কৰায়৷ বিয়াৰ পিছত স্বামীৰ সৈতে কামৰূপৰ ঘিলাঝাৰি সত্ৰ আৰু গোৱালপাৰাৰ বিষ্ণুপুৰ সত্ৰত আছিল৷ শংকৰদেৱৰ মৃত্যুৰ পিছত কালিন্দ্ৰী আইৰ মুখত বৰদোৱাৰ ভৌগলিক অৱস্থানৰ বিষয়ে জানিবুজি লৈ গুৰুজনাৰ নাতিবোৱাৰী কনকলতা আই জলপথেৰে জয়ধ্বজ ৰজাৰ দিনত বৰদোৱা পুনৰ উদ্ধাৰ কৰি নকৈ গঢ় দিছিল৷ তদুপৰি আই কনকলতাই বৰদোৱা উদ্ধাৰৰ বাবে আহি যিঠাইত প্ৰথমে নিশা কটাইছিল, তাতে শংকৰদেৱৰ নাতি দামোদৰ আতাৰ সৈতে লগ লাগি এখনি সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল৷ এই সত্ৰৰ নাম “আই ভেটী’’৷ 
কথিত আছে, জলপথেৰে আহি যি ঠাইত পোনতে উঠিছিল তাতে কৰ্দৈগছৰ তিনিটা ডালেৰে খুটি পুতি অন্ন ৰন্ধা হৈছিল৷ পিছত দুটা খুটি উভালি দিছিল যদিও এটা খুটি ৰৈ গৈছিল৷ পিছত সেই আধাপোৰা খুটিৰ পৰাই গজালি ওলাই এজোপা কৰ্দৈ গছ হৈছিল৷ তাৰ তলতে আয়ে “কুঁজি সত্ৰ’’ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল৷ শংকৰদেৱে বৰদোৱা ত্যাগ কৰি উজনিৰ গাংমৌ আৰু ধুৱাহাটত আছিল৷ ধুৱাহাটতে মাধবদেৱক লগ পায়৷ ১৮ বছৰ তাত থকাৰ পিছত জলপথেৰে ভটিয়াই পাটবাউসীলৈ আহোঁতে মাধবদেৱক দূৰৰ পৰাই বৰদোৱা ঠাইখণ্ড দেখুৱাইছিল যদিও মাধবদেৱৰ ইচ্ছা স্বত্বেও তেওঁলোক তাত উঠা নাছিল৷ কনকলতাই বৰদোৱা পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যত ৰাজসাহায্য পাইছিল৷ বৰবৰুৱা টঙচু ফুকনৰ তদাৰকত সত্ৰখনে গা কৰি উঠিছিল৷ কনকলতা আইৰ লগত কন্যা সুভদ্ৰা আছিল৷ সুভদ্ৰাৰ পুত্ৰ অনন্তৰাম৷ কনকলতাৰ স্বামী চতুৰ্ভূজ ঠাকুৰৰ পুত্ৰ নথকাত ভাগিনীয়েক দামোদৰক পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল৷ এই দামোদৰৰ পুত্ৰ ৰমাকান্ত আতা৷ দামোদৰ আতাই বালিসত্ৰ স্থাপন কৰি তেওঁৰ পুত্ৰ ৰমাকান্তক তাৰ অধিকাৰ পাতি ১৫৮৪ শকত মৃত্যুবৰণ কৰে৷ ইয়াৰ পিছত ৰমাকান্ত আতা আৰু আই কনকলতাৰ মাজত বৰদোৱা সত্ৰৰ স্বত্ব লৈ মতানৈক্য হয় আৰু মীমাংসাৰ বাবে জয়ধ্বজ সিংহক গোচৰ দিয়ে৷ জয়ধ্বজ সিংহই “পিতৃ সৰ্বস্ব ধৰ্মে পুত্ৰে অধিকাৰ’’ বুলি ৰমাকান্তৰ ফালে ৰায় দিয়ে৷  ইয়াৰ পিছত আই কনকলতা সেৱকসকলক লগত লৈ লক্ষীমপুৰৰ নৰোৱাৰ ওচৰৰ চিনাতলীত সত্ৰ পাতেগৈ আৰু জী-নাতি অনন্তৰামক সত্ৰাধিকাৰ পাতে৷ ইয়াৰ সাতবছৰমান পিছত পুনৰ বৰদোৱালৈ আহিবলৈ মন কৰি ভটিয়াই আহোঁতে মোগলে অসম আক্ৰমণ কৰাত তেওঁ কলিয়াবৰতে বাহৰ পাতে৷ কিছুদিন পাছত তাতে আই কনকলতাৰ মৃত্যু হয়৷ 
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ নাৰী
শ্ৰেণী:নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্ম
মেৰী ফেণ্টন

**মেৰী ফেণ্টন** বা **মেহেৰবাই** (; ১৮৫৪-১৮৯৬) এগৰাকী ইউৰোপীয় মূলৰ গুজৰাটী, পাৰ্চী আৰু উৰ্দু থিয়েটাৰৰ অভিনেত্ৰী আছিল। ব্ৰিটিছ সেনা বাহিনীৰ এজন আয়াৰলেণ্ড দেশীয় সেনা মেথিউ ফেণ্টনৰ জীয়ৰী আছিল। তেওঁ পাৰ্চী অভিনেতা, পৰিচালক কাভাছজী পালানজী খাটাউৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমবিবাহ হৈছিল। তেৱেঁ মেৰীক অভিনয়ৰ সৈতে পৰিচিত কৰাই দিছিল আৰু এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা পাইছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ভাৰতৰ মুচৌৰীৰ ওচৰৰ লেণ্ডউৰত জেনেট আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাৰ আইৰিছ অৱসৰপ্ৰাপ্ত সৈনিক মেথিউ ফেণ্টনৰ ঘৰত মেৰী ফেণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ মেৰী জেন ফেণ্টন নামেৰে বেপ্তিজম লয় যদিও তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষাৰ বিষয়ে আৰু কোনো তথ্য পাবলৈ নাই। পাৰ্চী থিয়েটাৰৰ অভিনেতা-পৰিচালক কাভাছজী পালঞ্জী খাটাউৱে তেওঁৰ নাটক *ইন্দৰ সভা*ৰ আখৰা কৰি আছিল। যেতিয়া ফেণ্টনে তেওঁৰ মেজিক লেণ্টাৰ্ণ শ্বোৰ হল বুক কৰিবলৈ আহিছিল। ফেণ্টনে তেওঁৰ অভিনয়ক প্ৰশংসা কৰিছিল। এনেকৈ দুয়ো প্ৰেমত পৰিছিল আৰু অৱশেষত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ পাৰ্চী নাম মেহেৰবাই গ্ৰহণ কৰে। ইতিমধ্যে তেওঁ হিন্দী আৰু উৰ্দু জানিছিলে। ১৮৭০ৰ দশকত খাটাউৱে তেওঁক সংগীত আৰু অভিনয়ৰ অধিক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।

তেওঁৰ প্ৰতিভা আৰু খাটাউৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কৰ বাবেই তেওঁ থিয়েটাৰত এক চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছিল। কিন্তু ১৮৭৮ চনত ফেণ্টনৰ থিয়েটাৰত প্ৰৱেশ সন্দৰ্ভত খাটাউ আৰু সম্ৰাজ্ঞী ভিক্টোৰিয়া থিয়েটাৰ কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী জাহাংগীৰ পেষ্টনজী খাম্বাটাৰ মাজত হোৱা বিবাদৰ পিছত খাটাউৱে বম্বে এৰি দিল্লীলৈ যায় আৰু মানেক মাষ্টাৰৰ মালিকানাধীন আলফ্ৰেড থিয়েটাৰ কোম্পানীত যোগদান কৰে যদিও মানেক মাষ্টাৰেও ফেণ্টনৰ বিৰোধিতা কৰে। ফলস্বৰূপে খাটাউৱে ১৮৮১ চনত নিজাকৈ আলফ্ৰেড কোম্পানী আৰম্ভ কৰে, য'ত ফেণ্টনে দীৰ্ঘ আৰু সফল অভিনয় জীৱন অতিক্ৰম কৰিছিল।

পিছলৈ দুয়োৰ এৰাএৰি হৈছিলয তেওঁলোকৰ জাহাংগীৰ নামেৰে এটা পুত্ৰ সন্তান আছিল।
## কৰ্মজীৱন
পাৰ্চী, গুজৰাটী আৰু উৰ্দু থিয়েটাৰৰ তেওঁ প্ৰথমগৰাকী ইংগ-ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। পাৰ্চী থিয়েটাৰত নায়িকা হিচাপে অভিনয় কৰি তেওঁ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। নানাভাই ৰানিনাৰ *নাজান ছিৰিন* (১৮৮১), বামনজী কাব্ৰাৰ *ভোলী গুল* (এলেন উডৰ ইংৰাজী উপন্যাস *ইষ্ট লিন*ৰ আধাৰত ৰচিত, ১৮৮২), আগা হাছান অমানতৰ উৰ্দু অপেৰা *ইন্দৰ সভা*, খাম্বাটাৰ *খুদাদাদ*ত (শ্বেক্সপীয়েৰৰ পেৰিক্লিছ, প্ৰিন্স অৱ টাইয়াৰ আধাৰিত, ১৮৯৮) অভিনয় কৰিছিল। *গামদে নি গোৰী* (১৮৯০),*আলাউদ্দিন* (১৮৯১),*তাৰা খুৰ্ছিদ* (১৮৯২),*কলিযুগ* (১৮৯৫) আৰু কালিদাসৰ সংস্কৃত নাটক *শকুন্তলা*ত অভিনয় কৰিছিল। গোপিচান্দত জোগনৰ চৰিত্ৰত তেওঁ কৰা অভিনয় বহুল প্ৰশংসিত হৈছিল।

পিছলৈ তেওঁ ফ্ৰেমজী অপুৰ থিয়েটাৰ কোম্পানীত কাম কৰিছিল আৰু তাৰ পিছতো কেইবাটাও নাট্যদল সলনি কৰিছিল।

মেৰী ফেণ্টনৰ মৃত্যু হৈছিল ৪২ বছৰ বয়সত, সম্ভৱতঃ ১৮৯৬ চনত। সেয়েহে তেওঁৰ জন্ম সম্ভৱতঃ ১৮৫৪ চনত হৈছিল আৰু ১৮৭৮ চনত খাটাউক লগ পাইছিল। পাৰ্চী থিয়েটাৰত তেওঁৰ পৰিচয়ে প্ৰাৰম্ভিক যুগত মঞ্চ আৰু নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা বৃহৎ সংখ্যক ইংগ-ভাৰতীয় অভিনেত্ৰীৰ বাবে পথ মুকলি কৰিছিল।
## জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত
তেওঁৰ আৰু আন এগৰাকী প্ৰাৰম্ভিক যুগৰ অভিনেত্ৰী মেহেৰিন ছাবাৰ জীৱনৰ আধাৰত, নিয়তি ৰাথোৰ ৰচিত, পৰিচালিত আৰু ব্লু ফিডাৰ থিয়েটাৰ প্ৰযোজিত *ড্ৰামা কুইন* (২০১৮)নামৰ নাটক এখন মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:উত্তৰাখণ্ডৰ ব্যক্তি
বাংলাদেশৰ নাৰী

