open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
হাতিমা পুতুল

**হাতিমা পুতুল** () হৈছে ধুবুৰী জিলাৰ আশাৰীকান্দি গাঁৱৰ ঐতিহ্যবাহী টেৰাকটা (মাটিৰ শিল্প) পুতলা। এই পুতলাবিধ আশাৰীকান্দিৰ মাটিৰ শিল্পৰ প্ৰতীক হিচাপে পৰিচিত আৰু সাধাৰণতে মাতৃ-সন্তানৰ প্ৰতিমূৰ্তি ৰূপে নিৰ্মাণ কৰা হয়। 

## নামৰ অৰ্থ
*পুতুল* শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে খেলনা বা পুতলা, আৰু *হাতিমা* শব্দটো অসমীয়া শব্দ *হাতি*ৰপৰা আহিছে। পুতলাটোৰ হাতীৰ দৰে ডাঙৰ কাণ থাকে বাবে ইয়াক **হাতিমা পুতুল** বোলা হয়। এই ৰূপে পুতলাটোৱে মাতৃত্ব আৰু মাতৃ-সন্তানৰ স্নেহৰ প্ৰতীক ৰূপে পৰিচিত। 

## উদ্ভৱ আৰু পটভূমি
আশাৰীকান্দি ধুবুৰী চহৰৰপৰা প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত আৰু ই অসমৰ অন্যতম বৃহৎ টেৰাকটা শিল্পৰ গাঁও। 
ইয়াৰ বাসিন্দাসকল মূলতঃ পাল সমাজৰ। এইসকলক ১৯শ শতিকাত বৰ্তমান বাংলাদেশৰ পাবনা অঞ্চলৰপৰা আনি উক্ত অঞ্চলত থাকিবলৈ দি পোৰামাটিৰ বাচন-বৰ্তন বনোৱাৰ কামত নিয়োজিত কৰা হৈছিল। এনেকৈয়ে আহি এই শিল্প গঢ় লৈ উঠে। 
"আশাৰীকান্দি" নামটো অসমীয়া শব্দ "আষাঢ়" (আহাৰ মাহ) আৰু "কান্দি" (অশ্ৰু নিগৰোৱা)ৰপৰা আহিছে — কিয়নো, এই অঞ্চলত অবিৰত বৰষুণে মাটিৰ কাম-কাজত বাধা দিছিল বুলি জনা যায়। 

## ৰূপ আৰু বৈশিষ্ট্য
হাতিমা পুতুল সাধাৰণতে এগৰাকী মাতৃসদৃশ চৰিত্ৰ যিয়ে নিজৰ কোলাত সন্তানক ধৰি থাকে। ইয়াৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ হ'ল — 
* হাতীৰ দৰে ডাঙৰ কাণ, 
* মাতৃ-সন্তানৰ ৰূপ, 
* কেতিয়াবা প্ৰদীপৰ (প্ৰদীপদানি) সংযুক্তি, 
* অলংকৰণ কম, প্ৰাকৃতিক টেৰাকটা বৰ্ণই মুখ্য শোভা। 
এই ৰূপে পুতলাটোৱে মাতৃত্ব, উৰ্বৰতা আৰু স্নেহৰ আভাস দিয়ে। 

## নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়া
এই পুতলা নিৰ্মাণৰ বাবে বিশেষ ধৰণৰ মাটি — *হিৰামাটি*ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মাটি স্থানীয় নদীৰ পাৰৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়। 
প্ৰক্ৰিয়াটো কেইবাটাও ধাপত বিভক্ত — 
# মাটি প্ৰস্তুতকৰণঃ মাটিখিনি ৰাতিপুৱাই ভিজাই থোৱা হয়, পাছত ইয়াৰপৰা অলাগতিয়াল উপাদানবোৰ আঁতৰোৱা হয় আৰু বালি মিহলাই ভৰিৰে গচকি কোমল কৰা হয়। 
# গঢ়নঃ হাতৰ সহায়ত *খোটা*, *পিটনা* আৰু *কোদল* নামৰ স্থানীয় সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি আকাৰ দিয়া হয়। 
# শুকোৱা আৰু পোৰা প্ৰক্ৰিয়াঃ সূৰ্যৰ তাপত শুকাই লোৱা পুতলাবোৰ মাটিৰ চৌকাত পোড়া হয়, এই প্ৰক্ৰিয়াক ভাটি দিয়া বুলি কোৱা হয়। 
# শেষ পৰ্যায়ঃ পুতলাবোৰত পাহৰৰ ৰঙা মাটিৰ সৈতে খৈ আৰু চ'দা মিশ্ৰিত ৰঙৰ পাতল প্ৰলেপ দিয়া হয়। 
এই সম্পূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া গাঁওখনৰ শতাধিক পৰিয়ালৰ বাবে আয়ৰ উৎস।

## সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব
হাতিমা পুতুল কেৱল এটা খেলনা নহয়; ই আশাৰীকান্দিৰ লোকসংস্কৃতি আৰু শিল্পসত্তাৰ এক অংশ। পুতুলটোৱে মাটিৰ শিল্পৰ সৈতে যুক্ত পৰিয়ালসমূহৰ উপাৰ্জনৰ মাধ্যম, লগতে অসমীয়া লোকশিল্পৰ পৰিচয় বহন কৰে। 

## স্বীকৃতি
১৯৮২ চনত আশাৰীকান্দিৰ শিল্পী শ্ৰীমতী সৰলা বালা দেৱীক এই শিল্পত উৎকৃষ্ট অৱদানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। 
পৰৱৰ্তী কালত এই পুতলা ভাৰতৰ বিভিন্ন হস্তশিল্প প্ৰদৰ্শনী আৰু সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। 
এন ই চি টি এ আৰ (North East Centre for Technology Application and Reach) আদি সংস্থাসমূহে এই ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ আৰু উদ্যোগ লৈছে।

## লগতে চাওক
* আশাৰীকান্দি
* আশাৰীকান্দিৰ টেৰাকটা আৰু মাটিৰ শিল্প
* অসমৰ হস্তশিল্প
* অসমীয়া সংস্কৃতি

## উৎস


শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
নেপাল মণ্ডল

**নেপাল মণ্ডল** () হৈছে নেপালৰ এটা ঐতিহাসিক সংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক অঞ্চল। ই প্ৰাচীনকালত নেপালক বিভিন্ন অঞ্চলত বিভক্ত কৰা ভূগোলিক ধাৰণাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। নেপাল মণ্ডলৰ প্ৰধান অংশ আছিল “পূৰ্বাঞ্চল”, “মধ্যাঞ্চল” আৰু “পশ্চিমাঞ্চল”, যিসমূহ পুনৰ “মণ্ডল” নামৰ উপাঞ্চলসমূহত বিভক্ত আছিল। এই ধাৰণাই নেপালৰ প্ৰাচীন সময়ৰ প্ৰশাসনিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় সংগঠনৰ প্ৰতিফলন কৰে। এই অঞ্চলটো বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় নেপালত অৱস্থিত, আৰু ই কাঠমাণ্ডু উপত্যকা আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ অঞ্চলসমূহক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। নেপাল মণ্ডলত নেৱাৰ জাতিসমূহে শাসন কৰিছিল, যাৰ অন্ত পৰে গোৰ্খা ৰাজ্যৰ উত্থান আৰু শ্বাহ বংশৰ হাতত ১৭৬৮ চনত নেপাল একীকৃত হোৱাৰ লগে লগে এই অঞ্চলটো স্বাধীন ৰূপত অন্ত হৈ যায়।

## সংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰ
প্ৰচলিত ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি নেপাল মণ্ডলৰ পৰিসীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল ৬৪টা হিন্দু আৰু ২৪টা বৌদ্ধ তীৰ্থস্থানৰ অৱস্থানৰ ওপৰত। হিন্দু তীৰ্থস্থানসমূহৰ ভিতৰত ৬৪টা শিৱ লিংগ আছিল, যিসমূহ পশ্চিমে নুৱাকোটৰ ব্ৰহ্মেশ্বৰপৰা পূৰ্বে দোলখাৰ ভীমেশ্বৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত আছিল। বৌদ্ধ তীৰ্থস্থানসমূহ ত্ৰিশূলী নদীৰপৰা পশ্চিমে আৰু দোলালঘাটলৈ পূৰ্বে বিস্তৃত আছিল। এই স্থানসমূহ একেলগে চক্ৰসংবৰ মণ্ডলৰ ৰূপত গঠন কৰিছিল, যাৰ ওপৰত নেপাল মণ্ডলৰ ধৰ্মীয় ধাৰণা আধাৰিত আছিল।

## ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰ
“মণ্ডল” শব্দটোৰ অৰ্থ দেশ বা ৰাজনৈতিক একক বুলিও কৰা হয়, আৰু ইয়াক ৰাজ্যসমূহৰ ফেডাৰেল সংঘৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মল্ল বংশৰ সময়ত কাঠমাণ্ডু, ললিতপুৰ, ভক্তপুৰ আৰু দোলখা অন্তৰ্ভুক্ত অঞ্চলটো নেপাল মণ্ডল নামেৰে জনাজাত আছিল।

## অধিবাসী
নেপাল মণ্ডলৰ প্ৰাচীনতম অধিবাসীসকল নেৱাৰসকল বুলি জনা যায়। এই জনসমষ্টি বিভিন্ন জাতি আৰু সংস্কৃতিৰ মিশ্ৰণে গঠিত। সমাজবিজ্ঞানীয় মত অনুসৰি, “নেৱাৰ” নামটো প্ৰায় পঞ্চদশ শতিকাত প্ৰতাপ মল্লৰ ৰাজত্বকালে প্ৰচলিত হৈছিল।

## ইতিহাস
বৌদ্ধ গ্ৰন্থ *মঞ্জুশ্ৰীমূল-কল্প*ত মণদেৱ (৪৬৪–৫০৬ খ্ৰীষ্টাব্দ)ক “নেপাল মণ্ডলৰ ৰাজা” হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। “নেপাল মণ্ডল” শব্দটো স্বয়ম্ভূ পুৰাণতো পোৱা যায়, লগতে জ্ঞানেশ্বৰৰ অষ্টম শতিকাৰ লিচ্ছবী ৰজা জয়দেৱ দ্বিতীয়ৰ যুগৰ শিলালিপিতো উল্লিখিত। পুৰণি কথাসমূহত কিৰাত ৰাজসকলে শাক্য বংশৰ লোকসকলক এই অঞ্চলৰ ৰাজাসন অৰ্পণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। 

এই নামটো শতাব্দীযুগ ধৰি বিভিন্ন তাম্ৰলিপি, প্ৰতিলিপি আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানসমূহত দেখা যায়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নেপালৰ ইতিহাস
শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
ঘোঁড়ে যাত্ৰা

**ঘোঁড়ে যাত্ৰা** (নেপালী: घोडे जात्रा, অসমীয়া অৰ্থ: ঘোঁৰা যাত্ৰা) হৈছে কাঠমাণ্ডুৰ স্থানীয় ঘোঁৰা উৎসৱ। এই উৎসৱ প্ৰতিবছৰ মাৰ্চৰ মাজভাগত বা এপ্ৰিলৰ আৰম্ভণিত অনুষ্ঠিত হয়।

এই উৎসৱত টুণ্ডিখেলত ঘোঁৰাৰ পেৰেড অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰতিযোগিতা আৰু পৰেডসমূহ নেপালৰ ৰাষ্ট্ৰপতি তথা দেশৰ শীৰ্ষ কৰ্তৃপক্ষৰ উপস্থিতিত অনুষ্ঠিত হয়। নেপাল সেনাই এই পেৰেড আৰু প্ৰতিযোগিতাসমূহৰ আয়োজন কৰে।

কাঠমাণ্ডুৰ স্থানীয় নেৱাৰ জনগোষ্ঠীয়ে ভোজ আৰু আনন্দৰ সৈতে এই উৎসৱ পালন কৰে। ঘোঁড়ে যাত্ৰাৰ দিনটো কাঠমাণ্ডুত ৰাজহুৱা বন্ধৰ দিন হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।

## উৎসৱৰ উৎপত্তি
কাঠমাণ্ডুৰ ভিতৰ চহৰত, যেতিয়া শিশু হেৰাই গৈছিল, তেতিয়া লোকে ধাৰণা কৰিছিল যে দানৱ বা মানৱভক্ষকসকলে তেনে কৰিছিল। টুণ্ডিখেলত থকা ঘোঁৰাবাহী শিৱিৰবাসীসকলক সেই দুষ্ট আত্মাসকলক ভয় দেখুৱাবলৈ ঘোঁৰা দৌৰাবলৈ কোৱা হৈছিল। লোকসকলে টুণ্ডিখেলৰ মাজত থকা এটা গছৰ ওচৰত দানৱসকলক আহাৰ আগবঢ়াই দিছিল। পিছলৈ সেই আচাৰই উৎসৱৰ ৰূপ ল’লে আৰু আগবাঢ়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱ হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিলে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নেপালৰ উৎসৱ
কাটলেট

**কাটলেট** হৈছে মাংস বা শাক-পাচলিৰে তৈয়াৰ কৰা একপ্ৰকাৰৰ খাদ্য, যাক কণীত ডুবাই, তাৰপাছত ব্ৰেডক্ৰাম্ব বা বিস্কুটৰ গুড়িৰ সৈতে মিহলাই তেলত ডুবাই ভজা হয়। উপমহাদেশীয় ধৰণৰ আলু বা মাংসৰ কাটলেট সাধাৰণতে কম তেলত ভজা হয়। 
ই ভাৰত উপমহাদেশত, বিশেষকৈ পশ্চিমবংগত একপ্ৰকাৰৰ জনপ্ৰিয় জলপান।

## বিৱৰণ

“Cutlet” শব্দটো ফ্ৰান্স শব্দ *côtelette*ৰপৰা আহিছে আৰু প্ৰথমবাৰ ১৬৮২ চনত ব্যৱহৃত হৈছিল। তাৰপাছৰপৰা ই ফ্ৰান্স, ইটালী, আমেৰিকা, ভাৰত আদি বহু ৰান্ধনশৈলীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। 

উপমহাদেশত কাটলেট সাধাৰণতে মাংস (যেনে খাহী ছাগলী, গৰু, মাছ বা কুকুৰাৰ মাংসৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। আলু সিজাই ভৰ্তা কৰি পেটী আকাৰত গঢ়ি, তেলত সোণালী ৰঙৰ হোৱা পৰ্যন্ত ভজা হয়। মাংসৰ লগত পিঁয়াজ, জিৰা, জালুক, গৰম মচলা, ধনিয়া, কেঁচা জলকীয়া, ৰঙা জলকীয়া গুঁড়ি আদি মচলা মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। নিৰামিষ কাটলেটত মাংস ব্যৱহাৰ কৰা নহয়; ইয়াত মূল উপকৰণ হিচাপে আলু থাকে, আৰু একে ধৰণৰ আহাৰকেই আলু টিক্কী বুলিও কোৱা হয়।

## প্ৰকাৰ
# **চবজি/নিৰামিষ কাটলেট** — সিজোৱা আলু, কুঁচি কৰি লোৱা বন্ধাকবি আৰু গাজৰৰ লগত সিজোৱা মটৰ মিহলাই বেছনৰ সৈতে তেলত ভজা হয়।
# **চিকেন কাটলেট** — কুকুৰাৰ মাংসৰে তৈয়াৰী, চাটনি বা টমেটো চচৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়।
# **মাছৰ কাটলেট** — মাছক মচলা আৰু আলুৰ লগত মিহলাই, পেটী আকাৰত গঢ়ি তেলত ভাজা হয়। বাংলা ভাষী অঞ্চলত ইয়াক *মাছেৰ চপ* বুলিও কোৱা হয়।
# **কবিৰাজি কাটলেট** — কলকাতাৰৰ কফি হাউছ আৰু কেবিনবোৰত বিশেষ জনপ্ৰিয় আছিল।
# **পনীৰ কাটলেট** — পনীৰ আৰু আলুৰে মিশ্ৰণ কৰি তৈয়াৰ কৰা অত্যন্ত স্বাদযুক্ত কাটলেট।

## ৰন্ধন প্ৰণালী
### উপকৰণ
* চিকেনৰ কিমা – ২৫০ গ্ৰাম
* পিঁয়াজ কুচি – ১টা
* আদা-নহৰু বাটা – ১ চামুচকৈ
* ধনিয়া পাত কুচি – ৩ টেবুলচামুচ
* কেঁচা জলকীয়া – ২-৩টা
* গৰম মচলা, জালুক, চাট মচলা, নিমখ – প্ৰয়োজন অনুসৰি 
* ব্ৰেডক্ৰাম্ব – ২ টেবুলচামুচ 

**প্ৰলেপৰ বাবে** — কণী ৩টা, ময়দা ২ চামুচ, নিমখ আৰু জালুক সামান্য। 

### প্ৰণালী
চিকেনৰ কিমা, পিঁয়াজ, আদা-নহৰু, জলকীয়া, ধনিয়া, মচলা আদি মিহলাই এক ঘণ্টা ফ্ৰিজত ৰাখিব। তাৰপাছত পছন্দমতে আকাৰ দি কাটলেট বনাব, ব্ৰেডক্ৰাম্ব সানিব, কণী তেলত ডুবাই ভাজিব। দুয়োফাল সোণালী হোৱা পৰ্যন্ত ভাজি, চচ বা চাটনীৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰিব।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:মাংস
শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী
শ্ৰেণী:খাদ্য
চুকৌনী

**চুকৌনী** বা **চুকাউনী** হৈছে নেপালৰ পাল্পা জিলাত উদ্ভৱ হোৱা আলুৰপৰা তৈয়াৰ কৰা আচাৰৰ এটা স্বাদিষ্ট পৰম্পৰাগত নেপালী খাদ্য। 
এই আচাৰটো সিজোৱা আলুত দৈ, পিঁয়াজ, ধনিয়া আৰু মচলা লগাই তৈয়াৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে ৰুটি, চেল ৰুটি, নাইবা ভাতৰ সৈতে ইয়াক খোৱা হয়।

## পৰিচয়
এই আচাৰটো গৰম বা ঠাণ্ডা দুয়ো ধৰণে খোৱা যায়। ই সহজ উপকৰণেৰে বনাব পৰা এটা জনপ্ৰিয় আচাৰ। 
ই মূলতঃ আলু আৰু দৈৰ আচাৰ। নেপালৰ পশ্চিমাঞ্চলত বিশেষকৈ পাল্পা জিলাত ইয়াৰ উৎপত্তি হৈছিল আৰু এতিয়া ৰূপন্দেহী, চ্যাংজা, নৱলপাৰাসি, অৰ্ঘাখাঁচি আদি জিলাতো বহুলভাৱে প্ৰচলিত। কাঠমাণ্ডু চহৰতো এই আচাৰ ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু মানুহৰ ঘৰত জনপ্ৰিয়। 

## প্ৰধান উপকৰণ
* আলু
* দৈ
* পিঁয়াজ
* ধনিয়া
* অন্যান্য উপকৰণ: নিমখ, তেল, মেথি, হালধি, জলকীয়া আদি।

## চুকৌনী বনোৱাৰ পদ্ধতি
# ৫০০ গ্ৰাম আলু সিজাই তাৰ পিছত টুকুৰা কৰিব। 
# ৪০-৫০ গ্ৰাম পিঁয়াজ কুচি কৰি, নিমখ স্বাদ অনুসৰি যোগ কৰিব। 
# ২ চামুচ তোৰী বা সূৰ্যমুখীৰ তেল গৰম কৰি, তাত মেথি আৰু জলকীয়া দি ভাজি ল’ব। 
# তাৰ পিছত অলপ পৰিমাণে হালধি গুঁৰি তাত দি, সেই তেল আলুত ঢালি মিহলাই ল’ব। 
# তাৰ পিছত আধা লিটাৰ দৈ যোগ কৰি ভালদৰে মিহলাই, ওপৰত ধনিয়া পাত ছটিয়াই দি পৰিৱেশন কৰিব।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* অনুপৰ ৰান্ধণিৰ চুকৌনী ৰেচিপি 
* SBS অষ্ট্ৰেলিয়াৰদ্বাৰা ৰেচিপি

শ্ৰেণী:খাদ্য
শ্ৰেণী:নেপাল
শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী
নেপালত হিন্দুধৰ্ম

**হিন্দুধৰ্ম** হৈছে নেপালৰ প্ৰধান আৰু সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম। খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০৬ চনত ৰাজতন্ত্ৰৰ উচ্ছেদৰ পিছত নেপালে নিজকে ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশ হিচাপে ঘোষণা কৰে। নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত হিন্দু ধৰ্মালম্বীৰ সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি ৩৬ লাখ ৭৭ হাজাৰ ৭৪৪ জন, যি দেশখনৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮১.১৯ শতাংশ। বিক্ৰম সম্বত হ'ল নেপালত ব্যৱহৃত দুখন চৰকাৰী পঞ্জিকাৰ এখন, আনখন সূৰ্যভিত্তিক হিন্দু পঞ্জিকা, যাৰ উৎপত্তি উত্তৰ ভাৰতৰ ধৰ্মীয় পঞ্জিকাৰপৰা হোৱা। নেপালৰ প্ৰায় সকলো অঞ্চলত হিন্দু ধৰ্মই ৯০% বা তাতকৈ অধিক জনসংখ্যাৰ মাজত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছে। হিন্দুধৰ্মৰদ্বাৰা সৰ্বাধিক প্ৰভাবিত নেপালী জাতিসমূহ হ’ল বাহুন, ক্ষেত্ৰী, মধেশী, নেৱাৰ, আৰু ঠকুৰী। 

## ইতিহাস
ইতিহাসবিদ আৰু স্থানীয় পৰম্পৰাৰ মতে প্ৰাগৈতিহাসিক সময়ত 'নে' নামৰ এজন হিন্দু ঋষিয়ে কাঠমাণ্ডু উপত্যকাত আশ্ৰয় লৈছিল। "নেপাল" শব্দৰ অৰ্থ সংস্কৃতত “নে ঋষিয়ে ৰক্ষা কৰা স্থান” বুলি কোৱা হয়। বাগমতী আৰু বিষ্ণুমতী নদীৰ সংগমত তেওঁ ধৰ্মীয় আচাৰ অনুষ্ঠান কৰিছিল বুলি কিংবদন্তি আছে। তেওঁ গোপাল বংশৰ প্ৰথম ৰাজা হিচাপে পৱিত্ৰ গোৱালীয়া ‘‘ভুক্তমান’’ক বাছনি কৰিছিল। গোপাল বংশই প্ৰায় ৬২১ বছৰ শাসন কৰিছিল, যক্ষ গুপ্ত আছিল শেষ ৰাজা।

স্কন্দ পুৰাণৰ মতে, হিমালয়ত ‘‘নে’’ বা ‘‘নেমুনি’’ নামৰ ঋষি আছিল। পশুপতি পুৰাণত তেওঁক সাধু আৰু ৰক্ষক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ বাগমতী আৰু কেশৱতী নদীৰ তীৰত তপস্যা কৰিছিল আৰু উপদেশ দিছিল বুলি কোৱা হয়।

## ঐতিহাসিক জনসংখ্যা

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম
শ্ৰেণী:নেপাল
শ্ৰেণী:নেপালত ধৰ্ম
ৰত্যৌলী

**ৰত্যৌলী** () হৈছে এটা পৰম্পৰাগত নেপালী অনুষ্ঠান, যিটো বিবাহৰ সন্ধিয়াত কইনা নাইবা দৰাৰ ঘৰত মহিলাসকলে অনুষ্ঠিত কৰে। এই অনুষ্ঠানত কেৱল মহিলা আত্মীয়-স্বজন আৰু অতিথিসকল অংশ লয় আৰু পুৰুষসকলৰ প্ৰৱেশ সম্পূৰ্ণভাৱে নিষিদ্ধ। অনুষ্ঠানত মহিলাসকলে বিভিন্ন খেল, নৃত্য আৰু পৰম্পৰাগত গান গায়, য'ত যৌনতাৰ বিষয়ো অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।

আধুনিক সময়ত ৰত্যৌলী অনুষ্ঠানসমূহ বুটৱাল, কাঠমাণ্ডু আদি ঠাইত ৰাজহুৱা স্থানতো অনুষ্ঠিত কৰা হয়।

## পদ্ধতি
পৰম্পৰাগত ৰত্যৌলী অনুষ্ঠান সাধাৰণতে বিবাহৰ ধাৰাবাহিকতাৰ ওপৰত আধাৰিত তিনিটা অংশত বিভক্ত। 

* প্ৰথম অংশত, গীতসমূহত কইনাৰ ঘৰলৈ দৰা অহাৰ পূৰ্বৰ ঘটনাবোৰ বৰ্ণনা কৰা হয়। 
* দ্বিতীয় অংশত, বিবাহ অনুষ্ঠানৰপৰা দৰাই কইনাক নিজৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱাৰ সময়কালৰ ঘটনাবোৰ গোৱা হয়। ইয়াত শাহু-জোঁৱাই আৰু বোৱাৰীৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আৰু যৌন বিষয়-বস্তুৰ গীতো অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। 
* অন্তিম অংশত, নৱ-দম্পতীক শুভকামনা জনাই দেৱ-দেৱীসকলক প্ৰাৰ্থনা জনাই গীত গোৱা হয়।

## বিভিন্ন সমাজত ৰত্যৌলী
বিশেষকৈ মিথিলা অঞ্চলত তেৰাইত বিয়াৰ সময়ত আয়োজন কৰা ‘ডোমকাচ’ আৰু ৰত্যৌলীৰ মাজত সাদৃশ্য আছে। ৰত্যৌলী মূলতঃ হাঁহিৰ আধাৰিত লোকসংস্কৃতি। ই এক প্ৰকাৰৰ নাটক যাৰ অভিনেতা আৰু দৰ্শক সকলো মহিলা। কেৱল মহিলাৰ বাবে নাৰীয়ে পৰিবেশন কৰা নাটক নেপালৰ মগৰ, গুৰুং, নেৱাৰ, ৰায়, লিম্বু, মৈথিল আদি সমাজত পোৱা নাযায়। অৱশ্যে এই জাতিৰ মহিলাসকলেও সময়ে সময়ে অংশগ্ৰহণ কৰে। নাৰীৰ বাবে সংৰক্ষিত এই নাট্য পৰম্পৰাক কেতিয়াবা ৰত্যৌলী আৰু কেতিয়াবা জিউতি বুলি কোৱা হয়। ঘৰত যদি বিয়া হয়, তেন্তে কইনাৰ বিদায়ৰ শুভ উপলক্ষে বা নৱজাত শিশুৰ বিয়াৰ নিশা এই লোকনাট মঞ্চস্থ কৰা হয়, আৰু দৰাৰ বিয়াঘৰত কেৱল মহিলাসকল থকাটো স্বাভাৱিক। নেপালৰ খাশ, ভোজপুৰী আৰু বজ্জী সমাজত এই লোকনাট্য পৰম্পৰা বৰ্তাই ৰখা হৈছে। যেতিয়া ঘৰত স্বামী নাথাকে তেতিয়া কেৱল মহিলাসকলেহে দুৱাৰ খুলি দিয়ে, যাৰ ফলত আলোড়নৰ সৃষ্টি হয়। গুৰুঙৰ ৰড়িঘৰেই হওক, অথবা মৈথিলী, বজ্জীকা আৰু ভোজপুৰীৰ জাট যতীন হওক, যিকোনো লোক নাট্য পৰম্পৰাত নাৰীয়ে আনন্দ কৰে। নেপালৰ পশ্চিম জিলাত ইয়াক জিউতি আৰু ৰাটেৰী বুলিও কোৱা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
ৰাজেশ ভূঞা

**ৰাজেশ ভূঞা** হৈছে অসমৰ এগৰাকী প্ৰবীণ পৰিচালক। ভূঞাই বৰ্তমানলৈকে ৮০ খনতকৈও অধিক ভিচিডি, ছবি আৰু ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। অসমৰ হাৰ্থৱ জুবিন গাৰ্গৰ শেষৰখন ছবি ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)ৰো পৰিচালক ৰাজেশ ভূঞা।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
ৰাজেশ ভূঞাৰ জন্ম অসমত হৈছিল। শৈশৱকালৰ পৰা তেওঁ শিল্প আৰু নাট্যকলাত বিশেষ আগ্ৰহ দেখুৱাইছিল। বিদ্যালয়ৰ দিনতে তেওঁ নাট্যাভিনয় আৰু ক্ষুদ্ৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণত অংশ লয়। ভূঞা দেৱে কেৱল বোলছবিয়েই নহয় বহুকেইখন ভিচিডি, ধাৰাবাহিকৰ লগতে বহুকেইটা ভিডিঅ' গানো পৰিচালনা কৰে। 

## পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ
*মী এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ
*স্বৰ্গৰথ

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
জব্বাৰৰ বলীখেল

**জব্বাৰৰ বলীখেল** বা বলী খেল এক বিশেষ ধৰণৰ কুস্তি খেল। ই বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম অঞ্চলত অতি জনপ্ৰিয়। চট্টগ্ৰামৰ লালদিঘী খেলপথাৰত প্ৰতিবছৰে ব’হাগৰ ১২ তাৰিখে অনুষ্ঠিত হয়। এই খেলাত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক বলী বোলা হয়। চট্টগ্ৰামৰ আঞ্চলিক ভাষাত ই কুস্তি বলীখেল নামে পৰিচিত। ১৯০৯ চনত চট্টগ্ৰামৰ বদৰপাতি এলেকাৰ ধনাঢ্য ব্যৱসায়ী আব্দুল জব্বাৰ সদাগৰ এই প্ৰতিযোগিতাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। সেয়ে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই প্ৰতিযোগিতা জব্বাৰৰ বলী খেল নামে পৰিচিত হৈ পৰে। জব্বাৰৰ বলীখেলক কেন্দ্ৰ কৰি লালদিঘী খেলপথাৰৰ আশে-পাশে প্ৰায় তিন কিলোমিটাৰজুৰি “বৈশাখী মেলা’’ৰ আয়োজন কৰা হয়। ই চট্টগ্ৰামৰ সৰ্ববৃহৎ ব’হাগী মেলা।
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
চট্টগ্ৰামত প্ৰচলিত বাংলা ভাষাৰ *বলী* মানে মল্লযুঁজাৰু বা এজন শক্তিশালী ব্যক্তি, আনহাতে খেলাৰ অৰ্থ হৈছে খেল। গতিকে, বলী খেলৰ অৰ্থ হৈছে শক্তিশালী ব্যক্তিৰ খেল।
## ইতিহাস
যোৱা ১৯ শতিকাত কাদেৰ বক্সোৱে বলী খেলৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ঘৰৰ মালিক আৰু চট্টগ্ৰাম জিলাৰ মাদাৰ্ছা ইউনিয়নৰ অন্তৰ্গত সাতকনিয়া উপজিলাৰ বাসিন্দা আছিল তেওঁ। খবৰ অনুসৰি ১৮৭৯ চনৰপৰা প্ৰতি বছৰৰ প্ৰথম মাহত তেওঁ ভাড়াতীয়াৰপৰা বাবদ ধন সংগ্ৰহ কৰি খেলৰ খেলৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত বঙালী পঞ্জিকাৰ প্ৰথম মাহ বৈশাখৰ ৭ তাৰিখে মক্কাৰ বলী খেল নামেৰে নামকৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। 

২০ শতিকাৰ চট্টগ্ৰামৰ এজন ব্যৱসায়ী আব্দুল জব্বৰ সদাগৰে ১৯০৭ চনৰ খেলত খেলৰ আয়োজন কৰিছিল, যাতে যুৱক-যুৱতীসকলক ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ উদ্দীপিত কৰিব পৰা এক খেলৰ অনুশীলন কৰে। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ শেষৰপৰা এই ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি ব্যাপক আকৰ্ষণ আৰম্ভ হৈছিল যদিও দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ শেষত ই কমি আহিছিল।

২০২০ আৰু ২০২১ চনত ক’ভিদ মহামাৰীৰ পৰিস্থিতিৰ বাবে এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল। দুবছৰৰ পাছত ২০২২ চনৰ ২৪ এপ্ৰিলত ২০২৩ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত চট্টগ্ৰামত ঐতিহাসিক জব্বাৰৰ বলী খেলা নামৰ পৰম্পৰাগত মল্লযুঁজৰ ১১৩সংখ্যক সংস্কৰণ আৰু তাৰ পিছত ১১৪সংখ্যক সংস্কৰণ অনুষ্ঠিত হয়।

## অংশগ্ৰহণ
খেলৰ বাবে ক্ৰীড়ামঞ্চখন হয় বৃত্তাকাৰ বা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ আকৃতিৰ, ইয়াৰ বহল কমেও চৈধ্যৰ পৰা বিশ ফুট হ’ব লাগে। খেলত আধুনিক মেট ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে বলী মল্লযুঁজাৰুসকলে মাটিৰ মজিয়াত প্ৰশিক্ষণ লয় আৰু প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে। বালিচহীয়া মল্লযুঁজৰ খেলপথাৰত মেচ আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰতি বছৰে বলী খেলে নতুনকৈ অংশগ্ৰহণকাৰী আৰু অনুৰাগীক আকৰ্ষণ কৰে কাৰণ এই ক্ৰীড়াৰ নিৰ্মল আনন্দ স্থানীয় অনুৰাগীসকলৰ বাবেই আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নহয় বৰঞ্চ বাংলাদেশলৈ অহা পৰ্যটকসকলকো এটা ৰোমাঞ্চকৰ আৰু অনন্য অনুষ্ঠানৰ আভাস পোৱাৰ সুযোগ আনি দিয়ে।

## নিয়মসমূহ
খেলবিধ বিয়লিৰ ভাগত অনুষ্ঠিত হয় আৰু 'ডাবৰ' (এবিধ লোকঢোল) আৰু 'ছানাই' (লোক বাঁহী)ৰ সংগীতেৰে উৎসৱমুখৰ আমেজেৰে অনুষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি হয়। প্ৰতিখন খেল প্ৰায় ২৫–৩০ মিনিটৰ হয় কিন্তু যদি দুয়োজন প্ৰতিযোগীয়ে একমত হয় তেন্তে চূড়ান্ত খেলৰ সময় ১০–১৫ মিনিটলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:খেল
শ্ৰেণী:লোক-খেল
মক্কাৰ বলী খেল

**মক্কাৰ বলী খেল** বাংলাদেশত প্ৰচলিত এক বিশেষ ধৰণৰ মল্লযুঁজ, যিখন প্ৰতি বছৰে বাংলা বৰ্ষৰ প্ৰথম মাহ বৈশাখৰ ৭ তাৰিখে চিটাগং সাতকনীয়া উপজিলাৰ অন্তৰ্গত মাদৰ্শা ইউনিয়নত অনুষ্ঠিত হয়। এই খেলত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক "বলী" বুলি কোৱা হয়। 
চট্টগ্ৰামৰ আঞ্চলিক ভাষাত ইয়াক *বলী খেলা* বুলি জনা যায়। 
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
“বলী’’ মানে বাংলা ভাষাত মল্লযুঁজাৰু বা শক্তিশালী ব্যক্তি, আনহাতে “খেল’’য়ে খেল বা ক্ৰীড়াক বুজায়। গতিকে, বলীখেল মানে শক্তিশালী ব্যক্তিৰ মাজত হোৱা খেল। 
## ইতিহাস

প্ৰায় আঢ়ৈ-তিনিশতকৈয়ো বেছি বছৰ আগতে ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে বাংলাদেশলৈ অহা ছৌদি আৰবৰ মক্কাৰ ইয়াছিন মক্কী চট্টগ্ৰামৰ সাতকনীয়া উপজিলাৰ মাদাৰ্ছাৰ পাৰ্বত্য এলেকাত বসবাস কৰিবলৈ লৈছিল, তেতিয়াৰপৰাই এই অঞ্চলটি মক্কাৰবাড়ী নামে জনাজাত হৈ পৰে। ইয়াছিন মক্কীয়ে অঞ্চলটোত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ লগে লগে সৰিসুৰা ব্যৱসায়ো আৰম্ভ কৰে। হজ যাত্ৰাৰ সময়ত তেওঁ বাংলাদেশৰ অনেক হাজীক হজ কৰাবৰ বাবে ছৌদি আৰবলৈ যোৱাৰ সুবিধা কৰি দিছিল বা লৈ গৈছিল। এসময়ত তেওঁ সাতকনীয়াৰ মাদাৰ্ছা এলেকাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। সেই কাৰণে তেওঁ সাতকনীয়াৰ বাহিৰে চট্টগ্ৰামৰ বিভিন্ন স্থানত বিপুল পৰিমাণৰ ভূমি ক্ৰয় কৰি লয়। ইয়াছিন মক্কীয়ে এবাৰ হজ যাত্ৰাত বাংলাদেশৰপৰা বুজন পৰিমাণৰ হাজী লগত লৈ ছৌদি আৰবলৈ যায় আৰু তাত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তাৰপিছত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী বংশধৰসকলে জমিদাৰী প্ৰথা চলাই নিয়ে। পৰৱৰ্তীকালত ইয়াছিন মক্কীৰ নাতি কাদেৰ বক্সুয়ে ১৮৭৯ চনত তেওঁলোকৰ প্ৰজাৰপৰা খাজনা আদায়ৰ সময়ত আনন্দ দিয়াৰ বাবে সৰ্বপ্ৰথম বলী খেলৰ সূচনা কৰে আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই খেলক *মক্কাৰ বলী খেল* নামে পৰিচিত লাভ কৰে। বলীখেলৰ আৰম্ভণিতে ঘৰৰ সন্মুখত বিশালাকৃতিৰ এটি গা-গছৰ টুকুৰা ৰখা হয়।

খাজনা দিবলৈ অহা আৰু স্থানীয় লোকসকলৰ মাজৰপৰা যিয়ে সেই গা-গছৰ টুকুৰাটো ওপৰলৈ তুলিব পাৰিছিল, তেওঁলোকেই কেৱল বলী খেলৰ উপযুক্ত হিচাপে বিবেচিত হৈছিল। গছৰ টুকৰা ওপৰলৈ তুলি যিয়ে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছিল তেওঁলোকৰ মাজত মূল প্ৰতিযোগিতা বলী খেল হৈছিল আৰু বিজয়ীসকলক পুৰস্কাৰ দিয়া হৈছিল। বলী খেলক কেন্দ্ৰ কৰি আশ-পাশৰ কেইবা কিলোমিটাৰ ঠাইজুৰি *বৈশাখী মেলা*ও আয়োজন কৰা হয়।

