open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
দুৰুক্তি

**দুৰুক্তি** (সংস্কৃত: दुरुक्ति) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ কলি (অসুৰ)ৰ ভগ্নী আৰু পত্নী।

## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
দুৰুক্তি সংস্কৃত মূলৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে দুৰ্ অৰ্থাৎ "বেয়া" আৰু উক্তি অৰ্থাৎ “বাক্য"; অৰ্থাৎ বেয়া বা আপত্তিজনক কথা।

## কিম্বদন্তি
দুৰুক্তি ক্ৰোধ আৰু হিংসাৰ কন্যা। ভয় নামৰ এজন পুত্ৰ আৰু মৃত্যু নামৰ কন্যা সন্তান জন্ম দিয়ে। 
নৰীয়া (নৰক) নামৰ ল’ৰা আৰু যাতনা (নিৰ্যাতন) নামৰ ছোৱালী এজনীৰ আইতাকো তাইৰ সন্তান ভয় আৰু মৃত্যুৰ পৰা জন্ম দিয়া। 
সৃষ্টিৰ সময়ত ব্ৰহ্মৰ পিঠিৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা মাৰাত্মক অন্ধকাৰ আৰু পাপপূৰ্ণ দুৰ্দশা মালিনপাতকৰ পৰা ডাঙৰ হোৱা অধৰ্ম (অনুচিততা)ৰ বংশৰ অন্তৰ্গত দুৰুক্তি আৰু কলি। দুৰুক্তি লোভ আৰু নিকৃতি (অসৎ)ৰ নাতিনী, দম্ভ (অসাৰতা) আৰু মায়া (ভ্ৰম)ৰ আজোনাতি, আৰু অধৰ্ম আৰু মিথ্যাৰ পৰিনাতি।

কল্কি পুৰাণৰ মতে কলিৰ কিছু সময়ৰ আগতে দুৰুক্তিৰ মৃত্যু হয়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসুৰ
যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম

**যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম** (সংস্কৃত: **याज्ञवल्क्य आश्रम**) হৈছে ভাৰতীয় দাৰ্শনিক তথা বৈদিক ঋষি যাজ্ঞবল্ক্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক প্ৰাচীন গুৰুকুল। বিশ্বাস কৰা হয় যে ঋষি যাজ্ঞবল্ক্যই এই আশ্ৰমতেই আত্মজ্ঞান তথা ব্ৰহ্মজ্ঞান লাভ কৰিছিল। প্ৰাচীন ভাৰতীয় দৰ্শনৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ ইয়াতেই ৰচনা কৰা হৈছিল।

যাজ্ঞবল্ক্যই শতপথ ব্ৰাহ্মণ, যাজ্ঞবল্ক্য স্মৃতি, বৃহদাৰণ্যক উপনিষদ, যোগ যাজ্ঞবল্ক্য আদিসহ বহু বৈদিক গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। এই আশ্ৰমটো বিহাৰ ৰাজ্যৰ মিথিলা অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত মধুবনী জিলাৰ জগবান গাঁৱত অৱস্থিত।

## বিৱৰণ
স্থানীয় বিশ্বাস অনুসৰি, যাজ্ঞবল্ক্যৰ অপভ্ৰংশ নাম **জাগো ঋষি**। “জগবান” নামটো “জগ” আৰু “বন” শব্দৰ সমাহাৰৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে বুলি ধাৰণা কৰা হয়। যাজ্ঞবল্ক্যই ইয়াত বহুদিন ধৰি সূৰ্য দেৱতাৰ উপাসনা কৰি নিজৰ বিস্মৃত যজুৰ্বেদ জ্ঞান পুনৰ লাভ কৰিছিল। কিম্বদন্তী অনুসাৰে, সূৰ্য দেৱতা তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ জ্যোতিৰূপে প্ৰকাশ পাই সৰস্বতী দেৱীৰ সহায়ত যাজ্ঞবল্ক্যক বৈদিক জ্ঞান প্ৰদান কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ শুক্ল যজুৰ্বেদ সংকলন কৰি শিষ্যসকলক শিক্ষা দিয়ে।

প্ৰাচীন মিথিলাত যাজ্ঞবল্ক্যৰ বহু শিষ্যই এই আশ্ৰমত অধ্যয়ন কৰিছিল। মিথিলাৰ ৰজা জনকো ইয়াত উপস্থিত হৈ যাজ্ঞবল্ক্যৰ পৰা ব্ৰহ্মবিদ্যা অধ্যয়ন কৰিছিল। ব্ৰহ্মবিদ্যা মানে আত্মা আৰু পৰম ব্ৰহ্মৰ জ্ঞান।

যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম দুখীয়া আৰু দৰিদ্ৰ লোকৰ সহায়ৰ বাবে সদায় মুকলি আছিল। এক দুৰ্ভিক্ষকালত যাজ্ঞবল্ক্যই নিজৰ শিষ্য ব্ৰহ্মদত্তক সোণ প্ৰদান কৰি খাদ্য আৰু চিকিৎসকৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল। এই আশ্ৰমটো প্ৰাচীন মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্গত ভাৰতীয় দৰ্শন অধ্যয়নৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। যাজ্ঞবল্ক্য সেই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰ্শন পৰিষদৰ সভাপতি আছিল।

## প্ৰাচীন বৃহৎ বৰগছ
এই আশ্ৰমত প্ৰায় দুই একৰ এলেকা জুৰি বিস্তৃত এক অতি প্ৰাচীন বৰগছ আছে। স্থানীয় লোকৰ মতে, এই গছটোৰ সৈতে যাজ্ঞবল্ক্যৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। শতিকাজুৰি বিস্তৃত ডাল-পাত থকা এই গছটোক “মিথিলাৰ অভিভাৱক” হিচাপে সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।

## যাজ্ঞবল্ক্য মহোৎসৱ
প্ৰতি বছৰে বৈদিক ঋষি যাজ্ঞবল্ক্যৰ জন্মদিন উপলক্ষে এই আশ্ৰমত **যাজ্ঞবল্ক্য মহোৎসৱ** পালন কৰা হয়। এই দিনটো যাজ্ঞবল্ক্য জয়ন্তী নামে পৰিচিত। মিথিলা অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি, পণ্ডিত আৰু সংস্কৃতিপ্ৰেমী লোকসকলে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰি যাজ্ঞবল্ক্যৰ বৈদিক আৰু দাৰ্শনিক অৱদান স্মৰণ কৰে।

**যাজ্ঞবল্ক্য** বৃহদাৰণ্যক উপনিষদ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭০০) আৰু তৈত্তিৰিয় উপনিষদত বিশিষ্টভাৱে উল্লেখ কৰা এগৰাকী হিন্দু বৈদিক ঋষি।

## তথ্যসূত্ৰ
বৃহদ্বল

**বৃহদ্বল** হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতকে ধৰি অন্যান্য হিন্দু ধৰ্মশাস্ত্ৰৰ উল্লেখ কৰা এজন ৰজা। লিংগ পুৰাণ মতে তেওঁক শ্ৰুতয়ু নামেৰেও জনা যায়। তেওঁক কোশল ৰাজ্যৰ শেষ ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত বৃহদ্বলই কৌৰৱৰ হৈ যুদ্ধ কৰিছিল আৰু অভিমন্যুৱে তেওঁক হত্যা কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ বৰ্হিনমানে তেওঁৰ পিছত অযোধ্যাত শাসন কৰিছিল।

## কিম্বদন্তি
বিষ্ণু পুৰাণ আৰু ভাগৱত পুৰাণৰ মতে বৃহদ্বল কুশৰ ফালৰ পৰা ৰামৰ বংশধৰ, আৰু সূৰ্যবংশৰ অন্তৰ্গত।
**মাখন ঝা**ই তেওঁৰ *এন্থ্ৰ'প'লজি অৱ এন্সিয়েণ্ট হিন্দু কিংডমছ: এ ষ্টাডি ইন চিভিলাইজেচনেল পাৰ্চপেক্টিভ*ত দাবী কৰিছে যে বৃহদ্বল ৰামৰ পিছত পোন্ধৰতম ৰজা। বৃহদ্বলক ইক্ষ্বাকু বংশৰ শেষ ৰজা বুলি গণ্য কৰা হয়; এই বংশ ৰাম আৰু তেওঁৰ মাজত ৩১-৩২ প্ৰজন্ম বিস্তৃত আছিল।

মহাভাৰতত বৃহদ্বলক কোশল ৰাজ্যৰ শাসক বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰাজসুয় যজ্ঞৰ সময়ত ভীমে তেওঁক বশ কৰিছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত কৰ্ণই তেওঁৰ দিগ্বিজয় যাত্ৰাৰ সময়ত বিজয়ৰ ফলত কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত বৃহদ্বালাৰ কৌৰৱসকলৰ প্ৰতি চূড়ান্ত আনুগত্য লাভ কৰে। যুদ্ধৰ তেৰ দিনৰ দিনা যেতিয়া অৰ্জুনৰ পুত্ৰ অভিমন্যু পদ্মব্যুহত প্ৰৱেশ কৰে, তেতিয়া বৃহদ্বলে দ্ৰোণ, কৃপ, কৰ্ণ, অশ্বত্থমা, কৃতবৰ্মাকে ধৰি কৌৰৱ যোদ্ধাৰ দলৰ সৈতে তেওঁৰ সৈতে যুদ্ধ কৰে। বৃহদ্বল আৰু অভিমন্যুৰ মাজত হোৱা তীব্ৰ দ্বৈত যুদ্ধত বৃহদ্বল অভিমন্যুৰ কাঁড়ত মৃত্যুমুখত পৰে।

শিৱ পুৰাণৰ মতে বৃহদ্বলৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ বৰ্হিনমান ৰাজপাটত বহে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন যুগৰ ৰজা
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শিশুপাল

**শিশুপাল** চেদী ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল, আৰু মহাভাৰতত এজন পাণ্ডৱ বিৰোধী আছিল। তেওঁ ৰজা দমঘোষ আৰু কুন্তীৰ ভগ্নী শ্ৰুতশ্ৰৱাৰ পুত্ৰৰ লগতে নন্দৰ ভতিজাক আছিল। যুধিষ্ঠিৰৰ মহা অভিষেক অনুষ্ঠানত তেওঁৰ ভতিজা ভায়েক আৰু বিষ্ণুৰ অৱতাৰ কৃষ্ণই তেওঁক হত্যা কৰিছিল, তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কৰা অপমানজনক নিৰ্যাতনৰ শাস্তি হিচাপে। তেওঁক চৈদ্য ("চেদিৰ ৰজা") বুলিও কোৱা হয়। শিশুপালক বিষ্ণুৰ দুৱাৰৰক্ষী জয়ৰ তৃতীয় আৰু শেষ জন্ম বুলি গণ্য কৰা হয়।
## মহাভাৰতত
মহাভাৰতত উল্লেখ আছে যে, শিশুপালৰ জন্মতে তিনিটা চকু আৰু চাৰিটা বাহু আছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক বাহিৰত পেলাই দিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিল যদিও স্বৰ্গৰ পৰা অহা মাত এটাই (আকাশবাণী) সঁকিয়াই দিছিল যে, তেওঁৰ সেই সময় অহা নাছিল। ইয়াৰ উপৰিও ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা হৈছিল যে, কোনো নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিয়ে শিশুটিক কোলাত ল’লে তেওঁৰ শৰীৰৰ অতিৰিক্ত অংগবোৰ নোহোৱা হৈ যাব, আৰু শেষত সেই একেজন ব্যক্তিৰ হাততে তেওঁৰ মৃত্যু হ’ব। ভাগিনীয়েকক লগ কৰিবলৈ আহি কৃষ্ণই শিশুটিক কোলাত ৰাখিলে আৰু অতিৰিক্ত চকু আৰু বাহুবোৰ নোহোৱা হৈ গ’ল, এইদৰে শিশুপালৰ মৃত্যু কৃষ্ণৰ হাতত নিৰ্ধাৰিত হোৱাৰ ইংগিত দিলে।
মহাভাৰতত শিশুপালৰ মাতৃ শ্ৰুতশ্ৰৱে ভতিজা কৃষ্ণৰ পৰা কথা লৈছিল যে তেওঁ নিজৰ ভাগিনিয়েক শিশুপালক এশটা অপৰাধৰ বাবে ক্ষমা কৰিব।

বিদৰ্ভৰ ৰাজকুমাৰ ৰুক্মি শিশুপালৰ অতি ঘনিষ্ঠ আছিল। তেওঁ বিচাৰিছিল ভনীয়েক ৰুক্মিণীয়ে শিশুপালক বিয়া কৰাওক। কিন্তু অনুষ্ঠানটো হোৱাৰ আগতেই ৰুক্মিণীয়ে কৃষ্ণৰ লগত পলায়ন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত শিশুপালৰ কৃষ্ণৰ প্ৰতি শত্ৰুতা আৰু অধিক বৃদ্ধি পালে।

যুধিষ্ঠিৰে যেতিয়া ৰাজসূয় যজ্ঞ গ্ৰহণ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ ভীমক পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত বৰ্তমান ৰজা হোৱা শিশুপালৰ আনুগত্য লাভ কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল।  শিশুপালাই কোনো প্ৰতিবাদ নকৰাকৈ যুধিষ্ঠিৰৰ আধিপত্য মানি লৈ ইন্দ্ৰপ্ৰস্থত চূড়ান্ত অনুষ্ঠানলৈ আমন্ত্ৰণ লাভ কৰে।

সেই অনুষ্ঠানত পাণ্ডৱসকলে সিদ্ধান্ত লয় যে কৃষ্ণই হ’ব যজ্ঞ অনুষ্ঠানৰ বিশেষ সন্মানীয় অতিথি। ইয়াৰ ফলত শিশুপাল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁ কৃষ্ণক অপমান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, তেওঁক কেৱল গোপালক আৰু ৰজা হিচাপে সন্মানিত হোৱাটো দুৰ্লভ বুলি কয়। তেওঁ ভীষ্মক অপমান কৰিবলৈও আৰম্ভ কৰিলে, গোটেই জীৱন অবিবাহিত হৈ থকাৰ ব্ৰতক কাপুৰুষৰ কাম বুলি অভিহিত কৰিলে। ভীষ্ম ক্ৰোধিত হৈ শিশুপালক ভাবুকি দিলে, কিন্তু কৃষ্ণই শিশুপালক শান্ত কৰিলে। এই কাৰ্যবোৰৰ যোগেদি তেওঁ ১০০তম পাপ কৰিলে আৰু কৃষ্ণই তেওঁক ক্ষমা কৰিলে। পুনৰ কৃষ্ণক অপমান কৰিলে তেওঁ ১০১তম পাপ কৰিলে। তাৰ পিছত কৃষ্ণই শিশুপালক নিজৰ সুদৰ্শন চক্ৰ মুকলি কৰে আৰু শিশুপালক ঠাইতে হত্যা কৰে। শিশুপালৰ আত্মাই কৃষ্ণৰ শৰীৰত বিলীন হৈ মুক্তি লাভ কৰিছিল আৰু মোক্ষ লাভ কৰিছিল।

*শিশুপাল বধ* হৈছে সপ্তম বা অষ্টম শতিকাত মাঘৰ দ্বাৰা ৰচিত ধ্ৰুপদী সংস্কৃত কবিতাৰ (কাব্য) ৰচনা। প্ৰায় ১৮০০ টা অতি অলংকৃত স্তৱকৰ ২০ টা সৰ্গৰে গঠিত এখন মহাকাব্য আৰু ইয়াক ছখন সংস্কৃত মহাকাব্য বা "মহান মহাকাব্য"ৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ লেখকৰ নামেৰে ইয়াক মাঘ-কাব্য বুলিও জনা যায়। আন কাব্যৰ দৰে ইয়াকো কাহিনীভাগৰ যিকোনো নাটকীয় বিকাশতকৈ ইয়াৰ সুন্দৰ বৰ্ণনা আৰু গীতিময় গুণৰ বাবে বেছি প্ৰশংসা কৰা হয়। তেওঁৰ পুত্ৰসকল কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত নিহত হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন যুগৰ ৰজা
দন্তবক্ৰ

**দন্তবক্ৰ** (সংস্কৃত: दन्तवक्र) হিন্দু ধৰ্মত কৰুষৰ ৰজা। দন্তবক্ৰ বিষ্ণুৰ দুৱাৰ ৰক্ষক বিজয়ৰ তৃতীয় আৰু শেষ জন্ম, আনহাতে তেওঁৰ ভাতৃ জয় হৈছিল শিশুপাল।

## কিম্বদন্তি
#### পুৰাণ
পদ্ম পুৰাণ (VI.274.16-7) অনুসৰি তেওঁ চৈদ্য বংশৰ।

বিষ্ণু পুৰাণ (IV.XIV.40), আৰু ভাগৱত পুৰাণৰ কিছু সংস্কৰণ (X.78.5-6) অনুসৰি তেওঁ বৃদ্ধশৰ্মান আৰু শ্ৰুতদেৱ (বা শ্ৰুতদেৱ)ৰ পুত্ৰ, যি কুন্তী আৰু বাসুদেৱৰ ভগ্নী। জন্মৰ পিছত তেওঁৰ দাঁত বেঁকা হৈ পৰাত তেওঁৰ নাম "দন্তৱক্ৰ" ৰখা হৈছে। বিদুৰথ তেওঁৰ ভাতৃ। তেওঁ জৰাসন্ধ, কংস, শিশুপাল আৰু পৌণ্ড্ৰকৰ মিত্ৰ আৰু বসুদেৱ কৃষ্ণৰ শত্ৰু।

হৰিবংশ পুৰাণত দন্তবক্ৰক অধিক সহানুভূতিশীলতাৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কৃষ্ণই ৰাজকুমাৰী ৰুক্মিণীৰ স্বয়ম্বৰৰ সময়ত পলায়ন কৰাৰ উদ্দেশ্য জানিব পাৰি কুণ্ডিনা চহৰত নিজৰ মিত্ৰসকলৰ সৈতে আলোচনা কৰে আৰু তেওঁ নিজেই ঈশ্বৰ বুলি উপলব্ধি কৰি দেৱতাৰ সৈতে বন্ধুত্বৰ চুক্তিবদ্ধ হোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। 

#### মহাভাৰত
মহাভাৰত ২:৩০ পদত তেওঁক অধিৰাজৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। পাণ্ডৱ সেনাপতি সহদেৱে তেওঁক পৰাস্ত কৰি তেওঁক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিবলৈ বাধ্য কৰাই তেওঁক পুনৰ সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰা হয়। শিশুপাল আৰু তেওঁৰ বন্ধু শাল্ৱৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ তেওঁ ৰাজসুয় যজ্ঞৰ পিছত (য’ত দন্তবক্ৰ উপস্থিত নাছিল, জৰাসন্ধৰ বধৰ প্ৰতিবাদত) দ্বাৰকালৈ যোৱা কৃষ্ণক আক্ৰমণ কৰে। 
নিজৰ উদ্দেশ্য ঘোষণা কৰাৰ পিছত গদাৰে শাল্বৰ মূৰত আঘাত কৰে। অবিচলিত হৈ কৃষ্ণই কৌমোদকীৰে তেওঁৰ বুকুত আঘাত কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ মুখেৰে তেজবমি কৰে আৰু গদাযুদ্ধত বিনষ্ট হয়। তেওঁৰ ভাতৃ বিদুৰথৰো একে যুদ্ধতে মৃত্যু হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন যুগৰ ৰজা
ফুলহৰ

**ফুলহৰ** হৈছে ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ মিথিলা অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত মধুবনী জিলাত অৱস্থিত এটা প্ৰাচীন ঐতিহাসিক স্থান। কিংবদন্তি অনুসাৰে, এই স্থানতেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভগৱান ৰাম আৰু দেৱী সীতাৰ সাক্ষাৎ হৈছিল।

ফুলহৰ মিথিলাৰ ৰজা জনকৰ ৰাজকীয় ফুলবাগিছা আছিল। এই স্থানত ভাগৱতী দেৱীৰ গিৰিজা স্থান নামে পৰিচিত এটা প্ৰাচীন মন্দিৰ অৱস্থিত। প্ৰাচীন ভাৰতীয় বহু হিন্দু ধৰ্মগ্ৰন্থত এই স্থানৰ উল্লেখ পোৱা যায়।

২০২০ চনত বিহাৰ চৰকাৰে ফুলহৰক হিন্দু তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ বাবে এটা পৰ্যটন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। এই স্থান ভগৱান ৰামৰ সৈতে গভীৰভাৱে সম্পৰ্কিত।

ফুলহৰক ৰামায়ণ চাৰ্কিটৰ অন্তৰ্গত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। মধুবনী জিলাৰ প্ৰগতি যাত্ৰাৰ সময়ত, ২০২৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ ১২ তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী নিতীশ কুমাৰে এই স্থানক পৰ্যটন গন্তব্য হিচাপে উন্নয়ন কৰাৰ ঘোষণা কৰে।

এই উন্নয়ন কাৰ্যৰ বাবে চৰকাৰে একত্ৰিশ কোটি তেৰ লাখ পঞ্চান্ন হাজাৰ টকা মঞ্জুৰি প্ৰদান কৰিছে। এই ধনৰাশি প্ৰাচীন **[[বাগ তাৰাগ পুষ্পৱাটিকা]]** আৰু **গিৰিজা দেৱী মন্দিৰ**ৰ চৌহদ সৌন্দৰ্যবৰ্ধন আৰু আধুনিকীকৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব।

## বিৱৰণ
শ্ৰী ৰামচৰিতমানস অনুসাৰে, মাতৃ সুনয়নাই ৰাজকুমাৰী সীতাক হিন্দু দেৱী গিৰিজাৰ পূজা কৰিবলৈ এই স্থানলৈ পঠিয়াইছিল। সেই সময়তে ৰাম আৰু লক্ষ্মণো তেওঁলোকৰ গুৰু বিশ্বামিত্ৰৰ পূজাৰ বাবে ফুল সংগ্ৰহ কৰিবলৈ ইয়ালৈ আহিছিল। এই ফুলবাগিচাতেই ৰাম আৰু সীতাই জীৱনৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে একে-আনে দেখা পাইছিল। ইয়াত ‘বাঘ তৰাগ’ নামেৰে এটা পুখুৰী আছে, যাৰ উল্লেখ তুলসীদাস ৰচিত ৰামায়ণৰ বালকাণ্ডৰ দোহা নম্বৰ ২২৭-ত পোৱা যায়। 

লোককথা অনুসাৰে, মিথিলা ৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী সীতাই বাৰ বছৰ ধৰি নিয়মিতভাৱে ফুলহৰ গাঁৱলৈ আহি জনক ৰজাৰ ৰাজ উদ্যানৰ প্ৰাঙ্গণত অৱস্থিত গিৰিজা দেৱীৰ পূজা কৰিছিল। মিথিলাত গিৰিজা দেৱীক জনক ৰজাৰ কুলদেৱী হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ৰাম-সীতাৰ বিবাহ কাহিনীৰ আৰম্ভণি এই স্থানৰ পৰাই হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। গাঁৱৰ কাষতে কামটৌল গাঁৱত অৱস্থিত মনোকামনা মন্দিৰ নামৰ আন এটা প্ৰাচীন মন্দিৰো গিৰিজা স্থানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।

## আৰু চাওক
*মিথিলাত ৰামৰ যাত্ৰা

## গেলাৰী

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰামায়ণ
বটেশ্বৰ স্থান

**বটেশ্বৰ স্থান** ( সংস্কৃত: बटेश्वर स्थान ) হৈছে ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ ভাগলপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত কহলগাঁও অঞ্চলত অৱস্থিত এক প্ৰাচীন ধৰ্মীয় স্থান।  এই স্থানটো ব্ৰহ্মৰ্ষি বশিষ্ঠৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু ইয়াক ঋষি বশিষ্ঠৰ *তপস্থলী* হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কিম্বদন্তী অনুসাৰে, বশিষ্ঠ ঋষিয়ে ইয়াত তপস্যা কৰি শিৱৰ উপাসনা কৰিছিল আৰু ইয়াত প্ৰতিষ্ঠা কৰা শিৱলিংগটো **বটেশ্বৰ নাথ মহাদেৱ** নামে পৰিচিত। 

## নামৰ উৎপত্তি
এই স্থানটোৰ নাম ঋষি বশিষ্ঠৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। আগতে এই মন্দিৰটো **বশিষ্ঠেশ্বৰ মহাদেৱ** নামেৰে পৰিচিত আছিল, যি সময়ৰ সৈতে পৰিবৰ্তিত হৈ **বটেশ্বৰ মহাদেৱ** নাম লাভ কৰে। সেয়ে এই স্থানটো **বটেশ্বৰ স্থান** বুলি জনাজাত হয়।

## বিৱৰণ
ধাৰণা কৰা হয় যে ঋষি বশিষ্ঠে এই স্থানত তপস্যা কৰি ভগৱান শিৱৰ উপাসনা কৰিছিল। বটেশ্বৰ স্থানৰ প্ৰাঙ্গণত অৱস্থিত **বাবা বটেশ্বৰ নাথ মহাদেৱ মন্দিৰ**টো গংগা নদীৰ উত্তৰমুখী প্ৰবাহৰ (উত্তৰবাহিনী গংগা) তীৰত, কোশী নদী আৰু গংগাৰ সংগমস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত। এই স্থানটো কহলগাঁওৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।

পুৰাণসমূহত উল্লেখ অনুসাৰে, বটেশ্বৰ স্থানক এক সময়ত **কাশী ধাম** হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল যদিও ভূমিৰ অভাৱৰ বাবে সেই পৰিকল্পনা সম্পূৰ্ণ নহ’ল। কিম্বদন্তী মতে, ভগৱান শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহৰ পাছত কৈলাস পৰ্ব্বতত বাস কৰাৰ সময়ত পাৰ্বতী দেৱীয়ে অস্বস্তি অনুভৱ কৰিছিল। তেতিয়া শিৱই গংগাৰ উত্তৰবাহিনী প্ৰবাহ থকা পবিত্ৰ স্থান বিচাৰি নাৰদ আৰু বিশ্বকৰ্মাক নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁলোকে বটেশ্বৰ স্থান, দেওঘৰ আৰু বেনাৰস পৰীক্ষা কৰিছিল। শেষত বেনাৰসক কাশী হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হয় আৰু বটেশ্বৰ স্থান **গুপ্ত কাশী** নামে পৰিচিত হৈ থাকে।

ইয়াত বুদ্ধদেৱেও বৰ্ষাবাস কালত তিনি মাহ ধ্যান কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। 

শিৱ মন্দিৰৰ সন্মুখত মা কালীৰ এটা মন্দিৰো অৱস্থিত। অতীতত এই স্থানটো তন্ত্ৰ বিদ্যাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল বুলি জনা যায়। ওচৰতে অৱস্থিত প্ৰাচীন বিক্ৰমশিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে এই স্থানটোৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক আছে।

## ইতিহাস
ইতিহাস অনুসাৰে, এই মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টাব্দ এক হাজাৰ দুইশ ষোল্লত সেন বংশৰ এজন ৰজাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। *বংগীয়া কায়স্থ কুল পঞ্জিকা* অনুসাৰে, সেন বংশৰ শাসনকালত বল্লাল সেনে ইয়াত উপস্থিত হৈ শিৱলিংগত পূজা কৰিছিল। পিছলৈ ১২৭২ খ্ৰীষ্টাব্দত বংগৰ হুগলী জিলাৰ বাসিন্দা মথুৰানাথ চট্টোপাধ্যায়ে মন্দিৰটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
এডক্কল গুহা

**এডক্কল গুহা**  হৈছে  ভাৰতৰ কেৰেলাৰ ৱায়ানাদ জিলাৰ চুলথান বাথেৰীত এক দূৰৱৰ্তী স্থানত থকা দুটা প্ৰাকৃতিক গুহা । মহীশূৰৰ ওখ পৰ্বতমালাক মালাবাৰ উপকূলৰ বন্দৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰা এটা পুৰণি বাণিজ্যিক পথৰ ওচৰত অম্বুকুট্টি মালাত সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১২০০ মিটাৰ (৩৯০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত। গুহাসমূহৰ ভিতৰত খোদিত কৰা পেট্ৰ'গ্লিফসমূহ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব কমেও ৬,০০০ 
নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মানুহে কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, যিয়ে এই অঞ্চলত প্ৰাগঐতিহাসিক বসতিৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে। 
এডক্কল শিল যুগৰ খোদিত শিল্পকৰ্ম বিৰল আৰু কেৰেলাৰ কোল্লামৰ শ্বেনথুৰিনিৰ বাহিৰেও দক্ষিণ ভাৰতৰ একমাত্ৰ জ্ঞাত উদাহৰণ। কেৰালাৰ শ্বেনথুৰিনি (শ্বেন্দুৰ্নি) বনাঞ্চলৰ গুহাত থকা চিত্ৰসমূহ মেছলিথিক যুগৰ (মধ্য শিলাযুগ)ৰ।

## পেট্ৰ'গ্লিফ
এইবোৰ কাৰিকৰীভাৱে গুহা নহয়, বৰঞ্চ প্ৰায় ৯৬ ফুট (২৯ মিটাৰ) বাই ২২ ফুট (৬.৭ মিটাৰ) জোখৰ এটা ফাট, খাদ বা শিলৰ আশ্ৰয়স্থল, য'ত মূল বস্তুৰ পৰা শিলৰ টুকুৰা এটা পৃথক হোৱাৰ ফলত ৩০ ফুট গভীৰ (৯.১ মিটাৰ) ফাট গঠন হয়।ফাটটোৰ এটা ফালে কেইবা টন ওজনৰ এটা শিল আছে, যিয়ে ফাটটো ঢাকি ৰাখি গুহাটোৰ "ছাদ" গঠন কৰিছে। খোদিত শিল্পকৰ্মসমূহত মানুহ আৰু প্ৰাণীৰ আকৃতি, মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলি আৰু এতিয়াও ডিচিফাৰ কৰিব নোৱাৰা প্ৰতীকসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যাৰ পৰা প্ৰাগঐতিহাসিক বসতিৰ উপস্থিতিৰ কথা অনুমান কৰিব পাৰি।

গুহাটোৰ ভিতৰত কমেও তিনিবিধ পেট্ৰ’গ্লিফ আছে। আটাইতকৈ পুৰণিটো হয়তো ৮ হাজাৰ বছৰৰো অধিক বয়সৰ হ’ব পাৰে। প্ৰমাণৰ পৰা দেখা যায় যে ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ত এডক্কাল গুহাত কেইবাবাৰো বসবাস কৰা হৈছিল।

১৮৯০ চনত তেতিয়াৰ মালাবাৰ ৰাজ্যৰ এজন আৰক্ষী বিষয়া ফ্ৰেড ফ’চেটে এই গুহাবোৰ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল আৰু তেওঁ লগে লগে ইয়াৰ নৃতত্ত্ব আৰু ঐতিহাসিক তাৎপৰ্য্য চিনি পাইছিল। তেওঁ তেওঁলোকৰ বিষয়ে এটা প্ৰবন্ধ লিখিছিল, যিয়ে বিদ্বানসকলৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।

## সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ সৈতে সম্ভাৱ্য সংযোগ
এই গুহাবোৰত নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ পৰা, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬,০০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনলৈকে চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ সৈতে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য সংযোগৰ বাবে নতুন চিত্ৰকলাৰ গোটটোৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।

কেৰেলা ৰাজ্যিক পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ ইতিহাসবিদ ৰাঘৱন ভেৰিয়াৰে ইয়াৰে এজন ব্যক্তিক "জাৰ কাপ থকা মানুহ" বুলি চিনাক্ত কৰিছে, যিটো সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ এক সুকীয়া প্ৰতীক। ২০০৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৰা এই আৱিষ্কাৰৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হৰপ্পান সভ্যতা সক্ৰিয় আছিল। এডককালত পোৱা "জাৰ কাপ থকা মানুহ" চিহ্নটোৰ তামিলনাডু আৰু কৰ্ণাটকৰ পৰা ইতিমধ্যে জনাজাত প্ৰতীকৰ তুলনাত সিন্ধু উপত্যকাৰ প্ৰতীকৰ সৈতে অধিক সাদৃশ্য থকা যেন লাগে। মিষ্টাৰ ভেৰিয়াৰে কয়, "এই প্ৰতীকসমূহৰ আৱিষ্কাৰ হৰপ্পান সভ্যতাৰ সৈতে মিল আছে, য'ত প্ৰধানকৈ দ্ৰাবিড় সংস্কৃতি আছিল আৰু ই সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান ঘটিব পাৰে বুলি প্ৰমাণ। সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা পাতল বতাহত অদৃশ্য হৈ গ'ল বুলি ধৰি লোৱাটো ভুল।" সিন্ধু উপত্যকাৰ লিপি পণ্ডিত ইৰাৱথম মহাদেৱনে এই আৱিষ্কাৰসমূহ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি কয়, ইয়াক "এটা ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰে।
## চিত্ৰ

File:Edakkal Stone Age Carving.jpg|শিলা যুগৰ চিত্ৰকলা
File:Petroglyphs in Edakkal Caves.jpg|প্ৰায় ৬০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ পেট্ৰ’গ্লিফ
File:Ambukuthi mala.jpg|এডক্কল গুহাৰ মাজেৰে পোহৰ
File:View from the Edakkal caves.jpg|এডক্কলৰ গুহাৰ পৰা চৌপাশৰ দৃশ্য।
File:Edakkal, Wayanad, Kerala, India. (4649462247).jpg|Going up the caves
File:Kadamba inscription from Kerala.jpg|এডক্কল (উত্তৰ কেৰেলা)ৰ পৰা কদম্ব শাসক বিষ্ণুৱৰ্মনৰ প্ৰাকৃত গ্ৰন্থ লিপি ( খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম-ষষ্ঠ শতিকা)


## তথ্য সংগ্ৰহ
দুধমতী

**দুধমতী** (মৈথিলী: दूधमती) হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ মিথিলা অঞ্চলৰ সমতল ভূমিত বৈ যোৱা এখন পবিত্ৰ নদী। এই নদীখনৰ উৎপত্তি নেপালৰ ক্ষীৰেশ্বৰনাথ পৌৰসভাৰ ৱাৰ্ড সংখ্যা পাঁচত অৱস্থিত অৰ্জাৱন গাঁৱত। দুধমতী নদীখন জনকপুৰধামৰ মাজেৰে বৈ যায়। জনকপুৰ নগৰত এই নদীক গংগাৰ সমতুল্য বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ই এক পবিত্ৰ নদী হিচাপে পূজা-পাঠৰ লগত জড়িত। দুধমতী নদীখন ৰামায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক পুৰাণগত ঐতিহ্য হিচাপে হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়।

## কিংবদন্তি
লোককথা অনুসৰি, দুধমতী দেৱী হৈছে দুধমতী নদীৰ মানৱীকৃত ৰূপ। মিথিলাত দেৱী সীতাৰ সৈতে থকা আঠগৰাকী সখীৰ ভিতৰত দুধমতী দেৱী এগৰাকী আছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আন এটা কিংবদন্তি অনুসাৰে, কামধেনু নামৰ দিৱ্য গাইগৰাকীয়ে দেৱী সীতাক দুগ্ধ পান কৰাবলৈ আহিছিল আৰু সেই সময়তে তেওঁৰ স্তনৰ পৰা ওলোৱা দুগ্ধৰ পৰা এই নদীখনৰ সৃষ্টি হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

## ভৌগোলিক বিৱৰণ
দুধমতী নদীখন নেপালৰ মিথিলা অঞ্চলৰ ক্ষীৰেশ্বৰনাথ পৌৰসভাৰ ৱাৰ্ড সংখ্যা পাঁচত অৱস্থিত অৰ্জাৱন আৰু সখুৱা গাঁৱৰ ওচৰৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে। এই নদীখন মহোত্তৰী জিলাৰ মথিহানি অঞ্চলত বিঘ্ঘি নদীৰ সৈতে মিলিত হয়, যি ভাৰত-নেপাল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত। পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত ই ভাৰতৰ ধৌঁস নদীৰ অংশ হিচাপে পৰিগণিত হয়। দুধমতী নদীৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ছেচল্লিশ কিলোমিটাৰ। ই মিথিলা অঞ্চলৰ অন্যতম পুৰণি নদী হিচাপে পৰিচিত।

## ধৰ্মীয় গুৰুত্ব
দুধমতী নদী মিথিলা অঞ্চলত এক অতি পবিত্ৰ নদী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মত এই নদীত স্নান কৰা, পূজা-পাঠ কৰা আৰু পিতৃ-তৰ্পণ আদি ধৰ্মীয় আচাৰ পালন কৰা হয়। জনকপুৰধামৰ বাসবিত্তি ঘাটত বৈশাখ মাহৰ নৱমী তিথিত দুধমতী আৰতি অনুষ্ঠিত হয়। তদুপৰি, বিশ্ব হিন্দু পৰিষদে পূৰ্ণিমা আৰু অমাৱস্যা তিথিত এই নদীত বিশেষ আৰতি আয়োজন কৰে। শ্ৰাৱণ মাহৰ সোমবাৰী উৎসৱৰ সময়ত দুধমতী নদীৰ পবিত্ৰ পানী ব্যৱহাৰ কৰি মিথিলা অঞ্চলৰ বিভিন্ন শিৱ মন্দিৰত জলাভিষেক কৰা হয়। এই পানী বিশেষকৈ জালেশ্বৰ নাথ মহাদেৱ মন্দিৰ আৰু বাল্মিকেশ্বৰ নাথ মহাদেৱ মন্দিৰ আদিত ব্যৱহৃত হয়।

এই নদীৰ পবিত্ৰ পানী অযোধ্যালৈও প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল, যেতিয়া ৰাম মন্দিৰত প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠা অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। সেই সময়ত ভগৱান ৰামৰ প্ৰতিমাত জলাভিষেক কৰাৰ বাবে দুধমতী নদীৰ পানী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নদী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নদী
শ্ৰেণী:নেপাল
শ্ৰেণী:ৰামায়ণ
আদিত্য তিৱাৰী

**আদিত্য তিৱাৰী ()** এগৰাকী ভাৰতীয় কবি আৰু সাহিত্যিক।

## জীৱনী
আদিত্যই ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰ জব্বলপুৰত  জন্মগ্ৰহণ কৰা তেখেতে ছেইণ্ট এলয়ছিয়াছ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ইষ্ট এংলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি সাংবাদিকতাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। 

কুইৰষ্টান: এলজিবিটিকিউ ইনক্লুজন ইন দ্য ইণ্ডিয়ান ৱৰ্কপ্লেচ (২০২০)ত পৰমেশ শ্বাহানীয়ে ২০১৯ চনত আদিত্যক লগ পোৱাৰ বিষয়ে লিখি জবলপুৰৰ এজন "যুৱ মুকলিকৈ সমকামী কবি" বুলি অভিহিত কৰিছিল যাৰ পৰিয়ালৰ গ্ৰহণযোগ্যতাই তেওঁক "নিজৰ কুইয়াৰ-বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৃথিৱী" সৃষ্টি কৰিবলৈ ক্ষমতা প্ৰদান কৰিছিল। ২০১৯ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা সংকলন এপ্ৰিল ইজ লাছৰ কথাও উল্লেখ কৰে শ্বাহানীয়ে।  ২০২৩ চনত ভাৰতৰ বিবাহ সমতাৰ শুনানিৰ সময়ত জাগাৰনাট বুকছে আদিত্যৰ অভাৰ দ্য ৰেইনবো: ইণ্ডিয়াছ কুইয়াৰ হিৰোজ নামৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰিছিল।  এই গ্ৰন্থখন দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ প্ৰাইড মাহৰ শীৰ্ষ গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।  "হিন্দু" আলোচনীয়ে ইয়াক “স্পষ্টভাৱে লিখা” হিন্দুৱে ইয়াক “স্পষ্টভাৱে লিখা” বুলি বৰ্ণনা কৰিছে আৰু হিন্দুস্তান টাইমছে লক্ষ্য কৰিছে যে ইয়াত “সমাজত ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ নিজৰ অংশখিনি কৰা ১৯ জন বিচিত্ৰ লোকৰ কাহিনী উপস্থাপন কৰা হৈছে।”  

হায়দৰাবাদ সাহিত্য মহোৎসৱ আৰু ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ এলজিবিটি সাহিত্য মহোৎসৱ নতুন দিল্লীৰ ৰেইনবো লিট ফেষ্টকে ধৰি বিভিন্ন সাহিত্য মহোৎসৱত তেওঁ ভাষণ দিছে।আদিত্য লেচবিয়ান, গে, বাইচেক্সুৱেল, আৰু ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ (এলজিবিটি) সম্প্ৰদায়ৰ অধিকাৰৰ পোষকতাত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ আছে।  তেওঁৰ এই ৰচনাসমূহ দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া, হিন্দুস্তান টাইমছ, পিংকনিউজ, আৰু দ্য টেলিগ্ৰাফকে ধৰি কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকাশনত প্ৰকাশ পাইছে 

২০২২ চনত তেওঁ বিবিচিত ছয় খণ্ডৰ ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিক প্ৰযোজনা আৰু আয়োজন কৰে, যিয়ে মূলতঃ পুৰুষৰ মানসিক স্বাস্থ্যকে ধৰি বিভিন্ন অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। পিছলৈ ২০২৪ চনত বিবিচিৰ প্ৰযোজক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে  আৰু ২০২৫ চনত জাৰ্মানীৰ বাতৰি চেনেল ডয়চে ৱেলে (ডি ডব্লিউ) আৰু অন্যান্য সহযোগীসকলৰ সৈতে অংশীদাৰিত্বৰে গ'থে-ইনষ্টিটিউটে আয়োজন কৰা সীমা অতিক্ৰম কৰা কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হয়, যাৰ লক্ষ্য আছিল সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত আস্থা পুনৰ গঢ়ি তোলা। 

## নিৰ্বাচিত ৰচনা

* 
* 

## তথ্যৰ উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* Official Website
* Aditya's Interview on Indian Literature with Ruth Vanita 
* April is Lush at Centre for Studies in Gender and Sexuality, Ashoka University 

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় লেখক
শ্ৰেণী:কবি
শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা

**শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা ()** (১৯৩১ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰ – ১৯৮৬ চনৰ ২৫ মে') ভাৰতীয় কবি আৰু ১৯৭৬ চনৰপৰা ১৯৮২ চন আৰু ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৮৬ চনলৈকে কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মধ্যপ্ৰদেশৰ সংসদ সদস্য আছিল। ১৯৮৬ চনত নিউয়ৰ্কত কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত বাৰ্মাৰ মৃত্যু হয় 

## জীৱনী
বিলাসপুৰত এটি কায়স্থ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ বাৰ্মাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। নাগপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা হিন্দী বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ লিখা বিশখন কিতাপ প্ৰকাশ কৰিছিল।
বাৰ্মাই সাংবাদিক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত কাম কৰিছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁ ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰি ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ সদস্য হিচাপে ভাৰতীয় সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। 

শ্ৰীকান্ত বাৰ্মাই মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰপৰা দুটা ৬বছৰীয়া কাৰ্যকাল সংসদৰ সদস্য (ৰাজ্য সভা) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি কংগ্ৰেছ দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক, লগতে ১০ বছৰ চৰকাৰী মুখপাত্ৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৬৭ চনত বাৰ্মাই বীনা বাৰ্মাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰপৰা একেৰাহে তিনিটা কাৰ্যকালৰ বাবে সংসদ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়  বাৰ্মাৰ একমাত্ৰ সন্তান অভিষেক ভাৰ্মাক ১৯৯৭ চনত ভাৰতৰ আটাইতকৈ কনিষ্ঠ কোটিপতি হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল 

## পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান
১৯৭৬ চনত মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰৰপৰা বাৰ্মাই জলসাগৰৰ বাবে তুলসী সন্মান আৰু ১৯৮১ চনত মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যিক কলা পৰিষদৰপৰা শিক্ষা সন্মান লাভ কৰে। ১৯৮২ চনত নতুন দিল্লীত আয়োজিত আফ্ৰিকান-এছিয়ান লেখক সন্মিলনৰ সভাপতিত্ব কৰে।  ১৯৮৭ চনত তেওঁ মৰণোত্তৰভাৱে মগধৰ বাবে সাহিত্য একাডেমী বঁটাৰে সন্মানিত হয়। 

## স্মৃতি

শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা ট্ৰাষ্ট হৈছে ১৯৮৯ চনত বাৰ্মাৰ পুত্ৰ অভিষেক ভাৰ্মাই পিতৃৰ স্মৃতিত শিল্প, সাহিত্য, সাংবাদিকতাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা দাতব্য ফাউণ্ডেশ্যন, আৰু শিক্ষা, সাহিত্য, সূক্ষ্ম কলা, সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, আৰু সমাজ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰত পদক্ষেপক সহায় কৰি আহিছে। এই ট্ৰাষ্টটো ভাৰ্মাৰ বোৱাৰী অংকা ভাৰ্মাই পৰিচালনা কৰে, যিয়ে ভাৰ্মাৰ নাতিনীয়েক নিকোল ভাৰ্মাই পৰিচালনা কৰা "হাংগাৰফ্ৰীৱৰ্ল্ড"ৰ দৰে বিশ্বব্যাপী অভিযানক সমৰ্থন কৰে।

বিলাসপুৰ চহৰৰ চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টাক "শ্ৰীকান্ত ভাৰ্মা মাৰ্গ" নামেৰে নামকৰণ কৰি ১৯৯২ চনত মধ্যপ্ৰদেশৰ তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী সুন্দৰ লাল পাটোৱাই শ্ৰীকান্ত ভাৰ্মা চকত ৩০ ফুট উচ্চতাৰ ভাৰ্মাৰ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে। 

## তথ্যৰ উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:কবি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
বাবুৰাও পেটেল

**বাবুৰাও পেটেল () **(১৯০৪–১৯৮২) এজন ভাৰতীয় প্ৰকাশক আৰু সাহিত্যিক, চলচ্চিত্ৰ আৰু ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত। 
## কৰ্মজীৱন

বাবুৰাও: ভাৰতীয় চিনেমাৰ এজন পথ-প্ৰদৰ্শক। ভাৰতীয় চিনেমাৰ প্ৰাৰম্ভিক দিনত বাবুৰাও আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্ব। তেওঁ সাংবাদিক হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল, অগ্ৰণী চলচ্চিত্ৰ আলোচনী **চিনেমা সমাচাৰ**'ত কাম কৰিছিল। নৱজাত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ এই আৰম্ভণিৰ পৰিচয়ে তেওঁক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ দিশলৈ পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। 

চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু পৰিচালক হিচাপে বাবুৰাৱে ভাৰতীয় চিনেমা গঢ় দিয়াত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁৰ ফিল্মগ্ৰাফীত কিশ্মেট, সতী মহানন্দ, মহাৰাণী, বালা জোবন, আৰু চান্দ কা টুকদা আদি উল্লেখযোগ্য শিৰোনাম আছে। ১৯২৯ চনৰপৰা ১৯৩৫ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মিত এই ছবিসমূহ ভাৰতীয় চিনেমাৰ ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰাত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। তাৰ পিছত ১৯৩৫ চনত বাবুৰাৱে নিউ জেক প্ৰিণ্টিং প্ৰেছৰ মালিক ডি এন পাৰ্কাৰত যোগদান কৰে... ফিল্মিণ্ডিয়া নামৰ আলোচনীখন ১৯৩৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মাহেকীয়া হিচাপে মুকলি কৰা হয়। 

১৯৩৫ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পোৱা ভাৰতৰ প্ৰথমখন ইংৰাজী] চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যিক আলোচনী ফিল্মিণ্ডিয়াৰ সম্পাদক আৰু প্ৰকাশক আছিল। তেওঁ "কাৰাভান" নামৰ উৰ্দু আলোচনী এখনো চলাইছিল। 

বাবু ৰাও আছিল মাদাৰ ইণ্ডিয়া (অৰোবিন্দো গ্ৰুপে আৰম্ভ কৰা একে নামৰ আলোচনীখনৰপৰা পৃথক) এখন ৰাজনৈতিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্থাপক আৰু সম্পাদক। বাবু ৰাৱে অভিনেত্ৰী পদ্ম দেৱীক মুকলি কৰি ৰূপান্তৰিত কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ "ৰঙৰ ৰাণী" হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। বাবু ৰাওৰ কৃপাত ফিল্ম ৱৰ্ল্ড আলোচনীৰ প্ৰতিটো সংখ্যাতে তেওঁৰ ফটো প্ৰকাশ পাইছিল, বাবু ৰাৱে নিজেই লিখিছিল কেপচন। 

১৯৬৭ চনত মধ্যপ্ৰদেশৰ ছাজাপুৰৰপৰা জন সংঘৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। 

## ব্যক্তিগত জীৱন
মুম্বাইৰ সমীপৰ মাছৱান গাঁৱত পিতৃ-মাতৃ পাণ্ডুৰাং ৰাও পাটিল আৰু যমুনা দেৱী পাটিলৰ ঘৰত বাবা পাটিল নামেৰে মাৰাঠী ভাঞ্জাৰী ৰাজনৈতিক পৰিয়ালত বাবুৰাও পেটেলৰ জন্ম হৈছিল  পেছাদাৰী জীৱনত বেছিভাগেই গুজৰাটী সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে লেনদেন কৰাৰ বাবেই তেওঁ পাটিলৰপৰা পেটেললৈ উপাধি সলনি কৰিছিল; আৰু গুজৰাটী পেটেল উপাধি মহাৰাষ্ট্ৰত পোৱা পাটিল উপাধিৰ সমতুল্য, কাৰণ এই দুয়োটাই "গাঁৱৰ মুৰব্বী" বুলি বুজায়।  হাইস্কুলত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ অন্ত পৰে আৰু তেওঁ নিজকে প্ৰায়ে অ-মেট্ৰিক বুলি কয়। পেটেল আছিল এজন অটোডিডাক্ট, তেওঁৰ এটা বৃহৎ পুথিভঁৰাল আছিল, য’ত বিভিন্ন বিষয়ৰ শ শ কিতাপ আছিল। 

তেওঁ তিনিবাৰ বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী আছিল গায়িকা আৰু অভিনেতা সুশীলা ৰাণী পেটেল (জন্ম টম্বট), মূলতঃ চেন্নাইৰ। তেওঁ দ্ৰৌপদী (১৯৪৪) আৰু গ্ৱালান ছবিত পৰিচালনা কৰিছিল যদিও দুয়োখন ছবি বক্স অফিচত ফ্লপ হৈছিল 

## গ্ৰন্থ
* *The Rosary and the Lamp* (1966), Girnar Publications
* *Burning Words: A Critical History of Nine Years of Nehru's Rule from 1947 to 1956* (1956), Sumati Publications
* *Grey Dust* (1949), Sumati Publications
* *A Blueprint of Our Defence* (1962), Sumati Publications

## ফিল্মগ্ৰাফী

**পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে **
**কিছমেট* (১৯২৯)
**সতী মহানন্দ* (সতী মহান) (১৯৩৩)
**চান্দ কা টুকদা* (১৯৩৩-'৩৫)
**বালা জোবান* (১৯৩৪)
**মহাৰাণী * (১৯৩৪)
**পৰদেশী সাইয়ান* (১৯৩৫)
**দ্ৰৌপদী* (১৯৪৪)
**[[গ্ৱালান]]* (১৯৪৬)

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
*Organizer.org Centenary profile
*Movie Talkies listing
*''Time'' magazine article profiling ''Filmindia'' question answer page by Baburao Patel
*Screen India Profile

## তথ্যৰ উৎস

শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
মনোকামনা মন্দিৰ

**মনোকামনা মন্দিৰ** (মৈথিলী: मनोकामना मंदिर) হৈছে ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ মিথিলা অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত মধুবনী জিলাৰ হৰলাখী ব্লকৰ কামটৌল গাঁৱত অৱস্থিত এটা প্ৰাচীন হিন্দু মন্দিৰ। লোকবিশ্বাস অনুসাৰে এই মন্দিৰ ত্ৰেতাযুগৰ পৰা অস্তিত্বশীল বুলি ধৰা হয় আৰু ইয়াৰ ইতিহাস ৰামায়ণৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। এই মন্দিৰ মিথিলা অঞ্চলৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত।

## নামকৰণ
‘মনোকামনা’ শব্দৰ অৰ্থ ভক্তিৰ ইচ্ছা বা অন্তৰৰ কামনা। স্থানীয় লোকবিশ্বাস অনুসাৰে, যি ভক্তই শুদ্ধ মন আৰু দৃঢ় বিশ্বাসেৰে এই মন্দিৰত পূজা অৰ্চনা কৰে, তেওঁৰ ইচ্ছা পূৰ্ণ হয়। সেইবাবে এই মন্দিৰক ‘মনোকামনা মন্দিৰ’ বুলি জনা যায়। এই স্থান ‘মনোকামনা স্থান’ নামেও পৰিচিত।

## বিৱৰণ

লোককথা অনুসাৰে, দেৱী সীতাই ফুলহৰত অৱস্থিত গিৰিজা দেৱীৰ পূজা বাৰ বছৰ ধৰি নিয়মিতভাৱে কৰিছিল। সেই পূজাৰ অন্তত গিৰিজা দেৱীয়ে সীতাক আশীৰ্বাদ দি মনোকামনা মন্দিৰত পূজা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, যাৰ ফলত সীতাৰ মনোকামনা পূৰ্ণ হয়।

এই মন্দিৰ প্ৰাঙ্গণত অৱস্থিত শিৱ মন্দিৰখন ‘বাবা মনোকামনা নাথ মহাদেৱ মন্দিৰ’ নামে জনাজাত। ইয়াত শিৱ, পাৰ্বতী, গণেশ আৰু কাৰ্ত্তিক দেৱতাৰ মন্দিৰো আছে। শিৱৰ বাহন নন্দী মহাৰাজৰ প্ৰতিমূৰ্তিও ইয়াত স্থাপন কৰা হৈছে।

প্ৰতিবছৰে শ্ৰাৱণ মাহত সোমবাৰী উপলক্ষে বৃহৎ মেলা অনুষ্ঠিত হয়। এই সময়ত বহু দূৰ-দূৰণিৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ ভক্ত আহি শিৱলিঙ্গত জলাভিষেক কৰে আৰু পূজা অৰ্চনা সম্পন্ন কৰে।

মন্দিৰৰ ওচৰে-পাঁজৰে ফুলহৰৰ বাঘ তৰাগ পুষ্পৱাটিকা, কল্যাণেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ আৰু বিশ্বামিত্ৰ আশ্ৰম আদি বহুতো ৰামায়ণ-সম্পৰ্কিত ধৰ্মীয় স্থান অৱস্থিত। এই মন্দিৰখন প্ৰাচীন মিথিলা ৰাজ্যৰ ৰাজধানী জনকপুৰৰ পৰা সড়কপথে প্ৰায় তেৰ মাইল দূৰত অৱস্থিত আৰু পৰ্যটকৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আকৰ্ষণ।

মনোকামনা মন্দিৰ কেৱল ধৰ্মীয় আস্থাৰ কেন্দ্ৰ নহয়, ই মিথিলা অঞ্চলৰ লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাৰো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। স্থানীয় লোকসকলৰ জীৱনধাৰা, উৎসৱ-পৰ্ব আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সৈতে এই মন্দিৰ গভীৰভাৱে সংযুক্ত হৈ আছে। শাওন মাহত এই মন্দিৰত অজস্ৰ ভক্তৰ সমাগম ঘটে। তাৰোপৰি প্ৰতিদিনে এই মন্দিৰলৈ পৰ্যটকৰ আগমণ ঘটে।

## উল্লেখসমূহ

শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
তাৰা সিং নৰোত্তম

**পণ্ডিত তাৰা সিং নৰোত্তম () ** (১৮২২–১৮৯১) বা পণ্ডিত তাৰা সিং নাৱতম, শিখসকলৰ নিৰ্মলা পন্থাৰ অন্তৰ্গত এজন বিখ্যাত পাঞ্জাবী পণ্ডিত আছিল।

## জীৱনী

পণ্ডিত তাৰা সিঙৰ জন্ম হৈছিল শিখ পৰিয়ালত, মূলতঃ ব্ৰাহ্মণ। বিছ বছৰ বয়সত তেওঁ কাদিয়ানৰ ওচৰৰ কাহলৱান নামৰ গাঁওখন এৰি হোছিয়াৰপুৰৰ কুৰালাৰ সন্ত গুলাব সিংহৰ নিৰ্মলা ডেৰাত উপস্থিত হয়।

তেওঁ এতিয়া এজন সুপৰিচিত পণ্ডিত আছিল আৰু সমগ্ৰ অঞ্চলটোত কিছু খ্যাতি লাভ কৰিছিল। পাটিয়ালাৰ মহাৰাজ মহাৰাজ নৰিন্দৰ সিংহই (১৮২৪-১৮৬২) তেওঁক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল, তাৰ পিছত তাৰা সিংহই পাটিয়ালালৈ আহি ধৰ্ম ধ্বজা নামেৰে নিজাকৈ নিৰ্মলা ডেৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰি পণ্ডিতৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল। পণ্ডিত তাৰা সিঙে শিখৰ প্ৰখ্যাত ইতিহাসবিদ গিয়ানী গিয়ান সিং (১৮২২-১৯২১) আৰু দমদমী তক্সালৰ বিষান সিং জি মুৰলেৱালেকে ধৰি এক বৃহৎ পণ্ডিতৰ দলক শিক্ষা দিছিল। 

## হেমকুণ্ডৰ আৱিষ্কাৰ

হেমকুণ্ড চাহাবৰ ভৌগোলিক অৱস্থান নিৰ্ণয় কৰা প্ৰথম শিখজন পণ্ডিত তাৰা সিং আছিল। গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ তপস্থ (ধ্যান স্থান)ৰ ​​স্থান নিৰ্ণয় কৰিবলৈ বচিতাৰ নাটক ৰ  পৰা পোৱা সূত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি, যেনে সপ্তশৃংগ নাম (সাতটা শৃংগ) আৰু হেমকুণ্ড পাৰ্বত (বৰফৰ পৰ্বত হ্ৰদ)ৰ ওপৰত/তাৰ ওচৰত ইয়াৰ অৱস্থান, তেওঁ গড়ৱাল হিমালয় অন্বেষণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু তেওঁৰ সন্ধানে তেওঁক বদ্ৰীনাথ আৰু ওচৰৰ বৰ্তমানৰ গোবিন্দৰ ওচৰৰ পাণ্ডুকেশ্বৰ গাঁৱলৈ লৈ যায় ঘাট। 

## গুৰবাণীৰ ব্যাখ্যা

পণ্ডিত তাৰা সিংহই অনন্তক বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁ বেদান্তৰ দৰ্শনৰ আধাৰত ধৰ্মৰ শিক্ষা দিছিল আৰু ইয়াক শংকৰ আৰু ৰামানুজৰ মিশ্ৰণ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ মতে গুৰু নানক বিষ্ণুৰ অৱতাৰ (মহাবিষ্ণুতকৈ দেৱতা) আৰু ৱাহেগুৰু মহাবিষ্ণুৰ আন এটা নাম। তেওঁ ৱাহেগুৰু শব্দ-অৰ্থ টিকা নামৰ গ্ৰন্থখনত ৱাহেগুৰুৰ অৰ্থৰ বিষয়ে বিস্তৃতভাৱে লিখিছিল। মহান কোশত উল্লেখ আছে যে পণ্ডিত তাৰা সিংহই বিশ্বাস কৰিছিল যে পাটনা চাহিবৰ মুখ্য গ্ৰন্থি ভাই সুখা সিংহই শ্ৰীপুৰী (ওড়িশা)ৰ উদ্ধ মন্দিৰৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল, যিয়ে ইয়াক গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ ৰচনা বুলি দাবী কৰিছিল। পণ্ডিত তৰা সিংহয়ো বিশ্বাস কৰিছিল যে সমগ্ৰ দাসম গ্ৰন্থখন গুৰু গোবিন্দ সিংহৰদ্বাৰা ৰচনা কৰা হৈছে। 

## প্ৰকাশিত ৰচনা
তেওঁ হয়তো সমগ্ৰ এছ জি জি এছৰ ওপৰত এটা ধাৰাবাহিক লিখিছে যদিও সেয়া হেৰাই যোৱা বুলি ধৰা হৈছে। তেওঁৰ অধিক বিখ্যাত গ্ৰন্থসমূহ হ’ল গুৰমৎ নিৰ্ণয় সাগৰ, শ্ৰী গুৰ তিৰথ সংগ্ৰহ, আৰু গুৰু গিৰাথ কোছ। আন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত গুৰুগ্ৰন্থ চাহাবত অন্তৰ্ভুক্ত ভগতসকলৰ বাণীৰ টীকা
* বহীগুৰু সবদৰ্থ (১৮৬২)
* টিকা ভগত বনিকা (১৮৭২)
* টিকা গুৰু ভৱ দীপিকা (১৮৭৯)
* শ্ৰী গুৰু তিৰথ সংগ্ৰহী (১৮৮৩)
* গ্ৰন্থ শ্ৰী গুৰমত নিৰ্নয় সাগৰ (১৮৭৭)
* সবদা সুৰ কোশ (১৮৬৬)
* অকল মুৰাতি প্ৰদৰ্শন (১৮৭৮)
* গুৰু ভান্স তৰু দৰ্পণ (১৮৭৮)
* গ্ৰন্থ গুৰু গিৰৰ্থ কোশ (১৮৮৯)
* প্ৰখিয়া প্ৰকৰণ (১৮৯০)
* টিকা শ্ৰী ৰাগ (১৮৮৫)
* উপদেশ শাতক বাছা
* ছেহৰাফি ৰাজে ভাৰতৰী
* জাপজী চাহাব ষ্টিক

## তথ্যৰ উৎস

শ্ৰেণী:শিখ ধৰ্ম
শ্ৰেণী:গুৰুদ্বাৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ইতিহাস
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
প্ৰতীপ

**প্ৰতীপ** হিন্দু ধৰ্মৰ এজন কিম্বদন্তি ৰজা। তেওঁ হস্তিনাপুৰৰ ৰজা আৰু চন্দ্ৰ বংশৰ সদস্য। শান্তনুৰ পিতৃ আৰু ভীষ্ম,[1]চিত্ৰংগদ, আৰু বিচিত্ৰবীৰ্যৰ ককাক। হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত এই ৰজাৰ কথা উল্লেখ আছে।

## কিম্বদন্তি
### মূল
পুৰাণৰ মতে প্ৰতীপ ভীমসেনৰ প্ৰপৌত্ৰ আৰু দিলীপৰ পুত্ৰ আছিল। কিন্তু মহাভাৰতৰ মতে তেওঁ কৈকেয়ৰ ৰজা ভীমসেন আৰু ৰাজকুমাৰী সুকুমাৰীৰ পুত্ৰ আছিল। তেওঁ শিৱীসকলৰ সুনন্দাক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁৰ পৰা দেৱপী, বাহ্লীকা আৰু শান্তনুৰ জন্ম হয়।

### গংগাৰ সৈতে সাক্ষাৎ
এবাৰ ৰজা প্ৰতীপে গংগা নদীৰ পাৰত ধ্যান কৰি সূৰ্যক প্ৰাৰ্থনা কৰি থাকোঁতে সত্যলোকত ব্ৰহ্মাৰ পৰা অভিশাপৰ ফলত গংগা দেৱীৰ আবিৰ্ভাৱ হয়। গংগা আহি প্ৰতীপৰ সোঁ উৰুত বহিল, যাৰ বাবে তেওঁৰ ধ্যান ভাঙি গ’ল। তেওঁ প্ৰতীপক বিয়া কৰাবলৈ অনুৰোধ কৰিলে।
প্ৰতীপে ক’লে যে, যিহেতু গংগাই তেওঁৰ সোঁ কোলাত বহিছিল, যিটো কন্যা বা বোৱাৰীৰ বাবে আছিল, গতিকে প্ৰতীপে পুত্ৰ জন্ম নোহোৱালৈকে তেওঁ থাকিব লাগিব। সেয়ে তেওঁ গংগাক প্ৰস্তাৱ দিলে যে তেওঁ তেওঁৰ পুত্ৰলৈ বিয়া কৰোৱাই তেওঁৰ বোৱাৰী হ’ব পাৰে।
এই সময়ত প্ৰতীপ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ সন্তান নাছিল যদিও কিছুমান তপস্যা কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ তিনিজন পুত্ৰ দেৱপী, বাহ্লীকা আৰু  শান্তনুৰ জন্ম হয়। কনিষ্ঠ পুত্ৰ শান্তনুৱে হস্তিনাপুৰ ৰাজ্য উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰে।  পিছলৈ শান্তনুৱে গংগাক বিয়া কৰাই ভীষ্ম নামেৰে বেছি পৰিচিত দেৱব্ৰতৰ পিতৃ হয়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
অজিত ছাইনী

**অজিত সিং ছাইনী () **(১৯২২–২০০৭) আছিল ভাৰতৰ পঞ্জাৱ ৰাজ্যৰ এজন লেখক আছিল। তেওঁ পাঞ্জাবী দৈনিক কাকত "অজিত"ৰ  সৈতে ইয়াৰ পৰিচালন সম্পাদক  আৰু স্তম্ভলেখক হিচাপে জড়িত আছিল। পঞ্জাৱত তেওঁক স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লেখক আৰু স্তম্ভলেখক দুয়োটা ৰূপতে স্মৰণ কৰা হয়। তেওঁ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় সেনা (আই এন এ)ৰ এজন বিষয়া আৰু সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ ঘনিষ্ঠ লেফটেনেণ্ট আছিল। ছাইনীয়ে আই এন এ আৰু আৰ্জি হুকুমাত-ই-আজাদ হিন্দ বা মুক্ত ভাৰতৰ অস্থায়ী চৰকাৰ, অধিক সহজভাৱে নিৰ্বাসিত ভাৰত চৰকাৰৰ তাঁৰ সেৱাৰ সৈতে কাম কৰিছিল।
## ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ বিষয়া(INA)

অজিত ছাইনীয়ে লেফটেনেণ্ট হিচাপে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত যোগদান কৰে। মালয় অভিযানত জাপানীসকলৰ সৈতে যুঁজি থাকোঁতে তেওঁ কেপ্তেইন মোহন সিঙৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতক ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা মুক্ত কৰিবলৈ যুঁজি থকা ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় সেনাবাহিনীত যোগদান কৰে। প্ৰথমতে তেওঁ আই এন এৰ যোগাযোগ বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল, জাপানী সামৰিক বাহিনী আৰু কূটনীতিবিদসকলৰ সৈতে আলোচনা চম্ভালিছিল। পিছলৈ তেওঁ ছিংগাপুৰৰপৰা প্ৰকাশিত আই এন এৰ বাতৰি আলোচনী আজাদ হিন্দৰ সহকাৰী সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। 

## সাংবাদিক আৰু লেখক হিচাপে কৰ্মজীৱন
১৯৫৬ চনত অজিত ছাইনীয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ বিভাগত যোগদান কৰে আৰু নিজৰ নিষ্ঠাৱান লিখনিৰে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে।  পাঞ্জাবী দৈনিক কাকত অজিতৰো পৰিচালন সম্পাদক আছিল। 

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে অজিত ছাইনীয়ে জীৱনকালত স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। জীৱনকালত তেওঁ তলত দিয়া বঁটা আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰে 

*স্বাধীনতা আন্দোলনত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে পঞ্জাৱৰ মুখ্যমন্ত্ৰী গিয়ানি জেইল সিং, পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, প্ৰশংসা লাভ। 
*সাহিত্যিক অৱদানৰ বাবে সাহিত বিচাৰ কেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰশংসা লাভ। 
*সাংবাদিকতাৰ উৎকৃষ্টতাৰ বাবে পঞ্জাৱ শিক্ষক সংঘৰপৰা প্ৰশংসা লাভ। 

তেওঁৰ চুটিগল্প সংকলন *ৱাধিয়া চাহ-চেট* ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰীয়ে নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত সাহিত্য সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী আছিল পি. ভি নৰসিংহ ৰাও যি পিছলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী হয়। 

## সাহিত্যিক ৰচনা
অজিত ছাইনীৰ পাঞ্জাবী ভাষাৰ চুটিগল্পৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য সংকলন যিবোৰে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল:
*জয় হিন্দ
*ৱাধিয়া চাহ-চেট
*তুতাদে ৰিষ্টে
*মিট্টি দি পুকাৰ
*ঔৰত ফাল্টু নাহিন
*আধুৰা শ্বাহকৰ
*এক মানস কি জাত

## মৃত্যুক লৈ ব্যাপক শোকঃ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ বাৰ্তা

২০০৭ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত অজিত ছাইনীৰ মৃত্যুত পঞ্জাৱত তেওঁৰ মৃত্যুত ব্যাপক শোক প্ৰকাশ কৰে। শোক বাৰ্তাত মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে কয় যে ছাইনী এগৰাকী বহুমুখী ব্যক্তিত্ব আছিল যিয়ে ভাৰতীয় জাতীয় সেনাবাহিনী (আই এন এ)ত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল। এজন প্ৰখ্যাত সাংবাদিক আৰু বিশিষ্ট স্তম্ভলেখক হিচাপে অজিত ছাইনীয়ে আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বাতৰি কাকতৰ প্ৰতিষ্ঠিত স্তম্ভত লিখা প্ৰচুৰ লেখাৰ জৰিয়তে সমাজৰ নিপীড়িত আৰু প্ৰান্তীয় শ্ৰেণীৰ মাজত সামাজিক জাগৰণ অনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৱে “সাহিত্য জগতত কঠিন শূন্য” এৰি থৈ গৈছে বুলি বাদলে কয়। 

## তথ্যৰ উৎস

শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:সাংবাদিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
মালৱিকা ৰাজ

**মালৱিকা ৰাজ** এগৰাকী ভাৰতীয় শিল্পী আৰু ফেশ্বন ডিজাইনাৰ। তেওঁ মধুবনী শিল্প শৈলীত কৰ্মৰত। এগৰাকী দলিত হিচাপে তেওঁ ভাৰতত বিদ্যমান জাতিভিত্তিক বৈষম্যৰ অভিজ্ঞতা নিজৰ শিল্পৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰে। পৰম্পৰাগত কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁ দলিত পৰিচয় আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহ উপস্থাপন কৰে। 

## জীৱন
মালৱিকা ৰাজৰ ঘৰ পাটনা, বিহাৰত। তেওঁ পঞ্জাবৰ মোহালিত অৱস্থিত নৰ্দাৰ্ণ ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ ফেশ্বন টেকন'লজীত অধ্যয়ন কৰিছিল। এগৰাকী দলিত পৰিয়ালৰ সদস্যা হিচাপে তেওঁ নিজৰ পৰিয়ালক, বিশেষকৈ পিতৃক, ভাৰতত দলিত নেতৃত্ব, ৰাজনীতি আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে সজাগ কৰি তোলাৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনায়। লগতে তেওঁ বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু দলিত পৰিচয়ৰ মাজত থকা ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কৰ কথাও উল্লেখ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
ৰাজে আৰম্ভণিতে দিল্লীত এগৰাকী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল, কিন্তু স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত তেওঁ পুনৰ পাটনালৈ ঘূৰি আহে। ঘৰতে আৰোগ্য লাভ কৰাৰ সময়ত তেওঁ শিল্পী অশোক বিশ্বাসৰপৰা মধুবনী শিল্পৰ কৌশলত প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ বিহাৰৰ সমস্তিপুৰলৈ গৈ প্ৰশিক্ষণ অব্যাহত ৰাখে আৰু দলিত মহিলাসকলৰদ্বাৰা ব্যৱহৃত পৰম্পৰাগত মধুবনী নক্সা আৰু চিত্ৰভাষা অধ্যয়ন কৰে।

মালৱিকা ৰাজৰ শিল্পকৰ্ম মূলতঃ মধুবনী শিল্পৰ ওপৰত আধাৰিত, যি বিহাৰ ৰাজ্যত উৎপত্তি হৈছিল আৰু সাধাৰণতে মহিলাসকলে কাঁচা মাটিৰ দেৱালত চাউলৰ গুৰিৰ ৰঙেৰে অংকন কৰিছিল। তেওঁৰ শিল্পকৰ্মত মধুবনী শিল্পৰ ‘কোবৰ’ শৈলীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যাক সাধাৰণতে বিবাহ অনুষ্ঠানত দেৱাল সজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

মধুবনী শিল্প অধ্যয়নৰ সময়ত তেওঁ জাতিভিত্তিক বৈষম্যৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি কৈছিল যে ঐতিহাসিকভাৱে মধুবনী শিল্পৰ তান্ত্ৰিক ধাৰা কেৱল উচ্চবৰ্ণীয় শিল্পীৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল আৰু দলিত হিচাপে তেওঁ এই শৈলী শিকাত বাধাৰ সন্মুখীন হৈছিল।

এই অভিজ্ঞতাবোৰৰ ফলস্বৰূপে তেওঁ হিন্দু পৌৰাণিক বিষয়-বস্তু অংকন কৰাত অনিচ্ছুক হয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ শিল্পকৰ্মত দলিত ইতিহাস, সামাজিক ন্যায়, বৌদ্ধ ধৰ্ম, আৰু বি. আৰ. আম্বেদকাৰ আৰু সাৱিত্ৰীবাই ফুলেৰ দৰে সমাজ সংস্কাৰকৰ জীৱন প্ৰতিফলিত হয়।

তেওঁৰ শিল্পকৰ্মত সামাজিক ন্যায়, আত্মসম্মান আৰু দমন-বিৰোধী চেতনাৰ স্পষ্ট প্ৰকাশ দেখা যায়, যিয়ে আধুনিক দলিত শিল্পক নতুন দিশ দিয়ে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
বাহ্লীকা

**বাহ্লীকা**, বানান ৱাহলিকা বা বালহিকাও হয়, হিন্দু সাহিত্যত উল্লেখ কৰা বাহলিকা ৰাজ্যৰ এজন ৰজা আছিল, বিশেষকৈ মহাভাৰতত উল্লেখ থকা। তেওঁ চন্দ্ৰ বংশৰ ৰজা প্ৰতীপৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ আৰু শান্তনুৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ, পিছলৈ কুৰু ৰাজ্যৰ ৰজা আৰু ভীষ্মৰ পিতৃ। বাহলিকা কৌৰৱ বংশৰ এগৰাকী বিশিষ্ট বয়োজ্যেষ্ঠ ব্যক্তিও আছিল আৰু কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আগৰ আৰু কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত হোৱা অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
## জীৱনী
### সিংহাসনত আৰোহণ
হস্তিনাপুৰৰ ৰজা-ৰাণী প্ৰতীপ আৰু তেওঁৰ পত্নী সুনন্দাৰ তিনি পুত্ৰৰ ভিতৰত বাহ্লীকা দ্বিতীয়। জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ দেৱপীক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে লোৱাৰ লগে লগে প্ৰতীপে দ্বিতীয় পুত্ৰক নতুনকৈ জয় কৰা কিছু ভূমি উপহাৰ দিলে (যদিও কাহিনীটোৰ কিছুমান সংস্কৰণত এইখিনিয়েই সেই ভূমি যি জৰাসন্ধই বাহ্লীকাক উপহাৰ দিছিল); ফলত সেই মাটিৰ নাম বাহলীকা ৰখা হ’ল। কিন্তু কুষ্ঠ ৰোগৰ বাবে প্ৰতীপৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ দেৱপীয়ে সিংহাসনত আৰোহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰি হাবিলৈ গৈ তপস্যা কৰে। তাৰ পিছত শান্তনু ৰাজকুমাৰ হয় আৰু প্ৰতীপৰ মৃত্যুৰ লগে লগে বাহ্লীকাৰ আশীৰ্বাদত হস্তিনাপুৰাৰ ৰজা হয়।
### পৰিয়াল
বাহ্লীকাৰ সোমদত্ত নামৰ এজন পুত্ৰ আছিল, যাৰ পাছলৈ ভূৰিশ্ৰৱ, ভূৰী আৰু শালাকে ধৰি কেইবাজনো পুত্ৰ হৈছিল। হৰিবংশৰ মতে তেওঁৰ এগৰাকী কন্যাও আছিল—পৌৰৱী (ৰোহিণী বুলিও কোৱা হয়)—যিজনে যাদৱ বংশৰ বাসুদেৱক বিয়া কৰাইছিল। ৰোহিণীক বলোৰাম আৰু সুভদ্ৰাৰ মাতৃ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৌৰৱীৰ পুত্ৰসকলৰ ভিতৰত অৱগহা আৰু নন্দকাও আছিল। সোমদত্তৰ কন্যা কাশীৰ ৰজা অভিভুৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়, যিজনে পিছলৈ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত কৌৰৱ পক্ষত যুদ্ধ কৰিছিল।

### কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আগতে
কুৰু ৰাজকুমাৰৰ যুদ্ধ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন আৰু যুধিষ্ঠিৰক যুৱৰাজ হিচাপে অভিষেক ঘটোৱাকে ধৰি কুৰু বংশৰ উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠানত বাহ্লীকা উপস্থিত আছিল। যুধিষ্ঠিৰৰ ৰাজসূয় যজ্ঞৰ সময়ত বাহ্লীকাই তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব স্বীকাৰ কৰি সোণৰ ৰথ উপহাৰ দিয়ে। পাণ্ডৱসকলৰ নিৰ্বাসনৰ কাৰণ হোৱা কুখ্যাত পাশা খেলতো তেওঁ অংশ লৈছিল।

পিছলৈ বাহ্লীকাই ভাৰতৰ মাজত শান্তিৰ পোষকতা কৰি কৌৰৱ আৰু পাণ্ডৱ উভয়কে যুদ্ধত লিপ্ত হোৱাৰ পৰা বিৰত ৰাখিব বিচাৰিছিল। কিন্তু শত্ৰুতা আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত তেওঁ কৌৰৱসকলৰ সৈতে মিলি যায়।

### কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত
যুদ্ধৰ সময়ত বাহ্লীকা আৰু তেওঁৰ ৰাজ্য দুৰ্যোধনৰ পক্ষত যুদ্ধ কৰিছিল। ভীষ্মই তেওঁক অতিৰথী বুলি গণ্য কৰিছিল। প্ৰথম দিনাই বাহ্লীকাই ধৃষ্টকেতুৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰে। নৱম দিনা ভীমে বাহ্লীকাৰ ৰথ ধ্বংস কৰিলে; অৱশ্যে লক্ষ্মণ কুমাৰে তেওঁক ৰক্ষা কৰিছিল। তেৰ দিনৰ দিনা অভিমন্যুৰ হত্যাত অংশ লৈছিল (তেওঁক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী বুলি উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, আৰু নীৰৱ দৰ্শক বুলি ধৰা হৈছে)। চতুৰ্দশ দিনা উপপাণ্ডৱ আৰু শিখণ্ডীৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুদ্ধ কৰে, তেওঁলোকক প্ৰতিহত কৰি।

### মৃত্যু
যুদ্ধৰ চতুৰ্দশ দিনা বাহ্লীকাই সেনবিন্দুক বধ কৰে। ইয়াৰ পিছত সাত্যকীয়ে বাহ্লীকাৰ পুত্ৰ সোমদত্তৰ লগত যুঁজি কাঁড়েৰে তেওঁক অচেতন কৰি পেলায়। ক্ষুব্ধ হৈ বাহ্লীকাই পুত্ৰৰ সহায়ৰ বাবে লৰালৰিকৈ গ’ল, মাথোঁ ভীমে তেওঁক বাধা প্ৰদান কৰিলে।
বাহ্লীকাই ভীমক এটা গদাৰে আঘাত কৰিলে যাৰ ফলত ভীমক অচেতন কৰি তুলিলে। জ্ঞান লাভ কৰাৰ লগে লগে ভীমে বাহ্লীকাৰ মূৰত গদা নিক্ষেপ কৰি হত্যা কৰিলে।

### যুদ্ধই বাহ্লীকাৰ বংশৰ অন্ত কৰে
তেওঁৰ একমাত্ৰ সন্তান আৰু উত্তৰাধিকাৰী সোমদত্তৰ লগতে সোমদত্তৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ ভূৰিশ্ৰৱাক সাত্যকিৰ দ্বাৰা হত্যা কৰা হয়।
চতাহুৰ্দী সংকলনত ভূৰিশ্ৰৱাৰ নজন ভাতৃৰ মৃত্যুও হয়। ভূৰিশ্ৰৱাৰ দুই পুত্ৰ প্ৰতীপ আৰু প্ৰজন্যক যুদ্ধৰ তেৰ দিনৰ দিনা অভিমন্যুই হত্যা কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
মনসামঙ্গল কাব্য

[thumb| ২০ শতিকাৰ [বাঙালী জাতি|বাংলা জনপ্ৰিয় শিল্পত সাপ-দেৱী মনসাৰ চিত্ৰণ। ]]
***মনসামঙ্গল কাব্য*** () বংগত সৰ্প-দেৱী মনসাৰ পূজাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বুৰঞ্জী লিখি বঙালী মংগল-কাব্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। দেৱীৰ বিষহৰী, জাংগুলি, পদ্মৱতী আদি বিকল্প নাম আছে। তেওঁক চান্দ সদাগৰে "চ্যাং-মুৰি কানি" বুলিও অপমানজনকভাৱে কাব্যখনত উল্লিখিত আছে।

## কাহিনী
thumb| বেহুলাই মৃত স্বামীৰ সৈতে জাহাজ চলাইছে, মনসা মংগলৰ দৃশ্য
মনসামংগলৰ আখ্যান আৰম্ভ হয় বণিক চন্দ্ৰধৰ বা চান্দ সদাগৰৰ পৰা, যিয়ে প্ৰথমে মনসাৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হয় যদিও শেষত এজন ভক্তিপূৰ্ণ উপাসক হৈ পৰে। শিৱৰ অটল ভক্ত চান্দক নিজৰ পূজালৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰাৰ আকাংক্ষা মনসা। কিন্তু তেওঁ কেৱল তাইক পূজা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাই নহয়, তাইৰ দেৱত্বৰ মৰ্যাদাও অস্বীকাৰ কৰে। প্ৰতিশোধ হিচাপে মনসাই চান্দৰ সাতখন জাহাজ ধ্বংস কৰি পুত্ৰসকলৰ প্ৰাণ কাঢ়ি লয়। চান্দৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ লখিন্দৰৰ নতুন কইনা বেহুলাই স্বামীৰ প্ৰতি থকা অদম্য সাহস আৰু গভীৰ প্ৰেমেৰে দেৱীক প্ৰত্যাহ্বান জনায়, পৰৱৰ্তী সময়ত চান্দৰ পুত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ জাহাজবোৰক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলে। এই কাম সম্পন্ন কৰাৰ পাছতহে বেহুলা ঘৰলৈ উভতি আহে। কাহিনীটোত মূলতঃ ঐশ্বৰিক নিষ্ঠুৰতাৰ বিৰুদ্ধে মানুহৰ স্থিতিস্থাপকতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যি যুগত সাধাৰণ মানুহক প্ৰায়ে দমন আৰু অপমান কৰা হৈছিল, সেই যুগত চন্দ্ৰধৰ আৰু বেহুলাক শক্তিশালী, দৃঢ়-প্ৰতিজ্ঞ ব্যক্তি হিচাপে প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। 

## কাব্যৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা গাঁওসমূহ
[right|thumb|180x180px| [বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ বগড়াৰ সমীপৱৰ্তী গকুল মেধত লক্ষ্মীন্দৰ-বেহুলাৰ কইনা কক্ষ বুলি ধাৰণা কৰা ধ্বংসাৱশেষ]]
বৈদ্যপুৰ, হাছানহাটী, উদয়পুৰ আদি গাঁৱৰ নামসমূহ এই কাব্যৰ লগতেই জড়িত। 

## মনসামঙ্গল কাব্যৰ কবিসকল
এই মধ্যযুগীয় বঙালী সাহিত্য ধাৰাটোৰ মূল কবি হ’ব পাৰে কানা হৰিদত্ত (  ত্ৰয়োদশ শতিকা), কিন্তু তেওঁৰ ৰচনাসমূহ এতিয়া নাই। বিজয় গুপ্ত আৰু পুৰুষোত্তম দুয়োৰে ৰচনাত তেওঁৰ নাম উল্লেখ আছে। পুৰুষোত্তম, নাৰায়ণ দেৱ (  ১৫ শতিকা), বিজয় গুপ্ত, বিপ্ৰদাস পিপিলাইকে ধৰি পৰৱৰ্তী কবিসকলে মানসমংগলৰ নিজা সংস্কৰণ সৃষ্টি কৰে। বিজয় গুপ্তাৰ *মনসমংগল* (বা *পদ্মপুৰণ* ) (১৪৮৪–৮৫) চহকী সাহিত্যিক গুণৰ বাবে বিখ্যাত আৰু সম্ভৱতঃ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় সংস্কৰণ। বিপ্ৰদাস পিপিলাইৰ *মনসাবিজয়* (১৪৯৫–৯৬)ও এই সময়ছোৱাত ৰচনা কৰা হৈছিল। নাৰায়ণ দেৱৰ ৰচনাক *পদ্মপুৰাণ* বুলিও কোৱা হয়। 

কেতকদাস ক্ষেমানন্দ (  ১৭ শতিকা), জগজ্জীৱন ঘোষাল (  ১৭ শতিকা) জীৱনকৃষ্ণ মৈত্ৰ (  ১৮ শতিকা) আৰু, জগমোহন মিত্ৰ (  ১৮ শতিকা)য়ো এই ধাৰাত অৱদান আগবঢ়াইছিল।

## লগতে চাওক

* মংগল-কাব্য
* চৈতন্য ভাগৱত
* তুলসীদাস
* ভক্তি
* বাংলা সাহিত্য
* গোকুল মেধ - মনসামঙ্গল কাব্যৰ সৈতে সম্পৰ্ক দাবী কৰে
* কাছবা - চম্পকনগৰীৰ স্থান বুলি দাবী কৰি

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্য
অবন্তী সিঁথি

**অবন্তী সিঁথি** (জন্ম ২৩ নভেম্বৰ ১৯৯২) এগৰাকী বংলাদেশী গায়িকা। তেওঁ তেওঁৰ গীত *ৰূপকথা জগত*ৰ বাবে ৱেব ফিল্ম *নেটৱৰ্কাৰ বাইৰে* (২০২১)ত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মহিলা গায়িকা হিচাপে মেৰিল–প্ৰথম আলো বঁটা লাভ কৰিছিল।

তেওঁ বিশেষ ধৰণৰ ছন্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ প্লাষ্টিক কাপ, ফয়েল কাগজ, আৰু ধাতব মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ কৰে। লগতে, তেওঁ কাপ গানৰ সৈতে ছন্দ মিলাই হুইচেলিং কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাবে দক্ষ। ইয়াৰ বাবে *সা ৰে গা মা পা*ত বিচাৰকে তেওঁক "হুইচেল কুইন" (Shispriya)ৰ খিতাপ প্ৰদান কৰিছিল।

অবন্তী সিঁথিৰ শিল্পী জীৱন শৈশৱৰ পৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেমেৰে পূৰ্ণ। তেওঁ গীত, হুইচেলিং আৰু বাদ্যযন্ত্ৰত দক্ষতা অৰ্জন কৰিছে। তেওঁৰ অভিনৱ ছন্দ, কাপ ছং আৰু হুইচেলিঙৰ সংমিশ্ৰণে শ্ৰোতাসকলক মুগ্ধ কৰে। এই পৰিচয়ই তেওঁক "হুইচেল কুইন"ৰ খিতাপ দিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছে। সঙ্গীতৰ জগতত তেওঁ বহু প্ৰতিযোগিতা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাত বিজয়ী হৈছে। তেওঁৰ শিল্পী কৰ্মই নতুন প্ৰজন্মৰ সৃষ্টিশীলতাক অনুপ্ৰাণিত কৰে আৰু বংলাদেশী সংগীতৰ বিকাশত বিশেষ অৱদান ৰক্ষা কৰিছে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
অবন্তী সিঁথিৰ পিতৃ অদিত কুমাৰ দেব আৰু মাতৃ দিপ্তি ৰাণী দেব। তেওঁৰ এগৰাকী ডাঙৰ ভনী, সেতু, আৰু এগৰাকী সৰু ভনী, স্মৃতি আছে।

তেওঁ জামালপুৰ চৰকাৰী ছাত্ৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত মাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল আৰু একে প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰ পাছত জাহাঙ্গীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।

১৫ নৱেম্বৰ ২০২৩ তাৰিখে তেওঁ অমিত দেৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হৈছিল।

## কৰ্মজীৱন
শৈশৱৰেপৰা অবন্তী সিঁথিৰ সংগীতৰ প্ৰতি গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। পিতৃ-মাতৃৰ উদ্যোগত তেওঁ সুশান্ত দেব কণুৰপৰা সংগীত শিক্ষা ল’লে।

কণমানি কালতে তেওঁ গিটাৰ আৰু হাৰমোনিয়াম বজাব শিকিছিল। কলেজ সময়ছোৱাত, তেওঁ বিভিন্ন অনুষ্ঠানত সঙ্গীত পৰিৱেশন কৰিছিল।

২০০৩ আৰু ২০০৪ চনত তেওঁ লোকগীত আৰু নজৰুল সংগীতৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৫ চনত ক্লাসিক আৰু লোকগীতৰ বাবে উস্তাদ আলাউদ্দিন খান স্বৰ্ণপদক লাভ কৰে।

২০১২ চনত তেওঁ *ক্ল’জআপ ১*ত প্ৰতিযোগিতা কৰি শীৰ্ষ ১০ স্থান অৰ্জন কৰিছিল। 

তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু গঙ্গাৰ দুই বাংলাত প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল *সা ৰে গা মা পা*ৰ ৯ম ছিজনত অতিথি শিল্পী হিচাপে। 

## ডিস্কগ্ৰাফি

## বঁটাসমূহ

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* অবন্তী সিঁথি on Spotify
* 

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশী হিন্দু
দেৱপী

**দেৱপী** বা দেৱপী অৰ্ষ্টিষেণ, এজন অমৰ ঋষি। নিৰুক্ত (ii.10), বৃহদ্দেৱত, মহাভাৰত, পুৰাণ আদিৰ মতে তেওঁ কুৰু ৰাজকুমাৰ আৰু হস্তিনাপুৰৰ ৰজা প্ৰতীপৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ আছিল। তেওঁ এজন সম্ভ্ৰান্ত আৰু প্ৰিয় ৰাজকুমাৰ আছিল যদিও তেওঁক প্ৰতীপৰ উত্তৰাধিকাৰী হ’বলৈ দিয়া হোৱা নাছিল, কাৰণ তেওঁ কুষ্ঠ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু ব্ৰাহ্মণ আৰু বৃদ্ধ নাগৰিকৰ পৰিষদে এই প্ৰস্তাৱৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ শান্তনু প্ৰতীপৰ পিছত হস্তিনাপুৰাৰ ৰজা হয়। পিছত দেৱপীয়ে তপস্যাৰ বাবে অৰণ্যলৈ গৈ সন্যাস লয়। মৎস্য পুৰাণ আৰু ভাগৱত পুৰাণ অনুসৰি তেওঁ মৰু ঋষিৰ সৈতে বৰ্তমানৰ কলিযুগৰ শেষলৈকে কলাপগ্ৰাম নামৰ ঠাইত জীয়াই থাকিব আৰু পৰৱৰ্তী সত্যযুগত পৌৰৱ বংশক পুনৰুজ্জীৱিত কৰিব।

## কুৰু ৰাজ্যত খৰাং
শৌনকৰ বৃহদ্দেৱতৰ মতে, যেতিয়া দেৱপীয়ে শান্তনুৰ সপক্ষে সিংহাসন ত্যাগ কৰি অৰণ্যলৈ ৰাওনা হয়, তেতিয়া কুৰু ৰাজ্যত বাৰ বছৰ ধৰি তীব্ৰ খৰাং পৰিস্থিতিৰ সম্মুখীন হ’বলগীয়া হয়, কিয়নো পৰ্জন্য(দেৱতা)ই বৰষুণ দিয়া নাছিল। অৱশেষত শান্তনু প্ৰজাসহ অৰণ্যলৈ গৈ কুৰু সিংহাসন আগবঢ়ায়, তাক তেওঁ অস্বীকাৰ কৰে। বৰঞ্চ শান্তনুৰ পুৰোহিত হৈ তেওঁৰ বাবে যজ্ঞ (যজ্ঞ) কৰি বৰষুণ নমাই আনিবলৈ সন্মত হয়। এই আখ্যানৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণ বিষ্ণু পুৰাণ (IV.20) ত পোৱা যায়। বিষ্ণু পুৰাণৰ মতে শান্তনুক তেওঁৰ ব্ৰাহ্মণ মন্ত্ৰীসকলে বুজাই দিয়াৰ দৰে খৰাঙৰ কাৰণ আছিল শান্তনু ডাঙৰ ভাইৰ ঠাইত সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ বাবে দেৱতাসকলৰ অসন্তুষ্টি, যিটো প্ৰাথমিক জন্মৰ নিয়ম উলংঘা কৰা হৈছিল। শান্তনুৰ এজন ধূৰ্ত মন্ত্ৰীয়ে এই কথা শুনি তেওঁ কেইবাজনো পাষণ্ডক অৰণ্যলৈ পঠিয়াই দিলে, যিসকলে সৰল মনৰ ৰাজকুমাৰ দেৱপীক বৈদিক বিৰোধী মতবাদত বিকৃত কৰি পেলালে। শান্তনুৰ দ্বাৰা পঠোৱা ব্ৰাহ্মণসকলে যেতিয়া তেওঁক সিংহাসন আগবঢ়াবলৈ অৰণ্যলৈ আহিছিল, তেতিয়া তেওঁ বেদৰ উপদেশৰ বিপৰীত যুক্তি আগবঢ়াইছিল।
ফলত ব্ৰাহ্মণসকলে তেওঁক অৱনমিত আৰু শাসন কৰিবলৈ অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰে আৰু তাৰ পিছত বৰষুণ হয়।

## ঋগবেদত
ঋগবেদত দেৱপীক সদায় দেৱাপী আৰ্ষ্টিষেণ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ঋগবেদত (X.98) উল্লেখ আছে যে দেৱপীয়ে শান্তনুৰ ৰাজ্যত বৰষুণৰ বাবে যজ্ঞ চলাইছিল। আধুনিক পণ্ডিতসকলে আৰ্ষ্টিষেণৰ প্ৰকৃত অৰ্থৰ বিষয়ে একমত নহয়।
আধুনিক পণ্ডিতসকলে, যাৰ ভিতৰত এছ.এন. প্ৰধান আৰু ভি. মিশ্ৰই বিশ্বাস কৰে যে, দেৱপী ব্ৰাহ্মণ হোৱাৰ পিছত আৰ্ষ্টিষেণ গোত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
কুমকুম

**কুমকুম** (জয়বুন্নিসা খান; ২২ এপ্ৰিল ১৯৩৪ – ২৮ জুলাই ২০২০) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰসমূহ হৈছে: অঙ্কহন (১৯৬৮), ললকাৰ (১৯৭২), মাদাৰ ইণ্ডিয়া (১৯৫৭), মিষ্টাৰ এক্স ইন বোম্বাই (১৯৬৪), দিল ভী তেৰাহুম ভী তেৰেহ (১৯৬০), ছনচ অৱ ইণ্ডিয়া (১৯৬২), কোহিনূৰ (১৯৬০), উজালা, নয়া দৌৰ, শ্ৰীমান ফাণ্টূশ, এক সাপেৰা এক লুটেৰা, গঙ্গা কি লহৰেন, ৰজা ঔৰ ৰঙ্ক, গীত আৰু এক কুৱৰা এক কুৱাৰী। তেওঁ বহু চলচ্চিত্ৰ নায়কৰ সৈতে জুটি গঠন কৰিছিল, বিশেষকৈ কিশোৰ কুমাৰৰ সৈতে। কুমকুমে ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰিছিল, প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ আছিল গঙ্গা মাইয়া তহে পিয়াৰী চঢ়াইবো (১৯৬৩)। 

## ব্যক্তিগত জীৱন
কুমকুমৰ জন্ম নাম ছায়্যেদা জয়বুন্নিসা। তেওঁ ছিয়া ইসলাম ধৰ্মৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল, পিতৃ আছিল চৈয়দ মানজুৰ হাসান নবাব, হুছেইনাবাদ, শেখপূৰা জিলাৰপৰা আৰু মাতৃ আছিল ছায়্যেদা খুৰশীদা বানো। 

কুমকুমে সাজ্জাদ আকবৰ খানৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হৈছিল, যি লক্ষ্ণৌৰপৰা আহিছিল আৰু ছৌদি আৰবত কাম কৰিছিল। বিবাহৰ পাছত কুমকুম ছৌদি আৰবলৈ গৈছিল আৰু ২৩ বছৰ পাছত ১৯৯৫ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল। এই দম্পতীৰ এটা সন্তান আছে — ছৈয়দ আন্দালীব সাজ্জাদ খান (কন্যা)

## কৰ্মজীৱন
কুমকুমক আবিষ্কাৰ কৰিছিল গুৰু দত্তেই। গুৰু দত্তই তেওঁৰ বন্ধুৰ বাবে আৰ পাৰ (১৯৫৪) চলচ্চিত্ৰৰ "কভি আৰ কভি পাৰ লাগা তীৰে নজৰ" গীতৰ দৃশ্যত অভিনয়ৰ বাবে ভাবিছিল। কিন্তু অৱশেষত কুমকুমক নিৰ্বাচন কৰা হয়। তাৰ পাছত কুমকুমে পিয়াসা (১৯৫৭) চলচ্চিত্ৰত সৰু ভূমিকা লৈ দেখা যায়। চি.আই.ডি (১৯৫৬) চলচ্চিত্ৰৰ "য়ে হ্যায় বোম্বাই মেৰী জাঁন" গীতত তেওঁক প্ৰধান ৰূপে দেখুওৱা হৈছিল। মেম সাহেব (১৯৫৬) আৰু চাৰ দিল চাৰ ৰাহেন (১৯৫৯) চলচ্চিত্ৰত শম্মি কাপুৰৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ১৯৬০ চনত কুমকুম ধৰ্মেন্দ্ৰৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ দিল ভী তেৰাহুম ভী তেৰেহত মুখ্য নায়িকা হিচাপে দেখা যায়। 

তেওঁ কথকত প্ৰশিক্ষিত আছিল পণ্ডিত শম্ভু মহাৰাজৰ তত্ত্বাবধানত। কোহিনূৰ (১৯৬০) চলচ্চিত্ৰত দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। "মধুবন মেইন ৰাধিকা নাচে ৰে" আৰু "হায়ে জাদুগৰ কাতিল, হাজিৰ হৈছে মেৰা দিল" গীতসমূহ কুমকুমৰ ওপৰত স্থাপন কৰা হৈছিল। কুমকুম কিশোৰ কুমাৰৰ সৈতে বহু চলচ্চিত্ৰত জুটি হৈছিল — গঙ্গা কি লহৰেন, শ্ৰীমান ফাণ্টূশ, হায়ে মেৰা দিল, মিষ্টাৰ এক্স ইন বোম্বাই। 

অঙ্কহন (১৯৬৮) চলচ্চিত্ৰত ধৰ্মেন্দ্ৰৰ ভগ্নীৰ চৰিত্ৰত তেওঁক ৰামানন্দ সাগৰে নিৰ্বাচন কৰিছিল। ১৯৭২ চনত চন ললকাৰত মুখ্য চাৰিটা চৰিত্ৰৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল। ১৯৭৩ চনত জালতে বদানত কীৰণ কুমাৰৰ সৈতে, আৰু ধম্কীত বিনোদ খান্নাৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। এক কুৱৰা এক কুৱাৰী চলচ্চিত্ৰত প্ৰাণৰ সৈতে কমেডি অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। 

## ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰ
কুমকুম ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ শীৰ্ষ নায়িকা আছিল। তেওঁ গঙ্গা মাইয়া তহে পিয়াৰী চঢ়াইবো (১৯৬২) চলচ্চিত্ৰৰপৰা আৰম্ভ কৰিছিল। আৰু তেওঁৰ অন্যান্য চলচ্চিত্ৰসমূহ হৈছে লাগী নাহী ছুতে ৰাম (১৯৬৩), বালমা বডা নাদান (১৯৬৪), নাইহৰ ছুতাল যায় (১৯৬৪), ভাউজি (১৯৬৫), আৰু গঙ্গা (১৯৬৫)। 

## মৃত্যু
কুমকুম ২৮ জুলাই ২০২০ তাৰিখে মুম্বাইত ৮৬ বছৰৰ বয়সত মৃত্যুমুখী হৈছিল।

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী