open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
পাচন

পাচন  হৈছে ৰক্তৰ পাজমালৈ শোষিত হ'ব পৰাকৈ খাদ্যৰ বৃহৎ অনুবোৰ ভাগি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ জলদ্ৰাব্য অণুলৈ পৰিণত হোৱা প্ৰক্ৰিয়া। কিছুমান জীৱৰ, ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত এই ক্ষুদ্ৰ অণুবোৰ প্লাজমালৈ শোষিত হয়। পাচন দুই প্ৰকাৰে হব পাৰে: mechanical আৰু ৰাসায়নিকভাৱে। **mechanical digestion** বুলিলে খাদ্যৰ বৃহৎ অণুবোৰক সৰু সৰু অংশলৈ টুকুৰা টুকুৰ কৰা বুজাই আৰু এই কাৰ্যত কেতিয়াবা উৎসেচকো ব্যৱহৃত হয়, আনহাতে ৰাসায়নিক পাচনত খাদ্যবোৰ উৎসেচকৰ প্ৰভাৱত দেহে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰাকৈ অতি ক্ষুদ্ৰ অনুলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

মানুহৰ পাচন তন্ত্ৰত, খাদ্য মুখত প্ৰৱেশ কৰে আৰু গুড়াকৰণৰ (চব্যন, এক প্ৰকাৰৰ mechanical পাচন) দ্বাৰা পাচন আৰম্ভ হয়, লালটিয়ে খাদ্যবোৰ তিয়াই পেলায়। লালটি হৈছে লালটি গ্ৰন্থীয়ে নিঃসৰণ কৰা একপ্ৰকাৰৰ পাচক ৰস, ইয়াত থকা ছেলিভাৰী এমাইলেইজ নামৰ এবিধ উৎসেচকে খাদ্যত থকা স্বেতসাৰৰ পাচন ঘটাই; লালটিত থকা মিউকাছে, খাদ্যখিনি পিছল কৰে, আৰু হাইড্ৰ'কাৰ্বনেটে, এমাইলেইজৰ কাৰ্য ক্ষমতা বঢ়াবলৈ উপযুক্ত pHৰ আদৰ্শ পৰিৱেশ (ক্ষাৰকীয়) সৃষ্টি কৰে। গুড়াকৰণ আৰু স্বেতসাৰ পাচনৰ পাছত, খাদ্যবোৰ সৰু পিণ্ড আকাৰ লৈ খাদ্যনলীৰ মাজেৰে পাকস্থলীত প্ৰৱেশ কৰে। পাকস্থলীত গেছট্ৰিক ৰসে প্ৰ'টিনৰ পাচন আৰম্ভ কৰে। গেছট্ৰিক ৰসত প্ৰধানকৈ হাইড্ৰ'ক্লৰিক এচিড আৰু পেপছিন থাকে। এই দুবিধ ৰসে পাকস্থলীৰ বেৰ ক্ষতিসাধন কৰাৰ পৰা সুৰক্ষা দিবৰ বাবে পাকস্থলীৰ পৰা ক্ষৰিত মিউকাছে ইয়াৰ বেৰত এটা পাতল তৰপৰ সৃষ্টি কৰে। পাকস্থলীৰ সংকোচন-প্ৰসাৰণ ঘটাৰ ফলত খাদ্য আৰু পাচৰ ৰসবোৰ ভালদৰে মিহলি হৈ পৰে।

কিছুসময়ৰ পাছত (যেনে, মানুহৰ ১–২ ঘণ্টা, ঘৰুৱা কুকুৰৰ ৪–৬ ঘণ্টা, ঘৰুৱা মেকুৰীৰ ৩–৪ ঘণ্টা), গাঢ় জুলীয়া খাদ্য বোৰ ডুঅ'ডেনামত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াত এই অৰ্ধ পাচন হোৱা খাদ্য খিনিত অগ্নাশয়ৰ পৰা পাচক উৎসেচক আৰু যকৃতৰ পৰা পিত্ত ৰস আহি মিহলি হয় আৰু ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি যায়, পাচন কাৰ্য চলি থাকে। সম্পূৰ্ণ পাচন হোৱাৰ পাচত ই তেজলৈ শোষিত হয়। ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত ৯৫% শোষণ সম্পন্ন হয়। বৃহদান্ত্ৰত (ক'লন) তেজলৈ পানী আৰু খনিজ লৱন পুণৰ শোষিত হয়। ইয়াত বেক্টেৰিয়াই উৎপাদন কৰা কিছুমান ভিটামিন, যেনে বায়টিন আৰু ভিটামিন K (K2MK7) আদিৰো শোষণ হয়। অৱশিষ্ট বৰ্জ্য পদাৰ্থবোৰ পায়ুৰ যোগেদি মল আকাৰে দেহৰ পৰা নিস্কাষিত হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:শৰীৰতত্ত্ব
চিতল মাছ

**চিতল মাছ** প্ৰধানকৈ ভাৰত, বাংলাদেশ, নেপাল আৰু পাকিস্তান প্ৰভৃতি দেশৰ সিন্ধু, গংগা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ, মহানদী আদি বিভিন্ন নদীৰ অৱবাহিকা অঞ্চলতপোৱা যায়।  ইংৰাজীত ইয়াক এবিধ নাইফ-ফিছ (knifefish) অথবা ইণ্ডিয়ান ফেডাৰবেক (Indian featherback) বুলিও জনা যায়। চিতল মাছৰ বৈজ্ঞানিক নাম ছিতলা ছিতলা (Chitala chitala)।  

## বৰ্ণনা
thumb|''ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যত পোৱা চিতল মাছ। ইয়াৰ পিঠিত থকা বিশেষ ৰেখাসমূহ আৰু দেহত পিছ অংশত থকা পাতল ক'লা ৰঙৰ ফোটবোৰলৈ লক্ষ্য কৰক।''
চিতল মাছ দীঘলে খুব বেছি ১২২ ছে.মি.-লৈকে হোৱা দেখা যায়, কিন্তু সাধাৰণতে ইয়াক ৭৫ ছে.মি. দীঘল হোৱাহে দেখা যায়। মাছটোৰ ৰং ৰূপালী। তদুপৰি ইয়াৰ নেজৰ ফালে কিছুমান ঈষৎ ক'লা বৰণীয়া ফোট থাকে।  ইয়াৰ লগত বহুত মিল থকা অন্য এক নিকট-সম্পৰ্কীয় প্ৰজাতি  Chitala ornata - ৰ ক্ষেত্ৰত এই ফোটবোৰ চকু আকৃতিৰ হোৱা দেখা যায়। এই দুই প্ৰজাতিৰ মাছে চিনাক্তকৰণৰ সময়ত সততে বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি কৰা দেখা যায়।



## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*  Media related to Chitala chitala at Wikimedia Commons
*  Data related to  at Wikispecies
শ্ৰেণী:মাছ
ঝিলী

**ঝিলী** () এবিধ হেমিপটেৰা () বৰ্গৰ আউশনোৰহাইনছা () উপবৰ্গৰ পতংগ। ঝিলী ছিকাডোইডিয়া মহাশ্ৰেণীৰ অন্তঃৰ্গত। চকুৰে সহজে দেখা পোৱা সীৰাৰে সৈতে, ইয়াৰ পাখিহাল ভালদৰে বিকশিত। কিছুমান প্ৰজাতিৰ আকৌ পাখিৰ আৱৰণ স্বচ্ছ হোৱাও দেখা যায়। জীৱবিজ্ঞানীসকলে প্ৰায় ২,৫০০ বিধ বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ ঝিলীৰ বৰ্ণনা কৰি উলিয়াইছে, যদিও আৰু বহুত প্ৰজাতিৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ এতিয়াও বাকী আছে। কোনো কোনোৱে ইংৰাজীত ঝিলীক ভুলকৈ কাকতী ফৰিং () বুলিও ভুলকৈ কোৱা দেখা যায়। আচলতে এই দুবিধ কীট সম্পূৰ্ণৰূপে ভিন্ন জাতিৰহে। 

সাধাৰণ অবস্থাত ঝিলীয়ে মানুহক নাকামোৰে নাইবা অন্য একো অনিষ্টও নকৰে কিন্তু কেতিয়াবা ইহতে মানুহৰ দেহৰ হাত ভৰি আদি অংগক কোনো গা-গছ বা গছৰ ডাল আদি বুলি ভুল কৰি খাবলৈ বুলি কামোৰ মাৰাও দেখা যায়। ঝিলৰ মুখখনত গছৰ ডাল বিন্ধা কৰি ৰস আহৰণ কৰিব পৰাকৈ এডাল দীঘল শুং থাকে। ই ঠিক মহৰ মুখত থকা শুংডালৰ দৰেই কাম কৰে। ঝিলিয়ে কাচিৎহে মানুহক কামোৰে, কিন্তু কেতিয়াবা কামোৰিলে চাল ফাটি যোৱাৰ ফলত অতিপাত বিষ অনুভৱ হব পাৰে।

বহুত ধৰণৰ খেতি-বাতি, গছ-গছনী আৰু গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ ঝিলিৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হব পাৰে। এনে গছৰ চালত বিন্ধা কৰি ৰসপাণ কৰা নাইবা কণী পাৰাৰ ফলত গছজোপাৰ ক্ষতিসাধন হব পাৰে।

পৃথিবীৰ বহুঠাইত ঝিলীক মানুহে খাদ্যৰূপে ব্যৱহাৰ কৰে। প্ৰাচীনকালত গ্ৰীছ, আৰু আধুনিক যুগৰ চীনদেশ, মালয়চীয়া, বাৰ্মা, কোংগো অথবা লেটিন আমেৰিকা আদি অঞ্চলত ঝিলীক খাদ্যৰূপে পৰিবেশন কৰা হয় বুলি জনা যায়। মতা ঝিলীতকৈ মাইকী ঝিলীক খাদ্যহিচাপে বেছি গুৰুত্ব দিয়া হয়, কিয়নো মাইকী ঝিলী মতাটোতকৈ শকত হয়। ঝিলীৰ খোলাটোক চীনদেশীয় পাৰম্পৰিক চিকিৎসাৰ কামতো ব্যবহাৰ কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:পতংগ
মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা

**মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা** () হৈছে ক্ৰীড়াক্ষেত্ৰৰ বিভিন্ন উপলব্ধিৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ সন্মান। পূৰ্বতে ৰাজীৱ গান্ধী খেলৰত্ন বঁটা নামেৰে জনাজাত এই বঁটাটোক প্ৰসিদ্ধ ভাৰতীয় হকী খেলুৱৈ ধ্যান চান্দৰ নামেৰে ২০২১ চনত পুনঃনামকৰণ কৰা হয়। ২০২০ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বঁটা বিজয়ী সকলক এটি পদক, এখন সন্মান পত্ৰ আৰু নগদ ২৫ লাখ টকাৰে সন্মানিত কৰা হয়। ১৯৯১-৯২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।

## বঁটা বিজয়ীসকলৰ তালিকা

: এই চিহ্নই সেই বছৰটোত যুটিয়াভাৱে বঁটা প্ৰদান কৰা সূচাইছে

## টোকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান
*
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াভিত্তিক বঁটা
বৃহৎ হ্ৰদসমূহ

**বৃহৎ হ্ৰদসমূহ** (অন্য নাম- **Laurentian Great Lakes**, বা **Third Coast**, বা **Great Lakes of North America**) উত্তৰ আমেৰিকাত কানাডা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সীমাত অৱস্থিত ভালেসংখ্যক নিৰ্মলপানীৰ হ্ৰদৰ সমষ্টি৷  এই হ্ৰদসমূহ চেইন্ট লৰেঞ্চ নদী (Saint Lawrence River)ৰ যোগেদি আটলান্টিক মহাসাগৰৰ লগত সংযোজিত ৷ ছুপিৰিঅ’ৰ হ্ৰদ (Superior Lake), মিচিগান হ্ৰদ (Michigan Lake), হুৰ’ন হ্ৰদ (Huron Lake),  এৰি হ্ৰদ (Erie lake) আৰু অন্টাৰিঅ’ হ্ৰদ (Ontario lake) ৰ এই সমষ্টিয়ে পৃথিৱীৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ বৃহৎ নিৰ্মল পানীৰ হ্ৰদৰ সমষ্টি আৰু এই সমষ্টিয়ে বিশ্বৰ প্ৰায় ২১% পানী বহন কৰি আছে৷  এই হ্ৰদ সমষ্টিৰ মুঠ পৃষ্ঠকালি (total surface)  , আৰু মুঠ আয়তন  ৷  এই হ্ৰদসমূহৰ সাগৰৰ দৰে বৈশিষ্ট্য যেনে- সাগৰীয় ঢৌৰ দৰে ঢৌ, বতাহ, তীব্ৰ সোঁত, গভীৰতা, বৃহৎ আকাৰ আদিৰ বাবে এই পাঁচটা হ্ৰদক কেতিয়াবা ’*inland seas’* বুলিও উল্লেখ কৰা হয় ৷  ছুপিৰিঅ’ৰ হ্ৰদ আকাৰৰ ফালৰ পৰা বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহৎ হ্ৰদ আৰু মিচিগান হ্ৰদ কেৱল এখন দেশৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ হ্ৰদসমূহৰ ভিতৰত বৃহত্তম৷ 

বৃহৎ হ্ৰদসমূহ প্ৰায় ১০,০০০ বছৰ পূৰ্বে শেষ গ্লেচিয়েল পিৰিয়ডৰ শেষৰ ফালে বিগলিত বৰফ আৎতৰি যাওতে সৃষ্টি হোৱা৷  এই হ্ৰদসমূহ পৰিবহণ, বাণিজ্য আদিৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈ আহিছে৷ তাৰোপৰি এই হ্ৰদসমূহ জৈব-বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষেত্ৰতো অতি চহকী৷ 

## তথ্যসূত্ৰ

## লগতে চাওক

* 
*Beltran, R. et al. *[http://www.epa.gov/glnpo/atlas/glat-ch2.html The Great Lakes: An Environmental Atlas and Resource Book]*. (United States Environmental Protection Agency and Government of Canada, 1995, ISBN 0-662-23441-3).
*Coon, W.F. and R.A. Sheets. *[http://pubs.usgs.gov/sir/2006/5180/ Estimate of Ground Water in Storage in the Great Lakes Basin]* [Scientific Investigations Report 2006-5180]. Department of the Interior, U.S. Geological Survey, 2006.
*
* Riley, John L. *The Once and Future Great Lakes Country: An Ecological History* (McGill-Queen's University Press; 2013) 516 pages; traces environmental change in the region since the last ice age.
* Holling, Holling Clancy *Paddle to the Sea* (ISBN 0-395-15082-5), an illustrated children's book about the Great Lakes and their environment. Beautiful and educational.

## বাহ্যিক সংযোগ

*Great Lakes website of the Canadian Department of the Environment
*Great Lakes website of the United States Environmental Protection Agency
*Great Lakes Environmental Research Laboratory website (an arm of the American National Oceanic and Atmospheric Administration)
*Great Lakes Information Network, sponsored by the Great Lakes Commission, an official American interstate compact agency.
*Great Lakes Echo, a publication covering Great Lakes environmental issues
*''Maritime History of the Great Lakes'', digital library covering Great Lakes history.
;Dynamically updated data
*Surface temperatures 
*Water levels 
*Water level forecast 
*Currents 
*Ship locations
*Water levels since 1918 

শ্ৰেণী:হ্ৰদ
প্ৰস্তৰ যুগ

**প্ৰস্তৰ যুগ** হৈছে প্ৰাক ঐতিহাসিক কালৰ তিনিটা প্ৰধান পুৰাতাত্ত্বিক ভাগৰ (প্ৰস্তৰ যুগ, ব্ৰঞ্জ যুগ আৰু লৌহ যুগ) প্ৰথমটো ভাগ য’ত ধাৰ থকা, জোঙা অথবা মিহি পৃষ্ঠৰ যাৱতীয় সামগ্ৰী সাজিবলৈ প্ৰস্তৰ অৰ্থাৎ শিলৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই কালছোৱাৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৩০ লাখ ৪০ হাজাৰ বছৰ জোৰা আছিল আৰু ধাতুৰ আৱিষ্কাৰৰ ফলত ৬০০০-২০০০ খ্ৰী:পূ:ৰ মাজৰ সময়ছোৱাত ইয়াৰ অন্ত পৰিছিল। প্ৰস্তৰ যুগত নিৰ্মিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত আধুনিক মানৱ আৰু মানুহৰ পূৰ্বজ হ’ম’ গোষ্ঠীৰ লগতে সমসাময়িক গোষ্ঠী অষ্ট্ৰেল’পিথিকাছ () আৰু পেৰানথ্ৰ’পাছে () ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহ উল্লেখযোগ্য। প্ৰস্তৰ যুগত হাঁড়েৰে নিৰ্মিত সঁজুলিও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ পুৰাতাত্ত্বিক সংৰক্ষণ চিহ্ন অতিশয় বিৰল। ব্যৱহৃত শিলৰ সঁজুলিৰ প্ৰকাৰ অনুসৰি প্ৰস্তৰ যুগক পুনৰ ভাগ কৰা হৈছে। 

## ঐতিহাসিক গুৰুত্ত্ব
প্ৰস্তৰ যুগটো আদিমানৱ হ’ম’ গোষ্ঠীৰ উত্তৰণৰ সমসাময়িক। অৱশ্যে কোনোক্ষেত্ৰত হ’ম’ৰ পূৰ্বজ কোনো গোষ্ঠীয়েও শিলৰ সা-সঁজুলি সাজিব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা যায়। উদ্ধাৰ কৰা সমলবিলাকৰ বয়স আৰু প্ৰাপ্ত ঠাই অনুসৰি এই গোষ্ঠীসমূহৰ স্থান পূব আফ্ৰিকান ৰিফ্ট, বিশেষকৈ ঘাঁহনিৰে আগুৰি থকা ইথিয়’পিয়া বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে। অন্য প্ৰাইমেটসমূহৰ ভিতৰত হ’ম’ৰ নিকটতম গোষ্ঠী পানে (চিম্পাঞ্জী) গভীৰ অৰণ্য অঞ্চলত জীৱনপ্ৰণালী অব্যাহত ৰখা ইয়াৰ এটা ঠালক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। পূব আফ্ৰিকান ৰিফ্টটোৱে উত্তৰ তথা দক্ষিণ আফ্ৰিকা, লেভাণ্ট আৰু এচিয়ালৈ এক বাহক হিচাপে কাম কৰে। 

প্ৰায় ৩০ লাখ বছৰ (ম্যা) আগেয়ে এটা মাত্ৰ বায়’ম বা জৈৱপুঞ্জই (কোনো বিশেষ ঠাইৰ উদ্ভিদ তথা প্ৰাণীৰ সমষ্টি) ৰিফ্টটোৰ যোগেদি দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা উত্তৰ আফ্ৰিকা আৰু এচিয়াৰ মাজেদি আহি বৰ্তমানৰ চীনলৈকে খোপনি পোতেহি। ইয়াক "অন্তৰ্মহাদেশীয় চাভানা" ("transcontinental 'savannahstan'") আখ্যা দিয়া হৈছে। পূব আফ্ৰিকান ৰিফ্টত সঞ্চাৰিত, আধুনিক মানৱৰ পূৰ্বজ হ’ম’ ইৰেক্টাচে ইয়াত সা-সঁজুলি নিৰ্মাণ কৰাৰ প্ৰাকৃতিক ব্যৱস্থা এটা বিচাৰি উলিয়ায় আৰু ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ জীৱন নিৰ্বাহ কৰিবলৈ লয়।

## প্ৰস্তৰ যুগৰ পুৰাতাত্ত্বিক দিশ

### প্ৰস্তৰ যুগৰ আৰম্ভণি
২০১০ চনত ইথিয়’পিয়াৰ নিম্ন আৱাছ উপত্যকাত শৈল অস্ত্ৰৰ দাগ থকা প্ৰায় ৩০ লাখ ৪০ হাজাৰ বছৰ পুৰণি জন্তুৰ জীৱাষ্ম আৱিষ্কৃত হয়।

উত্তৰ-পশ্চিম কেনিয়াৰ তুৰ্কানাৰ পৰা ৩০ লাখ ৩০ হাজাৰ বছৰ পুৰণি শিলৰ সঁজুলি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে।

### প্ৰস্তৰ যুগৰ অন্তকাল
ধাতুৰ আকৰৰ পৰা ধাতু আহৰণ কৰা পদ্ধতিৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ লগে লগে প্ৰস্তৰ যুগৰ অন্ত পৰে আৰু ব্ৰঞ্জ যুগৰ সূচনা হয়। প্ৰস্তৰ যুগ আৰু ব্ৰঞ্জ যুগৰ মাজৰ সময়ছোৱাত মানুহে তাম আৰু টিন আহৰণ কৰিবলৈ শিকিছিল। এই কালছোৱাক তাম্ৰ যুগ বা কেলক’লিথিক অৰ্থাৎ তাম্ৰ-প্ৰস্তৰ যুগ বুলি অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰঞ্জ যুগৰ পিছত লৌহ যুগৰ আৰম্ভণি ঘটে। কিন্তু এই গোটেই কালছোৱাতে কিছুসংখ্যক সামগ্ৰীৰ (যেনে শৈল পাত্ৰ) সন্দৰ্ভত ধাতুৰ লগতে সমান্তৰালভাৱে শিলৰ ব্যৱহাৰ অব্যাহত থাকে। 

৬০০০-২৫০০ খ্ৰী:পূ:ৰ কালছোৱাতে প্ৰস্তৰ যুগৰ অন্ত পৰিছিল। খ্ৰী:পূ: ৫ম আৰু ৬ষ্ঠ সহস্ৰাব্দৰ ভিতৰতে মানুহে প্ৰথম ধাতুৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।

## টোকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন বিশ্ব
গৰ্ভধাৰণ

**গৰ্ভধাৰণ** (,  বা  বুলিও কোৱা হয়) হৈছে কোনো মহিলাৰ দেহত এটা বা একাধিক অপত্য বিকশিত হোৱা সময়খিনি। বহু গৰ্ভধাৰণত একাধিক অপত্যৰ বিকাশ হয়, যেনে- যমজ সন্তান। যৌন ক্ৰিয়া অথবা সহকাৰী প্ৰজনন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা গৰ্ভধাৰণ হয়। অন্তিম ঋতুকালৰ পাছৰ পৰা প্ৰায় ৪০ সপ্তাহলৈকে গৰ্ভধাৰণ হয় আৰু সন্তান প্ৰসৱেৰে ইয়াৰ অন্ত পৰে। ই হৈছে ৯ টা চন্দ্ৰ মাহ, প্ৰতিটো মাহত ২৯ দিনকৈ থাকে। নিষেচনৰ পৰা হিচাপ কৰিলে ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্যতা হ’ব ৩৮ সপ্তাহ।  প্ৰথম ৮ সপ্তাহলৈকে বিকাশশীল অপত্যক ভ্ৰূণ বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পিছৰে পৰা জন্ম হোৱালৈকে ইয়াক সন্তান বোলে। গৰ্ভধাৰণৰ লক্ষণবোৰ হৈছে ঋতুচক্ৰত যতি পৰা, স্তনৰ বিষ, অৰুচি আৰু বমি, ভোক লগা, সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ কৰিব লগা আদি। গৰ্ভধাৰণ পৰীক্ষাৰ দ্বাৰাও গৰ্ভধাৰণ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

*
শ্ৰেণী:মানৱ বিজ্ঞান
লিংগ (জৈৱিক)