**বাংলাদেশৰ নাৰী**ৰ মৰ্যাদা বিগত কেইটামান শতিকাত গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। ১৯৭১ চনত দেশে স্বাধীনতা লাভৰ পিছৰে পৰা বাংলাদেশী মহিলাসকলে যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে, য’ত দেশখনৰ মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ বাবে ৰাজনৈতিক সবলীকৰণ বৃদ্ধি কৰিব পাৰিছে। লগতে যোৱা চাৰিটা দশকত চাকৰিৰ উন্নত সম্ভাৱনা, শিক্ষাৰ সুযোগ বৃদ্ধি আৰু বাংলাদেশৰ নীতিৰ জৰিয়তে নিজৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে নতুন আইন গ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছে। তথাপিও বাংলাদেশৰ মহিলাসকল নিষিদ্ধ লিংগ ভূমিকা বলৱৎ কৰা সমাজৰ নীতি-নিয়মত কিছু পৰিমাণে আৱদ্ধ। তদুপৰি মহিলাসকলক সুৰক্ষা দিবলৈ নিৰ্ধাৰণ কৰা আইনৰ দুৰ্বল ৰূপায়ণৰ বাবে তেওঁলোক পুৰুষৰ সমমৰ্যাদা প্ৰাপ্তিৰ ক্ষেত্ৰত সংগ্ৰামৰ সন্মুখীন হৈছে।

২০ শতিকাৰ আগতে এই দেশৰ লগতে সাধাৰণতে বংগতো মহিলাসকলেও বাসস্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বিভিন্ন স্তৰৰ স্বায়ত্তশাসনৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছিল। গ্ৰাম্য অঞ্চলত বসবাস কৰা মহিলাসকলে দল-সংগঠনে ঘূৰি ফুৰি ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হ’ব পৰাৰ বিপৰীতে চহৰ অঞ্চলত বাস কৰা মহিলাসকলে  পৰ্দাৰে নিজকে ঢাকিহে বাহিৰ ওলাব পাৰিছিল। সেই সময়ত হিন্দু আৰু মুছলমান উভয় পৰিয়ালৰে মধ্যবিত্ত আৰু উচ্চবৰ্গৰ মহিলাসকলৰ বেছিভাগেই আছিল গৃহিণী যিসকল বাহিৰলৈ গৈ ফুৰা-চকা কৰাটো সহজসাধ্য নাছিল। মাজে মাজে ওলাই গ'লেও তেওঁলোকে কাপোৰেৰে আবৃত গাড়ীৰ ভিতৰতহে যাতায়াত কৰিছিল। ঘৰৰ পিতৃপুৰুষে চহৰ অঞ্চলৰ অজ্ঞাত বিপদৰ পৰা নাৰীক ৰক্ষা কৰাৰ এক উপায় হিচাপে এই পন্থাটো অৱলম্বন কৰা হৈছিল। কিন্তু নিম্নবৰ্গৰ মহিলাৰ মাজত পৰ্দা সাধাৰণ নাছিল।

বাংলাদেশত সাক্ষৰতাৰ দিশত পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাৰ হাৰ কম। মহিলাৰ হাৰ ৫৫.১% হোৱাৰ বিপৰীতে পুৰষৰ ৬২.৫%। ২০১২ চনৰ, ১৫ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ জনসংখ্যাৰ আধাৰত এই পৰিসংখ্যা যুগুতোৱা হৈছে।

বিগত দশকবোৰত বাংলাদেশে শিক্ষা নীতিৰ উন্নতি সাধন কৰিছে; আৰু ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ সুবিধা বৃদ্ধি পাইছে। নব্বৈৰ দশকত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত ছোৱালীৰ নামভৰ্তি দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে। যদিও এতিয়া প্ৰাথমিক আৰু নিম্ন মাধ্যমিক পৰ্যায়ত নামভৰ্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ সমতা দেখা গৈছে, তথাপিও পিছৰ মাধ্যমিকৰ বৰ্ষবোৰত ছোৱালীৰ শতকৰা হাৰ হ্ৰাস পোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে।

বাল্যবিবাহৰ হাৰৰ ক্ষেত্ৰত বাংলাদেশ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম।যৌতুকৰ প্ৰথা অবৈধ হ'লেও এই সামাজিক পৰিঘটনাত বাংলাদেশে অৰিহণা যোগাই আহিছে।২৯% ছোৱালী ১৫ বছৰ বয়সৰ আগতে আৰু ৬৫% ছোৱালী ১৮ বছৰ বয়সৰ আগতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। চৰকাৰী পদক্ষেপৰ প্ৰভাৱ কম হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে। আৰু ই পৰস্পৰ বিৰোধী বুলিও বিবেচিত হৈছে। চৰকাৰে ২০৪১ চনৰ ভিতৰত বাল্যবিবাহৰ অন্ত পেলোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে যদিও ২০১৫ চনত দেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ছোৱালীৰ বিবাহৰ বয়স ১৮ বছৰৰ পৰা ১৬ বছৰলৈ হ্ৰাস কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। আইনখনৰ ব্যতিক্ৰম এনেদৰে স্থাপন কৰা হৈছিল যাতে ১৬ বছৰ বয়সত পিতৃ-মাতৃৰ সন্মতি সাপেক্ষে বিবাহৰ অনুমতি দিয়া হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ
শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
মংগোলিয়াৰ নাৰী

thumb|মংগোলীয়াৰ‌ নাৰী

এছিয়াৰ আন বহু সমাজৰ মহিলাতকৈ **মংগোলীয় নাৰী**ৰ সামাজিক মৰ্যাদা বেছি আছিল যদিও তেওঁলোকক গৰু আৰু সম্ভৱতঃ ঘোঁৰা চৰাবলৈ অক্ষম বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।

মংগোলিয়াৰ মহিলাসকলে পৰিয়াল আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুখীয়া মহিলাতকৈ কিছুমান অধিক অভিজাত মহিলাৰ সুযোগ বেছি আছিল, তথাপিও মানসম্পন্ন জীৱনশৈলীৰ বাবে সকলো মহিলাই কাম কৰিবলগীয়া হৈছিল। ঘৰৰ প্ৰতিজন সদস্যৰ দায়িত্ব আছিল, তথাপিও মহিলাৰ কান্ধত অধিক বোজা জাপি দিয়াৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছিল। বহু সংস্কৃতিত মহিলাসকলে ঘৰুৱা কাম-কাজ চলাব বুলি আশা কৰা হৈছিল। তথাপিও মংগোলিয়াৰ মহিলাসকলে ঘৰুৱা কাম যেনেঃ জীৱ-জন্তুৰ যত্ন লোৱা, দুগ্ধজাত সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা, ঊল কাটি লোৱা আদি কাম কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ঘৰুৱা কামৰ জৰিয়তে সমাজৰ অভিজাত শ্ৰেণীৰ মহিলাসকলে যথেষ্ট পৰিমাণৰ ক্ষমতা লাভ কৰিছিল আৰু নিজৰ ভূমিকাক আগুৱাই নিবলৈ সক্ষম হৈছিল। কম সৌভাগ্যৱানসকলে ঘৰুৱা কামৰ পৰা লাভৱান হ’ব পৰা নাছিল। মংগোল সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ সময়ত সমাজৰ দৰিদ্ৰ মহিলাসকলে কোনো ধৰণৰ উপযুক্ত স্বাস্থ্যসেৱা বা শিক্ষা আৰু অৱসৰৰ কোনো সুযোগ লাভ কৰিব পৰা নাছিল।

মংগোলিয়াত গৃহহীন মহিলাসকল সাধাৰণতে বাল্টিভৰ্তি পানী সংগ্ৰহ কৰা, পৰিয়ালৰ বাবে খাদ্য ৰন্ধা, পশুধনক সুস্থ কৰি ৰখা, জুইৰ বাবে কাঠ সংগ্ৰহ কৰা, শিশুক স্তনপান কৰাই দিয়া আৰু ডাঙৰ-দীঘল কৰা, কাপোৰ চিলোৱা আৰু সাধাৰণতে ঘৰুৱা সকলো কাম ক্ৰমবদ্ধ কৰি ৰখাৰ দায়িত্বত থাকে।

মংগোলিয়াত মহিলাৰ বাবে ৰাজনৈতিক সংহতিৰ পৰিৱেশ এটা তৈয়াৰ কৰা হৈছে মহিলা হোৱাৰ বাবেই নাৰী বৈষম্যৰ সমুখীন হৈছে বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। মহিলাসকলেও বিশ্বাস কৰে যে পুৰুষৰ সৈতে ৰাজনৈতিক বিষয়ত আলোচনা কৰাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বৈধতা কম। অতি পৰম্পৰাগত অৰ্থত যাযাবৰী সমাজত মহিলাসকলক আনুষ্ঠানিক ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল কাৰণ তেওঁলোকৰ সিদ্ধান্ত ঘৰুৱা ক্ষেত্ৰতে সীমাবদ্ধ আছিল। ১৯২১ চনত মংগোলিয়াত এজন পুৰুষে এগৰাকী মহিলাৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰি থোৱা কৰ্তৃত্বশীলতাৰ অন্ত পৰে। ইয়াৰ ফলত মহিলাসকলক নাগৰিকৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়। নতুন সংবিধানে মংগোলিয়াৰ সকলো নাগৰিককে উৎপত্তি, লিংগ, লিংগ বা বিশ্বাসৰ ওপৰত গুৰুত্ব নিদিয়াকৈও সমান অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। ১৯২৪ চনত মংগোলীয় মহিলাসকলে ভোটদান কৰিবলৈ সক্ষম হয় আৰু সম্ভাৱনাময়ভাৱে ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হ’ব পাৰে। মহিলা সংস্থাও প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল,যাৰ জৰিয়তে ৰাষ্ট্ৰৰ দ্বাৰা নিজা পুঁজিৰ সহায়ত অধিক মহিলাক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অধিক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী হ'বলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল।ৰাজনীতিত মহিলাসকলে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পিছতো শীৰ্ষত মহিলাৰ সংখ্যা কম।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ
শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
এষ্টাৰ লিছ

**এষ্টাৰ লিছ** (; ১৮০৯-১৮৪৩) ঔপনিবেশিক ভাৰতৰ ইংৰাজী মঞ্চৰ অভিনেত্ৰী আৰু নাট পৰিচালক আছিল। তেওঁ ভাৰতৰ নাট্য ইতিহাসৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্ব। তেওঁক কলিকতা চহৰৰ প্ৰথম পেছাদাৰী ইংৰাজী থিয়েটাৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম ছান্স ছৌচি থিয়েটাৰ (১৮৩৯-১৯৪৯) প্ৰতিষ্ঠা আৰু পৰিচালনা কৰা আৰু তেওঁৰ সময়ৰ কলকতাৰ মঞ্চৰ এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় মহিলা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁক ভাৰতীয় ছাৰা ছিডনছ বুলি উল্লেখ কৰা হয়।
## জীৱন
এষ্টাৰ লিছ আছিল মিৰাটত নিয়োজিত এজন ব্ৰিটিছ সৈনিক মিষ্টাৰ ফ্লেটমেনৰ কন্যা। তেওঁ এজন নন-কমিচনড্ অফিচাৰ জন লিছৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। অভিনেত্ৰী মিচেছ এণ্ডাৰছন তেওঁলোকৰ সন্তান আছিল।

বেৰহামপুৰৰ ৰেজিমেণ্টৰ শিক্ষকে এষ্টাৰ লিছক বিদ্যায়তনিক প্ৰশিক্ষণ দিছিল। সেনাবাহিনীৰ বাবে অনুষ্ঠিত কৰা অপেছাদাৰী নাট্যমঞ্চত অভিনয় কৰিছিল আৰু অভিনয়ে যথেষ্ট মনোযোগ কৰিব পাৰিছিল আৰু জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। বিষয়াসকলে তেওঁৰ শ্বেক্সপীয়েৰৰ গ্ৰন্থসমূহ উপহাৰ দিয়ে। তেওঁক ভাৰতৰ প্ৰথমগৰাকী পেছাদাৰী অভিনেত্ৰী আছিল বুলি যুক্তি দিব পাৰি।

কলকাতা থিয়েটাৰ আৰু দমদম থিয়েটাৰত তেওঁ সক্ৰিয়ভাবে জড়িত আছিল। ১৮২২ চনত তেওঁ দমদম থিয়েটাৰৰ প্ৰবন্ধক-পৰিচালক হৈছিল। ১৮২৫ চনৰ পৰা ১৮৩৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁ চৌংৰগী থিয়েটাৰৰ শীৰ্ষস্থানৰ তাৰকা শিল্পী আছিল। চৌৰংগী থিয়েটাৰৰ সোণালী যুগৰ সমান্তৰালকৈ তেওঁৰ কেৰিয়াৰো উৰ্দ্ধমুখী হৈছিল। চৌৰংগী থিয়েটাৰৰ সফলতাৰ আংশিক কাৰণ এষ্টাৰ লিছ বুলি কোৱা হয়। ১৮৩৮ চনত ভাৰত এৰি ইংলেণ্ডলৈ যায়।

১৮৩৯ চনত উভতি অহাৰ লগে লগে তেওঁ চৌৰংগী থিয়েটাৰ বন্ধ হোৱাৰ পিছত ছান্স ছৌচি থিয়েটাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শিল্প ৰসিক মিষ্টাৰ ষ্টকেলাৰৰ সহযোগত আৰু কলিকতাৰ অভিজাত শ্ৰেণীৰ সমৰ্থনত চৌৰংগী থিয়েটাৰৰ বিকল্পৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰাত  তেওঁ এই থিয়েটাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৮৩৯ চনৰ আগষ্ট মাহত এটা অস্থায়ী ভৱনত ছান্স ছৌচি থিয়েটাৰ উদ্বোধন কৰা হয়। ১৮৪১ চনৰ ৮ মাৰ্চত নিজাকৈ এটা ভৱন উদ্বোধন কৰে। ইয়াক ৪০০ জন দৰ্শকৰ বহাৰ সুবিধা থকা এটা মাৰ্জিত সৰু থিয়েটাৰ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। থিয়েটাৰটোৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ লক্ষণীয়ভাৱে সফলতা লাভ কৰিছিল আৰু কলকাতাৰ ব্ৰিটিছৰ লগতে ভাৰতীয় দৰ্শককো আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

১৮৪৩ চনৰ ২ নৱেম্বৰত ছান্স ছৌচিত অনুষ্ঠান চলি থকা সময়ত তেওঁৰ পোছাকত জুই লাগে। তেওঁ গুৰুতৰভাৱে অগ্নিদগ্ধ হয় আৰু কেইদিনমানৰ পিছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুশয্যাত তেওঁ থিয়েটাৰখনৰ মালিকীস্বত্ব তেওঁৰ সহকৰ্মী নীনা বেক্সটাৰৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰে।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
মেক্সিকোৰ নাৰী

**মেক্সিকোত নাৰী**ৰ মৰ্যাদা পৰিৱৰ্তনশীল সময়ৰ সমান্তৰালভাৱে যথেষ্ট সলনি হোৱা দেখা গৈছে। বিংশ শতিকালৈকে মেক্সিকো আছিল এখন গ্ৰাম্য দেশ; য'ত গ্ৰাম্য মহিলাৰ মৰ্যাদা পৰিয়াল আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত সংজ্ঞায়িত কৰি থোৱা হৈছিল। ষোড়শ শতিকাত নগৰায়ন আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে আৰু স্পেইনৰ এজটেক সাম্ৰাজ্য বিজয়ৰ পিছত চহৰসমূহে নাৰীক গ্ৰামাঞ্চলৰ ভিতৰত দৃষ্টিগোচৰ নোহোৱা আৰু সম্ভৱ নোহোৱা অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। মেক্সিকোৰ ৰোমান কেথলিক ধৰ্মই নাৰীৰ সামাজিক ভূমিকা সম্পৰ্কে সমাজৰ মনোভাৱ গঢ়ি তুলিছে৷ পৰিয়ালৰ লালন-পালনকাৰী ব্যক্তি হিচাপে মহিলাৰ ভূমিকাক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে৷ ইয়াৰ বাবে ভাৰ্জিন মেৰীক আৰ্হি হিচাপে লোৱা হৈছে। *মাৰিয়ানিজমক* এটা আদৰ্শ হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছে৷ মহিলাৰ ভূমিকা পুৰুষৰ কৰ্তৃত্বত পৰিয়ালৰ অধীন হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হৈছে। বিংশ শতিকাত মেক্সিকান মহিলাসকলে আইনী আৰু সামাজিক মৰ্যাদাৰ দিশত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনত মেক্সিকোৰ মহিলাসকলক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচনত ভোটাধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়।

মেক্সিকোৰ নগৰীয়া মহিলাসকলে কাৰখানাত কাম কৰিছিল৷ ইয়াৰ ভিতৰত সবাতোকৈ প্ৰাচীন আছিল মেক্সিকোৰ প্ৰধান চহৰসমূহত লাভজনক ধঁপাতৰ একচেটিয়া অধিকাৰৰ অংশ হিচাপে স্থাপন কৰা ধঁপাতৰ কাৰখানা। ঔপনিৱেশিক যুগত মহিলাসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্যোগ চলাইছিল৷ অভিজাত ব্যৱসায়ীৰ বিধৱাসকলে পৰিয়ালৰ ব্যৱসায়বোৰ চলাই গৈছিল। প্ৰাকহিস্পানিক আৰু ঔপনিৱেশিক যুগত সাধাৰণ মহিলাসকল বজাৰত ক্ষুদ্ৰ বিক্ৰেতা আছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মেক্সিকোৱে ঔদ্যোগিক ক্ষেত্ৰত বিদেশী বিনিয়োগৰ অনুমতি দিয়াৰ লগে লগে মহিলাসকলৰ মাজত ঘৰৰ বাহিৰলৈ গৈ কাম কৰাৰ সুযোগ বৃদ্ধি পাইছিল। মহিলাসকলক এতিয়া কাৰখানাত কাম কৰা, পৰ্টেবল ফুড কৰ্টত কাম কৰা, নিজা ব্যৱসায়ৰ মালিক হোৱা দেখা যায়। “১৯১০ চনত মহিলাসকলে কৰ্মশক্তিৰ ১৪% অংশ দখল কৰিছিল৷ ২০০৮ চনত সেই শতাংশ গৈ ৩৮ হৈছিল৷”।

মেক্সিকান মহিলাসকল পুৰুষসকলৰ পৰা বৈষম্য আৰু কেতিয়াবা হাৰাশাস্তিৰ সন্মুখীন হয়। মেক্সিকোৰ মহিলাসকলে যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে যদিও তেওঁলোক ঘৰৰ মুৰব্বী হোৱাৰ পৰম্পৰাগত প্ৰত্যাশাটোৰ মুখামুখি হ'বলগীয়া হৈছে৷ গৱেষক মাৰ্গাৰিটা ভালডেছে লক্ষ্য কৰিছে যে মেক্সিকোত আইন বা নীতিৰ দ্বাৰা জাপি দিয়া বৈষম্য কম যদিও সামাজিক গাঁথনি আৰু মেক্সিকান সাংস্কৃতিক প্ৰত্যাশাৰ দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট কৰা লিংগ বৈষম্যই মেক্সিকান মহিলাসকলৰ সামৰ্থ্য সীমিত কৰি আহিছে।

২০১৪ চনৰ পৰিসংখ্যা মতে, নাৰীহত্যাৰ হাৰৰ তালিকাত মেক্সিকোৰ স্থান বিশ্বৰ ভিতৰতে ১৬৷

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ
শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
তাৰা সুন্দৰী

**তাৰা সুন্দৰী** (; ১৮৭৮-১৯ এপ্ৰিল ১৯৪৮) এগৰাকী বঙালী থিয়েটাৰৰ অভিনেত্ৰী, কণ্ঠশিল্পী আৰু নৃত্যশিল্পী। তেওঁ *দুৰ্গেশনন্দিনী*, *হৰিশ্চন্দ্ৰ*, *ৰিজিয়া* আদি নাটকত উল্লেখযোগ্য অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত। তাৰাসুন্দৰী আৰু অপৰেশ চন্দ্ৰ বঙালী নাট্য মঞ্চৰ এক অন্যতম সফল যুটি আছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
তাৰা সুন্দৰীৰ জন্ম ১৮৭৯ চনত কলকাতাৰ এটা দৰিদ্ৰ পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ নৃত্যকলি নামৰ বায়েক এগৰাকী আছিল। প্ৰখ্যাত মঞ্চ অভিনেত্ৰী বিনোদিনী দাসী তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেশী আছিল। 
## কৰ্মজীৱন
১৮৮৪ চনত বিনোদিনীৰ সহায়ত তেওঁ কলকাতাৰ ষ্টাৰ থিয়েটাৰত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰথম অভিনয় কৰিছিল গিৰীশ চন্দ্ৰ ঘোষৰ *চৈতন্য লীলা*ত। ইয়াত তেওঁ এজন ল'ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। অভিনয় কৰিবলৈ শিকিছিল অমৃতলাল মিত্ৰৰ পৰা। কাশীনাথ চট্টোপধ্যায় তেওঁৰ নৃত্যৰ শিক্ষক আছিল। মহিলাৰ চৰিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰথম অভিনয় ১৮৮৯ চনত গিৰীশ চন্দ্ৰ ঘোষৰ *হৰনিধি* নাটকত। এই নাটকখনৰ বাবে তেওঁ ৰামতৰন সান্যালৰ পৰা গান গাবলৈ শিকিছিল। তেতিয়াৰে পৰা মঞ্চৰ নাম *তাৰাসুন্দৰী* ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। 

তিনিটা দৰ্শনী অভিনয় কৰাৰ পিছত তেওঁ ষ্টাৰ থিয়েটাৰ বাদ দিয়ে। সেই সময়ত গিৰীশ ঘোষৰ তত্ত্বাৱধানত মিনাৰ্ভা থিয়েটাৰত *কৰ্মেতি বাই* প্ৰযোজনা চলি আছিল। এনে সময়তে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলগীয়া টিংকৰি নামেৰে পৰিচিত এগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে থিয়েটাৰ এৰি থৈ যায়। গিৰিশ ঘোষৰ অনুৰোধত তাৰাসুন্দৰীয়ে দুটা দৰ্শনীত সাময়িকভাৱে *কৰ্মেতি বাই*ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। খুব কম সময়ৰ ভিতৰতে উল্লেখযোগ্য অভিনয় আগবঢ়োৱাৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসিত হয়। ১৮৯৪ চনত *চন্দ্ৰশেখৰ* নাটকত শৈবালিনীৰ অভিনয়ে তেওঁক অতি জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। *সৰলা* নাটত তেওঁ গোপালৰ চৰিত্ৰত দেখা যায়। এই সময়ছোৱাত চিটি থিয়েটাৰতো কেইটামান দৰ্শনীত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ অভিনয়ৰ পৰা বিৰতি লয়। 

## পৰৱৰ্তী কৰ্মজীৱন
থিয়েটাৰৰ পৰা দীৰ্ঘদিনীয়া বিৰতিৰ অন্তত সেই সময়ৰ সুপৰিচিত অভিনেতা আৰু নাট্যকাৰ অমৰেন্দ্ৰনাথ দত্তৰ তত্ত্বাৱধানত ইণ্ডিয়ান ড্ৰামেটিক ক্লাব মুকলি হোৱাৰ লগে লগে তাৰা সুন্দৰীয়ে অভিনয়লৈ ঘূৰি আহে। তেওঁ কেইবাখনো নাটকত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, য'ত তেওঁৰ অভিনয়ক প্ৰশংসিত হয়।

১৮৯৭ চনত যেতিয়া অমৰেন্দ্ৰনাথে ক্লাছিক থিয়েটাৰ গঠন কৰিছিল, তেতিয়া তাৰা সুন্দৰীয়ে তেওঁৰ লগত যোগ দিছিল। ইয়াত তেওঁ *হৰিৰাজ* নাটকত শ্ৰীলেখাৰ চৰিত্ৰত নিজৰ জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন আগবঢ়ায়। ক্লাছিক থিয়েটাৰ এৰি পিছত পুনৰ ষ্টাৰ থিয়েটাৰত যোগদান কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁৰ স্মৰণীয় অভিনয়ৰ ভিতৰত *হৰিশ্চন্দ্ৰ*ৰ শৈব্যা, *মায়াবসন*ত বসন্তসেনা আৰু অন্নপূৰ্ণা। তেওঁ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা অৰোৰা, মিনাৰ্ভা, আৰু কহিনুৰ থিয়েটাৰ আদি অন্যান্য নাট্যগোষ্ঠীৰ সৈতেও কাম কৰে।

১৯২২ চনত পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ পিছত  পুনৰ অভিনয় এৰি দিয়ে আৰু ভুৱনেশ্বৰলৈ গুচি যায়। তাতেই তেওঁ এটা মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ধৰ্মীয় কামত সময় উছৰ্গা কৰে। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
চন্দৰী আই

**চন্দৰী আই** () শংকৰদেৱৰ পৰিয়ালৰ এগৰাকী পৰিচাৰিকা বা দাসী আছিল৷ কোনো কোনোৰ মতে, চন্দৰী আই শংকৰদেৱৰ ধাই মাক আছিল৷ পৰিচাৰিকা যদিও তেওঁ সমাজত প্ৰচলিত শাস্ত্ৰজ্ঞানেৰে জ্ঞানী আছিল৷ সেই বাবেই শংকৰদেৱৰ সৃষ্টিতো খুঁত উলিয়াই তাক শুধৰাবলৈ সক্ষম হৈছিল৷ শংকৰদেৱে তেওঁৰ প্ৰথম অংকীয়া নাট চিহ্ন-যাত্ৰা ৰচনা কৰিছিল ১৪৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত৷  ৰামচৰণ ঠাকুৰ বিৰচিত “গুৰু চৰিত’’তো আছে;

পুনু পুনু চান্দেৰী মুখত দেই নিয়া নখায় শংকৰে তাক পেলায় চাদিয়া৷৷তথাপিতো দিৱয় চান্দেৰী ধাই বান্দী৷হেন দেখি শংকৰে উঠয় কান্দি কান্দি৷৷    

দশম পাঠ কৰোঁতে ভকতসকলে “বিষ্ণু বুদ্ধি কৰি নন্দৰ পোক৷ দেখাইলা বৈকুণ্ঠ ব্ৰজৰ লোক৷৷’’ পদফাকি শুনি শংকৰদেৱক খাটনি ধৰিছিল, কৃষ্ণই গোপ-গোপীক দেখুওৱাৰ দৰে শংকৰদেৱেও তেওঁলোকক বৈকুণ্ঠখন দেখুৱাওক৷ তাকে শুনি শংকৰদেৱে তুলাপাতত সাত বৈকুণ্ঠৰ চিত্ৰ আঁকিলে৷ কিন্তু স্বৰ্গৰ বৃক্ষ “কল্পতৰু’’জোপা ক’ত দিব তাকে ভাবি ৰৈ গ’ল৷ চোতালত ধান শুকুৱাই থকা চন্দৰী আয়ে মাত দিলে “ডেকাগিৰি, সেইখিনিতে নিদিয়া কিয়, শ্ৰীমন্দিৰ কাখে সপ্তম দ্বাৰ আগকৈ’’৷  চন্দৰী আই সংস্কৃত ভাষাও জানিছিল আৰু গীতাতত্ত্ব ব্যাখ্যা কৰিব পাৰিছিল৷ এবাৰ শংকৰদেৱক তৰ্কত হৰুৱাবলৈ এদল পণ্ডিত আহি শংকৰদেৱ ক’ত আছে সোধোঁতে চন্দৰী আয়ে তাৰ কাৰণ সোধাত শাস্ত্ৰ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ অহা বুলি ক’লে৷ তেতিয়া তেওঁ সেই পণ্ডিতদলৰ আগত গীতাতত্ত্ব ব্যাখ্যা কৰি দিছিল আৰু পণ্ডিতসকল চন্দৰী আইৰ পাণ্ডিত্য দেখি অবাক হৈছিল৷ এইগৰাকী নাৰীৰ বিষয়ে চৰিতপুথিসমূহত বহলাই পোৱা নাযায়৷ ক’ৰবাত তেওক গোঁসানী, ক’ৰবাত আই, ক’বাত ধাই বুলি উল্লেখ থকা পোৱা যায়৷ নামটোও ঠাইবিশেষে চন্দৰী বা চান্দেৰী৷ “চিহ্নযাত্ৰ’’ নাট প্ৰদৰ্শন শেষ কৰাৰ পিছত ঘৰাঘৰি যোৱা মানুহে বাটত চন্দৰী আইক পাই ক’লৈ যায় সোধাত কৈছিল, ডেকাগিৰিয়ে পট আঁকিছে, তাকে চাওঁগৈ৷ তেতিয়া ভকতসকলে ক’লে যে, লগ হৈ গ’লেহে দেখুৱাব; অকলে নেদেখুৱায়৷ “মোক দেখুৱাব’’ বুলি আই গৈ শংকৰদেৱক পটখন দেখুৱাবলৈ কোৱাত শংকৰদেৱে ক’লে, অকলে আহিব নাপায়৷ তেতিয়া বুঢ়ীয়ে খং কৰি ক’লে, “পূৰ্বৰ কথা মনত ৰাখিছা হ’বলা? কাজলী পাৰলী গৰুৱে ধান খোৱাত যে মই গালি পাৰিছিলোঁ, সেইদেখি মোক নেদেখুৱাবা নেকি?’’ তেতিয়া শংকৰদেৱে মিচিকিয়াই হাঁহি পট দেখুৱাইছিল৷ এই কথাখিনিৰ বৰ্ণনা “বৰদোৱা গুৰু চৰিত’’ৰ ৬৫ পৃষ্ঠাত আছে৷ 

পৰৱৰ্তী কালত বিভিন্ন পদ-দিহা-কীৰ্তনত চন্দৰী বা চান্দেৰী আইৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়৷ মাধব আতা সত্ৰত পোৱা সাঁচিপতীয়া পুথিত পোৱা কীৰ্তনৰ উপৰি অনেক দিহানামত চন্দৰী আইৰ উল্লেখ পোৱা যায়৷ এটা উদাহৰণ;

চন্দৰী মাতৃক পথত পুছন্ত কৈক যোৱা বুঢ়ী আই শংকৰদেউ আঁকিছে সাতোখন বৈকুণ্ঠ আপুনি আহোঁগৈ চাই৷ 

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ নাৰী
শ্ৰেণী:নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্ম
শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী
ৰাণী কৰ্ণাৱতী

**ৰাণী কৰ্ণাৱতী** বা **ৰাণী কৰ্মাৱতী** (; মৃত্যু: ৮ মাৰ্চ ১৫৩৪) ভাৰতৰ বুন্দিৰ এগৰাকী ৰাজকুঁৱৰী আৰু অস্থায়ী শাসক আছিল। মেৱাৰৰ ৰাণা সংগ্ৰাম সিংহৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হয়। পৰৱৰ্তী দুই ৰাণা, ৰাণা বিক্ৰমাদিত্য আৰু ৰাণা উদয় সিংহৰ মাতৃ আৰু মহাৰাণা প্ৰতাপৰ আইতাক। ১৫২৭ চনৰ পৰা ১৫৩৩ চনলৈকে নাবালক পুত্ৰৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ স্বামীৰ দৰেই পৰাক্ৰমী আছিল আৰু গুজৰাটৰ বাহাদুৰ শাহৰ নেতৃত্বত অহা সেনাৰ হাতত পৰাজিত নোহোৱালৈ চিতোৰক ৰক্ষা কৰিছিল। পলাবলৈ অস্বীকাৰ কৰি তেওঁ নিজৰ সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে জৌহৰ ব্ৰত ধাৰণ কৰিছিল।
## জীৱনী
১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত বাবৰে দিল্লীৰ সিংহাসন দখল কৰাৰ পিছত মেৱাৰৰ ৰানা সংগ্ৰাম সিংহ বা ৰাণা সংগই বাবৰৰ বিৰুদ্ধে দিল্লীৰ সিংহাসন দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে ৰাজপুত শাসকসকলৰ এক মহাজোঁটৰ নেতৃত্ব দিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ৰাণাই বায়ানাৰ যুদ্ধত মোগল সৈন্যক পিছ হোহোকাবলৈ সফল হৈছিল। কিন্তু খানুৱাৰ যুদ্ধত বাবৰৰ উচ্চমানৰ ৰণকৌশল আৰু তোপৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে তেওঁ পৰাজিত হয়।

ৰাণী কৰ্ণাৱতীয়ে তেওঁৰ বৰ পুত্ৰৰ বিক্ৰমাদিত্যৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। বিক্ৰমাদিত্য এজন দুৰ্বল শাসক আছিল। ইয়াৰ মাজতে মেৱাৰত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে গুজৰাটৰ বাহাদুৰ শাহে আক্ৰমণ কৰে, যাৰ হাতত বিক্ৰমাদিত্যই পূৰ্বে পৰাজয় লাভ কৰিছিল। ৰাণীৰ বাবে সেয়া আছিল অতিশয় চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰে।

সম্ভ্ৰান্ত লোকসকল বিক্ৰমাদিত্যৰ হৈ যুঁজিবলৈ সাজু নাছিল আৰু যুদ্ধত যে পৰাজিত হ’ব, সেই সম্পৰ্কে প্ৰায় নিশ্চিত আছিল। ৰাণী কৰ্ণাৱতীয়ে ছিচোদিয়া বংশৰ সন্মানৰ স্বাৰ্থত সম্ভ্ৰান্ত লোকসকলক আগবাঢ়ি আহিবলৈ লিখিছিল, আৰু বিক্ৰমাদিত্যৰ বাবে নহ’লেও মেৱাৰৰ বাবে যুঁজিবলৈ সন্মত কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ চৰ্ত আছিল যে বিক্ৰমাদিত্য আৰু উদয় সিংহই নিজৰ ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ বাবে যুদ্ধৰ সময়ত বুন্দিলৈ যাব লাগে। পিছৰ কিছুমান কিংবদন্তি অনুসৰি ৰাণীয়ে মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনলৈ ৰাখী পঠিয়াইছিল আৰু তেওঁক ‘ভাই’ বুলি সম্বোধন কৰি সহায় বিচাৰিছিল। এইদৰেই ৰাণী কৰ্ণাৱতীৰ নাম ৰক্ষা বন্ধন উৎসৱৰ সৈতে অপৰিহাৰ্যভাবে জড়িত হৈ পৰিল। কিন্তু এই কথাটো সমকালীন কোনো লেখকে সমৰ্থন নকৰে আৰু সতীশ চন্দ্ৰৰ দৰে আধুনিক ইতিহাসবিদসকলে ইয়াক ঐতিহাসিক তথ্যতকৈ উপকথা বুলি গণ্য কৰে। 

ৰাণী কৰ্ণাৱতীয়ে পুত্ৰসকলক বুন্দিলৈ পঠিয়াবলৈ সন্মতি দি তেওঁৰ বিশ্বাসী পৰিচাৰিকা ধাত্ৰী পান্নাক  তেওঁলোকৰ লগত যাবলৈ আৰু ভালদৰে যত্ন ল’বলৈ ক’লে। পান্না যাবলৈ অনিচ্ছুক আছিল যদিও ৰাণীৰ ইচ্ছাৰ ওচৰত আত্মসমৰ্পণ কৰে। ছিচোদিয়াসকলে সাহসেৰে যুদ্ধ কৰে। যদিও তেওঁলোকৰ সংখ্যা বেছি আছিল, যুদ্ধত পৰাজিত হৈছিল।  বাহাদুৰ শাহে চিতোৰগড়ত প্ৰৱেশ কৰি দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে লুটপাত কৰে।

পৰাজয়ৰ ওচৰ চাপি অহা বুলি উপলব্ধি কৰি কৰ্ণৱতী আৰু দৰবাৰৰ আন আন সম্ভ্ৰান্ত মহিলাসকলে ১৫৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৮ মাৰ্চত জৌহৰ ব্ৰত পালন কৰি আত্মজাহ দিয়ে। আনহাতে পুৰুষসকলে কেশৰৰঙী বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি মৃত্যুৰ নোহোৱাকৈ যুঁজিবলৈ সংকল্প লয়। চিতোৰত পালন কৰা তিনিটা জৌহৰৰ ভিতৰত এইটো আছিল দ্বিতীয়টো জৌহৰ। 

## টোকা

## তথ্যসূত্ৰ
* Medieval India: From Sultanat to the Mughals Part - II
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শাসক
শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ ইতিহাস
ৰবিন ৱাল কিমাৰাৰ

**ৰবিন ৱাল কিমাৰাৰ** (; জন্ম ১৯৫৩)) এগৰাকী আমেৰিকান পৰিৱেশবিদ আৰু বন্যজীৱবিজ্ঞানৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক। বৰ্তমান তেওঁ ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি অৱ নিউয়ৰ্ক কলেজ অৱ এনভাইৰনমেণ্টেল ছায়েন্স এণ্ড ফৰেষ্ট্ৰি (State University of New York College of Environmental Science and Forestry, SUNY-ESF)ৰ চেণ্টাৰ ফৰ নেটিভ পিপলছ এণ্ড এনভাইৰনমেণ্টৰ সঞ্চালক।

ৰবিন ৱাল কিমাৰাৰে পৰিৱেশ বিজ্ঞান সম্পৰ্কীয় বহুতো বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছে। তাৰোপৰি তেওঁ পৰিৱেশ, মাতৃভাষা আৰু খিলঞ্জীয়া জাতি সম্পৰ্কীয় দুখন গ্ৰন্থৰ লেখিকা-  গেদাৰিং মছ: এ নেচাৰেল এণ্ড কালচাৰেল হিষ্ট্ৰী অৱ মছছ (Gathering Moss: A Natural and Cultural History of Mosses, ২০০৩), আৰু ব্ৰেইডিং ছুইটগ্ৰাছ: ইণ্ডিজেনাছ উইজডম, চাইন্টিফিক ন'লেজ এণ্ড দ্য টিচিংছ অৱ প্লাণ্টছ (Braiding Sweetgrass: Indigenous Wisdom, Scientific Knowledge and the Teachings of Plants, ২০১৩)। ২০১৬ চনত ব্ৰেইডিং ছুইটগ্ৰাছ এটা অডিঅ’বুক সংস্কৰণো মুকলি কৰা হৈছিল।

তেওঁ চিটিজেন পটাৱাটমি নেচন (Citizen Potawatomi Nation)ৰ এগৰাকী সদস্য।

## শিক্ষা
ৰবিন ৱাল কিমাৰাৰৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৩ চনত আপষ্টেট নিউয়ৰ্কত। তেওঁৰ পিতৃ ৰবাৰ্ট ৱাল আৰু মাতৃ পেট্ৰিচিয়া ৱাল। শৈশৱৰে পৰা তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ শিপাইছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে নিউয়ৰ্কৰ উত্তৰ অঞ্চলত থাকি নিজৰ পটাৱাট’মি ঐতিহ্যৰ সৈতে পুনৰ সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰে পৰা ৰবিন ৱাল কিমাৰাৰৰ এই আকৰ্ষণ গভীৰ হৈ পৰিল।

কিমাৰাৰে কলেজৰ বাবে ঘৰৰ ওচৰতে থাকি নিউয়ৰ্কৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অৱ এনভাইৰনমেণ্টেল ছায়েন্স এণ্ড ফৰেষ্ট্ৰি (State University of New York College of Environmental Science and Forestry) ত পঢ়িছিল। ১৯৭৫ চনত তাৰপৰাই তেওঁ উদ্ভিদ বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৯ চনত কিমাৰাৰে উইচকনচিন–মেডিচন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উদ্ভিদ বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ১৯৮৩ চনত উদ্ভিদ পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি এইচ ডি লাভ কৰে। এই গৱেষণাত কিমাৰাৰে মছ বা শেলুৱৈৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল। পৰৱৰ্ত্তীকালত ইয়ে তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ বৈজ্ঞানিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।

## কেৰিয়াৰ

উইচকনচিনৰ পৰা কিমাৰাৰ কেন্টাকিলৈ যায় আৰু লেক্সিংটনৰ ট্ৰেন্সিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত কিছুদিন অধ্যাপনা কৰে। পিছত তেওঁ কেন্টাকিৰ ডেনভিলৰ চেণ্টাৰ কলেজত জীৱবিজ্ঞান, উদ্ভিদ বিজ্ঞান আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপনা কৰে। ১৯৯৩ চনত কিমাৰাৰে নিউয়ৰ্কৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অৱ এনভাইৰনমেণ্টেল ছায়েন্স এণ্ড ফৰেষ্ট্ৰিত অধ্যাপিকা হিচাপে যোগদান কৰে। বৰ্তমানলৈকে তাতে তেওঁ অধ্যাপনা কৰি আহিছে।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
* প্ৰথম গ্ৰন্থ 'Gathering Moss: A Natural and Cultural History of Mosses' ৰ বাবে জন ব'ৰ' মেডেল ( John Burroughs Medal)
* ২০১৪: দ্বিতীয় গ্ৰন্থ 'Braiding Sweetgrass: Indigenous Wisdom, Scientific Knowledge, and the Teachings of Plants' ৰ বাবে ছিগাৰ্ড অ'লছন প্ৰকৃতি সম্পৰ্কীয় লেখাৰ বাবে বঁটা (Sigurd F. Olson Nature Writing Award)। ২০২১ চনত ভিতৰত এই গ্ৰন্থৰ ৫০০,০০০ টা মুদ্ৰণ বিক্ৰী হৈ যায়।
* ২০২০: আটলাণ্টিক কলেজ (College of the Atlantic) ৰ পৰা মানৱ পৰিস্থিতিবিজ্ঞান (Human Ecology)ত সন্মানীয় এম ফিল ডিগ্ৰী লাভ। 
*২০২২: মেকআৰ্থাৰ জিনিয়াছ বঁটা (MacArthur "genius" award)

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পৰিৱেশ কৰ্মী
পান্না ধাই

**পান্না ধাই** বা **ধাত্ৰী পান্না** () ষোড়শ শতিকাৰ ৰাণা সংগ্ৰাম সিংহৰ চতুৰ্থ পুত্ৰ দ্বিতীয় উদয় সিংহৰ  ধাইমাক আছিল আছিল। তেওঁ আছিল খীচি জনগোষ্ঠীৰ  

১৫৩৫ চনত ৰাণী কৰ্ণাৱতীয়ে জৌহৰ ব্ৰত ধাৰণ কৰাৰ পিছত উদয় সিংহক পান্নাৰ তত্বাৱধানত এৰি দিয়া হৈছিল। যেতিয়া উদয়ক তেওঁৰ খুৰাক বনবীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল, তেতিয়া ধাত্ৰী পান্নাই তেওঁক বচাবলৈ নিজৰ পুত্ৰৰ প্ৰাণ আহুতি দিছিল।
## জীৱনী
পান্না আছিল ৰাণা সংগ্ৰাম সিংহৰ পত্নী ৰাণী কৰ্ণাৱতীৰ ধাত্ৰী। ১৫৩১ চনত তেওঁৰ সংগ্ৰাম সিংহৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ বিক্ৰমাদিত্যই তেওঁৰ ভাতৃ ৰাণা ৰতন সিংহ দ্বিতীয়ৰ পিছত সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। তেওঁ অসভ্য আৰু অহংকাৰী হিচাপে পৰিচিত আছিল। ১৫৩৫ চনত চিতোৰক বাহাদুৰ শাহে আক্ৰমণ কৰাত ৰাণী কৰ্ণাৱতীয়ে চিতোৰ ৰক্ষাৰ বাবে সম্ভ্ৰান্ত আৰু সাধাৰণ সৈনিকক মাতি পঠিয়াইছিল। যুদ্ধৰ সময়চোৱাত সম্ভ্ৰান্তসকলে ৰাণা বিক্ৰম সিংহক বু্ন্দিৰ দূৰ্গত আবদ্ধ হৈ থাকিবলৈ বাধ্য কৰায়। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে যুদ্ধত চিতোৰৰ পৰাজয় হয়। কিন্তু বাহাদুৰ শাহ যোৱাৰ লগে লগে ৰাজপুতসকলে চিতোৰ দূৰ্গ দখল কৰে। দুৰ্গটো পুনৰ ৰাজপুতৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ অহাত বিক্ৰমাদিত্যই শাসনভাৰ চম্ভালি ল’বলৈ বুন্দিৰ পৰা উভতি আহিল।

বাহাদুৰ শাহৰ হাতত পৰাজয় হোৱাৰ পিছতো বিক্ৰমাদিত্যৰ স্বভাৱৰ উন্নতি নহ’ল। যাৰ বাবে তেওঁ দৰবাৰত এজন সন্মানীয় মুখীয়ালক শাৰীৰিক নিৰ্যাতন চলাইছিল। এনে অৱস্থাত পৃথ্বীৰাজৰ এগৰাকী অৰাজপুত উপপত্নীৰ পুত্ৰ আৰু ৰাণা সংগ্ৰাম সিংহৰ ভতিজাক বনবীৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হৈ শাসনভাৰ চলায়। বনবীৰ এজন উচ্চাকাংক্ষী ব্যক্তি আছিল। ১৫৩৬ চনত তেওঁ বিক্ৰমাদিত্যক হত্যা কৰে। বনবীৰে সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী নাবালক উদয় সিংহকো হত্যা কৰাৰ চেষ্টা চলায়। অৱশ্যে পান্নাক এনে পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। পান্নাক সহায় কৰে ‘বাৰী’ সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী মহিলাই, যিয়ে উদয় সিংহক চিতোৰৰ পৰা গোপনে উলিয়াই আনিছিল। আনহাতে পান্নাই উদয়ৰ ঠাইত নিজৰ পুত্ৰ চন্দনক শুৱাই ৰাখিলে। বনবীৰ আহিল উদয়ক বিচাৰি। তেওঁ পুতেক শুই থকা বিচনাখনলৈ আঙুলিয়াই দেখুৱালে। বনবীৰে উদয় বুলি পান্নাৰ পুত্ৰ চন্দনকে হত্যা কৰে। বনবীৰে দৰবাৰত বৈঠকৰ ব্যৱস্থা কৰি দুয়োজন উত্তৰাধিকাৰীৰ মৃত্যু হোৱা বুলি মুখীয়ালসকলক অৱগত কৰে আৰু নিজকে মেৱাৰৰ ৰাণা বুলি ঘোষণা কৰে। পান্না আৰু উদয় কুম্ভলগড়লৈ পলায়ন কৰে, য'ৰ ৰাজ্যপাল আছিল এজন মহেশ্বৰী মহাজন, আছা দেপুৰা। তেওঁ উদয়ক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিবলৈ সন্মত হয়।বছৰ।  তেতিয়া উদয় সিংহৰ বয়স আছিল প্ৰায় ১৫ বছৰ।

যেতিয়া উদয় সিংহ জীয়াই থকাৰ উৰাবাতৰি বনবীৰৰ ওচৰ পায়গৈ, তেতিয়া বনবীৰে তেওঁক ভণ্ড বুলি অভিহিত কৰে। কিন্তু যিহেতু উদয় সিংহৰ বয়স তেতিয়া ১৫ বছৰ হৈছিল আৰু বুন্দিৰ পৰা অহা মাতৃৰ আত্মীয়ই তেওঁক চিনিব পাৰিছিল, সেয়েহে উদয় সিংহই মেৱাৰবাসীৰ অধিক সমৰ্থন লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৫৪০ চনত উদয় আৰু মেৱাৰৰ যথেষ্ট সৈন্যই সিংহাসন পুনৰ দখল কৰিবলৈ চিতোৰত প্ৰৱেশ কৰে। বনবীৰে এই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ সৈন্যবাহিনী পঠিয়াইছিল যদিও তেওঁ পৰাজয় বৰণ কৰে। উদয় সিংহক ছিচোদিয়া বংশৰ দ্বাদশ ৰাণা হিচাপে অভিষিক্ত কৰা হয়। সেই বছৰতে তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ তথা উত্তৰাধিকাৰী মহাৰাণা প্ৰতাপৰ জন্ম হয়।
## উত্তৰাধিকাৰ
*হৰ্ষদলাল শেখৰলাল মেহতাই ১৯৩৪ চনত *বীৰংগনা পান্না* নামেৰ এখন নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে।
*২০১৪ চনত ৰাজস্থানৰ মুখ্যমন্ত্ৰী বসুন্ধৰা ৰাজেই *পান্না ধাই*ৰ নামেৰে এটা যাদুঘৰ উন্মোচন কৰে।
*পশ্চিম উদয়পুৰৰ এখন নাৰ্চিং কলেজ আৰু এটা বঁটাৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। 
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ ইতিহাস
শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ ব্যক্তি
কাণ বিন্ধনী

**কাণ বিন্ধনী** বা “কৰ্ণ বেধ’’ () নামনি অসমৰ এক সংস্কাৰমূলক অনুষ্ঠান৷ এই অনুষ্ঠান কেৱল নাৰীকেন্দ্ৰিক৷  এই অনুষ্ঠানত ছোৱালীৰ কাণৰ লতিত অলংকাৰ পৰিধান কৰিবলৈ ফুটা কৰা হয়৷ নামনি অসমৰ ঠাইবিশেষে যদিও ই কেৱল মহিলাকেন্দ্ৰিক অনুষ্ঠান; হিন্দু ধৰ্মৰ “ষোড়শ সংস্কাৰ’’ৰ ভিতৰত “কৰ্ণবেধ’’ পুৰুষৰ কাণ বিন্ধা কৰা এক সংস্কাৰমূলক অনুষ্ঠান৷  ই কাণত ছিদ্ৰ কৰা অনুষ্ঠান, যি মানুহৰ প্ৰথম বছৰৰ পৰা পঞ্চম বছৰৰ মাজত শুভ দিনত কৰা হয়৷
## ৰীতি
অসমীয়া সমাজত কন্যা সন্তান জন্ম হ’লে শিশুটিৰ এবছৰ, তিনিবছৰ, পাঁচবছৰ আদি অযুগ্ম বছৰত পঞ্জিকা মতে, জন্ম ৰাশি, জন্ম নক্ষত্ৰ, জন্ম মাহ, ৰবিবাৰ, শনিবাৰ আৰু মংগলবাৰ আৰু “হৰি শয়ন’’ত বাদে চ’ত মাহ এৰি উত্তৰায়ণ কালত কাণ বিন্ধনী পতা হয়৷ ঠাই বিশেষে বিজয়া দশমীৰ দিনা কাণ বিন্ধনী পতা হয় আৰু কিবা অসুবিধাবশতঃ সেইদিনা পাতিব নোৱাৰিলে বা শনিবাৰ বা মংগলবাৰ পৰিলে পিছদিনা পুৱা পতা হয়৷ সেইদিনা চোতালত বৰপীৰা এখন পাৰি তাত আনাকাটা বস্ত্ৰ এখন পাৰি শিশুটিক বহিবলৈ দিয়া হয়৷ শিশুটিক নতুন কাপোৰ পিন্ধোৱা হয়৷ আয়তীৰ উৰুলিৰ মাজেৰে কোনোবা অভিজ্ঞ মহিলা এগৰাকীয়ে কাণত বিন্ধা কৰে৷ আগৰ দিনত কেটেলা পহুৰ কাঁইটেৰে কাণ বিন্ধোৱা হৈছিল৷ আজিকালি সোণৰ বেজী বা আন জোঙা বস্তু যেনে, পনিয়লৰ কাঁইট, নেমুৰ কাইঁট বা বেজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়৷ কাণ বিন্ধোৱা মহিলাগৰাকীক “পাঁচ সিকি’’ মাননি দিয়া নিয়ম৷ কাণ বিন্ধোৱাৰ পিছত শিশুটিক মিঠাই খাবলৈ দিয়া হয়৷ নামনি অসমৰ বৰপেটা অঞ্চলত ছোৱালীক কাণ বিন্ধাওতে মোমায়েকৰ ঘৰৰ পৰা সোণৰ গুণাৰ কাণফুলি দিয়া নিয়ম৷ সেই গুণাৰে কাণ ফুটাই পিন্ধাব লাগে৷ আনাকাটা কাপোৰ অতি আৱশ্যকীয় বস্ত্ৰ৷ কিছুবছৰ আগলৈকে কোনো কোনো সম্প্ৰদায়ৰ ল’ৰাকো কাণ বিন্ধোৱা হৈছিল যদিও বৰ্তমান কেৱল ছোৱালীবোৰৰ বাবেহে এই অনুষ্ঠান কৰা হয়৷ এই অনুষ্ঠানত ঘৰ-পৰিয়ালৰ মানুহক নিমন্ত্ৰণ দিয়াৰ উপৰি গাঁৱৰ বয়সীয়াল মহিলাসকলকো মতা হয়৷ চোতালত তুলসীতল বা গোঁসাই ঘৰৰ আগত চাকি জ্বলাই হৰিধ্বনি কৰি কাণ বিন্ধোৱাৰ পিছত ছোৱালীজনীক সাত টকা আৰু “গন্ধো’’ৰ লাৰু হাতত দিয়ে৷ আইসকলে নাম গায় আৰু পিছত নিমন্ত্ৰিতসকলক চাহ-নিমকি-মিঠাইৰে আপ্যায়ন কৰা হয়৷ কোনো কোনোৱে উৎসৱ উপলক্ষে ভোজৰো আয়োজন কৰে৷ আৰ্থিকভাবে দুৰ্বল পৰিয়ালে সাধাৰণ বেজীৰে কাণ ফুটাই সূতা বন্ধি থয় আৰু পিছত এৰুৱাই দিয়ে৷

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰথা
বসুন্ধৰা ৰাজে

**বসুন্ধৰা ৰাজে সিন্ধিয়া** (; জন্ম ৮ মাৰ্চ ১৯৫৩) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ দুবাৰকৈ ৰাজস্থানৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। ইয়াৰ পূৰ্বে অটল বিহাৰী বাজপেয়ীৰ কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটত মন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব নিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ভাৰতৰ প্ৰথম ‘সুক্ষ্ম, লঘূ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ’ মন্ত্ৰী আছিল। বৰ্তমান ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ অন্যতম ৰাষ্ট্ৰীয় উপ-সভাপতি। সিন্ধিয়া পৰিয়ালৰ সদস্য হোৱাৰ উপৰিও তেওঁ ঢোলপুৰৰ বামৰৌলিয়া পৰিয়ালৰ কুলমাতাও।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বসুন্ধৰা ৰাজে সিঙৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৩ চনৰ ৮ মাৰ্চত বম্বেত (বৰ্তমানৰ মুম্বাই)। তেওঁ বিজয়ৰাজে সিন্ধিয়া-শিণ্ডে আৰু গোৱালিয়ৰৰ মহাৰাজা, বিশিষ্ট সিন্ধিয়া ৰাজকীয় মাৰাঠা পৰিয়ালৰ সদস্য জীৱজীৰাও সিন্ধিয়া-শিণ্ডেৰ কন্যা।

ৰাজে তামিলনাডুৰ কোদাইকানালৰ ‘প্ৰেজেণ্টেচন কনভেণ্ট স্কুল’ত স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু পিছলৈ মুম্বাইৰ ‘ছফিয়া কলেজ ফৰ উইমেন’ৰ পৰা অৰ্থনীতি আৰু ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৭২ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত ৰাজকীয় ঢোলপুৰ পৰিয়ালৰ মহাৰাজ ৰাণা হেমন্ত সিঙৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় যদিও এবছৰৰ পিছত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ হয়। তেওঁৰ পুত্ৰ দুষ্যন্ত সিং তেওঁৰ পূৰ্বৰ সমষ্টি ঝালাৱাৰৰ পৰা লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁৰ ভায়েক-ভনীয়েকসকল হৈছে মধ্যপ্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী যশোধৰা ৰাজে সিন্ধিয়া; প্ৰয়াত মাধৱৰাও সিন্ধিয়া; প্ৰয়াত পদ্মাৱতী ৰাজে ‘আক্কাচাহেব’ বৰ্মন (১৯৪২–৬৪), যিয়ে ত্ৰিপুৰাৰ শেষ শাসক মহাৰাজা কিৰিট দেৱ বৰ্মনক বিয়া কৰাইছিল; আৰু উষা ৰাজে ৰাণা (জন্ম ১৯৪৩), যিয়ে নেপালৰ ৰাণা পৰিয়ালত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁৰ এজন পুত্ৰ দুষ্যন্ত সিং ঢোলপুৰৰ যুৱৰাজ আৰু লোকসভাৰ চাৰিবাৰৰ সাংসদ।
## ৰাজনৈতিক জীৱন
১৯৮৪ চনত ৰাজেই ভাৰতৰ ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ নৱগঠিত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যনিৰ্বাহকৰ সদস্য হিচাপে নিযুক্তি হয়। ঢোলপুৰৰ পৰা ৰাজস্থানৰ অষ্টম বিধানসভাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। সেই বছৰতে তেওঁক ৰাজস্থান বিজেপিৰ যুৱ মৰ্চাৰ উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।
### বিধানসভাৰ সদস্য
১৯৮৫-৯০: সদস্য, ৮ম ৰাজস্থান বিধানসভা, ঢোলপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা।
 ২০০৩-০৮: সদস্য, ১২তম ৰাজস্থান বিধানসভা, ঝালৰাপতন বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা।
 ২০০৮-২০১৩:, সদস্য, ১৩তম ৰাজস্থান বিধানসভা ৰাজস্থান বিধানসভা, ঝালৰাপতন বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা।
 ২০১৩-২০১৮: সদস্য, ১৪তম ৰাজস্থান বিধানসভা  ঝালৰাপতন বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা।
 ২০১৮-বৰ্তমানলৈ: ১৫তম ৰাজস্থান বিধানসভা, ঝালৰাপতন বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা।

### লোকসভাৰ সদস্য
 ১৯৮৯-১৯৯১: সদস্য, ৯ম লোকসভা, ঝালৱাৰ লোকসভা সমষ্টিৰ পৰা। 
 ১৯৯১-১৯৯৬: সদস্য, ১০ম লোকসভা
 ১৯৯৬-১৯৯৮: সদস্য, ১১তম লোকসভা
 ১৯৯৮-১৯৯৯: সদস্য, ১২তম লোকসভা
 ১৯৯৯-২০০৩: সদস্য, ১৩তম লোকসভা

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ মুখ্যমন্ত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজকীয় নাৰী
শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
সুৱাগুৰি তোলা

**সুৱাগুৰি তোলা** বা “সুৱাগুড়ি তোলা’’ অসমীয়া সমাজৰ বিয়াৰ বিভিন্ন পৰ্বৰ মাজৰ এটা পৰ্ব৷ ই কেৱল নাৰীকেন্দ্ৰিক৷ এই অনুষ্ঠানত পুৰুষৰ কোনো ভূমিকা নাথাকে৷ নামনি অসমত ইয়াক “সুৱাগ জাৰা’’ বুলি কয়৷ প্ৰজনন ধৰ্মিতা বিজড়িত এই পৰ্বৰ কইনা ঘৰৰ সুৱাগুৰি তোলোতে “ধূলিৰ দৌল’’ আৰু দৰাঘৰৰ সুৱাগুৰি তোলাত “ধুলিৰ খাল’’ সজাতো এক প্ৰতীকী পৰম্পৰা৷ আয়তী পৰিৱেষ্টিত দৰা বা কইনাৰ মাকে সুৱাগুৰি তুলিবলৈ যাওঁতে আয়তীসকলে বিয়া নাম গাই দৰা বা কইনাৰ মাকক উদ্দেশ্যি অশ্লীল নৃত্য কৰা দেখা যায়৷ অসমৰ ঠাইভেদে অনুষ্ঠানটোৰ গীত-মাতত সামান্য পাৰ্থক্য থাকিলেও মূল পালনীয় আচাৰ-বিধি একেই৷ কোনো কোনো ঠাইত দৰাঘৰীয়াই সুৱাগুৰি নোতোলে৷ ই  কেৱল কইনাঘৰৰহে পালনীয় পৰ্ব৷ দৰা কইনাঘৰলৈ আহি পোৱাৰ আগে আগে কইনাৰ মাক আয়তী পৰিৱেষ্টিত হৈ সুৱাগুৰি তুলিবলৈ যায়৷ সৰু কুলা এখনত এমুঠি আখৈ, এমুঠি পিঠাগুড়ি, চাৰিখন থুৰীয়া তামোল, ৰঙা, ক’লা আৰু বগা সূতা কেইডালমান, চাৰিডালমান খৰিকা, এগছি চাকি আৰু চাৰিটা লাড়ু লৈ ’নোৱনী ঘট’ হাতত লৈ সুৱাগুৰি তুলিবলৈ যোৱা হয়৷ জ্বলি থকা চাকিৰে এখন থাল, “দুণৰি’’ আৰু এবাল্টি পানী লৈ যায়৷ আলিৰ কাষত এডোখৰ ঠাইত আটায়ে ৰৈ আলিৰ ধূলিৰে কইনাৰ সুৱাগুৰিত দৌল আৰু দৰাৰ সুৱাগুৰিত খাল খন্দা নিয়ম৷ ধূলিৰে অকণমান দৌল এটা সাজি তাৰ চাৰিওকাষে চাৰিডাল খৰিকা পুতি তাৰ কাষত একোটাকৈ লাড়ু, থুৰীয়া তামোল, আখৈ আৰু পিঠাগুড়ি দিব লাগে৷ কুলাত নিয়া চাকিগছ জ্বলাই লগত নিয়া নোৱনী ঘটৰ পানী অকণ অকন ঢালি ঘটটো দৌলৰ ওপৰত বহুৱাই দিব লাগে৷ প্ৰতিটো কাম কৰোঁতে আয়তীয়ে উৰুলি দি থাকে৷ কামখিনি কৰাৰ পাছত মাকে পূব ফালে মুখ কৰি থিয় হৈ নিজৰ দুয়োভৰিৰ মাজেৰে তিনিচোঁচাত গোটেইখিনি বস্তু পশ্চিম ফাললৈ নি পেলাই দিয়ে৷ চাকিটোও ভৰিলে লুটিয়াই দিয়ে৷ তাৰপিছত বাল্টিৰ পানীত ’পানী কাটি’ ঘট ভৰাই এমুখ পানী লৈ উভতি আহে৷ উভতি আহোঁতে মুখত পানী লৈ মাকে কথা পাতিব নোৱাৰে৷ ৰভাতল পালে ঘটৰ পৰা চালিলৈ পানী ছটিয়াই কইনা থকা ঘৰৰ ওচৰ পালে মুখৰ পানী পেলাই কইনাক “সা’’(মুখ মেলি নিশাহ এৰা কাৰ্য) দিয়ে৷  কোনো কোনো ঠাইত সুৱাগুৰি তোলাৰ পিছত এবুকু পানীত নামি মুখত এচলু পানী অনা নিয়ম৷ তেনে কৰিবলৈ নৈ বা পুখুৰীৰ পাৰত সুৱাগুৰি তোলা হয়৷ মুখত পানী লৈ অহা কইনা বা দৰাৰ মাকক অতীষ্ঠ কৰিবলৈ তেওঁক উদ্দেশ্যি নানা অশ্লীল ইংগিতধৰ্মী জোৰা নাম গোৱা দেখা যায়৷
সুৱাগুৰি তোলা সময়ত গোৱা এটি গীতৰ এটা অংশ:-

“হাত জোৰ কৰি জলে নামিলন্তউৰুলি মণ্ডল কৰিপাৰতে খান্দিছে ধৰমৰে দৌলদৰা-কইনাৰ নাম ধৰি৷
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বিবাহ
শুভা খোটে

**শুভা বালসাৱৰ** (; জন্ম: **খোটে**, ৩০ আগষ্ট ১৯৩৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন অভিনেত্ৰী। কেইবাখনো হিন্দী আৰু কিছু সংখ্যক মাৰাঠী ভাষাৰ ছবিত কাম কৰিছে। তেওঁ সাঁতোৰ আৰু চাইক্লিঙৰ প্ৰাক্তন মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় চেম্পিয়ন।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
এটা মাৰাঠী-কোংকনী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা শুভা খোটেৰ জন্ম হৈছিল। দেউতাক আছিল প্ৰখ্যাত মাৰাঠী নাট্য ব্যক্তিত্ব নন্দু খোটে।  মাক আছিল কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ মাংগালোকৰৰ এগৰাকী মহিলা। অভিনেতা বিজু খোটে তেওঁৰ ভায়েক।  প্ৰবীণ অভিনেত্ৰী দুৰ্গা খোটে আছিল শুভাৰ খুৰীয়েক, অৰ্থাৎ দেউতাকৰ ভায়েকৰ পত্নী। শুভাৰ মাতৃৰ পক্ষীয় ককাক ময়মপল্লীও এজন অভিনেতা আছিল।

শুভা খোটে চাৰ্নি ৰোডৰ ছেইণ্ট টেৰেছা হাইস্কুল আৰু ছেইণ্ট কলম্বা স্কুলত (গামদেৱী) অধ্যয়ন কৰিছিল। ছোৱালী হিচাপে তেওঁ সাঁতোৰ আৰু চাইকেল চলোৱাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। সেই যুগত অতি কম সংখ্যক নাৰীয়েহে এনে খেলৰ প্ৰতি সাহস দেখুৱাব পাৰিছিল। ১৯৫৫ চনৰ পৰা ১৯৫৫ চনলৈ তেওঁ একেৰাহে তিনি বছৰ সাঁতোৰ আৰু চাইকেল চালনাৰ মহিলাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চেম্পিয়ন আছিল। স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি উইলছন কলেজৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

মাংগালোৰৰ ডি.এম. বালসাৱৰৰ লগত শুভাৰ বিয়া হয়। তেওঁৰ মাকো আছিল মাংগালোৰৰ জীয়াৰী। বালসাৱৰ ভাৰতৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্প’ৰেট ‘নোচিল’ৰ মাৰ্কেটিঙৰ ভাইচ-প্ৰেচিডেণ্ট আছিল। বালসৱৰে মাৰাঠী চিনেমা *ছিমুক্লা পহুনা*ত (১৯৬৮) এটা কেমিও চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবিৰ প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনা শুভাৰ আছিল। তেওঁলোকৰ কন্যা ভাৱনা বলসাৱৰ এগৰাকী টিভি অভিনেত্ৰী।
## কৰ্মজীৱন
৪ বছৰ বয়সত শিশু শিল্পী হিচাপে তেওঁৰ মঞ্চাভিষেক ঘটে। তেওঁৰ প্ৰথম ছবি *সীমা* (১৯৫৫)। ইয়াত তেওঁ পুতলী নামৰ চৰিত্ৰ এটাত অভিনয় কৰিছিল। এগাৰীক চাইক্লিষ্ট হিচাপে তেওঁ বহুল পৰিচিত আছিল, যাৰবাবে তেওঁক *সীমা*ৰ বাবে কাষ্টিং কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ বহু সংখ্যক হিন্দী আৰু মাৰাঠী চিনেমা, মঞ্চ অনুষ্ঠান, টিভি ধাৰাবাহিক আদিত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ বেছিভাগেই মেহমুদৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল আৰু এই যুটিটো *শশুৰাল*, *ভৰোছা*, *জিদ্দি*, *ছোটি বেহেন*, *সাঁঝ ঔৰ সবেৰা* *লাভ ইন টকিঅ’ *, *গ্ৰহস্তি*, *হমৰাহী* আৰু *বেটি বেটে* ছবিত হিট হৈছিল। *পেয়িং গেষ্ট* আৰু *এক দুজে কে লিয়ে* ছবিত তেওঁ নেতিবাচক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ১৯৬২ চনত নৱম ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত তেওঁ *ঘৰানা* আৰু *শশুৰাল*ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ দুটাকৈ মনোনয়ন লাভ কৰে যদিও নিৰুপা ৰয়ৰ হাতত পৰাস্ত হয়।

তেওঁ *হেৰা ফেৰী*, *হাম দোনো*, *বেচেলৰছ্ ৱাইফছ্* আৰু *লেটছ ডু ইট* (২০০০) আদি কমেডী নাটক পৰিচালনা কৰিছে। মুম্বাই আৰু ঔৰংগাবাদত মাৰাঠী নাটক *ঘোলাট ঘোল*ৰ পৰা অভিযোজিত, তেওঁৰ ঘৰুৱা প্ৰযোজনা *বেচেলৰছ ৱাইভছ*ৰ  ৪০টাতকৈও অধিক দৰ্শনীত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁৰ টিভি শ্ব’ *জবান সম্ভালকে* অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল।

তেওঁ জি মাৰাঠীৰ মাৰাঠী টিভি চিৰিয়েল *একা লগনাচি তিসৰি গোষ্ঠা*তো কাম কৰিছে।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
পুৰাং আপিন

**পুৰাং আপিন** হৈছে অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ এবিধ পৰম্পৰাগত খাদ্য। ই মূলতঃ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী এক আহাৰ। এই খাদ্যবিধ বৰা বা লাহী চাউল তৰাপাতত মেৰিয়াই পানীত উতলাই সিজাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাং আদি বিভিন্ন উৎসৱ-পাৰ্বনৰ উপৰিও অন্যান্য উপলক্ষত পুৰাং আপিন প্ৰস্তুত কৰা হয়। পিতাং অয়িং বা অন্যান্য আমিষ আৰু নিৰামিষ ব্যঞ্জনৰ সৈতে পুৰাং আপিন পৰিৱেশন কৰা হয়। এই ব্যঞ্জনবিধৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে তৈয়াৰ কৰা টোপোলা ভাতৰ সাদৃশ্য দেখা যায়। 

## প্ৰস্তুত প্ৰণালী
পুৰাং আপিন প্ৰকৃতাৰ্থত তৰাপাতত বান্ধি সিজোৱা ভাত। ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিবলৈ মূলতঃ ‘আমপি আমবৃন’ অৰ্থাৎ বৰা চাউল বা লাহী চাউলৰ প্ৰয়োজন হয়। চাউলখিনি প্ৰথমে ধুই লৈ কিছুসময় পানীত তিয়াই ৰখা হয়। এই চাউলখিনি পানীৰ পৰা উঠাই নিৰাই লোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত চাৰিখিলা তৰাগছৰ পাত দুখিলা দুখিলাকৈ অথালি-পথালিকৈ লৈ অলপ অলপ চাউল দি তাৰে টোপোলা বন্ধা হয়। সাধাৰণতে তৰাগছৰ পৰা উলিওৱা বা কলপাতৰ ঠাৰি এই টোপোলাসমূহ বান্ধিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও ইয়াৰ বাবে সূতাও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। এতিয়া এটা দ পাত্ৰত পানী ভৰাই লৈ জুইত উতলিবলৈ দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত এটা এটাকৈ এই টোপোলাসমূহ উতলা পানীত সিজিবলৈ দিয়া হয়। দহ মিনিটমান উতলাৰ পিছত টোপোলাকেইটা লুটিয়াই দিয়া হয়। এনেদৰে ২০-২৫ মিনিটত পুৰাং আপিন খাব পৰাকৈ সিজে। তেতিয়া ইয়াক পানীৰপৰা উলিয়াই কিছু সময় ৰাখি পানী শুকাই গ'লে বিভিন্ন আমিষ আৰু নিৰামিষ ব্যঞ্জনৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়। গাহৰিৰ ব্যঞ্জন, মাটিৰ দাইল, আলু ভাজি আদি ইয়াৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰিব পাৰি। বিকল্পভাৱে ইয়াক গাখীৰ আৰু গুড়ৰ লগতো খাব পৰা যায়। মাঙ্গলিক কৰ্মৰ লগতে আলি আঃয়ে লৃগাঙত ৰন্ধা পুৰাং আপিনৰ সৈতে খাবলৈ বিশেষভাৱে মাটি মাহত কচুৰ আগ, শুকান মাছ বা মাংস খাৰ দি ৰন্ধা হয়। এই মাছ বাকলি থকা আৰু বগা ৰঙৰ হ'ব লাগে।

## আলি আঃয়ে লৃগাং
মিচিংসকলৰ প্ৰধান লোক-উৎসৱ আলি আঃয়ে লৃগাঙত পুৰাংঙ আপিন খাদ্য ৰূপে গ্ৰহণ কৰা উপৰিও বিভিন্ন ব্যঞ্জনৰ সৈতে ‘উৰম আপিন’ অৰ্থাৎ প্ৰেতাত্মালৈ আগবঢ়োৱা হয়। পূৰ্ব-পুৰুষসকলৰ আত্মাই যাতে কষ্ট নাপায় আৰু সদায় তেওঁলোকৰ সতি-সন্ততিসকলৰ মংগল কামনা কৰি থাকে সেই উদ্দেশ্যৰেই এই উছৰ্গা আগবঢ়োৱা হয়।

বৰ্তমান সময়ত লৃগাঙৰ উপৰিও বিবাহৰ অভ্যৰ্থনা অনুষ্ঠান বা বিভিন্ন উপলক্ষত পুৰাং আপিনেৰে অতিথি অভ্যৰ্থনা কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য
শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী
শ্ৰেণী:মিচিং খাদ্য
তৃপ্তি মিত্ৰ

**তৃপ্তি মিত্ৰ** (; জন্ম:**ভাদুৰী**, ২৫ অক্টোবৰ ১৯২৫ – ২৪ মে' ১৯৮৯) বঙালী থিয়েটাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু বিখ্যাত থিয়েটাৰ পৰিচালক শম্ভু মিত্ৰৰ পত্নী, যাৰ সৈতে তেওঁ ১৯৪৮ চনত অগ্ৰণী নাট্যগোষ্ঠী *বহুৰুপী* প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ *যুক্তি তক্কো আৰ গপ্পো*, *ধৰতী কে লাল* আদি ছবিত অভিনয় কৰিছে।

তেওঁক ১৯৬২ চনত নাট্য অভিনয়ৰ অনুশীলনশীল শিল্পীক দিয়া সৰ্বোচ্চ ভাৰতীয় স্বীকৃতি সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা আৰু ১৯৭১ চনত কলাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা স্বীকৃতি স্বৰূপে পদ্মশ্ৰী বঁটা আগবঢ়োৱা হয়। ১৯৮৯ চনত মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰে তেওঁক *কালিদাস সন্মান* প্ৰদান কৰে।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
১৯২৫ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত দিনাজপুৰত (ব্ৰিটিছ ভাৰত) জন্মগ্ৰহণ কৰা তৃপ্তি মিত্ৰৰ পিতৃ আশুতোষ ভাদুৰী আৰু মাতৃৰ নাম শৈলবালা দেৱী। দিনাজপুৰ মাইনৰ স্কুলত তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীলৈকে পঢ়িছিল। তাৰ পিছত তেওঁ কলকাতালৈ আহি প্যাৰীচৰণ স্কুলত নামভৰ্তি কৰে। সেই স্কুলৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ আশুতোষ মহাবিদ্যালয়ত পঢ়িবলৈ যায়। কিন্তু চাকৰি পোৱাত তেওঁৰ কলেজৰ পঢ়া-শুনা সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। ১৯৪৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ শম্ভু মিত্ৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁৰ শাওলি মিত্ৰ নামেৰে এগৰাকী জীয়েক আছিল, যি এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু পৰিচালক আছিল।

## কৰ্মজীৱন
তৃপ্তি মিত্ৰই কিশোৰী কালৰ পৰাই থিয়েটাৰত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৪৩ চনত তেওঁৰ সম্পৰ্কীয় ভায়েক বিজন ভট্টাচাৰ্যৰ নাটক *আগুন*ত (জুই) প্ৰথম অভিনয় কৰে। ১৯৪৩ চনৰ বংগৰ দুৰ্ভিক্ষৰ আধাৰত ৰচিত ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘৰ বিখ্যাত নাটক *নবান্ন*ত তেওঁৰ মঞ্চ অভিনয় চোৱাৰ পিছত পৰিচালক খাজা আহমদ আব্বাছে তেওঁক গণনাট্যৰ চলচ্চিত্ৰ *ধৰতী কে লাল*ত অভিনয় কৰাবলৈ বম্বেলৈ লৈ যায়। *ধৰতী কে লাল* আংশিকভাবে *নবান্ন* নাটকখনৰ ওপৰত আধাৰিত। ১৯৫৩ চনত তেওঁৰ প্ৰথম বঙালী ছবি আছিল *পথিক*; ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল দেৱকী কুমাৰ বসুৱে। ঋত্বিক ঘটকৰ শেষৰখন ছবি *যুক্তি তক্কো আৰ গপ্পো*তো তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।

১৯৪৮ চনত শম্ভু আৰু তৃপ্তি মিত্ৰই *বহুৰুপী* নামেৰে নিজাকৈ নাট্যদল এটা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ বহুতো নাটকত অভিনয় কৰিছিল; বেছিভাগেই স্বামী শম্ভু মিত্ৰৰ সৈতে। শম্ভু মিত্ৰ নাট্যক্ষেত্ৰৰ কল’ছাছ, বঙালী থিয়েটাৰৰ অন্যতম কিংবদন্তি সত্বা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ *ৰক্ত কৰবী*ৰ নায়িকা নন্দিনীৰ চৰিত্ৰত কৰা তৃপ্তিৰ অভিনয় আটাইতকৈ বিখ্যাত। ইয়াৰ উপৰিও ১৯৫৯ চনত মানিক বন্দোপধ্যায় নামৰ লেখক এজনৰ *পদ্মা নদীৰ মাঝি* নামৰ ক্লাচিক উপন্যাস এখনৰ আধাৰত, পূব পাকিস্তানৰ ঢাকাত (বৰ্তমান বাংলাদেশ) নিৰ্মিত *জাগো হুৱা সবেৰা* (উঠা ৰাতি পুৱাল) নামৰ উৰ্দু চিনেমাখনতো তৃপ্তিয়ে অভিনয় কৰিছিল। ১৯৮৯ চনৰ ২৪ মে’ত তৃপ্তি মিত্ৰৰ মৃত্যু হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী