দৈ ভাত

**দৈ ভাত** (), যাক **য়গাৰ্ট ৰাইচ** বুলিও কোৱা হয়, এবিধ দক্ষিণ ভাৰতীয় খাদ্য। ভাৰতীয় ইংৰাজী ভাষাত *কাৰ্ড* শব্দটোৱে মিঠা নকৰা সাধাৰণ দৈক বুজায়। ই দক্ষিণ ভাৰতৰ ৰাজ্যসমূহ, যেনে তামিলনাডু, কেৰালা, কৰ্ণাটক, তেলেংগানা আৰু অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ লগতে পশ্চিম ভাৰতৰ ৰাজ্য ৰাজস্থান, গুজৰাট আৰু মহাৰাষ্ট্ৰত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়। 

## ব্যুৎপত্তি
ৰাজস্থানত এই খাদ্যবিধক ओलिया (অ’লিয়া) বুলি জনা যায়। গুজৰাটত ইয়াক ઘેંસ (ঘেঞ্চ) বুলি জনা যায়। মহাৰাষ্ট্ৰত ইয়াক दही भात (দহি ভাত) বুলি কোৱা হয়। তামিলনাডু এই ব্যঞ্জনটোক தயிர் சாதம்/சோறு (তায়িৰ ছাডাম/ছৌৰু) বুলি কোৱা হয়। কেৰালাত ইয়াৰ নাম തയിരെ ചോർ  (*তাইৰে চ’ৰ*) । তেলেংগানা আৰু অন্ধ্ৰ প্ৰদেশত এই ব্যঞ্জনবিধক పెరుగన్నం/దద్దోజనం (পেৰুগন্নম), কৰ্ণাটকত ಮೊಸರನ್ನ  (মোচাৰান্না) আৰু উৰিষ্যাত ইয়াক ଦହି ଛୁଙ୍କ ଭାତ/ଫେଞ୍ଚା (দহি চুনকা ভাত/ফেঞ্চা) বুলি কোৱা হয়।

## প্ৰস্তুতি
alt=|right|300x300px|প্ৰকৃত দক্ষিণ ভাৰতীয় ব্যঞ্জন
ভাপত দিয়া বগা চাউলৰ সৈতে দৈ মিলাই ইয়াক সহজতে প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি যদিও প্ৰয়োজনত এই খাদ্যবিধ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অধিক জটিল কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দক্ষিণ ভাৰতীয় শৈলীৰ দৰে কোমল হ’বলৈ ভাপত বা প্ৰেচাৰ কুকিঙৰ জৰিয়তে ভাত প্ৰস্তুত কৰা হয়।  তাৰ পিছত ইয়াক কোঠাৰ তাপমাত্ৰাত ঠাণ্ডা হবলৈ দি ভাতৰ সৈতে ভালদৰে কটা সেউজীয়া জলকীয়া, আদা আৰু নৰসিংহ পাত মিলাই মছলা দিয়া হয়, আৰু কেতিয়াবা ক’লা বুট, সৰিয়হৰ বীজ, জিৰা আৰু হিঙৰ সৈতেও মছলা দিয়া যায়। শেষত দৈ আৰু নিমখ যোগ কৰা হয়।
 
একেদৰে, ৰান্ধি থোৱা সাধাৰণ চাউলৰ সৈতে (বেছিভাগ অৱশিষ্ট ভাত) অলপ নিমখ, দৈ আৰু (টেঙা কম কৰিবলৈ অলপ গাখীৰ) ভজা উৰদ ডাইল, সৰিয়হৰ বীজ, সেউজীয়া জলকীয়া আৰু কটা ধনিয়া সজাইও ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি। লগতে, ডাঙৰ টুকুৰাকৈ কটা কেইটামান কটা পিয়াজ যোগ কৰিলে দৈৰ চাউলক ই অতি সোনকালে ফাৰমেণ্টেড কৰাত সহায় কৰে।

কিছুমান অঞ্চলত, দৈৰ ভাত এক অনন্য শৈলীত পৰিৱেশন কৰা হয় য’ত ভাপেৰে সিজোৱা চাউলক পাতল দৈৰ সৈতে মিহলি কৰি, নিমখ মিলাই পিছত গোটা সৰিয়হ, নৰসিংহ পাত, শুকান জলকীয়া আৰু ক’লা বুটৰ সৈতে তেল মৰা হয়। অঞ্চল অনুসৰি বিভিন্ন ধৰণে দৈ ভাত তৈয়াৰ কৰা হয়, কেতিয়াবা ইয়াত কটা গাজৰ, ডালিমৰ গুটি, কিচ্মি‌চ্‌, সেউজীয়া আৰু বেঙুনীয়া আঙুৰ, ভজা কাজুৰ পৰা কটা কেঁচা আম আৰু বুন্দি লৈকে মিহলোৱা হয়। কুহুমীয়া বা ঠাণ্ডা কৰি ইয়াক পৰিৱেশন কৰিব পাৰি। বিকল্প হিচাপে কেতিয়াবা ইয়াত এচামুচ গুড়ি আৰু ভজা হিঙও মিহলাব পাৰি।

এই খাদ্যবিধৰ বিভিন্নটা প্ৰকাৰ আছে আৰু ভাৰতৰ সকলো ৰাজ্যতে ই উপলব্ধ, যি প্ৰতিটো অঞ্চলৰ ৰন্ধন প্ৰকৰণক প্ৰতিফলিত কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ্ণাটকত সাধাৰণতে তৰকা  হিচাপে দৈৰ সৈতে জলকীয়া যোগ কৰা হয়। ইয়াত চাউল, দৈ, তেল মৰা উপাদান আৰু সতেজ উপাদানসমূহ সদায় একে থকা স্বত্বেও ৰন্ধনৰ প্ৰতিটো স্তৰত অন্তৰ্ভুক্ত বিভিন্ন উপাদানসমূহ ভিন্ন হয়।
thumb|আই. চি. এইচ ভূপালত দৈ ভাত

## পৰিৱেশন
দৈৰ ভাত প্ৰায়ে দক্ষিণ এছিয়াৰ আচাৰৰ সৈতে খোৱা হয়। দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰন্ধনপ্ৰণালীত, দৈৰ ভাত পৰম্পৰাগতভাৱে দুপৰীয়াৰ আহাৰ আৰু ৰাতিৰ আহাৰৰ শেষত খোৱা হয় কিয়নো ই আগতে খোৱা মছলাযুক্ত খাদ্যৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে। ই পাচনত সহায় কৰাৰ লগতে উষ্ণ জলবায়ুৰ প্ৰভাৱৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰাখে বুলিও কোৱা হয়।

## অনুষ্ঠানসমূহ
এই ব্যঞ্জনটো দৈনন্দিন খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে বিশেষ অনুষ্ঠানতো ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। গ্ৰীষ্মকালত প্ৰায় প্ৰতিটো ভাৰতীয় আহাৰৰ শেষত এই পৰম্পৰাগত ৰন্ধনবিধ পৰিৱেশন কৰা হয়। ৰাজস্থান আৰু গুজৰাটত শীতলা সপ্তমী আৰু *ৰন্ধন ছট* উৎসৱৰ বাবে *আউলিয়া* আৰু *ঘেন*, এই দুই প্ৰকাৰৰ দৈ ভাত প্ৰস্তুত কৰা হয়। তেল মৰা দৈ ভাত প্ৰায়ে বিভিন্ন অনুষ্ঠানিকতাত আৰু প্ৰসাদ হিচাপে হিন্দু মন্দিৰত ভক্তৰ মাজত বিতৰণ কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:খাদ্য