বহু জীৱৰ প্ৰজাতিবোৰৰ মাজত পুং আৰু স্ত্ৰী নামৰ দুটা প্ৰকাৰ থাকে, ইয়াকেই **লিংগ**  বোলে। যৌন প্ৰজননৰ ফলত জিনীয় লক্ষণসমূহৰ মিশ্ৰণ আৰু যোজন হয়: অপত্য সৃষ্টি কৰিবৰ বাবে বিশেষভাৱে বিভাজিত জননকোষে পিতৃ-মাতৃৰ জিনীয় লক্ষণবোৰ অপত্যলৈ পৰিবহণ কৰে। কিছুমান জননকোষ গঠন আৰু কাৰ্যত একে হোৱা দেখা যায় (isogamy বোলে), কিন্তু বহু ক্ষেত্ৰত জীৱৰ লিংগভেদে জননকোষৰ গঠন আৰু কাৰ্য একে নহয় (anisogamy)। পুং জননকোষবোৰ সৰু, চলনক্ষম, আৰু জিনীয় তথ্যবোৰ বহু দূৰলৈ কঢ়িয়াই নিব পাৰে, আনহাতে স্ত্ৰী জননকোষবোৰ ডাঙৰ, চলনক্ষম নহয় আৰু আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি হবলহা জীৱটোৰ প্ৰাৰম্ভিক বিকাশৰ বাবে প্ৰযোজনীয় পুষ্টিৰ যোগান ধৰে। মানুহ আৰু অন্য স্তন্যপায়ীৰ, পুং লিংগই XY লিংগ-নিৰ্ধাৰণ পদ্ধতিৰ XY ক্ৰম'জম, আনহাতে স্ত্ৰী লিংগই XX ক্ৰম'জম বহন কৰে। 

জীৱই উৎপাদন কৰা বীজকোষে ইয়াৰ লিংগ নিৰ্ধাৰণ কৰে: পুং জীৱই পুং জননকোষ (spermatozoa, বা স্তন্যপায়ীৰ শুক্ৰাণু; উদ্ভিদৰ পৰাগ) আনহাতে স্ত্ৰীয়ে স্ত্ৰী জনন কোষ সৃষ্টি কৰে (ডিম্বাণু, বা কণী); কিছুমান জীৱই পুং আৰু স্ত্ৰী উভয় জননকোষৰ উৎপাদন কৰে (hermaphroditic)। সাধাৰণতে, জীৱৰ লিংগভেদে শাৰীৰিক ভিন্নতা পৰিলক্ষিত হয়। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান
শ্ৰেণী:শৰীৰতত্ত্ব
শ্ৰেণী:মানৱ বিজ্ঞান
কেৰিবিয়ান সাগৰ

**কেৰিবিয়ান সাগৰ**   পশ্চিম গোলাৰ্ধত অৱস্থিত আটলান্টিক মহাসাগৰৰ এখন সাগৰ৷ এই সাগৰৰ পশ্চিমে মেক্সিকোৰ Yucatán Peninsula, পশ্চিম-দক্ষিণ দিশত কেন্দ্ৰীয় আমেৰিকা, উত্তৰে কিউবা, পূবে  Lesser Antilles আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ আমেৰিকাৰ সাগৰীয় উত্তৰ পাৰ (north coast)৷

কেৰিবিয়ান সাগৰ, ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ অসংখ্য দ্বীপ আৰু কাষৰীয়া সাগৰীয় অঞ্চলসমূহক একেলগে ’কেৰিবিয়ান ( 'the Caribbean') বুলি জনা যায়৷ কেৰিবিয়ান সাগৰ বৃহৎ সাগৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু ইয়াৰ কালি প্ৰায় ২,৭৫৪,০০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ৷ এই সাগৰৰ আটাইতকৈ গভীৰ অংশৰ নাম Cayman Trough যাৰ গভীৰতা ৭,৬৮৬ মিটাৰ৷ ই কেইমেন দ্বীপ (Cayman Islands) আৰু জামাইকা (Jamaica) ত অৱস্থিত৷ কেৰিবিয়ান সাগৰত বহুতো খাদ আৰু উপসাগৰ আছে-  Gulf of Gonâve, Gulf of Venezuela, Gulf of Darién, Golfo de los Mosquitos, Gulf of Paria আৰু Gulf of Honduras.

কেৰিবিয়ান সাগৰত বিশ্বৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ (barrier reef) আছে বুলি জনা যায়৷ এই প্ৰবাল প্ৰাচীৰৰ নাম Mesoamerican Barrier Reef৷ এই প্ৰাচীৰ মেক্সিকো, বেলিজ, গুৱাটেমালা আৰু হণ্ডুৰাছৰ প্ৰায় ৬০০ মাইল জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে৷  

## আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল

File:Cayo_de_Agua,_Archipi%C3%A9lago_de_Los_Roques,_Venezuela.jpg|Cayo de Agua in Los Roques archipelago, ভেনিজুৱালা
File:Jamaica sunrise.JPG|Sunrise over the south beach of Jamaica
File:San Andrés Island Colombia.JPG| San Andrés island, কলম্বিয়া
File:Sunset-cartagena-tower-Igvir.jpg|Sunset in Cartagena,ক’লম্বিয়া


## তথ্যসূত্ৰ

## লগতে চাওক

* Snyderman, Marty (1996) Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida; page 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
* Glover K., Linda (2004) Defying Ocean's End: An Agenda For Action; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
* Peters, Philip Dickenson (2003) Caribbean WOW 2.0; page 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
* Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology, World Resources Institute 2007.

## বাহ্যিক সংযোগ
* Center For Advanced Study on Puerto Rico and the Caribbean 

শ্ৰেণী:সাগৰ
কাস্পিয়ান সাগৰ

**কাস্পিয়ান সাগৰ** (, , , ,  '')কালিৰ ফালৰ পৰা বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ মাটিৰে আৱৰা সাগৰ (inland body of water), বা বহুতে গণ্য কৰাৰ দৰে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হ্ৰদ৷ এই সাগৰৰ পৃষ্ঠকালি  আৰু আয়তন  ৷  এই সাগৰৰ পৰা পানী বাহিৰলৈ ওলাই যোৱাৰ বাট নাই (endorheic basin-no outflows)৷ কাস্পিয়ান সাগৰ ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ মাজত অৱস্থিত৷   

এই সাগৰৰ উত্তৰ-পূবে কাজাখাস্তান , উত্তৰ-পশ্চিমে ৰাছিয়া, পশ্চিমে এজাৰবাইজান (Azerbaijan), দক্ষিণে ইৰাণ আৰু দক্ষিণ-পূবত তুৰ্কমেনিস্তান (Turkmenistan)৷ কাস্পিয়ান সাগৰ ক’কেছাছ পৰ্বতমালা (Caucasus Mountains) ৰ পূবে আৰু কেন্দ্ৰীয় এছিয়াৰ পশ্চিমে অৱস্থিত৷ এই সাগৰৰ উত্তৰৰ অংশ যাক কাস্পিয়ান অৱনমন (Caspian Depression) বুলি জনা যায়, পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গভীৰ (the lowest points on Earth) অংশসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম৷

কাস্পিয়ান সাগৰৰ প্ৰাচীন অধিবাসীসকলে এই সাগৰৰ বৃহদাকাৰৰ বাবে ইয়াক হ্ৰদ বুলি নাভাৱি সাগৰ বুলি গণ্য কৰিছিল৷ এই সাগৰৰ লোণৰ মাত্ৰা প্ৰায় 1.2% (12 গ্ৰাম/লিটাৰ),যি প্ৰায়বোৰ সাগৰীয় পানীতকৈ এক তৃতীয়াংশহে লুণীয়া৷  

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* Names of the Caspian Sea
* Caspian Sea Region
* Caspian Environment Programme
** Framework Convention for the Protection of the Marine Environment of the Caspian Sea (2003)
* Target: Caspian Sea Oil John Robb, 2004
* Dating Caspian sea level changes 
* Caspian Sea Is Dying 

শ্ৰেণী:সাগৰ
শ্ৰেণী:হ্ৰদ
বাল্টিক সাগৰ

**বাল্টিক সাগৰ** () আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ এখন সাগৰ আৰু ইয়াক স্কেনডিনাভিয়া (Scandinavia), ফিনলেণ্ড, বাল্টিক দেশসমূহ আৰু উত্তৰ ইউৰোপে আৱৰি আছে। এই সাগৰৰ ভিতৰত Gulf of Bothnia, Bay of Bothnia, Gulf of Finland আৰু Gulf of Riga অন্তৰ্ভুক্ত। এই সাগৰ ৫৩°-৬৬°N অক্ষাংশ আৰু ১০°-৩০° দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। বাল্টিক সাগৰ ডেনিছ দ্বীপপূঞ্জ (Danish islands), Kattegat, Øresund, Great Belt, Little Belt আদি স্পৰ্শ কৰি গৈছে।

এই সাগৰৰ উত্তৰ সীমাত Baltic Proper অৱস্থিত যাক Åland islands আৰু Gulf of Bothnia ই আৱৰি আছে। তেনেদৰে উত্তৰ-পূব সীমাত Gulf of Finland, পূবত Gulf of Riga আৰু পশ্চিমে স্কেনদিনাভিয়া অৱস্থিত।

বাল্টিক মহাসাগৰ কৃত্ৰিম জলপৰিবহণৰ মাধ্যমেৰে অন্য সাগৰৰ সৈতে সংযোজিত। উদাহৰণস্বৰূপে ই শ্বেত সাগৰ (White Sea)-ৰ সৈতে শ্বেত সাগৰ খাল (White Sea Canal)ৰ যোগেদি আৰু উত্তৰ সাগৰৰ German Bight ৰ লগত কীল খাল (Kiel Canal)-ৰ যোগেদি সংযোজিত।

## মূল নদীসমূহ

## তথ্যসূত্ৰ

* 

## লগতে চাওক
* 

## বাহ্যিক সংযোগ
* Baltic Sea clickable map and details. 
* Protect the Baltic Sea while it's still not too late.
* The Baltic Sea Portal– a site maintained by the (FIMR) (in English, Finnish, Swedish and Estonian)
* www.balticnest.org 
* Encyclopedia of Baltic History
* Old shipwrecks in the Baltic
* How the Baltic Sea was changing  – Prehistory of the Baltic from the Polish Geological Institute
* Late Weichselian and Holocene shore displacement history of the Baltic Sea in Finland – more prehistory of the Baltic from the Department of Geography of the University of Helsinki
* Baltic Environmental Atlas: Interactive map of the Baltic Sea region 
* Can a New Cleanup Plan Save the Sea? – ''spiegel.de''
* List of all ferry lines in the Baltic Sea 
* The Helsinki Commission (HELCOM) HELCOM is the governing body of the "Convention on the Protection of the Marine Environment of the Baltic Sea Area"
* Baltice.org – information related to winter navigation in the Baltic Sea.
* Baltic Sea Wind  – Marine weather forecasts
* Ostseeflug  – A short film (55'), showing the coastline and the major German cities at the Baltic sea.

শ্ৰেণী:সাগৰ
ডানয়ুব নদী

**ডানয়ুব নদী** ( , also known by other names) ইউৰোপৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ নদী আৰু ই কেন্দ্ৰীয় আৰু পূব ইউৰোপত প্ৰবাহিত হৈছে। 

ডানয়ুব নদী ঐতিহাসিকভাৱে ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ এক প্ৰধান অংশ আছিল আৰু বৰ্তমান ই দহখন দেশৰ মাজেৰে প্ৰবাহিত হৈ আছে। এই নদী জাৰ্মানীত আৰম্ভ হৈ দক্ষিণ-পূব দিশত মুঠ  জুৰি বৈ গৈছে। এই নদীয়ে স্পৰ্শ কৰি যোৱা মূল দেশসমূহ হৈছে অষ্ট্ৰিয়া, স্ল’ভাকিয়া, হাংগেৰী, ক্ৰ’য়েটিয়া (Croatia), ছাৰবিয়া (Serbia), ৰোমানিয়া, বুলগেৰিয়া, ম’লড’ভা (Moldova) আৰু ইউক্ৰেইন। শেষত ডানয়ুব নদী কৃষ্ণ সাগৰত পৰিছেগৈ। এই নদীৰ ক্ষৰণৰ অৱবাহিকা (drainage basin) নখন দেশ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হৈ আছে। 

## উপনৈসমূহ
ডানয়ুব নদীৰ উৎসৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈ ই্যাৰ উপনৈসমূহ একাদিক্ৰমে তলত দিয়া হ’ল-

## নদীদ্বীপসমূহ
*Adakale Island
*Ostrovul Mare, Gogoşu
*Balta Ialomiţei
*Belene Island
*Csepel Island
*Donauinsel
*Great Brăila Island
*Great War Island
*Island of Vukovar
*Island of Šarengrad
*Žitný Island
*Szigetköz
*Island of Szentendre
*Margaret Island
*Csepel Island
*Island of Mohács
*Ostrovul Ciocăneşti
*Ostrovul Mare, Islaz
*Ostrvo (Kostolac)
*Kozloduy Island
*Ribarsko Ostrvo, Novi Sad
*Vardim Island
## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* Danube watershed map and information from the World Resources Institute
* Danube Panorama Project 
*сайт о Дунае 
* Danube and the sport of rowing
* Danube river image pool on Flickr
* Danube Tourist Commission  
* danubemap.eu - The Tourist Map of the Danube 
*International Commission for the Protection of the Danube River
* Bridges of Budapest over the Danube 
* Description of the Danube estuary in June 1877, ''The Times'' of London

শ্ৰেণী:নদী
কৃষ্ণ সাগৰ

কৃষ্ণ সাগৰ পশ্চিম এছিয়া আৰু দক্ষিণ-পূব ইউৰোপোৰ মাজত অৱস্থিত এখন সাগৰ। এই সাগৰৰ সীমাত ইউৰোপ, এনাট’লিয়া (Anatolia) আৰু ক’কেছাছ (Caucasus) অৱস্থিত। এই সাগৰ ভূমধ্যৰ মাজেৰে গৈ আটলাণ্টিক মহাসাগৰত মিলিত হৈছেগৈ। Bosphorus Strait-এ এই সাগৰল Sea of Marmara ৰ সৈতে আৰু Strait of the Dardanelles-এ Aegean Sea-ৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। এই সাগৰেই পূব ইউৰোপ আৰু পশ্চি এছিয়াক পৃথক কৰে। কৃষ্ণ সাগৰক Sea of Azov ৰ সৈতে Strait of Kerch-এ সংযোগ কৰিছে। 

কৃষ্ণ সাগৰৰ মুঠ কালি  সৰ্বোচ্চ গভীৰতা , আৰু আয়তন । কৃষ্ণ সাগৰে পূবা-পশ্চিমাকৈ এক বিশেষ অৱনমন (elliptical depression) সৃষ্টি কৰে। এই অৱনমন বুলগেৰিয়া, জৰ্জিয়া, ৰোমানিয়া, ৰাছিয়া, তুৰ্কী আৰু ইউক্ৰেইনৰ মাজত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণে প’ণ্টিক পৰ্বতমালা (Pontic Mountains) আৰু পূবে ক’কেছাছ পৰ্বতমালা (Caucasus Mountains) আছে। ইয়াৰ পূবা-পশ্চিমাকৈ সৰ্বোচ্চ প্ৰস্থ হৈছে । 

কৃষ্ণ সাগৰৰ পাৰৰ প্ৰখ্যাত মহানগৰসমূহ হৈছে Batumi, Burgas, Constanța, Giresun, Hopa, Istanbul, Kerch, Mangalia, Năvodari, Novorossiysk, Odessa, Ordu, Poti, Rize, Sinop, Samsun, Sevastopol, Sochi, Sozopol, Sukhumi, Trabzon, Varna, Yalta আৰু Zonguldak। 
## আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল

File:Black Sea Coast of Batumi, Georgia (Europe).jpg|The Black Sea in Batumi, Georgia
File:Морской порт г Евпатория.jpg|The port of the Black Sea in Yevpatoria, Crimea
File:Палац «Ластівчине гніздо» 2.JPG|Swallow's Nest in Crimea
File:sochi edited.jpg|Photo of the Black Sea near Gagra, Abkhazia, Russian Empire taken in 1915
File:Istanbul2010.jpg
File:Pantelejmonowski Kirche Odessa.jpg

## কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ

## তথ্যসূত্ৰ

## লগতে চাওক
*Stella Ghervas, "Odessa et les confins de l'Europe: un éclairage historique", in Stella Ghervas et François Rosset (ed), *Lieux d'Europe. Mythes et limites*, Paris, Editions de la Maison des sciences de l'homme, 2008. ISBN 978-2-7351-1182-4
*Charles King, *The Black Sea: A History*, 2004, ISBN 0-19-924161-9
*William Ryan and Walter Pitman, *Noah's Flood*, 1999, ISBN 0-684-85920-3
*Neal Ascherson, *[[Black Sea (1995 book)|Black Sea]]* (Vintage 1996), ISBN 0-09-959371-8
*Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (Black Sea: Encyclopedic Dictionary). 2 Cilt (2 Volumes). Heyamola Publishing. Istanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9.
*Rüdiger Schmitt, "Considerations on the Name of the Black Sea", in: *Hellas und der griechische Osten* (Saarbrücken 1996), pp.&nbsp;219–224
*
*
*

## বাহ্যিক সংযোগ

*Space Monitoring of the Black Sea Coastline and Waters 
*Pictures of the Black sea coast all along the Crimean peninsula 
*China: China wants to build a "Black Sea" highway  Agriculture in the Black Sea Region (BS-AGRO.COM)
*Black Sea Environmental Internet Node
*Black Sea Organization for Integration and Sustainable Development 
*Black Sea-Mediterranean Corridor during the last 30 ky: UNESCO IGCP 521 WG12 

শ্ৰেণী:সাগৰ
কংগো নদী

**কংগো নদী** (also known as the **Zaire River**; ; ) আফ্ৰিকাত অৱস্থিত এখন নদী৷ ক্ষৰণ ( discharge) ৰ দিশৰ পৰা আমাজানৰ পিছতেই এই নদী বিশ্বৰ ভিতৰত দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ নদী ৷ তাৰোপৰি   গভীৰতাৰে কংগো নদীক বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ গভীৰতাৰ নদী বুলিও গণ্য কৰা হয়৷

কংগো নদীৰ মূঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায়  ৷ বিশ্বৰ ভিতৰত দৈৰ্ঘ্যৰ ফালৰ পৰা এই নদীৰ স্থান নৱম৷  
কংগো অৱবাহিকা (Congo Basin) মুঠ কালি প্ৰায় চাৰি মিলিয়ন বৰ্গ কিলোমিটাৰ, যি আফ্ৰিকাৰ মুঠ মাটিকালিৰ ১৩% অধিকাৰ কৰি ৰাখিছে৷

## উপনৈসমূহ

;নিম্ন কংগো (Lower Congo)
এই অংশত গুৰুত্বপূৰ্ণ উপনৈ কেৱল এখনেই৷
* Inkisi
;মধ্য কংগো (Middle Congo)
* Kwa-Kassai -২১৫০ কিলোমিটাৰ- ৮৮১,৯০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ, ৯,৯০০ কিউবিকি মিটাৰ/s
** Fimi
*** Lukenie
** Kwango
** Sankuru
* Lefini (right)
* Sangha (right) - 1,400&nbsp;km, 213,400&nbsp;km2, 750&nbsp;m3/s
**Kadéï
* Ubangi/ (right)  - 2,270&nbsp;km,  772,800&nbsp;km2, 4,000&nbsp;m3/s
**Mbomou
**Uele
* Tshuapa River (left) - 1,000&nbsp;km
* Lomami River (left) - 1,400&nbsp;km

;উচ্চ কংগো (Upper Congo)
Boyoma Falls ৰ ওপৰৰ অংশত কংগো নদীক Lualaba River নামেৰে জনা যায়৷
* Luvua
** Luapula
* Chambeshi

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* The Royal Geography Society's Hidden Journeys project:
** The River Congo Basin 
** Audio slideshow: The River Congo: Following in Explorer Sir Henry Morton Stanley's Footsteps  - Tim Butcher recounts his trip through the Congo on the route of 19th century explorer Sir Henry Morgan Stanley.
* Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
* Map of the Congo River basin at Water Resources eAtlas 
* The Congo Project, *American Museum of Natural History* (AMNH)
* Interesting pictures and details to see 

শ্ৰেণী:নদী
বিপাক ক্ৰিয়া

**বিপাক**  হৈছে কোনো জীৱৰ দেহত সংঘটিত সমষ্ট ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া।

বিপাক ২ প্ৰকাৰ। **বিশ্লেষণ** বা **কেটাবলিক**, যি বৃহৎ জৈৱ পদাৰ্থক ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ অংশলৈ বিভক্ত কৰে আৰু **সংশ্লেষণ** বা **এনাবলিক**, যি অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ অংশ সংযুক্ত কৰি বৃহৎ পদাৰ্থৰ গঠন কৰে, যেনে প্ৰ'টিন আৰু নিউক্লিক এচিড।

বিপাকত সংঘটিত ক্ৰিয়া-বিক্ৰিয়াই বিপাকীয় পথ অনুসৰণ কৰে, য'ত এটা ৰসায়ন উৎসেচকৰ সহায়ত বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ মাধ্যমেদি অন্য এটা ৰসায়নলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। বিপাকৰ বাবে উৎসেচকৰ আবশ্যক।

কোনো উপাদান জীৱৰ বাবে পুষ্টিকৰ নে বিষাক্ত সেইটো বিপাকীয় পথে নিৰ্ধাৰণ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে­, কিছুমান প্ৰকোষকেন্দ্ৰী জীৱই হাইড্ৰ'জেন ছালফাইডক পুষ্টি হিচাপে ব্যবহাৰ কৰে, যদিও এই গেছ প্ৰাণীৰ বাবে ক্ষতিকৰ। বিপাকৰ গতি, হাৰে এটা জীৱক কিমান খাদ্যৰ প্ৰয়োজন তাক নিৰ্ধাৰণ কৰে।

বিপাকৰ এটা আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্য হ'ল বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাজত মৌলিক বিপাকীয় পথ আৰু উপাদান একে হয়। উদাহৰণস্বৰূপে­ চাইট্ৰিক এচিড চক্ৰৰ **intermediates** নামে পৰিচিত কাৰ্বক্সিলিক এচিড যি ক্ষুদ্ৰাতিক্ষুদ্ৰ **Escherichia Coli**ৰ দৰে এককোষী জীৱৰ পৰা হাতীৰ দৰে বৃহৎ জীৱৰ মাজতো পোৱা যায়। এই আকৰ্ষণীয় মিলৰ কাৰণেই বিৱৰ্তনৰ ইতিহাসত ইয়াৰ প্ৰাচীন পদাৰ্পণ।

## প্ৰধান জৈবৰসায়নিক

প্ৰাণী, উদ্ভিদৰ গঠনৰ অধিকাংশই এমিন' এচিড, কাৰ্ব'হাইড্ৰেট আৰু লিপিডৰ অণুৰ দ্বাৰা গঠিত। এই ৰসায়নবোৰ জীৱনৰ বিপাকীয় ক্ৰিয়া-বিক্ৰিয়াৰ বাবে অত্যাৱশকীয়, সংশ্লেষণৰ মাধ্যমত কোষ আৰু কলাৰ তৈয়াৰ কৰে বা বিশ্লেষণৰ মাধ্যমত শক্তিৰ উৎস হিচাপে ব্যবহাৰ কৰে। এই উপাদানবোৰ একত্ৰিত হৈয়ে প্ৰ'টিনৰ দৰে বহুযোগী তৈয়াৰ কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:শৰীৰতত্ত্ব
বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ

**বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ** () হৈছে ২,৯০০ গাইগুটিয়া প্ৰবাল প্ৰাচীৰ আৰু ৯০০ দ্বীপেৰে গঠিত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰৰ শৃংখল। এই শৃংখলটোৰ কালি প্ৰায় । এই সাগৰ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ কুইনছলেণ্ডৰ প্ৰবাল সাগৰ (Coral Sea)-ত অৱস্থিত। 

বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ মহাকাশৰ পৰাও দেখা পোৱা যায়। জীৱৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ইয়েই বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ আকাৰ। এই প্ৰবাল প্ৰাচীৰসমূহ লাখ লাখ প্ৰবাল পলিপ (coral polyps) নামৰ ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ জীৱই গঠন কৰিছে। এই প্ৰাচীৰসমূহ জৈববৈচিত্ৰ্যৰ দিশৰ পৰা অতি চহকী। ১৯৮১ চনত এই প্ৰাচীৰসমুহক ৱৰ্ল্ড হেৰিটেজ ছাইটৰ মৰ্য্যদা প্ৰদান কৰা হয়। বিশ্বৰ প্ৰাকৃতিক আশ্চৰ্য্যসমূহৰ ভিতৰত ইয়ো অন্যতম।

এই প্ৰবাল প্ৰাচীৰৰ এক বৃহৎ অংশ Great Barrier Reef Marine Park-ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু সংৰক্ষিত। 

বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰসমুহে সন্মুখীন হোৱা ভাবুকি সমূহৰ ভিতৰত অত্যধিক মাছ ধৰা, পৰ্য্যটন, জলবায়ু পৰিবৰ্তন আদিয়ে প্ৰধান। ২০১২ চনত প্ৰকাশিত এক গৱেষণাৰ তথ্য অনুসৰি ১৯৮৫ চনৰ পৰা সেইসময়লৈ এই প্ৰাচীৰৰ কালি আধালৈ হ্ৰাস পাইছে।

## তথ্যসূত্ৰ

*

## লগতে চাওক
*
*
*
*
*
*
*

## বাহ্যিক সংযোগ

*
*
*World heritage listing for Great Barrier Reef
*Great Barrier Reef Marine Park Authority
*CRC Reef Research Centre
*
*Battle for the Reef - Four Corners - ABC.au
*The Great Barrier Reef - Queensland, Australia

শ্ৰেণী:ভূগোল
শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
জীৱ

জীৱবিজ্ঞানৰ মতে **জীৱ**  হৈছে প্ৰাণী, উদ্ভিদ অথবা বেক্টেৰিয়াৰ দৰে যিকোনো নিকতবৰ্তী জীৱন প্ৰদ্ধতি। পৃথিৱীৰ সৰ্বমুঠ জীৱনৰ প্ৰায় ৯৯% প্ৰজাতি, প্ৰায় ৫০০ নিযুত প্ৰজাতি, বিলুপ্ত হৈ গ'ল বুলি অনুমান কৰা হৈছে। বৰ্তমান পৃথিৱীত প্ৰায় ১০ ৰ পৰা ১৪ নিযুত প্ৰজাতিৰ জীৱ আছে বুলি অনুমান কৰা হয়। ইয়াৰে প্ৰায় ১.২ নিযুত প্ৰজাতিৰ তথ্য বিজ্ঞানীৰ ওচৰত আছে আৰু প্ৰায় ৮৬%ত কৈয়ো অধিক প্ৰজাতিৰ কোনো তথ্য আজিও আহৰণ কৰিব পৰা হোৱা নাই।

সকলো প্ৰকাৰৰ জ্ঞাত জীৱই কিছু পৰ্যায়লৈকে উদ্দীপনাৰ প্ৰতি সঁহাৰি দিয়ে, প্ৰজনন কৰে, বৃদ্ধি আৰু বিকাশ হয় আৰু সমস্থাপন কৰে। এটা জীৱ একা বা একাধিক কোষৰ দ্বাৰা গঠিত; কেৱল এটা কোষেৰে গঠিত জীৱক এককোষী জীৱ; আৰু একাধিক কোষেৰে গঠিত জীৱক বহুকোষী জীৱ বোলে। বেছিভাগ এককোষী জীৱ ইমান ক্ষুদ্ৰ যে সিহঁতক অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰৰ যোগেদিহে দেখা পোৱা যায়, সেইবাবে সিহঁতক অণুজীৱ বোলে। অৱশ্যে, কিছুমান প্ৰটিষ্ট আৰু বেক্টেৰিয়া খালি চকুৰেও দেখা পোৱা যায়। মানুহবোৰ হৈছে অসংখ্য কোষেৰে বিশেষভাৱে সংগঠিত কলা আৰু অংগৰ দ্বাৰা গঠিত বহুকোষী জীৱ। 

এটা জীৱ প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰী অথবা সংকোষকেন্দ্ৰী হব পাৰে। প্ৰকোষকেন্দ্ৰী জীৱবোৰ দুখন পৃথক অধিৰাজ্যত বিভক্ত, বেক্টেৰিয়া আৰু আৰ্কিয়া। সংকোষকেন্দ্ৰী জীৱৰ কোষত আৱৰণিযুক্ত সুনিৰ্দিষ্ট কোষ কেন্দ্ৰ আৰু আৱৰিযুক্ত কিছুমান অতিৰিক্ত অংগানু (যেনে মাইট'কণ্ড্ৰিয়া, প্লাষ্টিড আদি) থাকে। সংকোষকেন্দ্ৰী জীৱৰ বিভিন্ন ৰাজ্যবোৰ হৈছে ভেঁকুৰ, প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদ। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান
মেৰুদণ্ডী প্ৰাণী

**মেৰুদণ্ডী**  বোৰ হৈছে পৰ্ব পৃষ্ঠদণ্ডীৰ অন্তৰ্গত উপ পৰ্ব মেৰুদণ্ডীৰ যিকোনো জীৱ প্ৰজাতি। পৰ্ব পৃষ্ঠদণ্ডীৰ অধিকাংশ জীৱই মেৰুদণ্ডী প্ৰাণী, বৰ্তমানে প্ৰায় ৬৪,০০০ প্ৰজাতিৰ সম্পৰ্কে জানিব পৰা গৈছে। কাৰ্টিলেজিয়াছ ফিছ (শ্বাৰ্ক আৰু ৰেইজ) আৰু বনী ফিছকে ধৰি সকলো কোঁৱাৰিহীন মাছ আৰু কোঁৱাৰিযুক্ত মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীক মেৰুদণ্ডী উপ পৰ্বত সাঙুৰি লোৱা হয়। বনী ফিছ *ক্লেড* বুলিলে lobe-finned fishesবোৰক বুজোৱা হয় যাক চতুৰ্ষ্পদীৰ সৈতে অন্তৰ্ভূক্ত কৰা হয়। চতুৰ্ষ্পদীবোৰক উভচৰ, সৰিসৃপ, স্তন্যপায়ী, আৰু চৰাই হিচাপে বিভক্ত কৰা হয়। মেৰুদণ্ডীবোৰৰ আকাৰ অতি ক্ষুদ্ৰ ৰ *[[Paedophryne amauensis]]* নামৰ ভেকুলীৰ পৰা  পৰ্যন্ত বৃহৎ নীলা তিমিলৈকে হয়। সকলো জ্ঞাত প্ৰজাতিৰ প্ৰায় ৪% জীৱ মেৰুদণ্ডী আৰু বাকীবোৰ পৃষ্ঠৰজ্জুহীন অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিন্যাস
*
ছাংহাই

**ছাংহাই** জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা চীনৰ সৰ্ববৃহৎ মহানগৰ আৰু বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ চিটি প্ৰপাৰ (city proper)। এই মহানগৰ চীনৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণৰ ভিতৰত থকা চাৰিখন নগৰপালিকা (direct-controlled municipalities)ৰ এখন। ২০১৩ চনত ছাংহাই মহানগৰৰ জনসংখ্যা আছিল ২৪ মিলিয়নৰো অধিক। এই মহানগৰ এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰ আৰু পৰিবহণৰো মূলকেন্দ্ৰ। 

ছাংহাই পূব চীনত য়াংজে নদীৰ অৱবাহিকাত অৱস্থিত। এই মহানগৰৰ উত্তৰে জিয়াংছু প্ৰদেশ (Jiangsu), দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ঝেজিয়াং ( Zhejiang) আৰু পূবে পূব চীন সাগৰ (East China Sea)-এ আৱৰি আছে।

বহু শতিকাৰ পৰাই ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু শাসনব্যৱস্থাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ থকা ছাংহাইক উনৈশ শতিকাত ইউৰোপীয়ানসকলে অৰ্থনৈতিক আৰু ভৌগোলিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি চিনাক্ত কৰাৰ পৰা সমৃদ্ধিৰ পথত আগুৱাবলৈ ধৰে। প্ৰথম কানি যুদ্ধ (First Opium War) ত ব্ৰিটিছে চীন জয় কৰাৰ পিছত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে বৈদেশিক বাণিজ্যৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া পাঁচখন প্ৰদেশৰ ভিতৰত ছাংহাই অন্যতম। ইয়াৰ পিছত ১৮৪২ চনৰ নেনকিঙৰ সন্ধি (Treaty of Nanking) আৰু ১৮৪৪ চনৰ হুৱামপোআ সন্ধি (Treaty of Whampoa)-য়ে ছাংহাই আন্তৰাষ্ট্ৰীয় অৱস্থান (Shanghai International Settlement) আৰু ফ্ৰেন্স কনছেছ’ন (French Concession) -ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাট মুকলি কৰে। ইয়াৰ লগে লগে এই মহানগৰী পূব আৰু পশ্চিমৰ মাজত বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰৰূপে ১৯৩০-ৰ সময়ত সমৃদ্ধ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে ১৯৪৯ চনত কমিউনিষ্ট শাসনৰ আৰম্ভ হোৱাত এই বাণিজ্যক কেৱল কিছু দেশ (socialist countries)-ত কেন্দ্ৰীভূত কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ফলত এই নগৰীৰ আন্তৰ্জাতিক প্ৰভাৱ হ্ৰাস পায়।

ছাংহাই মহানগৰী এক প্ৰখ্যাত পৰ্য্যটন কেন্দ্ৰ। এই মহানগৰীত অৱস্থিত বিভিন্ন ঐতিহাসিক কৃতীচিহ্ন যেনে The Bund, City God Temple আৰু Yu Garden আদিৰ লগতে Lujiazui ৰ অপূৰ্ব স্কাইলাইন, প্ৰসিদ্ধ অট্টালিকা আদিৰ বাবে বিখ্যাত। এই মহানগৰীক চীনত অৰ্থনৈতিক সমৃদ্ধিৰ এক চানেকী ("showpiece" of the booming economy of mainland China) বুলি গণ্য কৰা হয়। 

## তথ্যসূত্ৰ

## লগতে চাওক
* 
* 
* 
* 
* Haarmann, Anke. *Shanghai (Urban Public) Space* (Berlin: Jovis, 2009). 192 pp. online review
* 
* 
* 

## বাহ্যিক সংযোগ

* Official Website 

শ্ৰেণী:নগৰ-মহানগৰ
স্তন্যপায়ী প্ৰাণী

thumb|
স্তন্যপায়ী হৈছে মেৰুদণ্ডী উপ-পৰ্বৰ অন্তৰ্গত জীৱ প্ৰজাতি। অন্য মেৰুদণ্ডী চৰাই আৰু সৰিসৃপৰ লগত থকা স্তন্যপায়ীৰ প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ হৈছে, দেহত থকা নোম, মধ্য কৰ্ণৰ তিনিডাল হাড়, স্তন্য গ্ৰন্থি, আৰু মগজুৰ নিঅ'কৰ্টেক্স। স্তন্যপায়ীৰ মগজুৱে দেহৰ উষ্ণতা আৰু চাৰিটা কোঠালিৰ হৃদযন্ত্ৰকে ধৰি ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। 

পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহতাকাৰ প্ৰাণীবোৰ স্তন্যপায়ীৰ অন্তৰ্ভুক্ত, যেনে বৃহৎ তিমি মাছবোৰ। ইয়াৰোপৰি হাতী, মানুহকে ধৰি কিছুমান প্ৰাইমেট আদি বুদ্ধিমান প্ৰাণীবোৰো স্তন্যপায়ীৰ অন্তৰ্গত। 

স্তন্যপায়ীবোৰ চাৰিটা পদযুক্ত স্থলজ প্ৰাণী, কিন্তু কিছুমান স্তন্যপায়ী সমুদ্ৰ, বায়ু আৰু গছতো পোৱা যায় বা কিছুমানৰ মাত্ৰ দুটা ভৰিহে থাকে। স্তন্যপায়ীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ গোটটো হৈছে প্লেচেণ্টেলছ, গৰ্ভাশয় থাকে, যিয়ে গৰ্ভাৱস্থাত সন্তানক আহাৰৰ যোগান ধৰে। 

স্তন্যপায়ীবোৰ ৩০-৪০ মিমি (১.২-১.৬ ইঞ্চি)ৰ বাদুলিৰ পৰা ৩৩ মিটাৰ (১০৮ ফুট)ৰ নীলা তিমিলৈকে হ'ব পাৰে। 
সকলো মাইকী স্তন্যপায়ীয়ে সিহঁতৰ সন্তানক স্তন্য গ্ৰন্থিৰ পৰা নিঃসৰণ হোৱা দুগ্ধ পান কৰাই। 
মেমেল স্পেছিছ অৱ দ্য ওৱৰ্ল্ডৰ মতে, ২০০৬ চনত ৫,৪১৬টা প্ৰজাতিৰ স্তন্যপায়ীৰ সম্পৰ্কে জনা গৈছিল। ইহঁতক ১,২২৯টা গণ, ১৫৩টা পৰিয়াল আৰু ২৯টা বৰ্গত বিভক্ত কৰা হৈছে। 

*
শ্ৰেণী:বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিন্যাস
ভাৰতীয় পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠান

**ভাৰতীয় পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠান (আই এছ আই.)** হ'ল ১৯৫৯ চনৰ  সংসদীয় আইনৰ দ্বাৰা ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত এটি উচ্চশিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান।কলকাতাৰ প্ৰেচিডেন্সি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিসংখ্যা গৱেষণাগৰত প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহালানবিছৰ তত্ত্বাৱধানত এই প্ৰতিষ্ঠানৰ জন্ম হৈছিল। ১৯৩১ চনত স্থাপিত ভাৰতৰ অন্যতম ঐতিয্যপূৰ্ণ এই চৰকাৰী বিশ্ববিদ্যালয়খন]] পৰিসংখ্যীয় গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ অন্যতম মৰ্যাদাপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠানবোৰৰ ভিতৰত লেখত ল'বলগীয়া। এই প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰাৰম্ভিক খ্যাতিৰ বাবে ইয়াক মডেল হিচাপে লৈ নৰ্থ কেৰ'লিনাত প্ৰথমখন US institute of Statistics স্থাপন কৰা হৈছিল।

ভাৰতীয় পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ মুখ্য কাৰ্যালয় কলকাতাৰ বৰানগৰত আছে। দিল্লী, বেংগালুৰু, চেন্নাই আৰু তেজপুৰত এই প্ৰতিষ্ঠানৰ চাৰিটা শাখা আছে। ইয়াৰ লগতে মুম্বাই, হায়দৰাবাদ, পুণে, গিৰিড, বদোদৰা আৰু কইম্বটুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান
কলেৰা

**কলেৰা** বুলিলে *[[ভিব্ৰিঅ' কলেৰি]]* (Vibrio cholerae) নামৰ বেক্টেৰিয়াবিধে মানুহৰ ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত কৰা সংক্ৰমণক বুজায়। লক্ষণসমূহ শূন্যৰ পৰা অলপীয়া বা বেছি হ'ব পাৰে। এই ৰোগৰ দ্ৰুপদী লক্ষণ হৈছে কেইদিনমানৰ বাবে পানীৰ নিচিনা ডায়েৰিয়া হোৱা। ইয়াৰ লগতে বমি আৰু পেশী টানি ধৰা হ'ব পাৰে। ডায়েৰিয়া ইমানেই তীব্ৰ হ'ব পাৰে যে কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে নিৰ্জলীকৰণ আৰু লৱণৰ অভাৱ হ'ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত চকু কোটৰত সোমোৱা, ছাল চেঁচা পৰা, ছালৰ নমনীয়তা কমা, হাত-ভৰিৰ ছাল কোঁচ খোৱা আদি হ'ব পাৰে। নিৰ্জলীকৰণৰ ফলত ছাল নীলা পৰিব পাৰে। সংক্ৰমণৰ দুঘণ্টাৰ পৰা পাঁচ দিনৰ ভিতৰত লক্ষণবোৰ আৰম্ভ হয়।

কলেৰা কেইবাপ্ৰকাৰৰ *ভিব্ৰিঅ' কলেৰি* বেক্টেৰিয়াই কৰে, তাৰে কিছুমান প্ৰকাৰে কৰা ৰোগৰ তীব্ৰতা অধিক।  সাধাৰণতে ই মানুহৰ বিষ্ঠাৰে দূষিত পানী বা খাদ্যৰ জৰিয়তে বিয়পে। ভালদৰে নৰন্ধা সাগৰীয় খাদ্য এটা প্ৰধান উত্স। মানুহৰ বাহিৰে আন জন্তুৰ এই ৰোগ নহয়।  কলেৰাৰ কাৰকবোৰৰ ভিতৰত নিম্নমানৰ অনাময়, বিশুদ্ধ খোৱা পানীৰ অভাৱ আৰু দৰিদ্ৰতা প্ৰধান।   বিষ্ঠাৰ পৰীক্ষা কৰি কলেৰা ৰোগ নিৰূপণ কৰিব পাৰি। এটা ক্ষিপ্ৰ ডিপ্‌ষ্টিক পৰীক্ষা আছে যদিও সেইটো নিখুঁত নহয়।

প্ৰতিৰোধৰ বাবে অনাময় ব্যৱস্থাৰ উন্নতকৰণ আৰু বিশুদ্ধ খোৱা পানীৰ যোগান কৰিব পাৰি। মুখেৰে দিয়া কলেৰা প্ৰতিষেধকে প্ৰায় ছমাহ সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে।  *[[ই কলাই]]* নামৰ বেক্টেৰিয়াই কৰা ডায়েৰিয়াৰ পৰাও ই সুৰক্ষা দিয়ে।  কলেৰাৰ প্ৰধান চিকিৎসা হৈছে অৰেল ৰিহাইড্ৰেছন থেৰাপী য'ত ইলেক্ট্ৰ'লাইট চ'ল্যুচনেৰে নিৰ্জলীকৰণ আঁতৰোৱা হয়। চাউল-ভিত্তিক চ'ল্যুচনক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়। তীব্ৰ ৰোগত ৰিংগাৰ লেক্টে'ট বা আন ইন্‌ট্ৰাভেনাছ ফ্লুইড দিয়া হয় আৰু এণ্টিবায়'টিকো কেতিয়াবা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।  কলেৰা বেক্টেৰিয়া কোনবিধ এণ্টিবায়'টিকৰ প্ৰতি সংবেদনশীল সেয়া পৰীক্ষা কৰি ল'লে সুবিধা হয়।

২০১০ চনৰ তথ্য অনুসৰি কলেৰাই বিশ্বজুৰি প্ৰায় ৩-৫ নিযুত মানুহক প্ৰভাৱিত কৰে আৰু প্ৰায় ৫৮,০০০-১৩০,০০০ মানুহৰ মৃত্যু ঘটায়। ইয়াক pandemic বুলি শ্ৰেণীকৰণ কৰা হ'লেও উন্নত দেশসমূহত ই বিৰল।  শিশুবোৰ বেছিকৈ ৰোগত পৰে। কলেৰা মহামাৰীৰূপে বা কিছুমান ঠাইত বহু দিন জুৰি থাকে। আফ্ৰিকা আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়া অঞ্চলত ৰোগৰ আশংকা বেছি।  ৰোগৰ পৰা মানুহৰ ভিতৰত সাধাৰণতে ৫% মানৰহে মৃত্যু হয় যদিও চিকিৎসা নাপালে ই ৫০% লৈকে হ'ব পাৰে। সংস্কৃত ভাষাত ৫ম শতিকাত হোৱা কলেৰাৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। ১৮৪৯ ৰ পৰা ১৮৫৪ চনৰ ভিতৰত জন স্ন'ৱে কলেৰাৰ বিষয়ে কৰা অধ্যয়নৰ ফলত ৰোগ বিতৰণৰ তথ্যৰ যথেষ্ট উন্নতি হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* Cholera—World Health Organization
* Cholera - ’’Vibrio cholerae’’ infection—Centers for Disease Control and Prevention

শ্ৰেণী:সংক্ৰামক ৰোগ
ৱাশ্বিংটন ডি.চি.

**ৱাশ্বিংটন ডি.চি.**,(পূৰ্বতে **District of Columbia** আৰু সাধাৰণতে কোৱা হয় "**ৱাশ্বিংটন**", বা চমূকৈ "**ডি.চি.**"), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজধানী মহানগৰী। ১৭৯০ চনৰ ১৬ জুলাইত স্বাক্ষৰ কৰা ’ৰেছিডেন্স আইন’ (Residence Act) অনুসৰি এই মহানগৰীৰ সৃষ্টি কৰা হয়। ৱাশ্বিংটন প’ট’মেক নদী (Potomac River)-ৰ পাৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পূব উপকূল (East Coast)-ত অৱস্থিত। মেৰিলেণ্ড আৰু ভাৰ্জিনিয়া প্ৰদেশে এই মহানগৰীৰ বাবে মাটি দান কৰে। এই মহানগৰীক ’জৰ্জ ৱাশ্বিংটন’ৰ সন্মানাৰ্থে এই নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। 

২০১৪ চন ৱাশ্বিংটনৰ জনসংখা্য আছিল ৬৫৮,৮৯৩ জন। ইয়াৰদ্বাৰা এই মহানগৰ আমেৰিকাৰ ২২তম জনবহুল মহানগৰী ৰূপে পৰিগণিত হয়। কাষৰীয়া মেৰীলেণ্ড আৰু ভাৰ্জিনিয়াৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অহা লোকেৰে কৰ্মদিনত মহানগৰৰ জনসংখ্যা এক মিলিয়নলৈ বৃদ্ধি কৰয়। এই মহানগৰৰ মূল অংশ ৱাশ্বিংটন মেট্ৰ’পলিটান এৰিয়া (Washington metropolitan area)-ৰ জনসংখ্যা ৫.৮ মিলিয়ন। দেশৰ ভিতৰত এই অঞ্চলৰ স্থান জনসংখ্যাৰ দিশৰ পৰা সপ্তম। 

আমেৰিকাৰ ফেডাৰেল চৰকাৰৰ তিনিওটা অংশ অৰ্থাৎ কংগ্ৰেছ, ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয় এই মহানগৰত অৱস্থিত। তদুপৰি এই মহানগৰত ভালেসংখ্যক খ্যাতিসম্পন্ন সংগ্ৰহালয় আৰু ঐতিহাসিক কৃতীচিহ্ন আছে। এই মহানগৰত ১৭৬টা বৈদেশিক মন্ত্ৰালয় (foreign embassies) আৰু ভালেসংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ মূল কাৰ্য্যালয়, শিক্ষানুষ্ঠান আদি অৱস্থিত। 

এগৰাকী স্থানীয়ভাৱে নিৰ্বাচিত মেয়ৰ আৰু ১৩ জন সদস্যৰে গঠিত কাউন্সিলে এই মহানগৰ ১৯৭৩ চনৰ পৰাই শাসন কৰি আহিছে। 
## ভৌগোলিক বিৱৰণ
ৱাশ্বিংটন ডি.চি. আমেৰিকাৰ উত্তৰ উপকূলৰ মধ্য আটলাণ্টিক অঞ্চলত অৱস্থিত। এই মহানগৰৰ মুঠ মাটিকালি ,য’ৰ  মাটি আৰু বাকী  (১০.১৬%) পানী। এই মহানগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিমে মেৰিলেণ্ডৰ ম’ণ্টগ’মাৰী কাণ্টি (Montgomery County, Maryland), পূবে মেৰিলেণ্ডৰ প্ৰিন্স জৰ্জেছ কাণ্টি (Prince George's County, Maryland), আৰু দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ক্ৰমান্বয়ে ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰলিংটন (Arlington) আৰু আলেকজেণ্ড্ৰিয়া (Alexandria)। 

পট’মেক নদীয়ে ভাৰ্জিনিয়াৰ সৈতে ৱাশ্বিংটনৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। এই নদীৰ দুখন উপনৈ আছে- আনাক’ষ্টিয়া নদী (Anacostia River ) আৰু ৰ’ক ক্ৰীক (Rock Creek)। নেশ্য’নেল ম’লৰ মাজেদি পাৰ হৈ যোৱা প্ৰাকৃতিক নৈ টিবাৰ ক্ৰীক (Tiber Creek) ১৮৭০ চনলৈ মাটিৰ তলত আৱদ্ধ আছিল। এই নৈয়ে ১৮৫০ চনলৈকে ৱাশ্বিংটন চিটি কেনেল (Washington City Canal)-ৰ এটা অংশ আছিল।

ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ৰ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা সৰ্বোচ্চ উচ্চতা । পট’মেক নদীয়েই সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা সৰ্বনিম্ন উচ্চতাত অৱস্থিত।  ৱাশ্বিংটনৰ ভৌগোলিক কেন্দ্ৰবিন্দু (geographic centre) ইয়াৰ চতুৰ্থ আৰু L নামৰ পথ মিলিত হোৱা অংশটো বুলি জনা যায়। প্ৰচলিত লোকবিশ্বাসৰ দৰে এই মহানগৰী জাবৰৰ পিতনিৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল, বৰং জলাহভূমিৰ ওপৰতহে নিৰ্মিত।
## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* Guide to Washington, D.C., দ্য লাইব্ৰেৰী অব্ কংগ্ৰেছৰ পৰা তথ্য

শ্ৰেণী:যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নগৰ-মহানগৰ
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
শ্ৰেণী:ৰাজধানী
শ্ৰেণী:উত্তৰ আমেৰিকাৰ ৰাজধানী
য়'হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ

**জ'হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ, **সম্পূৰ্ণ নাম** Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg** (   আনুমানিক ১৩৯৮ – ৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৪৬৮) এজন জাৰ্মান কমাৰ, সোণাৰী, মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক আছিল। তেৱেঁই ইউৰোপত মুদ্ৰণৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইউৰোপত তেওঁৰ যান্ত্ৰিক ছপা কৌশলে এক ছপা বিপ্লৱৰ সূচনা কৰে আৰু এই ঘটনাক আধুনিক যুগৰ সকলোতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা বুলি গণ্য কৰা হয়। ই নৱজাগৰণ, প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মসংস্কাৰ, আলোকিত যুগ আৰু বৈজ্ঞানিক বিপ্লৱত এক মুখ্য ভূমিকা লৈছিল। লগতে আধুনিক জ্ঞান-ভিত্তিক অৰ্থনীতি আৰু ৰাইজৰ মাজত শিক্ষা প্ৰসাৰতো ছপাশালৰ আগমণে অন্যতম ভূমিকা লয়।

১৪৩৯ চনত ইউৰোপত ছপাশাল ব্যৱহাৰ কৰা গুটন্‌বাৰ্গ আছিল প্ৰথম ইউৰোপীয় ব্যক্তি। ছপা জগতলৈ তেওঁৰ প্ৰধান অৱদানসমূহ হৈছে: movable type-ৰ  সৰহীয়া উৎপাদনৰ বাবে কৌশল উদ্ভাৱন; কিতাপ ছপাবৰ বাবে তেল-ভিত্তিক চিয়াঁহী ব্যৱহাৰ; সলাব পৰা গাঁথনি; যান্ত্ৰিক movable type; আৰু সেই সময়ত খেতিত ব্যৱহৃত স্ক্ৰু শালৰ দৰে কাঠৰ ছপাশালৰ ব্যৱহাৰ। তেওঁৰ সকলোতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্ভাৱন আছিল এইবোৰৰ ব্যৱহাৰেৰে এনে এক প্ৰণালীৰ সজ্জা যাৰ ফলত কিতাপৰ সৰহীয়া ছপা সহজ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰকাশক আৰু পঢ়ুৱৈৰ ধন ৰাহী হৈছিল। 

ইউৰোপৰ নৱজাগৰণত যান্ত্ৰিক ছপাশালৰ আগমণে জনসংযোগৰ যুগৰ সূত্ৰপাত ঘটায় যি স্থায়ীভাৱে সমাজৰ গঠন সলাই দিয়ে। ৰাইজৰ মাজত তথ্যৰ বাধাহীন বিতৰণে ৰাজনৈতিক আৰু ধাৰ্মিক সংস্থাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তোলে, সাক্ষৰতাৰ বৃদ্ধিয়ে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চশিক্ষিতসকলৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰে আৰু মধ্যবিত্তসকলৰ উত্থানত সহায় কৰে। 

তেওঁ ছপাই উলিওৱা গুটন্‌বাৰ্গ বাইবেল ইয়াৰ শৈল্পিক আৰু কাৰিকৰী মানৰ বাবে উচ্চ প্ৰশংসিত। 

## তত্থ্যসূত্ৰ

## উৎস
* 
*
*
*

## অতিৰিক্ত পঠন
* Blake Morrison, *The Justification of Johann Gutenberg* (2000) [Novel, describing social & technical aspects of the invention of printing]
* Albert Kapr, *Johann Gutenberg: the Man and his Invention. *Translated from the German by Douglas Martin, Scolar Press, 1996. "Third ed., revised by the author for...the English translation'''.
* 
*  [More recent, abridged version]
* 
* 
* 

## বাহ্যিক সংযোগ

* English homepage of the Gutenberg-Museum Mainz, Germany.
* The Digital Gutenberg Project: the Gutenberg Bible in 1,300 digital images, every page of the University of Texas at Austin copy.
* Treasures in Full&nbsp;– Gutenberg Bible  View the British Library's Digital Versions Online

শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি
বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস

**বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস** (, সংক্ষেপে **WED**) প্ৰতি বছৰ ৫ জুনৰ দিনা বিশ্বব্যাপী ৰাজনৈতিক কৰ্মোদ্যোগ আৰু জনসচেতনতাৰ মাধ্যমত পৰিৱেশ সচেতনতাক লক্ষ্য ৰাখি এই দিৱস পালন কৰা হয়। এই দিনটিতেই *ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱিক পৰিৱেশ কনফাৰেন্স* (United Nations Conference on the Human Environment) আৰম্ভ হৈছিল। এই কনফাৰেন্স ১৯৭২ খ্ৰিষ্টাব্দৰ ৫ ৰ পৰা ১৬ জুনলৈ হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই প্ৰতি বছৰেই এই দিৱস পালন কৰি অহা হৈছে।  এই দিৱসটি প্ৰথম পালন কৰা হয় ১৯৭৩ খৃষ্টাব্দত। প্ৰতি বছৰে এই দিৱসটি বেলেগ বেলেগ চহৰত, বেলেগ বেলেগ প্ৰতিপাদ্য বিষয় লৈ পালন হয়। উত্তৰ গোলাৰ্ধত দিৱসটি বসন্তত, আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধত দিৱসটি শৰতত পালিত হয়। 

## বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসৰ বিষয়বস্তু
প্ৰতি বছৰৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস কিছুমান বিষয়ৰ সৈতে উদযাপন কৰা হয়, আৰু এই বিষয়টো বিশেষকৈ পৰিৱেশৰ এটা উদ্বেগজনক বিষয়ৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰাৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হয়। ২০১৯ ৰ বিষয়বস্তু আছিল ‘বায়ু প্ৰদূষণ’। কাৰখানাত ব্যৱহৃত যন্ত্ৰৰ ধোঁৱা, ৰেলৰ ধোঁৱা আদিৰ দৰে বিভিন্ন কাৰণত বায়ু দূষিত হোৱা প্ৰতিহত কৰিবলৈ সেই বছৰৰ বিষয়বস্তু বাছনি কৰা হৈছিল। 

এই বছৰৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসৰ বিষয়বস্তু হৈছে “প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ দূৰ কৰা”। এই বছৰৰ বিষয়বস্তুত চৰকাৰ, উদ্যোগ, সম্প্ৰদায় আৰু ব্যক্তিসকলক একত্ৰিত হ’বলৈ আৰু প্লাষ্টিকৰ বিপদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ভাল বিকল্প অন্বেষণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ স্বাস্থ্যৰ বিপদৰ পৰা মুক্ত নহয়, আৰু মুখ্যতঃ সাগৰক প্ৰদূষিত কৰে, যি পানীত বাস কৰা জীৱবোৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক। এই বছৰৰ বিষয়বস্তু অনাৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে ইয়াৰ দ্বাৰা হোৱা প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰা। 

## বুৰঞ্জী
১৯৭২ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় ষ্টকহোম সন্মিলনত ( ৫–১৬ জুন ১৯৭২) বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস প্ৰথম বাৰৰ বাবে আৰম্ভ কৰিছিল, যিটো মানৱ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-কলাপ আৰু পৰিৱেশৰ সংহতিৰ ওপৰত আলোচনাৰ ফলত হৈছিল। এবছৰৰ পিছত ১৯৭৩ চনত "কেৱল এখন পৃথিৱী" শীৰ্ষক বিষয়বস্তুৰে প্ৰথম বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস অনুষ্ঠিত হয়।

## বাহ্যিক সংযোগ
* বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
ভিয়েনা

**ভিয়েনা ** (; , ) অষ্ট্ৰিয়াৰ নখন প্ৰদেশৰ এখন। ই অষ্ট্ৰিয়াৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ মহানগৰী আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী। এই মহানগৰৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১.৮ মিলিয়ন যি অষ্ট্ৰিয়াৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ এক তৃতীয়াংশ।  জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ভিয়েনা ইউৰোপিয়ান ইউনিয়নৰ ভিতৰত সপ্তম বৃহৎ মহানগৰ। বিংশ শতাব্দীৰ আৰম্ভণিলৈকে এই মহানগৰীৰ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ জাৰ্মান ভাষী বসবাস কৰা মহানগৰৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। বৰ্তমান বাৰ্লিনৰ পিছতে জাৰ্মানভাষী লোকৰ জনসংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত এই মহানগৰীৰ স্থান দ্বিতীয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘ, অপেক (OPEC)-কে ধৰি ভিয়েনাত ভালেসংখ্যক আন্তৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠন আছে। 

### ভৌগোলিক অৱস্থান
ভিয়েনা অষ্ট্ৰিয়াৰ পূবে অৱস্থিত। এই চহৰৰ সীমাত চেক ৰিপাব্লিক, শ্ল’ভাকিয়া আৰু হাংগেৰী অৱস্থিত। সীমামূৰীয়া ব্ৰেটিছলাভা (Bratislava)-ৰ সৈতে ভিয়েনাই তিনি মিলিয়ন লোকৰ এক মেট্ৰ’পলিটান মহানগৰৰ সৃষ্টি কৰিছে। ২০০১ চনত ইয়াৰ চিটি চেণ্টাৰক ইউনেষ্ক’ই ৱৰ্ল্ড হেৰিটেজ ছাইট ৰূপে স্বীকৃতি দিছে।

### মুখ্য আকৰ্ষণ
ভিয়েনা চহৰৰ প্ৰসিদ্ধ সংগীতৰ ধাৰাৰ বাবে এই চহৰক সংগীতৰ চহৰ (*City of Music)* বুলি জনা যায়।  এই চহৰ বিংশ শতিকাৰ প্ৰাৰম্ভতে ইউৰোপিয়ান সংগীতৰ এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ উঠে। তদুপৰি এই চহৰ বিশ্বৰ প্ৰথম মনোবিজ্ঞানী (psycho-analyst) চিগমুণ্ড ফ্ৰয়েদ (Sigmund Freud) ৰো গৃহ চহৰ। এই চহৰখন প্ৰাচীন অট্টালিকা, বাগিচা আৰু নানা ঐতিহাসিক কৃতীচিহ্নৰেও পৰিপূৰ্ণ।

মাৰচাৰ (Mercer) নামৰ মানৱ-সম্পদ বিকাশৰ এক সংগঠনৰ বাৰ্ষিকভাৱে চলাই অহা ’জীৱন ধাৰণৰ মানদণ্ড ( "Quality of Living") শীৰ্ষক ছাৰ্ভেত ২০০৯ ৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ একেৰাহে ভিয়েনাই বিশ্বৰ সকলো মহানগৰক পিছ পেলাই সৰ্বোচ্চ স্থান দখল কৰি আহিছে।  অন্য এক একে বিষয়ৰ ছাৰ্ভে (Monocle) ত ২০১৫ ত বিশ্বৰ মুখ ২৫খন মহানগৰৰ ভিতৰত ভিয়েনাই দ্বিতীয় স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হয়। 


Wien-Linke Wienzeile-02-2007-gje.jpg
Wien-Museumsquartier-01-2009-gje.jpg
Wien-Skodagasse-02-2005-gje.jpg
Wien-Zentralfriedhof-Karl-Borromaeus-Kirche-02-2008-gje.jpg
Wien-Zentralfriedhof-Karl-Borromaeus-Kirche-24-innen-Kuppel-2008-gje.jpg
Wien-Franziskanerplatz-08-2007-gje.jpg
Wien-Franziskanerplatz-14-Nr 3-Cantinetta La Norma-2009-gje.jpg
Wien-Universitaetsring-08-Nr 4-Cafe Landtmann-2013-gje.jpg


## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
*Pippal, M.: *A short History of Art in Vienna*, Munich: C.H. Beck 2000, ISBN 978-3-406-46789-9, provides a concise overview.
*Dassanowsky, Robert ed, : "World Film Locations: Vienna", London: Intellect/Chicago: U of Chicago Press, 2012, ISBN 978-1-84150-569-5. International films about Vienna or Austria shot on location throughout cinema history.

শ্ৰেণী:নগৰ-মহানগৰ
শ্ৰেণী:ৰাজধানী
প'লিঅ'মায়েলাইটিছ

**প'লিঅ'মায়েলাইটিছ** , (**প'লিঅ**' বা **শিশুৰ পক্ষাঘাত**) প'লিঅ'ভাইৰাছে কৰা এবিধ সংক্ৰামক ৰোগ।  প্ৰায় ৯০%ৰ পৰা ৯৫% সংক্ৰমণৰ কোনো লক্ষণ নাথাকে। আন ৫ ৰ পৰা ১০% মানুহৰ সাধাৰণ লক্ষণ যেনে জ্বৰ, মূৰৰ বিষ, বমি, পনীয়া শৌচ, ডিঙি টানি ধৰা আৰু হাত-ভৰিৰ বিষ হ'ব পাৰে। এইসকল ৰোগী এসপ্তাহ বা দুসপ্তাহৰ ভিতৰত ভাল হৈ উঠে।  প্ৰায় ০.৫% মানুহৰ পেশীৰ দুৰ্বলতাই দেখা দিয়ে যি খোজ কাঢ়িব নোৱাৰা অৱস্থা কৰি তোলে। এনে অৱস্থা কেইঘণ্টামানৰ পৰা কেইবা দিনৰ ভিতৰত হ'ব পাৰে। দুৰ্বলতা সাধাৰণতে ভৰিত হয় কিন্তু কাচিৎ মূৰ, ডিঙি আৰু ডায়েফ্ৰামৰো হ'ব পাৰে।  সকলো মানুহ সম্পূৰ্ণ আৰোগ্য লাভ নকৰে।  পেশীৰ দুৰ্বলতা থকাসকলৰ ভিতৰত ২%ৰ পৰা ৫% শিশু আৰু ১৫%ৰ পৰা ৩০% প্ৰাপ্তবয়স্কৰ মৃত্যু ঘটে। আৰোগ্যৰ কেইবা বছৰ পাছতো post-polio syndrome হ'ব পাৰে য'ত আৰম্ভণিৰ বেমাৰৰ দৰেই পেশী ধীৰে ধীৰে দুৰ্বল হৈ পৰে।

সাধাৰণতে সংক্ৰমিত বিষ্ঠা মুখত প্ৰৱেশৰ ফলত প'লিঅ'ভাইৰাছ এজনৰ পৰা আন এজন ব্যক্তিলৈ বিয়পে। খাদ্য বা পানী মানৱ বিষ্ঠাৰে দূষিত হ'লে বা কেতিয়াবা সংক্ৰমিত লেলাৱটিৰ পৰাও ই বিয়পে। সংক্ৰমিত ব্যক্তিয়ে কোনো লক্ষণ নেদেখুৱালেও ছয় সপ্তাহলৈকে এই ৰোগ বিয়পাব পাৰে।  বিষ্ঠাত ভাইৰাছৰ উপস্থিতি বা তেজত ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদেহ ধৰা পেলাই এই ৰোগ নিৰূপণ কৰা হয়।

প'লিঅ' প্ৰতিষেধক ব্যৱহাৰেৰে এই ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি, কিন্তু কেইবাপালিৰো প্ৰয়োজন হয়। ভাৰতত শিশুৰ জন্মতে, ৬ মাহ, ৯ মান আৰু ৪-৬ বছৰত চাৰি পালি মৌখিক ঔষধ দিয়া হয়। এবাৰ সংক্ৰমণ হ'লে কোনো নিৰ্দিষ্ট চিকিৎসা নাই। ১৯৮৮ চনত ৩৫০,০০০ জন ৰোগীৰ পৰা এই সংখ্যা ২০১৩ চনত ৪১৬ জনলৈ কমি আহিছে। ২০১৪ চনত এই ৰোগ কেৱল আফগানিস্তান, নাইজেৰিয়া আৰু পাকিস্তানত পোৱা গৈছিল। ২০১৪ চনৰ মাৰ্চত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই ভাৰতক "প'লিঅ' মুক্ত" বুলি ঘোষণা কৰে।

প্ৰাচীন শিল্পত কেইবাহাজাৰ বছৰৰ পৰা প'লিঅ' ৰোগৰ উপস্থিতি গম পাব পাৰি। ১৭৮৯ চনত মাইকেল আণ্ডাৰউড নামৰ চিকিৎসকজনে ইয়াক নিৰ্দিষ্ট ৰোগ হিচাপে গণ্য কৰে আৰু ১৯০৮ চনত কাৰ্ল লেণ্ডষ্টেইনাৰে প'লিঅ'ভাইৰাছ ধৰা পেলায়। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত মহামাৰীয়ে দেখা দিয়ে। বিংশ শতিকাত এই অঞ্চলসমূহত ই এটা প্ৰধান শিশু ৰোগ হিচাপে স্বীকৃতি পায়। ১৯৫০ চনত জ'নাছ চকে প্ৰথম প'লিঅ' প্ৰতিষেধক বিকাশ কৰে। আশা কৰা হয় যে ছিটাকৰণ প্ৰচেষ্টা আৰু ৰোগৰ আগতীয়া নিৰূপণে ২০১৮ চনৰ ভিতৰত প'লিঅ' নিৰ্মূল কৰিব। অৱশ্যে ২০১৩ চনত চিৰিয়াত নতুন ৰোগী ধৰা পৰে আৰু ২০১৪ চনৰ মে' মাহত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই এছিয়া, আফ্ৰিকা আৰু মধ্য প্ৰাচ্যত ৰোগৰ উত্থানৰ বাবে ইয়াক public health emergency of international concern ঘোষণা কৰে। আন কোনো জন্তুতে এই ৰোগ প্ৰাকৃতিকভাৱে নহয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## অতিৰিক্ত পঠন
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## বাহ্যিক সংযোগ

* 

শ্ৰেণী:সংক্ৰামক ৰোগ
শ্ৰেণী:ছীটাৰে প্ৰতিৰোধিত ৰোগ
নিকটদৃষ্টি

**নিকটদৃষ্টি**  চকুৰ দৃষ্টিশক্তিৰ এনে এক ত্ৰুটি য'ত দৃষ্টি ৰেখাৰ সমান্তৰাল ভাৱে আঁতৰৰ কোনো উৎসৰ পৰা অহা পোহৰ চকুৰ পৰ্দা (ৰেটিনা)ৰ সলনি পৰ্দাৰ সন্মুখত আপাতিত হয়। তাৰ ফলত আঁতৰৰ উৎসটো স্পষ্টকৈ দেখা পোৱা নাযায়। নিকটদৃষ্টিত আক্ৰান্ত লোকে সাধাৰণতে ওচৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখা পায় ।

চকু চিকিৎসকসকলে চশমা বা কন্‌টেক্ট লেন্সৰ সহায়ত নিকটদৃষ্টি শুধৰায়। প্ৰতিসাৰক শল্য চিকিৎসাৰেও নিকটদৃষ্টি ঠিক কৰিব পাৰি কিন্তু ইয়াৰ কিছুমান কু-প্ৰভাৱ থাকিব পাৰে। শুধৰণি কৰা লেন্সৰ প্ৰতিসাৰক ক্ষমতা ঋণাত্মক (অৱতল লেন্স) যাতে ই মায়'পিক চকুৰ অতিমাত্ৰা ধনাত্মক ডায়'প্টাৰৰ মোকাবিলা কৰিব পাৰে। ঋণাত্মক ডায়'প্টাৰ নিকটদৃষ্টিৰ মাত্ৰা বুজাবলৈকো উল্লেখ কৰা হয় কাৰণ লেন্সৰ এই নিৰ্দিষ্ট ক্ষমতাইহে অৱস্থাটোৰ শুধৰণি কৰে। *উচ্চ মাত্ৰাৰ নিকটদৃষ্টি* বুলিলে -৬ ডায়'প্টাৰ বা তাতকৈ বেয়া অৱস্থাক বুজায়।

নিকটদৃষ্টিৰ প্ৰতিৰূপ অৱস্থাক "দূৰদৃষ্টি" বোলে।

## লক্ষণসমূহ

নিকটদৃষ্টি বা মায়'পিয়াত আক্ৰান্তজনে খুব কাষৰ বস্তু  ভালকৈ দেখিলেও দূৰৰ বস্তু ভালকৈ নেদেখে। এনে চকুৰ নিকটবিন্দু ২৫ ছে:মি:তকৈও কম হব পাৰে।

## কাৰণ
এই বিকাৰৰ পৰম্পৰাগতভাৱে মানি লোৱা কিছুমান কাৰণ:
(ক) চকুৰ লেন্সৰ অত্যধিক বক্ৰতা
(খ) অক্ষিগোলকৰ দীঘল অৱস্থা।

২০১২ চনত কৰা এক পৰ্যালোচনাত নিকটদৃষ্টিৰ বাবে জগৰীয়া কোনো কাৰণৰে পক্ষত শক্তিশালী প্ৰমাণ পোৱা নাই। যঁজা সন্তান আৰু তেজৰ সম্পৰ্ক থকা  আত্মীয়সকল সমুহীয়াকৈ নিকটদৃষ্টিত ভোগাৰ বেছিকৈ উদাহৰণ থকাৰ বাবে বংশগত কাৰকৰ কথা ভবা হৈছে। আকৌ উন্নত দেশসমূহত এই বিকাৰ বেছিকৈ হোৱাৰ বাবে পৰিবেশজনিত কাৰকো জড়িত থাকিব পাৰে।

## প্ৰতিকাৰ
thumb|right|সহায়ক লেন্স ব্যৱহাৰ কৰি নিকটদৃষ্টি ত্ৰুটি দূৰীকৰণ
উপযুক্ত ক্ষমতাৰ অৱতল লেন্সৰ ব্যৱহাৰ কৰি এই বিকাৰ প্ৰতিকাৰ কৰিব পাৰি ৷
thumb|right|প্ৰতিকাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা অৱতল চশমা

## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ
* Degenerative Myopia  aka "Myopic Macular Degeneration"
* pupilEyes – Learn how Myopia happens 
* ''Myopia Manual — an impartial documentation of all the reasons, therapies and recommendations''— a comprehensive summary of scientific publications, updated version January 2013, printed version ISBN 1-58961-271-X (2004, sorry, no longer up to date)
* VisionSimulations.com |What the world looks like to people with various diseases and conditions of the eye
* Scottish Sensory Centre – Medical Info on Myopia 
* Generation specs: Stopping the short-sight epidemic Article reviewing latest research in New Scientist
* Why Up to 90% of Asian Schoolchildren Are Nearsighted Time Magazine 7 May 2012

শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান