open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
পান্না কোটা

**পান্না কোটা** () হৈছে ইটালীৰ মিঠাই  মিঠা ক্ৰীমৰ জেলেটিন ঘন কৰি দৈৰ ক্ৰীমটো কফি, ভেনিলা, বা অন্যান্য সোৱাদযুক্ত বস্তুৰে সুগন্ধিযুক্ত কৰিব পাৰে।

।
## ইতিহাস
১৯৬০ চনৰ আগতে ইটালীৰ ৰন্ধন গ্ৰন্থত পান্না কোটা নামটো উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইয়াক প্ৰায়ে উত্তৰ ইটালীৰ পিডমন্ট অঞ্চলৰ পৰম্পৰাগত মিঠাই হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। এটা সত্য়তা প্ৰমান নোহোৱা কাহিনীত কোৱা হৈছে যে ইয়াক ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে লেংহেত হাংগেৰীৰ এগৰাকী মহিলাই উদ্ভাৱন কৰিছিল। ১৮৭৯ চনৰ এখন অভিধানত লেটে ইংলেছ ("ইংৰাজী গাখীৰ") নামৰ খাদ্যৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো জেলেটিনৰ সৈতে ৰন্ধা আৰু দৈৰ ক্ৰীমৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়, যদিও আন সূত্ৰই কয় যে লেটে ইংলেজ ক্ৰীম এংলেজৰ দৰে কণীৰ কুহুমৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা হয়; হয়তো...  যিকোনো ঘন কাষ্টাৰ্ডৰ দৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়।
এই ৰন্ধন প্ৰণালীটো 'লে পেটিছিয়েৰ ৰয়েল পেৰিচিয়েন'ত মেৰী-এণ্টোৱান কেৰেমৰ 'ফ্ৰমেজ বাভাৰোইছ'ৰ ফৰাচী ৰেচিপিৰ পৰাও আহিব পাৰে, যিটো আধুনিক পান্নাকোটাৰ সৈতে একে, মাথোঁ ক্ৰীমৰ এটা অংশ ফেতি লৈ চান্টিলি বনাব লাগে আৰু ইয়াৰ আগতে প্ৰস্তুতিত জেলেটিন যোগ কৰা হয়।

পিডমন্ট অঞ্চলে ২০০১ চনৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য সামগ্ৰীৰ তালিকাত পান্নাকোটা অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।  ইয়াৰ সামগ্ৰীসমূহত ক্ৰীম, গাখীৰ, চেনি, ভেনিলা, জেলেটিন, ৰাম আৰু কেৰামেলৰ সৈতে ছাঁচত ঢালি দিয়া মাৰ্ছালা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। আন এজন লেখকে পৰম্পৰাগত সোৱাদক পীচৰ ইউ-ডি-ভি বুলি গণ্য কৰে আৰু পৰম্পৰাগত উপস্থাপনত চচ বা অন্যান্য গাৰ্নিচ নাথাকে।

১৯৯০ চনত আমেৰিকাত পান্না কোটা ফেশ্বনেবল হৈ পৰে।
## প্ৰস্তুতি
চেনি গৰম ক্ৰীমত দ্ৰৱীভূত হয়। ক্ৰীমটোত মছলা আৰু ইয়াৰ দৰে বস্তু ঢালি বা ৰাম, কফি, ভেনিলা ইত্যাদি দি সোৱাদ দিব পাৰি। জেলেটিন ঠাণ্ডা তৰল পদাৰ্থত (সাধাৰণতে পানী) দ্ৰৱীভূত কৰা হয়, তাৰ পিছত গৰম ক্ৰীমৰ মিশ্ৰণত যোগ কৰা হয়। ইয়াক ছাঁচত ঢালি চেট হ'বলৈ দিয়া হয়। ছাঁচবোৰৰ তলত কেৰামেল থাকিব পাৰে, যাৰ ফলত ক্ৰীম কেৰামেলৰ দৰেই ফলাফল পোৱা যায়। ই কঠিন হোৱাৰ পিছত সাধাৰণতে পান্নাকোটাটো চাৰ্ভিং প্লেটত আনমল্ড কৰা হয়।

যদিও নামটোৰ অৰ্থ হৈছে 'ৰন্ধা ক্ৰীম', ইয়াৰ উপাদানসমূহ কেৱল জেলেটিন আৰু চেনি দ্ৰৱীভূত কৰিব পৰাকৈহে গৰম। ইটালীৰ ৰেচিপিত কেতিয়াবা ক'লা ডি পেচে 'মাছৰ আঠা'ৰ প্ৰয়োজন হয়, যিটো আক্ষৰিক অৰ্থত আইছিংগ্লাছ বা,  কেৱল সাধাৰণ জেলেটিনৰ নাম হ'ব পাৰে।
## পৰিবেশন  কৰা
পান্না কোটা প্ৰায়ে জামুৰ কৌলিছ বা কেৰামেল বা চকলেটৰ চচৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। ইয়াক অন্য ফল বা লিকুৰেৰে আবৃত হ'ব পাৰে।
## সম্পৰ্কীয় খাদ্য
বাভাৰিয়ান ক্ৰীম পান্নাকোটাৰ দৰেই কিন্তু সাধাৰণতে ইয়াত কণীৰ লগতে জেলেটিনও থাকে আৰু চেট কৰাৰ আগতে হুইপড ক্ৰীমৰ সৈতে মিহলাই লোৱা হয়।

ব্লাংকমেঞ্জ কেতিয়াবা জেলেটিন বা আইছিংগ্লাছৰ দ্বাৰা আৰু কেতিয়াবা কৰ্ণষ্টাৰচৰ দ্বাৰা ঘন কৰা হয়।

পান্না কোটাক কেতিয়াবা কাষ্টাৰ্ড বুলিও কোৱা হয়, কিন্তু প্ৰকৃত কাষ্টাৰ্ডক জেলেটিনেৰে নহয়, কণীৰ কুহুমেৰে ঘন কৰা হয়। ইয়াৰ পাতল সংস্কৰণে গ্ৰীক দৈৰ সলনি ক্ৰীম ব্যৱহাৰ কৰে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:খাদ্য
পূজা শৰ্মা (উদ্যোগীপতি)

**পূজা শৰ্মা ** (; জন্ম: ) এগৰাকী ভাৰতীয় উদ্যোগপতি। তেওঁ তেওঁৰ গাঁৱৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা, যি ঘৰৰপৰা বাহিৰলৈ গৈ কাম কৰিছিল। তেওঁ এটা আত্ম-সহায়ক গোট স্থাপন কৰিছিল আৰু এখন বেকাৰী খুলি ১৫০ গৰাকী মহিলাক নিযুক্তি দিছিল। তেওঁৰ কৃতিত্বৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক বহুকেইটা পুৰস্কাৰেৰে সন্মানিত কৰা হৈছে। সমাজলৈ আগবঢ়োৱা তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁক অসামান্য মহিলাসকলৰ সন্মানাৰ্থে প্ৰদান কৰা ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰেৰে সন্মানিত কৰা হৈছে।

## কৰ্মজীৱন
পূজা শৰ্মাই ভাৰতৰ হাৰিয়ানা ৰাজ্যৰ গুৰুগ্ৰামৰপৰা বিশ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত চান্দু গাঁৱত বাস কৰে। সহ-শিক্ষাৰ প্ৰচলন নহওঁতেই তেওঁ স্কুললৈ গৈছিল, কিন্তু ল'ৰাৰ সৈতে শিক্ষা গ্ৰহণৰ বিৰোধিতা কৰি মাক-দেউতাকে তেওঁক পঢ়া এৰুৱাই দিছিল। ১৯৯৯ চনত তেওঁ বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়। ২০০৫ চনত, শৰ্মাৰ পৰিয়ালৰ কোনো আশ্ৰয় বা স্থিৰ উপাৰ্জনৰ উৎস নাছিল। পৰিয়ালৰ এজন সদস্যৰ সহায়ত, তেওঁলোকে এটা ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল কিন্তু স্বামী আৰু তিনিটি সন্তানেৰে গঠিত তেওঁৰ পাঁচজনীয়া পৰিয়ালটিয়ে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰিবলগা হৈছিল। তিনি বছৰৰ পিছত, শৰ্মাই তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ভৰণ-পোষণৰ বাবে বিভিন্ন কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, আৰু পিছলৈ, তেওঁ প্ৰায় প্ৰতিদিনে পাঁচ কিলোমিটাৰ খোজ কাঢ়ি ওচৰৰ ইকবালপুৰ গাঁৱলৈ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত কাম কৰিবলৈ যায়। শৰ্মা, ঘৰৰ বাহিৰত কাম কৰা গাওঁখনৰ প্ৰথম মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। প্ৰথমে প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কিছুদিন কাম কৰাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ শহুৰৰ ২৫০ বছৰীয়া এটি পৰিত্যক্ত হাভেলীত গৰু প্ৰতিপালন কৰিবলৈ লয়। এগৰাকী নিকট আত্মীয়ৰপৰা তেওঁ কিছু টকা ধাৰলৈ লয় আৰু ইয়াৰে কেইটামান গৰু কিনে আৰু গাখীৰ উৎপাদন কৰিবলৈ লয়। কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ বিষয়াসকলে গাওঁ পৰিদৰ্শন কৰিবলৈ আহোঁতে তেওঁ তেওঁলোকক চিলাইৰ পৰিৱৰ্তে বিপণনযোগ্য অন্য কিবা এটা প্ৰশিক্ষণ দিবৰ বাবে অনুৰোধ কৰিছিল আৰু এনেদৰে খাদ্য উৎপাদনৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল।

ইয়াৰ পিছতে তেওঁ স্বামী আৰু তেওঁৰ কৰ্মচাৰীসকলক একমত কৰি এক মহিলা দলৰ সৈতে *ক্ষিতিজ* নামৰ এটা আত্ম-সহায়ক গোট স্থাপন কৰে আৰু ডালিয়া (পাৰিজ), লাড়ু, জোৱাৰ (জোৱাৰ) আৰু ছয়া বাদাম বিক্ৰী কৰিবলৈ লয়। শৰ্মাই কৈছিল যে, তেওঁ চান্দু গাঁৱৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা যি কামলৈ ওলাই গৈছিল। ২০১৭ চনত, এটা বেচৰকাৰী সংগঠনে শৰ্মাক এখন বেকাৰী স্থাপন কৰাত সহায় কৰিছিল, ভূতিয়া হাৱেলী বুলি পৰিচিত পৰিতিক্ত হাৱেলীটোত তেওঁলোকে নিজৰ বেকাৰী স্থাপন কৰে আৰু গুৰুগ্ৰাম ৰেষ্টুৰেণ্টত ফ্লেক্সচিড, ওটমিল আৰু আখৰোটৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা বিস্কুট যোগান ধৰে। এতিয়ালৈকে তেওঁলোকে ১৫০ গৰাকী মহিলাক কৰ্ম সংস্থাপন দিছে। শৰ্মাই হাৰিয়ানাৰ ১,০০০ ৰো অধিক মহিলাক প্ৰশিক্ষণ দিছে।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
হাৰিয়ানা ৰাজ্য চৰকাৰে শৰ্মাক 2015 চনত কৃষিভিত্তিক নেতৃত্বৰ বাবে, আৰু পৰৱৰ্তী বছৰত কৃষিভিত্তিক উৎপাদনৰ বাবে বঁটা প্ৰদান কৰে। ২০১৬ চনত ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদে তেওঁক পণ্ডিত দীনদয়াল উপাধ্যায় অন্ত্যোদয় কৃষি পুৰস্কাৰ আৰু *ইন’ভেটিভ কৃষি সন্মান* দুয়োটা সন্মান প্ৰদান কৰে। তেওঁ ২০২২ চনৰ আন্তৰ্জাতিক মহিলা দিৱসত মহিলাৰ বাবে ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:উদ্যোগপতি
শ্ৰেণী:নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ বিজয়ী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
সংগিনী নৃত্য

**সাংগিনী**  নেপালী মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় উৎসৱ *তিহাৰ* আৰু *তীজ* উপলক্ষে পৰিৱেশন কৰা এক বিশেষ ধৰণৰ গীত আৰু নৃত্য। ইয়াৰ উৎপত্তি নেপালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত আৰু ইয়াক নেপাল আৰু ভাৰতৰ লগতে ভূটানৰ কিছু অংশত বাস কৰি অহা নেপালী মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰে।
## প্ৰতীক
সাংগিনি নৃত্যত বৰ আৰু পিপল গছ এক সুখী বিবাহিত জীৱনৰ প্ৰতীক। তুলসী গছে সতেজতা আৰু দীৰ্ঘায়ু বুজায়। পানীৰে ভৰি থকা কলহটোত প্ৰেম আৰু কামনাৰ পূৰ্ণতাৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছে। পিতলৰ প্লেটখনৰ ঢিমিক-ঢামাক চাকিবোৰে এগৰাকী নাৰীৰ হৃদয়ৰ বিষ আৰু যন্ত্ৰণাৰ প্ৰতীক। 

## বৰ্ণনা
পৰম্পৰাগত সংগিনী নৃত্য আন অনুষ্ঠানতো কেতিয়াব মনোৰঞ্জনৰ বাবে পৰিৱেশন কৰা হয় যদিও ই বহল পৰিসৰত কৰা নহয়। সেউজীয়া বনাঞ্চলেৰে ঘেৰা চৌহদৰ মাজত অৱস্থিত ঘৰ বা মন্দিৰৰ চোতালত গাঁৱৰ নাৰী শিল্পীয়ে সাংগিনী নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। নৃত্যশিল্পীসকলে নিজেই গীত গায়। এই নৃত্য নেপালী সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত উচ্চ জাতিৰ অন্তৰ্গত ব্ৰাহ্মণ আৰু ছেত্ৰীসকলৰ মাজত কৰা দেখা যায়। বিয়া হৈ আঁতৰত থকা কন্যাই দূৰৈৰ পৰা আহি মাক-দেউতাকৰ ঘৰত গোট খাই নৃত্যত অংশগ্ৰহণ কৰে। বহুদিনৰ পৰা এৰা এৰি হৈ থকা বন্ধুসকলক তাত লগ পায় আৰু তেওঁলোকৰ সৈতে নৃত্যত অংশ লয়। মহিলাসকলে বন্তি জ্বলাই লোৱা প্লেট মূৰত তুলি ধৰি বা মূৰত কলহ কঢ়িয়াই সাংগিনি নৃত্য কৰে।

ভাদ মাহৰ *তিজ* উৎসৱৰ দিনা সাংগিনী নৃত্য বৃহৎ পৰিসৰত পৰিৱেশন কৰা হয়। তুলসী গছৰ জীৱনচক্ৰ বৃদ্ধি আৰু ফুল ফুলাৰ লগে লগে মানুহৰ জীৱনৰ লগত তুলনা কৰা হয়। সঠিক মাত্ৰাৰ এই গীত-নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ পাঁচগৰাকী অবিবাহিত ছোৱালী থাকিব লাগে। পাঁচবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ, পাঁচটা চাকি আৰু পাঁচগৰাকী উপাসক। পূজাৰ এদিন আগতে এবিধ বিশেষ ধৰণৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা হয় যাক *দৰ* বোলা হয়। এই খাদ্যৰ কথাৰ উল্লেখ কৰাৰ লগে লগে মহিলাসকলৰ মাজত উৎসাহ দেখা যায়। অবিবাহিত কন্যা আৰু বিধৱা মহিলাই তেনে নকৰে, কাৰণ বেছিভাগেই নিজৰ ইচ্ছামতে সেই সময়ত উপবাসে থাকে। তুলসী গছৰ বেদী স্থাপন কৰি তাত শিৱলিংগ স্থাপন কৰা হয়। ঘৰৰ বেৰত বোকাৰে আঁকি দেৱ-দেৱী, চৰাই, জীৱ-জন্তুৰ স্কেচ্চ তৈয়াৰ কৰা হয়। এই বিশেষ ধৰণৰ চিত্ৰকলাৰ নাম *জিমথা*। এতিয়া পৱিত্ৰ পুথিৰ পৰা শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ তিনিটা অধ্যায়ৰ জপেৰে পূজা আৰম্ভ হয়। মহিলাসকল যোৰা যোৰাকৈ থিয় হৈ আগলৈ পিছলৈ গৈ হাত-ভৰি লাহে লাহে লৰাই গান গাই ছন্দময়ভাৱে ঘূৰিবলৈ ধৰে। তেওঁলোকৰ গীতৰ বিষয়বস্তু সাধাৰণতে জীৱনৰ দুখ আৰু যন্ত্ৰণা। ৰাতিৰ পৰা পুৱালৈকে এনেদৰে নৃত্য চলি থাকে৷

## পৌৰাণিক কাহিনী
সাংগিনী নৃত্য পৌৰাণিক কাহিনীৰ হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ পৌৰাণিক কথাৰ পৰাই আৰম্ভ হয়। সৰুতে স্বামীক হেৰুৱাই থকা বহু যুৱতী বিধৱাক দেখি থকা দেৱী পাৰ্বতীৰ হৃদয় দুখ আৰু যন্ত্ৰণাৰে ভৰি পৰিছিল। সেয়ে, দেৱী পাৰ্বতীয়ে শিৱক কাতৰ অনুৰোধ জনাইছিল যে, কণ কণ বিবাহিত ছোৱালীকেইজনীক তেওঁলোকৰ অভিশাপ্ত জীৱনৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰক। শিৱই পাৰ্বতীক পৰামৰ্শ দিছিল যে, এই কণমানি বিবাহিত ছোৱালীবোৰে যাতে তেওঁৰ নামত পূজা কৰে সেয়া পাৰ্বতীয়ে কওক। সেয়েহে, ভগৱান শিৱক পূজা কৰিলে মহিলাসকলে অকাল বৈধব্যৰ পৰা ৰক্ষা পৰিব বুলি সম্ভৱতঃ বিশ্বাস কৰা হয়।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
স্ফিংক্স

**স্ফিংক্স** হৈছে এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ। ইয়াৰ মূৰটো মানুহৰ দৰে, শৰীৰটো সিংহৰ দৰে আৰু ঈগলৰ দৰে ডেউকা থাকে।

গ্ৰীক পৰম্পৰা মতে স্ফিংক্স হৈছে নাৰীৰ মূৰ, সিংহৰ ঠেং আৰু চৰাইৰ ডেউকা থকা এবিধ বিশ্বাসঘাতক আৰু নিৰ্দয়ী জীৱ। গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা অনুসৰি এই জীৱটোৰ সন্মুখীন হোৱা লোকসকলক সি এটা সাঁথৰৰ উত্তৰ দিবলৈ প্ৰত্যাহ্বান জনায় আৰু উত্তৰ দিব নোৱাৰিলে সি তেওঁলোকক হত্যা কৰি ভক্ষণ কৰে। স্ফিংক্সৰ এই মাৰাত্মক সংস্কৰণটো ইডিপাছৰ শ্ৰুতিকথা আৰু নাটকসমূহত দেখা পোৱা যায়।

ইয়াৰ বিপৰীতে ইজিপ্তৰ পৌৰাণিক কাহিনীত স্ফিংক্সক সাধাৰণতে এজন মানুহ (এজন এণ্ড্ৰফিংক্স ανδρόσφιγξ) হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হয়, আৰু ইয়াক শক্তি আৰু উগ্ৰতাৰ প্ৰতীক, সাধাৰণতে ফাৰাও হিচাপে গণ্য কৰা হয়। গ্ৰীক বা মেছ’পটেমিয়াৰ স্ফিংক্স দৰে ইজিপ্তৰ স্ফিংক্সৰ ডেউকা নাথাকে।

গ্ৰীক আৰু ইজিপ্তৰ স্ফিংক্সক ৰক্ষক হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু ইয়াৰ মূৰ্তি প্ৰায়ে মন্দিৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ কাষত সংস্থাপিত কৰা হয়। নৱজাগৰণৰ সময়ত ইউৰোপীয় সজ্জা শিল্পত স্ফিংক্সে পুনৰুজ্জীৱন লাভ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত স্ফিংক্সৰ ছবিবোৰ প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰাচীন মিচৰীয় সংস্কৰণৰ সৈতে মিল আছিল যদিও পিছলৈ যেতিয়া অন্য সংস্কৃতিলৈ ৰপ্তানি কৰা হৈছিল, তেতিয়া মূল ছবিসমূহৰ বৰ্ণনাৰ বিভিন্ন অনুবাদ আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱাৰ ফলত হোৱা বিৱৰ্তনৰ বাবে স্ফিংক্সৰ বিৱৰণৰ কিছু সলনি হৈছিল।

যিকিনহওক স্ফিংক্সৰ চিত্ৰণ সাধাৰণতে ৰাজকীয় সমাধি বা ধৰ্মীয় মন্দিৰৰ দৰে স্থাপত্যৰ সৈতে জড়িত।

স্ফিংক্সৰ সৈতে তুলনামূলকভাবে একে সিংহৰ শৰীৰ আৰু মানুহৰ মূৰ থকা এটা সংমিশ্ৰিত পৌৰাণিক সত্তা দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পৰম্পৰা, পৌৰাণিক কাহিনী আৰু সংস্কৃতিত দেখা পোৱা যায়। বিভিন্ন নামেৰে জনাজাত এইজীৱটোক ভাৰতত সংস্কৃতত পুৰুষমৃগ, নৰবিৰালা, তামিলত পুৰুষমিৰুগম, শ্ৰীলংকাত নৰ-সিম্‌হা, ম্যানমাৰত মানুষসিহা বা মানুথিহা, আৰু থাইলেণ্ডত নৰসিংঘ বা থেপ নৰসিংঘ বুলি কোৱা হয়।

## ব্যুৎপত্তি
স্ফিংক্স শব্দটো গ্ৰীক Σφίγξ শব্দৰ পৰা আহিছে, শব্দটোৰ ক্ৰিয়া ৰূপ σφίγγω (স্ফিংগ’, sphíngō) , যাৰ অৰ্থ হৈছে “চেপি দিয়া”, “টান কৰা”। সিংহই নিজৰ চিকাৰক ডিঙি চেপি হত্যা কৰা, চিকাৰৰ ডিঙিত কামোৰা আৰু মৃত্যুৰ আগলৈকে তললৈ চেপি ধৰি ৰখাৰ পৰা এই নামটো লোৱা হ’ব পাৰে। কিন্তু ইতিহাসবিদ চুজান ৱাইজ বাউয়াৰে কৈছে যে “স্ফিংক্স” শব্দটো ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ইজিপ্তিয়ান শব্দ “শ্বেচেপাংখ”ৰ গ্ৰীক বিকৃতিকৰণ আছিল, যাৰ অৰ্থ আছিল “জীৱন্ত প্ৰতিমূৰ্তি”, আৰু এই শব্দই জীৱটোৰ সলনি স্ফিংক্সৰ “জীৱন্ত ৰূপ দিয়া শিল”ৰ মূৰ্তিটোকহে বুজাইছিল।

## সদৃশ জীৱ
পৃথিৱীৰ ভিন্ন প্ৰান্তৰ শ্ৰুতিকথাসমূহত প্ৰাচীন পৌৰাণিক জীৱ গ্ৰীফিনৰ সৈতে মিল থকা বহুকেইটা কিংবদন্তীমূলক জীৱৰ বিষয়ে পোৱা যায়।

**লামাছু** - আছিৰিয়ান সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষামূলক দেৱতা, যাৰ শৰীৰ ম’হ বা সিংহৰ দৰে, ঈগলৰ ডেউকা আৰু মূৰটো মানুহৰ দৰে।
**গ্ৰীফিন** - ইয়াৰ শৰীৰ, নেজ আৰু পিছফালৰ ঠেং সিংহৰ দৰে আৰু আগ ঠেং, মূৰ আৰু ডেউকা ঈগলৰ দৰে।
**নৰসিংহ** - হিন্দু ভগৱান শ্ৰীবিষ্ণুৰ চতুৰ্থতম অৱতাৰ। নৰসিংহৰ মূৰটো সিংহৰ দৰে, দেহৰ বাকী অংশ মানুহৰ দৰে।
**মেণ্টিকৰ** - পাৰ্চী কিংবদন্তিমূলক জীৱ। ইয়াৰ মানুহৰ দৰে মূৰ, সিংহৰ দৰে শৰীৰ আৰু বৃশ্চিক বা কেটেলা পহুৰ কাঁইতৰ দৰে জোঙা আৰু বিষাক্ত নেজ থাকে।
**চেৰাব** - চাৰিখন মুখ থকা এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ। ইয়াৰ এখন মুখ সিংহৰ, এখন ম’হৰ, এখন মানুহৰ আৰু এখন ঈগল চৰাইৰ মুখ থাকে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:কিংবদন্তিমূলক জীৱ
শ্ৰেণী:লোককথা
বাবৰ

**মিৰ্জা জাহিৰুদ্দিন মহম্মদ বাবৰ** আছিল মধ্য এছিয়াৰ এজন বিখ্যাত মুছলমান সম্ৰাট আৰু মোগল সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।  তেওঁক সাধাৰণতে **বাবৰ** বুলি জনা যায়। ১৪৮৩ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত বৰ্তমানৰ উজবেকিস্তানত তেওঁ জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ মৃত্যু হয় ১৫৩০ চনৰ ২৬ ডিচেম্বৰত। তেওঁ প্ৰথম পানীপথৰ যুদ্ধত দিল্লীৰ লোডী বংশৰ শেষ চুলতান ইব্ৰাহিম লোডীক পৰাস্ত কৰি দিল্লী দখল কৰি মোগল সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে।  তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ মিৰ্জা হুমায়ুনে সিংহাসনত আৰোহণ কৰে।

## বংশানুক্ৰম

## তথ্যসূত্ৰ
ছোলিয়া

**ছোলিয়া** () বা **হুডকেলী** হ’ল ভাৰতীৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্য আৰু নেপালৰ সুদুৰপশ্চিম প্ৰদেশৰ কুমাওন প্ৰদেশত সৃষ্টি হোৱা এক পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। আজি ই কুমাওনী আৰু সুদুৰপশ্চিমীৰ(মূলতঃ দোটি, বৈতাদী আৰু দাৰ্চুলা জিলাত) সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে। মূলতঃ ই বিবাহ শোভাযাত্ৰাৰ লগত পৰৱেশন কৰা তৰোৱাল নৃত্য যদিও এতিয়া ইয়াক আন বহু শুভ অনুষ্ঠানত প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।

বিশেষকৈ কুমাওন সংমণ্ডলৰ আলমোৰা, বাগেশ্বৰ, চম্পাৱত আৰু পিথোৰাগড় জিলাত আৰু নেপালৰ দোটি, বইতাদি আৰু দাৰ্চুলা জিলাত ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা দেখা যায়। এই তৰোৱাল নৃত্যৰ ইতিহাস হাজাৰ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি আৰু ইয়াৰ শিপা বিচাৰি পোৱা হয় কুমাওনী জনগোষ্ঠী আৰু খাছ জনগোষ্ঠীৰ যুদ্ধ পৰম্পৰাত৷

## উৎপত্তি
ছোলিয়া নৃত্য হাজাৰ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি, এই নৃত্যৰ উৎপত্তি কুমাওনৰ যুদ্ধ পিপাসু ক্ষত্ৰিয়সকল যেনে, খাছা আৰু কাত্যুৰীৰ পৰাই হৈছে, যেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত *তৰোৱালৰ আগত বিবাহ* সম্পন্ন কৰা হৈছিল।

দশম শতিকাত দৃশ্যপটত উপস্থিত হোৱা চান্দ ৰজাসকলে থলুৱা ক্ষত্ৰিয়সকলক একত্ৰিত কৰিছিল । থলুৱা ক্ষত্ৰিয়ক ক্ষুদ্ৰ সংখ্যালঘু কৰি তোলা অনুপ্ৰৱেশকাৰী ৰাজপুতসকলেও পাহাৰীয়া ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰি নিজৰ পৰম্পৰা আৰু ভাষাৰে পাহাৰী সংস্কৃতিক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। তৰোৱালৰ আগত হোৱা বিয়াৰ দিন শেষ হ’ল যদিও ইয়াৰ লগত জড়িত পৰম্পৰাবোৰ পিছলৈ চলি থাকিল।

সেইবাবেই নেপালত আজিও দৰাক কোঁৱৰ বা ৰজা বুলি কোৱা হয়। বিবাহ শোভাযাত্ৰাত তেওঁ ঘোঁৰাত উঠি কঁকালৰ বেল্টত খুকৰি গুজি লয়।

## গুৰুত্ব

কুমাওঁবাসীৰ যুদ্ধ পৰম্পৰাৰ পৰা উৎপত্তি হোৱাৰ উপৰিও ছোলিয়াৰ ধৰ্মীয় তাৎপৰ্যও আছে। এই শিল্পৰূপটো মূলতঃ ৰাজপুত সম্প্ৰদায়ে তেওঁলোকৰ বিবাহ শোভাযাত্ৰাত পৰিৱেশন কৰে। ছোলিয়া বিবাহত পৰিৱেশন কৰাৰ কাৰণ হ’ল ইয়ে অশুভ আত্মা আৰু অসুৰৰ পৰা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰাৰ বাবে শুভ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। অশুভ আত্মা এনে বিবাহ শোভাযাত্ৰাৰ প্ৰতি দুৰ্বল বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল, যিয়ে সুখ বিঘ্নিত কৰাক লক্ষ্য কৰি লয়। অশুভ শক্তি বা অসুৰে বিবাহ শোভাযাত্ৰা বা বৰযাত্ৰীক অনুসৰণ কৰি নৱবিবাহিতসকলক মোহিত কৰিবলৈ কৰা চেষ্টাক ছোলীয়াৰ পৰিবেশনে ইয়াক ৰোধ কৰিব পাৰে বুলি  বিশ্বাস কৰা হয়৷

## বাদ্যযন্ত্ৰ
পিতলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত *টুৰি* (তুৰী), *নাগফানী* আৰু *ৰানছিং* কুমাওন শাখাৰ পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যি পূৰ্বতে সৈন্যৰ মনোবল বৃদ্ধিৰ বাবে যুদ্ধত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল৷

কুমাউনৰ স্থানীয় ঢোল, দামাউ আদি অনৱদ্ধ বাদ্যযন্ত্ৰ *ঢোলি* নামেৰে জনাজাত পেছাদাৰী সংগীতজ্ঞসকলে বজায়।

মাৰ্চিং বেণ্ডত বজোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ *মাচাকবীন* কুমাউনত ব্ৰিটিছে প্ৰৱৰ্তন কৰা সুষিৰ বাদ্য, যি পিছলৈ নানা সুষিৰ বাদ্যৰ উদ্ভাৱনে বিলুপ্তপ্ৰায় কৰিছিল৷ 

কাঠৰ বতাহৰ বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে, *নাউছুৰিয়া মুৰুলি* নটা সুৰ ওলোৱা এক প্ৰকাৰৰ বাঁহী আৰু জ্যোন্যা (দ্বৈত সুুৰৰ বাঁহী) কুমাউনৰ স্থানীয় এক প্ৰকাৰৰ দ্বৈত বাঁহীও বজোৱা হয়।

## সাজপাৰ
নৃত্যশিল্পীসকলে পৰম্পৰাগত কুমাউনী সাজ-পোছাক বগা চুৰিদাৰ পায়জামা পিন্ধি, মূৰত টানকা, চোলা, মুখখন চন্দন কাঠৰ লেপনেৰে বোলাই লয়, যেন তৰোৱাল আৰু কাঁহৰ ঢালেৰে সজ্জিত হৈ যুদ্ধৰ বাবে সাজু হৈ আছে। তেওঁলোকৰ সাজ-পোছাক আৰু কুমাউনত বাস কৰা প্ৰাচীন ৰণ সৈনিকৰ সাজ-পোছাকৰ সৈতে মিল আছে।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
চেনো চুহাহ

*চেনো চুহাহ* () হ’ল নাগালেণ্ডৰ চিজামিৰ চাখেচাং নাগা সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক আৰু খিলঞ্জীয়া সমাজকৰ্মী। লিংগভিত্তিক ন্যায় আৰু স্থানীয় কৃষি বিষয়ক কামৰ বাবে তেওঁ উত্তৰ-পূব ভাৰতত বিশেষভাৱে জনা যায়। তেওঁ বিশ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি নাৰীবাদী সংগঠন নৰ্থ ইষ্ট নেটৱৰ্কৰ (এনইএন) সৈতে জড়িত হৈ আছে। তেওঁৰ কামৰ বাবে ২০০৬ চনত তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰপৰা *ঝান্সী কী ৰাণী লক্ষ্মীবাঈ* শীৰ্ষক নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
চেনো চুহাহ নাগালেণ্ডৰ নাগালেণ্ডৰ চাখেচাং নাগা সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তি। চিজামি ছাত্ৰ সন্থাৰ কৰ্মী হিচাপে তেওঁ সাম্প্ৰদায়িক উন্নতিৰ হকে সামাজিক কাম-কাজ কৰিছিল। কলেজীয়া শিক্ষা শেষ কৰি চেনো নিজৰ গাওঁলৈ উভতি আহে আৰু চুবুৰীয়া গাওঁ এখনৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষক ৰূপে নিযুক্তি লাভ কৰে। পিছত তেওঁ চিজামি মহিলা সমাজত (চিডব্লিউএছ) যোগদান কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৬ চনত নৰ্থ ইষ্ট নেটৱৰ্কৰ (এনইএন) এটা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীত নাগালেণ্ডতে মনীষা বেহেলক লগ পায় আৰু দুবছৰ পিছত আনুষ্ঠানিকভাৱে *এনইএন*ত যোগদান কৰে। মহিলাৰ অধিকাৰৰ বাবে তেওঁ এক্টিভিষ্ট ৰূপে কাম কৰিছিল। আঠ বছৰৰ প্ৰচেষ্টাৰ পিছত, চুহাহে চিজামি গাওঁ পৰিষদক সৈমান কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল যে অদক্ষ শ্ৰমত মহিলাসকলেও পুৰুষৰ সমানে মজুৰী পাব লাগে। ২০১৪ চনত, পৰিষদে পুৰুষৰ সমানে সমানে মহিলা কৃষি শ্ৰমিকসকলৰ বাবে মজুৰি ৰখাৰ বাবে এক প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী বছৰত, পৰিষদৰ সদস্য হ’বলৈ দুগৰাকী মহিলাক বাছনি কৰা হয়। অত্যন্ত পুৰুষতান্ত্ৰিক নাগা সমাজত, চিজামি গাওঁ পৰিষদ এটি বিৰল উদাহৰণ; য’ত সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে মহিলাইও কাম কৰি আছে।

## কৃষিক্ষেত্ৰলৈ অৱদান
চুহাহে চিজামিত এটা এনইএন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল যি পোন্ধৰ প্ৰকাৰৰ *মিলেট* সংগ্ৰহ কৰিছিল। ২০০৯ চনত ডেনমাৰ্কৰ কোপেনহেগেনত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন সন্মিলনত চুহাহে চাখেচাং নাগা সম্প্ৰদায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।  চুহাহে স্থানীয় কৃষি পদ্ধতিৰ লগতে জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত থলুৱা মহিলাৰ ভূমিকাৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। ২০১৭ চনত আন্তৰ্জাতিক মহিলা দিৱস উপলক্ষে প্ৰদান কৰা এক ভাষণত তেওঁ কয় যে *আহক, এই মঞ্চ ব্যৱহাৰ কৰি পুনৰ অৱলোকন, পুনৰ বিবেচনা আৰু নতুন কৌশল প্ৰয়োগৰ জৰিয়তে পাৰিপাৰ্শ্বিক কৃষি অনুশীলন কৰা আমাৰ সম্প্ৰদায়ৰ মহিলা আৰু পুৰুষ কৃষকসকলৰ অৱদানক আমি স্বীকৃতি দিওঁ*। চুহাহে শস্য নিৰ্বাচন আৰু বীজ সংৰক্ষণত মহিলাৰ ভূমিকাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

## সন্মান আৰু স্বীকৃতি
২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত, মহিলাৰ অধিকাৰ, সুশাসন, প্ৰাকৃতিক সম্পদ ব্যৱস্থাপনা আৰু বহনক্ষম জীৱিকাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে চুহাহে ডিমাপুৰত ১৩তম *পিচ চেনেল এৱাৰ্ড* লাভ কৰে। বঁটা গ্ৰহণৰ সময়ত প্ৰদান কৰা ভাষণত, চুহাহে মহিলা কৃষক, শিল্পী, বিক্ৰেতা, জ্যেষ্ঠ আৰু সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞ মহিলাসকলক কৃতিত্ব দিছিল, যাৰ সৈতে তেওঁ গোটেই বছৰ ধৰি ভ্ৰমণ কৰিছিল।  দুবছৰৰ পিছত, চিজামি ৱিভছৰ সৈতে সংগঠিত হৈ তেওঁ কৰা কামক স্বীকৃতি দিয়াৰ বাবে বালিপাৰা ফাউণ্ডেচনৰ দ্বাৰা নেচাৰনোমিক্স বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত, তেওঁ এই বঁটা *অধিক সক্ৰিয় আৰু নিজৰ গাঁৱত সামূহিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰা শিপিনীসকললৈ উৎসৰ্গা কৰিছিল।* তেওঁ কৈছিল যে, এই বঁটাই বস্ত্ৰ বয়নৰ জৰিয়তে বহনক্ষম জীৱিকাৰ কামক স্বীকাৰ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ বিজয়ী
ছোলি

**ছোলি**() মানে ব্লাউজ বা বডিচৰ দৰে শৰীৰৰ ওপৰ ভাগৰ কাপোৰ যি সাধাৰণতে তলপেট বা কঁকালৰ ওপৰছোৱা উদং কৰি চুটিকৈ কাটি লোৱা হয়৷ ভাৰতীয় উপমহাদেশত ইয়াক শাড়ীৰ সৈতে পিন্ধা হয়। ভাৰত উপমহাদেশৰ ঘাগ্ৰা চোলিৰ সাজ-পোছাকৰ অংশও ছোলি। ৰাজস্থানৰ সীমান্তৱৰ্তী উত্তৰ গুজৰাট, বিশেষকৈ পালানপুৰত ইয়াক গুজৰাটী ভাষাত *পলকু* বুলি কোৱা হয়৷
## বিৱৰ্তন
প্ৰাচীন কালত মহিলাসকলে পিন্ধা মুঠ তিনি টুকুৰা সাজ-পোছাকৰ অন্যতম ৰূপ আছিল প্ৰাচীন স্তনপট্টৰ বা স্তনাৱৰণ, যাক *কুৰ্পসিকা* বা *কাঞ্চুকি* বুলিও কোৱা হয়। এয়া *অন্ত্ৰীয়*, তলত পিন্ধা কাপোৰ আছিল; কান্ধ বা মূৰত ঢাকি লোৱা *উত্তৰীয়* বা ওৰণি; আৰু *স্তনপট্টা*, বুকুত পিন্ধা কাপোৰৰ পটী, যাৰ কথা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ সময়ছোৱাৰ সংস্কৃত সাহিত্য আৰু বৌদ্ধ পালি সাহিত্যত উল্লেখ কৰা হৈছে। 
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ পৰা মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাটত প্ৰাপ্ত চিত্ৰক ছোলিৰ প্ৰথম লিপিবদ্ধ তথ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়৷ *চিলাপাদিক্কাৰম* ৰ দৰে গ্ৰন্থত থকা কবিতাৰ উল্লেখৰ পৰা বুজা যায় যে, সংগম যুগত (প্ৰাচীন দক্ষিণ ভাৰতত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকালৈকে) একেখন কাপোৰেৰে তলৰ কাপোৰ আৰু ওপৰৰ চাদৰ, দুয়োটাৰে কাম কৰিছিল। চিত্ৰ আৰু ভাস্কৰ্যই এই কথাৰ সংকেত দিয়ে যে *স্তনপট্টা* খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰতে বিভিন্ন আঞ্চলিক শৈলীত ছোলিলৈ বিকশিত হৈছিল। দশম শতিকাত কলহানৰ দ্বাৰা ৰচিত *ৰাজতৰঙ্গিনী* গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে যে, দাক্ষিণাত্য মালভূমিৰ পৰা অহা ছোলিৰ কাশ্মীৰত ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰ যোগেৰে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল৷
 
প্ৰথমাৱস্থাত চোলিবোৰ সম্মুখৰ ফালে আৱৰণ দি আৰু পিছফালে বান্ধি থোৱাৰ ব্যৱস্থা আছিল৷ এই ধৰণৰ চোলি এতিয়াও ৰাজস্থানত অতি সাধাৰণ। নেপালত এই কাপোৰক *ছ'লো* বুলি জনা যায় আৰু দক্ষিণ ভাৰতত *ৰেভিক* নামেৰে জনা যায়। হিন্দী বলয়ৰ কিছু অংশত, বেছিভাগেই ৰাজস্থান, হাৰিয়ানা আৰু উত্তৰ প্ৰদেশত মহিলাসকলে ছোলিৰ ওপৰত গেঞ্জীৰ দৰে কাপোৰ পিন্ধিছিল, যাক *কাঞ্চলি* বুলি জনা যায়; এই সম্পূৰ্ণ সাজ-পাৰক *পোছাক* নামে জনা যায়।

## সময়ৰ পৰিৱৰ্তন

সময়ৰ লগে লগে ছোলিৰ বহু পৰিৱৰ্তন হৈছে৷ পৰম্পৰাগতভাৱে ছোলি শাড়ীৰ দৰে একে কাপোৰৰ পৰাই তৈয়াৰ কৰা হৈছে৷ বহু শাৰী উৎপাদকে নিজৰ উৎপাদিত শাড়ীত অতিৰিক্ত দীঘল কাপোৰ যোগ দিয়ে, যাতে মহিলাসকলে শাড়ীৰ শেষত থকা অতিৰিক্ত কাপোৰ কাটি তাৰ লগত মিল থকা ছোলি চিলাই কৰি পিন্ধিব পাৰে। দৈনন্দিন পৰিধানৰ বাবে কপাহ ভিত্তিক কাপোৰ আৰু ৰেচমৰ কাপোৰক বহুলভাৱে আটাইতকৈ আৰামদায়ক বুলি গণ্য কৰা হয়। উৎসৱ আদি আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানৰ বাবে চিফন আৰু ৰেচম সৰ্বোত্তম বুলি ভবা হয়। গ্ৰীষ্মকালৰ ছোলিৰ বাবে উত্তম কাপোৰ হ'ল চিফন আৰু জৰ্জেট।

ডিজাইনাৰসকলে ছোলি তৈয়াৰ কৰিবলৈ নানা কৌশল প্ৰয়োগ কৰি দুঃসাহসিক টেইলাৰিং আৰু উদ্ভাৱনীমূলক নেকলাইনেৰে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পপ-সংস্কৃতিৰ ফেশ্বনক প্ৰভাৱিত কৰিছে, যেনে হলটাৰ, টিউব, বেকলেছ বা ষ্ট্ৰিংযুক্ত ছোলি আদি।

ডিজাইনাৰ তথা বুটিকৰ মালিক অনুপমা ৰাজে মন্তব্য কৰে যে "ছোলিক পুনৰ নতুনকৈ উদ্ভাসিত কৰাৰ অতি বাস্তৱিক প্ৰয়োজন, যাতে ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ সাজ-পোছাকৰ সৈতে পিন্ধিব পৰা যায়। ঠিক যেনেকৈ আমি ছোলিক ব্লাউজৰ এটা নৱৰ্নিৰ্মিত ৰূপ যেন দেখিবলৈ পাওঁ।" আমি ছোলি নৱনিৰ্মাণ কৰিব লাগিব।" ৰপ্তানিকাৰী, পিছলৈ ডিজাইনাৰলৈ পৰিণত হোৱা ববি মালিকে মন্তব্য কৰে যে, "মহিলাৰ বাবে সৃষ্টি কৰা সকলো কাপোৰৰ ভিতৰত চোলি আটাইতকৈ স্পৰ্শকাতৰ। ই কেৱল নাৰীসুলভ ৰূপটোক তুলি ধৰাই নহয়, এগৰাকী মহিলাৰ ৰোমান্টিকতাকো উলিয়াই আনে। কিন্তু ভাৰতীয় ডিজাইনাৰসকলে য'ত ইয়াক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰূপ দি ইয়াক অধিক সুন্দৰ কৰি তুলিব লাগে, তাতেই ব্যৰ্থ হৈছে।"

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাজ-পাৰ
শ্ৰেণী:পোচাক
ৰে'ম

**ৰে'ম** (ইংৰাজী: Re'em বা reëm) হৈছে এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ। হিব্ৰু বাইবেলত এই প্ৰাণীটোৰ বিষয়ে ন বাৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। লেটিন ভালগেট বাইবেল, বাইবেলৰ কিং জেমছ সংস্কৰণত ইয়াক “ইউনিকৰ্ণ আৰু কিছুমান খ্ৰীষ্টান বাইবেলত “অৰিক্স”, “বনৰীয়া ষাঁড়”, “ম'হ” বা “গঁড়” বুলি অনুবাদ কৰা হৈছে। ৰাব্বি নাটান স্লিফকিন (Rabbi Natan Slifkin) আৰু তেওঁতকৈও পূৰ্ৱে আইজাক আছিমভ (Isaac Asimov)ৰ মতে ৰে'ম এটা ‘ঔৰক্স’ (গৰুৰ এটা আদিম প্ৰজাতি) আছিল।

## অনুবাদ
চেপ্টুয়াজিণ্ট আৰু জেৰমিৰ ভলগেট বাইবেলক অনুসৰণ কৰা বাইবেলৰ কিং জেমছ সংস্কৰণত ৰে'মক “ইউনিকৰ্ণ” বুলি অনুবাদ কৰিছিল।

বাইবেলৰ ইংৰাজী অনুবাদ আমেৰিকান আৰু নতুন আমেৰিকান বাইবেলত ৰে'মক “বন্য ষাঁড়” বা “বন্য ম'হ” বুলি অনুবাদ কৰিছে।

## ইউনিকৰ্ণ
ইউনিকৰ্ণ হৈছে এবিধ কিংবদন্তিমূলক জীৱ। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই পোৱা বৰ্ণনা মতে ই হৈছে কপালৰ মাজ অংশত এটা ডাঙৰ, জোঙা, আৰু সৰ্পিল আকৃতিৰ শিং ওলাই থকা এবিধ জন্তু। ইউৰোপীয় সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিত যোৱা হাজাৰ বছৰজুৰি ইউনিকৰ্ণক এবিধ বগা ঘোঁৰা বা ছাগলীৰ দৰে প্ৰাণী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, ইয়াৰ এটা দীঘল, পোন, ঘূৰণীয়া খাঁজ থকা শিং, বিভাজিত খুৰা আৰু কেতিয়াবা ছাগলীৰ দৰে দাড়িও থাকে। মধ্যযুগ আৰু নৱজাগৰণৰ সময়ত ইয়াক সাধাৰণতে অতি বিৰল বন্য জীৱ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু বিশুদ্ধতা আৰু কৃপাৰ প্ৰতীক বুলি গন্য কৰা হৈছিল, যাক কেৱল এগৰাকী কুমাৰীয়েহে কৰায়ত্ত কৰিব পাৰে। বিশ্বকোষৰ মতে ইয়াৰ শিংটোৱে বিষাক্ত পানীকো খাব পৰা কৰি তুলিব পাৰিছিল আৰু ইয়াৰ ৰোগ নিৰাময় কৰাৰ ক্ষমতা থকা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। মধ্যযুগ আৰু নৱজাগৰণৰ সময়ত নাওৱাল নামৰ এবিধ তিমিৰ দাঁতকেই ইউনিকৰ্ণৰ শিং বুলি বিক্ৰী কৰা হৈছিল।

ব্ৰঞ্জ যুগৰ সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ মোহৰত এবিধ গৰু-সদৃশ ইউনিকৰ্ণৰ চিত্ৰ খোদিত কৰা বুলি কিছু পণ্ডিতে মত পোষণ কৰে, যদিও ইয়াৰ ব্যাখ্যা বিতৰ্কিত হৈয়ে আছে। ঘোঁৰা-সদৃশ ইউনিকৰ্ণৰ বিষয়ে চেচিয়াছ, ষ্ট্ৰেবো, প্লিনিয়াছ, এলিয়ান, আৰু কচমাছ ইণ্ডিক'প্লেউষ্টেছ আদি প্ৰাচীন গ্ৰীক লেখকসকলৰ বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ বিৱৰণীত উল্লেখ পোৱা যায়। বাইবেলতো ৰে’ম নামৰ এটা প্ৰাণীৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে, যাক কিছুমান অনুবাদত ইউনিকৰ্ণ বুলি অনুবাদ কৰা হৈছে।

## ইতিহাস
সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ ব্ৰঞ্জ যুগৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০০ শতিকাৰ আশে-পাশে পোৱা কিছুমান শিলত খোদিত ডাকটিকটৰ মোহৰত ইউনিকৰ্ণৰ দৰে এটা শিং থকা এবিধ জীৱৰ চিত্ৰ দেখা পোৱা গৈছে। ইয়াৰ শৰীৰটো দেখিবলৈ ঘোঁৰাতকৈ গৰুৰ সৈতেহে মিলে আৰু এটা বক্ৰ শিঙটো প্ৰথমে আগলৈ গৈ তাৰ পিছত ওপৰমুৱা হৈ পৰে। সাধাৰণতে পিঠিৰ সন্মুখৰ ফালে তললৈ ওলমি থকা এটা ৰহস্যজনক বৈশিষ্ট্য দেখা পোৱা যায়; ই হয়তো এটা সাজ বা অন্য আৱৰণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ইউনিকৰ্ণটোৱে কমেও দুটা খলপ থকা এটা উলম্ব বস্তুৰ ফালে মুখ কৰি থাকে; এই বস্তুটো "লোকাচাৰৰ ওচৰ্গা দণ্ড", ধূপ জ্বলোৱা বা খাদ্য খোৱা পাত্ৰ আদি বিভিন্ন ধৰণে বৰ্ণনা কৰা হয়। সিন্ধু মোহৰত থকা এই প্ৰাণীটোৰ দুটা শিং আছে, এটাই আনটো লুকুৱাই ৰাখে বুলি কোৱা তত্ত্বটোক খেলনা-সদৃশ সৰু টেৰাকোটা ইউনিকৰ্ণ আৰু দুয়োটা শিং স্পষ্টকৈ দেখুওৱা ম'হৰ চিত্ৰণে অসত্য বুলি প্ৰমাণ কৰে। এই ইউনিকৰ্ণ কোনো শক্তিশালী “গোত্ৰ বা বণিক সম্প্ৰদায়”ৰ প্ৰতীক আছিল বুলি ভবা হয়, কিন্তু ইয়াৰ কিছু ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য্যও থাকিব পাৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:কিংবদন্তিমূলক জীৱ
শ্ৰেণী:লোককথা
কিটু গিদৱানী

**কিটু গিদৱানী** বা **কৌশল্যা কিটু গিদৱানী** () এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। কেইবাখনো ভাৰতীয় কথাছবিত অভিনয় কৰাৰ উপৰি তেওঁ টেলিভিছনৰ কেইবাখনো ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰিছে। 

টিভি ধাৰাবাহিক *স্বাভিমান*ত কিটুৱে স্বেতলানাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যাৰ দ্বাৰা তেওঁ দৰ্শকৰ ওচৰত পৰিচিত হৈ আনিছিল। তাৰ পিছত *শক্তিমান* ধাৰাবাহিকত সৈতে চুক্তিবদ্ধ হৈ সত্যৰ পক্ষত থিয় দিয়া নিউজ চেনেলৰ সাংবাদিক “গীতা বিশ্বাস’’ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। কেইটামান খণ্ডৰ পিছত শ্ব’টো এৰি থৈ পিছলৈ ১৯৮৬ চনত দূৰদৰ্শনত প্ৰচাৰিত *এয়াৰ হোষ্টেছ* নামৰ টিভি ধাৰাবাহিকখনৰ লগত জড়িত হৈ জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু *ডান্স অৱ দ্য উইণ্ড*(১৯৯৭), দীপা মেহতাৰ *আৰ্থ* (১৯৯৮), গোবিন্দ নিহালানীৰ *ৰুক্মাৱতী কি হাভেলী*(১৯৯১), কমল হাছানৰ *অভয়* আৰু *দেহাম*(২০০১)ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে।
## ব্যক্তিগত জীৱন
গিদৱানীৰ জন্ম হৈছিল মুম্বাইত। ভাৰত বিভাজনৰ পিছত তেওঁৰ সিন্ধী পিতৃ-মাতৃ পাকিস্তানৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰি আহি ভাৰতত সোমাইছিল। তেওঁলোকে ৱৰ্লিৰ এটা শৰণাৰ্থী শিবিৰত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ এটি ভায়েক আছে। 

গিদৱানীয়ে মুম্বাইৰ ফ’ৰ্ট কনভেণ্ট স্কুলত পঢ়িছিল। তেওঁ বাণিজ্য শাখাত স্নাতক আৰু ফৰাচী ভাষাত এম.এ. ফৰাচী নাটকত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিছুদিন পিছতে তেওঁ *জনক টোপৰাণী*ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ইংৰাজী নাটকত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ কেইবাখনো টেলিভিছন ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ফৰাচী ছবি *ব্লেক*(১৯৮৭)ত অভিনয় কৰিছিল, য'ত তেওঁ শৰীৰৰ উৰ্দ্ধাংশ নগ্ন কৰিবলৈ সাহস কৰিছিল, যিটো সেই সময়ছোৱাৰ বাবে অতি অস্বাভাৱিক আছিল। ছবিখনত তেওঁ এগৰাকী ব্ৰাজিলিয়ান ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।

## অভিনয় জীৱন
১৯৮৪ চনত গিদৱানীয়ে টিভি ধাৰাবাহিক *তৃষ্ণা*ত অভিনয়েৰে টেলিভিছনত নিজৰ অভিষেক ঘটায় আৰু ১৯৮০ আৰু ৯০ৰ দশকত *স্বাভিমান*, *এয়াৰ হোষ্টেছ* আৰু *জুনুন*ৰ দৰে টিভি ধাৰাবাহিকত কিছু স্মৰণীয় অভিনয় কৰে। *জুনুন* ছবিত অভিনেতা টম আলটাৰৰ সৈতে বিছনাত চুমা খোৱাৰ দৃশ্যটোৱে দৰ্শকৰ মাজত যথেষ্ট দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। ১৯৯৭ চনত তেওঁ একেটা সময়ত চাৰিখনকৈ ধাৰাবাহিকত কাম কৰি আছিল, স্বাভিমান আৰু জুনুনৰ উপৰিও তেওঁ *সাহিল*, *য়ে কাহান আ গেয়ে হম* ছবিতো অভিনয় কৰিছিল। শেহতীয়াকৈ তেওঁ বহু অভিনেতাৰ সমাৱেশ হোৱা হিন্দী ধাৰাবাহিক *কাশীষ* আৰু *কুলবধূ* ত অভিনয় কৰিছিল। 
​
১৯৯৭ চনত *ডান্স অৱ দ্য উইণ্ড*ত তেওঁ গুৰু/মাতৃক হেৰুৱাই কণ্ঠ ঘূৰাই পাবলৈ সংগ্ৰাম কৰা হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় গায়িকা পল্লৱীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই চৰিত্ৰটোৱে নাণ্টেছৰ ত্ৰিদেশীয় সমাৰোহত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। পংকজ বুটালিয়াৰ *শ্বেড'ছ ইন দ্য ডাৰ্ক*ত তেওঁ বৰ্তমানৰ পাকিস্তানত বাস কৰা এগৰাকী আদবয়সীয়া মহিলা 'লাজমা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১০ চনত তেওঁ *ফেশ্বন*, *ধোবি ঘাট* আৰু *ষ্টুডেণ্ট অৱ দা ইয়াৰ* ছবিত সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।

২০০১ চনত আইটিচি লিমিটেডৰ মালিকানাধীন পোছাক শৃংখল *উইলছ লাইফষ্টাইল*ৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁ *উইলছ স্প'ৰ্ট লাইফষ্টাইল* ব্ৰেণ্ডৰ কাপোৰৰ প্ৰচাৰ কৰে। ২০০৬ চনত তেওঁ দৰ্শন জাৰিৱালাৰ ৰচিত 'Your Place or Mine’তো অভিনয় কৰে।

তেওঁ এখন নাটক *Sock ’em With Honey*তো অভিনয় কৰিছিল, য'ত তেওঁ পাকিস্তানৰ এগৰাকী পৰম্পৰাগত পাৰ্চী মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ জীয়েক এজন ইহুদীৰ প্ৰেমত পৰে আৰু যাৰ ফলত তেওঁ প্ৰথম বিদেশ ভ্ৰমণৰ অৱকাশ সৃষ্টি হয়।

## বঁটা
১৯৯৭ চনত ফ্ৰান্সৰ নান্টেছত অনুষ্ঠিত হোৱা *থ্ৰী কন্টিনেণ্ট ফেষ্টিভেল*ত কিটু গিদৱানীয়ে শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। এই বঁটাৰ জৰিয়তে *ডান্স অৱ দ্য উইণ্ড*ত তেওঁ ৰূপায়ণ কৰা পল্লৱীৰ চৰিত্ৰৰ অসাধাৰণ অভিনয় কৃতিত্বক স্বীকৃতি দিয়া হয়।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
মাচ

**মাচ** (ইংৰাজী: Maach) হৈছে ভাৰতৰ মধ্য প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ মালৱা অঞ্চলৰ এক প্ৰকাৰৰ লোকনাট্য অনুষ্ঠান।

## উৎপত্তি
ৰাজস্থানৰ পৰা বিস্তৃতি লাভ কৰা খ্যাল নাট্যনুষ্ঠান পৰা মাচৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ভবা হয় আৰু ইয়াৰ পৰাই মাচৰ উপৰিও উত্তৰ ভাৰতৰ অন্যান্য লোক নাট্য অনুষ্ঠান যেনে উত্তৰ প্ৰদেশৰ নৌটংকী আৰু হাৰিয়ানাৰ সাংগ নাট্য অনুষ্ঠানৰ জন্ম হৈছিল বুলি ভবা হয়। মধ্যপ্ৰদেশত মাচক গোপালজী গুৰুৱে প্ৰতিস্থা কৰাই দিছিল বুলি কোৱা হয়। তেওঁ কেইবাখনো মাচ নাটক ৰচনা কৰিছিল। আন এটা বিশ্বাসমতে ১৮ আৰু ১৯ শতিকাত মাৰাঠা বাহিনীৰ লগত মধ্য ভাৰতলৈ অহা টুৰা কালাগী যাত্ৰাদল পৰা নতুন কাহিনী, সাজ-পোছাক, গায়ন-বায়ন আৰু নৃত্যৰে ভৰা মঞ্চ পৰিবেশনলৈ বিকশিত হৈ মাচৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ভবা হয়।

## বিষয়বস্তু
মাচ নামটো হিন্দী শব্দ ‘मञ्च’ৰ পৰা লোৱা হৈছে যাৰ অৰ্থ হৈছে মঞ্চ। মাচ হৈছে ধৰ্মীয় আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয়বস্তু সন্মিলিত এক মিশ্ৰিত চৰিত্ৰ থকা গীতি লোকনাট্য অনুষ্ঠান। ইয়াৰ বিষয়বস্তু ঐতিহাসিক, স্থানীয় কিংবদন্তি, স্থানীয় যোদ্ধা আৰু শাসকৰ কাহিনীৰ পৰা আহৰণ কৰাৰ ওপৰিও পুৰাণ, হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰত আৰু ৰামায়ণৰ পৰাও লোৱা হয়। ৰাজা গোপিচন্দ, প্ৰহ্লাদ, নল আৰু দময়ন্তীৰ কাহিনী আৰু মালৱান বীৰ তেজাজী আৰু কেদাৰ সিঙৰ কাহিনী এই নাটকবোৰত প্ৰায়ে দৃশ্যায়িত কৰা হয়। স্থানীয় ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যই ইয়াৰ মূল বিষয়বস্তু হ’লেও শেহতীয়াকৈ মাচৰ অভিনয়ে ডকাইটি, সাক্ষৰতা আৰু ভূমিহীন শ্ৰমিক আদি সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।

## সংগীত
সংগীত হৈছে মাচৰ পৰিবেশনৰ এটা মূল উপাদান। মঞ্চস্থ কৰা ঋতু বা উপলক্ষ্যটোক প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ সংগীতৰ শব্দ আৰু সুৰৰ সৈতে হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় ৰাগৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মাচৰ সংগীতৰ সৈতে সাধাৰণতে সাৰংগী, হাৰমনিয়াম আৰু ঢোল সংগত কৰা হয়।

## পৰিৱেশন
মাচক ১৯ শতিকাৰ ধৰ্মীয় বিকাশৰ দ্বাৰা গঢ় লৈ উঠা পুৰণি পৰম্পৰা বুলি ভবা হয়। প্ৰথমে হোলী উৎসৱৰ সৈতে জড়িত হ’লেও বৰ্তমান বহু অনুষ্ঠানত ইয়াক পৰিবেশন কৰা হয়। ই ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰে এটা ৰূপ হ’লেও ইয়াত অভিনয়ক কম গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু নাটকখনত গীত-নৃত্যৰ জৰিয়তে বিষয়বস্তুৰ উপস্থাপন কৰা হয়। নাটকৰ পটভূমি পৰ্দাত প্ৰদৰ্শন কৰা হয় আৰু নৃত্যশিল্পীসকলে সাধাৰণতে গায়ক হিচাপে নিজকে উপস্থাপন কৰে। মাচ হৈছে একপ্ৰকাৰৰ গীতি নৃত্য-নাটিকা, য’ত মাজে মাজে সংলাপৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

মঞ্চত পৰিবেশন কৰা হয় বাবে এই অনুষ্ঠানে মাচ নাম পাইছে। পৰম্পৰাগতভাৱে সকলো ভূমিকাত কেৱল পুৰুষেহে অভিনয় কৰিছিল, নাৰী চৰিত্ৰও পুৰুষেই মহিলাৰ পোছাক পিন্ধি উপস্থাপন কৰিছিল। যিহেতু গায়ন মাচৰ এক অবিচ্ছেদ্য উপাদান, সেয়ে শিল্পীসকলৰ কণ্ঠৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়। পৰিবেশনসমূহ ভিষ্টি ৰাগেৰে আৰম্ভ হয় আৰু তাৰ পিছত বাদ্যৰ মাধ্যমেৰে নৃত্যৰ শৃংখলালৈ আগবাঢ়ি যায়। এই পৰিবেশনত ছন্দ বা ভংগ, সুৰ বা ৰংগট আৰু সংলাপ বা বোলৰ দৰে কেইবাটাও উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থাকে। অনুষ্ঠানসমূহ সূৰ্যাস্তৰ বহু পিছত আৰম্ভ হয় আৰু দোকমোকালিলৈকে চলি থাকে। নাটকসমূহত সেমাৰখান বা বিধব নামৰ ৰজাৰ উপদেষ্টাৰ চৰিত্ৰই হাস্যৰসৰ আৰু ক্লাউন নামৰ চৰিত্ৰই সূত্ৰধাৰৰ ভূমিকা পালন কৰে। নাটকৰ সামৰণিত প্ৰায়ে নাটকৰ নায়কসকলক ৰঙীন গুড়িৰ ডাৱৰৰ মাজত নাচি থকা দেখা যায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
ঢোলক

**ঢোলক** হৈছে দীঘলীয়া আকৃতিৰ হাতৰে বজোৱা এবিধ তালাশ্ৰয়ী লোক বাদ্য। ঢোলক সাধাৰণতে ভাৰত, পাকিস্তান, বাংলাদেশ, নেপাল আৰু শ্ৰীলংকাত দৰে দেশত সচৰাচৰ দেখা পোৱা যদিও গায়ানা, চুৰিনাম, ফিজি, ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগো, দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু মৰিচাছৰ দৰে দেশলৈ ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। ঢোলকটে প্ৰায় ১৬ ইঞ্চিৰ পৰা ২৪ ইঞ্চি পৰ্যন্ত দীঘল হ'ব পাৰে। ইয়াক কাৱালী, কীৰ্তন, ভজন, ভাংৰা, চাটনি, বৈঠক গান, বলীউড চলচ্চিত্ৰৰ গীত, লোকগীত আৰু বিভিন্ন ধ্ৰুপদী শৈলী যেনে হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক আৰু ত্ৰিনিদাদৰ স্থানীয় শাস্ত্ৰীয় / গিয়ানীজ তানত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঢোলকৰ দুটা বেলেগ বেলেগ আকাৰৰ মূৰ থাকে। ৫.৫ ইঞ্চিৰ পৰা ৮ ইঞ্চি ব্যাসৰ সৰু মূৰটো তীক্ষ্ণ শব্দৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা হয় আনহাতে ৭.৫ ইঞ্চিক পৰা ১০ ইঞ্চি ব্যাসৰ ডাঙৰ মূৰটো কম তীক্ষ্ণতাৰ শব্দ সৃষ্টিৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা হয়। এই দুয়োটা মূৰৰ পৰা সৃষ্ট ছন্দময় উচ্চ আৰু নিম্ন সুৰৰ সৈতে বেছ আৰু ট্ৰেবলৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়। ঢোলকৰ দেহ বা খোলাটো শিশু বা আম গছৰ কাঠৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ডাঙৰ মূৰটোত আলকাতৰা, মাটি আৰু বালিৰ মিশ্ৰিত “মছলা”ৰ এটা প্ৰলেপ দিয়া হয়, ইয়াৰ ফলত নিম্ন সুৰৰ শব্দ উৎপন্ন হয়। ঢোলকৰ সৰু মূৰটোৰ ফালে ব্যক্তিজনৰ প্ৰধান হাতখনেৰে বজোৱা হয়, আনহাতে ডাঙৰ মূৰটোৰ ফালে দুৰ্বল হাতখনে বজায়। ঢোলকত হোৱা শব্দৰ তীক্ষ্ণতা মিলাবলৈ বল্ট, ৰছী আৰু তীখাৰ আঙঠি লগোৱা থাকে। সাধাৰণতে ভাৰতীয় উপমহাদেশত ঢোলকৰ কেৱল সৰু আগটোৰ ফালে এই আঙঠি থাকে, আনহাতে কেৰিবিয়ানত (ট্ৰিনিদাদ, গায়ানা আৰু চুৰিনাম) ঢোলকৰ দুয়ো ফালে এনে আঙঠি ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। সাধাৰণতে ঢোলক কোলাত লৈ, থিয় হৈ, বা মজিয়াত বহি এটা আঁঠুৰে ঢোলকটো তললৈ হেঁচি ধৰি বজোৱা হয়।

## নিৰ্মাণ পদ্ধতি
ঢোলকৰ সৰু মুখৰ পৃষ্ঠভাগ ছাগলীৰ ছালৰ আৰু ডাঙৰ ফালটো ম'হৰ ছালৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়।

ঢোলকৰ খোলাটো শিশু গছৰ (Dalbergia sissoo) কাঠৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় যদিও সস্তীয়া ঢোলক আমলখি আদি যিকোনো গছৰ কাঠৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। শ্ৰীলংকালৈ ভাৰতৰ পৰা ঢোলক আমদানি কৰা হয় আৰু তাত শেহতীয়াকৈহে ঢোলকৰ কিছু জনপ্ৰিয়তা দেখা গৈছে৷

## ব্যৱহাৰ
কাৱালী, কীৰ্তন, লাৱনী আৰু ভাংৰাত ঢোলক ব্যৱহাৰ হয়। পূৰ্বতে শাস্ত্ৰীয় নৃত্যত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বিয়াৰ আগৰ উৎসৱৰ সময়ত ভাৰতীয় ল’ৰা-ছোৱালীয়ে ঢোলক বজাই গান গায় আৰু নৃত্য কৰে। ইয়াক প্ৰায়ে চলচ্চিত্ৰ সংগীত (ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীত), চাটনি সংগীত, চাটনি-ছোকা, বৈঠক গান, টান গায়ন, ভজন, আৰু জামাইকা, চুৰিনাম, গায়ানা, কেৰিবিয়ান, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, মৰিছাছ, আৰু ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোৰ লোক সংগীতত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ফিজি দ্বীপপুঞ্জত ভাৰতীয় লোকসংগীত, ভজন আৰু কীৰ্তনৰ বাবে ঢোলক বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## প্ৰকাৰভেদ
ঢোলকী হৈছে ঢোলকৰ দৰেই আন এবিধ ভাৰতীয় লোক বাদ্য। ইয়াৰ ব্যাস ঢোলকতকৈ অলপ সৰু আৰু ইয়াৰ মুখৰ ছালত তবলা শৈলীৰ চিয়াহী মছলা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বাদ্যক নাল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ সৰু মুখৰ ছালখনত পূব এছিয়াৰ জাংগু বা শ্বিমে-ডাইকো ঢোলৰ দৰেই লোহাৰ আঙঠিত চিলাই কৰা হয়। বহল মুখখনৰ গঠন সাধাৰণ ঢোলকৰ দৰে প্ৰায় একে, বাঁহৰ আঙঠি লগোৱা হয়, কিন্তু কেতিয়াবা অতিৰিক্ত টান সহ্য কৰিবলৈ তবলাত দেখাৰ দৰে কিনাৰ আৰু প্লেটযুক্ত গজৰা লগোৱা থাকে।

পশ্চিম এছিয়াৰ আন কিছুমান অঞ্চলটো একে নামৰ আৰু একে ধৰণৰ ঢোল পোৱা যায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ
ফুলবসন বাঈ যাদৱ

**ফুলবসন বাঈ যাদৱ** () এগৰাকী ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী। তেওঁ বেচৰকাৰী সংগঠন *মা বামলেশ্বৰী জনহিত কাৰ্য সমিতি*ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক,  যি ভাৰতৰ ছট্টিশগড়ৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিকভাৱে পিছপৰা মহিলাসকলৰ বিকাশৰ বাবে বাবে কাম কৰে। ২০১২ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ ভাৰতীয় অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটাৰে সন্মানিত কৰে। তেওঁ ভিজন ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ পৰামৰ্শদাতা হিচাপেও কাম কৰে। তেওঁ ৰেণুকা সাহনীৰ সৈতে চ’নি লাইভ টিভিৰ জনপ্ৰিয় বাস্তৱভিত্তিক শ্ব’ *কৌন বনেগা কৰৌড়পতি*ৰ (চিজন ১২) কৰ্মবীৰ বিশেষ খণ্ডত উপস্থিত আছিল।

## জীৱনপঞ্জী
১৯৬৯ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰত, ভাৰতৰ ছট্টিশগড় ৰাজ্যৰ ৰাজনন্দগাঁও জিলাৰ দূৰৱৰ্তী জনপদ সুকুলদৈহানত, সামান্য আৰ্থিক সম্পদৰ অধিকাৰী এটা সামাজিকভাৱে পিছপৰা পৰিয়ালত ফুলবসন বাঈ যাদৱৰ জন্ম হৈছিল।  তেওঁ ১০ বছৰ বয়সত, অৰ্থাৎ শৈশৱতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু কেৱল সপ্তম মানলৈকে শিক্ষা লাভ কৰিছিল।

জিলাখনৰ স্ব-সহায়ক গোটবোৰৰ কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈ যাদৱৰ সামাজিক কেৰিয়াৰ আৰম্ভ হৈছিল। কাম শিকি লৈ তেওঁ নিজাববীয়াকৈ কিছু গোট আৰম্ভ কৰে। এইবোৰ হৈছে; প্ৰজ্ঞা মহিলা সমূহ, কিৰায়া ভাণ্ডাৰ, বাজাৰ থেকা আৰু দৰিদ্ৰ সীমাৰেখাৰ তলৰ মানুহৰ মাজত ৰেচন বিতৰণৰ বাবে খোলা ৰেচনৰ দোকান আদি।পিছত, তেওঁ বেচৰকাৰী সংগঠন, *মা বামলেশ্বৰী জনহিত কাৰ্য সমিতি* গঠন কৰি ইয়াৰ তলতে সকলোকেইটা গোট একত্ৰিত কৰি সামাজিক কাম কৰিবলৈ লয়।সংগঠনটোৱে তেতিয়াৰ পৰা ২,০০,০০০ ৰো অধিক সদস্যৰ মুঠ শক্তিৰ সৈতে ১২০০০ মহিলা আত্ম-সহায়ক গোটক সামৰি ল’বলৈ সক্ষম হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰপৰা ২ টকাকৈ সংগ্ৰহ কৰি সংগঠনটোৱে ১৫০ নিযুত টকা পুঁজি সংগ্ৰহ কৰিছে; এই ধনাৰাশি ৩ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰৰ সমান। এই সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত গোটসমূহ স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী, শিক্ষা, চেনিটেচন আৰু সামাজিক সংস্কাৰৰ দৰে কাৰ্যকলাপত জড়িত থাকে। তেওঁলোকে নিয়মীয়াকৈ পলিঅ’ ভেকচিন ক্লিনিক পৰিচালনা কৰে, বিদ্যালয় আৰু অংগনৱাদী স্কুল খুলিছে, শিশু ভোজনৰ দৰে খাদ্য কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰিছে আৰু জীৱিকা উপাৰ্জনৰ কাৰ্যসূচী ৰূপে মহিলাৰ বাবে চিলাই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছে। তেওঁলোকে বাল্য বিবাহৰ বিৰুদ্ধেও অভিযান চলায়। ৫৪ টি শিশুৰ অভিভাৱকত্ব গ্ৰহণ কৰা সংগঠনটোৰ উপস্থিতি সমগ্ৰ ছট্টিশগড় জুৰি বিয়পি আছে আৰু তেওঁলোকে বিভিন্নটা সামাজিক অভিযান আৰম্ভ কৰিছে; চেৰাব বন্ধ (সুৰা বন্ধ কৰক), এনে এটি অভিযান যাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় ২৫০ খন সুৰাৰ দোকান বন্ধ কৰিবলৈ সফল হোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে। সংগঠনটোক ৰাজস্থান চৰকাৰে কন্যা ভ্ৰূণ হত্যাৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ হিচাপে মনোনীত কৰিছে।

সামাজিক কাম কৰিবলৈ যাওঁতে যাদৱ বহুতো বাধাৰ সন্মুখীন হৈছে। আনকি তেওঁৰ স্বামীয়ে কৰা শাৰীৰিক অত্যাচাৰৰো বলি হৈছে। স্বামীৰ দ্বাৰা প্ৰহৃত হোৱাৰ ভয়ত, কামৰপৰা উভতি অহা পলম হলে যাদৱে নিজৰ ঘৰত সোমাবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। অৱশ্যে এই বাধাসমূহে তেওঁক হতাশ কৰিব পৰা নাছিল আৰু নিজৰ স্থিতিত তেওঁ সদায় অটল আছিল।
পুৰুষ প্ৰধান সমাজ ব্যৱস্থাৰ মাজতো গাওঁ পৰিষদত (গ্ৰাম সভা) মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰাৰ কৃতিত্ব তেওঁৰ সংগঠনক দিয়া হয়। ৰাজনৈতিক ওকালতিৰ জৰিয়তে, গোটটোৱে প্ৰায় ২৫০টিকৈ বাল্য বিবাহ কাৰ্য বন্ধ কৰাত সফল হৈছে। তেওঁৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰাৰ্থে যাদৱে বিভিন্ন চেমিনাৰত অংশগ্ৰহণ কৰিছে আৰু বহুকেইখনত তেওঁ মুখ্য ভাষণ প্ৰদান কৰিছ।

ফুলবসন বাই যাদৱৰ স্বামী পেছাত এগৰাকী গৰু ৰখীয়া আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ বিজয়ী
দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়া

**দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়া** (; ১৬ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯২৮ – ২৫ অক্টোবৰ, ২০০৭), বা **দিনেশনন্দিনী ডালমিয়া** হিন্দী সাহিত্যৰ এগৰাকী ভাৰতীয় কবি, গল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক। তেওঁ ডালমিয়া গ্ৰুপৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ৰামকৃষ্ণ ডালমিয়াৰ পঞ্চম পত্নী। নন্দিনী যেতিয়া ডালমিয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল, ডালমিয়াৰ পূৰ্ব বিবাহিত চাৰিগৰাকী পত্নীৰ তিনিগৰাকী তেতিয়াও জীয়াই আছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে ডালমিয়াৰ সৈতে বান্ধ খাই আছিল। তথাপিও, তেওঁ লিংগ বৈষম্য আৰু পৰ্দা প্ৰথাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু নাৰী মুক্তিৰ বিষয়বস্তুৰ আধাৰত কবিতা, গদ্য, চুটি গল্প আৰু উপন্যাস লিখিছিল। *শ্ববনম*, *নিৰাশ আশা*, *মুঝে মাফ কৰনা* আৰু *য়্যে ভী ঝুথ হ্যে* তেওঁৰ কেইটিমান উল্লেখযোগ্য সৃষ্টিকৰ্ম। সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক  ২০০৬ চনত তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মভূষণ বঁটা প্ৰদান কৰে। ২০০৯ চনত ভাৰতীয় ডাকবিভাগে তেওঁৰ ওপৰত এটা স্মাৰক ডাকটিকট মুকলি কৰে।

## জীৱনপঞ্জী
১৯২৮ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত, ভাৰতৰ ৰাজস্থান ৰাজ্যৰ উদয়পুৰত দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়া অৰ্থাৎ দীনেশ নন্দিনী চৰ্দিয়াৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ ১৩ বছৰ বয়সতে লেখা-মেলা আৰম্ভ কৰে। ১৯৪৬ চনত, ১৮ বছৰ বয়সতে, তেওঁ ডালমিয়া গোটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ৰামকৃষ্ণ ডালমিয়াক বিয়া কৰায়, যদিও স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিবলৈ বুলি তেওঁ পঢ়া-শুনা অব্যাহত ৰাখে। দিনেশ নন্দিনী আছিল ৰাজস্থানৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীধাৰী প্ৰথমগৰাকী মহিলা। প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত নন্দিনীয়ে গদ্য কবিতা লিখা আৰম্ভ কৰিছিল যদিও পিছলৈ তেওঁ কবিতা লিখিবলৈ লৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথমখন কবিতাৰ কিতাপ আছিল; *নিৰাশ আশা* । নন্দিনীৰ প্ৰথমখন প্ৰকাশিত কিতাপ আছিল *শ্ববনম* । *শ্ববনমে* সাক্সেৰিয়া বঁটা অৰ্জন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, তেওঁ চুটি গল্প আৰু উপন্যাসও লিখিছিল আৰু তাৰে ৩৫ খন প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ লগতে কেইবাটিও কাব্য সংকলন প্ৰকাশ হৈছিল। *ফুল কা দৰ্দ* নামৰ তেওঁৰ সৃষ্টিকৰ্মৰ আধাৰত একে নামৰ এখন তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

ডালমিয়া এগৰাকী নাৰীবাদী আছিল আৰু তেওঁ পৰ্দা প্ৰথা আৰু মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সৃষ্ট বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছিল। তেওঁ ‘ইণ্ডো-চাইনা ফ্ৰেণ্ডশ্বিপ চছাইটি’, ‘লেখিকা সংঘ’ তথা ‘দ্য ইনষ্টিটিউট অৱ কম্পেৰেটিভ ৰিলিজন এণ্ড লিটাৰেচাৰ’ সদস্য আছিল আৰু আই চি আৰ এলৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ সাহিত্য আলোচনী ৰিচাৰ এগৰাকী অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল আৰু ইয়াৰ মুখ্য সম্পাদক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ২০০১ চনত দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়াই হিন্দী সাহিত্য অকাডেমিৰ মহিলা শক্তিকৰণ পুৰস্কাৰ কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনত ৰাণী দুৰ্গাৱতী বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁক ডক্টৰেট (সন্মানীয় কাৰণ) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছিল। পৰৱৰ্তী বছৰত, ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মভূষণ সন্মান প্ৰদান কৰে। তেওঁ প্ৰেমচন্দ বঁটাও লাভ কৰিছিল।

২০০৭ চনৰ ২৫ অক্টোবৰ তাৰিখে দিল্লীত ৭৯ বছৰ বয়সত দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়াৰ মৃত্যু হয়। প্ৰসিদ্ধ লেখক নীলিমা ডালমিয়া আধৰ তেওঁৰ জীয়ৰী। দিল্লী প্ৰশাসনে তেওঁৰ সন্মানত তিলক মাৰ্গৰ ডব্লিউ-পইণ্টত অৱস্থিত এখন বজাৰক *দিনেশনন্দিনী ডালমিয়া চক* হিচাপে নামাকৰণ কৰে। ২০০২ চনত কমল কিশোৰ গোয়েঙ্কাই *দিনেশ নন্দিনী ডালমিয়া চে বাতচিত* শীৰ্ষকেৰে তেওঁৰ সৈতে এটা সাক্ষাৎকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল। ভাৰতীয় ডাকবিভাগে ২০০৯ চনত তেওঁৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এটা স্মাৰক ডাকটিকট জাৰী কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:নাৰীবাদী লেখক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি
শ্ৰেণী:গল্পকাৰ
শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
গ্ৰিডা নৃত্য

**গ্ৰিডা নৃত্য** (হিন্দী: ग्रिडा) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ মধ্য প্ৰদেশৰ কিছুমান গাঁৱত পৰিৱেশন কৰা এক প্ৰকাৰৰ লোক-নৃত্য।

ৰবি শস্য চপোৱাৰ সময়ত গাঁৱৰ লোকসকল একত্ৰিত হৈ গ্ৰিডা নৃত্য পৰিৱেশন কৰি উৎসৱ উদযাপন কৰে, এই অনুষ্ঠান পুৱাৰে পৰা গধূলিলৈকে চলি থাকে।

## ইতিহাস
লোক-নৃত্য হৈছে এনে এক প্ৰকাৰৰ নৃত্য যি কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট দেশ বা কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ জন-জীৱনক প্ৰতিফলিত কৰে। সকলো নৃগোষ্ঠীয় নৃত্য লোক-নৃত্য নহয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, আনুষ্ঠানিক নৃত্যসমূহ অথবা আনুষ্ঠানিক উৎসৰ পৰা সৃষ্ট নৃত্যসমূহক লোক-নৃত্য হিচাপে বিবেচনা কৰা নহয়। উদ্দেশ্যৰ ভিত্তিত আনুষ্ঠানিক নৃত্যসমূহক সাধাৰণতে “ধৰ্মীয় নৃত্য” বুলি কোৱা হয়।

নৃত্যৰ সাংস্কৃতিক মূল প্ৰতিস্থাৰ বাবে সাধাৰণতে লোক-নৃত্যসমূহত “নৃগোষ্ঠীয়” আৰু “পৰম্পৰাগত” শিৰোনাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই দিশৰ পৰা সকলো লোক-নৃত্যই নৃগোষ্ঠীয়।

## পৰিবেশন
গ্ৰিডা নৃত্য তিনিটা পৰ্যায়ত পৰিবেশন কৰা হয়। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ নাম হৈছে ‘চেলা’। এই পৰ্যায়ত ভৰিৰ গতি লাহে লাহে আৰু কঠিন হৈ থাকে। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ নাম ‘চেলালাৰকি’। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সময়ত গতিবিধিবোৰে গতি গোটায়। তৃতীয় পৰ্যায়ৰ নাম হৈছে ‘সেলাভদোনি’। এই পৰ্যায়ত হাত-ভৰিৰ ভিগোৰোছ গতিৰে নৃত্যই চূড়ান্ত বিন্দুত উপনীত হয়।

১) চেলা - ভৰিৰ গতি লেহেমীয়া আৰু তুলনামূলকভাৱে কঠিন।

২) চেলালাৰকি - ভৰিৰ গতি দ্ৰুত আৰু দ্ৰুত হৈ পৰে।

৩) সেলাভদোনি - টেম্পোৰ ত্বৰণৰ লগে লগে শৰীৰৰ প্ৰতিটো অংগই উচ্চতাৰ আমেজত দোল খাবলৈ আৰম্ভ কৰে।

## অন্যান্য লোক নৃত্য
মধ্য প্ৰদেশৰ অন্যান্য লোক নৃত্য কিছুমান হৈছে:

মটকি নৃত্য : মধ্যপ্ৰদেশৰ মালৱা জনগোষ্ঠীৰ মহিলাসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এক নৃত্য৷ সাধাৰণতে বিবাহ অনুষ্ঠানত এই নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয়৷ নৃত্যত ভাগ লোৱা মহিলাসকলে মুখত দীঘল ওৰণী লৈ মূৰত মাটিৰে নিৰ্মিত পানী অনা কলহ লৈ নৃত্য কৰে৷ এই নৃত্যৰ “আড়া’’ আৰু “খাড়া নাচ’’ নামৰ দুটা প্ৰকাৰ আছে৷

ফুলপতি নৃত্য : মধ্য প্ৰদেশৰ মালৱা অঞ্চলত এই নৃত্য পৰিবেশন কৰা হয়। এই নৃত্য অবিবাহিত ছোৱালীৰ দ্বাৰা হোলী উপলক্ষে পৰিবেশন কৰা হয়।

লাৱনী : এক জনপ্ৰিয় লোকগীত আৰু নৃত্যৰ ধাৰা। ই হৈছে এক পাৰম্পৰিক গান আৰু নৃত্যৰ সংমিশ্ৰণ, যি বিশেষকৈ ঢোল্‌কি নামৰ এক বিশেষ বাদ্যৰ লগত পৰিৱেশন কৰা হয়। মধ্য প্ৰদেশত ন গজ দীঘল শাৰী পিন্ধি মহিলা প্ৰদৰ্শনকাৰীসকলে পৰিৱেশন কৰে। গানবোৰ দ্ৰুত লয়ত পৰিৱেশন কৰা হয়।

সাংগ : সাংগ হৈছে ৰাজস্থান, হাৰিয়ানা, উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু মধ্যপ্ৰদেশৰ মালৱা অঞ্চলৰ এক জনপ্ৰিয় লোক–নাট্য অনুষ্ঠান। শ্বোৱাঙত গীত আৰু সংলাপৰ সৈতে উপযুক্ত নাট্য আৰু অনুকৰণমূলক অভিনয় (বা নকল) সন্নিবিষ্ট কৰা হয়। ইয়াত দেহৰ ভংগীমাতকৈ, সংলাপক প্ৰাধান্য দিয়া হয়। দৰ্শকে আগুৰি থকা মুকলি ঠাইত বা মুকলি আকাশৰ তলত নিৰ্মিত মঞ্চত দহ-বাৰজনীয়া এটা নাট্য দলে ধৰ্মীয় গল্প আৰু লোককথা পৰিৱেশন কৰে। সাংগ হৈছে ৰং-ভৰ্ণ বা নকল-কৰ্ণ নামে জনাজাত এক প্ৰকাৰৰ অনুকৰণমূলক কলা।

ইয়াৰোপৰি মধ্য প্ৰদেশ কলা পৰিষদৰ দ্বাৰা আয়োজিত খাজুৰাহো নৃত্য সমাৰোহ হৈছে এটা অতি জনপ্ৰিয় নৃত্য মহোৎসৱ। মধ্য ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ খাজুৰাহো মন্দিৰৰ কাষত প্ৰতি বছৰে সপ্তাহজুৰি শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
অনিতা গুহ

**অনিতা গুহ** () এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আছিল, যিয়ে সাধাৰণতে চিনেমাত পৌৰাণিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। *জয় সন্তোষী মা* (১৯৭৫) ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ ছবি দৰ্শকৰ মাজত পৰিচিত হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে আন পৌৰাণিক ছবিত সীতাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল; *সম্পুৰ্ণ ৰামায়ণ* (১৯৬১), *শ্ৰী ৰাম ভাৰত মিলাপ* (১৯৬৫) আৰু *তুলসী বিবাহ* (১৯৭১)। ইয়াৰ উপৰিও *গুঞ্জ উঠী শ্বেহনাই* (১৯৫৯), *পূৰ্ণিমা* (১৯৬৫), *প্যাৰ কি ৰাহেঁ* (১৯৫৯), *গেটৱে অৱ ইণ্ডিয়া* (১৯৫৭), *দেখ কবিৰা ৰোয়া* (১৯৫৭), *লুকোচুৰি* (১৯৫৮) আৰু *সংযোগ* (১৯৬১)ত তেওঁ অভিনয় কৰে৷

## কৰ্মজীৱন
১৯৫০ চনত তেওঁ ১৫ বছৰ বয়সতে সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিযোগী হিচাপে মুম্বাইলৈ আহিছিল। তাতেই টংগা-ৱালি (১৯৫৫) ছবিত অভিনয় কৰি অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে৷ তেওঁ *দেখ কবিৰা ৰোয়া* (১৯৫৭), *শাৰদা* (১৯৫৭) আৰু *গুঞ্জ উথি শ্বেহনাই* আদি হিট ছবি উপহাৰ দি যায় আৰু ইয়াৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা শাখাত মনোনয়ন লাভ কৰে, যিটো তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ একমাত্ৰ মনোনয়ন আছিল৷ ১৯৬১ চনত বাবুভাই মিষ্ট্ৰীৰ 'সম্পূৰ্ণ ৰামায়ণ'ত সীতাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি ঘৰুৱা নাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। কিন্তু *জয় সন্তোষী মা* (১৯৭৫) ছবিখনত তেওঁৰ শিৰোনাম চৰিত্ৰটোৱেই তেওঁলৈ আটাইতকৈ বেছি খ্যাতি কঢ়িয়াই আনিছিল। এই চৰিত্ৰটোৰ প্ৰস্তাৱ নোপোৱালৈকে তেওঁ কেতিয়াও দেৱী সন্তোষীৰ কথা শুনা নাছিল, কিয়নো এইগৰাকী আছিল এগৰাকী কম পৰিচিত দেৱী। চিনেমাখনত মাত্ৰ অতিথি চৰিত্ৰত তেওঁ ভূমুকি মাৰিছিল আৰু তেওঁৰ দৃশ্যবোৰ ১০–১২ দিনত শ্বুট কৰা হৈছিল। শ্বুটিঙৰ সময়ত তেওঁ উপবাস খাটিছিল। কম বাজেটৰ এই ছবিখন আচৰিতধৰণে হিট হৈছিল আৰু বক্স অফিচৰ সকলো অভিলেখ ভংগ কৰাৰ লগতে ই এক সাংস্কৃতিক পৰিঘটনাত পৰিণত হৈছিল। সন্তোষী দেৱী এতিয়া এগৰাকী বিখ্যাত দেৱী হৈ পৰিল, সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ মহিলাসকলে তেওঁক পূজা কৰিবলৈ ধৰিছিল। জয় সন্তোষী মাক দেখুওৱা চিনেমা হলবোৰক মানুহে মন্দিৰ হিচাপে গণ্য কৰিছিল, খাদ্যৰ প্ৰসাদ লৈ আহিছিল, দুৱাৰমুখত জোতা-চেণ্ডেল খুলি থৈ গৈছিল। গুহই দাবী কৰিছিল যে, মানুহে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল, কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁক এগৰাকী প্ৰকৃত দেৱী বুলি অনুভৱ কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ নিজকে কালি দেৱীৰ ভক্ত বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু কেতিয়াও সন্তোষী দেৱীৰ ভক্ত হোৱা নাছিল বুলি দাবী কৰিছিল।

তেওঁ অভিনয় কৰা আন পৌৰাণিক ছবিসমূহৰ ভিতৰত কবি *কালিদাস* (১৯৫৯), *জয়দ্বাৰকাদেশ* (১৯৭৭) আৰু *কৃষ্ণ কৃষ্ণ* (১৯৮৬) আদি। পৌৰাণিক অভিনেত্ৰী হিচাপে টাইপ চৰিত্ৰ হিচাপে জনাজাত হোৱাত তেওঁ সুখী নাছিল, সেইকাৰণে অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ অৱশেষত তেওঁলৈ অহা বন্ধ হৈ পৰিছিল। তেওঁৰ পূৰ্বৰ কৃতিসমূহৰ ভিতৰত সংগীত *সম্ৰাট তানচেন*(১৯৬২), *কণ কণ মেঁ ভগৱান* (১৯৬৩) আৰু *বীৰ ভীমসেন* (১৯৬৪) আদি পিৰিয়ডৰ ছবিসমূহ অন্যতম। বিপুলভাবে হিট ছবি *আৰাধনা* (১৯৬৯)ত ৰাজেশ খান্নাৰ সতীয়া মাতৃৰ চৰিত্ৰত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।
​

## ব্যক্তিগত জীৱন
অভিনেতা মাণিক দত্তৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল; তেওঁলোকৰ কোনো নিজা দেহজ সন্তান নাছিল। পিছত তেওঁলোকে এটা কন্যা সন্তানক তোলনীয়া কৰি লয় ৷ স্বামীৰ মৃত্যুৰ পিছত মুম্বাইত অকলে বাস কৰিছিল, য'ত ২০০৭ চনৰ ২০ জুনত হৃদযন্ত্ৰ বিকল হৈ মৃত্যু হয়। অনিতা গুহ অভিনেতা প্ৰেম নাৰায়ণৰ মাকৰ ফালৰ পেহীয়েক। প্ৰেম ভনীয়েক অনুৰাধা গুহৰ কন্যা।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
চেউটা

চেউটা আফ্ৰিকাৰ উত্তৰ উপকূলৰ এখন স্পেনীয় স্বায়ত্তশাসিত চহৰ।                          

মৰক্কোৰ সীমাৰেখাৰে আবৃত, এইখন ভূমধ্য সাগৰ আৰু আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ মাজৰ সীমাৰেখাত অৱস্থিত। ই আফ্ৰিকাৰ কেইবাটাও স্পেনিছ অঞ্চলৰ ভিতৰত এটা । মেলিলা আৰু কেনাৰী দ্বীপপুঞ্জৰ সৈতে, কেৱল কেইটামান অঞ্চলৰ ভিতৰত এটা য'ত স্থায়ীভাৱে অসামৰিক লোক বাস কৰে। ১৯৯৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত স্বায়ত্তশাসনৰ আইন গৃহীত হোৱাৰ আগতে ই Cádiz প্ৰদেশৰ এক নিয়মীয়া পৌৰসভা আছিল, যি তেতিয়াৰ পৰা এখন স্বায়ত্তশাসিত চহৰ হৈ পৰিছে।

স্পেইনে ইউৰোপীয় সংঘত যোগদান কৰাৰ আগতে মেলিলা আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ দৰেই চেউটাকো মুক্ত বন্দৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল।ইয়াৰ জনসংখ্যা মুখ্যতঃ খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমানসকলৰ দ্বাৰা গঠিত। চেফাৰ্ডিক ইহুদী আৰু সিন্ধি হিন্দুসকলৰ এটা সৰু সংখ্যালঘুও আছে, যাৰ সিন্ধি হিন্দুসকলৰ বৰ্তমানৰ পাকিস্তানৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।

স্পেনিছ হৈছে একমাত্ৰ চৰকাৰী ভাষা, কিন্তু দাৰিজা আৰবী (Darija Arabic) ভাষাও বিশিষ্ট।

## ইতিহাস
চেউটাৰ কেথেড্ৰেলৰ কাষতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব সপ্তম শতিকাৰ ফিনিচিয়ান প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান আছে।  আটলাণ্টিক আৰু ভূমধ্য সাগৰৰ মাজত প্ৰৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা জিব্ৰাল্টাৰ জলদ্বীপ হৈছে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক আৰু বাণিজ্যিক অৱৰুদ্ধ কৰা ঠাই।

ফোনিচিয়ানসকলে উপলব্ধি কৰিছিল যে আলমিনা উপদ্বীপত আফ্ৰিকাৰ মূল ভূখণ্ডলৈ যোগদান কৰা অত্যন্ত সংকীৰ্ণ  প্রণালীএ চেউটাক বিশিষ্টভাৱে সুৰক্ষিত কৰি তোলে আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিতে তাত এটা চৌকি স্থাপন কৰিছিল।
ইন্দ্ৰাণী পেৰেৰা

**ইন্দ্ৰাণী পেৰেৰা** () (জন্ম তাৰিখ: ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী), এগৰাকী শ্ৰীলংকাৰ সংগীত শিল্পী আৰু নেপথ্য গায়িকা। *ক্লেৰেন্স উইজেৱাৰ্ডেনা* আৰু *এন্সলি মালেৱানা*ৰ লগত একেলগে ইন্দ্ৰানীক "দ্য অৰিজিনেল সিংহলী পপ ত্ৰিমূৰ্তি" বুলি জনা যায়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ইন্দ্ৰাণীৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত বৰেল্লাত জন্ম হয়৷  জন্মগ্ৰহণ কৰা পয়ালটোৰ তিনিগৰাকী ছোৱালীৰ ভিতৰত তেওঁ দ্বিতীয়গৰাকী। তেওঁৰ পিতৃ আবেয়পালা পেৰেৰা আছিল এগৰাকী বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী লোক আৰু মাতৃ মুৰিয়েল পেৰেৰা আছিল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মী। তেওঁৰ ডাঙৰ বায়েকৰ নাম মল্লিকা আৰু সৰু ভনীয়েকৰ নাম ইৰাংগানী। ইন্দ্ৰানীয়ে ৰিজেণ্ট ষ্ট্ৰীটৰ *প্ৰেছবিটেৰিয়ান গাৰ্লছ স্কুল*ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ বিদ্যালয়ত কেণ্ডিয়ান নৃত্যও অনুশীলন কৰিছিল। ১৯৬৫ চনৰ পৰা তেওঁৰ বায়েক মল্লিকাই গান গাই আহিছে য'ত তেওঁ *ছামা* ছবিৰ নেপথ্য গায়িকা আছিল।

১৯৭৯ চনত তেওঁ জেমছ শ্ৰী নিবাসনৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। শ্ৰীনিবাসনৰ *হা হা হ'ৰে ডানুনা* গীতৰ প্ৰযোজনাৰ সময়ত ইন্দ্ৰাণীয়ে তেওঁক লগ পাইছিল, য'ত তেওঁ লোটাছ ডিস্কৰ প্ৰযোজক আছিল৷ দম্পতীহালৰ দুটি সন্তান, এগৰাকী কন্যা অঞ্জলি চাৰুকেশী আৰু এজন পুত্ৰ পেষ্টৰ নিমেন্দ্ৰ ধনঞ্জয়া। নিমেন্দ্ৰই ৰোশনীৰ লগত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তাৰ পাছত তেওঁ কল্লুপিটিয়াৰ ছেইণ্ট থমাছ প্ৰিপেৰেটৰী স্কুললৈ যায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ৰয়েল ইনষ্টিটিউটত এ/এল শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। পিছলৈ ২০০৯ চনত নিমেন্দ্ৰই বিজনেছ ষ্টাডিজত ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
সৰুৰে পৰাই ইন্দ্ৰাণীয়ে সাজি-কাছি গীৰ্জালৈ গৈ গীত গাই ভাল পাইছিল৷ ডালৰেন ছুবিৰ *ফায়াৰ ফ্লাইজ বেণ্ড*ৰ সৈতে তেওঁৰ গায়িকা জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৬৯ চনত ইন্দ্ৰানীয়ে তেওঁৰ প্ৰথম গীত *দিলহানি দুৱানী* গাইছিল, যিটো গীতত আগতে কণ্ঠদান কৰিছিল এন্সলি মালেৱানাই। তাৰ পিছত তেওঁক ক্লেৰেন্স উইজেৱাৰ্ডেনা আৰু মালেৱানাৰ নেতৃত্বত চলি থকা জনপ্ৰিয় সংগীত বেণ্ড *দ্য মুনষ্টোনছ*ত যোগদান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়। ১৯৬৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ বাই-ভনী ইৰাংগানি আৰু মল্লিকাৰ সৈতে মিলি "থ্ৰী চিষ্টাৰছ" নামৰ মহিলা কণ্ঠৰ গায়িকা গোট গঠন কৰে। ১৯৬৯ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত তেওঁ *দ্য মুনষ্টোনছ* ৰ সৈতে হোটেল টাপ্ৰ'বেনত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য প্ৰদৰ্শনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৮০ চনত জ্যেষ্ঠা ভগ্নী মল্লিকাৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে এই *থ্ৰী চিষ্টাৰে* সংগীতানুষ্ঠানত একেলগে গান পৰিৱেশন কৰিছিল। ডাঙৰ ভনীয়েকৰ মৃত্যুৰ পিছত কনিষ্ঠ ভগ্নী ইৰাংগনী আৰু ইন্দ্ৰানীয়ে যুটী হিচাপে গান গাইছিল যদিও পিছলৈ ইৰাংগানীয়ে সংগীত জীৱনৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল।

ইন্দ্ৰানীয়ে কেইবাটাও জনপ্ৰিয় গীত গাইছে, য'ত আছে, *থিলিন লেচিন*, *ৱাছান্থায়ে মাল কেকুলাই*, *চুডু আছু পিতা নাগালা*, *কাগেদা গন ৱাছা*, *কুমুডু মাল* আৰু *মাথাকায়া আছুৰিন* আদিৰ দৰে জনপ্ৰিয় গীত। ১৯৭৩ চনত তেওঁ দ্য মুনষ্টোনছৰ সৈতে *চিগিৰিয়া* আৰু *হা হা হোৰে*ৰ দৰে আন বহুতো গীত গায়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ *পডি মাল্লী*, *ডিনুম কানুৱা*, *লাছানা কেল্লা*, *সদাহাটামা ওবা মেগে* আৰু *চিকুৰুলিয়া* আদি বহু ছবিত নেপথ্য গায়িকা হিচাপেও কাম কৰিছিল। ১৯৭০ চনত তেওঁ ডেচমণ্ড ডি ছিলভা আৰু পল ফাৰ্নাণ্ডোৰ সৈতে *বাইলাৰ যুটি* গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে।

২০১৪ চনত ইন্দ্ৰানীয়ে সংগীত জগতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ছ’ল চাউণ্ডছ বঁটা লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত ২০১৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় কেথলিক সাহিত্য সংস্থাৰ পৰা আৰু ২০১৬ চনত প্ৰাদেশিক সাহিত্য সংস্থাৰ পৰা বঁটা লাভ কৰে। ২০১৯ চনত বিএমআইচিএইচৰ *জেচমিন অডিটৰিয়াম*ত অনুষ্ঠিত হোৱা *দ্য জানভিমণি বা হেলা মহা ৰাৱণ ৰাজ ভীমণি* বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ইন্দ্ৰানীয়ে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত সেৱাৰ বঁটা লাভ কৰে।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:সংগীত শিল্পী
শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ ব্যক্তি