ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি

**ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি** ()
, **মৃতদেহ ফুল** বা **বিশাল পদ্ম** এবিধ পৰজীৱী প্ৰজাতিৰ এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ একক ফুল উৎপাদনৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াৰ পচা মাংসৰ দৰে প্ৰবল আৰু অপ্ৰীতিকৰ গোন্ধ থাকে। ই সুমাত্ৰা আৰু বৰ্নিওৰ বৰ্ষাৰণ্যৰ থলুৱা প্ৰজাতি। ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বিশাল ফুল। যদিও টাইটান আৰাম (*Amorphophallus titanum*) আৰু টালিপট পাম (*Corypha umbraculifera*) আদি ডাঙৰ ফুলৰ অংগ থকা কিছুমান উদ্ভিদ আছে,  তথাপিও সেইবোৰ কাৰিকৰীভাৱে বহু ফুলৰ থুপ বা বহু পুষ্পবিন্যাস।

ই ইণ্ডোনেছিয়াৰ তিনিটা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুলৰ ভিতৰত এটা। বাকী দুটা হৈছে মল্লিকা ফুল (*Jasminum sambac*) আৰু চন্দ্ৰ অৰ্কিড (*Phalaenopsis amabilis*)। ১৯৯৩ চনত চতুৰ্থ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আদেশ অনুসৰি ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় "বিৰল ফুল" (ইণ্ডোনেছিয়ান: পুষ্প লংকা) হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।

## শ্ৰেণীবিভাজন
ৰেফ্লেছিয়াক আৱিষ্কাৰ কৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়জন আছিল দুৰ্ভাগ্যজনক ফৰাচী অভিযাত্ৰী লুই অগাষ্ট ডেশ্বাম্পছ। তেওঁ এছিয়া আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চললৈ ফৰাচী বৈজ্ঞানিক অভিযানৰ সদস্য আছিল। তেওঁক ডাচসকলে ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাভা দ্বীপত তিনি বছৰ ধৰি আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। ১৭৯৭ চনত তেওঁ এটা নমুনা সংগ্ৰহ কৰিছিল। সম্ভৱতঃ বৰ্তমান ৰেফ্লেছিয়া পাত্মা আছিল। ১৭৯৮ চনত উভতি অহাৰ সময়ত তেওঁৰ জাহাজখন ব্ৰিটিছে জব্দ কৰে। সেই সময়ত ব্ৰিটিছ আৰু ফ্ৰান্সৰ মাজত যুদ্ধ চলি আছিল। তেওঁৰ সকলো কাগজ-পত্ৰ আৰু নোট জব্দ কৰা হয়। জোচেফ বেংকছে চুৰ হোৱা নথি-পত্ৰসমূহ ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। কিন্তু আপাত দৃষ্টিত কোনো লাভ নহ'ল। ১৮৬০ চনৰ আশে-পাশে এইবোৰ বিক্ৰীৰ বাবে ব্ৰিটিছ মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰীলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। তাৰপিছত সেইবোৰ তৎক্ষণাত পুনৰ হেৰাই গৈছিল। ১৯৫৪ চনতহে এই নথিসমূহ সংগ্ৰহালয়ত পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। সকলোকে আচৰিত কৰি তেওঁৰ টোকা আৰু অংকনবোৰে ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ ইংৰাজৰ বহু আগতেই ৰেফ্লেছিয়াক আৱিষ্কাৰ কৰি অধ্যয়ন কৰিছিল। ব্ৰিটিছে ইচ্ছাকৃতভাৱে ডেশ্বাম্পছৰ টোকাসমূহ লুকুৱাই ৰখাটো যথেষ্ট সম্ভৱ বুলি ভবা হয়।

১৮১৮ চনত ব্ৰিটিছ শল্য চিকিৎসক যোচেফ আৰ্নল্ডে সুমাত্ৰাৰ এটা অংশত এজন মালয় সেৱকে পোৱা আন এটা ৰেফ্লেছিয়া প্ৰজাতিৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰে। এই প্ৰজাতি তেতিয়া ব্ৰিটিছ বেনকুলেন (বৰ্তমান বেংকুলু) নামৰ ব্ৰিটিছ উপনিবেশ, ষ্টেমফৰ্ড ৰেফেলছৰ বেনকুলেনৰ শেহতীয়াকৈ নিযুক্ত লেফটেনেণ্ট-গভৰ্ণৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এক অভিযানৰ সময়ত আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।  আৰ্নল্ড জ্বৰত আক্ৰান্ত হয় আৰু আৱিষ্কাৰৰ কিছু দিনৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। সংৰক্ষিত সামগ্ৰীসমূহ তেওঁ বেংকছলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। বেংকছে সামগ্ৰীসমূহ অধ্যয়ন কৰাৰ সন্মান ৰবাৰ্ট ব্ৰাউনক দিয়ে। ব্ৰিটিছ সংগ্ৰহালয়ৰ আৱাসী উদ্ভিদ শিল্পী ফ্ৰান্স বাউয়াৰক নতুন উদ্ভিদসমূহৰ চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। ব্ৰাউনে অৱশেষত ১৮২০ চনৰ জুন মাহত লণ্ডনৰ লিনিয়ান ছ'চাইটিৰ বৈঠকৰ পূৰ্বে ভাষণ দিয়ে। ইয়াত তেওঁ প্ৰথমে এই প্ৰজাতিটো আৰু ইয়াৰ তেতিয়ালৈকে দুটা প্ৰজাতিৰ পৰিচয় দিয়ে। ব্ৰাউনে ৰেফেলছৰ সন্মানত ৰেফ্লেছিয়া নামৰ সাধাৰণ নামটো দিছিল। 
১৮২১ চনৰ মাজভাগত কিছু সময়ত বাউয়াৰে তেওঁৰ ছবিসমূহ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল যদিও এই বিষয়ে প্ৰকৃত প্ৰবন্ধটো চমু হৈয়েই থাকিল।

সুমাত্ৰা বেনকুলেন কলনীত আৰ্নল্ডৰ উত্তৰাধিকাৰী উইলিয়াম জেকে এই উদ্ভিদৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৮২০ চনত প্ৰথমে নতুন প্ৰজাতিটোক ৰেফ্লেছিয়া টাইটান নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে বৰ্ণনা কৰিছিল। জেকৰ অধ্যয়নৰ বিষয়ে আপাত দৃষ্টিত সচেতন হৈ ব্ৰাউনে অৱশেষত এবছৰৰ পিছত ট্ৰেন্সজেকচনছ অৱ দ্য লিনিয়ান ছ’চাইটিত প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ কৰি আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি নাম ব্যৱহাৰ কৰে।

যিহেতু জেকে প্ৰদান কৰা নামটোক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়। সেয়েহে ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি কাৰিকৰীভাৱে ৰেফ্লেছিয়া টাইটানৰ প্ৰতিশব্দ হ’ব লাগে। কিন্তু অন্ততঃ ব্ৰিটেইনত ব্ৰাউনৰ দৰে সুপৰিচিত বিজ্ঞানীয়ে প্ৰৱৰ্তন কৰা নামবোৰক শ্ৰেণীবিভাজনগতভাৱে কি হ’ব লাগে তাৰ তুলনাত চিনি পোৱাটো সেই সময়ত সাধাৰণ আছিল শুদ্ধ নাম। ১৯৯৭ চনত ডাচ ৰেফ্লেছিয়া বিশেষজ্ঞ উইলেম মেইজাৰে গ্ৰন্থ ধাৰাবাহিক ফ্ল'ৰা মালেছিয়ানাত তেওঁৰ মনোগ্ৰাফিক সংযোজনত এই কথা আঙুলিয়াই দিছিল। অৱশ্যে ৰেফ্লেছিয়া আৰ্নল্ডিক সমাৰ্থক ৰূপ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ৰেফ্লেছিয়া টাইটান নামটো "অসম্পূৰ্ণভাৱে জনা" আছিল। কিয়নো উদ্ভিদটোৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিবলৈ জেকে ব্যৱহাৰ কৰা উদ্ভিদৰ সামগ্ৰী হেৰাই গৈছে। 

১৯৯৯ চনত ব্ৰিটিছ উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ ডেভিদ মেবাৰলিয়ে মেইজাৰৰ এই তথ্যৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ব্ৰাউনৰ নামসমূহ প্ৰতিশব্দৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰে। ইয়াক শ্ৰেণীবিভাজনত ‘সংৰক্ষণ’ বুলি জনা যায় আৰু সাধাৰণতে ইয়াৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উদ্ভিদ নামকৰণ সংহিতা (ICBN) সমিতিৰ ওচৰত আনুষ্ঠানিক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। মেবাৰলিয়ে ভাবিছিল যে তেওঁ এনে আনুষ্ঠানিক পৰ্যালোচনাৰ আশে-পাশে এটা সুৰুঙা বিচাৰি পাইছে, এইটো লক্ষ্য কৰি যে ব্ৰাউনে নিজৰ গৱেষণা পত্ৰসমূহ প্ৰকাশ কৰাত  লেহেমীয়া কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰায়ে আন উদ্ভিদবিজ্ঞানীসকলৰ সৈতে বিনিময় কৰিবলৈ ব্যক্তিগতভাৱে প্ৰি-প্ৰিণ্টৰ মুষ্টিমেয় পৃষ্ঠা ছপা কৰা হৈছিল। এই প্ৰি-প্ৰিণ্টসমূহৰ এটাত আছিল শেহতীয়াকৈ হৰ্টাছ বটানিকাছ লেইডেনে কিনিছে আৰু ইয়াৰ তাৰিখ ১৮২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ইয়াৰ দ্বাৰা জেকৰ পূৰ্বৰ নাম বাতিল কৰা হ'ব বুলি কোৱা হৈছে। কিবা কাৰণত মেবাৰলিয়ে ব্ৰাউনৰ প্ৰি-প্ৰিণ্টৰ কেইমাহমানৰ পিছত ছিংগাপুৰত ১৮২০ চনৰ প্ৰকাশৰ তাৰিখৰ পৰিৱৰ্তে ১৮২১ চনক জেকৰ প্ৰকাশৰ তাৰিখ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। বিভ্ৰান্তিকৰভাৱে, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উদ্ভিদৰ নাম সূচকাংক (IPNI)ৰ অভিলেখৰ আন এটা তাৰিখ আছে, "১৮২৩?", যিদৰে মেইজাৰৰ ১৯৯৭ চনৰ কামৰ পূৰ্বে সূচকাংক কেৱেন্সিছত আছিল। ব্ৰাউনৰ নাম সম্পৰ্কে মেবাৰলিৰ প্ৰস্তাৱসমূহ ইনডেক্স কেৱেন্সিছৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানসমূহে গ্ৰহণ কৰে।

মেবাৰলিয়ে এইটোও আঙুলিয়াই দিছিল যে এইদৰে ৰেফ্লেছিয়া প্ৰজাতিটোক প্ৰথমে ১৮২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত এনালছ অৱ ফিল’চফীত প্ৰকাশিত সভাৰ এক বেনামী প্ৰতিবেদনৰ দ্বাৰা বৈধতা প্ৰদান কৰা হৈছিল (এই প্ৰকাশৰ আগলৈকে এই নামটো কাৰিকৰীভাৱে এটা অপ্ৰকাশিত নমেন নুডাম আছিল)। মেবাৰলিয়ে দাবী কৰিছিল যে ইয়াৰ লেখকজন চেমুৱেল ফ্ৰেডেৰিক গ্ৰে আছিল। কিন্তু যিহেতু সেই কথা এনালছত ক’তো উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, আইচিবিএনৰ সংহিতাৰ ৪৬.৮ অনুচ্ছেদ অনুসৰি, মেবাৰলিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বৈধতা গ্ৰেৰ বুলি কোৱাটো ভুল আছিল। এইদৰে এই নামটোৰ বৈধতা আইপিএনআইয়ে ১৮২০ চনত এনালছৰ সম্পাদক এজন থমাছ থমছনক বুলি কয়। ২০১৭ চনত মেবাৰলিয়ে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰে। এই থমছন ১৮২০ চনত তিনি বছৰীয়া উদ্ভিদবিদ থমাছ থমছন নাছিল, কিন্তু তেওঁৰ একে নামেৰে নামাকৰণ কৰা পিতৃ, এজন ৰসায়নবিদ, আৰু এইদৰে এই ব্যক্তিয়ে প্ৰকাশ কৰা একমাত্ৰ উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ গোটটোৱেই হৈছে ৰেফ্লেছিয়া।

### ছপাশালৰ ভুল
এটা পুৰণি কিউ ৱেবপেজে দাবী কৰিছিল যে নমুনা সংগ্ৰহ কৰাৰ সময়ত ছফিয়া হাল উপস্থিত আছিল আৰু আৰ্নল্ডে উদ্ভিদটোৰ পৰা আৰম্ভ কৰা ৰঙীন অংকনটো শেষ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও কোৱা হৈছে যে ব্ৰাউনে প্ৰথমে উদ্ভিদ প্ৰজাতিটোক আৰ্ণল্ডি বুলি ক'ব বিচাৰিছিল।

## আঞ্চলিক নাম
ইয়াক সুমাত্ৰাত কেৰুবুট বুলি কোৱা হয়। পাণ্ডম গাদাঙৰ কেকামাটান জিলাত ইয়াক মিনাংকাবাউ ভাষাত চেণ্ডাৱান বিৰিয়াং বুলি কোৱা হয়।

## বৰ্ণনা
যদিও ৰেফ্লেছিয়া এবিধ সংবহন কলা সম্পন্ন উদ্ভিদ, ইয়াৰ কোনো ধৰণৰ পৰ্যবেক্ষণযোগ্য পাত, কাণ্ড বা আনকি শিপাৰ অভাৱ। ইয়াত ক্ল’ৰ’ফিল নাথাকে। ই টেট্ৰাষ্টিগমা প্ৰজাতিৰ লতাত (বেছিভাগেই টেট্ৰাষ্টিগমা অগুষ্টিফ'লিয়া) হ'ল'পেৰাচাইট বা বাধ্যতামূলক পৰজীৱী হিচাপে বাস কৰে। ভেঁকুৰৰ দৰেই এককবোৰে চাৰিওফালৰ গৃহস্থ কোষৰ ভিতৰত আৰু ঘনিষ্ঠ সংস্পৰ্শত সম্পূৰ্ণৰূপে নিহিত হৈ থকা সূতাৰ দৰে কলাৰ এটা ভৰ হিচাপে বৃদ্ধি পায়। ই গৃহস্থ উদ্ভিদজোপাৰ পৰা পুষ্টি আৰু পানী আহৰণ কৰা হয়। যেতিয়া ই বংশবৃদ্ধি কৰিবলৈ সাজু হয় তেতিয়া ইয়াক গৃহস্থ উদ্ভিদৰ বাহিৰতহে দেখা যায়। ৰেফ্লেছিয়াৰ ফুল একমাত্ৰ অংশ যাক স্পষ্টভাৱে উদ্ভিদৰ দৰে বুলি চিনাক্ত কৰিব পাৰি। যদিও এইবোৰো অস্বাভাৱিক ভাবে বিশাল অনুপাত লাভ কৰে, ৰঙা-বাদামী ৰং আৰু পচি যোৱা মাংসৰ দুৰ্গন্ধযুক্ত। ছেণ্ডভেডৰ মতে ফুলটো হিছ্ শব্দৰে খোল খায়।

ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি ফুলৰ ব্যাস প্ৰায় এক মিটাৰ (৩.৩ ফুট) হয় আৰু ইয়াৰ ভৰ ১১ কিলোগ্ৰাম (২৪ পাউণ্ড) পৰ্যন্ত হয়। এই ফুলবোৰ সাধাৰণতে প্ৰায় ৩০ চে.মি (১৭ ইঞ্চি) ব্যাসৰ। ইণ্ডোনেছিয়াৰ গৱেষকসকলে প্ৰায়ে কলিটোক 'নপ' (নব) বুলি কয়।

"দানৱ ফুল" বুলি কোৱা ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি আটাইতকৈ ডাঙৰ একক ফুল উৎপন্ন কৰে আৰু ইয়াৰ ব্যাসৰ তিনি ফুট (এ মিটাৰ) আৰু ওজন ১৫ পাউণ্ড (৬.৮ কিলোগ্ৰাম) পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে। এই উদ্ভিদ মালয়েছিয়া আৰু ইণ্ডোনেছিয়াৰ বৰ্ষাৰণ্যৰ স্থানীয় উদ্ভিদ।

## পৰিৱেশ বিজ্ঞান
### বাসস্থান
ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি গৌণ আৰু প্ৰাথমিক বৰ্ষাৰণ্য দুয়োটাতে পোৱা যায়। ইয়াৰ একমাত্ৰ গৃহস্থ উদ্ভিদ প্ৰজাতি হৈছে পশ্চিম সুমাত্ৰাৰ স্থানীয় উদ্ভিদ *Tetrastigma leucostaphylum*। টেট্ৰাষ্টিগমা নিজেই এক প্ৰকাৰৰ পৰজীৱী লতাজাতীয় উদ্ভিদ। ই পোহৰৰ প্ৰতি অগ্ৰসৰ হ’বলৈ চাৰিওফালৰ আন উদ্ভিদৰ শক্তি আৰু উলম্ব বৃদ্ধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গৃহস্থ উদ্ভিদ – টেট্ৰাষ্টিগমাই পোহৰৰ ফালে গতি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা গছবোৰৰ প্ৰজাতিৰ সংখ্যা তুলনামূলকভাৱে সীমিত। পুলি অৱস্থাত পশ্চিম সুমাত্ৰাত অধ্যয়ন কৰা প্ৰাথমিক অৰণ্যৰ অঞ্চলত লতাজোপায়ে তলৰ গছত *Laportea stimulans* আৰু *Coffea canephora*ৰ গছপুলি আৰু জোপোহাৰ ওপৰত উঠি যায়। উপকেনপীৰ Campnosperma প্ৰজাতি আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। আনহাতে লতা গছজোপা গজা একমাত্ৰ ডাঙৰ গছ লেপ'ৰ্টিয়া ষ্টিমুলেন্স। টেট্ৰাষ্টিগমাই প্ৰায়ে ইয়াৰ গৃহস্থক সম্পূৰ্ণৰূপে উপকেনপি স্তৰত আৱৰি ৰাখিব পাৰে। পোহৰক ইমানেই ৰুদ্ধ কৰি পেলাব পাৰে যে চালিৰ তলৰ বনাঞ্চলৰ মজিয়া সম্পূৰ্ণ আন্ধাৰ হয়। এয়া আপাত দৃষ্টিত ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডিয়ে পছন্দ কৰে, কিয়নো  বেছি নপবোৰ অৰণ্যৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ স্থানত পোৱা যায়। ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডিৰ সৈতে জড়িত আটাইতকৈ সাধাৰণ উদ্ভিদটো হ’ল সৰু গছ কফিয়া কেনেফ’ৰা (ৰবষ্টা কফি)। এই কফি গছ আচলতে এই অঞ্চলৰ স্থানীয় নহয়, আফ্ৰিকাৰ পৰাহে প্ৰৱৰ্তিত হৈছিল। ই অধিকাংশ আণ্ডাৰগ্ৰ'থ সামৰি লয়। ইয়াৰ গুৰুত্ব মূল্য সূচকাংক (IVI) ১০০% তকৈ অধিক আৰু ইয়াৰ উপৰিও ই ৫২.৭৪% IVI ৰ সৈতে উপকেন'পিৰ মূল উপাদান। এই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰধান ওখ গছ হৈছে টুনা চুৰেনি আৰু ইয়াৰ চালি IVI ৪.৯৭%।.

ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডি উদ্ভিদৰ চাৰিওফালে থকা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদানসমূহ হ'ল, তলৰ গছসমূহত Urticaceae *Laportea stimulans* (IVI: 55.81%) আৰু *Villebrunea rubescens* (IVI: 50.10%), লগতে বন্য ডালচেনি *Cinnamomum burmannii* (IVI: ২৪.৩৩%) আৰু *Ficus disticha* (IVI: ২৩.৮৩%)। উপচালিত মূল উদ্ভিদসমূহ হ’ল টুনা চুৰেনি (IVI: ৩৪.১১%), লেপ’ৰ্টিয়া ষ্টিমুলেন্স (IVI: ২৪.৬২%), চিনামোমাম বাৰ্মানী (IVI: ১৮.৪৫%) আৰু ফিকাছ এম্পেলছ (IVI: ১৪.৫৩%)। চালিত পোৱা মূল গছবোৰ হ’ল টুনাৰ উপৰিও এটা শ্ব’ৰিয়া প্ৰজাতি (IVI: ২৬.২৪%), এগলাইয়া আৰ্জেণ্টিয়া (IVI: ২৫.৯৪%), ফিকাছ ফিষ্টুলোছা (IVI: ১৬.০৮%) আৰু মাকাৰাংগা গিগান্টিয়া (IVI: ১৩.০৬%)।

ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডিয়ে ক্ষাৰকীয়, প্ৰশমন আৰু অম্লীয় মাটিত বৃদ্ধি পোৱা গৃহস্থক সংক্ৰমিত কৰা দেখা গৈছে। ইয়াক পানীৰ পৰা বহু দূৰত পোৱা নাযায়। ইয়াক ৪৯০ৰ পৰা ১,০২৪ মিটাৰ উচ্চতাত পোৱা গৈছে।.

### প্ৰজনন

ইয়াৰ কলিবোৰ বিকশিত হ'বলৈ বহু মাহ লাগে আৰু ফুলটো মাত্ৰ কেইদিনমানৰ বাবে থাকে। ফুলবোৰ একলিংগী হয়। সেয়েহে সফল পৰাগৰণৰ বাবে মতা আৰু মাইকী দুয়োটা ফুলৰ প্ৰয়োজন।

যেতিয়া ৰেফ্লেছিয়া প্ৰজনন কৰিবলৈ সাজু হয়, ইয়াৰ গৃহস্থৰ শিপা বা কাণ্ডৰ বাহিৰত এটা সৰু কলি গঠন হয় আৰু এবছৰৰ ভিতৰত ফুললৈ বিকশিত হয়। প্ৰথমতে ই বন্ধাকবিৰ দৰে মুৰটো বিকশিত হয় অৱশেষত ফুলটো প্ৰকাশ কৰিবলৈ পাহি খোলে। গৰ্ভকেশৰ আৰু পুংকেশৰসমূহ ফুলৰ ভিতৰত সংলগ্ন হৈ থাকে। পচা মাংসৰ দুৰ্গন্ধে মাখি আৰু গোবৰুৱাক আকৰ্ষিত কৰে। সফলতাৰে পৰাগযোগ কৰিবলৈ মাখি আৰু গোবৰুৱা আদিৰ প্ৰয়োজন। উৎপাদিত ফলবোৰ বহু সূক্ষ্ম বীজেৰে ভৰ্তি ঘূৰণীয়া জামুৰ দৰে।

মাখিবোৰৰ ভিতৰত ড্ৰোচোফিলা ক'লাৰাটা, ক্ৰিচোমিয়া মেগাচেফালা আৰু চাৰ্কোফেগা হেমোৰইডালিছ আদিয়ে ফুল ফুলাৰ পিছত পৰাগযোগৰ বাবে যায়। ইউপ্ৰেনোলেপিছ প্ৰজাতিৰ ক'লা পৰুৱায়ে বিকাশশীল ফুলৰ কলিবোৰ খাই ইয়াৰ বংশবৃদ্ধি  ৰোধ কৰে।

## সংৰক্ষণ
আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ বাবে ইয়াৰ মূল্যায়ন কৰা হোৱা নাই যদিও বৰ্তমান মানৱজনিত আৰু জৈৱিক কাৰকৰ বাবে ৰেফ্লেছিয়া আৰ্ণল্ডিৰ সংৰক্ষণৰ অৱস্থা চিন্তাৰ বিষয়। ইয়াৰ সংখ্যা হ্ৰাসত অৰিহণা যোগোৱা মানুহৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা কাৰকসমূহ হ’ল মূলতঃ বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু কৃষি। ইয়াৰ সংখ্যা হ্ৰাসত অৰিহণা যোগোৱা জৈৱিক কাৰকসমূহৰ ভিতৰত উদ্ভিদৰ একলিংগী প্ৰকৃতি, সীমিত জনসংখ্যা আৰু লিংগ অনুপাতৰ ফুলৰ অধিকাংশই মতা। ইক’টুৰিজিম এই প্ৰজাতিটোৰ বাবে মূল ভাবুকি বুলি ভবা হয়। যিবোৰ স্থানত পৰ্যটকে নিয়মিতভাৱে ভ্ৰমণ কৰে সেইবোৰ ঠাইত বছৰি উৎপাদিত ফুলৰ কলিৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে।

## অধিক পঢ়ক
*

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়া
শ্ৰেণী:পৰজীৱী উদ্ভিদ
শ্ৰেণী:ফুল