open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
কৰম নাচ

**কৰম নাচ** বা **কৰম নৃত্য** হৈছে প্ৰতি বছৰে কৰম উৎসৱৰ সময়ত পৰিবেশন কৰা মধ্য আৰু পূব ভাৰতৰ এক পৰম্পৰাগত নৃত্য। কৰম উৎসৱ হৈছে ভাদ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ একাদশীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা এটা শৰৎকালীন উৎসৱ। ইয়াক ছত্তীসগঢ়, ঝাড়খণ্ড, মধ্য প্ৰদেশ, ওড়িশা আৰু পশ্চিমবংগত উদ্‌যাপন কৰা হয়। কৰম বা কৰ্মৰ অৰ্থ হৈছে ‘ভাগ্য’।

কৰম দেৱতা নামেৰে জনাজাত ভাগ্য দেৱতাৰ পূজাৰ সময়ত এই লোক-নৃত্য পৰিবেশন কৰা হয়। মানুহে ভাগ্যৰ দেৱতাক শুভ আৰু অশুভৰ কাৰণ বুলি গণ্য কৰে।

## বিৱৰণ
সাধাৰণতে ভাদ মাহৰ শুক্লা একাদশীত কৰম উৎসৱ পালন কৰা হয়। ঝাৰখণ্ডৰ কিছুমান অঞ্চলত নৱেম্বৰ মাহতো ইয়াক উদযাপন কৰা হৈছিল। অসমত ‘ৰঘু গছ’, ‘কদম গছ’ নামে জনাজাত বৈজ্ঞানিকভাৱে ন’ক্লিয়া পাৰ্ভিফ’লিয়া (Nauclea Parvifolia) বুলি নামকৰণ কৰা “কৰম গছ”জোপা হৈছে কৰম উৎসৱৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। কৰম উৎসৱৰ প্ৰস্তুতি উৎসৱৰ প্ৰায় দহ-বাৰ দিন আগতেই আৰম্ভ হয়। ‘কৰমতী’ বুলি আখ্যা দিয়া গাভৰু সকলে টোপোলা বা পাচিত জাৱা বুলি কোৱা ধান, ঘেঁহু, মাটিমাহ, বুতমাহ আদি ন প্ৰকাৰৰ গঁজালি মেলা বীজ আনি সকলোৱে সিঁচি দিয়ে। তাৰ পিছত এই বীজবোৰৰ যতন লোৱা হয়।

কৰম উৎসৱৰ ৰাতিপুৱাৰতে মহিলাসকলে ঢেকী নামৰ কাঠৰ সঁজুলিটোত চাউল খুন্দে। এই চাউলৰ আটা ব্যৱহাৰ কৰি মিঠা বা নিমখীয়া স্থানীয় সুস্বাদু খাদ্য তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু সমগ্ৰ চুবুৰীটোত ভাগ কৰি দিয়া হয়।

তাৰ পিছত লোকসকলে কাণত হালধীয়া ফুল এপাহ লৈ লোকাচাৰৰ সৈতে কৰম নৃত্য আৰম্ভ কৰে। নৃত্যৰ পিছত কৰম উৎসৱৰ কিংবদন্তি (কৰম (প্ৰকৃতি/দেৱতা/দেৱী)ৰ পূজাৰ আঁৰৰ কাহিনী) আবৃত্তি কৰাৰ পিছত সকলো পুৰুষ-মহিলাই সুৰা খাই গোটেই ৰাতিটো গান গাই নাচি কটায়; কৰম উৎসৱৰ এই অপৰিহাৰ্য গীত-নৃত্যই কৰম নাচ নামেৰে জনাজাত।

নাৰীসকলে ঢোল আৰু লোকগীতৰ তালত কৰম নৃত্য কৰে। পূজাৰ পিছত সামূহিক ভোজ আৰু হৰিয়া (স্থানীয় সুৰা) খোৱা হয়।

## নৃত্য
কৰম নৃত্যৰ কেইবাটাও প্ৰকাৰ পোৱা যায়, ইয়াৰ ভিতৰত একতাৰিয়া, লহকী, সিৰকি আদি উল্লেখযোগ্য। এই নৃত্যত পুৰুষ আৰু নাৰী উভয়েই অংশগ্ৰহণ কৰে।

‘কৰম ছানি’ বা ‘কৰম ৰাণী’ দেৱীৰ আৰাধনাৰ বাবে কৰম নাচ কৰা হয়। কৰম ছানিৰ যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ‘ভাগ্যৰ ৰাণী’। ময়ূৰভঞ্জ, সুন্দৰগড়, বোলাংগীৰ আৰু ঢেংকেনাল জিলাত এই নৃত্য অতি জনপ্ৰিয়। ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ বিভিন্ন জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ে বিভিন্ন ধৰণেৰে কৰম নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। কিছুমান অঞ্চলত ভাদ মাহত কৰম গছৰ এটা ডাল কাটি আনুষ্ঠানিকভাৱে শোভাযাত্ৰা কৰি নৃত্য ক্ষেত্ৰলৈ লৈ যোৱা হয়। ডালটো ৰোপণ কৰি যুৱক-যুৱতীসকলে ঢোলৰ তালত তাৰ চাৰিওফালে নাচি থাকে। মহিলাসকলে সমকেন্দ্ৰিক বৃত্তত নাচে আৰু পুৰুষসকলে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ খোজৰ ছন্দৰে নৃত্য কৰে। আন কিছুমান অঞ্চলত কৰম গছৰ এটা ডাল কৰম নৃত্যশিল্পীসকলে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে আৰু গান গাই নাচি থকাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ মাজত পাৰ কৰি নিয়ে। এই ডালটো গাখীৰ আৰু চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা স্থানীয় সুৰাৰে ধুই লোৱা হয়। নৃত্যৰ মাজতে কৰম গছৰ ডালটো ওপৰলৈ তুলি দিয়া হয়। নৃত্য-গীতৰ লগত থলুৱা ছন্দময় আৰু সুৰীয়া বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হয়।

## সাজ-পাৰ
মহিলাসকলে বিভিন্ন গহনাৰ সৈতে উজ্জ্বল ৰঙৰ শাৰী পিন্ধে আৰু পুৰুষসকলে জিলিকি থকা নীলা ময়ুৰৰ পাখিৰে সজোৱা ৰঙীন পাগুৰি পিন্ধে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শ্বাহীন মিস্ত্ৰী

**
**শ্বাহীন মিস্ত্ৰী*' () আকাংক্ষা ফাউণ্ডেশ্যনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় সমাজ কৰ্মী আৰু শিক্ষাবিদ আৰু ২০০৮ চনৰ পৰা *টিচ্ছ ফৰ ইণ্ডিয়া*ৰ চিইঅ' হিচাপে মুম্বাই আৰু পুনেত ভাৰতীয় অলাভজনক শিক্ষামূলক পদক্ষেপৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী সমাজ কৰ্মী। তেওঁ ৰিড্ৰয়িং ইণ্ডিয়া(Redrawing India), টিচ্ছ ফৰ ইণ্ডিয়া ষ্টোৰী(The Teach for India story), মিছ মুগলী গ’জ তো মুম্বাই (Miss Muglie Goes to Mumbai), আদি গ্ৰন্থ লিখে৷
==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==
১৯৭১ চনৰ ১৬ মাৰ্চত ভাৰতৰ মুম্বাইত জন্মগ্ৰহণ কৰা শ্বাহীন মিষ্ট্ৰী পাঁচখন বেলেগ বেলেগ দেশত ডাঙৰ-দীঘল হ’বলগীয়া হৈছিল; কাৰণ তেওঁৰ পিতৃ *চিটি গ্ৰুপ*ৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ বেংক বিষয়া আছিল আৰু পিতৃৰ সৈতে দেশ দেশে তেওঁ বদলি হৈ আছিল। আঠাইশ বছৰ বয়সত তেওঁ নিজা চহৰ মুম্বাইলৈ উভতি আহিছিল আৰু ইয়াৰ বস্তিবোৰৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। সেয়ে, যেতিয়া তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত বৈষম্যৰ কথা শ্বাহীনে সদায় শুনিছিল যদিও বাস্তৱিকতে যি দেখিছিল, তেওঁক স্তম্ভিত কৰি তুলিছিল। মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰ কলেজৰ পৰা তেওঁ সমাজবিজ্ঞানত বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু পিছত মানচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। শ্বাহীন এগৰাকী *অশোক ফেলো*, আৰু *বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চ* আৰু *এছিয়া ছ’চাইটিত ২১*ৰ এগৰাকী ভৱিষ্যতৰ লিডাৰ হিচাপে কাম কৰি আহিছে। তদুপৰি, শ্বাহীন হৈছে *ৰি-ড্ৰয়িং ইণ্ডিয়া* নামৰ গ্ৰন্থখনৰ লেখক।

==কৰ্মজীৱন==
শ্বাহীন মিস্ত্ৰীয়ে কলেজীয়া ছাত্ৰী হিচাপে মুম্বাইৰ বস্তিবোৰত সোমাই বিচৰণ কৰিছিল আৰু ৰাজপথত ঘূৰি ফুৰা ন্যূনতম সুবিধাপ্ৰাপ্ত শিশুসকলক পঢ়োৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল।[6] ১৯৮৯ চনত শ্বাহীনে আকাংক্ষা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে আৰু ১৫টা শিশুক নামভৰ্তি কৰি শিক্ষাদান কৰিবৰ বাবে কলেজীয়া বন্ধু-বান্ধৱীক স্বেচ্ছাসেৱক হিচাপে নিয়োগ কৰে। ক্ৰমে ক্ৰমে এই কেন্দ্ৰটো কম সুবিধাপ্ৰাপ্ত শিশুসকলক বিদ্যালয়ৰ পিছৰ সময়ত *টিউচন*ৰ জৰিয়তে শিক্ষা প্ৰদান কৰা *আকাংক্ষা ফাউণ্ডেশ্যন*লৈ উন্নীত হয়; যিটো এটা অলাভজনক শিক্ষা প্ৰকল্প। বৰ্তমান আকাংক্ষাই নিজৰ স্কুল প্ৰজেক্ট মডেলৰ জৰিয়তে ৬৫০০ৰো অধিক শিশুৰ কাষ চাপিবলৈ সক্ষম হৈছে। ইয়াৰ কেন্দ্ৰ আৰু বিদ্যালয়সমূহ মুম্বাই আৰু পুনেত অৱস্থিত। শিক্ষকসকলে শিশুসকলক এক অভিনৱ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি শিকায়, যাৰ বাবে ফাউণ্ডেশ্যনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান লাভ কৰিছে। ২০০৮ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত শ্বাহীনে ভাৰতৰ শৈক্ষিক বৈষম্যৰ অন্ত পেলোৱাৰ বাবে প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ হৈ ভৱিষ্যতৰ সু-নাগৰিক গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে সমগ্ৰ ভাৰতৰ সকলো শিশুকে এক উৎকৃষ্ট শিক্ষা প্ৰণালী প্ৰদানৰ সাহসী দৃষ্টিভংগীৰে *টিচ্ছ ফৰ ইণ্ডিয়া* প্ৰতিষ্ঠা কৰে। টিচ্ছ ফৰ ইণ্ডিয়া ফেল'শ্বিপত আটাইতকৈ আশাব্যঞ্জক কথাটো হ’ল ভাৰতৰ কলেজ স্নাতক আৰু যুৱ পেছাদাৰীসকলক কম আয়ৰ বিদ্যালয়ত দুবছৰ শিক্ষকতা কৰি দেশৰ শৈক্ষিক ব্যৱধান দূৰ কৰাৰ প্ৰয়াস কৰিবলৈ নিয়োগ কৰা হয়।
​

শ্বাহীনে *আকাংক্ষা ফাউণ্ডেশ্যন* আৰু *ছিম্পল এডুকেচন ফাউণ্ডেশ্যন*ৰ ব’ৰ্ডত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ উপৰি *ডিজাইন ফৰ চেঞ্জ*, *থাৰ্মেক্স ফাউণ্ডেশ্যন* আৰু *টিচ ফৰ অলৰ ব’ৰ্ড''ৰ তেওঁ প্ৰাক্তন সদস্য।

শ্বাহীনে ২০১৪ চনত Redrawing India: The Teach for India Story প্ৰকাশ কৰে৷

তেওঁ ২০০১ চনত Ashoka Fellow লাভ কৰে৷ ২০০২ চনত Global Leader for Tomorrow at the World Economic Forum আৰু ২০০৬ চনত
Asia Society 21 Leader নিৰ্বাচিত হয়৷

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
ঝুমৰ

**ঝুমৰ** (ইংৰাজী: Jhumar বা Jhoomar) হৈছে পাকিস্তানৰ পৰম্পৰাগত ঝাং সংস্কৃতিৰ অন্তৰ্গত এক প্ৰকাৰৰ লোক-নৃত্য। পঞ্জাবৰ চন্দলবাৰ অঞ্চলৰো ই এটা জনপ্ৰিয় নৃত্য, এই অঞ্চলত ইয়াক ঘুমবৰ বুলিও কোৱা হয়। ই এটা ধীৰ গতিৰ আৰু অধিক ছন্দময় ৰূপৰ নৃত্য। "ঝুমৰ" শব্দটো ‘ਝੂਮ’ (ঝুম) শব্দৰ পৰা আহিছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে দোলায়িত। সাধাৰণতে বিয়াৰ অনুষ্ঠানত ঝুমৰ পৰিৱেশন কৰা হয়। এই নৃত্যৰ শিল্পীসকলে বৃত্তাকাৰে, আৱেগিক গীতৰ সুৰত নৃত্য কৰে।

## পঞ্জাবৰ লোক-নৃত্য
ঝুমৰৰ উপৰিও পঞ্জাবত প্ৰচলিত অন্যান্য লোক-নৃত্যসমূহ হৈছে -

**[[ভাংৰা নৃত্য]]** : পঞ্জাৱৰ এক প্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত লোক নৃত্য। এই নৃত্যৰ উৎপত্তি পঞ্জাৱৰ ছিয়ালকোট অঞ্চলত হৈছিল। ভাংৰা নৃত্য শস্য চপোৱাৰ বতৰত কৰা হয়। ভাংৰা নৃত্য বিশেষকৈ বসন্তকালীন বৈশাখী উৎসৱৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ভাংৰাৰ এক সাধাৰণ প্ৰদৰ্শনত কেইবাজনো নৃত্যশিল্পীয়ে শৰীৰৰ জোৰদাৰ পদচালনা কৰে, জাঁপ মাৰে আৰু শৰীৰ বেঁকা কৰে। ইয়াৰ লগতে প্ৰায়ে ওপৰলৈ উঠা বাহু বা কান্ধৰ চলাচলৰ সৈতে এক সুকীয়া নৃত্যভংগীমাৰে নৃত্য কৰে। ভাংৰা নৃত্য বলিয়ান নামৰ চুটি গীতৰ সৈতে আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে ঢোলৰ তালে তালে নৃত্য কৰা হয়। ভাংৰাৰ সৈতে জড়িত ঢোলৰ এটা মূৰত জোৰেৰে আঘাত কৰে আৰু আনটো মূৰত লাহেকৈ আঘাত কৰি এক বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ সংগীতক তালৰ ছন্দময় ধ্বনি প্ৰস্তুত কৰা হয়।

**[[গিদ্ধা|গিদ্ধা নৃত্য]]** : পঞ্জাব অঞ্চলত প্ৰচলিত মহিলাসকলৰ এক জনপ্ৰিয় লোক নৃত্য। গিদ্ধা নৃত্য প্ৰাচীন ৰিং নৃত্যৰ উত্তৰাধিকাৰী বুলি গণ্য কৰা হয়। ই ভাংৰাৰ দৰেই উত্তেজনাপূৰ্ণ আৰু একে সময়তে ই সৃজনশীলভাৱে নাৰীসূলভ কৰুণা, সৌন্দৰ্য আৰু নমনীয়তা প্ৰদৰ্শন কৰে। এইটো অতি ৰঙীন নৃত্যৰ প্ৰকাৰ। এতিয়া দেশৰ সকলো অঞ্চলতে গিদ্ধা নৃত্যৰ প্ৰচলন দেখা যায়। মহিলাসকলে মুখ্যতঃ উৎসৱ বা সামাজিক অনুষ্ঠানত এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। নৃত্যৰ লগত ছন্দ তুলি হাততালি বজোৱা হয় আৰু নেপথ্যত বয়স্ক মহিলাসকলে সাধাৰণ পৰম্পৰাগত লোকগীত গায়।

**মালৱাই গিদ্ধা** : মালৱাই গিদ্ধা পঞ্জাৱৰ মালৱা অঞ্চলৰ পুৰুষ সকলৰ লোকনৃত্য। প্ৰথমে বৃদ্ধ পুৰুষে এই নৃত্য পৰিবেশন কৰিছিল। পঞ্জাৱ অঞ্চলৰ মালৱা অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা এই নৃত্য মুক্তসৰ, বাথিণ্ডা, ফৰিদকোট, সাংগুৰুৰ, ফিৰোজপুৰ, মানছা আৰু পাটিয়ালা জিলাৰ সৈতে জড়িত।

**[[কিকলী|কিকলী নৃত্য]]** : পঞ্জাৱৰ এক ক্ৰীড়াসুলভ লোকনৃত্য৷ এই নৃত্যত সাধাৰণতে দুজনী যুৱতী ছোৱালীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰে৷ কিক্কলি নৃত্যত দুজনী ছোৱালী মুখামুখীকৈ থিয় হৈ দুয়ো দুয়োৰে হাতদুখন নিজৰ এখন হাতৰ ওপৰেৰে আনখন হাত দি খামুচি ধৰে আৰু ভৰিৰে মাটিত খোপনি পুতি ঘূৰণীয়াকৈ ঘূৰে৷

**[[গতকা]]** : পঞ্জাৱৰ শিখ আৰু অন্যান্য আনুষংগিক জনগোষ্ঠী, যেনে হিন্দকোৱানৰ সৈতে জড়িত যুদ্ধ কলাৰ এক প্ৰকাৰৰ খেল। ই লাঠি-যুদ্ধৰ এক শৈলী, কাঠৰ লাঠিৰে তৰোৱালৰ অনুকৰণ কৰা হয়। পাঞ্জাবী নাম, গটকা, ব্যৱহৃত কাঠৰ লাঠিডালক বুজায় আৰু এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হয়তো সংস্কৃত শব্দ "গদা"ৰ ক্ষুদ্ৰ ৰূপ হিচাপে হ'ব পাৰে।

**ছাম্মি** : পঞ্জাৱৰ জনজাতীয় অঞ্চল বিশেষকৈ পাকিস্তানী পঞ্জাবৰ চন্দলবৰ অঞ্চল আৰু পোথোহাৰ অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা এক পৰম্পৰাগত নৃত্য শৈলী। সাধাৰণতে প্ৰচলিত পঞ্জাবী উদযাপনৰ সময়ত পুৰুষে ছাম্মি নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ উপৰিও মহিলাসকলেও উজ্জ্বল ৰঙীন কুৰ্তা আৰু লেহেংগা পিন্ধি এই নৃত্য পৰিবেশন কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ
* ঝুমৰ নৃত্যৰ ভিডিঅ’

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
ভি গীতা

**ভি গীতা** () এগৰাকী ভাৰতীয় নাৰীবাদী কৰ্মী আৰু ভাৰতীয় লেখক, যি জাতি, লিংগ, শিক্ষা আৰু নাগৰিক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়ত লেখা-মেলা কৰে। তেওঁ মাদ্ৰাজত থাকি কাম কৰে আৰু বৰ্তমান তামিলনাডুত চলি থকা বেচৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ প্ৰকৃতি আৰু প্ৰসাৰৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি আছে। তেওঁ তাৰা বুকছৰ সম্পাদকীয় সঞ্চালক। ভি গীতাই ৰাজ্যত মহিলা গোটৰ ফেডাৰেচন গঠন কৰাৰ লগতে পেৰুমল মুৰুগানৰ দুখন উপন্যাস ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছে।

## শিক্ষা
ভি গীতা তামিলনাডুৰ চেন্নাইৰ এগৰাকী নাৰীবাদী কৰ্মী, লেখক আৰু ইতিহাসবিদ। তেওঁ মাদ্ৰাজ খ্ৰীষ্টান কলেজ আৰু অ’ৱা বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু কলেজীয়া দিনবোৰত ৰাজনৈতিকভাৱে সক্ৰিয় আছিল। উল্লেখযোগ্য বিভিন্ন সাহিত্যিকসকলৰ ভিতৰত শ্বেক্সপীয়েৰৰ ৰচনাই তেওঁক আটাইতকৈ বেছি অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ১৯ শতিকাৰ জৰ্জ এলিয়ট, লিঅ’ টলষ্টয় আৰু জোচেফ কনৰাডৰ দৰে কল্পকাহিনী লেখকেও তেওঁৰ বৌদ্ধিক মনোজগতত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ভাৰতীয় সাহিত্যিকসকলৰ মাজত মধ্যযুগীয় বৈষ্ণৱী ভক্তি কবিতা তেওঁ ভাল পাইছিল আৰু আধুনিকতাবাদী এ মাধবৈহহ আৰু সুব্ৰমনিয়ান ভাৰতীক অনুসৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ বাহিৰেও বাংলা লেখিকা সাবিত্ৰী ৰে, ইতিহাসবিদ শ্বিলা ৰ’ব’থাম আৰু সমালোচক মেৰিনা ৱাৰ্নাৰ তেওঁৰ সাহিত্যিক প্ৰৱণতাক প্ৰভাৱিত কৰা বহু মহিলা লেখিকাৰ ভিতৰত অন্যতম। ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শৰ ক্ষেত্ৰত আম্বেদকাৰ, পেৰিয়াৰ, ফানন আৰু কে.বালাগোপালৰ শিক্ষাই তেওঁৰ ওপৰত অপৰিসীম প্ৰভাৱ পেলাইছে।

## কৰ্মজীৱন
১৯৮৮ চনত পঢ়া-শুনা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত, তেওঁ দুটা দশকতকৈও অধিক সময় মহিলা আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হৈ আছিল, আনকি তেওঁ মহিলা এক্টিভিষ্ট, কৰ্মী আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক অতিৰিক্ত বক্তৃতা দিয়াৰ কাম কৰিছিল। ভাৰতীয় মহিলা আন্দোলনত কাম কৰি তেওঁ আৰু আন কেইবাজনে মিলি তামিলনাডুত এক স্বতন্ত্ৰ নাৰীবাদী অনুষ্ঠান, তামিলনাডু মহিলা সমন্বয় সমিতি (১৯৯০) স্থাপনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অন্যান্য বিষয়ৰ উপৰিও, সমিতিখনে মহিলাৰ ওপৰত বা মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হোৱা হিংসা (১৯৯২), ৰাজনীতি আৰু স্বায়ত্তশাসন (১৯৯৭) আৰু গুজৰাট স্মৰণ (২০০২) আদি বিষয়ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰে। গীতা, *স্নেহাদি* নামৰ এক মহিলা গোটৰ এগৰাকী সক্ৰিয় সদস্য আছিল যি পৰিয়ালত উৎপীড়নৰ সন্মুখীন হোৱা সকলৰ সৈতে কাম কৰিছিল। তামিলনাডু ৰাজ্যিক আইনী-সহায়ক পৰিষদৰ সহযোগত এই কামটো ৮ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি আছিল। এছ. ভি. ৰাজাদুৰাইৰ সৈতে, তেওঁ কেইবাখনো অগ্ৰণী তামিল গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল যিয়ে মুখ্য পশ্চিমীয়া মাৰ্ক্সবাদী চিন্তাবিদসকলৰ পৰিচয় দিছিল। ১৯৯১ চনৰপৰা, ৰাজাদুৰাই আৰু গীতাই তামিল অ-ব্ৰাহ্মণ আন্দোলনৰ ওপৰত তামিল আৰু ইংৰাজী ভাষাত লেখা-মেলা কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ই ভি ৰামাস্বামী পেৰিয়াৰৰ উগ্ৰ আত্ম-সন্মান আন্দোলনো (Self-respect movement) অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। তেওঁ এতিয়া মহিলাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিষয়বোৰৰ ওপৰত লিখা, শিকোৱা আৰু গৱেষণাত নিয়োজিত হৈ আছে। ১৯৯৮ চনত তেওঁ তাৰা বুকছত সম্পাদকীয় পৰিচালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু তেতিয়াৰ পৰাই পৌৰাণিক কাহিনী আৰু থলুৱা জনজাতীয় আৰু লোক পৰম্পৰাৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ কলা আৰু সাহিত্যিক প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে।

গীতা ধাৰাবাহিকভাৱে বিভিন্ন লেখনি আৰু অনুবাদৰ কামত নিয়োজিত হৈ আছে আৰু বিভিন্ন আলোচনী আৰু বাতৰি পৰ্টেললৈ সক্ৰিয়ভাৱে অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। তেওঁৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য কিতাপৰ ভিতৰত তামিল ভাষাৰ পেৰুমল মুৰুগানৰ দুখন উপন্যাসৰ ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ
শ্ৰেণী:নাৰীবাদী লেখক
শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
কাংগিলু

thumb|এগৰাকী কাংগীলু নৃত্যশিল্পী
**কাংগিলু** বা কাংগীলু () দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ উড়ুপি আৰু দক্ষিণ কানাড়া অঞ্চলৰ এক পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। তুলু পঞ্জিকাৰ মে’ মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ দিনা পৰিৱেশন কৰা ই এক আধ্যাত্মিক নৃত্য। ই ৰোগ, প্ৰেতাত্মা আৰু অন্যান্য নেতিবাচক শক্তিক আঁতৰাই ৰাখে আৰু শান্তি, সম্প্ৰীতি আৰু সম্প্ৰদায়ৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলাৰ কাম কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। খৰ্গেশ্বৰী দেৱী আৰু শিৱ দেৱতাৰ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা আত্মা *কোৰাগাজ্জা*ক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ সাতদিনীয়া *কাংগিলু কুনিঠা*ৰ অংশ হিচাপে এই নৃত্য পৰিবেশন কৰা হয়।

## ব্যুৎপত্তি
তুলু ভাষাত কাং মানে নাৰিকল। প্ৰাচীন তুলু ভাষাৰ কাংগুৰ পৰা ই উৎপন্ন হৈছে। নৃত্যশিল্পীসকলে নাৰিকল গছৰ ওপৰৰ কোমল অংশ সংগ্ৰহ কৰি তামোল বা কলপাতেৰে তৈয়াৰী পোছাকৰ পিন্ধি নিজৰ মাজত লুকুৱাই ৰাখে।

## পশ্চাদৱলোকন
গ্ৰেগ'ৰিয়ান কেলেণ্ডাৰৰ মাৰ্চ মাহৰ লগত মিল থকা তুলু কেলেণ্ডাৰৰ মে’ মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ দিনা পৰিৱেশন কৰা ই এক আধ্যাত্মিক নৃত্য। সাধাৰণতে উড়ুপি আৰু দক্ষিণ কানাড়াত বাস কৰা মুণ্ডালা সম্প্ৰদায়ে এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। সাতদিনীয়া *কাংগিলু কুনিঠা*ৰ এক অংশ হিচাপে এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়, দেৱী খৰ্গেশ্বৰীক স্তুতি কৰিবলৈ। ইয়াক দক্ষিণ কানাড়াত পুৰুষে কৰে আৰু উড়ুপি অঞ্চলত মহিলাসকলেও একে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। দুষ্ট শক্তিক গাঁৱৰ বাহিৰলৈ পঠিয়াবলৈ আৰু গাঁৱৰ মানুহ আৰু গৰু-ম’হৰ সাধাৰণ মংগলৰ বাবে, ৰোগৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু প্ৰচুৰ শস্য উৎপাদনৰ বাবে এই নৃত্য অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰা হয়। বিশ্বাস অনুসৰি ৰোগৰ অন্ত পেলাবলৈ আধ্যাত্মিক নৃত্যৰ জৰিয়তে শিৱ দেৱতাৰ এটা ৰূপ *কোৰাগাজ্জা*ক আমন্ত্ৰণ কৰা হয়। *কোৰাগাজ্জা*ক আটাইতকৈ শক্তিশালী আৰু পবিত্ৰ আত্মাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়, যাক মানুহে প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু বিপদৰ সম্মুখীন হ'লে বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পৰিবলৈ বা কিছুমান মানসিক ইচ্ছা পূৰণৰ প্ৰয়োজন হ'লে এই পৱিত্ৰ আত্মাৰ আগত শৰাই প্ৰদান কৰাৰ মানস কৰে।

## পৰিৱেশন শৈলী
প্ৰতিটো নৃত্য গোটত ৫ৰ পৰা ১২জন সদস্য থাকে আৰু নৃত্যশিল্পীসকলৰ সকলোৱেই একে সাজ-পোছাক আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰি বৃত্তৰ দৰে থিয় হয়। নৃত্যশিল্পীসকলে অতি জাকজমকীয়া ৰঙীন সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ লগতে মুখত আকৰ্ষণীয় ৰঙেৰে প্ৰসাধন কৰে।

কাছে বা ধোলু নামৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ বজাই তাৰ তালে তালে তেওঁলোকে নৃত্য কৰে। বৃত্তৰ মাজত ঘণ্টা পিন্ধা চাৰিজন গায়কে লোকগীত গায় আৰু বাকী নৃত্য দলটোৱে তেওঁলোকক ঘেৰি গীতৰ সুৰত নাচি থাকে। নৃত্যত সংগত কৰা পৰম্পৰাগত গীতটোক *কৰুংগিলো* বুলি কোৱা হয় আৰু নৃত্যৰ শেষত *আতি কালেঞ্জে* নামৰ এটা গীত পৰিৱেশন কৰা হয়।[7] নৃত্যৰ মাজতে এগৰাকী নৃত্যশিল্পীয়ে আত্মা দেৱতা *কোৰাগাজ্জা*ৰ অনুকৰণত শৰীৰৰ ওপৰত মাস্ক আৰু ক'লা ৰং পিন্ধি দেখা দিয়ে আৰু জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ এক বিশেষ ধৰণে নৃত্য কৰে। উপস্থিতসকলে নৃত্যশিল্পীসকলক আগুৰি থাকে আৰু আনন্দোল্লাস কৰি মুখেৰে **কু** শব্দ কৰে।

নৃত্যশিল্পীসকলে ৰাতিপুৱাৰ পৰা নাচি থাকে আৰু ৰাতি সমাজৰ নিৰ্দিষ্ট ঘৰবোৰলৈ গৈ দান-বৰঙণি, মূলতঃ শস্য আৰু অন্যান্য প্ৰসাদ সংগ্ৰহ কৰে। সংগ্ৰহ কৰা শস্যৰ সৈতে একেলগে মিলি সাম্প্ৰদায়িক ভোজ প্ৰস্তুত কৰে। কেতিয়াবা নৃত্য শেষ হোৱাৰ পিছত ঘৰৰ বাহিৰত মানুহে ভাত আৰু নাৰিকল ৰান্ধে। এই আনুষ্ঠানিক খাদ্য খৰ্গেশ্বৰী দেৱীক আগবঢ়োৱা হয় আৰু তেওঁৰ কাঠৰ মূৰ্তিটো শোভাযাত্ৰা কৰি গাঁৱৰ বাহিৰৰ অঞ্চললৈ লৈ যোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে সাজ-পোছাক আঁতৰাই গাঁৱৰ পুখুৰীত কলপাত আৰু তামোলৰ পাত ডুবাই দিয়ে। তাৰ পিছত গাঁৱৰ ৰাইজে মিলি ৰন্ধা খাদ্য ভোজন কৰে।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:কেৰালা
ওট্টান থুল্লাল

**ওট্টান থুলাল** বা **অট্টামথুল্লাল** () ভাৰতৰ কেৰালাৰ এটা আবৃত্তি-নৃত্য(নৃত্য-নাটিকা)ৰ এক কলা-ৰূপ। অষ্টাদশ শতিকাৰ প্ৰাচীন কবিত্ৰয়ম(তিনিজন বিখ্যাত মালয়ালম ভাষাৰ কবি)ৰ মাজৰ এজন, কুঞ্চন নাম্বিয়াৰে এই কলাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। সমাজৰ বিভিন্ন দিশক সমালোচনাৰ উদ্দেশ্যেৰে প্ৰায়ে হাস্যৰসৰ সৈতে লেতেৰা শব্দ প্ৰয়োগ কৰা লোকসংগীতৰ লগত অভিনয় কৰি, *মৃদংগম* (বেৰেল আকৃতিৰ দুটা মূৰৰ ঢোল) আৰু হাতত লৈ বজোৱা *ইদাক্কা*ৰ উপৰিও কেতিয়াবা *ইলাথালাম*ৰ যোৰা বাদ্য হিচাপে সংগত কৰে৷

## ইতিহাস
ভাৰতীয় প্ৰায়বোৰ পৰিৱেশন শিল্প কলাৰ দৰেই অট্টামথুল্লালৰো নীতিসমূহ ভৰতমুনিৰ দ্বাৰা ৰচিত *নাট্য শাস্ত্ৰ*ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) আৰু ইয়াত নীতিবোৰ মানি চলা হয়৷ থুল্লাল শব্দৰ অৰ্থ মালয়ালম ভাষাত "জঁপিয়াই যোৱা" বা "জাঁপ মাৰি যোৱা।" এক কিংবদন্তি অনুসৰি *চাক্কিয়াৰ কুত্থু* প্ৰদৰ্শনৰ বাবে *মিঝাভু* ঢোল বজাই থাকোঁতে কবি নাম্বিয়াৰৰ টোপনি গৈছিল আৰু চাক্কিয়াৰ পৰিৱেশন কৰা শিল্পীয়ে তেওঁক জগাবলৈ উপহাসসূচক আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ উত্তৰত নাম্বিয়াৰে *অট্টামথুল্লাল*ৰ বিকাশ ঘটায়৷ এই কলাৰ দ্বাৰা তেওঁ প্ৰচলিত সামাজিক-ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল আৰু মানৱ বংশবৃক্ষ আৰু পক্ষপাতিত্বৰ ওপৰত ব্যংগ কৰিছিল। চাক্কিয়াৰে নাম্বিয়াৰৰ সৃষ্টিৰ ওপৰত চেম্বাকাছেৰীৰ ৰজাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰিছিল। ৰজাই *আম্বালাপুঝা* মন্দিৰ চৌহদৰ ভিতৰত *অট্টামথুল্লাল*ৰ পৰিৱেশন নিষিদ্ধ কৰি দিছিল। এই কলাৰ সৈতে ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক থকা আন শিল্পৰূপসমূহ হ’ল *সীথানকন থুল্লাল* আৰু *পৰায়ণ থুল্লাল*। এই দুই নৃত্যৰ লগত গীত আৰু শৰীৰৰ ভংগীমা আৰু কবিতাৰ পাৰ্থক্য আছে৷ ইয়াৰ দুখীয়া মানুহৰ কথাকলি নৃত্য বুলিও কোৱা হয়৷ প্ৰথম থুল্লালখনৰ নাম আছিল, সম্ভৱতঃ *কল্যাণসৌগন্ধিকম*, এইখন ওঠৰ শতিকাত ৰচনা কৰা হৈছিল৷ মাথুৰ পানিকাৰে আধুনিক দৰ্শকৰ বাবে অট্টামথুল্লাল জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান অট্টামথুল্লালৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰা হয় আৰু এই শিল্পৰূপটোৰ সহায়ত সামাজলৈ কোনো বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি।

## পৰিৱেশন
অট্টামথুল্লাল নৃত্যৰ বেশভূষা কথাকলি নৃত্যৰ সমপৰ্যায়ৰ৷ মুখমণ্ডলত সেউজীয়া মেক-আপ, ওঁঠ ৰঙা, চকুৰ চাৰিওফালে ক’লা-বগা ৰেখা অঁকা হয় আৰু ৰঙীন সাজ-পোছাক যেনে৷ দীঘল ৰঙা আৰু বগা ঘাগৰা জাতীয় পোছাক পিন্ধে আৰু কাঠৰ মুকুট আৰু অলংকাৰেৰে সজোৱা হয়, ভৰিত নূপুৰ পিন্ধা হয়। এজন একক নৃত্য পৰিৱেশকে নৃত্য (থুল্লাল) গীতৰ কথা আবৃত্তি কৰি অভিনয় আৰু নৃত্য কৰে। বাকীসকলে কোৰাছ গায় বা এজন বা ততোধিক শিল্পীয়ে প্ৰতিটো বাক্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে সমিধান দিয়া অৰ্থত আওৰাই থাকে। শেহতীয়াকৈ, অট্টামথুল্লাল একক মহিলা অভিনেতাৰ সৈতে আৰু উপস্থিত সহযোগীসকলৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয় আৰু ওট্টান থুল্লালত বংগ্যাত্মক গীত, কবিতাৰ  আৰু নৃত্যৰ মাজেৰে বিষয়বস্তু উপস্থাপন কৰা হয়৷ 

## কাহিনী
নাম্বিয়াৰে ওট্টানথুল্লালত ঘৰৰ মালিক আৰু অন্যান্য বিশিষ্ট নাগৰিক অথবা কেতিয়াবা ৰজাৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰৰো ব্যংগ উপস্থাপন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, মহাভাৰত মহাকাব্যৰ ভীমৰ চৰিত্ৰটোক ঋণাত্মক চৰিত্ৰ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ব্ৰাহ্মণকে ধৰি উচ্চ জাতিৰ লোককো ৰেহাই দিয়া নহয়। 

লোকৰঞ্জনৰ বাবে স্থানীয় মালয়ালম ভাষাত ওট্টানথুল্লাল পৰিৱেশন কৰা হয়, যিয়ে স্থানীয় দৰ্শকক সন্তুষ্ট কৰে। ইয়াত পুৰণি প্ৰবাদ-প্ৰবচন আৰু লোককথাৰ উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শ্ৰেণী:কেৰালা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
দাদা মাছিটি

**দাদা মাছিটি**, () প্ৰকৃত নাম: মানা ছিত্তী হাবিব জামালাদ্দিন, জন্ম আনুমানিক ১৮১০ চন আৰু মৃত্যু ১৫ জুলাই, ১৯১৯,), এগৰাকী চোমালি কবি, ৰহস্যবাদী আৰু ইছলামিক বিদূষী মহিলা আছিল। বৰাৱাত প্ৰচলিত কথিত ভাষা *ব্ৰাভানিজ* উপভাষাত তেওঁ কবিতা ৰচনা কৰিছিল।
তেওঁ দাদা মাছিটি নামে জনাজাত আছিল, যাৰ অৰ্থ আইতা মাছিটি৷

## জীৱনী
দাদা মাছিটিৰ জন্ম হৈছিল ১৮১০ চনত দক্ষিণ ছোমালিয়াৰ উপকূলীয় চহৰ বাৰাৱা (ব্ৰাভা)ত৷ জন্ম নাম আছিল, মানা ছিত্তী হাবিব জামালাদ্দিন। 
তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ দুয়োপক্ষৰ পৰিয়াল আছিল মহাদালী আশ্ৰফ বংশৰ। মাকৰ ফালৰ পৰা ককাদেউতাক আছিল আলী নাজিৰী আশ্ৰাফ, যিয়ে সেই অঞ্চলটোত অধিক আধিপত্যৰে প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল আৰু দুয়োটা উপ-গোত্ৰৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ আছিল। আশ্ৰাফে প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে বাৰাৱাত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু শেষত তেওঁলোকৰ বংশৰ সূত্ৰপাত হজৰত মহম্মদৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত অন্যান্য ছোমালি বংশৰ দাবীৰ দৰেই এই কথিত বংশাৱলীও ঐতিহাসিকভাৱে অসহনীয়।

দাদা মাছিটিৰ জীৱনৰ আদি কালছোৱাৰ বিষয়ে যিখিনি জনা যায়, সেয়া একান্তভাৱে বিভিন্ন মৌখিক পৰম্পৰাৰ পৰাই সম্ভৱ হৈছে। তেওঁৰ ওচৰৰ আত্মীয়ৰ বংশধৰসকলৰ পৰা প্ৰাপ্ত তথ্যসমূহে ইংগিত দিয়ে যে, তেওঁক অপহৰণ কৰি জাঞ্জিবাৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অপহৰণ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কিশোৰী আছিল৷ তেওঁৰ সন্মতি সাপেক্ষে কিশোৰী অৱস্থাতে তেওঁক অপহৰণ কৰা লোকজন আছিল তেওঁৰ প্ৰেমিক, যাক তেওঁৰ পৰিয়ালে সম্ভাৱ্য স্বামী হিচাপে ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। দুয়ো পলায়ন কৰি *পাটে*ত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক ছিন্নভিন্ন হৈ পৰে আৰু তাৰ পিছত তেওঁল প্ৰায় এজনী দাসীৰ দৰে প্ৰায় দহ বছৰ ধৰি ৰাখি থোৱা বুলি কোৱা হয়। অৱশেষত তেওঁ তাৰ পৰা পলায়ন কৰাত সফল হয় আৰু সেই সময়ত জাঞ্জিবাৰত বাস কৰা তেওঁৰ মাতৃৰ ফালৰ সম্পৰ্কীয় ভায়েক ওমৰ কুলাটেনে উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আহে। দাদা মাছিটিয়ে নিজেই তেওঁৰ কবিতাত এই কাহিনী নিশ্চিত কৰা যেন লাগে কাৰণ তেওঁ লৌকিক প্ৰলোভনৰ দ্বাৰা বিপথে পৰিচালিত নোহোৱাৰ ইংগিত দিয়ে আৰু অনুশোচনা আৰু নিজৰ কৰ্মৰ প্ৰায়শ্চিত্তৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ কবিতাত ওমৰ কুল্লাটেনৰ নামো উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বাৰে বাৰে অনুৰোধ কৰা হৈছে যে, ভগৱানে তেওঁক আশীৰ্বাদ কৰক। দাদা মাছিটিয়ে কেতিয়াও পুনৰ বিবাহ কৰা নাছিল আৰু কোনো সন্তান জন্ম দিয়া নাছিল।

দাদা মাছিটিয়ে এজন শ্বেখ মহম্মদ জান্না আল বাহলুলীৰ অধীনত ধৰ্ম অধ্যয়ন কৰি তাতেই নিজকে বিলীন কৰি দিছিল। *কাদিৰিয়া*ৰ অনুগামী, তেওঁৰ কবিতাই কোৰআন আৰু চুন্নাহৰ বিশদ বোধগম্যতা প্ৰদৰ্শন কৰে। সমসাময়িক কবিসকলে তেওঁলৈ উৎসৰ্গা কৰা কবিতাৰ দ্বাৰা প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ সুসন্মানৰ পাত্ৰী আছিল। শ্বেইখ কাছিম মুহীদ্দিন আল বাৰাৱীয়ে তেওঁক "ঈৰ্ষণীয়ভাৱে সংৰক্ষণ কৰিব পৰা ধন" বুলি উল্লেখ কৰে।

দাদা মাছিটিৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত কবিতা আছিল "জীৱনৰ পিছত মৃত্যু আহে: শ্বেখৰ মৃত্যু হ'লে কোনোৱে কান্দিব নালাগে", এই কবিতাটি তেওঁৰ বন্ধু আইনবিদ শ্বেখ নুৰেনী মহম্মদ ছাবিৰৰ বাবে ৰচনা কৰা হৈছিল। তেখেতে শ্বেখ নুৰেইন আহমেদ আল-ছাবিৰ আল-হাতিমিৰ বাবে প্ৰশংসাসূচক "শ্বাইখী চিফা ইচিলুৱা"ও ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ সমসাময়িক বহু লোকে তেওঁৰ কবিতাক স্মৰণ কৰিবলৈ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ হৈছিল, বিশেষকৈ মহিলাসকলে। বৰাৱাৰ কাব্যিক সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত তেওঁৰ পদ্যটো এতিয়াও বিশিষ্ট স্থান অধিকাৰ কৰি আছে।

মৃত্যুৰ পিছত দাদা মাছিটিক বৰাৱাত থকা তেওঁ সৰু ঘৰটোৰ খাষতে সমাধিস্থ কৰা হয়। তেওঁৰ সমাধিস্থলৰ চহৰখনত প্ৰতিবছৰে  *জিয়াৰাহ* পালন কৰা হয়।
​

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:কবি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
ডীল (পৰিধান)

**ডিল** () হৈছে মংগোলীয়, তুৰ্কী আৰু টুংগুচিক জনগোষ্ঠীৰ লোকসমূহে সাধাৰণতে শতিকাজুৰি পিন্ধা পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাকৰ এটা প্ৰকাৰ আৰু ইয়াক কপাহ, ৰেচম, উল বা ব্ৰকেডৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি৷

ডিল এতিয়াও প্ৰধান চহৰসমূহৰ বাহিৰত সাধাৰণতে পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে পিন্ধে, বিশেষকৈ পশুপালকসকলে। চহৰ অঞ্চলত ডিল বেছিভাগেই কেৱল বৃদ্ধ লোকেহে পিন্ধে বা উৎসৱমুখৰ অনুষ্ঠানত। ডিল দেখাত *কাফটান* বা পুৰণি ইউৰোপীয় ভাঁজ কৰা টিউনিকৰ দৰেই দেখা যায়। ডিল সাধাৰণতে পিন্ধোতাজনৰ আঁঠুৰ তললৈ ওলমি থাকে আৰু তলেৰে বতাহ চলাচল কৰে। ইহঁতৰ ৰং বিভিন্ন ধৰণৰ যদিও বেছিকৈ নীলা, জলফাই বা বাৰ্গেণ্ডী ৰঙৰ হয়।

## বৰ্ণনা
ডিল পিন্ধিলে এটা ডাঙৰ অভাৰকোট পিন্ধাৰ দৰে দেখা যায়। মাজত একেলগে বুটাম লগোৱাৰ পৰিৱৰ্তে দুয়োকাষ পিন্ধাজনৰ শৰীৰৰ ওপৰত টানি লোৱা হয়৷ সোঁফালৰ কাপোৰৰ টুকুৰাটো বাওঁফাললৈ টানি শৰীৰটো ঢকা হয়৷ সাধাৰণতে পিন্ধাজনৰ সোঁফালে ওপৰৰ ফ্লেপটো ঠাইতে ধৰি ৰাখিবলৈ ৫ বা ৬টা বুটাম থাকে। কাষলতিৰ তলত এটা, কান্ধত তিনিটা আৰু ডিঙিৰ ৰেখাত হয় এটা বা দুটা বুটাম বা বান্ধ দিব পৰা ফিটা থাকে৷

ডিল পৰম্পৰাগতভাৱে ৰেচম বা চামৰাৰ বেল্টৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা ডাঙৰ *কমৰবন্ধ*(sash)ৰ পিন্ধা হয়; অলংকৃত বেল্ট আধুনিক যুগত অধিক সাধাৰণ ব্যৱহাৰ্য হৈ পৰিছে। ফ্লেপৰ মাজৰ আৰু বেল্টৰ ওপৰৰ অংশই এটা ডাঙৰ পকেটৰ সৃষ্টি কৰে, য’ত পিন্ধাজনে বস্তু জমা কৰিব পাৰে; মংগোলীয় পুৰুষে মাজে মাজে আনকি ৰূপৰ বাটি বা কাপ এটা, আনকি ডিলত স্নাফ বাকচ এটাও লৈ যাব পাৰে। যদিও পুৰুষ আৰু মহিলাৰ ডিলৰ মাজত বস্তুগত বা ৰূপৰেখাৰ কোনো ডাঙৰ পাৰ্থক্য নাই, মহিলাসকলে "পকেট"টো ওচৰতে পিন্ধি লয় (অৰ্থাৎ মহিলাসকলে প্ৰায়ে অধিক লিপিট খাই থকা ডিল পছন্দ কৰে), আনহাতে পুৰুষৰ পকেট ডাঙৰ হ'ব পাৰে, যিটো ঢিলাকৈ ফিট, আৰু আহল-বহল হাতৰ আঁচলেৰে তৈয়াৰী হয়।
​
মংগোলিয়াত ডিল শব্দটোৰে বৰ্তমান অন্যান্য দীঘলীয়া শীতকালীন কোটকো সামৰি লৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, পশ্চিমীয়া ডিজাইনৰ পছমী আৰু চামৰাৰ অভাৰকোটক ক্ৰমে *নেখিই ডিল* আৰু *ছাউকিন ডিল* বুলি কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "ফাৰ ডিল", "চামৰাৰ ডিল" আৰু "কাশ্মীৰী ডিল", যিটো কাশ্মীৰী বিলাসী সামগ্ৰীৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। তথাপিও আন মংগোলীয় অঞ্চল, যেনে জিনজিয়াঙৰ বৰ্টলাত ডিল শব্দটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ পৰম্পৰাগত কাপোৰ হিচাপে ধৰি ৰাখিছে আৰু অন্যান্য অভাৰকোটক *অলণ্ডোই* বুলিও উল্লেখ কৰিছে।

## প্ৰকাৰ
বিভিন্ন সংস্কৃতি আৰু জনগোষ্ঠীৰ মাজত ডিলৰ ডিজাইন কিছু পৰিমাণে ভিন্ন হয় আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ ভিন্নতা বাঢ়িছে। আনকি বিভিন্ন মংগোল জনগোষ্ঠীৰ মাজতো সুকীয়া ভিন্নতা দেখা গৈছে, এই ভিন্নতা বেছিভাগেই বুকুৰ ওপৰৰ মুকলি প্ৰান্তৰ ডিজাইনৰ বাবে। উদাহৰণস্বৰূপে, খালখা মংগোলীয় ডিলৰ মুকলি প্ৰান্তবোৰ ঘূৰণীয়া, আনহাতে এটা *বুৰিয়াত ডিল*ৰ ডিজাইন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ। আন জনগোষ্ঠী যেনে চাখৰ, টৰগুড, উজেমচিন আদিৰ মাজতো ইয়াৰ ভিন্নতা থাকিব পাৰে। ডিল বিভিন্ন অনুষ্ঠান, ঋতু, আৰু কাৰ্যৰ বাবে ডিজাইন কৰা হয়। বিয়া আৰু বন্ধৰ দিন আদি অনুষ্ঠানৰ বাবে ডিল আৰু দৈনন্দিন পৰিধানৰ বাবে বেলেগ ডিল থাকে। বিশেষ অনুষ্ঠানৰ বাবে ডিলৰ বাহিৰৰ তৰপটো ৰেচমৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আনহাতে সাধাৰণ ডিলবোৰ সাধাৰণতে উল, কপাহ আৰু অন্যান্য তুলনামূলকভাৱে কম খৰচী সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।

## তথ্য সূত্ৰ
শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
আভিয়ল

**আভিয়ল** (মালায়ালম: അവിയൽ, তামিল: அவியல்) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যত উৎপত্তি আৰু প্ৰচলিত এবিধ ভাৰতীয় খাদ্য। ই সাধাৰণতে পশ্চিম ঘাটত পোৱা ১৩ বিধ শাক-পাচলিৰ আৰু নাৰিকলেৰে প্ৰস্তুত কৰা, নাৰিকল তেল আৰু ধনীয়া পাতেৰে জুতি বৃদ্ধি কৰা এবিধ ডাঠ তৰকাৰী। আভিয়লক কেৰালাৰ মূল খাদ্যৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু দক্ষিণ ভাৰততো ইয়াক এক সুস্বাদু খাদ্য হিচাপে পৰিবেশন কৰা হয়।

দক্ষিণ ভাৰতৰ অন্য অঞ্চলৰ তুলনাত মধ্য ট্ৰেভানকোৰত আভিয়ল অলপ পাতলীয়াকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়।

## উপাদানসমূহ
সাধাৰণতে আভিয়লত কেৱল সতেজ শাক-পাচলিহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শেহতীয়াকৈ আভিয়ল প্ৰস্তুত কৰোতে ব্যৱহৃত সাধাৰণ শাক-পাচলিসমূহ হৈছে ওলকচু, ৰন্ধনযোগ্য কল, চাল কোমোৰা, গাজৰ, বীন, বেঙেনা, তিয়ঁহ, চজিনা, ধুন্দুলী আৰু পথৰুৱা মাহ আদি, আনহাতে কোজিকোড অঞ্চলত আভিয়ল প্ৰস্তুত কৰোতে তিতা কেৰেলাও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কোল্লাম অঞ্চলত আভিয়ল প্ৰস্তুত কৰোতে অন্যান্য শাক-পাচলিৰ লগতে বিলাহীও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। কিছুমান লোকে দৈ সলনি কেঁচা আম বা তেতেলীৰ গুড়ি ব্যৱহাৰ কৰাটো পছন্দ কৰে। এই খাদ্যবিধ ডাঠ বা কিছু পাতলকৈও প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে ভাতৰ লগত তৰকাৰী হিচাপে খোৱা হয়। "আভিয়ল" শব্দটো 'উতলা' বা 'পানীত সিজোৱা' বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয় — এই অৰ্থটো খাদ্যবিধ প্ৰস্তুত কৰা প্ৰণালী পৰাই উদ্ভৱ হৈছে।

## শ্ৰুতি কাহিনী
পাণ্ডু ৰজাৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ ভীমে নিৰ্বাসনৰ সময়ত আভিয়লৰ আৱিষ্কাৰ কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। কিংবদন্তি অনুসৰি বল্লভ (ভীমৰ অন্য নাম) যেতিয়া বিৰাটৰ পাকঘৰত ৰান্ধনীৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল তেতিয়া তেওঁ ৰান্ধিব নাজানিছিল। প্ৰথমতে তেওঁ কৰা এটা কাম আছিল বহুতো ভিন্ন শাক-পাচলি কাটি একেলগে উতলাই তাৰ ওপৰত কুটি লোৱা নাৰিকল দি দিছিল। এই পৌৰাণিক কাহিনীৰ প্ৰকাৰভেদো পোৱা যায়। বিৰাট ৰজাৰ কোনো বিশেষ অতিথিৰ বাবে খাদ্য পৰিবেশন কৰোতে ভীমে আভিয়ল প্ৰস্তুত কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। সেই সময়ত কোনো নিৰ্দিষ্ট খাদ্য তৰকাৰী ৰান্ধিবলৈ ভীমৰ ওচৰত পৰ্যাপ্ত শাক-পাচলি নাছিল, গতিকে ভীমে যি শাক-পাচলি কাষত পালে সেইখিনিকে ব্যৱহাৰ কৰি এবিধ নতুন ব্যঞ্জন প্ৰস্তুত কৰিলে, সেই ব্যঞ্জনবিধেই আভিয়ল নামেৰে পৰিচিত হ’ল।

আন এক শ্ৰুতিকথা মতে কৌৰৱসকলে ভীমক হত্যা কৰাৰ প্ৰচেষ্টাৰ লগত আভিয়লক সম্পৰ্কিত কৰা হয়। এবাৰ কৌৰৱসকলে ভীমক বিষ খুৱাই অচেতন কৰি ৰছীৰে বান্ধি পানীত পেলাই দিয়ে। কৌৰৱসকলে ভীম পানীত উটি গৈ মৃত্যু হোৱা বুলি প্ৰচাৰ কৰিলে। শোকৰ দিন সমাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ ভোজৰ পৰিকল্পনা কৰি প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰা হ’ল। আনহাতে নাগসকলে ভীমক পানীৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰি দেহৰ বিষ নাশ কৰি ঘৰলৈ পঠিয়াই দিয়ে। ভীম ঘূৰি অহাৰ লগে লগে ভোজৰ প্ৰস্তুতি বাতিল কৰা হয়। কিন্তু এই সিদ্ধান্তত ভীম অসন্তুষ্ট হয় আৰু সকলো শাক-পাচলি মিহলাই এবিধ নতুন খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে, যিটো পিছলৈ আভিয়ল নামেৰে জনপ্ৰিয় হৈ পৰে।

আন এটা জনপ্ৰিয় শ্ৰুতিকথা মতে কেৰালাৰ ট্ৰাভাংকুৰ ৰাজ্যৰ ৰজাই এবাৰ এটা বৃহৎ ভোজ অনুষ্ঠিত কৰিছিল। ৰাজ্যৰ সকলো প্ৰজা এই ভোজ খাবলৈ আহিছিল গতিকে তৰকাৰীৰ অভাৱ হৈছিল। কিন্তু পাকঘৰতো তৰকাৰী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত শাক-পাচলি নাছিল। ৰজাই পাকঘৰলৈ গৈ দেখিলে যে শাক-পাচলিৰ বাকলি কটাৰ বাবে বহুত অপচয় হৈছে। ৰজাই ৰান্ধনীক এই বাকলিখিনিৰ লগত আন কিছুমান সামগ্ৰী মিহলাই তৰকাৰী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আদেশ দিলে আৰু এনেদৰেই আভিয়লৰ জন্ম হ’ল।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰন্ধনশৈলী
হ’ৰট

**হ’ৰট** () হৈছে *গ'ৰিয়েও* আৰু *জো’চেন* যুগত কেৱল ৰাজকীয় মহিলাসকলে আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত আৰু পিছলৈ সাধাৰণ লোকে বিয়াৰ বাবে পিন্ধা এক প্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত কোৰিয়ান কাপোৰ। আধুনিক বিয়াৰ পাইবেক প্ৰথাত এতিয়াও ইয়াক পৰিধান কৰা হয়। সাধাৰণ মানুহে হ’ৰট পিন্ধাৰ আগতে তেওঁলোকে *ৱনছাম* পিন্ধিছিল; কাৰণ হ’ৰটৰ খৰচ অতি বেছি আছিল। গাউনটো সাধাৰণতে *জোকডুৰি* বা *হৱাগৱান*, *বিনিয়েও* বা *ডায়েংগি* আৰু *ইয়েওংগিগংজি*ৰ সৈতে পিন্ধা হয়, যিটো গাল আৰু ভ্ৰূত ৰঙা আৰু ক'লা প্ৰসাধনৰ চিন থাকে।

## উৎপত্তি আৰু বিকাশ
জো’চেনত পিন্ধা হ’ৰট চীনা শৈলীৰ কাপোৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি অনুমান কৰা হয়৷ চীনৰ প্ৰাচীন *টাং বংশ*ৰ লোকে আনুষ্ঠানিক দৰবাৰত 
পিন্ধা কাপোৰ আৰু উচ্চ শ্ৰেণীৰ লোকে পিন্ধা কাপোৰৰ প্ৰভাৱৰ পৰা। ইয়াৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে আন এটা অনুমান হ'ল যে, জো’চেনত পিন্ধা *হ'ৰট*টো গ'ৰিয়েও ৰাণীসকলে পিন্ধা 'ডাঙৰ ৰঙা কোট'(*taehong'ui*)ৰ সৈতেও সাদৃশ্য থকা হ'ব পাৰে, যিটো সাধাৰণ মানুহক পিন্ধিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল।

## ডিজাইন আৰু গঠন
হ’ৰট হৈছে পিন্ধাজনৰ হাত ঢাকিবলৈ দীঘল আৰু বহল হাতৰ আঁচল থকা আৰু খেলিমেলিকৈ এম্ব্ৰয়ডাৰী কৰা দীঘল চোলা। ইয়াত কাপোৰৰ বহুতো সৰু সৰু ভাগ যোগ কৰি ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ইয়াৰ কাষত দীঘলীয়া ফাক থাকে আৰু ই দেখাত প্ৰায় *হানবক*ৰ দৰেই৷ এটা হ’ৰট আৰু এটা হানবকৰ মাজৰ পাৰ্থক্য হ’ল, অন্তৰ্বাসৰ তুলনাত হ’ৰটৰ পোন আৰু প্ৰতিসম ৰেখা আৰু সোঁফালে ভাঁজ কৰা আন এছিয়ান কাপোৰৰ তুলনাত ই সম্মুখ ফালে বন্ধ হৈ থাকে। সাধাৰণ হ’ৰটৰ বাহিৰৰ অংশ ৰঙা আৰু ভিতৰৰ অংশ নীলা থাকে, যাতে ই দৰা আৰু কইনাৰ মাজৰ *য়িন আৰু ইয়াং* সম্পৰ্কৰ প্ৰতীক হয়। হাতৰ আঁচলত ৰঙা, নীলা আৰু হালধীয়া ৰঙৰ তিনিডাল ৰেচমৰ ফিটা থাকে আৰু বগা মুঠি এটা থাকে৷ চোলাটো প্ৰায়ে নতুন দম্পতীহালৰ বাবে ধন-সম্পত্তি, সৌভাগ্য আৰু উৰ্বৰতা কঢ়িয়াই অনা বুলি ভবা প্ৰতীকৰে সজাই তোলা হয়। এম্ব্ৰয়ডাৰীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা কিছুমান সাধাৰণ চানেকি হ'ল ফুল, গছ-গছনি, চৰাই আৰু বিয়াৰ দম্পতীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ লোৱা কিছুমান প্ৰাণীৰ যোৰা। হ’ৰট এম্ব্ৰয়ডাৰীত প্ৰায়ে চৰিত্ৰ থাকিবই৷ সহজ আৰু অনুপযুক্ত শৈলীৰ বাবে কিছুমান গাঁৱত মাত্ৰ কেইটামান উমৈহতীয়া গাউন থাকে, যিবোৰ পৰিয়ালবোৰে বিয়াৰ বাবে ধাৰলৈ ল’ব পাৰে৷ এটা হ’ৰট তৈয়াৰ কৰা অতি ব্যয়বহুল কাম, গতিকে একেটা গাউন কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ বাবে চলি থাকিব পাৰে। বছৰ বছৰ ধৰি ব্যৱহাৰ কৰি থকা বাবে বহু মেৰামতি কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে, তেনে অৱস্থাত আন গাউনৰ পৰা কাটি লোৱা এম্ব্ৰয়ডাৰীৰ টুকুৰা জোৰা দিয়া৷ কান্ধৰ ভাঁজৰ ৰেখাৰ দৰে জীৰ্ণ অংশ মেৰামতি কৰিবলৈ চুলিত মৰা ফিটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।  অধিক সহজে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা অংশ, বিশেষকৈ বডি পেনেল আৰু হাতৰ আঁচলৰ ৰূপৰেখাৰ বাবে ট্ৰিমিং এটা সাধাৰণ মেৰামতি পদ্ধতি আছিল৷ প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি পোছাকটো সংৰক্ষণ কৰাৰ এটা সাধাৰণ উপায় আছিল, প্ৰতিখন বিয়াৰ পিছত হাত আৰু ডিঙিৰ অংশ কোমল কাগজেৰে ঢাকি ৰখা। গধুৰ এম্ব্ৰয়ডাৰীৰ বাবে চোলাবোৰত কেইবা তৰপৰ বেকিং পেপাৰৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। অতিৰিক্ত স্তৰবোৰ চিলাই কৰাটো কঠিন আছিল, গতিকে এপ্লিকেচনবোৰ মেৰামতিৰ এটা গুণমানসম্পন্ন পদ্ধতি আছিল। সৰু সৰু মেৰামতিৰ বাবে তেওঁলোকে মাজে মাজে ৰঙা সূতাৰ সলনি মিলি যোৱা সেউজীয়া, বেঙুনীয়া আৰু আকাশ নীলাৰ গাঢ় ৰং ব্যৱহাৰ কৰিছিল৷ প্ৰতিখন বিয়াৰ বাবে চোলাটো মেৰামতি কৰাৰ সময়ত পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে কইনাৰ প্ৰতি নিজৰ শুভকামনাৰ চিন হিচাপে অতিৰিক্ত মটিফ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।


File:Bride's Robe (Hwalot), 27.977.4.jpg|দৰাৰ সাজ (হ’ৰট).
File:활옷 Bridal robe, Joseon Dynasty, 19th c. 국립대구박물관 (Daegu National Museum).jpg|জো’ছেন বংশৰ হ’ৰট 


## তথ্য সূত্ৰ
​

শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
লেজিম

লেজিম () বা লেজিয়াম হৈছে ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ এটা লোকনৃত্য।

ইয়াক কেতিয়াবা "লেজিয়াম" বুলিও লিখা হয়। লেজিম নৃত্যশিল্পীসকলে ঝনঝন শব্দ কৰা অৱতল ধাতুৰ প্লেটৰ সৰু বাদ্যযন্ত্ৰ এটি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে যাক লেজিম বা লেজিয়াম বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ নামেৰেই নৃত্যৰূপটোৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। লেজিমত কমেও বিশগৰাকী নৃত্যশিল্পী থাকে। এই নৃত্যৰ নাম এটা কাঠৰ ইডিঅ'ফোনৰে ৰখা হৈছে, য'ত পাতল ধাতুৰ ডিস্ক লগোৱা হয় যিয়ে ঝনঝন শব্দ উৎপন্ন কৰে। নৃত্যশিল্পীসকলে শাস্ত্ৰীয় নৃত্য পৰিৱেশন কৰাৰ সময়ত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে। ঢোলসদৃশ বাদ্য ঢুলুকিক ইয়াত মূল ঘাত সংগীত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক ৰঙীন সাজ-পোছাক পৰিধান কৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। এই নৃত্যক মহাৰাষ্ট্ৰৰ বিদ্যালয়, সামৰিক বাহিনী আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে সঘনাই শৰীৰ চৰ্চাৰ কুচ-কাৱাজ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে কাৰণ এই নৃত্যত শক্তি প্ৰশিক্ষণৰ লগত সম্পৰ্কিত বহু অংগচালনা জড়িত হৈ থাকে আৰু ই যথেষ্ট ক্লান্তিকৰ হ'ব পাৰে। 

লেজিম নৃত্যতকৈ অধিক জোৰদাৰ শাৰীৰিক ব্যায়াম আৰু কুচ-কাৱাজযুক্ত৷ ইয়াৰ গঠন দুটা, চাৰিটা বা বৃত্তাকাৰো হ’ব পাৰে। ঐতিহাসিকভাৱে মহাৰাষ্ট্ৰৰ গাঁও আৰু গুজৰাটৰ কিছু অংশত লেজিমৰ কেইটামান প্ৰচলিত ভিন্নতা আছিল যদিও আজিৰ তাৰিখত এইবোৰৰ ব্যৱহাৰ খুব কমকৈ পৰিলক্ষিত হয়। এটা প্ৰকাৰত ২.৫ ফুট দীঘল বাঁহৰ খুঁটাৰ (ৰিধ) সৈতে লোহাৰ শিকলি (ধনুষ্যসাৰখী) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। লেজিমটো গধুৰ হোৱা বাবে নৃত্যতকৈ ব্যায়ামৰ প্ৰকাৰ হিচাপে ইয়াক অধিক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এনে ধৰণৰ লেজিম অৱশ্যে হাতেৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। 

লেজিমৰ আন এটা ভিন্নতাক 'কয়াণ্ডে' বুলি কোৱা হয়, য'ত ১৫ৰ পৰা ১৮ ইঞ্চি দীঘল কাঠৰ খুঁটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ দুয়োটা মূৰ ফুটোৱা হৈছিল আৰু ইয়াত প্ৰায় ১ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ লোহাৰ সংযুক্ত শিকলি ব্যৱহাৰ হৈছিল।

এই নৃত্যৰ গ্ৰাম্য ৰূপত সাধাৰণতে দুটা শাৰীত লেজিম নৃত্যশিল্পী থাকে, যিয়ে একেৰাহে খোজৰ পুনৰাবৃত্তি কৰি, কেইটামান স্পন্দনৰ মূৰে মূৰে খোজ সলনি কৰে। এইদৰে ৫ মিনিটৰ লেজিম প্ৰদৰ্শনত ২৫টা ভিন্ন খোজৰ (step) শৈলীৰে একেলগে নাচিব পাৰি।

আন আন ভিন্নতাসমূহৰ ভিতৰত আছে চাৰিশৰীয়া লেজিম আৰু একক বৃত্ত গঠনযুক্ত লেজিম (নৰ্তকাসমুহান্নী)৷ আৰু এক প্ৰকাৰৰ লেজিমত সমকেন্দ্ৰিক বৃত্তৰ শৈলী ব্যৱহৃত হয়; যাক 'সমুহন্ত্যান্ত নৰ্তকম' বুলি জনা যায়, যি গৰ্বা নৃত্যৰ দৰে৷ এই শৈলীত প্ৰতিজন নৃত্যশিল্পীয়ে ঘূৰি ফুৰে আৰু বিপৰীত শাৰীৰ নৃত্যশিল্পীয়ে প্ৰায়ে প্ৰত্যেকৰে সৈতে লেজিম বজায়৷ এই শৈলীৰ খোজৰ (Step) পৰিৱৰ্তনসমূহ এজন ৰিং লিডাৰে হুইচেলৰ জৰিয়তে "ঘোষণা" কৰে।
 
লেজিম বিশেষকৈ মহাৰাষ্ট্ৰৰ গ্ৰামাঞ্চলত জনপ্ৰিয়৷ প্ৰায়ে গণেশ উৎসৱৰ সময়ত (गणेशोत्सव), গাঁৱত হোৱা ধৰ্মীয় শোভাযাত্ৰাত অথবা শৰীৰ-চৰ্চাৰ অংশ হিচাপে বিদ্যালয়ত ইয়াক খেলা হয়।

লেজিমৰ তিনিটা মুখ্য প্ৰকাৰ আছে৷ সেইকেইটা হৈছে: 'সামৰিক লেজিম'৷ সামৰিক লেজিম বৰোদাত জনপ্ৰিয় আৰু বেছিভাগেই প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে যুদ্ধকলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আন দুটা লেজিম হৈছে 'তালথেক্য' আৰু 'সামন্যজনান্না'। আন্তৰ্জাতিক দৰ্শকৰ বাবে প্ৰথম লেজিম প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল ১৯৮২ চনত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা নৱম এছিয়ান গেমছত৷ উক্ত প্ৰদৰ্শনত মুঠতে ৪০০ গৰাকী শ্ৰেষ্ঠ মহাৰাষ্ট্ৰীয় লেজিম খেলুৱৈয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
 
লেজিম নৃত্যৰ বিভিন্ন উপাদানৰ স্থানীয় নামসমূহ হৈছে - 

১) লেজিম - প্ৰায় আধা ইঞ্চি কাঠৰ খুঁটা (টোডান্না বান্ধালেলি) আৰু আদাকাভালেলিয়া নামৰ এটা শৃংখলা। শৃংখলবোৰত আঘাত কৰাৰ ফলত তাল বজোৱাৰ দৰে শব্দ হয়। 
২) হালাগি - এটা কৰ্মবাদ্য ৷ 
৩) ড্ৰাম - এটা ঠেক ড্ৰাম । 
৪) মঞ্জিৰা -ডাঙৰ আকাৰৰ তালাসাৰখে আৰু সংগীতৰ পাছাৰা মুখৰ।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নৃত্য
শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
চোলে ভাতুৰে

***চোলে ভাতুৰে*** ভাৰত উপমহাদেশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এবিধ জনপ্ৰিয় খাদ্য ব্যঞ্জন ৷ ইয়াত চানা মছলা (মছলা বগা বুটম্মাহ বা কাবেলী বুট) আৰু ভাতুৰা / পুৰি থাকে। এইকেইটা ময়দাৰ পৰা তৈয়াৰী তেলত ডুবাই ভজা ৰুটিসদৃশ খাদ্য।

চোলে ভাতুৰে প্ৰায়ে পুৱাৰ আহাৰ হিচাপে খোৱা হয়। কেতিয়াবা ইয়াক লচীৰ সৈতেও খোৱা হয়। ই ৰাস্তাৰ দাঁ‌তিৰ খাদ্য বা ষ্ট্ৰীট ফুড  সম্পূৰ্ণ খাদ্যও হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ লগত পিঁয়াজ, আচাৰ কৰা বিলাহী, সেউজীয়া চাটনি বা অন্য টেঙা, জ্ব্বলা বা মিঠা আচাৰ, টক আদি খাব পৰা যায়।

বাংলাদেশতো এই ব্যঞ্জন অতি জনপ্ৰিয়।  এই ব্যঞ্জনক বহুতৰে বাবে চোলে ভাতুৰে/ছোলা বটোৰা বুলিও জনা যায়।  এই সুস্বাদু খাদ্য প্ৰায় সকলো বয়সৰ লোকে ভাল পায়।

## মূল
চোলে ভাতুৰৰ উৎপত্তি স্থানক লৈ বিতৰ্ক চলি আছে। কিছুমান সূত্ৰই এই খাদ্যৰ উৎপত্তি দিল্লীত হোৱা বুলি দাবী কৰে, য'ত ই অতি জনপ্ৰিয়। আন কিছুমানে পূব উত্তৰ প্ৰদেশক উৎপত্তিস্থল বুলি দাবী কৰে। কিন্তু এই বিষয়ে কোনো ঐক্যমত পোৱা হোৱা নাই। দুই ঠাইৰে সপক্ষে সমানে যুক্তি পোৱা যায়।

চোলে ভাতুৰেৰ মূল উৎপত্তিস্থল বুলি মধ্যপ্ৰাচ্যতো চিন পোৱা যায়। তাত চানা মছালা বুলি একেধৰণৰ ব্যঞ্জন উপলব্ধ আছিল। ই আছিল মছলাযুক্ত বুট আৰু ফ্লেটব্ৰেডৰ যুগলবন্দী। হয়তো বাণিজ্যিক আৰু ৰাজনৈতিক সম্পৰ্কৰ যোগেদি ই আহি ভাৰত উপমহাদেশ পালে আৰু সামান্য ৰূপ সলাই কানেলী বুট আৰু ভাতুৰেলৈ পৰিৱৰ্তিত হ'ল। কোৱা হয় যে চানা মছালা ভাৰতলৈ অনাত মোগলসকলৰ প্ৰভূত বৰঙণি আছে। বিংশ শতাব্দীয়ে গঢ় দিয়া ধাবা আৰু ৰাস্তাৰ দাঁ‌তিৰ খোৱাবস্তুৰ দোকানসমূহে ইয়াক জনপ্ৰিয় কৰি তোলে।

### চোলে ভাতুৰেৰ আৱিষ্কাৰৰ কাহিনী
এই বিষয়ে থকা কিংবদন্তিসমূহৰ ভিতৰত এটা হৈছে এগৰাকী ভোকাতুৰ তিৰোতাক কাবেলী বুট আৰু সিজোৱা আটা দিয়া হাৰিয়ানাৰ এগৰাকী ব্যক্তিৰ বিষয়ে। অৰ্থাৎ এই ব্যঞ্জনবিধ আকস্মিক্ভাৱে আৱিষ্কাৰ হোৱা। বহু লোকে পাৰ্চিয়ান খাদ্য চোলাক মোগলে আনি চোলে ভাতুৰে হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰে বুলি ক'ব খোজে।

## প্ৰস্তুতি
কাবেলী বুটখিনি আগদিউটনাই পানীত তিয়াই ৰখা হয়। পিযছদিনা ইয়াক নিমখ দি পানীত সিজোৱা হয়। জিৰা, গোটা ধনীয়া, হালধি গুড়ি, আৰু জলকীয়াৰ গুড়ি আদি মছলা সিজাই লোৱা কাবেলী বুটত দি চোলে প্ৰস্তুত কৰা হয়। অতিৰিক্ত সোৱাদৰ বাবে পিঁয়াজ, নহৰু, আদাও যোগ কৰা হয়। আটা, নিমখ, তেল মিহলাই মঠি ভতুৰ/ভাতুৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মঠি লোৱা আটা/ময়দাখিনি অৰ্ধবৃত্ত বা বৃত্তৰ দৰে বেলি তেলত ডুবাই ভাজি ভতুৰ ফুলি উঠালৈকে ৰখা হয়।  চোলেৰ ওপৰত বহু সময়ত টেঙা দৈ গাৰ্ণিছিং আৰু সোৱাদৰ বাবে দিয়া হয়।

### এক প্ৰস্তুত প্ৰণালী

কেৰাহীত জিৰা আৰু গৰম মছলা গৰম তেলত উতলাই ল'ব লাগিব।  পিঁয়াজ কুটা, বিলাহী কুটা, নিমখ, জলকীয়া গুড়ি, আদাৰ পেষ্ট, হালধি, বুট দাইলৰ গুড়ি, ধনীয়া পাত ভাজি অলপ পানীৰে সিজাই ল'ব লাগিব।  এতিয়া চিলি পাউদাৰ, নেমুৰ ৰস, টমেটো চচ, চিলি চচ আদি দি অলপ পানী দি ভালদৰে মিহলাই ল'ব লাগিব।  ইয়াৰ পিছত সিজোৱা কাবুলী বুটখিনি জলকীয়া কুটি পানীৰে ঢাকি দিব লাগে।  পানী শুকালে নমাই লুচিৰ লগত পৰিবেশন কৰিব পাৰি।

## লগতে চাওক

* Doubles, chole bhature ৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত কেৰিবিয়ান খাদ্য

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰন্ধনশৈলী
শ্ৰেণী:বঙালী ৰন্ধনশৈলী
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ৰন্ধনশৈলী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰন্ধনশৈলী
ইটিভি বাল্যভাৰত

**ইটিভি বাল্যভাৰত** () হৈছে হায়দৰাবাদস্থিত ইটিভি নেটৱৰ্কৰ মালিকানাধীন মাচুলযুক্ত শিশু-মনোৰঞ্জনধৰ্মী চেনেল যিয়ে এনিমেটেড ধাৰাবাহিক আৰু চলচ্চিত্ৰ সম্প্ৰচাৰ কৰে। বাৰটা সুকীয়া ভাষাৰ চেনেলেৰে ২০২১ চনৰ ২৭ এপ্ৰিলত এই নেটৱৰ্ক আৰম্ভ কৰা হৈছিল।

ইটিভি বাল্যভাৰত হৈছে ইটিভি নেটৱৰ্কৰ প্ৰথমটো শিশু-মনোৰঞ্জনধৰ্মী চেনেল আৰু ই একমাত্ৰ চেনেল যি ইংৰাজীৰ লগতে এঘাৰটা ভাৰতীয় ভাষাত অনুষ্ঠানসমূহ সম্প্ৰচাৰ কৰে। কিন্তু ২০২২ চনৰ ১ এপ্ৰিলত অসমীয়া, তামিল, পঞ্জাবী, ওড়িয়া, গুজৰাটী, মাৰাঠী আৰু বঙালী ভাষাৰ আঞ্চলিক চেনেলসমূহ বন্ধ কৰি দিয়া হয়। অৱশ্যে ইয়াৰ মূল চেনেলত আটাইকেইটা ভাষাৰ অডিঅ’ ফীড এতিয়াও মজুত আছে।

## লগতে চাওক

* ইটিভি নেটৱৰ্ক
* ৰামোজী গ্ৰুপ
* ইনাডু

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ

* 

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল
আজ তক

**আজ তক** (; ) হৈছে নতুন দিল্লীস্থিত সংবাদ-গোষ্ঠী লিভিং মিডিয়া গ্ৰুপ (ইণ্ডিয়া টুডে’ গ্ৰুপ)ৰ অধীনস্থ টিভি টুডে’ নেটৱৰ্কৰ মালিকানাধীন আগশাৰীৰ ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ বাতৰি চেনেল।

## ইতিহাস
thumb|200x200px| আজ তকৰ পূৰ্বৰ ল’গ’
১৯৯৫ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে দূৰদৰ্শনৰ ডিডি মেট্ৰ’ (ডিডি)ত আজ তক সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। তাৰপাছত ই ১০-২০ মিনিটৰ বাতৰি অনুষ্ঠান হিচাপে সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। ২০০০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত আজ তকে এটা সুকীয়া নিউজ চেনেলৰ ৰূপ লয় আৰু তাৰপাছত ই দেশৰ প্ৰথমটো চৌবিশ ঘ‌ণ্টাই সম্প্ৰচাৰিত হোৱা সম্পূৰ্ণ হিন্দী নিউজ চেনেল হিচাপে পৰিগণিত হয়। সেইসময়ৰ এজন এংকৰ আছিল সুৰেন্দ্ৰ প্ৰতাপ সিং৷ আজ তকৰ টেগলাইন আছিল "ইয়েহ থী খবৰ আজ তক, ইন্তেজাৰ কীজিয়ে কল তক" ()। ভাৰতত অ’ বি ভেন ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰথমটো নিউজ চেনেল আছিল আজ তক৷

এটা পূৰ্ণাংগ চেনেলৰ ৰূপ লোৱালৈকে ই ৫২ লাখ পৰিয়ালৰ দৃষ্টিগোচৰ লাভ কৰিছিল আৰু তেতিয়াৰে পৰা ই তিনি কোটি ঘৰলৈকে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা চেনেল হৈ পৰিছে আৰু নিউজ চেনেলৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৫৬%। ২০১৮ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত আজ তকে ভাৰতৰ প্ৰথমটো হিন্দী হাই ডেফিনিশ্যন চেনেল আজ তক এইচ.ডি. মুকলি কৰে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত চেনেলটো ৰিব্ৰেণ্ড কৰা হয়।

## কৰ্মচাৰী

### কাৰ্যবাহী কৰ্মচাৰী

* অৰুণ পুৰী, ইণ্ডিয়া টুডে’ গ্ৰুপৰ অধ্যক্ষ
* কল্লী পুৰী, ইণ্ডিয়া টুডে’ গ্ৰুপৰ উপাধ্যক্ষ
* অঞ্জনা ওম্ কাশ্যপ  কাৰ্যবাহী সম্পাদিকা
* স্বেতা সিং  কাৰ্যবাহী সম্পাদিকা
* সুধীৰ চৌধুৰী  পৰামৰ্শদাতা সম্পাদক
* ছায়দ আনছাৰী  পৰামৰ্শদাতা সম্পাদক 
* বিক্ৰান্ত গুপ্তা  মুখ্য ক্ৰীড়া সম্পাদক

### পূৰ্বৰ কৰ্মচাৰী
পূৰ্বৰ এংকৰসকলৰ ভিতৰত আছিল ৰোহিত চৰ্দানা  আৰু সুৰেন্দ্ৰ প্ৰতাপ সিং। উদয় শংকৰে আজ তকৰ আৰম্ভ‌ণিৰ বছৰকেইটাত সংবাদ-পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছিল।

* প্ৰভু চাওলা
* অভিনন্দন ছেখৰী
* পুণ্য প্ৰসুন বাজপেয়ী
* বৰীয়া মজুমদাৰ
* আশুতোষ ৰাণা

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ

* আধিকাৰিক ৱেবছাইট
শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল
ভেল পুৰী

**ভেলপুৰী** মূলতঃ ভাৰত ভাৰতত উদ্ভৱ হোৱা এবিধ টেঙা সোৱাদৰ জলপান বা পুৱাৰ অশাৰ। ই এক প্ৰকাৰৰ চাটো ৷ ইয়াক ফুলি উঠা চাউল অৰ্থাৎ মুড়ি, শাক-পাচলি আৰু এটা টেঙা তেতেলীৰ চাটনিৰে সৈতে প্ৰস্তুত কৰা হয়, আৰু ইয়াৰ টেক্সচাৰ মসৃণ নহয়।   ভেল পুৰীৰ দ্বাৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰ  জগতৰ দুই-এটি গীতো অনুপ্ৰাপৰাণিত হৈছে।

## মূল
ভেলক প্ৰায়ে 'বিচ স্নেক'  বা সাগৰৰ পাৰৰ মিমখীয়া মুখৰোচক হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়, মুম্বাইৰ সাগৰৰ পাৰৰ সৈতে ই ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত, যেনে চৌপাট্টি বা জুহু  বিচ্চৰ সৈতে। ইয়াৰ উৎপত্তিৰ এটা জনপ্ৰিয়  তত্ত্ব হ'ল যে ইয়াক ভিক্টোৰিয়া টাৰ্মিনাছৰ ওচৰৰ ভিথাল নামৰ ৰেষ্টুৰেণ্ট এখনত উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল। আন এটা তত্ত্ব অনুসৰি ভেলপুৰী চল্ল গুজৰাটী সম্প্ৰদায়ৰ লোক্সকলে পৰিকল্পনা কৰিছিল,  সৰলউত্তৰ ভাৰতীয় চাটত জটিল সোৱাদ যোগ কৰি ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিছিল। গুজৰাটী গৃহিণীসকলে ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু পকোড়া পুৰিৰ দৰে কেইবাটাও প্ৰকাৰ খাদ্যবস্তুৰ উদ্ভাৱন কৰিলে। ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে বহু সম্প্ৰদায়ে ভে পুৰীৰ নিজ নিজ আঞ্চলিক ভিন্নতা গঢ়ি তুলিলে। 

## তাৰতম্য
মুম্বাইৰ এই ৰন্ধন প্ৰকৰণ ভাৰতৰ বেছিভাগ ঠাইতে বিয়পি পৰিছে। স্থানীয় খাদ্য বা উপল

কৰণৰ উপলব্ধতাৰ লগত খাপ খুৱাই য়াক বিভিন্নধৰণে সালসলনি কৰা হৈছে। মহাৰাষ্ট্ৰত শুকান ভেল প্ৰস্তুত কৰি ধনীয়া আৰু নেমুৰ ৰসেৰে সজাই লোৱাৰ পিছত খোৱা হয়। ভেলপুৰীৰ বাংলা ৰূপটোক *[[ঝলমুৰি]]* (অৰ্থাৎ "মছলাযুক্ত ফুলি উঠা চাউল") বোলা হয় আৰু ভেলপুৰীয়ে বানলা জনগোষ্ঠীৰ বিপৰীতে পানীপুৰীকহে বুজায়। ভেলপুৰীৰ এটা স্থানীয় কৰ্ণাটক সংস্কৰাণক *চুৰুমুৰি* বা *চুৰ্মুৰি* বুলি জনা যায়।  ভাৰতৰ বহু ঠাইত এই ৰন্ধন প্ৰকৰণ বিদ্যমান।

#### ঢাকাই ভেল পুৰী

ঢাকাই ভেল পুৰী বাংলাদেশত বিশেষকৈ ঢাকাত প্ৰচলিত এক প্ৰকাৰৰ ভেল পুৰী। ঢাকাই ভেলপুৰীৰ অনন্য বৈশিষ্ট্য হ’ল যে ইয়াৰ পুৰীৰ মাজত পূৰ দিয়া থাকে।  পূৰী সাধাৰণতে চেমোলিনা বা আটাৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।  মিশ্ৰণটোৰ লগত কালজিৰা মিহলাই লোৱা হয়।  গাজৰ, তিয়ঁহ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ লগত সিজোৱা জলকীয়া আৰু আলু মিহলাই পুৰা তৈয়াৰ কৰা হয়।  ডাল ঘুগনি প্ৰায়ে পুৰীৰ পূৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## সাধাৰণতে ব্যৱহৃত উপাদান
thumb| চেভ আৰু ধনিয়াৰে সজাই থোৱা ভেলপুৰী।
**ভেলপুৰীক** ফুলাই তোলা চাউল বা মুড়ি আৰু চেভ (বেচনৰ মিহি ভুজিয়া) আলু, পিয়াঁজ, চাট মছলা আৰু চাটনিৰ লগত মিহলাই আৰু আন ভজা জলপানৰ মিশ্ৰণেৰে জলপানৰ ভিত্তি হিচাপে তৈয়াৰ কৰা হয়। ভেলপুৰীত মিঠা, নিমখীয়া,  আৰু টেঙা সোৱাদৰ ভাৰসাম্য আছে। সাধাৰণতে ব্যৱহৃত আন উপাদানসমূহৰ ভিতৰত আছে বিলাহী আৰু জলকীয়া । উত্তৰ ভাৰতত প্ৰণালী সিজোৱা আলুও সৰু সৰুকৈ কাটি মিহসলাই লোৱা হয়।

## পৰিবেশন
ভেলপুৰী বিভিন্ন ধৰণে পৰিবেশন কৰিব পাৰি, কিন্তু ইয়াক সাধাৰণতে শঙ্কু আকাৰত ভাঁজ কৰা কাগজত পৰিবেশন কৰা হয় আৰু কাগজৰ চামুচ বা পাপড়ীৰে খোৱা হয়, যিটো নিজেই ভেলপুৰীৰ খাব পৰা উপাদান।  বা ইয়াক এটাকৈ প্লেটত পৰিবেশন কৰা হয়। বৰ্তমান সময়ত ভেল পুৰীৰ সামগ্ৰী পেকেটত কিনিবলৈয়ো পোৱা যায় আৰু ইয়াক সামান্য যত্ন কৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।
## ভেলপুৰীৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ
চেভপুৰী – ভেলপুৰী, চাটনি, পাপড়ি আৰু চেভৰ মিশ্ৰণ।

 দহী পুৰি - ভেলপুৰী, দৈৰ সৈতে চাটনি পাপড়িৰ মিশ্ৰণো যোগ কৰা হয়।

 সেৱ পাপড়ী চাত – সেৱপুৰীৰ দৰেই কিন্তু ২-৩ ধৰণৰ চাটনি, আলু, চানা মছলাৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়।

 চুৰমুৰি - এইবিধ মিহিকৈ কটা পিঁয়াজ, টমেটো, ধনীয়া টুকুৰাৰ লগতে মৰিচা আৰু নাৰিকল তেল কেইটোপালমান মিহলি কৰা হয়।

## লগতে চাওক

* চোটপতি
* ফুচকা
* সেৱ মামৰা
* ঘুগনি

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙালী ৰন্ধনশৈলী
শ্ৰেণী:গুজৰাটী ৰন্ধনশৈলী
আলু চাট

**আলু চাট** হৈছ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এবিধ পথৰ দাঁ‌তিৰ খাদ্য বা ষ্ট্ৰীট ফুড। ই উত্তৰ ভাৰত, পূব ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ, পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশৰ ছিলেট সংমণ্ডলৰ কিছু অংশতো জনপ্ৰিয়। আলু চাট আলু কাটি  ঊদ্ভিদজাত তেলত ভাজি বা সিজাই তাত  মছলা আৰু চাটনি মিহলাই প্ৰস্তুত কৰা হয় ৷ ইয়াক নভজাকৈ কেৱল সিজোৱা আলুৰ সৈতেও প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি আৰু লগতে মছলা, নেমুৰ ৰস আৰু জ্বলা-টেঙা চাটনিৰ সৈতে পৰিবেশন কৰিব পাৰি।

আলু চাট মূলতঃ পথৰ দাঁ‌তিৰ খাৰদ্য বা এবিধ ষ্ট্ৰীট ফুড। ইয়াক পুৱাৰ আহাৰ,পাৰ্শ্ব খাদ্য বা চাহৰ লগত লঘু মুখৰোচক হিচাপে পৰিবেশন কৰিবও পৰা যায়। ইয়াক সিজোৱা আৰু ভজা বৰ্গাকাৰ আলুৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু চাট মছলাৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। আলু চাটৰ।ৰ বহুতো আঞ্চলিক ভিন্নতা বা সংস্কৰণ আছে। হিন্দীত *আলু* শব্দৰ অৰ্থ আলু পাচলি। *[[চাট (খাদ্য)|চট]] বা চাট* শব্দটো হিন্দী শব্দ *চট্না* শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে যাৰ অৰ্থ হৈছে আঙুলিৰ মূৰত সোৱাদ লোৱা। এইদৰে আলু চাটৰ অৰ্থ হ’ল আলুৰ সোৱাদৰ খাদ্য।
চিত্ৰ:Aloo_chaat_vendor,_Connaught_Place,_New_Delhi.jpg|alt=Alu chat vendor, Connaught Place, New Delhi
চিত্ৰ:Alu_Kabli.jpg|alt=Alu kabli, a Bengali alu chat made with sliced boiled potatoes, chickpeas, tomatoes, cucumbers, tamarind sauce, Bengali spices, chopped chillies and garnished with coriander leaves.|আলু ম 


## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰন্ধনশৈলী
শ্ৰেণী:বঙালী ৰন্ধনশৈলী
বৰফি

**বৰফি**  বা ***বৰ্ফি*** হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশত বহুলভাৱে প্ৰচলিত গাখীৰ ভিত্তিক এবিধ মিঠাই। ইয়াৰ নামটো পাৰ্চী আৰু উৰ্দু শব্দ *বৰ্ফ*ৰ পৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে তুষাৰ। সমগ্ৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানত  বিব্জিন্ন উপলক্ষত *বৰফি* খোৱা হয়।   ই উত্তৰ ভাৰতত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় ৷ ইয়াক প্ৰায়ে কোনো উপলক্ষ উদযাপন আৰু ধৰ্মীয় উৎসৱ যেনে দীপাৱলী আৰু হোলীত পৰিবেশন কৰা হয় ৷ 

 

 ইয়াক উৎসৱসমূহত উপহাৰ হিচাপেও দিয়া যায়।

## ইতিহাস
*বৰফিৰ* উৎপত্তি হৈছিল পাৰস্যত আৰু ষোড়শ শতিকাত মোগল ৰজাসকলে ভাৰতত ইয়াক প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। কিনা-বেচা কৰিব পৰা শ্ৰমিকৰ জৰিয়তে ইয়াক ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত ইয়াক ট্ৰিনিদাদলৈ অনা হয় আৰু তাতো ই জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। 

## প্ৰস্তুতি
*বৰফি* প্ৰস্তুত কৰিবলৈ, *খোয়া* (ঘন গাখীৰ বা কণ্ডেন্সড মিল্ক) আৰু চেনি মিহলাই একেলগে সিজোৱা হয়। যেতিয়া মিশ্ৰণটো গাঢ় হয়, তেতিয়া ইয়াক তেল সানি লোৱা কাঁ‌হী এখনত বিয়পাই দিয়া হয়। ঠাণ্ডা হোৱাৰ পিছত ইয়াক বৰ্গক্ষেত্ৰ, হীৰা বা বৃত্তৰ দৰে আকাৰত কাটি লোৱা হয়। ইয়াক বল হিচাপেও মুঠি মাৰি বনাব পাৰি,। বিশেষ অনুষ্ঠান যেনে দীপাৱলী, বিবাহ-বাৰ্ষিকীত পৰিবেশন কৰিলে ইয়াক প্ৰায়ে *ভাৰ্কেৰে* (খোৱা ৰূপালী ফইল) সজাই তোলা হয়। ইয়াক নাৰিকল, পিহি লোৱা বাদাম, বা গুড়ি গাখীৰেৰেও সজাব পাৰি ৷ 

## প্ৰকাৰ
*খোয়া বা ডাঠ গাখীৰ*  আৰু চেনিৰ যি মিশ্ৰণ তাত ফলমূল, বাদাম, মাহজাতীয় শস্য, মছলা আৰু অন্যান্য সোৱাদযুক্ত খাদ্যবস্তু যোগ কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ *বৰফি* প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি। সাধাৰণতে  ফলৰ ভিতৰত মধুৰি আৰু তৰমুজৰ গুটি আদি অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াত ব্যৱহাৰ কৰা  বাদামসমূহৰ ভিতৰত আলমণ্ড, কাজু, নাৰিকল, আৰু পিষ্টাচিঅ' আদি অন্তৰ্ভুক্ত। কেতিয়াবা মগুমাহ যোগ কৰিলে মুগ *দালি বৰফি হয়গৈ* ৷ সাধাৰণ সোৱাদ আৰু মছলাৰ ভিতৰত ইলাচি, সুগন্ধি স্ক্ৰুপাইন, কমলা, আম, কেশৰ, গোলাপ জল্ল, আৰু ভেনিলা আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হগ। খাদ্যৰ ৰঙো ইয়াত যোগ কৰিব পাৰি। বৰফি একাধিক তৰপ কৰিও তৈয়াৰ কৰিব পাৰি।

## গেলেৰী

চিত্ৰ:Naral_Vadi_(Coconut_Burfi)_(50287135156).jpg|alt=Coconut and mango barfi|নাজিক আম*ৰিফী*
চিত্ৰ:Chocalate_barfi.jpg|alt=Chocolate barfi| চকেট *ৰসায়ন*
চিত্ৰ:Badam_Barfi.jpg|alt=Badam (almond) barfi| *বদম*(আলম)*ৰসায়ন*
চিত্ৰ:Tri_-_colour_Kaju_Barfi.jpg|alt=Tri-coloured kaju (cashew) barfi|ৰঙীন কাজু বৰফি
চিত্ৰ:Two_Layered_Coconut_Barfi.JPG|alt=Coconut barfi| নাৰিকল *বৰফি*
চিত্ৰ:Besan_Ki_Barfi.JPG|alt=Besan (chickpea flour) barfi| *বে চন বৰফি*
চিত্ৰ:Moong_Daal_Barfi.jpg|alt=Moong dal (mung bean) barfi| *মুগ দালি* (মুগ বিন)*বৰফি*
চিত্ৰ:Suji_Barfi-Odisha.jpg|alt=Odisha-style suji (semolina) barfi| ওড়িশা-শৈলীৰ *চুজি বৰফি*
হানবক

**হানবক** কোৰিয়ান জনসাধাৰণৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক। হানবক শব্দটো মূলতঃ দক্ষিণ কোৰিয়াৰ লোকে ব্যৱহাৰ কৰে; উত্তৰ কোৰিয়াৰ লোকসকলে কাপোৰক chosŏn-ot (কোৰিয়ান কাপোৰ) বুলি কয়। কোৰিয়াৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলেও এই কাপোৰ পিন্ধে, বিশেষকৈ চীনৰ কোৰিয়ানসকলে। 

কোৰিয়ানসকলে প্ৰাচীন কালৰ পৰাই হানবক পিন্ধি আহিছে। হানবকৰ অতি পুৰণি চিত্ৰগত প্ৰমাণ কোৰিয়াৰ তিনিওটা ৰাজবংশীয় যুগৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৭ৰ পৰা ৬৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে)ৰ পৰাই পোৱা যায়, যাৰ শিপা বৰ্তমানৰ উত্তৰ কোৰিয়া আৰু মানচুৰিয়াৰ আদি-কোৰিয়ান জনগোষ্ঠীৰ মাজত দেখা পোৱা যায়। গ’গুৰীয়েও যুগৰ (খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থৰ পৰা ষষ্ঠ শতিকা) সমাধিৰ প্ৰাচীৰ চিত্ৰসমূহতো এই কাপোৰসমূহ অংকন কৰা আছে আৰু অনুমান কৰা হয় এই সময়ৰ পৰাই “হানবক’’ৰ মৌলিক গঠনে থিতাপি লয়। প্ৰাচীন “হানবক’’ত মুঠ চাৰিটা উপাদান জেওগৰী(ওপৰ), বাজী(পেণ্ট), চিমা(স্কাৰ্ট), আৰু প'(কোট) আছিল। হানবকৰ মূল গঠনটো পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সহজকৈ ডিজাইন কৰা হৈছিল আৰু ইয়াত *মু-ইজম*ৰ বহুতো উদ্দেশ্যসম্বলিত আৰ্হি একত্ৰিত কৰা হৈছিল। হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি কোৰিয়াত বেছিভাগ মানুহে বগা কাপোৰ পিন্ধিছিল আৰু কোনো অলংকাৰ পিন্ধা নাছিল। জাকজমকীয়া হানবক পিন্ধাটো সাধাৰণতে বিয়াৰ দৰে বিশেষ অনুষ্ঠানৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল। কিছু সময়ৰ বাবে সাধাৰণ কোৰিয়াৰ লোকসকলক আনকি নিয়মিতভাৱে ৰঙীন হানবক পিন্ধাটোও নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। কিন্তু আন কিছুমান সময়ত যেনে, জাপান অধিকৃত কোৰিয়াত সাধাৰণ মানুহক বগা কাপোৰ পিন্ধিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। আধুনিক হানবক সাধাৰণতে জোচেন বংশত পিন্ধা হানবকৰ আৰ্হিৰ, বিশেষকৈ আভিজাত্য আৰু ৰাজকীয় লোকে পিন্ধাবোৰ। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে কোৰিয়ানসকলে ইজনে সিজনৰ পৰা আপেক্ষিকভাৱে পৃথক হোৱাৰ ফলত দক্ষিণ কোৰিয়া, উত্তৰ কোৰিয়া আৰু চীনৰ কোৰিয়ানসকলৰ মাজত হানবকৰ ডিজাইনৰ কিছু আঞ্চলিক তাৰতম্য দেখা গৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ পিছতো নব্বৈৰ দশকৰ পৰা হানবকৰ আৰ্হি কিছু পৰিমাণে পুনৰ একত্ৰিত হৈছে, বিশেষকৈ চীনৰ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ পিছত আন দেশৰ সৈতে বৃদ্ধি পোৱা সাংস্কৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক বিনিময়ৰ বাবে। আজিকালি সমসাময়িক কোৰিয়ানসকলে আনুষ্ঠানিক বা অৰ্ধ-আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠান আৰু বিয়া, উৎসৱ, অন্যান্য উদযাপন অনুষ্ঠানৰ বাবে হানবক পিন্ধে। ১৯৯৬ চনত দক্ষিণ কোৰিয়াৰ “সংস্কৃতি, ক্ৰীড়া আৰু পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়’’এ দক্ষিণ কোৰিয়াৰ নাগৰিকসকলক হানবক পিন্ধিবলৈ উৎসাহিত কৰিবলৈ **হানবক দিৱস** প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
*হানবক* শব্দটো তুলনামূলকভাৱে শেহতীয়াকৈ সম্মুখলৈ আহিছে আৰু ইয়াৰ লগত ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ সৈতে এক সম্পৰ্ক আছে। এই শব্দটোৰ উন্মেষ ঘটিছিল জো’চেন যুগৰ শেষৰ ফালে, যেতিয়া জাপানী সাম্ৰাজ্য আৰু অন্যান্য পশ্চিমীয়া দেশসমূহে কোৰিয়াক নিজৰ নিজৰ প্ৰভাৱেৰে অধীনলৈ আনিবলৈ প্ৰতিযোগিতাত নামিছিল। এই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ ১৮৮১ চনৰ জো’চেন যুগৰ শেষৰ ফালে Chŏngch'iilgi শীৰ্ষক এখন নথিত পোৱা গৈছে।  তাত কোৰিয়ান কাপোৰক জাপানী আৰু পশ্চিমীয়া শৈলীৰ কাপোৰৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ হানবক শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কোৰিয়ান আৰু জাপানীজ কাপোৰৰ মাজত পাৰ্থক্য নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ১৮৯৫ চনৰ আন এখন নথিত পুনৰ হানবক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
​
## বৰ্ণনা
মহিলাৰ বাবে পৰম্পৰাগত হানবক জেওগৰী(পোছাক) আৰু চিমা(স্কাৰ্ট)ৰে গঠিত। দুয়োটাৰে সমষ্টিক সাধাৰণতে ‘চিমা জেওগৰী’ বুলি জনা যায়। পুৰুষৰ বাবে হানবক জেওগৰী আৰু ঢিলা-ফিটিং *বাজি*(পায়জামা)ৰে গঠিত।

তদুপৰি, আজিকালি হানবক গঠিত হয় বিভিন্ন ধৰণৰ ভেষ্ট, জেকেট আৰু কোটেৰে। মহিলাৰ বাবে জাংছাম, ডানছাম, ৱনছাম আৰু বহুতো আছে। পুৰুষৰ বাবে কিছুমান উদাহৰণ হ’ল দুৰুমাগী, দোপো, ডানৰিয়ং-উই, জং-চিমাক, ছ’চাং-উই, ডায়েচাং-উই ইত্যাদি।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