## নিয়ম
মক্কাৰ বলী খেলৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ব্যাস ২০ ফুট, আৰু ইয়াৰ আকৃতি বৃত্ত বা বৰ্গক্ষেত্ৰ হ’ব পাৰে। ইয়াক মাটি বা বালিৰ মজিয়াত খেলা হয়।

বিয়লিৰ ভাগত ‘ডাবৰ’ (এবিধ লোকঢোল) আৰু ‘ছানাই’ (লোক বাঁহী)ৰ সংগীতেৰে উৎসৱমুখৰ পৰিৱেশত আৰম্ভ হয় এই অনুষ্ঠান। প্ৰতিখন খেল প্ৰায় ২৫–৩০ মিনিটৰ হয় যদিও দুয়োজন প্ৰতিযোগীয়ে একমত হ’লে চূড়ান্ত খেলৰ দৈৰ্ঘ্য ১০–১৫ মিনিটলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:খেল
মধু পূৰ্ণিমা

**মধু পূৰ্ণিমা** (), যাক **মধু পূৰ্ণিমাৰ পূৰ্ণিমা উৎসৱ** বা **মধু অৰ্পণ উৎসৱ** বুলিও জনা যায়, এটা বৌদ্ধ ধৰ্মীয় উৎসৱ, যি বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম অঞ্চলত থকা বড়ুয়া (বৰুৱা) আৰু চাকমা আৰু থাইলেণ্ডৰ মন জাতিৰ লোকসকলে পালন কৰে। এই উৎসৱটো ভাদ মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিত অনুষ্ঠিত হয়।

## ইতিহাস
এই দিনটোত বুদ্ধদেৱৰ সেই স্মৃতি পালন কৰা হয় যেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ শিষ্যসকলৰ মাজত হোৱা মতভেদৰ অন্ত কৰিবলৈ পৰিলেইয়্য বনত আশ্ৰয় লৈছিল। কাহিনী অনুসৰি, তেতিয়া এটা হাতী আৰু এটা বান্দৰে তেওঁৰ যত্ন লৈছিল — হাতীটোৱে ফল দিছিল আৰু বান্দৰটোৱে মৌচাক দিছিল। বুদ্ধই বান্দৰৰ উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত, বান্দৰটো অতিমাত্ৰা আনন্দিত হৈ এটা গছৰপৰা আন এটা গছলৈ জঁপিয়াই থাকোতে মৃত্যু হয়; কিন্তু তেওঁৰ দানশীলতাৰ ফলত তেওঁ তাবতিংছ স্বৰ্গত পুনৰ জন্ম লৈছিল। 

এই দিনটোত কোশাম্বীৰ ভিক্ষুসকলে নিজৰ মাজৰ বিভেদ শেষ কৰি বনলৈ গৈ বুদ্ধৰ ওচৰত ঐক্যৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল। বুদ্ধই তেওঁলোকক উপদেশ দি কৈছিল, “এই হাতীটোৱে সঙ্গী নোপোৱাৰ বাবে অকলশৰে বনতে থাকে। যদি বুদ্ধিমান আৰু উচ্চচিন্তাধাৰী সঙ্গী পোৱা নাযায়, তেন্তে অকলে জীৱন-যাপন কৰাটো বেছি উত্তম; কাৰণ মূৰ্খ সঙ্গীয়ে মাথোঁ কষ্ট বৃদ্ধি কৰে।”

বৰ্ষা-বাসৰ অন্তত দুটা গোটত বিভক্ত ভিক্ষুসকলে নিজৰ মতভেদ শেষ কৰি পুনৰ একত্ৰিত হয়, কাৰণ গাঁওবাসীয়ে তেওঁলোকক দান-ধ্যান দিব বিচৰা নাছিল। তাৰপাছত এজন ভিক্ষুৱে বুদ্ধৰ গোটলৈ উভতি আহিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। হাতী পাৰিলেইয়্যকাই বুদ্ধৰ প্ৰস্থানত অত্যন্ত দুখ পায় আৰু পিছুৱাই যায়, কিন্তু বুদ্ধই কৈছিল — “এই ঠাই হৈছে তোৰ সীমা। ইয়াৰপৰা আগত মানুহৰ অঞ্চল, য’ত তোমালোকৰ দৰে জন্তুৰ বাবে বিপদ। তই মোৰ লগত আহিব নোৱাৰিবা।” বুদ্ধৰ এই কথা শুনি হাতীটোৰ অন্তৰ ভাঙি যায় আৰু মৃত্যুবৰণ কৰে। বৌদ্ধ গ্ৰন্থ অনুসৰি, সেই বান্দৰ আৰু হাতী দুয়ো তাবতিংছ স্বৰ্গত পুনৰ জন্ম লৈছিল।

## উৎসৱ পালন
মধু পূৰ্ণিমা আনন্দ আৰু ঐক্যৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়। এই দিনটোত সকলো বৌদ্ধ ধৰ্মীয় লোকে বৌদ্ধ বিহাৰ বা দেৱালয়ত মধু, ফল-মূল আৰু অন্যান্য দ্ৰব্য অৰ্পণ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* http://www.metta.lk/pali-utils/Pali-Proper-Names/index.html
* বিৱৰণ (মাহিদোল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা; 2008-08-11 ত সংগৃহীত)
* বুদ্ধ, হাতী আৰু বাঁদৰৰ অৰ্থপূৰ্ণ কাহিনী — Marguerite Theophil, United Press International, 16 November 2006, 2008-08-09 ত সংগৃহীত। 

শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ
শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড
ৰাজপুণ্যাহ

***ৰাজপুণ্যাহ*** () হৈছে এটা পৰম্পৰাগত উৎসৱ য’ত বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম অঞ্চলৰ জনগণে নিজৰ গ্ৰাম্য ৰাজা বা উপজাতীয় ৰাজাৰ ওচৰত কৰ আদায়ৰ বাবে একত্ৰিত হয়। এই উৎসৱটো সাধাৰণতে প্ৰতি পাঁচ বছৰে বা ছয় বছৰে অনুষ্ঠিত হয়, যদিও পূৰ্বতে প্ৰতিবছৰেই কৰা হৈছিল। এই অনুষ্ঠানৰ পাছত এটা লোকমেলা আৰম্ভ হয় যি তিনিদিন চলি থাকে। উক্ত অঞ্চলৰ জনগণৰ বাবে *ৰাজপুণ্যাহ* বৰ্তমান অন্যতম সৰ্ববৃহৎ উৎসৱ। প্ৰতিবছৰে হাজাৰ হাজাৰ দেশীয় আৰু বিদেশী পৰ্যটকে এই উৎসৱৰ সময়ত বান্দৰবন ভ্ৰমণ কৰে।

## ইতিহাস
*ৰাজপুণ্যাহ* উৎসৱ প্ৰথমবাৰ ব্ৰিটিছ শাসনকালত আৰম্ভ হৈছিল। বোমাং চক্ৰৰ ৰাজাসকলে ১৮৭৫ চনত ঝুমকৰ আদায়ৰ বাবে এই উৎসৱৰ আৰম্ভণি কৰে। নৱম বোমাং ৰাজাই ১৮৭৫ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে কৰ সংগ্ৰহ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু চৌদশ বোমাং ৰাজা মানছাইপ্ৰু চৌধুৰীৰ ১৯৯০ দশকত মৃত্যু হোৱাৰ পিছত দুবছৰ এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল।

## উৎসৱ
*ৰাজপুণ্যাহ* বিভিন্ন উপজাতীয় সমাজৰ মাজত *পইংজৰা পোৱায়ে* নামেও জনা যায়। চাকমা চক্ৰ ৰাঙামাটিত এই উৎসৱ পালন কৰে, আৰু বোমাং চক্ৰই বান্দৰবনত অনুষ্ঠানটো আয়োজন কৰে। পৰম্পৰাগতভাৱে, ৰাজাই বছৰৰ আৰম্ভণিতে মেলা আয়োজন কৰি জনগণৰপৰা কৰ সংগ্ৰহ কৰে। এই অনুষ্ঠানত মৌজাৰ গাঁওবুঢ়াসকলে ৰাজাৰ ওচৰত কৰ আদায় কৰে আৰু নিজৰ আনুগত্য প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত ৰাজাই জনতাক সম্বোধন কৰে আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত অৱদান ৰখা উপজাতীয়সকলক বঁটা প্ৰদান কৰে।

উৎসৱৰ দিনত ৰাজাই হাজাৰ হাজাৰ ফুলৰ মালাৰে শোভিত ৰাজ আসনলৈ উঠি আহে। তাৰ পিছত তেওঁ জনগণৰপৰা এজন এজনকৈ কৰ আৰু উপহাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিবছৰে বান্দৰবনত *ৰাজপুণ্যাহ*ৰ সময়ত ৰাজপ্ৰাসাদৰ আঙণ উপজাতীয় আৰু বঙালীসকলৰ এক অনন্য মিলনৰ ক্ষেত্ৰ হৈ উঠে। এই মেলাত চাৰ্কাছ, নৃত্য-গীত, পুতলা নাচ, আদিবাসী বাদ্যযন্ত্ৰ সংগীত, নাটক আৰু ঘূৰণীয়াৰ খেল থাকে। লগতে ব্যৱসায়ীয়ে শতাধিক দোকানত বিভিন্ন সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰে।

## আৰু চাওক
* বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
* চট্টগ্ৰাম

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ
বাংলাদেশত সুৰা

**বাংলাদেশত সুৰা** ব্যৱহাৰ চৰকাৰীভাৱে নিয়ন্ত্ৰিত আৰু সীমিত। বিশ্ব ব্যাংকে ২০১৫ চনত প্ৰকাশ কৰা এখন প্ৰতিবেদন অনুসৰি বাংলাদেশত বিশ্বৰ সৰ্বনিম্ন সুৰা বিক্ৰী হয়।

## ইতিহাস
বৰ্তমানৰ বাংলাদেশত ১৮৮৭ চনত ৰ’বাৰ্ট ৰাছেল কেৰিউয়ে প্ৰথম ডিষ্টিলাৰী স্থাপন কৰিছিল। কোম্পানীটো আছিল Carew & Co (Bangladesh) Ltd নামৰ। ১৯৭৩ চনত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই সংস্থাটোক ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। এই ডিষ্টিলাৰীখন বাংলাদেশ চুগাৰ এণ্ড ফুড ইণ্ডাষ্ট্ৰিজ কৰ্প’ৰেচনৰ মালিকানাধীন দৰ্শনা চুগাৰ মিলৰ অংশ। এই ডিষ্টিলাৰীখনে ৰ'ম, ব্ৰেণ্ডি, জিন আৰু হুইস্কি উৎপাদন কৰে।

২০০৩ চনত বাংলাদেশ চৰকাৰে যমুনা গ্ৰুপৰ Jamuna Distillery Limited-ক সুৰা উৎপাদনৰ অনুমতি দিয়ে। ই বাংলাদেশৰ প্ৰথম বেচৰকাৰী সংস্থা হিচাপে অনুমতি লাভ কৰে, যাৰ ফলত চৰকাৰী Carew & Co (Bangladesh) Ltd-ৰ একচেটিয়া অধিকাৰ শেষ হয়। বাংলাদেশত পঞ্চতাৰকা হোটেল আৰু চৰকাৰী অনুমোদিতবাৰত সুৰা বিক্ৰী হয়। ২০০৯ চনত যমুনা গ্ৰুপে হাণ্টাৰ নামৰ স্থানীয় বিয়েৰ আৰম্ভ কৰে।

## আইন
বাংলাদেশী আইনৰ অধীনত, ০.৫ শতাংশৰ ওপৰত এলক’হল থকা যিকোনো পানীয়ক “সুৰা” বুলি গণ্য কৰা হয়। বিক্ৰী, সংৰক্ষণ আৰু পৰিবহণৰ বাবে চৰকাৰী অনুমতি প্ৰয়োজন। বাংলাদেশত সুৰা পান কৰিবলৈ আইনসন্মত অনুমতি লাগে — প্ৰায় ক্ষেত্ৰত অমুছলমানক এই অনুমতি দিয়া হয়। মুছলমানসকলে চিকিৎসকৰ অনুমতি সাপেক্ষেহে অনুমতি পায়। চিকিৎসাজীত অনুমতি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ সহযোগী অধ্যাপক বা চিভিল চৰ্জনজনে দিব পাৰে। অনুমতি পাবলৈ ন্যূনতম বয়স ২১ বছৰ হোৱা প্ৰয়োজন। বিদেশীসকলে অনুমোদিতবাৰৰ ভিতৰত সুৰা পান কৰিবলৈ কোনো অনুমতিৰ প্ৰয়োজন নাই।

২০২২ চনত বাংলাদেশৰ স্বগৃহ মন্ত্ৰণালয়ে সুৰা নিয়ন্ত্ৰণ বিধি (Alcohol Control Rules) প্ৰৱৰ্তন কৰে, যাৰ মাধ্যমেৰে বিক্ৰী, সংৰক্ষণ, উৎপাদন, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু খৰচ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হয়। এই বিধিসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত — বিক্ৰীৰ ন্যূনতম বয়স ২১ বছৰ, অনুমতি আৰু নবীকৰণৰ মাচুল বৃদ্ধি, সকলো সুৰা বটলত স্বাস্থ্য সতৰ্কীকৰণ চিহ্ন, বিপণন সীমাবদ্ধতা আৰু ব্যৱহাৰৰ বাবে অনুমতিৰ প্ৰয়োজন।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:সুৰা
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
ফাল্গুনন্দ

**মহাগুৰু ফাল্গুনন্দ** (, ) (১০ নৱেম্বৰ ১৮৮৫ – ৪ এপ্ৰিল ১৯৪৯), নেপালৰ কিৰাত জাতি তথা কিৰাত ধৰ্মৰ এগৰাকী মহাগুৰু আৰু সমাজ সংস্কাৰক আছিল। তেওঁক **ফাল্গুনন্দ লিংদেন** নামেৰেও জনা যায়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পটভূমি
১৮৮৫ চনৰ ১০ নৱেম্বৰ (২৫ কাতি ১৯৪২ বিক্ৰমী) তাৰিখে নেপালৰ ইলাম জিলাৰ চুক‌্চিনাম্বা গাঁৱত মহাগুৰু ফাল্গুনন্দ লিংদেনৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল ফাল্গু নাথ আনন্দ। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল জগনবাজ লিংদেন আৰু মাতৃৰ নাম আছিল হংসমতী লিংদেন। কম বয়সতে তেওঁ ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত এজন নেপালী গোৰ্খা সৈনিক হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত যুঁজিছিল। তেওঁ ব্ৰিটিছ ভাৰতত প্ৰায় এটা দশক কটাইছিল। সামৰিক সেৱাৰপৰা অৱসৰ লোৱাৰ পাছত, তেওঁ এগৰাকী আধ্যাত্মিক নেতা হৈ পৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন
বিশেষকৈ লিম্বু, ৰায়, সুনুৱাৰ, যখ্খা, লোহোৰুং, ধীমাল, জুৰেল কিৰাত জাতিৰ লোকসকলৰ মাজত তেওঁ *[[গুৰু|মহাগুৰু]]* নামেৰে পৰিচিত আছিল। তেওঁক প্ৰাচীন কিৰাত ধৰ্মক পিউৰিটান নীতিৰ ওপৰত অব্যাহত ৰখাৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়। নিৰামিষ ভোজন, মদ্যপান নিষিদ্ধকৰণ, লিম্বু পৰম্পৰা আৰু লিপি অনুসৰণ আদি এই নীতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। সামাজিক-সাংস্কৃতিক আৰু ধাৰ্মিক বাৰ্তাসমূহৰ বাবে তেওঁক স্মৰণ কৰা হয়। তেওঁৰ মূল বাৰ্তাসমূহৰ ভিতৰত আছিল পশু বলি নিষিদ্ধ কৰাৰ আহ্বান, কিয়নো ইয়াৰ ফলত জন্ম, বিয়া, অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া আদি উদ্‌যাপনৰ বাবে সামাজিক ব্যয় বৃদ্ধি পায়।

## বিশ্বাস আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি
তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে শিক্ষাই মানুহৰ হৃদয় পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ জ্ঞান আনে, যিটো তেওঁ মুক্তিৰ একমাত্ৰ চাবি-কাঠি বুলি গণ্য কৰিছিল। ফাল্গুনন্দৰ মতে ঈশ্বৰক উপলব্ধি কৰাৰ বাবে মুক্তিয়েই চূড়ান্ত সত্য। তেওঁৰ দৰ্শনত প্ৰেম আৰু অহিংসাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। তেওঁ বহুতো মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৯৪৯ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

২০০৯ চনত তেওঁৰ চিৰস্থায়ী প্ৰভাৱৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শ্ৰী পাচ কো চৰকাৰে (তেতিয়াৰ নেপাল চৰকাৰ) তেওঁক নেপালী ইতিহাসৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ কাষত স্থান দিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় জ্যোতিষ্ক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ নেপালৰ ষোড়শ জ্যোতিষ্ক।

১৯৯৩ চনত নেপাল ডাক সেৱা বিভাগে তেওঁলোকৰ "বিশিষ্ট ব্যক্তিত্ব ধাৰাবাহিক"ৰ অংশ হিচাপে ফাল্গুনন্দৰ সন্মানত ডাক টিকট জাৰি কৰিছিল।

## লিগেচি
বিশেষকৈ নেপাল আৰু কাঠমাণ্ডুৰ পূব প্ৰান্তত, এটি সম্বৰ্ধনা অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে, তেওঁৰ জন্ম বাৰ্ষিকী *ফাল্গুনন্দ জয়ন্তী* ব্যাপকভাৱে উদ্‌যাপন কৰা হয়। সাধাৰণতে নেপালী চান্দ্ৰ পঞ্জিকাত কাতি মাহৰ ২৫ তাৰিখে পালন কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:নেপালৰ ব্যক্তি
য়োমাৰী

**য়োমাৰী** (নেপালী: योमरी, নেৱাৰী: 𑐫𑑀𑐩𑐵𑐬𑐷, 𑐫𑑅𑐩𑐵𑐬𑐷‎ বুলিও লিখা হয়), নেৱাৰ জনগোষ্ঠীৰ এক পৰম্পৰাগত পিঠা সদৃশ মিঠাই জাতীয় খাদ্য, যিটো সাধাৰণতে শীতকালত প্ৰস্তুত কৰা হয়। য়োমাৰী সিজোৱা চাউলেৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই খাদ্যটোত অধিক কেলৰী থকা বাবে শীতৰ ঠাণ্ডা দূৰ কৰাত সহায় কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

য়োমাৰীয়ে নেৱাৰ সমাজত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে আৰু ইয়াক শীতৰ উৎসৱ য়োমাৰী পুনহিত বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ ত্ৰিভুজ আকাৰটোক ষড়োকোণৰ এটা ভাগৰ প্ৰতীক হিচাপে ধৰা হয়, যিটো দেৱী সৰস্বতী আৰু জ্ঞানৰ প্ৰতীক।

য়োমাৰীৰ আকাৰ আৰু প্ৰণালী মৈথিল আৰু থাৰু জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ “বাগীয়া” নামৰ ঐতিহ্যবাহী খাদ্যৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।

## শব্দৰ উৎপত্তি

মল্ল যুগৰ শিলালিপিসমূহত এই খাদ্যৰ পুৰণি নাম পোৱা যায়। পশুপতিনাথ মন্দিৰৰ ১৪৪০ চনৰ শিলালিপিত ইয়াৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে *ইৰহমাধে* (𑐂𑐬𑑂𑐴𑐩𑐢𑐾)। তাৰপাছত ১৭শ শতিকাৰ অন্ত ভাগত ইয়াৰ ৰূপান্তৰ *এলমাধে* (𑐊𑐮𑐩𑐵𑐢𑐾) হৈছিল। তাৰ পিছত এই নামটো বিকশিত হৈ বৰ্তমানৰ “য়োমাৰী” (𑐫𑑀𑐩𑐵𑐬𑐷) ৰূপত পৰিণত হৈছে।

## উৎসৱ
য়োমাৰী পুনহি উৎসৱ পূৰ্ণিমাৰ দ্বিতীয় দিনত আৰম্ভ হয়। প্ৰথমতে য়োমাৰী প্ৰস্তুত কৰি ঈশ্বৰক উৎসৰ্গ কৰা হয় আৰু চতুৰ্থ দিনত নেৱাৰ সমাজৰ লোকসকলে ইয়াক দেৱতাৰ আশীৰ্বাদ ৰূপে গ্ৰহণ কৰে।

## গেলাৰী

File:Yomari Punhi.jpg|য়োমাৰী পুনহি উপলক্ষ্যে উৎসৰ্গ কৰা য়োমাৰী
Image:Yamari.jpg|য়োমাৰী
File:Yomari Inside.jpg|য়োমাৰীৰ ভিতৰৰ মিঠা উপকৰণ 
File:Yomari.jpg|য়োমাৰীৰ ওচৰৰ দৃশ্য


## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ

* https://newarirecipeshut.com/recipe/yomari/

শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী
শ্ৰেণী:নেপাল
শ্ৰেণী:খাদ্য
নজৰুল জয়ন্তী

**নজৰুল জয়ন্তী** () হৈছে কাজী নজৰুল ইসলামৰ জন্মদিন, যাক বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কবি হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়। এই দিনটো প্ৰতিবছৰে ২৫ মে’ তাৰিখে উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই দিনটো বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ পশ্চিমবংগৰ বিভিন্ন বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশেষ কাৰ্যসূচীসহ উদ্‌যাপন কৰা হয়। সৰ্বত্ৰ বঙালী সমাজে এই দিনটোত নজৰুল আৰু তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মক সন্মানজনকভাৱে স্মৰণ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ
পূৰ্বৰ লভ্যাংশৰ তাৰিখ

পূৰ্বৰ লভ্যাংশ তাৰিখ [English:   (লভ্যাংশ পুনঃবিনিয়োগ পৰিকল্পনাৰ অধীনত থকা শ্বেয়াৰসমূহৰ পুনঃবিনিয়োগৰ তাৰিখত সামঞ্জস্য কৰা) হৈছে এটা বিনিয়োগ-সংশ্লিষ্ট শব্দ, য’ত ৰাজহুৱা বা ব্যক্তিগতভাৱে অনুষ্ঠিত কৰ্পৰেচন, আয় ন্যাস, আৰু অন্যান্য বিত্তীয় হোল্ডিংৰ ষ্টকসমূহত লাভৰ পৰিশোধৰ সময় সম্পৰ্কিত ধাৰণা প্ৰকাশ পায়।

পূৰ্ব লভ্যাংশ তাৰিখ বা  এক্স-ডিভিডেণ্ড তাৰিখটোৱে সেই তাৰিখক বুজায় যি তাৰিখত বা তাৰ পাছত, পূৰ্বে ঘোষণা কৰা লভ্যাংশ বা বিতৰণ অবিহনে কোনো প্ৰতিভূতিৰ লেনদেন সম্পন্ন হয়।

পূৰ্ব বন্ধ মূল্যৰ তুলনাত এক্স-ডিভিডেণ্ড তাৰিখত মুকলি মূল্য সাধাৰণতে লভ্যাংশৰ পৰিমাণ অনুসৰি হ্ৰাস পোৱাৰ আশা কৰা যায়, যদিও ষ্টকৰ মূল্যৰ ওপৰত অন্যান্য কাৰকৰ প্ৰভাৱৰ বাবে এই পৰিৱৰ্তন সদায় স্পষ্ট নোহোৱা হ’ব পাৰে।

এজন ব্যক্তিয়ে ইয়াৰ পূৰ্ব-লভ্যাংশ তাৰিখৰ আগতে ষ্টক ক্ৰয় কৰে, আৰু পূৰ্বৰ লভ্যাংশ তাৰৰ দিনা বজাৰ খোলাৰ আগতে স্থিতিটো ধৰি ৰাখে, পৰম্পৰা অনুসৰি লভ্যাংশৰ অধিকাৰী হয়। এজন ব্যক্তিয়ে ইয়াৰ পূৰ্বৰ লভ্যাংশৰ তাৰিখত বা তাৰ পিছত ষ্টক ক্ৰয় কৰিলে বৰ্তমানৰ লভ্যাংশ পৰিশোধ লাভ নকৰিব। 

কোম্পানীৰ পঞ্জীয়নৰ ক্ষেত্ৰত, লভ্যাংশ বা বিতৰণৰ চূড়ান্ত যোগ্যতা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ **অভিলেখ তাৰিখ** ( Record Date)টো **পূৰ্ব-লভ্যাংশ তাৰিখ**ৰ (Ex-Dividend Date) পৰিৱৰ্তে প্ৰাসংগিক। 

অভিলেখ তাৰিখৰ দিনটোত কোম্পানীৰ অংশীদাৰ পঞ্জীয়নত যিসকলৰ নাম থাকে, তেওঁলোকে সেই লভ্যাংশৰ অধিকাৰী হয়।

সাধাৰণতে, **পূৰ্ব-লভ্যাংশ তাৰিখৰ এক ব্যৱসায়িক দিনৰ আগৰ দিনৰ শেষলৈ** যিসকল ব্যক্তি ষ্টকৰ গৰাকী থাকে, তেওঁলোককেই অভিলেখ তাৰিখত পঞ্জীয়ন কৰা অংশীদাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

ইয়াৰ কাৰণ, কোম্পানীসমূহে সাধাৰণতে **প্ৰতিভূতিৰ নিষ্পত্তি চক্ৰ** (Settlement Cycle)ৰ সৈতে সংগতি ৰাখি লভ্যাংশৰ পূৰ্ব-তাৰিখ আৰু অভিলেখ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰে।

অৱশ্যে, যদি যিকোনো কাৰণত, পূৰ্বৰ লভ্যাংশৰ তাৰিখৰ পূৰ্বে শ্বেয়াৰ ট্ৰেন্সফাৰ সময়মতে ৰেজিষ্টাৰত লিপিবদ্ধ কৰা নহয়, তেন্তে বিক্ৰেতাই কোম্পানীটোৰ পৰা লভ্যাংশ লাভ কৰিব কিন্তু তাৰ পিছত ক্ৰেতাক লভ্যাংশ পৰিশোধ কৰিবলৈ বাধ্য হ 'ব।

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজ্য, জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স আদিৰ দৰে বেছিভাগ উন্নত বিত্তীয় বজাৰত ষ্টকৰ বাবে টি + 2ৰ নিষ্পত্তি চক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।  (ইউ. এছ. এতিয়া তলত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি টি + 1। ফলস্বৰূপে, এই বজাৰসমূহৰ কোম্পানীসমূহে লভ্যাংশৰ অভিলেখ তাৰিখৰ এটা ব্যৱসায়িক দিন আগতীয়াকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰে (উদাহৰণস্বৰূপেঃ পূৰ্ব তাৰিখ বুধবাৰ, অভিলেখ তাৰ তাৰিখ বৃহস্পতিবাৰঃ মঙলবাৰে ক্ৰয় কৰা প্রতিভূতি বৃহস্পতিবাৰে নিষ্পত্তি হ 'ব-যিজন ব্যক্তিয়ে মঙলবাৰে প্রতিভূতি ক্ৰয়ৰ পূৰ্বৰ তাৰিখত এদিন আগতে ক্ৰয় আৰু বৃহস্পতিবাৰে অংশীদাৰ হিচাপে পঞ্জীয়ন কৰা হ' ব আৰু সেয়েহে লভ্যাংশৰ অধিকাৰী হ 'ব।

## এইবোৰো চাওক

* লভ্যাংশ কৰ
* লভ্যাংশ এককসমূহ
* লভ্যাংশৰ উৎপাদন

## তথ্যসূত্ৰসমূহ

#  Ex-Dividend Date *DividendUSA.Com*
# What is Ex-Dividend Date? *DividendCalculator.online*

## বা?হ্যিক সংযোগসমূহ

* পূৰ্বৰ লভ্যাংশৰ তাৰিখৰ এছ. ই. চি. পৃষ্ঠা
* প্ৰাক্তন লভ্যাংশৰ তাৰিখৰ ওপৰত NASD (Nasdaq) দস্তাবেজ
শ্ৰেণী:লভ্যাংশ
শ্বাক্ৰেইন

**শ্বাক্ৰেইন** উৎসৱ বা চিলা উৎসৱ বাংলাদেশৰ ঢাকাত চিলা বা বাংলা ভাষাত *ঘূৰি* উৰুৱাই পালন কৰা বাৰ্ষিক উদ্‌যাপন। পুৰণি ঢাকা আধাৰিত বঙালী মুছলমান ঢাকাইয়া জনগোষ্ঠীয়ে এই উৎসৱ অনন্যভাৱে উদ্‌যাপন কৰে। বাংলা পঞ্জিকাৰ নৱম মাহ পুহ মাহৰ শেষত (গ্ৰেগ’ৰিয়ান পঞ্জিকা অনুসৰি ১৪ বা ১৫ জানুৱাৰী) ই উদযাপিত হয়। এই উৎসৱ পুহৰ সংক্ৰান্তিৰ বন্ধৰ লগত মিলি যায়। এই দিনটোক পৌষ সংক্ৰান্তি নামেৰে জনা যায়।

বাংলাদেশৰ অন্যতম পুৰণি বাৰ্ষিক উৎসৱৰ ভিতৰত শ্বাক্ৰেইন উৎসৱ বাংলাদেশী সংস্কৃতিৰ এক বিখ্যাত আৰু উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠান। ই বাংলাদেশৰ ঐক্য আৰু বন্ধুত্বৰ প্ৰতীক।

## কাৰ্যবিৱৰণী
শ্বাক্ৰেইন উৎসৱ বেছিভাগেই ঢাকা চহৰৰ দক্ষিণ অংশৰ আশে-পাশে উদ্‌যাপন কৰা হয়। উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে বিয়লিৰ ভাগত অঞ্চলটোৰ চাৰিওফালে থকা ঘৰৰ ছাদৰপৰা ওপৰলৈ ৰঙীন চিলা উৰুৱাই দিয়া হয়। ই প্ৰায়ে চিলা যুঁজৰ ৰূপ লয়, কাৰণ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে ইজনে সিজনৰ চিলাৰ ৰছী ধৰিবলৈ বা কাটি পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। ৰং-বিৰঙৰ চিলা উৰি থকা আকাশখন মনোমোহা হৈ পৰে।

## আচাৰ-ব্যৱহাৰ
ৰাতি হ’লে আতচবাজীৰে পুৰণি ঢাকাৰ আকাশখন পোহৰাই তোলা হয়। আতচবাজী-ফুলজাৰি আদি হাতত লৈ ছাদত গোট খোৱা লোকসকলেও একেলগে *জুইৰ সৈতে হেতালি খেলাৰ দক্ষতা*ৰে মানুহক মনোৰঞ্জন দিয়ে।[1] সংগীতে গোটেই চহৰখনক জগাই তোলে, মানুহৰ মন আনন্দিত হৈ থাকে। হাজাৰ হাজাৰ লোকক একত্ৰিত কৰি প্ৰতিযোগিতা আৰু উপভোগ কৰা, ই এক আকৰ্ষণীয় অনুষ্ঠান, যাৰ বাবে প্ৰতিজন যুৱকে আগ্ৰহেৰে অপেক্ষা কৰে। প্ৰত্যেক ঘৰত কোনে ডাঙৰকৈ পিঠা পুৰিব পাৰে তাৰো প্ৰতিযোগিতা হয় আৰু মাজনিশাৰ পিছত পাশা খেলৰ দৰে খেল খেলা হয়, কিন্তু কেৱল ফলাফলৰ সৈতেহে যুক্ত। এই উৎসৱৰ দিনটোত বিভিন্ন ধৰণৰ মিঠাই আৰু পৰম্পৰাগত খাদ্য, বিশেষকৈ পুৰণি ঢাকাৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত খাদ্য কাচ্চি বিৰিয়ানীও পৰিৱেশন কৰা হয়।
## চিত্ৰভাণ্ডাৰ

File:Shakrain Festival 2020.jpg|উংসৱৰ সময়ত জুইৰ খেলা
File:Shakrain Festival, 2015 ll সাকরাইন উৎসব, ২০১৫.jpg|আতচবাজী প্ৰদৰ্শন
File:Kite festival at Shakrain.JPG
File:Untitled Panoramauuup2.jpg
File:SHAKRAIN-2015-PAN-002 FL.jpg
File:Shakrain Kite Flyer.JPG
File:Fireworks at Shakrain Festival.jpg
File:Fireworks at Shakrain.jpg

## অন্যান্য ঠাইত
বাংলাদেশৰ দৰে পৃথিৱীৰ অন্যান্য ঠাইতো চিলা উৰুওৱা কাৰ্য উৎসৱৰ লেখীয়াকৈয়ো পালন কৰা হয়। ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ পাটনা চহৰখন চিলাৰ বাবে জনাজাত বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইৰ বজাৰৰ দজখন দোকানৰ মাজত এখন চিলাৰ দোকান থাকে। চিলাবোৰ হীৰা আকৃতিৰ, পাখিৰ দৰে পাতল, নেজ নাই, একেবাৰে পাতল ৰেচমী সূতাৰে এই চিলা উৰুওৱা হয়।

অসমতো এসময়ত চিলা উৰুওৱা বৰ জনপ্ৰিয় খেল আছিল। বৰ্তমান ই নৱপ্ৰজন্মৰ মাজত ঠাই ল’ব পৰা নাই। মাঘ-ফাগুন মাহত চিলা উৰুওৱা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:উৎসৱ
বাংলাদেশৰ সংগীত

**বাংলাদেশৰ সংগীত**  () হ'ল সুদূৰ অতীতৰপৰাই বাংলাদেশত প্ৰচলিত হৈ অহা সংগীত। সুদূৰ অতীতৰপৰাই বাংলাদেশত সংগীতৰ ব্যাপক প্ৰচলন আছিল। সাধাৰণতে সংগীতক বিশ্লেষণ কৰিলে‍ পোৱা যায়: সংগীত = ছন্দ + সুৰ অৰ্থাৎ সুৰত উচ্চাৰিত ছন্দযুক্ত বাক্যক গীত বা সংগীত বোলা হয়।

## প্ৰাচীন বংগত সংগীত
প্ৰাচীন বংগত সাধাৰণ মানুহে‍ চিঠি লিখিছিল পদ্যাকাৰে। কিন্তু উচ্চাৰণ কৰাৰ সময়ত সুৰ দি উচ্চাৰণ কৰিছিল। তেতিয়াৰপৰাই সঙ্গীতৰ প্ৰচলন আৰম্ভ হয়। তেতিয়াৰ বৌদ্ধ সমাজত চৰ্যাপদে এক বিশেষ ঠাই দখল কৰি‍ আছিল। বৌদ্ধ ধৰ্মপ্ৰচাৰসকলে‍ সেয়া গানৰ সুৰত উচ্চাৰণ কৰিছিল। ফলস্বৰূপে পাঠকৰ মন জয় কৰা সহজ হৈছিল তেনে‍ এটি পদ্য হল:

তেতিয়াৰ হিন্দু সমাজতো দেৱীৰ পূজাত গান গাই সাধাৰণ মানুহে‍ দেৱীক পূজা কৰিছিল। 
## মধ্যযুগত সংগীত
বাংলা সাহিত্যৰ ইতিহাসত ১২০০ চনৰপৰা ১৮০০ চনলৈকে এই সময়ছোৱা মধ্যযুগ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়। মধ্যযুগত এই দেশত সংগীত চৰ্চা উচ্চ মানৰ আছিল। মধ্যযুগৰ প্ৰধান গীতসমূহ হ'ল - বৈষ্ণৱ পদাৱলী, শাক্ত পদাৱলী, মঙ্গলকাব্য, ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত ভিত্তিক গীত ধৰ্মীয় গীত আৰু লোকগীত। সেই সময়ত হিন্দু দেৱীসকলৰ বাবে কীৰ্তন ৰচনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি ৰচিত হৈছিল বৈষ্ণৱ পদাৱলি। মূলতঃ কৃষ্ণ আৰু ৰাধাৰ কাহিনীক কেন্দ্ৰ কৰি এইবোৰ ৰচনা কৰা হৈছিল। এই বৈষ্ণৱ পদাৱলীৰসমূহৰ বিখ্যাত স্ৰষ্টাসকলৰ ভিতৰত বিদ্যাপতি, চণ্ডীদাস, জ্ঞানদাস, গোবিন্দ দাস আদি উল্লেখযোগ্য। ১৩৫০ চনৰ পাছত বাংলা কবিতাৰ দুটা মূল ধাৰা দেখা যায়; তাৰে এটা হ’ল কাহিনীকাব্য আৰু আনটো গীতিকাব্য। প্ৰথম ধাৰাটোৰ আখ্যান গাঁথনিত সংগীতময়তা লক্ষণীয় আৰু দ্বিতীয় ধাৰাটোত মূল লক্ষণসমূহ হ’ল সংগীতধৰ্মিতা আৰু আৱেগিকতা।
### মধ্যযুগীয় মুছলমান সমাজত সংগীত
বাংলা ভাষাৰ প্ৰথম মুছলমান কবি শাহ মুহম্মদ সগীৰৰ ‘ইউছুফ-জোলেখা’ বা দৌলত উজিৰ বাহৰাম খানৰ ‘লায়লি-মজনু’ ইত্যাদিৰ গল্পকাহিনী গাঁৱ‍ে গাঁৱ‍ে পালা আকাৰে গীত হিচাপে পৰিৱেশন কৰা হৈছিল অথবা পুঁথি পাঠৰ আসৰ হৈছিল; তেতিয়াৰ যুগত এইবোৰেই ইছলামি গান হিচাপে‍ পৰিচিত আছিল। গানৰ সুৰত পুঁথিসমূহ পাঠ কৰা হৈছিল। পুঁথিসমূহ আৰৱী উপন্যাস আৰু পাৰস্যত পোৱা বিভিন্ন আখ্যানৰপৰা লোৱা হৈছিল। তেনে কেইখনমান পুঁথি হ'ল -
* ইউছুফ-জোলেখা
* লায়লা-মজনু
* জংগনামা
* চয়ফুল মুল্ক বদিউজ্জামান ইত্যাদি। 

তদুপৰি সেই যুগত বাদ্যযন্ত্ৰ অবিহনে সৃষ্টিকৰ্তাৰ প্ৰতি একপ্ৰকাৰৰ প্ৰশংসা কৰি গীত বা স্তুতি গোৱা হৈছিল, যিটো গজল বুলি জনা গৈছিল।

### মধ্যযুগীয় হিন্দু সমাজত সংগীত
মধ্যযুগীয় হিন্দু সমাজত সংগীতৰ প্ৰচলন আছিল আটাইতকৈ বেছি। হিন্দুসকলে পূজাৰ সময়ত দেৱতাক উদ্দেশ্যি গীত গাইছিল। সেই সময়ৰ হিন্দু সমাজত কীৰ্তন গোৱা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি আছিল বৈষ্ণৱ পদাৱলি। 

## আধুনিক যুগত সংগীত
আধুনিক যুগত বাংলাদেশৰ সংগীতক বহু ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে:
*লোকগীত
*আধুনিক গীত
*বেণ্ড সংগীত
### লোকগীত
লোকসংগীত বাংলাদেশৰ সংগীতৰ অন্যতম প্ৰধান ধাৰা। এই গীতত গ্ৰাম্য বংগবাসীৰ জীৱন, তেওঁলোকৰ আনন্দ-দুখৰ প্ৰতিফলন ঘটিছে। ইয়াৰ বহু ভাগ আছে। ই এখন দেশ বা দেশৰ যিকোনো অঞ্চলৰ সংস্কৃতিক আলোকপাত কৰে। বাংলাদেশৰ লোকগীতসমূহ হ'ল ভাৱাইয়া,ভাটিয়লী,মুৰ্শিদি,গম্ভীৰা,বাৰম্যাসা,বাউলসঙ্গীত, নিৰ্বাণ সঙ্গীত ইত্যাদি। বাংলাদেশেৰ জাতীয় সঙ্গীত *আমাৰ সোনাৰ বাংলা* গীতটিৰ সুৰ লোৱা হৈছে‍ এটি‍ বাউলগানৰ সুৰৰপৰা লোৱা। 

### আধুনিক গীত
আধুনিক গীত হৈছে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে গীটাৰ, পিয়ানো, হাৰমনিয়াম, বাঁহী, ঢোল, ভায়লিন আদিৰ সহযোগত গোৱা গীত। এই গীতবোৰ বহু ধৰণৰ:
*বেণ্ড সংগীত
*পপ সংগীত
*জাজ সংগীত
আধুনিক গীতৰ কেইজনমান শিল্পী হ'ল-

#### বেণ্ড মিউজিক

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙালী সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশ
শ্ৰেণী:সংগীত
নজৰুল গীতি

**নজৰুল গীতি** বা **নজৰুল সংগীত** বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি কাজী নজৰুল ইছলামে লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল, যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত *নতুনেৰ গান* আৰু চান্দ ৰাত আৰু বাংলাদেশৰ ঈদ-উল-ফিটৰ উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত *ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে*। 
## পটভূমি
নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু *লেটো গোট* (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। 
পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। 
## নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী
### বিপ্লৱী গণসংগীত
ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল।
### গজল
প্ৰেমগীতৰ এক প্ৰকাৰ পাৰ্চী গজলৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰ পৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সংগীত
মগৰ ভাষা

**মগৰ ধুত** (   ,  ) হৈছে চীন-তিব্বতী ভাষা যিটো মূলতঃ নেপাল, দক্ষিণ ভূটান, আৰু দাৰ্জিলিং, অসম আৰু ছিকিম, ভাৰতত মগৰ লোকে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াক দুটা গোটত (পূব আৰু পশ্চিমীয়া) বিভক্ত আৰু অধিক উপভাষা বিভাজনে সুকীয়া জনজাতীয় পৰিচয় দিয়ে।  নেপালত ৮ লাখ ১০ হাজাৰ লোকে এই ভাষা কয়।

নেপাল চৰকাৰে সংবিধানত উল্লেখ কৰা অনুসৰি মাগৰ ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰিলেও পাঠদানৰ সামগ্ৰী কেতিয়াও মাগৰ বিদ্যালয়ত সফলতাৰে পোৱা নাই, য'ত বেছিভাগ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা নেপালী ভাষাত হয়।  নিজৰ ভাষা থকা গোটসমূহে "মাতৃভাষা" পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ বুলি অনুভৱ কৰাটো অস্বাভাৱিক নহয়।

ধুত মগৰ ভাষা কেতিয়াবা ভেৰী, ধৌলাগিৰি, আৰু ৰাপ্তী মণ্ডলত আৰু পশ্চিমে কথিত মগৰ খাম ভাষাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। যদিও দুয়োটা ভাষাৰ বহুতো সাধাৰণ শব্দ আছে, ইহঁতৰ গাঁথনিগত ডাঙৰ পাৰ্থক্য আছে আৰু পাৰস্পৰিকভাৱে বুজিব নোৱাৰা নহয়। 

## ভৌগোলিক বিতৰণ

### পশ্চিম মগৰ
পশ্চিম মগৰ (উপভাষা: *পাল্প* আৰু *স্যাংজা* ) নেপালৰ তলত দিয়া জিলাবোৰত ( *Ethnologue* ) কোৱা হয়।

* লুম্বিনি প্ৰদেশ : পাল্পা জিলা
* গণ্ডক প্ৰদেশ : স্যাংজা জিলা, আৰু তানাহুন জিলাৰ এটা সৰু অংশ ( বাগমতী নদীৰ পশ্চিমে ) ৷
* গণ্ডক প্ৰদেশৰ সৰু সীমান্ত অঞ্চল : পৰ্বত জিলা
* সমগ্ৰ কৰ্ণালী প্ৰদেশত সিঁচৰতি : বিশেষকৈ সুৰখেট জিলা, জাজাৰকোট জিলা, আৰু দৈলেখ জিলাত

### পূব মগৰ
পূব মগৰ (উপভাষা: *গোৰ্খা*, *নৱালপাৰসী*, আৰু *তনাহু* ) নেপালৰ তলত দিয়া জিলাবোৰত ( *Ethnologue* ) কোৱা হয়।

* *মণ্ডল ১: বাগমতী নদীৰ পূব দিশত নেপালৰ কেন্দ্ৰীয় পৰ্বত*
** গণ্ডক প্ৰদেশ : তানাহুন জিলা আৰু দক্ষিণ গোৰ্খা জিলা
** লুম্বিনি প্ৰদেশ : পাল্পা জিলা কপিলবস্তু জিলা আৰু নৱালপাৰাশী জিলা
** বাগমতী প্ৰদেশৰ সৰু সীমান্ত অঞ্চল : ধাডিং জিলা
* *২ নং মণ্ডল: পূব নেপাল*
** সিন্ধুলী জিলা, বাগমতী প্ৰদেশ
** ওখলধুংগা জিলা, কোশী প্ৰদেশ
** উদয়াপুৰ জিলা, কোশী প্ৰদেশ
** মধ্য কোশী প্ৰদেশ, ধনকুটা জিলা, ভোজপুৰ আৰু দক্ষিণ কোশী প্ৰদেশ, ইলাম জিলা, ঝাপা জিলাত সিঁচৰতি হৈ থকা জনগোষ্ঠী
** দক্ষিণ ভূটান

### ভাৰত

* ছিকিম (মগৰ ভাষা চৰকাৰী ভাষাৰ ভিতৰত অন্যতম)
* পশ্চিম বংগৰ দাৰ্জিলিং জিলা আৰু কালিমপং জিলা
* গোলাঘাট জিলা, শোণিতপুৰ জিলা আৰু অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলা জিলা
* মণিপুৰৰ কিছু অংশ

## ধ্বনিবিজ্ঞান

### ব্যঞ্জনবৰ্ণ

 -কেৱল তানাহু উপভাষাত দেখা যায়।

 is only a marginal phoneme.

### স্বৰবৰ্ণ

## তথ্যসূত্ৰসমূহ

## অধিক পঢ়া

* 
* Shepherd, Gary, and Barbara Shepherd. *A Vocabulary of the Magar Language*. Comparative vocabularies of languages of Nepal. Kirtipur: Summer Institute of Linguistics [and] Institute of Nepal Studies, Tribhuvan University, 1972.
* Shepherd, Gary, and Barbara Shepherd. *Magar Phonemic Summary*. Tibeto-Burman phonemic summaries, 8. Kirtipur: Summer Institute of Linguistics, Tribhuvan University, 1971.

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ

* বিশদ ভাষাৰ মানচিত্ৰ, পশ্চিম নেপাল। পূব মাগাৰ ভাষা #৩৩; পশ্চিম মাগাৰ #১১৩।
* ৱেবেক  
* মাগাৰ ভাষা - ভাষাবিজ্ঞান গৱেষণা - মাগাৰ (পশ্চিমীয়া) - নেপালত লোককথা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
জন বাহা দ্যাঃ যাত্ৰা

**জন বাহা দ্যাঃ যাত্ৰা** হৈছে নেপালৰ কাঠমাণ্ডুত প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা কৰুণা বোধিসত্ত্ব জনবাহা দ্যাহৰ ৰথ শোভাযাত্ৰা। 
চন্দ্ৰ নেপাল যুগৰ চান্দ্ৰ পঞ্জিকাৰ ষষ্ঠ মাহ চাউলা (चौলা)ৰ শুক্লপক্ষৰ দশম দিনত ই আৰম্ভ হয়। 

বৌদ্ধ দেৱতাক সংস্কৃতত *আৰ্যৱলোকিতেশ্বৰ* নামেৰে জনা যায় আৰু চীনা ভাষাত বগা মচেন্দ্ৰনাথ বা শুভ্ৰ কৰুণাময় আৰু গুয়ায়িন বুলিও জনা যায়। বিশ্বাস কৰা হয় যে বাৰ্ষিক শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰা হৈছিল যাতে তেওঁৰ মন্দিৰলৈ যাব নোৱাৰা চহৰবাসীয়ে এই প্ৰতিমূৰ্তিৰ শোভা দৰ্শন কৰিব পাৰে।
## ইতিহাস
ইয়াত এটা পৰম্পৰা আছে যে জনবাহা দ্যাহৰ প্ৰতিমূৰ্তি জন বাহাত থকা মন্দিৰ “কেল টোল’’ত ৰখা হৈছিল, যিটো জামালৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। সেয়েহে ইয়াৰ পৰাই ৰথ শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ হয়। ষষ্ঠ শতিকাত আৰম্ভ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যদিও এই উৎসৱৰ উৎপত্তি কিমান আগৰ পৰা হৈছিল কোনেও নাজানে। বুৰঞ্জীত দেখা গৈছে যে ১৭ শতিকাত ইতিমধ্যে ই সুপ্ৰতিষ্ঠিত আছিল।

এটা কিংবদন্তিত কোৱা হৈছে যে, কৰুণাময়ক পথাৰত এজন জ্যাপু (নেৱাৰ সম্প্ৰদায়ৰ কৃষক) লোকে জামালত ৰথ তৈয়াৰ কৰি থকা অৱস্থাত সেই ঠাইতে পাইছিল।
## শোভাযাত্ৰা
উৎসৱৰ সময়ত জনবাহা দ্যাহৰ প্ৰতিমূৰ্তি জন বাহাত থকা তেওঁৰ মন্দিৰৰপৰা উলিয়াই ঘূৰাই লৈ ফুৰিব পৰা মন্দিৰত দৰবাৰ মাৰ্গলৈ লৈ যোৱা হয় য’ৰপৰা প্ৰকৃত শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ হয়। তাত ইয়াক চকাৰে টনা দৌলৰ আকৃতিত নিৰ্মাণ কৰা ৰথত স্থাপন কৰা হয়। ৰথৰ উচ্চতা ৩৫ ফুট। 

যেতিয়া প্ৰতিমূৰ্তিটো ৰথত ৰখা হয়, তেতিয়া কানছাকাৰ জাতিৰ সংগীতজ্ঞৰ এটা দলে নিজৰ দীঘলীয়া শিঙাত চুটি ধ্বনি বজাই স্থাপনৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে প্ৰাচীন ইউনিফৰ্ম পৰিহিত সৈনিকৰে গঠিত আনুষ্ঠানিক সন্মানৰ প্ৰহৰী গুৰুজু পল্টনে মাস্কেটেৰে *ফেউ ডি জ’*(বাদ্য সংগীত) বজায়। ইয়াৰ পিছত সমদলটোৱে মিউজিকেল বেণ্ডৰ সৈতে মধ্য কাঠমাণ্ডুৰ মাজেৰে ৰথখন টানি আনে। 

এই যাত্ৰা তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন কৰা হয় যাতে ভক্তসকলে ভক্তি জ্ঞাপন কৰিব পাৰে। উপাসকসকলে য’তেই ৰথ ৰৈ যায় তাতেই দেৱতাক সন্মান জনোৱাৰ বাবে প্ৰসাদৰ ট্ৰে আৰু ঘিউৰ চাকি জ্বলাই আনে। এই উপলক্ষ্যে মিঠা মাৰ্জোৰাম ফুল (মুস্ৱান) বিশেষ প্ৰসাদ। 
## যাত্ৰাপথ

প্ৰথমদিনাই ৰথখন জামাল, দৰবাৰ মাৰ্গৰপৰা ভোটাহিটি হৈ আছানলৈ টানি অনা হয় য’ত ই ৰাতিটো ৰৈ যায়। পাছদিনা ৰথখন ইন্দ্ৰ চ’কৰ মাজেৰে টানি কাঠমাণ্ডু দৰবাৰ চৌহদলৈ লৈ যোৱা হয় আৰু তাতেই দ্বিতীয়টো বিৰতি লয়। তৃতীয় দিনা ৰথখন মাৰু আৰু চিকা: মুঘা: চিকান মুগালৰ মাজেৰে কাঠমাণ্ডুৰ ঐতিহাসিক অংশৰ দক্ষিণ মূৰত থকা লগানলৈ টানি অনা হয়। 

তাত জনবাহা দ্যাৰ মাতৃ বাস কৰা মন্দিৰটো ৰথে তিনি পাক প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পাছত শোভাযাত্ৰাৰ অন্ত পৰে। তাৰ পিছত মূৰ্তিটোক পুনৰ জনবাহাৰ মন্দিৰলৈ লৈ যোৱা হয় আৰু ৰথখন ভাঙি পেলোৱা হয় আৰু ইয়াৰ অংশসমূহ অহা বছৰৰ বাবে জমা কৰা হয়

তিনিদিনীয়া এই সমদল কাঠমাণ্ডুৰ দুটা মহান ৰথ উৎসৱৰ ভিতৰত অন্যতম, আনটো হ’ল কুমাৰী যাত্ৰাৰ সময়ত কৰা য়েনিয়া পুঁহি। জনবাহা দ্যাহৰ ৰথ শোভাযাত্ৰাৰ তাৰিখ চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুযায়ী পালন কৰাৰ বাবে পৰিৱৰ্তনশীল। 

বুংগা দ্যাহ যাত্ৰা নামেৰে জনাজাত একেধৰণৰ ৰথ শোভাযাত্ৰা ললিতপুৰ আৰু দোলাখাত এপ্ৰিল–মে' মাহত উদ্‌যাপন কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
চ্যাব্ৰুং

**চ্যাব্ৰুং**, নেপালৰ লিম্বু ভাষাত যাক *কায়* বা *কে* বুলিও জনা যায়, ই নেপাল, ছিকিম, দাৰ্জিলিং পাহাৰ আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লিম্বু সম্প্ৰদায়ৰ মাজত প্ৰচলিত এটা পৰম্পৰাগত ঢোল। চ্যাব্ৰুং হৈছে প্ৰায় দুই মিটাৰ ব্যাসৰ আৰু দুফুট দৈৰ্ঘ্যৰ এটা দীঘলীয়া কাঠৰ ঢোল। ঢোল বাদকজনৰ পেটৰ ওপৰত পৰাকৈ ডিঙিত ৰছীৰে বান্ধি শুভ উৎসৱৰ সময়ত বা লিম্বু সম্প্ৰদায়ৰ *চাচোক টাংনাম* উৎসৱৰ সময়ত এই ঢোল বজোৱা হয়।
## গঠন
 
চ্যাব্ৰুঙৰ দুয়ো মূৰত দুটাকৈ খোলা থাকে, প্ৰতিটো মূৰ গৰু আৰু ম’হৰ ছালেৰে টানকৈ টানি থোৱা থাকে: ক্ৰমে সোঁ আৰু বাওঁ মূৰত। গৰুৰ ছালেৰে আবৃত মুখখনে চোকা ট্ৰেবল টোন উৎপন্ন কৰাৰ বিপৰীতে ম’হৰ ছালেৰে আবৃত মুখখনে সমতল বেছ শব্দ উৎপন্ন কৰে।

গৰুৰ ছালৰ মুখখনক *হুকছাগায়* বুলি কোৱা হয় আৰু হাতৰ তলুৱাৰে বজোৱা হয় আৰু ম’হৰ ছালেৰে তৈয়াৰী ফালটোক *সিংসাগায়* বোলে আৰু *কায় ছাৰি* নামৰ লাঠিৰে বজোৱা হয়।

## চ্যাব্ৰুং নৃত্য
লিম্বুসকলে চ্যাব্ৰুং বজোৱাৰ সময়ত চাচোক টাংনাম আৰু য়ালকমা (ধান নাচ বা ধান চপোৱাৰ নৃত্য) উৎসৱৰ সময়ত চ্যাব্ৰুং নৃত্য কৰে। নৃত্যৰ একমাত্ৰ সংগীত হৈছে চ্যাব্ৰুঙৰ ছন্দময় স্পন্দন আৰু নৃত্যশিল্পীসকলে বন্যপ্ৰাণী আৰু চৰাইৰ লয়লাস গতিবিধি চিত্ৰিত কৰা আৰু সমন্বিত আৰু জটিল ভৰিৰ কাম সম্পন্ন কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ
শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি
পৌভা

**পৌভা** নেপালৰ নেৱাৰ লোকসকলে নিৰ্মাণ কৰা এখন পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় চিত্ৰ। পৌভাত দেৱতা, মণ্ডল বা স্মৃতিসৌধৰ চিত্ৰণ কৰা হয় আৰু ধ্যানত সাধকসকলক সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সমতুল্য তীব্বতী চিত্ৰক থাংকা বুলি জনা যায়। থাংকা আৰু পৌভাৰ মাজত মূল পাৰ্থক্যটো হ’ল, থাংকা বৌদ্ধ শিল্পৰ বাবে একচেটিয়া, আনহাতে পৌভাক হিন্দু আৰু বৌদ্ধ উভয় শিল্প পৰম্পৰাতে নেৱাৰ সম্প্ৰদায়ে ব্যৱহাৰ কৰে।

পৌভাৰ পৰম্পৰাগত চিত্ৰকৰসকল হৈছে চিত্ৰকাৰ জাতি, যিসকলক নেপাল ভাষাত পুঁ বুলি জনা যায়।
## ইতিহাস
লছ এঞ্জেলছৰ কাউন্টি মিউজিয়ামত অমিতাভ বুদ্ধৰ এখন পৌভাই আটাইতকৈ প্ৰাচীন নমুনা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যিটো একাদশ শতিকাৰ শৈলীৰে কৰা হৈছে (নেপাল সংবট ৪৮৫)। ই নেৱাৰ শিল্পীসকলৰ দক্ষতাৰ নমুনা যিয়ে সমগ্ৰ হিমালয় অঞ্চল আৰু চীনলৈকে তেওঁলোকক বিচৰা ধৰণৰ কৰি তুলিছিল। নেৱাৰৰ শিল্পী আৰু ব্যৱসায়ীসকলে পৌভা শিল্পক তিব্বতলৈ লৈ যায় য'ৰ পৰা তিব্বতী থাংকাৰ বিকাশ ঘটিছিল।
## ছবি
কেনভাছৰ আয়তাকাৰ টুকুৰা এটাত পৌভা অংকন কৰা হয়। ইয়াৰ ওপৰত ম’হৰ আঠা আৰু বগা মাটিৰ মিশ্ৰণ প্ৰয়োগ কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। তাৰ পিছত মসৃণ শিলেৰে পৃষ্ঠভাগ ঘঁহি পলিচ কৰা হয়। পৰম্পৰাই প্ৰদান কৰা নিয়ম আৰু মাত্ৰা অনুসৰি ছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু শিল্পীসকলে নিজৰ সৃষ্টিশীলতা তাত প্ৰয়োগ কৰিব নোৱাৰে।

খনিজ পদাৰ্থ আৰু উদ্ভিদৰ পৰা ৰং তৈয়াৰ কৰা হয়। পৌভাত সোণ আৰু ৰূপৰ ৰঙো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বাকী ছবিখন সম্পূৰ্ণ হ'লেই দেৱতাৰ চকুত ৰং কৰা হয় আৰু ইয়াক "মিখা চায়েকেগু" (চকু মেলা) বুলি জনা যায়। পৌভাৰ প্ৰান্তত ব্ৰকেড চিলাই কৰিবৰ বাবে ফ্ৰেম তৈয়াৰ কৰা হয়।

ৰচনাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা পৌভাৰ পৃষ্ঠভাগ সাধাৰণতে কেন্দ্ৰত এটা ডাঙৰ মূৰ্তিৰে দখল কৰা হয় যিটো এটা মন্দিৰৰ ভিতৰত ৰখা হয় আৰু কাষে কাষে সৰু সৰু আকৃতিৰ পঞ্জীৰে আগুৰি থাকে; পটভূমি সাধাৰণতে বিমূৰ্ত আৰ্হিত ৰেণ্ডাৰ কৰা শিলৰ দৰে প্ৰাকৃতিক উপাদানৰে ভৰি থাকে। ৰং প্ৰায়ে গভীৰ আৰু ইয়াত আকৃতিৰ সূক্ষ্ম ছাঁ আৰু বিৱৰণৰ সুন্দৰ ৰেণ্ডাৰ কৰা হয় যিবোৰ আদিম নেপালী পৌভাৰ চিহ্ন।
## প্ৰদৰ্শনী
কাঠমাণ্ডু উপত্যকাৰ পৱিত্ৰ ভূমিত দীপাংকৰ বুদ্ধ আৰু পৌভাৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ বাৰ্ষিক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। এই অনুষ্ঠানটো বাহিদ্যাহ ব্ৱা ব্যয়েগু (बहीद्यः ब्वयेगु) নামেৰে জনাজাত, আৰু নেপালী গুণলা মাহত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। আগষ্টৰ লগত মিল থকা গুণলা নেৱাৰ বৌদ্ধসকলৰ বাবে পবিত্ৰ মাহ। সংগীত দলৰ নেতৃত্বত ভক্তৰ দলে চোতালে চোতালে ভ্ৰমণ কৰি প্ৰদৰ্শনী কৰে। শেহতীয়াকৈ শিল্প চোৰৰ ভয়ত পৰম্পৰাগত প্ৰদৰ্শনীসমূহ কম আৰু চুটি হৈ আহিছে।
## সমসাময়িক পৌভা
কুৰি শতিকাত নেপালৰ পৰম্পৰাগত চিত্ৰত বুদ্ধ, বৌদ্ধ দেৱতা আৰু হিন্দু দেৱতাক শিলৰ ৰঙেৰে বিতংভাৱে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কুৰি শতিকাৰ শেষৰ ফালে পশ্চিমীয়া শৈলীৰ বাস্তৱিক অভিব্যক্তি সন্নিৱিষ্ট কৰা এজন চিত্ৰকৰৰ আবিৰ্ভাৱ হৈছিল যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত তেওঁ সেই প্ৰৱণতাক কঠোৰভাবে আঁতৰাই বিশেষকৈ তৈল চিত্ৰকলা, স্পন্দনশীল ৰঙৰ সৈতে সমসাময়িক গহনা ব্যৱহাৰ কৰিছিল

ধৰ্মীয় সাধনাৰ বাবে ব্যৱহৃত প্ৰায়বোৰ পৌভাৰ নাম আৰু তাৰিখ নাই। আনন্দমুনি শাক্যৰ জন্ম হৈছিল (১৯০৩- ১৯৪৪ চনত), কাঠমাণ্ডুৰ পুৰণি বজাৰ অঞ্চলৰ ইতুম-বাহলৰ বৌদ্ধ মন্দিৰৰ ওচৰত। তেওঁৰ পৌভাই সমসাময়িক শৈলী স্পৰ্শ কৰিছিল আৰু ১৯৬৪ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰা কাঠমাণ্ডুৰ উদয়া চৰণ শ্ৰেষ্ঠই আনন্দ মুনিৰ শৈলী অনুসৰণ কৰিছিল। দৈনন্দিন জীৱনৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু বস্তুৰ প্ৰতি নেৱাৰ শ্ৰেষ্ঠৰ গভীৰ জ্ঞান হোৱাৰ বাবেও তেওঁৰ পৌভা চিত্ৰকলাৰ আশ্ৰয়, পৰিস্থিতিৰ দৃশ্যায়ন আৰু আধুনিকতাৰ এক অনন্য প্ৰভাৱ  আৰু তেওঁৰ চিত্ৰ শিল্পত ব্যৱহাৰ কৰা সমসাময়িক অলংকাৰকে ধৰি গতিশীল ৰচনা প্ৰয়োগ কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চিত্ৰ শৈলী
শ্ৰেণী:নেপাল