বিধৱা

এগৰাকী **বিধৱা** (মহিলা) বা বিপত্নীক (পুৰুষ) এনে এজন ব্যক্তি যাৰ সংগীৰ মৃত্যু হৈছে আৰু যিয়ে পুনৰ বিবাহ কৰা নাই। পুৰুষ ৰূপ, "বিপত্নীক", ১৪ শতিকাত প্ৰথম তথ্যকৃত হৈছে, ১৯ শতিকাত পুৰুষৰ উল্লেখ কৰি "বিধৱা"ক সলনি কৰি  ইংৰাজীত যিকোনো লিংগৰ বিশেষণটো *উইডোদ*। এই চৰ্তসমূহ প্ৰাক্তন সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত বা বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য নহয়।

স্বামীৰ মৃত্যুৰ সম্মুখীন হোৱাৰ অৱস্থাক বিধৱা বুলি কোৱা হয়। ইংৰাজী *উইডো* শব্দটো যিকোনো লিংগৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, অন্ততঃ কিছুমান অভিধান অনুসৰি, কিন্তু widowerhood শব্দটো কিছুমান অভিধানতো তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে। বিধৱাৰ বাবে এটা প্ৰাচীন শব্দ হ'ল "relict", আক্ষৰিক অৰ্থত "কোনোবাই বাকী থকা"; এই শব্দটো কেতিয়াবা পুৰণি কবৰৰ শিলত পোৱা যায়। মাজে মাজে viduity শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ
সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত বৃদ্ধি পোৱা মৃত্যুৰ হাৰক *উইডো এফেক্ট* বা *বিধৱা প্ৰভাৱ* বোলা হয়। ই "সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰথম তিনিমাহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ শক্তিশালী হয়, যেতিয়া তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ সম্ভাৱনা ৬৬ শতাংশ বৃদ্ধি পায়।" মহিলা বা পুৰুষৰ অৱস্থা বেয়া নেকি সেই লৈ বিতৰ্ক অব্যাহত আছে আৰু অধ্যয়নত প্ৰতিটো গোচৰ ৰুজু কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে, আনহাতে আন কিছুমানে লিংগৰ কোনো পাৰ্থক্য নাই বুলি প্ৰকাশ কৰিছে।

শোকৰ তীব্ৰতাত যৌনতাই ভূমিকা লয় নেকি সেই লৈ বিতৰ্ক চলিলেও সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত ব্যক্তিৰ জীৱন-শৈলী কেনেদৰে সলনি হয় সেই বিষয়ে যৌনতাই প্ৰায়ে প্ৰভাৱ পেলায়। গৱেষণাৰপৰা দেখা গৈছে যে এই পাৰ্থক্যটো পৰে যত্নৰ বোজা, আশা আৰু সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁলোকে কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, মহিলাসকলে প্ৰায়ে পুৰুষতকৈ অধিক আৱেগিক বোজা বহন কৰে আৰু সংগীৰ মৃত্যুৰ মাজেৰে পাৰ হ'বলৈ কম ইচ্ছুক। বিধৱা বা বিপত্নীক হোৱাৰ পিছত পুৰুষ-মহিলাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া বহুত বেলেগ হ’ব পাৰে আৰু সঘনাই নিজৰ জীৱন-শৈলী সলনি কৰিব পাৰে। মহিলাসকলে হঠাতে স্বামীৰ মৃত্যু হ’লে স্বামীক বেছি অভাৱ অনুভৱ কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে; দীৰ্ঘদিনীয়া মৃত্যুমুখী ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হ'লে পুৰুষে পত্নীৰ অভাৱ বেছি অনুভৱ কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে। ইয়াৰ উপৰি পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে সংগীৰ মৃত্যুৰ পাছত জীৱন-শৈলীৰ অভ্যাসৰ পৰিৱৰ্তন হোৱা দেখা গৈছে। দুয়োটা লিংগৰ লোকে সহায় কৰিবলৈ সংগীৰ অবিহনে নিজকে চোৱা-চিতা কৰাটো অধিক কঠিন হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, যদিও এই পৰিৱৰ্তনসমূহ বিধৱাৰ লিংগ আৰু সংগীয়ে তেওঁলোকৰ জীৱনত লোৱা ভূমিকাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি পৃথক হ'ব পাৰে।

সংগীত্ব যিমানেই বয়সিয়াল হয় সিমানেই স্বামী বা পত্নীৰ মৃত্যুৰ বাবে অকলে থকাৰ প্ৰতি সচেতন হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে মানসিক লগতে শাৰীৰিক সুস্থতাতো নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰে।

## অৰ্থনেতিক স্থিতি
যিবোৰ সমাজত স্বামীয়েই একমাত্ৰ যোগানকাৰী, সেইবোৰ সমাজত তেওঁৰ মৃত্যুৱে তেওঁৰ পৰিয়ালক নিঃস্ব কৰি তুলিব পাৰে। 
সাধাৰণতে মহিলাসকলে পুৰুষতকৈ বেছি দিন জীয়াই থকাৰ প্ৰৱণতাই ইয়াক আৰু বেছিকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। 

বিধৱাৰ যত্ন লোৱা, তেওঁৰ ক্ষতি কৰা নিষেধাজ্ঞা আৰু বন্ধৰ দিনত তেওঁক সুখী কৰাৰ কৰ্তব্যৰ বিষয়ে বাইবেলে কেইবাটাও আজ্ঞা লিখিছে, যেনে: "তোমালোকৰ উৎসৱত আনন্দিত হওক—তোমালোক, তোমালোকৰ পুত্ৰ-কন্যা, তোমাৰ পুৰুষ-মহিলা দাস, আৰু লেবীয়া, বিদেশী, পিতৃহীন আৰু তোমালোকৰ নগৰত বাস কৰা বিধৱাসকল।" (হিব্ৰু বাইবেল, দ্বিতীয় বিৱৰণ পুস্তক ১৬:১৪)

১৯ শতিকাৰ ব্ৰিটেইনত আন বহু সমাজতকৈ বিধৱাসকলৰ সামাজিক গতিশীলতাৰ সুযোগ বেছি আছিল। আৰ্থ-সামাজিকভাৱে আৰোহণ কৰাৰ ক্ষমতাৰ লগতে বিধৱাসকলে—যিসকল "সম্ভৱতঃ বৈবাহিক" আছিল—তেওঁলোকৰ সমাজৰ বিবাহিত মহিলাসকলতকৈ গতানুগতিক যৌন আচৰণক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ বহু বেছি সক্ষম (আৰু সম্ভাৱনাও) আছিল।

এগৰাকী মহিলাই নিজৰ অঞ্চলৰ সামাজিক ৰীতি-নীতি মানি চলাটো প্ৰয়োজনীয় হ'ব পাৰে কাৰণ তেওঁৰ বিত্তীয় উচ্চতা ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, কিন্তু এই প্ৰথাকো আনৰদ্বাৰা মৃত সংগীৰ পৰিয়ালৰ ভিতৰত ধন ৰখাৰ উপায় হিচাপে প্ৰায়ে অপব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিধৱাসকলে তেওঁলোকৰ ব্যৱহাৰক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাটোও অস্বাভাৱিক কাৰণ তেওঁলোক প্ৰায়ে "আধুনিক আইন অনুসৰি নিজৰ অধিকাৰৰ বিষয়ে অজ্ঞাত...কাৰণ তেওঁলোকৰ নিম্ন মৰ্যাদা, আৰু শিক্ষা বা আইনী প্ৰতিনিধিত্বৰ অভাৱ।" বিশ্বজুৰি বিধৱাসকলে লাভ কৰা সুবিধাৰ তুলনাত সাধাৰণতে বিধৱাসকলে লাভ কৰা অসমান সুবিধা আৰু ব্যৱহাৰে মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীসকলৰ এই বিষয়টোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জগাই তুলিছে। বিশেষকৈ সমকামী সম্প্ৰদায়ক আঘাত কৰা এইচ আই ভি মহামাৰীৰ সময়ত মৃত পুৰুষৰ সংগীসকলে মৃতকৰ পৰিয়ালৰ বিৰুদ্ধে এষ্টেট কোৰ্টত বিশেষ আশ্ৰয় লোৱা নাছিল। এতিয়াও আইনগতভাৱে বিবাহপাশত আবদ্ধ হ’ব পৰা নাছিল বিধৱা শব্দটোক সামাজিকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য বুলি গণ্য কৰা হোৱা নাছিল। এই পৰিস্থিতি সাধাৰণতে জীয়াই থকা মানুহজনৰ ওপৰত অতিৰিক্ত কলংক আৰোপ কৰি ধন্য হৈছিল। 

২০০৪ চনৰপৰা আমেৰিকাৰ যিসকল মহিলা কম বয়সীয়া বিধৱা হৈছিল, তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অসুবিধাৰ আশংকা অধিক। আৰ্থিকভাৱে অস্থিৰ পৰিয়ালত থকা বিবাহিত মহিলাসকলে বিধৱা হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি "কাৰণ মৃত্যুৰ হাৰ [পুৰুষ মুৰব্বী] আৰু [ঘৰটোৰ] ধন-সম্পত্তিৰ মাজত শক্তিশালী সম্পৰ্ক আছে।" বিশ্বৰ অনুন্নত আৰু উন্নয়নশীল অঞ্চলত বিধৱাৰ পৰিস্থিতি বহুত বেছি ভয়াবহ হৈয়েই আছে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ বৈষম্য নিৰ্মূলৰ সন্ধি (১৩৫খন দেশে অনুমোদন জনোৱা) লেহেমীয়া হ'লেও এনে প্ৰস্তাৱৰ ওপৰত কাম কৰি আছে যিয়ে চিড' অৰ্থাৎ মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ বৈষম্য দূৰীকৰণৰ চুক্তি (১৯৭৯)ত যোগদান কৰা দেশসমূহত বিধৱাৰ সৈতে কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ বৈষম্য আৰু ব্যৱহাৰ (যেনে হিংসা আৰু সম্পত্তিৰ অধিকাৰ ৰখা)ক অবৈধ কৰি তুলিব।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