আদুৰ গোপালকৃষ্ণন

**আদুৰ গোপালকৃষ্ণন** () এজন ভাৰতীয় চিত্ৰনিৰ্মাতা, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু প্ৰযোজক। নামজ্বলা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা সকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম। ৭০ৰ দশকত নিজৰ প্ৰথমখন চিনেমা *[[স্বয়ম্বৰম]]* নিৰ্মাণেৰে গোপালকৃষ্ণনে মালয়ালম চিনেমাত এক নতুন ঢৌৰ সৃষ্টি কৰিছিল। পাঁচ দশকতকৈও অধিক সময় চিনেমা নিৰ্মাণত ব্যস্ত থাকি আদুৰে আজি পৰ্যন্ত ১২খন চিনেমা নিৰ্মাণ কৰিছে। তেওঁৰ ছবিসমূহ মালয়ালম ভাষাত নিৰ্মিত আৰু ছবিসমূহত প্ৰায়ে কেৰালাৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতি বৰ্ণিত হৈছে। তেওঁৰ প্ৰায় সকলোবোৰ ছবিয়েই ভেনিচ, কাঁন আৰু টৰণ্টো আন্তৰ্জাতিক চিলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। আন্তৰ্জাতিক চিনেমা জগতত আদুৰ গোপালকৃষ্ণনৰ নাম সত্যজিৎ ৰায়, মৃণাল সেনৰ সৈতে একেলগে লোৱা হয়।

ৰায় আৰু সেনৰ পিছতেই আদুৰ গোপালকৃষ্ণনে নিজৰ ছবিৰ বাবে ১৬ বাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ ১৭ বাৰকৈ কেৰালাৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰিছে। ১৯৮৪ চনত তেওঁক পদ্মশ্ৰী আৰু ২০০৬ চনত পদ্মবিভূষণ সন্মানেৰে সন্মানিত কৰা হয়। ভাৰতীয় চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অমূল্য অৱদানৰ বাবে ২০০৪ চনত আদুৰ গোপালকৃষ্ণনক দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। *দ্য উইচ্‌কন্‌চিন-মিল্‌ৱৌকি বিশ্ববিদ্যাল*য়ে তেওঁলোকৰ *পেক স্কুল অৱ আৰ্টচ্‌*ত **আদুৰ গোপালকৃষ্ণন ফিল্ম আৰ্কাইভ আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ** নামেৰে এটা সংগ্ৰহালয় আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছে য'ত গৱেষক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ১১খন ছবিৰ ৩৫ মিমি দৈৰ্ঘ্যৰ প্ৰিণ্ট আৰু কেইবাখনো তথ্যচিত্ৰ উপলব্ধ।

## জন্ম আৰু ব্যক্তিগত জীৱন
কেৰালাৰ আদুৰ চহৰৰ মান্নাডি গাঁৱত ১৯৪১ চনৰ ৩ জুলাই তাৰিখে গোপালকৃষ্ণনৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম আছিল মাধৱন উন্নীথন আৰু মাক মৌত্তাথু গৌৰী কুঞ্জম্মা। সাতোটা ভাই-ভনীৰ ভিতৰত গোপালকৃষ্ণন আছিল ষষ্ঠ। তেওঁৰ ন বছৰ বয়সত মাক- দেউতাকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয় আৰু তেওঁ মাকৰ সৈতে থাকিবলৈ লয়। গৌৰী কুঞ্জম্মাৰ পৰিয়ালটি আছিল অতি সুসংস্কৃতিবান। সেয়ে গোপালকৃষ্ণনে সৰুৰেপৰা এটা সুস্থ সাংস্কৃতিক বাতাবৰণত ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ সুবিধা পায়। ৮ বছৰ বয়সত এখন অপেছাদাৰী নাটকত অভিনয়েৰে তেওঁ শিল্পী জীৱনৰ পাতনি মেলে। পিছত তেওঁ অভিনয় এৰি লেখা-মেলা আৰু নিৰ্দেশনা কৰিবলৈ লয় আৰু আদুৰ নামেৰে বহুকেইখন নাটক লিখে আৰু পৰিচালনা কৰে। জন্মতে তেওঁৰ নাম গোপালকৃষ্ণন উন্নীথন ৰখা হৈছিল যদিও আদুৰ নামেৰে বহুকেইখন সফল নাটকৰ নাট্যকাৰ হোৱাৰ বাবে জনসমাজত তেওঁ  এই নামেৰে পৰিচিতি লাভ কৰে। ১৯৬১ চনত আদুৰে অৰ্থনীতি বিজ্ঞান, ৰাজনীতি বিজ্ঞান আৰু পাব্লিক প্ৰশাসনত *গান্ধীগ্ৰাম ৰুৰেল ইনষ্টিটিউট*ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লয়  আৰু এজন চৰকাৰী বিষয়া ৰূপে তামিলনাডুৰ দিন্দিগালত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। এইখিনি সময়তে তেওঁ পুনেৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠানত চিত্ৰনাট্য লেখনৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বিজ্ঞাপন দেখে আৰু ১৯৬২ চনত চাকৰি এৰি এই পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰে। ভাৰত চৰকাৰৰ স্কলাৰশ্বিপসহ ১৯৬৫ চনত তেওঁ এই পাঠ্যক্ৰম শেষ কৰে আৰু কেৰালালৈ উভতি গৈ তেওঁৰ সহপাঠী আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে লগ-লাগি তাত *চিত্ৰলেখা ফিল্ম চ'ছাইটি আৰু চলচ্চিত্ৰ সহকৰণ সংঘ* আৰম্ভ কৰে। এইটো আছিল কেৰালাৰ প্ৰথমটো চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ। এই উদ্যোগটোৰ উদ্দেশ্য আছিল ক’পাৰেটিভ চেক্টৰত ছবিৰ প্ৰযোজনা, পৰিৱেশন আৰু প্ৰদৰ্শনী পতা।

তেওঁ প্ৰায় ১১খন চিনেমা তথা ত্ৰিশখন চুটি ছবি আৰু তথ্যচিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্য লিখে আৰু পৰিচালনা কৰে আৰু ১৭ বাৰকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।

১৯৭২ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত সুনন্দাৰ সৈতে গোপালকৃষ্ণনৰ বিয়া হয় আৰু তেওঁলোকে কেৰালাৰ তিৰুৱনন্থপুৰম (ত্ৰিবান্দম)ত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৭৩ চনত তেওঁলোকৰ ছোৱালী অস্বতীৰ জন্ম হয় আৰু ২০১৫ চনত দুৰাৰোগ্য ৰোগত ভুগি সুনন্দাৰ মৃত্যু হয়। অস্বতী এগৰাকী আই পি এছ বিষয়া (অসম কেডাৰ, ২০০০ বেটচ্‌) আৰু তেওঁ ২০১০ চনৰপৰা মুম্বাই পুলিচ বিভাগৰ ডেপুটি কমিছনাৰ ৰূপে কৰ্মৰত।

## বঁটা আৰু সন্মান
* ২০১৫- ভাৰতৰত্ন ড॰ ভূপেন হাজৰিকা সংহতি বঁটা
* ২০১৩ - কেৰালা সাহিত্য অকাডেমি বঁটা

* ২০১০ - কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ডি লিট উপাধি প্ৰদান।
* ২০০৬ - পদ্মবিভূষণ
* ২০০৪ - দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা
* ১৯৯৬ - মহাত্মা গান্ধী বিশ্ববিদ্যালয়, কেৰালাৰপৰা ডি লিট উপাধি প্ৰদান।
* ১৯৮৪ - পদ্মশ্ৰী
* ১৯৮৪ - লিজন অৱ অনাৰ(ফ্ৰেন্স অৰ্ডাৰ, ফ্ৰান্সৰ সৰ্ব্বোচ সজ্জা)
* ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (মুঠ ১৭টা)
* কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা (মুঠ ১৭টা)
* আন্তৰ্জাতিক ফিল্ম ক্ৰিটিক বঁটা, একাদিক্ৰমে ৬খন ছবিৰ বাবে ( *মুখামুখম*, *অন্তৰম*, *মাথিলুকাল*, *ৱিধেয়ান*, *কথাপুৰুষন" আৰু *নিযহালক্কুথু* )
* ১৯৮২-লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত সুডাৰ্ল্যাণ্ড ট্ৰফী (*এলিপ্পথয়াম*)
* ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউট বঁটা (*এলিপ্পথয়াম*-১৯৮২ চনৰ আটাইতকৈ মৌলিক কল্পনানিৰ্ভৰ ছবি)

* ফ্ৰান্স চৰকাৰৰ দ্বাৰা [[Commandeurs of the Ordre des Arts et des Lettres|Commandeur of the Ordre des Arts et des Lettres]] প্ৰদান, ( ২০০৩ )
* কাইৰো ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেলত জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা

*'ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা(সৱিশেষ)**
* ১৯৭৩ - শ্ৰেষ্ঠ ছবি - ''স্বয়ম্বৰম''
* ১৯৭৩ - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ''[[স্বয়ম্বৰম]]''
* ১৯৭৮ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''কোড়িয়েট্টাম''
* ১৯৮০ - জুৰীৰ বিশেষ বঁটা - ''দ্যা চোলা হেৰিটেজ''
* ১৯৮২ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''এলিপ্পথয়াম''
* ১৯৮৪ - চিনেমাৰ শ্ৰেষ্ঠ কিতাপ - ''চিনেমায়ুড়ে লকাম''
* ১৯৮৫ - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ''মুখামুখম''
* ১৯৮৫ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''মুখামুখম''
* ১৯৮৫ - শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য - ''মুখামুখম''
* ১৯৮৮ - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ''অন্তৰম''
* ১৯৮৮ - শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য - ''অন্তৰম''
* ১৯৯০ - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ''মাথিলুকাল''
* ১৯৯০ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''মাথিলুকাল''
* ১৯৯৪ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''ৱিধেয়ান''
* ১৯৯৫ - শ্ৰেষ্ঠ ছবি - ''[[কথাপুৰুষন]]"
* ২০০৩ - শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি - ''নিযহালক্কুথু''
* ২০০৮ - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ''নালু পেন্নুন্‌গাল''

**কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা (সৱিশেষ)*'
*শ্ৰেষ্ঠ ছবি *
* *কোড়িয়েট্টাম* ( ১৯৭৭ )
* *এলিপ্পথয়াম* ( ১৯৮১ )
* *মুখামুখম* ( ১৯৮৪ )
* *ৱিধেয়ান ( ১৯৯৩ )
* *অৰু পেন্নুম ৰেন্দানুম* ( ২০০৮ )

*শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক*
* *কোড়িয়েট্টাম* ( ১৯৭৭ )
* *মুখামুখম* ( ১৯৮৪ )
* *অন্তৰম* ( ১৯৮৭ )
* *ৱিধেয়ান* ( ১৯৯৩ )
* *অৰু পেন্নুম ৰেন্দানুম* ( ২০০৮ )

*শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী*
* *কোড়িয়েট্টাম*( ১৯৭৭ )

*শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য*
* *ৱিধেয়ান ( ১৯৯৩ )
* *অৰু পেন্নুম ৰেন্দানুম* ( ২০০৮ )

*শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ*
* *কৃষ্ণনাত্তম* ( ১৯৮২ )
* *কালামণ্ডলম গোপি* ( ১৯৯৯ )

*শ্ৰেষ্ঠ চুটি ছবি*
* *কালামণ্ডলম ৰমনকুত্তি নায়াৰ* ( ২০০৫ )

*চিনেমাৰ শ্ৰেষ্ঠ কিতাপ*
* *চিনেমানুভৱম* ( ২০০৪ )

তেওঁৰ চিনেমাৰ *ৰেট্ৰ'স্পেক্টিভ'' প্ৰদৰ্শিত হয়-
* কলিকতা, ছিগাল ফাউণ্ডেচন ফ'ৰ আটচ্‌ এণ্ড নন্দন, ২০০৯
* স্লভেনিয়ান আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, ২০০৯
* দ্যা মুনিচ ফিল্ম ফেষ্টিভেল, ২০০৯
* ফৰাছী চিনেমাটেক, পেৰিছ, ১৯৯৯

## চলচ্চিত্ৰপঞ্জী

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* Official website of Adoor 
* Official Website of Information and Public Relation Department of Kerala
* 
* Adoor's oeuvre on Rediff
* Collection of photos of Adoor
* Profile of Adoor on Weblokam
* Profile at 'Cinema of Malayalam' 
* 'The Road to Modern Times', Naalu Pennungal and the cinema of Adoor Gopalakrishnan, Mint Lounge 8 September 2007, by Arjun Razdan
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী
শ্ৰেণী:তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা