open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ৰক্তেশ্বৰী

**ৰক্তেশ্বৰী** এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁক আদি পৰাশক্তিৰ এটা দিশ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়, যাক দুৰ্গা পৰমেশ্বৰী বুলিও কোৱা হয়। মূলতঃ পৰশুৰাম ক্ষেত্ৰত পূজা কৰা হিন্দু দেৱীৰ এটা প্ৰধান আৰু জনপ্ৰিয় ৰূপ। ৰক্তেশ্বৰী হৈছে তুলুনাডুৰ ইস্ত-দেৱতা (তত্ত্বাৱধায়ক দেৱতা)।

## পূজা আৰু উৎসৱ
ৰক্তেশ্বৰী হৈছে দুৰ্গা পৰমেশ্বৰী, বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ঐশ্বৰিক মাতৃ, ভাৰতৰ হিন্দু মন্দিৰত শাক্ত হিন্দুসকলে তেওঁক পূজা কৰে। তেওঁৰ পূজা আৰু উৎসৱসমূহ ভাৰতীয় উপমহাদেশত প্ৰতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিন বা সূৰ্য্য পৰিবহণৰ দিনত পালন কৰা হয়। নাৰিকলৰফুল, সেন্দূৰ আৰু গোটা নাৰিকল দেৱীৰ পূজাৰ বাবে ব্যৱহৃত প্ৰসাদ। 

ৰক্তেশ্বৰীৰ বীজ-মন্ত্ৰ *ওম ক্লিম ৰাম ৰক্তেশ্বৰ্যই নমঃ* যিকোনো দক্ষ গুৰুৰ নিৰ্দেশনাত পাঠ কৰা হয় (শাক্ত উপনিষদ)। 

দেৱতা ৰক্তেশ্বৰীক প্ৰায়ে আত্মা/দানৱ বুলি ভুল ধাৰণা এটা কৰা হয়। দক্ষিণাচৰ পন্থাই ৰক্তেশ্বৰীক ৰক্তবলি দাবী কৰা দেৱী বুলি উলাই কৰে। দক্ষিণাচৰত কুমকুম বা সেন্দূৰ(Vermilion) আৰু গোটা নাৰিকল বলি (প্ৰসাদ) হিচাপে শান্ত ভংগিমাত পূজা কৰা তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ দেৱী। 

## মংগল গ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্ক
পৰম্পৰাগত হিন্দু জ্যোতিষত চন্দ্ৰ, মংগল গ্ৰহ হৈছে মানুহৰ শৰীৰত তেজৰ প্ৰধান অৰ্থ। যেতিয়া মংগল গ্ৰহ যিকোনো ৰাশিফলত আক্ৰান্ত হয় আৰু ই এটা সম ৰাশি দখল কৰে, তেতিয়া ৰক্তেশ্বৰী দেৱীক তেজৰ লগত জড়িত যিকোনো বিকাৰৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ পূজা কৰিবলগীয়া হয়। কিছুমান স্থানীয় বিশ্বাস অনুসৰি সৰু আই আৰু ঋতুস্ৰাৱৰ ৰক্তক্ষৰণৰ বিকাৰৰ দৰে ৰোগ (মংগল গ্ৰহে শৰীৰৰ ব্যক্তিগত অংশকো প্ৰতিনিধিত্ব কৰে) ৰক্তেশ্বৰী পূজা কৰিলে আৰোগ্য হয়।

ৰক্তেশ্বৰীৰ বামমাৰ্গ পূজা লোককথাৰ ধাৰাত নুই কৰা হোৱা নাই। দ্ৰাবিড় তুলু মৌখিক লোক সাহিত্যত উল্লেখ কৰা অনুসৰি লোক পৰিবেশনত সংগীত, লোকনৃত্য, আবৃত্তি আৰু অন্যান্য বিশৃংখল সাজ-পোছাকক ব্যৱহাৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়,  গো ঘিঁউৰ চাকি আৰু সেন্দূৰ ৰক্তেশ্বৰীক আন যিকোনো পূজাৰ দৰেই সাধাৰণ ঘৰুৱা পূজাত সন্তুষ্ট কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা হয়। 

## মন্দিৰ
শ্ৰী মেৰু(শ্ৰীচক্ৰৰ ৩ মাত্ৰিক ৰূপ)
পৰশুৰাম ক্ষেত্ৰ বুলি গণ্য কৰা কংকন, উপকূলীয় কৰ্ণাটক আৰু কেৰালাৰ অঞ্চলত ৰক্তেশ্বৰীক উৎসৰ্গিত অসংখ্য মন্দিৰ আছে। ব্ৰাহ্মণ আৰু অন্যান্য হিন্দুৰ দ্বাৰা ৰক্তেশ্বৰীক মূলস্থানত কৰা পূজা দক্ষিণ কেনাৰাত বিখ্যাত। 

ৰাক্তেশ্বৰীক দক্ষিণাচাৰ পৰম্পৰাত শ্ৰীচক্ৰবাশিনী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে আৰু দুৰ্গা সূক্ত আৰু শ্ৰী সূক্তৰ দ্বাৰা দুৰ্গা পৰমেশ্বৰী হিচাপে পূজা কৰা হৈছে।

## স্বৰূপ বৰ্ণন
দেৱী মহাত্যামৰ মতে বৈষম্য দূৰীকৰণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা আদি পৰশক্তিৰ অন্যতম ঐশ্বৰিক অস্ত্ৰ তৰোৱাল দেৱী ৰক্তেশ্বৰীৰ প্ৰতীকী ৰূপ। শ্ৰীচক্ৰৰ চোকা অংশ পৰম দেৱী দুৰ্গা পৰমেশ্বৰীৰ এক চিনাকি ৰূপ। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
মণ্ডিয়ালী

**মণ্ডিয়ালী** (টাকৰী লিপিত: ) উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশত ঘাইকৈ কথিত এটি পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। হিমাচল প্ৰদেশৰ মণ্ডী জিলাত এই ভাষাৰ প্ৰচলন অধিক। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা অতিকৈ লুপ্তপ্ৰায় ভাষাসমূহৰ অন্যতম। ১৯৬১ চনৰ পৰা ২০০১ চনলৈ এই ভাষা ভাষী লোকৰ সংখ্যতা ২১ শতাংশ হ্ৰাস পাইছে।

মণ্ডিয়ালী ভাষা আৰু কাংগড়ী ভাষা ওচৰৰ। চম্বিয়ালী প্ৰকাৰসমূহক প্ৰায় পৃথক ভাষা জ্ঞান কৰা হয়, কিন্তু তাৰ কেইবাটাৰো মুখ্য মণ্ডিয়ালী ভাষাৰ সৈতে পৰস্পৰ বোধগম্যতা ৯৫%তকৈও অধিক।

## উপভাষা
প্ৰাৰম্ভিক চাৰ্ভে'ত এই কথাৰ উমান পোৱা গৈছে যে ব্যৱহাৰিকভাৱে মণ্ডিয়ালী আৰু কাংগড়ী ভাষা পৰস্পৰ ভাষা ভাষীৰ বাবে বোধগম্য। দক্ষিণ-পূব মণ্ডিয়ালী কোৱা লোকৰ বাবে কাংগড়ী বুজা অলপ বেছি কঠিন। মানক মণ্ডিয়ালী ভাষা উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ যোৱা সেই উপত্যকাত ব্যৱহৃত যি যোগিন্দৰনগৰৰ পৰা সুন্দৰনগৰলৈ বিয়পি আছে। মণ্ডিয়ালী পাহাড়ী বৰোটৰ উত্তৰলৈ, উহ্ল নদীৰ পূব দিশে কোৱা হয়, যাৰ মানক মণ্ডিয়ালীৰ সৈতে বোধগম্যতা কম। ই মণ্ডিয়ালী আৰু কুলূঈৰ মাজৰ প্ৰকাৰ। দক্ষিণ-পূব জিলাত মহাসূঈলৈ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। পশ্চিমৰ সৰ্কাঘাটো মানক মণ্ডিয়ালীতকৈ অলপ পৃথক, সম্ভৱতঃ হমীৰপুৰ আৰু বিলাসপুৰলৈ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত। শব্দসম্ভাৰৰ সামঞ্জস্য ৮৯% কাংগড়ীৰ পালমপুৰী উপভাষাৰ সৈতে আৰু ৮৩% চম্বিয়ালীৰ সৈতে।

## লিপি
এই ভাষা টকৰী লিপিৰ এটি প্ৰকাৰ ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।
alt=|center|thumb|মণ্ডিয়ালী ভাষাৰ প্ৰদৰ্শন

## স্থিতি
এই ভাষাক প্ৰায় পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়া হয়, আন কেইবাটাও চুবুৰীয়া ভাষাৰ দৰেই। এই ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা নিশ্চিতভাৱে বিলুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ হ'ল যে মণ্ডিয়ালী শিশুৱে এই ভাষা মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকা হৈছে।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত এই দাবী উঠিছিল যে ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)' অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হওক, যি অনেক হিমাচলী ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব। অনেক সৰু সৰু সংগঠনে এই দিশে কাম কৰা সত্ত্বেও এই ক্ষেত্ৰত কোনো প্ৰগতি দেখা যোৱা নাই। ৰাজনৈতিক কাৰণত এই ভাষাক হিন্দীৰ উপভাষা হিচাপেহে নথিভুক্ত কৰা হয়, যদিও হিন্দী ভাষী আৰু মণ্ডিয়ালী ভাষী লোকে সহজে ইজনে সিজনক বুজা কঠিন।

## তথ্য সংগহ

শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী: ভাষা
চুৰাহী

**চুৰাহী** (টাকৰী লিপিত: ) এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশত কোৱা হয়। এই ভাষা মুখ্যতঃ চম্বা জিলাৰ চৌৰাহ আৰু সলুনী তেহসীলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ভাষা এটি বিপন্ন ভাষা।

## ফকৰা যোজনা

## লিপি
এই ভাষা টাকৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।

## স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলী বুলিও কয়। কোনো কোনোৱে এই ভাষাক ডোগ্ৰী ভাষাৰ উপভাষাও জ্ঞান কৰে। চুৰাহী ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা নিশ্চিতভাৱে বিলুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ হ'ল, এই ভাষা শিশুৱে মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকা হৈছে।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাই ভাৰতৰ সংবিধানত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)' অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী তুলিছিল, যিয়ে হিমাচল প্ৰদেশৰ অনেক ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিলেহেতেন। কিন্তু তাৰ পাছত এই দিশত কোনো অগ্ৰগতি দেখা হোৱা নাই, যদিও অনেক সৰু সৰু সংগঠনে এই ক্ষেত্ৰত কাম কৰি আহিছে। ৰাজনৈতিক কাৰণত, এই ভাষাক হিন্দী ভাষাৰ উপভাষা গণ্য কৰা হয়, যদিও চুৰাহী আৰু হিন্দী ভাষী দুজন লোকে ইজনে সিজনক বুজা কঠিন।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী: ভাষা
ভটিয়ালী

**ভটিয়ালী** বা **ভট্টিয়ালী** এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা মুখ্যতঃ হিমাচল প্ৰদেশৰ চম্বা জিলাৰ ভট্টিয়ত বিভাগ, কাংগ্ৰা জিলাৰ নূৰপুৰ বিভাগ আৰু পাঠানকোটৰ পাহাড়ীয়া অঞ্চলত কঠিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ জনগণনা অনুযায়ী এই ভাষা কোৱা লোকৰ সংখ্যা ২৩৯৭০ আছিল। তাৰেই ১৫১০৭জন চম্বা জিলাৰ বাসিন্দা আছিল।

ভটিয়ালীক কেতিয়াবা কেতিয়াবা ডোগ্ৰী বা পাঞ্জাবী ভাষাৰ উপ-ভাষা আখ্যা দিয়া হয়। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ জনগণনাত ভটিয়ালীক পাঞ্জাবীৰ উপ-ভাষা হিচাপে নথিভুক্ত কৰা হৈছিল।

ঐতিহাসিকভাৱে এই ভাষা টাকৰী লিপিৰে লিখা হৈছিল।
left|thumb|ভটিয়ালী ভাষাত লিখনিৰ উদাহৰণ

## শব্দৰ উদাহৰণ

* মই: म्या/मै
* তুমি: त्या/तै
* আমি: अंहां/असा
* তোমালোক: तुंहां/तुसा
* তেওঁ: से
* মোৰ: मिरा/मिरी/मिरे
* তোমাৰ: तिरा/तिरी/तिरे
* আমাৰ: स्याढ़ा/स्याढ़ी/स्याढ़ै বা हांदा/हांदी/हांदे
* তোমালোকৰ: दुआढ़ा/दुआढ़ी/दुआढ़ै
* নিজ: अप्पु
* সি: तिनी/उनी
* তাই: तिसा/उसा
* তাৰ: तिद्दा/तिस्दा/उद्दा
* তাইৰ: तिसादा/उसादा
* তাহাঁতৰ: तिन्दा/तिनादा
* সেয়া (পুং): तिस/तैस
* সেয়া (স্ত্ৰী): तिसा/तैसा
* মোলৈ: मिकी/मिकेआ
* তোমালৈ: तिकी/तिकेआ
* তালৈ: तिसेया/तिसी
* তাইলৈ: तिसाया/तिसाई
* তাহাঁতলৈ: तिनेयां/तिनाई
* আমালৈ: सेयां/साह्की
* সকলোলৈ: सभनीयां/सभनी
* ময়ো: मिम्हीं
* তুমিও: तुम्हीं
* মোৰ/ তোমাৰ পৰা: मेर्श/तेर्श

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
বাহৰেইনৰ নাৰী

thumb|পৰম্পৰাগত কইনাৰ সাজত এগৰাকী বাহৰেইনৰ যুৱতী
thumb|হিজাব পৰিহিত অৱস্থাত বাহৰেইনৰ নাৰী
**বাহৰেইনৰ মহিলা**সকলে জীৱনৰ প্ৰতিটো দিশতে বৈষম্যৰ সমুখীন হৈছে আৰু তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত স্বাধীনতা বাহৰেইনৰ আইন আৰু বাহৰেইনৰ সমাজৰ দ্বাৰা গুৰুতৰভাৱে বাধাপ্ৰাপ্ত। বাহৰেইনৰ মাত্ৰ এক চতুৰ্থাংশ মহিলাইহে ঘৰৰ বাহিৰত চাকৰি কৰে। বাহৰেইনৰ *মহিলা দিৱস* প্ৰতি বছৰে ১ ডিচেম্বৰত পালন কৰা হয়।

## পৰম্পৰাগত সাজ
বাহৰেইনৰ মহিলাসকলৰ পৰম্পৰাগত কাপোৰৰ ভিতৰত জেলাবিয়া, দীঘল, ঢিলা পোছাক, যিটো ঘৰৰ বাবে অন্যতম পছন্দৰ কাপোৰৰ শৈলী। বাহৰেইনৰ মহিলাসকলে চুলি আংশিকভাৱে ঢাকি মুহতাছিমা বা চুলি সম্পূৰ্ণৰূপে ঢাকি মুহাজিবা ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।

## সামাজিক ভূমিকা
পূৰ্বতে, যেনে ১৯৬০ চনত বাহৰেইনৰ মহিলাৰ ভূমিকা নিৰ্ভৰ কৰিছিল স্বামীৰ ভূমিকা বা চাকৰিৰ ওপৰত। মাছমৰীয়াৰ লগত বিবাহিত মহিলাসকলে নিজৰ স্বামীক মাছ চাফা কৰা আৰু মাছ বিক্ৰেতা হিচাপে ব্যৱসায়ত সহায় কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। কৃষকৰ সৈতে বিবাহিত মহিলাসকলে কৃষিভূমিৰ সহায়ক হিচাপে আৰু উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰকৰ্তা হিচাপে কাম কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। চহৰ-নগৰত পৰম্পৰাগতভাৱে মহিলাসকলক ঘৰৰ কাম-কাজ আৰু শিশুৰ যত্ন লোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। ধনী বাহৰেইন মহিলাসকলে সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ বাবে দৈনন্দিন কাম-কাজ কৰিবলৈ ভৃত্য নিয়োগ কৰিছিল।ইয়াৰ উপৰিও বাহৰেইনৰ মহিলাসকল পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ এম্ব্ৰয়ডাৰীত পাৰদৰ্শিতাৰ বাবে বিখ্যাত। বাহৰেইনৰ মহিলাসকলৰ এই প্ৰতিভা বাহৰেইনৰ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যৰ পৰিচায়ক।

যোৱা ত্ৰিশ বছৰমানৰ ভিতৰত বাহৰেইনৰ মহিলাসকলে সমাজত গতানুগতিক নাৰী ভূমিকাৰ পৰা আঁতৰি অহাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। তেওঁলোকে শিক্ষা, চিকিৎসা, নাৰ্চিং প্ৰেকটিছ আৰু অন্যান্য স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় চাকৰি, বিত্তীয়, কেৰাণী, লঘু উৎপাদন, বেংকিং বৃত্তি, পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান আদিৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ ভূমিকা সম্প্ৰসাৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।
## শিক্ষা
১৯২৮ চনত ফাৰুক আমিনৰ মতে বাহৰেইন আছিল প্ৰথমখন উপসাগৰীয় ৰাজ্য য’ত মহিলাৰ শিক্ষা প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰাপ্ত হয়।

১৯৫০ চনত বাহৰেইনৰ মহিলাসকলে কায়ৰো, ইজিপ্ত, বেইৰুট, লেবাননত অধ্যয়ন কৰি বাহৰেইনত শিক্ষক আৰু বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ হৈছিল। ১৯৫৯ চনত স্বাস্থ্য বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় মুকলি হোৱাৰ লগে লগে বাহৰেইনৰ প্ৰথমখন চিকিৎসালয়ভিত্তিক নাৰ্চিং স্কুলে বাহৰেইনৰ মহিলাসকলক নাৰ্ছ হিচাপে কাম কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। জৰ্ডান, বেইৰুট আৰু ইজিপ্তত মহিলাসকলে চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু আনুষংগিক ক্ষেত্ৰসমূহত অধ্যয়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। যিসকল মহিলাই তেনে কৰিছিল তেওঁলোকে বিভাগীয় মুৰব্বী, কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডীন আৰু অধ্যাপক হিচাপে অধ্যাপনা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
### ঘৰুৱা হিংসা
বাহৰেইনত ঘৰুৱা হিংসাৰ পৰা মহিলাক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে কোনো আইন নাই৷ref name=bahrainrights>The Legal Status of Women in Bahrain 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
ভদৰৱাহী

**ভদৰৱাহী** বা **ভদ্ৰৱাহী** এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা ঘাইকৈ জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ ভদৰৱাহ বা ভদ্ৰকাশী অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ভদৰৱাহী শব্দই ঠেক অৰ্থত ভদৰৱাহ অঞ্চলত কথিত ভিড়লাঈ উপভাষাক বুজাব পাৰে। কিন্তু বহল অৰ্থত, ই তাৰ উপৰিও মুখ্য ভদৰৱাহীৰ সৈতে সম্বন্ধ ৰখা অন্যান্য উপভাষাকো সামৰা সেই গোটক বুজাব পাৰে যি সেই অঞ্চলত কথিত য'ত মানক ভদৰৱাহী এক সংযোগী ভাষা। ভদৰৱাহীৰ উপৰিও এই গোটক পাডৰী বা ভলেসী নামেৰেও জনা যায়। চুৰাহী ভাষা এই ভাষাৰ সৈতে সম্বন্ধিত।

ভদৰৱাহীক টাকৰী লিপিত এনেদৰে লিখা হয়: । তাৰ অন্য ৰূপ হ'ল **ভদেৰৱাহী** (), **ভদেৰৱালী** (), **ভদৰী** (), **ভদৰোহী** (), **ভদলয়ী** () আৰু **ভদলঈ** ()।

## স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ীও আখ্যা দিয়ে। কোনো কোনোৱে এই ভাষাক ডোগ্ৰীৰ উপভাষা জ্ঞান কৰে। এই ভাষাটোৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে, এই ভাষা নিশ্চিতভাৱে বিলুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ হ'ল ভদৰৱাহী অভিভাৱকে নিজৰ শিশুক এই ভাষা মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকোৱা হৈছে, যাৰ ফলত এই ভাষা কোৱা লোকৰ সংখ্যা কমি আহিছে। এই ভাষাৰ স্থান লৈছে কাশ্মিৰী, হিন্দী আৰু উৰ্দু ভাষায়। 

## উল্লেখযোগ্য কৰ্ম
চাৰাজী আৰু ভদৰৱাহী ভাষাক উৎসাহ যোগাবলৈ চেনাব টাইমছত এই দুই ভাষাতো দৈনিক বাতৰিৰ শিৰোনাম প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

### উৎসসমূহ

*
বিলাসপুৰী

**বিলাসপুৰী** (টাকৰী লিপিত: ) বা **কহলূৰী** (টাকৰী লিপিত: ) উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ বিলাসপুৰ জিলাত ঘাইকৈ কথিত এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা পাঞ্জাব পাহাড়ত স্থিত পূৰ্বৰ বিলাসপুৰ ৰাজপুত্ৰ শাসিত ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত।

বিলাসপুৰী ভাষাবৈজ্ঞানিকভাৱে পশ্চিমীয়া পাহাড়ী গোটৰহে ভাষা যদিও ভাৰতৰ জনগণনাত ইয়াক পাঞ্জাবী ভাষাৰ উপ-ভাষা গণ্য কৰা হয়। ২০১১ চনৰ জনগণনাৰ মতে এই ভাষা কোৱা লোকৰ সংখ্যা আছিল ২৯৫৮০৫।

হোশ্বিয়াৰপুৰ জিলাৰ পাহাড়ীয়া অঞ্চলতো এই ভাষাৰ এটি উপ-ভাষা কোৱা হয়, যাক অনেকে পাহাড়ীও আখ্যা দিয়ে (টাকৰী লিপিত: )।

## উপভাষা
বিলাসপুৰীৰ ৫টা মুখ্য উপভাষা আছে:

# উত্তৰ-পূব বিলাসপুৰী: ই কুমাৰ হাটীৰ উত্তৰ-পূব দিশে কোৱা হয়, মণ্ডিয়ালীৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে
# উত্তৰ বিলাসপুৰী (কুমাৰ হাটীৰ উত্তৰ দিশে কোৱা হয়); মণ্ডেলিৰ সৈতে সাদৃশ্য
# পশ্চিম বিলাসপুৰী: কহলূৰী ভাষাৰ আতাইকেইটা উপভাষাৰ ভিতৰত আতাইতকৈ অধিক পাঞ্জাবী শব্দৰ ব্যৱহাৰ এই উপভাষাতেই হয়
# কেন্দ্ৰীয় বিলাসপুৰী: ঐতিহাসিক বিলাসপুৰ চহৰ আৰু চুবুৰীয়া অঞ্চলত কথিত এই উপভাষাৰ পাঞ্জাবীৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে
# দাভিন বা দৌৰ: ঐতিহাসিক বিলাসপুৰ চহৰৰ পূব আৰু দক্ষিণ-পুব অঞ্চলত কথিত

কহলূৰী বা বিলাসপুৰী ভাষাৰ উপভাষাসমূহ ইমানেই মিলা যে আতাইকেইটাকে এটাই মাথো উপভাষা বুলিও ক'ব পৰা যায়।

## লিপি
এই ভাষা টাকৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।

## ফকৰা যোজনা

## স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়ে। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পূৰ্বে এই ভাষাত লিখনি ছপা কৰিবলৈ ৰাজ্যৰ পৰা বৰঙণি আদি পোৱা গৈছিল। কিন্তু স্বাধীনতাৰ পাছৰে পৰা হিন্দী ভাষাকহে অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছে আৰু এনে বৰঙণি প্ৰায় বন্ধ হৈ পৰিছে। বিলাসপুৰী শিকোৱা কোনো প্ৰতিষ্ঠান নাই আৰু সেয়ে মানক পাঞ্জাবী আৰু মানক হিন্দীৰ দৰে ভাষাৰ হেঁচাত এই ভাষা বিপন্ন হৈ পৰিছে।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)' অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী তুলি ধৰা হৈছিল, যি হিমাচল প্ৰদেশৰ অনেক ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিলেহেতেন। কিন্তু তাৰ পাছত এই দিশত কোনো অগ্ৰগতি দেখা যোৱা নাই, যদিও অনেক সৰু সৰু সংগঠনে এই ভাষাৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কাম কৰি আহিছে। ৰাজনৈতিক কাৰণত এই ভাষাক পাঞ্জাবী ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে নথিভুক্ত কৰা হৈছে এনে কৰা হৈছিল জি এ গ্ৰিয়েৰ্ছনৰ যুক্তিৰ ভিত্তিত, যিয়ে কহলূৰীক পাঞ্জাবীৰ এক "অভং" ৰূপ আখ্যা দিছিল। পাছলৈ ভাষাবিদসকলে সেই যুক্তিক নস্যাৎ কৰিছে আৰু এই মতত উপনীত হৈছে যে ই পাঞ্জাবী নহয়, বৰং অন্যান্য পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাষাসমূহৰ সৈতেহে ভালেমান সম্বন্ধিত।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* সিং, অমিতিত।  "পঞ্জাৱত ভাষা বিভাজন। Sagar, Volume 4, Number 1, Spring 1997.

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী: ভাষা
চম্বয়ালী

**চম্বয়ালী** (টাকৰী লিপিত: ) এটি পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ চম্বা জিলাত ঘাইকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## শ্ৰেণীবিভাজন
চম্বয়ালী ভাষা ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ উত্তৰ বিভাগৰ এটি ভাষা। এই ভাগক পাহাড়ী ভাষা পৰিয়াল নামেৰেও জনা যায়। পাহাড়ী ভাষা পৰিয়ালৰ মাজতো ই পশ্চিম-পাহাড়ী উপ-ভাগৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা চুবুৰীয়া পাহাড়ী ভাষা যেনে মণ্ডিয়ালীৰ সৈতে ভালেমান (৮৩%) পৰস্পৰ বোধগম্যতা আছে।

## ভৌগোলিক বিতৰণ

### আনুষ্ঠানিক স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়ে। কোনো কোনোৱে এই ভাষাক পাঞ্জাবী বা ডোগ্ৰীৰ উপভাষাও জ্ঞান কৰে। এই ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা নিশ্চিতভাৱে লুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ হ'ল চম্বয়ালী শিশুৱে চম্বয়ালী ভাষা মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকা হৈছে। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পূৰ্বে এই ভাষাই ভালেমান ৰাজ্যিক সহাৰী লাভ কৰিছিল। কিন্তু স্বাধীনতাৰ পাছত হিন্দী ভাষাকহে প্ৰাধান্য দিয়া হৈছে।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)'ক ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী তুলি ধৰা হৈছিল। তেতিয়াৰে পৰা এই বিষয়ত কোনো ইতিবাচক অগ্ৰগতি হোৱা নাই, যদিও অনেক ক্ষুদ্ৰ সংগঠনে ভাষাটো ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আহিছে। ৰাজনৈতিক কাৰণত এই ভাষাক হিন্দী ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে নথিভুক্ত কৰা হয়, যদিও হিন্দীতকৈ এই ভাষা অন্য স্বীকৃত ভাষা যেনে ডোগ্ৰীৰ সৈতেহে মিলে। এজন হিন্দীভাষী আৰু এজন চম্বয়ালীভাষী লোকে ইজনে সিজনক সহজে বুজি নাপায়।

### ভাষা
এই ভাষাৰ তিনিটা উপভাষা আছে:

# বন্স্যাৰী
# বন্সবাৰী
# গড়ী চম্বয়ালী

## লিপি
এই ভাষা টাকৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়। টাকৰী লিপিৰ চম্বয়ালী সংস্কৰণকে ইউনিকোডত মানক ৰূপ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
alt=|center|thumb|চম্বয়ালী টাকৰীৰ উদাহৰণ

## শব্দ সম্ভাৰ

### মাহৰ নাম
হিন্দু পঞ্জিকাৰ ১২টা মাহৰ চম্বয়ালী নাম তলত চম্বয়ালী ভাষাৰ শব্দৰ উদাহৰণ হিচাপে দিয়া হৈছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাষা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
গদী ভাষা

**গদী**, **গদকী**, **গদিয়ালী** বা **ভৰমৌড়ী** (টাকৰী লিপিত: ) এটি পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা মুখ্যতঃ উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ চম্বা জিলাৰ ভাৰমৌড় অঞ্চলৰ গদী লোকে ব্যৱহাৰ কৰে। তদুপৰি, চুবুৰীয়া জম্মুৰ উধমপুৰ, কথুৱা আৰু দোদা জিলাতো এই ভাষা কোৱা হয়।

এই ভাষাটো পৰম্পৰাগতভাৱে টাকৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হৈ আহিছে।
thumb|গদী সংস্কৃতিৰ বিষয়ে গদী ভাষাত এক সক্ষাৎকাৰ তৰসেম জৰয়ালৰ সৈতে (প্ৰথম অংশ)

## উপভাষা
গদী ভাষাৰ ৪ট উপভাষা আছে:

* প্ৰথমটো সমগ্ৰ ভৰমৌড়, ছতৰাৰী আৰু ভত্যত অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আৰু লগতে কাংগড়া জিলা গদীভাষী অঞ্চলতো
* দ্বিতীয়টো পিয়ুহাৰ, বেলজ, গূণ, বকনী আৰু মেহলা আৰু কাডেড়ৰ ওপৰৰ ভাগত কোৱা হয়
* তৃতীয়টো বসু আৰু চুবুৰীয়া অঞ্চলত কোৱা হয়
* চতুৰ্থটো লিল্হ আৰু পাহোত কোৱা হয়

## স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়ে। কোনো কোনোৱে এই ভাষা ডোগ্ৰীৰ উপভাষাও জ্ঞান কৰে। ইউনেস্ক'ই এই ভাষাক নিশ্চিতভাৱে লুপ্তপ্ৰায় ভাষাৰ তালিকাত ৰাখিছে, যাৰ অৰ্থ হ'ল যে গদী শিশুৱে এই ভাষা মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকা হৈছে।

হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত ২০১০ চনত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)' নামেৰে এটি ভাষা ভাৰতৰ সংবিধানত অষ্ট অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী তুলি ধৰা হৈছিল। পিচে এই ক্ষেত্ৰত তাৰ পাছত কোনো উন্নতি দেখা যোৱা নাই, যদিও অনেক সৰু সৰু সংগঠনে এই ভাষা সংৰক্ষণৰ চেষ্টা কৰি আহিছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* গাদী গ্ৰাম্য স্কুটী 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী: ভাষা
বন্ধন বেংক

বন্ধন বেংক হৈছে ভাৰতৰ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ এটা বেংক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অৱস্থিত। বন্ধন বেংকে গ্ৰাহকক বিভিন্ন বেংকিং সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। বেংকৰ নাম "বন্ধন"ৰ অৰ্থ হৈছে "একেলগে থকা"।

## ইতিহাস
বন্ধন বেংক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল শ্ৰী চন্দ্ৰ শেখৰ ঘোষে।  তেওঁ ২০০১ চনত বন্ধন বিত্তীয় সেৱা আৰম্ভ কৰে, যিয়ে ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় আৰু ব্যক্তিক ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় ঋণ প্ৰদান কৰে। সংস্থাটোৱে দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পায় আৰু অৱশেষত ২০১৪ চনত বেংকিং অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰে। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ৫০১টা শাখাৰে কাম আৰম্ভ কৰে।

## সেৱাসমূহ
বন্ধন বেংকে বেংকিং সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ বিস্তৃত পৰিসৰ যেনে চেভিংছ একাউণ্ট, কাৰেণ্ট একাউণ্ট, ফিক্সড ডিপ’জিট, ৰিকাৰিং ডিপ’জিট, লোন, ক্ৰেডিট কাৰ্ড, আৰু বীমা আদি আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উপৰিও বেংকটোৱে ইণ্টাৰনেট বেংকিং, মোবাইল বেংকিং, ইউপিআই পেমেণ্ট আদি ডিজিটেল বেংকিং সেৱাও আৰম্ভ কৰিছে।

## পুৰস্কাৰ
ভাৰতীয় বেংকিং উদ্যোগলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বন্ধন বেংকে কেইবাখনো স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ২০১৮ চনত বিজনেছ টুডে-মানি টুডে ফাইনেন্সিয়েল এৱাৰ্ডত বেংকটোৱে ‘শ্ৰেষ্ঠ ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় বেংক’ বঁটা লাভ কৰিছিল। ফৰ্বছ ‘ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ বেংক ২০২০’ তালিকাতো বেংকটোৱে অষ্টম স্থান লাভ কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ
বুলগেৰিয়াৰ নাৰী

বুলগেৰিয়াৰ নাৰীক বুলগেৰিয়াত বাস কৰা আৰু বুলগেৰিয়াৰ পৰা অহা মহিলাক বুজোৱা হয়। বুলগেৰিয়াৰ সমাজত নাৰীৰ স্থানত বাইজেন্টাইন আৰু অট্টোমান সংস্কৃতি, পূব অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম, কমিউনিষ্ট মতাদৰ্শ, সমসাময়িক বিশ্বায়িত পশ্চিমীয়া মূল্যবোধ আদি বিভিন্ন সংস্কৃতি আৰু মতাদৰ্শৰ প্ৰভাৱ পৰিছে।
## ভোটদান আৰু চৰকাৰ
১৯৩৭ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সীমিত মহিলাৰ ভোটাধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়,আৰু ১৯৪৪ চনত মহিলাসকলে সম্পূৰ্ণ ভোটাধিকাৰ লাভ কৰে।কমিউনিষ্ট যুগত চৰকাৰৰ স্বৈৰাচাৰী স্বভাৱৰ বাবে নাৰী আৰু পুৰুষ উভয়ৰে নাগৰিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা যিমানেই সীমিত নহওক কিয় সমান আছিল। ১৯৪৫ চনত সংসদত প্ৰথম মহিলা নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনৰ ভিতৰত সংসদত মহিলাৰ সংখ্যা ১৬%ৰ পৰা ২১%ৰ ভিতৰত সলনি হয় আৰু ১৯৯০ চনত ই ৮.৫%লৈ হ্ৰাস পায়। ২০১৭ চনৰ হিচাপত সংসদত ২৫.৮% মহিলা আছিল।
## কৰ্মসংস্থান
সমাজবাদী যুগত বহু মহিলাই দৰমহা পোৱা নিয়োগত প্ৰৱেশ কৰিছিল;যেতিয়া লিংগ সমতাৰ মতাদৰ্শক প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল আৰু বিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে তেওঁলোকে কৰ্মশক্তিৰ প্ৰায় আধা অংশ গঠন কৰিছিল। মহিলাসকলক সঘনাই শিক্ষক, নাৰ্ছ, ফাৰ্মাচিষ্ট, বিক্ৰী কেৰাণী, শ্ৰমিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁলোক পৰিচালনা, প্ৰশাসন আৰু কাৰিকৰী বিজ্ঞানৰ সৈতে কমকৈ জড়িত। ঘৰুৱা কাম-শিশুৰ যত্ন, ৰন্ধা-বঢ়া, চাফ-চিকুণ কৰা আৰু বজাৰ কৰা আদি কাম-কাজৰ বাবেও মহিলাসকল বহুলাংশে দায়িত্ব লয়। কৃষি শ্ৰম লিংগ অনুসৰি বিভক্ত কৰা হয়। পুৰুষে জীৱ-জন্তু আৰু যন্ত্ৰপাতিৰ সৈতে কাম কৰে আৰু মহিলাসকলে শস্য উৎপাদনত অধিক শ্ৰম কৰে যদিও নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই নমনীয় হৈ থাকে।

নব্বৈৰ দশকৰ নতুনকৈ উত্থাপিত, 'বন্য', নিষিদ্ধ পুঁজিবাদে মহিলাৰ প্ৰতি প্ৰায়ে শত্ৰুতা প্ৰকাশ কৰিছিল যদিও বহু মহিলাই প্ৰকৃততে সফলতা লাভ কৰিছে। বুলগেৰিয়াৰ কোম্পানী মালিক আৰু শীৰ্ষ পৰিচালকৰ এক তৃতীয়াংশ মহিলা।ব্যৱসায়ত মহিলাৰ অধিক জড়িতকৰণ পূব ইউৰোপীয় অঞ্চলৰ দেশসমূহৰ বাবে সাধাৰণ কথা: "সামগ্ৰিকভাৱে পূব ইউৰোপে লিংগ সমতাৰ ক্ষেত্ৰত শীৰ্ষস্থান দখল কৰি আছে, অঞ্চলটোৰ ৩৫ শতাংশ জ্যেষ্ঠ ভূমিকা মহিলাৰ হাতত আছে আৰু মাত্ৰ ১৬ শতাংশ ব্যৱসায়ৰ সৈতে আছে।" ২০০৭ চনৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি জ্যেষ্ঠ ব্যৱস্থাপনাত কোনো মহিলা নাই।
## শিক্ষা
পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ অলপ কম: মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯৮.১%, আনহাতে পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত ৯৮.৭% (১৫ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়সৰ, ২০১৫ চনৰ তথ্য)। বিশেষকৈ ৰোমা মহিলাৰ লগতে ৰোমা পুৰুষৰ মাজত নিৰক্ষৰতা অধিক।
## সাংবিধানিক অধিকাৰ
বুলগেৰিয়াৰ সংবিধানত লিংগ সমতাৰ ব্যৱস্থা আছে:শিল্প। ৬.(১) সকলো ব্যক্তি জন্মতে মুক্ত আৰু মৰ্যাদা আৰু অধিকাৰ সমান। (২) আইনৰ আগত সকলো নাগৰিক সমান হব লাগিব। জাতি, জাতীয় বা সামাজিক উৎপত্তি, জাতিগত আত্মপৰিচয়, লিংগ, ধৰ্ম, শিক্ষা, মতামত, ৰাজনৈতিক সংযোগ, ব্যক্তিগত বা সামাজিক মৰ্যাদা বা সম্পত্তিৰ মৰ্যাদাৰ ভিত্তিত কোনো বিশেষাধিকাৰ বা বাধা নাথাকিব"।
## তথ্যউৎস

শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ
পংগৱাড়ী

**পংগৱাড়ী** (টাকৰী লিপিত: ) এটি পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা। এই ভাষা মুখ্যতঃ উত্তৰ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ চম্বা জিলাৰ পংগী অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পংগৱাড়ীৰ নিজা লিপি টাকৰী, কিন্তু বৰ্তমানে অনেকে দেৱনাগৰী লিপিতো ভাষাটো লিখে। এই ভাষাৰ চুবুৰীয়া জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ পাদৰী ভাষাৰ সৈতে সামঞ্জস্য আছে।

## শ্ৰেণীবিভাজন
ভাষাবিদ জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰিয়েৰ্ছনে নিজৰ "লিংগুইষ্টিক চাৰ্ভে' অৱ ইণ্ডিয়া"ত পংগৱাড়ীক চম্বয়ালীৰ উপভাষা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। বৰ্তমানে ভাষাবিদসকলে পংগৱাড়ীক এটি সুকীয়া ভাষা জ্ঞান কৰে যি পশ্চিম পাহাড়ী গোটৰ চমিয়ালী উপোগোটৰ অন্তৰ্গত, চম্বয়ালী, বিলাসপুৰী, ভদৰৱাহী আদি ভাষাৰ সৈতে।

পংগৱাড়ীৰ পৰস্পৰ বোধগম্যতা পাদৰীৰ সৈতে ৯০%, মণ্ডিয়ালীৰ সৈতে ৬৪%, কাংগড়ীৰ সৈতে ৫২%, চম্বয়ালীৰ সৈতে ৪৪% আৰু ভদৰৱাহীৰ সৈতে ৫০%। ইয়াৰ শব্দতাত্ত্বিক সামঞ্জস্য হিন্দীৰ সৈতে ৫৫%, কুল্লূ পাহাড়ীৰ সৈতে ৭৭% আৰু ভদৰৱাহীৰ সৈতে ৪৫%।

## ধ্বনিতত্ত্ব
পংগৱাড়ী ভাষাই স্বৰ সমন্বয়ৰ এটি অৱশেষীকৃত প্ৰণালী ব্যৱহাৰ কৰে, সেই অঞ্চলৰ অন্যান্য কিছু ভাষাৰ দৰে (যেনে কাশ্মীৰী ভাষা)। প্ৰথমে যি স্বৰধ্বনিৰ চৰ্তত সেই সমন্বয় সৃষ্টি কৰা হৈছিল, সেই ধ্বনিসমূহ বৰ্তমানে উপস্থিত নহয়, সেয়ে এই প্ৰণালী বৰ্তমান ফলপ্ৰসু নহয়। 

## ব্যাকৰণ
গ্ৰিয়েৰ্ছনৰ পংগৱাড়ী ভাষাৰ ব্যাখ্যাৰ পাছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে শেহতীয়াকৈহে বিনয় সুন্দৰ নায়কে পংগৱাড়ীৰ এখন ব্যাকৰণ হিন্দী ভাষাত লিখি উলিয়াইছে। 

### লিংগ
পংগৱাড়ী সংজ্ঞাসমূহৰ বৈয়াকৰণিক লিংগ থাকে: পুং আৰু স্ত্ৰী।
### সংখ্যা

## ভৌগোলিক বিতৰণ

### স্থিতি
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়ে। কোনো কোনোৱে এই ভাষাক পাঞ্জাবী বা ডোগ্ৰী ভাষাৰ উপভাষাও জ্ঞান কৰে। এই ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা বিষমভাৱে লুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ এইয়া যে পংগৱাড়ী কোৱা আতাইতকৈ কম বয়সীয়া লোক বৰ্তমানে ককাক বা আইতাকহে, আৰু তেওঁলোকেও এই ভাষা কেতিয়াবা কেতিয়াবাহে বা আংশিকভাৱেহে কয়।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত এই দাবী তুলা হৈছিল যে ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত 'পাহাড়ী (হিমাচলী)' নামেৰে এটি ভাষা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হওক, যি বিভিন্ন হিমাচলী ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব।। পিচে তাৰ পাছত এই দিশত কোনো অগ্ৰগতি দেখা হোৱা নাই, যদিও বিভিন্ন সৰু সৰু সংগঠনে এই ভাষাক সংৰক্ষিত কৰিবলৈ বিভিন্ন পদক্ষেপ হাতত লৈ আহিছে। ৰাজনৈতিক কাৰণত পংগৱাড়ী হিন্দী ভাষাৰ উপভাষা হিচাপে নথিভুক্ত কৰা হয় যদিও এজন পংগৱাড়ী ভাষী আৰু এজন হিন্দী ভাষী লোকে ইজনে সিজনক সহজে বুজিব নোৱাৰে। এই ভাষাৰ ডোগ্ৰী আৰু অন্যান্য পশ্চিমীয়া পাহাড়ী ভাষাৰ সৈতেহে অধিক মিল আছে।

লিংগুইষ্টিক চাৰ্ভে' অৱ ইণ্ডিয়াৰ সময়ত পংগৱাড়ী কওঁতা লোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৭০১।

### উপভাষা
পংগৱাড়ীৰ উপভাষাকেইটা হ'ল:

# কিল্লৰ
# পূৰ্থী
# সচ
# ধৰৱাসী

কিল্লৰ তেহচীলৰ মুখ্য স্থান, সেয়ে সেই উপভাষাক বহলভাৱে বুজা যায়। সচ উপভাষাৰ সামঞ্জস্য সংস্কৃতৰ সৈতে আতাইতকৈ অধিক।

## সাহিত্য
শেহতীয়াকৈ তুবাৰী নামৰ এখন আলোচনীৰ সহায়ত ভাষাটো সংৰক্ষিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছে, য'ত দেৱনাগৰী লিপিত পংগৱাড়ী লিপি লিখা হয়। আন আন কিছুমান প্ৰকাশনো আছে যিয়ে সাধাৰণতে ভাষাটোৰ বৰ্ণনা আগবঢ়ায়।

## ফকৰা যোজনা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী: ভাষা
কাংগড়ী

**কাংগড়ী** (টাকৰী লিপিত: ) এটি পাহাড়ী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি উত্তৰ ভাৰতত কথিত। এই ভাষা মুখ্যতঃ হিমাচল প্ৰদেশৰ কাংগড়া, উনা আৰু হমীৰপুৰ তথা পাঞ্জাবৰ গুৰদাসপুৰ, ৰূপনগৰ আৰু হোশ্বিয়াৰপুৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ভাষাৰ সৈতে কাংগড়া উপত্যকাৰ লোক জড়িত। ২০১১ চনত ১১ লাখ কাংগড়ী ভাষী লোক আছিল।

অন্যান্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষাৰ দৰেই কাংগড়ী ভাষায়ো চুবুৰীয়া ভাষাসমূহৰ সৈতে এটি উপভাষাৰ নিৰন্তৰতা বৰ্তাই ৰাখে। এনেদৰে ই অন্য পাহাড়ী প্ৰকাৰ যেনে পূবত মণ্ডিয়ালী আৰু কুলূঈ, উত্তৰত চম্বয়ালী, গদী আৰু ভটিয়ালী আৰু দক্ষিণ-পূবত কহলূৰীৰ সৈতে সম্বন্ধিত। উত্তৰ-পশ্চিম দিশে ই জম্মু ডোগ্ৰী আৰু দক্ষিণ দিশে পাঞ্জাবীৰ সৈতে সম্বন্ধিত। বৰ্তমানে এই ভাষাক পশ্চিম পাহাড়ী ভাষা গোটত ৰখা হৈছে।

শ্ৰেণী: ভাষা

## লিপি
এই ভাষা টাকৰী লিপিত ঐতিহাসিকভাৱে লিখা হৈ আহিছে। কিন্তু বৰ্তমানে কোনো কোনোৱে দেৱনাগৰী লিপিও ব্যৱহাৰ কৰে।
alt=|center|thumb|কাংগড়ী ভাষাৰ উদাহৰণ

### সুৰ
চুবুৰীয়া পাঞ্জাবী আৰু ডোগ্ৰীৰ দৰেই কাংগড়ীও এটি সুৰীয়া ভাষা। কিন্তু কাংগড়ীত সুৰৰ ব্যৱহাৰ। ।

## ব্যাকৰণ

### উপনামসমূহ
প্ৰথম পুৰুষ একবচন : मैं /mæ̃/

প্ৰথম পুৰুষ বহুবচনl : असाँ, अहाँ /əsãː, əhãː/

দ্বিতীয় পুৰুষ একবচন : तू /tu/

দ্বিতীয় পুৰুষ বহুবচন : तुसाँ, त्वहाँ /t̪usãː, t̪vəhãː/

তৃতীয় পুৰুষ (একবচন আৰু বহুবচন) : सै /sæ/

*

## স্থিতি
thumb|ধৰমশালাত সাহিলৰ সৈতে কাংগড়ী ভাষাত সাক্ষাৎকাৰ
এই ভাষাক অনেকে পাহাড়ী বা হিমাচলীও আখ্যা দিয়ে। কোনো কোনো পাঞ্জাবী আৰু ডোগ্ৰী ভাষাবিদে কাংগড়ীক নিজ নিজ ভাষাৰ উপভাষা বুলিও দাবী কৰে। কিন্তু সেই ভাষাসমূহৰ সৈতে সামঞ্জস্য কেৱল সীমাৱৰ্তী উপভাষাসমূহতহে দেখা যায়, ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষাসমূহে প্ৰদৰ্শন কৰা উপভাষাৰ নিৰন্তৰতাৰ বাবে। কাংগড়ী ভাষাৰ কবি আৰু লেখকসকলে পাহাড়ী ভাষাসমূহৰ সংৰক্ষণ আৰু উত্থানৰ বাবে অহৰহ চেষ্টা কৰি আহিছে, বিশেষকৈ হিমাচল প্ৰদেশ একাডেমী অৱ আৰ্টছ, কাল্সাৰ এণ্ড লেংগুৱেজেছৰ অধীনত। এই ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে এই ভাষা নিশ্চিতভাৱে বিলুপ্তপ্ৰায়, যাৰ অৰ্থ হ'ল কাংগড়ী শিশুসকলে মাতৃভাষা হিচাপে নিশিকা হৈছে।

২০১০ চনত হিমাচল প্ৰদেশৰ বিধান সভাত এই দাবী তুলি ধৰা হৈছিল যে ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্ট অনুসূচীত 'পশ্চিমীয়া পাহাড়ী' অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হওক, যিয়ে হিমাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব। তাৰ পাছত এই দিশত কোনো অগ্ৰগতি দেখা হোৱা নাই। ৰাজনৈতিক কাৰণত এই ভাষাক হিন্দীৰ উপভাষা হিচাপেহে নথিভুক্ত কৰা হয়, যদিও হিন্দীৰ সৈতে পৰস্পৰ বোধগম্যতা এই ভাষাৰ কম।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## অধিক পঢ়ক

* 

## বাহ্যিক সংযোগ

** Singh, Amitjit.  "The Language Divide in Punjab." *Sagar*, Volume 4, Number 1, Spring 1997.
** Goldsmith, Parvin. "Scripture in Kangri recordings (mp3s) " 2007.

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
মহিলা সংৰক্ষণ বিধেয়ক

**মহিলা সংৰক্ষণ বিধেয়ক** () বা **সংবিধান (১০৮ সংশোধনী) বিধেয়ক, ৯ মাৰ্চ, ২০১০** () ভাৰতৰ সংসদত গৃহীত হোৱা এখন বিধেয়ক। এই বিধেয়েকত কোৱা হৈছে যে ভাৰতৰ সংবিধান সংশোধন কৰি সংসদৰ নিম্ন সদনৰ সকলো আসনৰ ১/৩ ভাগ মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰিব লাগে। অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত মুঠ আসনৰ এক তৃতীয়াংশ লোকসভা আৰু বিধানসভাত সেই গোটসমূহৰ মহিলাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত হ’ব। 

সংৰক্ষিত আসন ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ বিভিন্ন সমষ্টিলৈ ঘূৰণীয়াকৈ আবণ্টন দিব পাৰি। লট ড্ৰ’ৰ দ্বাৰা এই সংৰক্ষণ এনেদৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’লহেঁতেন যাতে একেৰাহে তিনিটা সাধাৰণ নিৰ্বাচনত এবাৰহে এই নিৰিখত আসন সংৰক্ষিত হ’লহেঁতেন। 

এই সংশোধনী আইন আৰম্ভ হোৱাৰ ১৫ বছৰৰ পাছত মহিলাৰ বাবে আসন সংৰক্ষণৰ অস্তিত্ব বন্ধ হৈ যাব। 

ৰাজ্যসভাই ২০১০ চনৰ ৯ মাৰ্চত এই বিধেয়কখন গৃহীত কৰে। অৱশ্যে লোকসভাই এই বিধেয়কখনৰ ওপৰত ভোটদান কৰা নাছিল। যিহেতু বিধেয়কখন তেতিয়াও লোকসভাত বিচাৰাধীন হৈ আছিল আৰু এই সময়ছোৱাত ২০১৪ আৰু ২০১৯ চনত দুবাৰকৈ লোকসভাৰ ম্যাদ উকলি গৈছিল। 

## মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষণ
এই বিধেয়কখনৰ মূল ধাৰণাটো ১৯৯৩ চনত গৃহীত হোৱা সাংবিধানিক সংশোধনীৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছিল। ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত থকা লিংগ ব্যৱধান নোহোৱা কৰিবলৈ, আৰু মহিলা নেত্ৰীসকলে ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ তথা জাতি গঠনত অৰিহণা যোগাবলৈ মহিলাসকল অনুপ্ৰাণিত কৰিবলৈ এই আইন প্ৰণয়ন কৰা হয়। ১৯৯৩ চনত ভাৰতত সাংবিধানিক সংশোধনী গৃহীত হয় য'ত গাঁও পঞ্চায়তত গাঁও পৰিষদৰ নেতা বা গাৱঁৰ মুখিয়াল পদৰ এক তৃতীয়াংশ যাদৃচ্ছিকভাৱে মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়।

এই সংৰক্ষণ সংসদ আৰু বিধানসভালৈ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ দীৰ্ঘম্যাদী পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
## সমস্যা
বিধেয়ক খনৰ কেতবোৰ সমস্যা হৈছে এই যে ইয়াৰ দ্বাৰা মহিলাসকলৰ অসম মৰ্যাদা স্থায়ী হ’ব যিহেতু তেওঁলোকক যোগ্যতাৰ ভিত্তিত প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱা বুলি ধৰা নহ’ব।
ইয়াৰ উপৰিও এই নীতিয়ে ৰাজনীতিক অপৰাধমূলকতা আৰু অভ্যন্তৰীণ দলীয় গণতন্ত্ৰৰ দৰে নিৰ্বাচনী সংস্কাৰৰ বৃহত্তৰ বিষয়সমূহৰ পৰা দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।
ইয়াত ভোটাৰৰ বাছনি কেৱল মহিলা প্ৰাৰ্থীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা হৈছে।
প্ৰতিটো নিৰ্বাচনতে সংৰক্ষিত সমষ্টিৰ ঘূৰণীয়াকৰণে এজন সাংসদৰ বাবে নিজৰ সমষ্টিৰ বাবে কাম কৰাৰ প্ৰৰোচনা হ্ৰাস কৰিব পাৰে কাৰণ তেওঁ সেই সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচন বিচৰাৰ বাবে অযোগ্য বিবেচিত হ’ব পাৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ আইন
কুঁৱৰী মেল

**কুঁৱৰী মেল**() আহোম যুগত কুঁৱৰীসকলক ভোগ কৰিবলৈ দিয়া ৰাজকীয় মৰ্যাদা৷ আহোম শাসন কালত যিসকল ৰাজকোঁৱৰে প্ৰশাসনিক দায়িত্ব নাপাইছিল, তেওঁলোকক ৰাজকীয় মৰ্যাদাৰে জীৱন অতিবাহিত কৰাৰ সুযোগ দি একোখণ্ড মাটি দি তাত উৎপাদন কৰিবৰ বাবে ৰজাঘৰৰ পৰা পাইক আৰু বিষয়া নিযুক্ত কৰা হৈছিল৷ এই ভূমিখণ্ডক “মেল’’ বোলা হৈছিল৷ ৰাজকাৰেঙৰ নাৰীসকলৰ প্ৰতিও সমমৰ্যাদা প্ৰদান কৰি আহোম শাসন ব্যৱস্থাত কুঁৱৰীসকলৰ বাবেও অনুৰূপ “মেল’’ একোখন দিয়া হৈছিল৷ এইবোৰকে কুঁৱৰী মেল বোলে৷ 

আহোম যুগত এজন ৰজাই কেইবাগৰাকী পত্নী বিয়া কৰাইছিল৷ সেইসকলৰ ভিতৰত এগৰাকীক বৰকুঁৱৰী, এগৰাকীক পৰ্বতীয়া কুঁৱৰী, এগৰাকীক তামুলী কুঁৱৰী আৰু বাকীসকলক চমুৱা কুঁৱৰী পতা হৈছিল৷ প্ৰতিগৰাকী কুঁৱৰীৰে বেলেগ বেলেগ নামৰ “মেল’’ আছিল৷ ৰাজকন্যা বা ৰাজকুমাৰীসকলেও এখন মেল ভোগ কৰিবলৈ পাইছিল৷ ৰজাৰ কুঁৱৰীৰ সংখ্যা কম হ’লে পৰিয়ালৰ আন আন মহিলাসকলৰ মাজত এই মেলবোৰ ভগাই দিছিল৷ ৰাজপৰিয়ালত এই মহিলাসকলৰ পদবী অনুসাৰে নিৰ্দিষ্টকৈ মেলবোৰৰ নাম ৰখা হৈছিল৷ ৰজাৰ বৰকুঁৱৰীয়ে পাইছিল “ৰাইদঙীয়া মেল’’, পৰ্বতীয়া কুঁৱৰীয়ে “পৰ্বতীয়া মেল’’, চমুৱা কুঁৱৰীসকলে ভোগ কৰিছিল “পুৰণি মেল’’, “ন-মেল’’, ৰাজমাতৃয়ে পাইছিল “খঙীয়া মেল’’, ৰজাৰ মাহীমাকে পাইছিল “মাহী মেল’’, ৰজাৰ আইতাকে পাইছিল “এনাইঘৰীয়া মেল’’, ৰজাৰ ধাইমাকে পাইছিল “কলিচেঙৰ মেল’’, ৰাজৰ জীসকলে ভোগ কৰিছিল “গাভৰু মেল’’৷ ৰজাৰ শহুৰেক বা স্বৰ্গী হোৱা ৰজাৰ কুঁৱৰীক যিখন মেল ভোগ কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল তাক “পুৰণি মেল’’ বোলা হৈছিল৷ কুঁৱৰী বা মেলৰ গৰাকীসকলে “ফুকন, বৰুৱা, হাজৰিকা, শইকীয়া, বৰা’’ আদি বিষয়াসকলৰ সহযোগত মেলবোৰ চলাইছিল৷ মেলৰ  অন্তৰ্গত মাটি-বাৰী চোৱা-চিতা কৰা, গোচৰ নিষ্পত্তি কৰা আদি কামবোৰ বিষয়াসকলে চকু দিছিল৷

ৰাজপৰিয়ালৰ নাৰীসকলৰ বাবে আবণ্টিত মেলবোৰ চোৱা-চিতা কৰিবলৈ যিবোৰ বিষয়া নিয়োগ কৰা হৈছিল, তেওঁলোকক সেই মেলৰ নামানুসৰি জনা গৈছিল৷ কিছুমানে নিজৰ অধীনত একোজন “কাকতী’’ও পাইছিল৷ ৰাইডঙীয়া ফুকন-ৰাইডঙীয়া বৰুৱা, পৰ্বতীয়া ফুকন-পৰ্বতীয়া বৰুৱা, খঙীয়া ফুকন-খঙীয়া বৰুৱা, মাহীমেলীয়া ফুকন-মাহীমেলীয়া বৰুৱা, এনাইঘৰীয়া বৰুৱা, পুৰণিমেলীয়া বৰুৱা, ন-মেলীয়া বৰুৱা, কলিচেঙৰ বৰুৱা, গাভৰু-মেলীয়া বৰুৱা, মাজু-মেলীয়া বৰুৱা, সৰু-মেলীয়া বৰুৱা আদিৰ উপৰি পৰ্বতীয়া কুঁৱৰীৰ “বৰ-ভঁৰালী’’ৰূপে ভণ্ডাৰী গোঁহাই নামে এজন বিষয়া পায়৷ ওপৰত উল্লেখ কৰা আটাইকেইজন ফুকনে তেওঁলোকৰ অধীনত একোজন “কাকতী’’ লাভ কৰিছিল৷
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:আহোম যুগৰ শাসন ব্যৱস্থা
শ্ৰেণী:মধ্যযুগৰ অসম
শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য
পশ্চিম কলিয়াবৰ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়

অসমৰ নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ ব্লকৰ বেচেলেমাৰী গাঁৱত অৱস্থিত **পশ্চিম কলিয়াবৰ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়** (পশ্চিম কলিয়াবৰ হাইস্কুল বুলিও জনা যায়) এখন সহ-শৈক্ষিক বিদ্যালয়। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এইখন বিদ্যালয়ক শিক্ষা বিভাগে পৰিচালনা কৰে। বিদ্যালয়খনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈকে শিক্ষা প্ৰদান কৰা হয় আৰু ইয়াৰ লগত সংলগ্ন প্ৰাক প্ৰাথমিক শাখা আছে। বিদ্যালয়খনত শিক্ষাৰ মাধ্যম অসমীয়া।

## আন্তঃগাঁথনি
বিদ্যালয়খনত ক্ৰিকেট, বাস্কেটবল, ভলীবল, টেবুল টেনিছ, বেডমিণ্টন, আৰু অন্যান্য খেলৰ কাৰণে এখন খেলপথাৰ আছে।

## শিক্ষাবিদ
এই বিদ্যালয়খন মাধ্যমিক শিক্ষা ব’ৰ্ড, অসম (SEBA)ৰ সৈতে জড়িত আৰু এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়। 

## স্থান আৰু যোগাযোগ
পশ্চিম কলিয়াবৰ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় গ্ৰাম্য অঞ্চলত অৱস্থিত। 

## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ বিদ্যালয়সমূহ
কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ যৌন নিৰ্যাতন (প্ৰতিৰোধ, নিষেধাজ্ঞা আৰু প্ৰতিকাৰ) আইন, ২০১৩

**কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ যৌন নিৰ্যাতন (প্ৰতিৰোধ, নিষেধাজ্ঞা আৰু প্ৰতিকাৰ) আইন, ২০১৩** ()ভাৰতৰ এক সাংবিধানিক আইন যিয়ে মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ কৰ্মস্থলীত যৌন নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিব পাৰে। ২০১২ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত লোকসভাই (ভাৰতীয় সংসদৰ নিম্ন সদন) এই আইনখন গৃহীত কৰে। এই বিধেয়কখনে ২০১৩ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে আৰু ২০১৩ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰৰ পৰা আইনখন বলবৎ হয়। এই বিধিখনে ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে (SC) প্ৰৱৰ্তন কৰা *Vishaka Guidelines for Prevention Of Sexual Harassment (POSH)* ৰ ঠাই লয়। ১০ জনতকৈ অধিক কৰ্মচাৰী থকা যিকোনো কৰ্মক্ষেত্ৰত গুৰুত্বৰ আইনী প্ৰয়োজনীয়তা থকাৰ পিছতো বেছিভাগ ভাৰতীয় নিয়োগকৰ্তাই এই আইনখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা নাই। FICCI-EY-ৰ নৱেম্বৰ ২০১৫ চনৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহৰ ৩৬% আৰু এমএনচিসমূহৰ ভিতৰত ২৫% কোম্পানীয়ে যৌন নিৰ্যাতন আইন, ২০১৩ মানি চলা নাই। এই আইন মানি চলাত ব্যৰ্থ হোৱা নিয়োগকৰ্তাসকলৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ ভাবুকি দিছে।

## প্ৰস্তাৱনা আৰু পটভূমি
আইনখনৰ প্ৰস্তাৱনা পাঠ্য হ’ল-

*কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ যৌন নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষা প্ৰদান আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ প্ৰতিৰোধ আৰু প্ৰতিকাৰৰ বাবে আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বা আনুষংগিক বিষয়ৰ বাবে এখন আইন। 

*যিহেতু যৌন নিৰ্যাতনৰ ফলত ভাৰতীয় সংবিধানৰ ১৪ আৰু ১৫ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত এগৰাকী মহিলাৰ সমতাৰ মৌলিক অধিকাৰ আৰু সংবিধানৰ ২১ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত তেওঁৰ জীৱন আৰু মৰ্যাদাৰে জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ পৰা মুক্ত নিৰাপদ পৰিৱেশৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা যিকোনো বৃত্তিৰ চৰ্চা কৰা বা যিকোনো বৃত্তি, বাণিজ্য বা ব্যৱসায় চলাই নিয়াৰ অধিকাৰ ভংগ কৰা হয়; 

*আৰু যিহেতু যৌন নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষা আৰু মৰ্যাদাৰে কাম কৰাৰ অধিকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি আৰু ব্যৱস্থাৰ দ্বাৰা সৰ্বজনীনভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মানৱ অধিকাৰ, যেনে নাৰীৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ বৈষম্য দূৰীকৰণৰ চুক্তি, যিটো ১৯৯৩ চনৰ ২৫ জুনত অনুমোদিত হৈছে... ভাৰত চৰকাৰ; 

*আৰু যিহেতু কৰ্মক্ষেত্ৰত যৌন নিৰ্যাতনৰ পৰা মহিলাসকলক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে উক্ত চুক্তিখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰাটো যুক্তিসংগত। ''

## দণ্ডবিধি
২০১৩ চনৰ ফৌজদাৰী আইন (সংশোধনী)-ৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ ৩৫৪-ক ধাৰা সংযোজন কৰা হয় য’ত যৌন নিৰ্যাতনৰ অপৰাধ কি আৰু এনে অপৰাধ সংঘটিত কৰা পুৰুষৰ শাস্তি কি হ’ব সেই বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। শাস্তি হিচাপে আছে- এবছৰৰ পৰা তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড আৰু/বা জৰিমনা। ইয়াৰোপৰি যৌন নিৰ্যাতন অপৰাধ হোৱাৰ বাবে নিয়োগকৰ্তাসকলে অপৰাধৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ বাধ্য।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ আইন
শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ
শ্ৰেণী:নাৰীৰ বিৰুদ্ধে হিংসা
চাদৰ নাৰী

মধ্য আফ্ৰিকাৰ ভূমি আৱদ্ধ দেশ চাদৰ মহিলা () প্ৰধানকৈ গ্ৰাম্যভিত্তিক অৰ্থনীতিৰ মূল ভেটি আৰু তেওঁলোকৰ সংখ্যা পুৰুষতকৈ বেছি।চাড এখন বৈচিত্ৰ্যময় আৰু সমৃদ্ধিশালী সাংস্কৃতিক পদ্ধতিৰে গঠিত দেশ৷ মহিলাৰ দ্বাৰা বিচাৰকাৰ্য সম্পাদিত হোৱা পুৰুষৰ সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি গোপনে ৰখা চুলিৰ সামগ্ৰী ইয়াত দৃষ্টিগোচৰ হয়।সাধাৰণ জনসংখ্যাৰ মাজত তেওঁলোকৰ সংখ্যা থকাৰ পাছতো চৰকাৰী পদত মহিলাৰ সংখ্যা অতি কম৷ পৰিণতিস্বৰূপে চাদৰ লিংগ-সমতা বাস্তৱ হোৱাৰ পৰা বহু দূৰৈত। বিশ্ব বেংকে চাডক লিংগ সমতাৰ ক্ষেত্ৰত আফ্ৰিকাৰ তৃতীয় আটাইতকৈ বেয়া দেশ হিচাপে ৰেটিং দিছে। ইয়াৰ উপৰি, চাদত উচ্চশিক্ষা লাভ কৰা মহিলা কম৷

চাদৰ মহিলাসকল বৈষম্য আৰু হিংসাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃত কৰাটো কাৰিকৰীভাৱে অবৈধ হ'লেও এতিয়াও সেয়া বহুলভাৱে প্ৰচলিত।ন্যায়-বহিৰ্ভূত হত্যা, প্ৰহাৰ, নিৰ্যাতন আৰু ধৰ্ষণ আৰু অন্যান্য নিৰ্যাতনৰ দৰে ঘটনা নিৰাপত্তা বাহিনীৰ দ্বাৰা "প্ৰায় সম্পূৰ্ণ" শাস্তিহীনতাৰে সংঘটিত হৈছিল। 

চৰকাৰৰ এই প্ৰচেষ্টা সত্ত্বেও স্বাধীনতাৰ প্ৰথম দশকৰ শেষত সামগ্ৰিকভাৱে শিক্ষাৰ স্তৰ নিম্নগামী হৈয়েই থাকিল। ১৯৭১ চনত পোন্ধৰ বছৰৰ ঊৰ্দ্ধৰ প্ৰায় ৯৯ শতাংশ মহিলাই ফৰাচী পঢ়িব, লিখিব বা ক’ব নোৱাৰিলে, যিটো সেই সময়ত একমাত্ৰ চৰকাৰী জাতীয় ভাষা আছিল৷ আৰবী ভাষাত সাক্ষৰতা ৭.৮ শতাংশ। ১৯৮২ চনত সামগ্ৰিকভাৱে সাক্ষৰতাৰ হাৰ প্ৰায় ১৫ শতাংশ আছিল।

স্বাধীনতাৰ পিছৰে পৰা কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যাই চাদৰ শিক্ষাৰ বিকাশত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। শিক্ষাৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য অতি সীমিত হৈ আহিছে। সীমিত সুবিধা আৰু কৰ্মীসকলেও শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত শিক্ষা প্ৰদান কৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। অইন এটা আনুষংগিক গুৰুতৰ সমস্যা হৈছে; কিছুমান শ্ৰেণীত ১০০ জনলৈকে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকে যদিও তেওঁলোকৰ বহুতেই পুনৰাবৃত্তিকাৰী। স্বাধীনতাৰ ঠিক পৰৱৰ্তী বছৰসমূহত বহু প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষকৰ অৰ্হতা আছিল মাত্ৰ প্ৰান্তীয়। মাধ্যমিক পৰ্যায়ত পৰিস্থিতি অধিক বেয়া আছিল।

২০০৪ চনত পঞ্চমৰ পৰা চৌধ্য বছৰ বয়সৰ ৩৯.৬ শতাংশ শিশুৱে স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ সুযোগ সীমিত আৰু তাৰ মূল কাৰণ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা বুলি ঠাৱৰ কৰিব পাৰি৷ মূলতঃ আগতীয়া বিবাহৰ বাবেই মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত ল’ৰাতকৈ কমসংখ্যক ছোৱালীয়ে নামভৰ্তি কৰে। ১৯৯৯ চনত প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰম্ভ কৰা ৫৪.০ শতাংশ শিশু পঞ্চম শ্ৰেণীত উপনীত হয়।

চাডত প্ৰথম বিবাহৰ সময়ত মহিলাৰ গড় বয়স ১৬ বছৰ৷ কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে গড় বয়স অধিক কম হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। পৰম্পৰাগতভাৱে চাডত ছোৱালীক উৰ্বৰ বয়সত ভৰি দিলেই মহিলা হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু লগে লগে নিজ নিজ সম্প্ৰদায়ৰ স্নাতকসকলৰ সৈতে তেওঁলোকক বিবাহৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰক্ষেপ কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ বিশ্ব প্ৰজনন প্ৰতিবেদন অনুসৰি চাডত প্ৰথম গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত মহিলাৰ গড় বয়স আছিল ১৮.২ বছৰ৷ কিন্তু এই সংখ্যাৰ গড় বয়সো সামান্য কম হোৱাৰ আশা কৰা হৈছে।বিবাহক প্ৰসাৰিত কৰাৰ গাঁথনি ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহে স্থায়ী কৰি ৰাখিছে; কাৰণ জনসংখ্যাৰ ৭৩%তকৈও অধিক জনসমষ্টি কেথলিক বা মুছলমান। বিশ্বৰ অন্যতম দৰিদ্ৰ দেশ (জনমূৰি) হোৱাৰ পিছতো চাড পঞ্চম সৰ্বাধিক প্ৰজনন/জন্মৰ হাৰত আছে৷ পৰিসংখ্যা অনুসৰি প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ বিপৰীতে ৫.৮টা শিশুৰ জন্ম হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
নৰ্থ ইষ্ট স্মল ফাইনেন্স বেংক

**নৰ্থ ইষ্ট স্মল ফাইনেন্স বেংক** (NESFB) হৈছে অসমৰ গুৱাহাটীত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা ভাৰতীয় ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় বেংক। ২০১৬ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত নিগমিত হোৱা এই বেংকটোৱে ২০১৭ চনৰ ১৭ মাৰ্চত ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ পৰা ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় বেংক হিচাপে কাম কৰাৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰে। ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ অসম, ত্ৰিপুৰা, মণিপুৰ, মেঘালয়, নাগালেণ্ড, মিজোৰাম, অৰুণাচল প্ৰদেশকে ধৰি সাতখন ৰাজ্যতে এই বেংকটোৱে কাম কৰে।

## ইতিহাস
ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলত দুটা দশকৰো অধিক সময় ধৰি কাম কৰি থকা দুটা ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰ জি ভি এন (উত্তৰ-পূব) মাইক্ৰ’ফাইনেন্স লিমিটেড আৰু এন ই আই টি এছ অ’ এল (উত্তৰ-পূব) মাইক্ৰ’ফাইনেন্স লিমিটেডৰ একত্ৰীকৰণৰ ফলত এন ই এছ এফ বি স্থাপন কৰা হয়। ২০১৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত আৰ বি আই আৰু বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে অনুমোদন জনোৱা এই একত্ৰীকৰণত ২০১৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত এন ই এছ এফ বিৰ কাম-কাজ আৰম্ভ হৈছিল ২৮টা শাখাৰে।
## সেৱাসমূহ
এন ই এছ এফ বিয়ে সঞ্চয় আৰু চলিত একাউণ্ট, ফিক্সড ডিপ’জিট, পুনৰাবৃত্তিমূলক ডিপ’জিট, আৰু মাইক্ৰ’ফাইনেন্স ঋণকে ধৰি বহুতো বেংকিং সেৱা আগবঢ়ায়। ইণ্টাৰনেট বেংকিং, মোবাইল বেংকিং, এছএমএছ বেংকিং আদি ডিজিটেল বেংকিং সেৱাও বেংকটোৱে আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উপৰিও এন ই এছ এফ বিয়ে বিভিন্ন বিত্তীয় সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়, যেনে বীমা, মিউচুৱেল ফাণ্ড, চৰকাৰী আঁচনি।

## স্বীকৃতি আৰু বঁটা
ভাৰতৰ বেংকিং খণ্ডলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে এন ই এছ এফ বিয়ে কেইবাটাও বঁটা লাভ কৰিছে। ২০২০ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় পেমেণ্ট এক্সেলেন্স এৱাৰ্ডত এন ই এছ এফ বিক ‘শ্ৰেষ্ঠ ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় বেংক’ বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। ২০২০ চনত বেংকিং, ফাইনেন্সিয়েল চাৰ্ভিচেছ এণ্ড ইনশ্বুৰেন্স (বিএফএছআই) এৱাৰ্ডত বেংকটোৱে ‘বেষ্ট ফাইনেন্সিয়েল ইনক্লুজন ইনিচিয়েটিভছ (উত্তৰ-পূব)’ হিচাপেও স্বীকৃতি লাভ কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান
ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংক

**ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংক** (; চমুকৈ PSB) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত বেংক। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত বেংক (Nationalised Bank) বুলিও কোৱা হয়। বেংকিং উদ্যোগ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বিত্তীয় অন্তৰ্ভুক্তিক প্ৰসাৰিত কৰাৰ বাবে চৰকাৰৰ প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে ১৯৬৯ চনত এই বেংকসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হয়। ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষকৈ গ্ৰাম্য আৰু কম সেৱা লাভ কৰা অঞ্চলসমূহলৈ বেংকিং সেৱা প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত পি এছ বিসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

এই বেংকসমূহত সংখ্যাগৰিষ্ঠ অংশীদাৰিত্ব (অৰ্থাৎ ৫০%তকৈ অধিক) ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয় নতুবা ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰৰ ৰাজ্যিক বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ হাতত থাকে। এই ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংকসমূহক শ্বেয়াৰ ষ্টক এক্সচেঞ্জত তালিকাভুক্ত কৰা হয়।

## ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত বেংকৰ তালিকা
২০২৩ চনৰ ১ মাৰ্চলৈকে ১২টা 
ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত বেংক আছে।

## আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংক
**অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ**
* অন্ধ্ৰ প্ৰগতি গ্ৰামীনা বেংক
* চৈতন্য গোদাবৰী গ্ৰামীন বেংক
* সপ্তগিৰি গ্ৰামীন বেংক

**অৰুণাচল প্ৰদেশ**
* অৰুণাচল প্ৰদেশ ৰুৰেল বেংক
 
**অসম**
* অসম গ্ৰামীণ বিকাশ বেংক

**বিহাৰ**
* দক্ষিণ বিহাৰ গ্ৰামীন বেংক
* উত্তৰ বিহাৰ গ্ৰামীন বেংক

**ছত্তীশগড়**
* ছত্তীশগড় ৰাজ্য গ্ৰামীন বেংক
 
**গুজৰাট**
* বৰোদা গুজৰাট গ্ৰামীন বেংক
* সৌৰাষ্ট্ৰ গ্ৰামীন বেংক

**হাৰিয়ানা**
* সৰ্ব হাৰিয়ানা গ্ৰামীন বেংক

**হিমাচল প্ৰদেশ**
* হিমাচল প্ৰদেশ গ্ৰামীন বেংক

**জম্মু-কাশ্মীৰ**
* জে এণ্ড কে গ্ৰামীন বেংক
* এলাকুই দেহাতি বেংক

**ঝাৰখণ্ড**
* ঝাৰখণ্ড ৰাজ্য গ্ৰামীন বেংক

**কৰ্ণাটক**
* কৰ্ণাটক গ্ৰামীন বেংক
* কৰ্ণাটক বিকাশ গ্ৰামীনা বেংক

**কেৰালা**
* কেৰেলা গ্ৰামীন বেংক

**মধ্য প্ৰদেশ**
* মধ্যাঞ্চল গ্ৰামীন বেংক
* মধ্য প্ৰদেশ গ্ৰামীন বেংক

**মহাৰাষ্ট্ৰ**
* মহাৰাষ্ট্ৰ গ্ৰামীন বেংক
* বিদৰ্ভা কোংকন গ্ৰামীন বেংক

**মণিপুৰ**
* মণিপুৰ ৰুৰেল বেংক

**মেঘালয়**
* মেঘালয় ৰুৰেল বেংক

**মিজোৰাম**
* মিজোৰাম ৰুৰেল বেংক

**নাগালেণ্ড**
* নাগালেণ্ড ৰুৰেল বেংক

**উৰিষ্যা**
* ওড়িশা গ্ৰাম্য বেংক
* উৎকাল গ্ৰামীণ বেংক

**পুডুচেৰী**
* পুডুবাই ভৰতীয়াৰ গ্ৰামা বেংক

**পঞ্জাৱ**
* পঞ্জাৱ গ্ৰামীন বেংক

**ৰাজস্থান**
* বৰোদা ৰাজস্থান ক্ষেত্ৰীয় গ্ৰামীন বেংক
* ৰাজস্থান মৰুধৰা গ্ৰামীন বেংক

**তামিলনাডু**
* তামিলনাডু গ্ৰামা বেংক

**তেলেংগানা**
* তেলেংগানা গ্ৰামীনা বেংক

**অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ**
* অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ গ্ৰামীণা বিকাশ বেংক

**ত্ৰিপুৰা**
* ত্ৰিপুৰা গ্ৰামীন বেংক

**উত্তৰ প্ৰদেশ**
* আৰ্যৱৰ্ত বেংক
* প্ৰথমা ইউ পি গ্ৰামীন বেংক
* বৰোদা ইউ পি বেংক

**উত্তৰাখণ্ড**
* উত্তৰাখণ্ড গ্ৰামীন বেংক

**পশ্চিম বংগ**
* পশ্চিম বংগ গ্ৰামীন বেংক
* বঙ্গীয় গ্ৰামীণ বিকাশ বেংক
* উত্তৰবংগ ক্ষেত্ৰীয় গ্ৰামীন বেংক

## তথ্য সংগ্ৰহ
ইয়েছ বেংক

**ইয়েছ বেংক লিমিটেড** হৈছে ভাৰতীয় ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বেংক, ২০০৪ চনত ৰানা কাপুৰ আৰু অশোক কাপুৰে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই বেংকটোৱে ভাৰতৰ কৰ্পৰেট আৰু খুচুৰা গ্ৰাহকক বেংকিং আৰু বিত্তীয় সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়।

## ইতিহাস
২০০৪ চনত ৰাণা কাপুৰ আৰু অশোক কাপুৰে ভাৰতৰ নতুন যুগৰ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বেংক হিচাপে ইয়েছ বেংক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ২০০৪ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ পৰা এই বেংকটোৱে অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰিছিল আৰু সেই বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহতে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত য়েছ বেংকে কৰ্পৰেট গ্ৰাহকসকলক উদ্ভাৱনীমূলক বেংকিং আৰু বিত্তীয় সমাধান প্ৰদান কৰাত মনোনিৱেশ কৰিছিল, আৰু ক্ৰমান্বয়ে খুচুৰা বেংকিং, সম্পদ ব্যৱস্থাপনা, আৰু বিনিয়োগ বেংকিং অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ নিজৰ পণ্য অফাৰসমূহ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল।

২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত আৰ.বি.আইয়ে ইয়েছ বেংকৰ আৰ্থিক স্বাস্থ্যক লৈ উদ্বেগৰ বাবে মৰেটৰিয়াম আৰোপ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰিবলৈ এজন প্ৰশাসক নিযুক্তি দিছিল। বেংকটোৰ অশান্ত অৱস্থাৰ কাৰণ আছিল বেয়া ঋণৰ অধিক সংস্পৰ্শ আৰু দুৰ্বল কৰ্পৰেট শাসন। ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ নেতৃত্বত বেংকৰ কনচৰ্টিয়ামে ১০ হাজাৰ কোটি টকাৰ মূলধন যোগান ধৰাৰ পিছতে এই মৰেটৰিয়াম উঠাই লোৱা হয়।
## পণ্য আৰু সেৱাসমূহ
ইয়েছ বেংকে ভাৰতৰ কৰ্পৰেট আৰু খুচুৰা গ্ৰাহকক বেংকিং আৰু বিত্তীয় সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ এক পৰিসৰ আগবঢ়ায়। ইয়াৰ প্ৰডাক্ট অফাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে চেভিংছ আৰু কাৰেণ্ট একাউণ্ট, ফিক্সড ডিপ’জিট, ঋণ, ক্ৰেডিট কাৰ্ড, ডেবিট কাৰ্ড, ফৰেক্স সেৱা, বীমা, আৰু সম্পদ ব্যৱস্থাপনা সেৱা। 

পৰম্পৰাগত বেংকিং সামগ্ৰীৰ উপৰিও ইয়েছ বেংকে ইয়াৰ কৰ্পৰেট ক্লায়েণ্টসকলক নগদ ধন ব্যৱস্থাপনা সমাধান, বাণিজ্য বিত্ত, বিনিয়োগ বেংকিং, আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱাৰ দৰে বিশেষ সেৱাও আগবঢ়ায়। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান
পেটিএম পেমেণ্টছ বেংক

ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ ডিজিটেল পেমেণ্ট প্লেটফৰ্ম পেটিএমৰ মূল কোম্পানী ওৱান নাইন্টিচেভেন কমিউনিকেশ্বন লিমিটেড (ইংৰাজী: One97 Communications Limited) ৰ সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান **পেটিএম পেমেণ্টছ বেংক লিমিটেড** (PPBL) হৈছে ভাৰতৰ এটা ডিজিটেল বেংক। পিপিবিএলৰ মুখ্য কাৰ্যালয় উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডাত আৰু ই সমগ্ৰ দেশতে শাখা, এটিএম, আৰু বেংকিং অংশীদাৰৰ নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে কাম কৰে।

## ইতিহাস
পেটিএম পেমেণ্টছ বেংকৰ কাম আৰম্ভ কৰিবলৈ ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ পৰা অনুমোদন লাভ কৰাৰ পিছত ২০১৭ চনৰ ২৩ মে’ত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিৰ সময়ত পিপিবিএল এয়াৰটেল পেমেণ্টছ বেংক আৰু ইণ্ডিয়া পোষ্ট পেমেণ্টছ বেংকৰ পিছত ভাৰতত কাম আৰম্ভ কৰা তৃতীয়টো পেমেণ্ট বেংক হিচাপে পৰিগণিত হয়।

প্ৰথম বছৰত পিপিবিএলে গ্ৰাহকৰ বাবে ৮০ লাখৰো অধিক সঞ্চয় একাউণ্ট মুকলি কৰিছিল। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে বেংকটোৰ ৭ কোটি ১০ লাখতকৈ অধিক গ্ৰাহক আছে আৰু সমগ্ৰ ভাৰততে ১০০০ৰো অধিক শাখা আৰু এক লাখৰো অধিক বেংকিং পইণ্ট পৰিচালনা কৰে।

## সমালোচনা
২০১৮ চনত আৰবিআইয়ে কেৱাইচি (Know Your Customer) নিয়ম উলংঘা কৰা বুলি ধৰা পেলোৱাৰ পিছত পেটিএম পেমেণ্টছ বেংক সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল। ইয়াৰ পিছত আৰবিআইয়ে বেংকটোক ১ কোটি টকা জৰিমনা বিহিছিল। মাহেকীয়া লেনদেনৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা গ্ৰাহকৰ একাউণ্ট ব্লক কৰাৰ অভিযোগতো বেংকটোৱে সমালোচনাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান
শ্ৰেণী:পেমেণ্টছ বেংক
চাইপ্ৰাছৰ নাৰী

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ ফলত চাইপ্ৰাছৰ মহিলাসকলে বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত হৈছিল, কিয়নো তেওঁলোকে শিক্ষাৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশক্তিত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পাইছিল। চাইপ্ৰাছৰ মহিলাসকলে কেৱল শিক্ষা আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ ক্ষেত্ৰতে নহয়, অধিক মহিলাই ৰাজনৈতিক পদবীও গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।

আনকি নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে চাইপ্ৰ'ছৰ মহিলাসকল পৰিয়ালৰ সন্মান সুৰক্ষিত কৰাৰ আশাত  জড়িত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰা অনুসৰি এগৰাকী নাৰীৰ কৰ্তব্য আছিল যৌন অবিনয়ৰ সকলো সমালোচনাৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰা।

১৯৭০ চনৰ মাজভাগত এটা কৃষক সম্প্ৰদায়ত কৰা এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে মহিলাসকলে এতিয়াও পুৰুষৰ সৈতে কোনো ধৰণৰ সামাজিক সংস্পৰ্শ এৰাই চলিব বুলি আশা কৰা হৈছে, যিটোক যৌন প্ৰসংগ বুলি ধৰিব পাৰি। পুৰুষৰ সংগীৰ প্ৰতি প্ৰকাশিত ইচ্ছাই এগৰাকী নাৰীৰ সন্মানৰ ওপৰত নেতিবাচকভাৱে প্ৰতিফলিত কৰা দেখা গৈছিল আৰু বহু গাঁৱৰ মানুহে, পুৰুষ-মহিলা উভয়ৰে কুমাৰীত্বক বিবাহৰ পূৰ্বচৰ্ত বুলি ভবা হৈছিল। পৰিয়ালৰ সন্মান, অৰ্থাৎ ইয়াৰ পুৰুষ সদস্যসকলৰ মৰ্যাদাবোধ নিৰ্ভৰ কৰিছিল ইয়াৰ মহিলাসকলৰ যৌন বিনয় আৰু গুণৰ ওপৰত। এই পৰম্পৰাগত মনোভাৱসমূহ শেহতীয়া দশকবোৰত বিশেষকৈ চহৰ অঞ্চলত কিছু পৰিমাণে কমি আহিছে যদিও ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে  প্ৰচলিত আছিল। ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে গ্ৰীক চাইপ্ৰ'ছ সমাজৰ ৰক্ষণশীল স্বভাৱৰ আন এটা ইংগিত আছিল যে চাইপ্ৰাছৰ নাৰীবাদী আন্দোলনটো প্ৰায়ে উভয় লিংগৰ পৰা উপহাসৰ বিষয় হৈ পৰিছিল। তথাপিও নাৰীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা জনসাধাৰণৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মুক্তিৰ এক শক্তি আছিল।

চাইপ্ৰাছৰ মহিলাসকলৰ ভূমিকা বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি পৰিৱৰ্তিত হৈছে। আগতে চাইপ্ৰাছৰ মহিলাসকলৰ প্ৰধান আশা আছিল বিয়া হৈ সন্তান জন্ম দিয়া। তেওঁলোকৰ স্কুলীয়া শিক্ষা কম বা ক'বলৈ গ'লে নাছিলেই, আনহাতে বহু মহিলাই ঘৰৰ বাহিৰত কাম কৰা নাছিল।চাইপ্ৰাছৰ এগৰাকী মহিলাক যদি আপুনি সোধে যে, তেওঁৰ সামাজিক ভূমিকা পুৰুষতকৈ পৃথক নেকি, তেন্তে তেওঁলোকৰ বহুতৰে মতানৈক্য হ’ব। আজি চাইপ্ৰাছৰ বহু মহিলাই ঘৰৰ বাহিৰত চাকৰি কৰি উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰে। লিংগ সামাজিকৰণৰ বাবে চাইপ্ৰাছৰ মহিলাসকলে নিজৰ লক্ষ্য আৰু সফলতা নিজৰ মাজতে ৰাখে বুলি জনা যায়।

২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে প্ৰাথমিক শিক্ষাত নামভৰ্তি কৰা ছোৱালী আৰু ল'ৰাৰ অনুপাত একৰ পৰা তিনিজন আছিল। ১৯৪৩ চনলৈকে চাইপ্ৰ'ছৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ ছোৱালীয়ে প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল। ১৯৬০ চনত যেতিয়া প্ৰাথমিক শিক্ষা বাধ্যতামূলক কৰা হয়, তেতিয়া দুয়োটা লিংগক সমানে নামভৰ্তি কৰা হয়। ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাসকলৰ ভিতৰত ৪৫ শতাংশ ছোৱালী আছিল। ১৯৬০ চনৰ মাজভাগৰ পিছতহে মহিলাসকলে সাধাৰণতে চাইপ্ৰাছ এৰি উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৮০ চনত বিদেশত অধ্যয়ন কৰাসকলৰ ভিতৰত প্ৰায় ৩২ শতাংশ মহিলা আছিল।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী
প্ৰবীণা শইকীয়া

**প্ৰবীণা শইকীয়া** (ইংৰাজী: Prabina Saikia) (১৯৩৬-১৯৯৯) অসমীয়া সাহিত্যৰ স্বৰাজোত্তৰ কালৰ এগৰাকী বিশিষ্ট লেখিকা। কবি, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক আৰু অনুবাদক হিচাপে তেখেতে  অসমীয়া সাহিত্যলৈ অৱদান আগবঢ়াইছে। তিনিচুকীয়াত জন্ম গ্ৰহণ কৰা প্ৰবীণা শইকীয়াৰ দেউতাক নন্দেশ্বৰ দাস আৰু মাতৃৰ নাম ৰত্নেশ্বৰী মহন্ত।

## সাহিত্য-চৰ্চা
ৰামধেনু (আলোচনী)ৰ পাতত আত্মপ্ৰকাশ কৰা লেখিকাগৰাকীয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত মণিদীপ, অসমীয়া, প্ৰকাশ (আলোচনী) আদি আলোচনীৰ পাতত সাহিত্য চৰ্চা কৰে। তেখেতৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্য-কৰ্মসমূহ হল-

### উপন্যাস

* উত্তৰায়ণ(১৯৬৭)
* সিংহদুৱাৰ(১৯৮২)
* শুকুলা ঘোঁৰা()

### গল্প-সংকলন

* চিত্ৰ তুৰগ(১৯৭৯)
* অবিনাশী স্বপ্ন(১৯৯০)

### অনুবাদ কৰ্ম

* অজান দেশত এলিচ (১৯৬৩)
* দাপোন দেশত এলিচ (১৯৮৪)
* স্নাৰ্ক চিকাৰ (১৯৮২)
* অমূল্য ৰত্নৰ দ্বীপ (Treasure Island ৰ অনুবাদ)
* কলামণি (Black Beauty ৰ অনুবাদ)

## ব্যক্তিগত জীৱন
*অসম বাতৰি, প্ৰকাশ, গৰীয়সী* আদি কাকতৰ সম্পাদক, বিশিষ্ট লেখক চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়াৰ সৈতে ১৯৫৮ চনত বিবাহ সম্পন্ন হয়।  এইগৰাকী সাহিত্যিৰ স্মৃতিত প্ৰবীণা শ‍ইকীয়া বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ


শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক
ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি

]
**ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি বা আবুগিদা** (/ɑːbʊˈɡiːdə, ˈæb-/ (), Ge'ez: አቡጊদা), কেতিয়াবা **আলফাচুলাবাৰী**, নিউঅ'চুলাবাৰি বা pseudo-আলফাবেট নামেৰে জনাজাত, হৈছে এটা শাখাগত লিখন প্ৰণালী য'ত সংকেতসমূহ একক হিচাপে লিখা হয়; প্ৰতিটো সংকেত হৈছে আখৰৰ ওপৰত আধাৰিত। ই পূৰ্ণ বৰ্ণমালাৰ বিপৰীত, য'ত বৰ্ণৰ স্থিতি সমতুল্য, আৰু এটা আবেজডৰ সৈতে, য'ৰ বৰ্ণৰ চিহ্ন নাই, আংশিক, বা বিকল্প। (অলপ আনুষ্ঠানিকভাৱে, এই তিনি প্ৰকাৰৰ লিপি "বৰ্ণমালা" বুলি কোৱা হয়) । এই শব্দসমূহে ইয়াক syllabary-ৰ সৈতেও তুলনা কৰে, য'ত চিহ্নবোৰক পৃথক স্বৰবৰ্ণ আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণত ভাগ কৰিব নোৱাৰি।

১৯৪৮ চনত জেম্ছ জাৰমেন ফেব্ৰিয়েৰ (নেঅ'ছিলেবাইজম শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰি) আৰু ডেভিদ ডাইৰেঞ্জাৰ (ছেমিছুলাবাৰি শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা) আৰু ১৯৫৯ চনত ফ্ৰেড হাউছহ'ল্ডাৰে (পাইড'-আল্ফবেট শব্দটো প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল) স্বতন্ত্ৰভাৱে এই ধাৰণাসমূহ প্ৰৱৰ্তন কৰে। ইথিওপিয়ান শব্দ "আবুগিদা"ক ১৯৯০ চনত পিটাৰ টি ডিয়েলছে এই ধাৰণাৰ এক নাম হিচাপে মনোনীত কৰিছিল। ১৯৯২ চনত, ফাবাৰে "segmentally coded syllabically linear phonographic script"ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, আৰু ১৯৯২ চনত ব্ৰাইট *আলফাচুলাবেৰি* শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু জ্ঞানদেশিকান আৰু ৰিমঝিম, কাটিজ, আৰু ফাউলাৰে *অক্ষৰ* বা āksharik শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছে।

ধনিগত বৰ্ণমালাসমূহত তিব্বত, দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিস্তৃত ব্ৰহ্মিক লিপি, Semitic Ethiopic লিপি, আৰু কানাডাৰ অৰিজিনেল শ্লাবিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। syllabaries-ৰ দৰে, লিখনি প্ৰণালীৰ এককবোৰ syllables আৰু consonants উভয়ৰে প্ৰতিনিধিত্বৰ দ্বাৰা গঠিত হ'ব পাৰে। ব্ৰাহ্মিক পৰিয়ালৰ লিপিৰ বাবে, এককবোৰৰ বাবে অক্ষৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
## ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপিৰ তালিকা

*অল চিকি লিপি
*অসমীয়া–বাংলা লিপি
*আহোম লিপি
*ওড়িয়া লিপি 
*কৈথী লিপি
*গুজৰাটী লিপি 
*গুপ্ত লিপি
*গুৰমুখী লিপি
*চাকমা লিপি
*চিলেটি লিপি
*তামিল লিপি 
*তেলুগু লিপি
*তিব্বতী লিপি
*তিৰহুতা লিপি
*দেৱনাগৰী লিপি
*নেৱা প্ৰচলিত লিপি
*ব্ৰাহ্মী লিপি
*মীতৈ লিপি
*ৰঞ্জনা লিপি
*শাৰদা লিপি
*সৌৰাষ্ট্ৰ লিপি

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী: লিপি