open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
মালবিকা চাৰুক্কাই

**মালবিকা চাৰুক্কাই** () হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্য শিল্পী আৰু নৃত্য পৰিচালক। তেখেতৰ নৃত্যৰ মূল বিচৰণ ক্ষেত্ৰ হৈছে ভাৰতনাট্যম। তেখেতে ২০০২ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।২০০৩ চনত তেখেতক ভাৰত চৰকাৰে দেশৰ চতুৰ্থটো সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানীত কৰে।

## জীৱনী
১৯৫৯ চনত মালবিকা চাৰুক্কাইৰ জন্ম হয়। তেখেতেৰ জন্মস্থান আছিল ভাৰতৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰাজ্য তামিলনাডু। ভাৰত নাট্যমৰ শিক্ষা তেখেতে আৰম্ভ কৰে মাত্ৰ সাত বছৰ বয়সতেই। তেখেতে তাঞ্জভুৰ বিদ্যালয়ৰ কল্যাণসুন্দৰম পিল্লাইৰ অধীনত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেখেতৰ আনজন গুৰু আছিল ভাজুভুৰ বিদ্যালয়ৰ ৰাজাৰত্নাম। মালবিকা চাৰুক্কাইয়ে 'অভিনয়া'ৰ শিক্ষাও গ্ৰহণ কৰে। কালানিধী নাৰায়ণনৰ অধীনত তেখেতে উক্ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেখেতে ওড়িছী শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে প্ৰখ্যাত গুৰু কেলুচৰণ মহাপাত্ৰ আৰু ৰমনী ৰঞ্জন জেনাৰ অধীনত।১২ বছৰ বয়সত মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত মালবিকাই নৃত্য-অভিষক ঘটায়। তেখেতে ভাৰতৰ বহুঠাইতে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। দেশৰ বাহিৰলৈকো তেখেত নৃত্য পৰিৱেশন কৰিবলৈ একাধিকবাৰ ৰাওনা হৈছে। বিদেশৰ 'লিংকন চেণ্টাৰ ফ'ৰ দ্য পাৰফৰ্মিং আৰ্টছ', নিউ ইয়ৰ্ক তাৰে ভিতৰত অন্যতম।জন এফ. কেনেডী ফ'ৰ দ্য পাৰফৰ্মিং আৰ্টছ আৰু চিকাগোতো তেখেতে নৃত্যানুষ্ঠান সম্পন্ন হৈছে। তেখেতৰ কৰ্ম আৰু জীৱনক সাঙুৰি এখন বিশেষ তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। নাম হৈছে 'সমৰ্পণম'। এইখনৰ নিৰ্মাণত উদ্যোগ লৈছিল ভাৰত চৰকাৰে। বিবিচি/ডব্লিউনেটৰ জৰিয়তে সম্প্ৰচাৰিত হৈ থকা 'Dancing' নামৰ এখনি দূৰদৰ্শনৰ তথ্যচিত্ৰতো তেখেতৰ কৰ্মৰাজিক উপস্থাপন কৰা হৈছে। উল্লেখনীয় যে, এইখন তথ্যচিত্ৰৰ দৈৰ্ঘ্য নঘণ্টা। মুম্বাইত থকা 'নেশ্যনেল চেণ্টাৰ ফ'ৰ দ্য পাৰফৰ্মিং আৰ্টছ'ত প্ৰদৰ্শিত হোৱা এখন বিশেষ তথ্যচিত্ৰ 'The Unseen Sequence – Exploring Bharatanatyam Through the Art of Malavika Sarukkai'তো মালবিকাৰ কৰ্মৰাজি আৰু বিশিষ্টতাক দেখুওৱা হৈছে।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
২০০২ চনত ভাৰত চৰকাৰে মালবিকা চাৰুক্কাইক সংগীত নাটক একাডেমী বঁটাৰে সন্মানীত কৰে। তামিলনাডুৰ চৰকাৰৰ পৰা মালবিকাই 'কালাইমামণি' উপাধি লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে 'মৃণালিনী চাৰাভাই বঁটা'ৰ দৰে অইন একাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্মানেৰেও তেখেতক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হৈছে। নৃত্যচূড়ামণি উপাধি, সংস্কৃতি বঁটা আৰু হৰিদাস সন্মিলনী বঁটা হৈছে এইসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০০৩ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতক পুনৰবাৰ সন্মানীত কৰে। দেশৰ চতুৰ্থ শ্ৰেষ্ঠ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰীৰে তেখেতলৈ সন্মান যঁচা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
তুলা আৰু তেজা

**তুলা আৰু তেজা** () লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা ৰচিত বুঢ়ী আইৰ সাধু গ্ৰন্থৰ অন্তৰ্গত একে নামৰ সাধুটোৰ দুটা মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰ। দুয়ো সম্পৰ্কত বৈমাত্ৰেয় বাই-ভনী।

## গ্ৰন্থ পৰিচয়
বুঢ়ী আইৰ সাধু লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা সংকলিত এখন সাধুকথাৰ পুথি। ইয়াত মুঠ ৩০টা সাধু সংকলিত হৈছে। বেজবৰুৱাই ১৯১১ চলত তেওঁৰ হাওৰা স্থিত বাসভৱনত বহি গ্ৰন্থখনৰ পাতনি লিখিছিল। পিছৰ বছৰ এইখন প্ৰকাশ পাইছিল ইয়াৰ সাধুসমূহ বিভিন্ন উৎসৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা। বেজবৰুৱাই মাথোঁ সেইবোৰ নিজা ভাৱ-ভাষাৰে শিশুসকলৰ বাবে লিখি উলিয়াইছিল।

গ্ৰন্থখনৰ বহুকেইটা নাৰীপ্ৰধান সাধুৰ অন্যতম 'তুলা আৰু তেজা'। প্ৰাচীন অসমীয়া সমাজখনত সম্পদশালী পুৰুষসকলে বহুবিবাহ কৰাটো এক স্বাভাৱিক বিষয় আছিল। 'তুলা আৰু তেজা'ত বহুবিবাহৰ অৱধাৰিত ফল- সতিনী বিদ্বেষে কেনেকৈ এখন ঘৰৰ সুখ-শান্তি বিঘ্নিত কৰিব পাৰে বা মাহীমাকে সতিনীৰ সন্তানহঁতৰ জীৱন কেনেকৈ যন্ত্ৰণাময় কৰি তুলিব পাৰে, তাৰে এখন বাস্তৱ চিত্ৰ অঙ্কিত কৰা হৈছে।

## সাধুৰ সাৰাংশ
চহকী খেতিয়ক এজনৰ দুজনী ঘৈণীয়েক লাগী আৰু এলাগী। লাগীৰ জীয়েক তুলা আৰু এলাগীৰ জীয়েক তেজা। লাগীয়ে নিমাখিত সতিনীয়েকক আৰু তাইৰ জীয়েক তেজা আৰু পুতেক কানাইক সমুলি দেখিব নোৱাৰে। সেয়েহে এদিন মাছ মৰাৰ চলেৰে মাতি নি লাগীয়ে সতিনীয়েকক পুখুৰীত গতিয়াই মাৰি পেলালে। এলাগীয়ে তাতে বৰকাছ হৈ থাকিল। 

লাগীয়ে নিজৰ জীয়েকক একো কাম-বন কৰিব নিদিয়ে; কিন্তু তেজা আৰু কানাইক গৰু চৰাবলৈ পঠায়। খাব ববও ভালকৈ নিদিয়ে। ইফালে তেজা আৰু কানায়ে গৰু চৰাবলৈ যাওঁতে বৰকাছৰূপী এলাগীয়ে পুখুৰীৰ পৰা উঠি আহি সুস্বাদু বস্তু খাবলৈ দিয়ে। ঘটনাক্ৰমে লাগীয়ে এলাগীৰ নতুন ৰূপৰ সম্ভেদ পোৱাত বৰভোজ পতাৰ চলেৰে বৰকাছজনীকো মৰালে। তেজা আৰু কানায়ে কাছজনীৰ আগঠেং দুটা পুখুৰীৰ পাৰত পুতি থলে। তাতে জন্ম হ'ল এজোপা জৰা টেঙাৰ গছ। 

বাটেৰে গৈ থাকোঁতে সেই জৰা টেঙা এদিন ৰজাই খালে আৰু তেজাক বিয়া কৰাই অন্তেষপুৰলৈ লৈ গ'ল। 

তেজাৰ এনে সুখ দেখি লাগী ঈৰ্ষাত ৰ'ব নোৱাৰা হ'ল। এদিন সতিয়া জীয়েকক লাগীয়ে বুদ্ধিৰে মাতি আনি মন্ত্ৰপুতঃ শলা মূৰত গুছি তেজাক শালিকালৈ ৰূপান্তৰ কৰিলে আৰু নিজৰ জীয়েক তুলাক তেজাৰ সাজেৰে ৰজাৰ হাউলিলৈ পঠিয়াই দিলে। শালিকাজনীও উৰি গৈ ৰজাৰ হাউলি পালে। দুয়োজনী ছোৱালীৰ চেহেৰাৰ মিল থকা গুণে ৰজাই তুলাক তেজা বুলিয়ে ভাবি ল'লে। 

শালিকাজনীৰ হাব-ভাব দেখি সেয়া যে কোনোবা আপোনজনহে, তাত ৰজা পতিয়ন গ'ল। চৰাইজনী মৰম কৰি থাকোঁতে মন্ত্ৰপুতঃ শলাডাল হাত লগাত উলিয়াই আনোঁতে তেজাই পুনৰ আগৰ ৰূপ পালে। 

ৰজাই মাহীয়েকৰ এনে নীচ চক্ৰান্ত দেখি খঙত একোনাই হৈ তুলাক বধ কৰি টোমত ভৰাই পহুৰ মঙহ বুলি লাগীলৈ দি পঠিয়ালে আৰু তেজাৰ লগত সুখে-সন্তোষে সংসাৰ কৰি থাকিল।

## জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত তুলা আৰু তেজা
তুলা আৰু তেজা সাধুটোৰ আধাৰত ২০১২ চনত একে নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ এখন মুক্তি পায়। জয়ন্ত খাউণ্ডে প্ৰযোজনা কৰা আৰু জোনমণি দেৱী খাউণ্ডে পৰিচালনা কৰা ছবিখনত বিদ্যা ৰাও, অৰুণ নাথ, গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী, বৰ্ণালী পূজাৰী আদিয়ে অভিনয় কৰিছিল। প্ৰায় ৭৫ লাখ বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰা ছবিখনে কিন্তু দৰ্শকৰ পৰা উপযুক্ত সঁহাৰি লাভ নকৰিলে। কেইটামান দৰ্শনী চলাৰ পিছত চিত্ৰগৃহৰ পৰা ছবিখনে বিদায় লৈছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:সাধুকথাৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যকৰ্ম
শ্ৰেণী:লোককথা
শ্ৰেণী:লোকসাহিত্য
শ্ৰেণী:সাধু
শ্ৰেণী:সাধুকথা
শ্ৰেণী:বুঢ়ী আইৰ সাধু
মালবিকা ৱেলছ

**মালবিকা ৱেলছ** () হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ছবি আৰু দূৰদৰ্শনৰ অভিনেত্ৰী। তেখেত ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যৰো এগৰাকী পৰিৱেশনকাৰী, শিল্পী। মালবিকাই থিড়িচ্ছুৰৰ এটা মালায়ালম পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেখেতৰ অভিনয়শিল্পৰ অভিষেক ঘটে 'মালাড়ভাড়ী আৰ্টছ ক্লাব'ৰ জৰিয়তে। 'মাঝভীল মনোৰমা'ৰ যোগেদি প্ৰচাৰিত হোৱা 'পুন্নমবিলি' নামৰ টেলিভিছন চিৰিজটোত 'পন্নু' নামৰ চৰিত্ৰটোত তেখেতে আগবঢ়োৱা প্ৰশংসনীয় অভিনয়ৰ বাবে তেখেতে দৰ্শকসমাজৰ পৰা সমাদৰ লাভ কৰে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
মালবিকাৰ পিতৃ হৈছে থিড়িচ্ছুৰৰ নিবাসী পি.জি. ৱেলছ আনহাতে মাতৃৰ নাম সুদিনা ৱেলছ। মিথুন ৱেলছ তেখেতৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতৃ। থিড়িচ্ছুৰত থকা হৰি শ্ৰী বিদ্যা নিধী স্কুলৰ পৰা তেখেতে পঢ়াশালীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে অনুপম খেৰৰ 'এক্টৰ প্ৰিপেয়াৰেছন'ত নামভৰ্তি কৰে। এইখনি শিক্ষানুষ্ঠানৰ পৰাই তেখেতে অভিনয়ত ডিপ্লমা লাভ কৰে। ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেখেতে ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

৬ বছৰ বয়সতে মালবিকাই নৃত্যৰ শিক্ষা পাতনি মেলে। তাৰ ঠিক তিনিটা বছৰৰ পিছত মালবিকাই গুৰুভায়ুৰ শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰত 'এৰেংগটৰাম' (মঞ্চত অভিষেক) লাভ কৰে। মালবিকাই কালামন্দলাম শ্বেমাভাথি, কালামন্দলাম প্ৰসন্ন উন্নীৰ দৰে প্ৰসিদ্ধ শিক্ষাগুৰুৰ অধীনত নৃত্যশিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেখেত ভাৰতনাট্যম, মোহিনীঅট্টম আৰু কুচিপুড়ি নৃত্যত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছে।

## কৰ্মজীৱন

২০০৯ চনত মালবিকাই মিছ কেৰালা প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে। ষোল্ল বছৰ বয়সীয়া মালবিকা আছিল প্ৰতিযোগিতাৰ সৰ্বকনিষ্ঠ প্ৰতিযোগী। তেখেতে তৃতীয় ৰাউণ্ডলৈকে আগুৱাই যায় আৰু 'মিছ বিউটিফুল আইছ'ৰ সন্মান লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত বিনিথ শ্ৰীনিবাসনে তেখেতৰ ফটো দেখা পায় আৰু 'মালাৰভাড়ী আৰ্টছ ক্লাৱ'ৰ এটা চৰিত্ৰৰ বাবে অদিছ্যন লয়।

'মালাৰভাড়ী আৰ্টছ ক্লাৱ' তেখেতৰ প্ৰথমটো অভিনয়-কৰ্ম আছিল যদিও তেখেতে লেনিন ৰাজেন্দ্ৰনৰ 'মকড়মঞ্জু'ত ইয়াৰ পূৰ্বতে অভিনয় কৰিছে। ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতেই তেখেতে লেনিনৰ 'আঈশা' নামৰ তথ্যচিত্ৰত অভিনয় কৰে। থিলাক্কাম নামৰ মালায়ালম ছবিখনৰ কানাড়া ৰিমেক 'নান্দিশা'ত মালবিকাই কাব্য মাধৱনৰ চৰিত্ৰটোক পুনৰ-অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে 'মাই ফেন ৰামু'ত অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে 'আট্টাকথা'ত (২০১৩) অভিনয় কৰে।

মালবিকাই অভিনয় কৰা প্ৰথমখন তামিল ছবি আছিল 'এন্না ছটম ইন্ধ নীৰম'। এইখন ছবিত তেখেতে এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰীৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। তেখেতৰ প্ৰথমখন তেলেগু ভাষাৰ ছবি হৈছে ধৰী। এইখন ছবি আছিল ত্ৰিকোণীয় প্ৰেম কাহিনী। ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল শ্ৰীনিৱাস। ছবিখনত বিষ্ণু আৰু পৰমেশ্বৰে অভিনয় কৰিছিল। কিন্তু দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ছবিখনে মুক্তিৰ মুখ নেদেখিলে। মালবিকাই দুখন তামিল ভাষাৰ ছবিতো কাম কৰিছে। এখন হৈছে পৰিচালক আঝাগু ছেলভাৰ 'আঝাগুমাগন'। এইখন ছবিখনৰ কাম প্ৰায় ছবছৰৰ বাবে স্থগিত কৰোৱা হৈছিল আৰু অৱশেষত ২০১৮ চনত ছবিখন মুক্তি দিয়া হয়। আনখন ছবি 'আৰাছুভাই আৰাছন' বক্স অফিচত বিশেষ সফলতা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসন

**মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসন** (; জন্ম: ১১ জুন, ১৯৭১) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী, কৰিঅ'গ্ৰাফাৰ। তেখেত ভাৰতনাট্যমৰ *পাণ্ডানাল্লুড়* শৈলীৰ এগৰাকী পটিয়সী। তেখেতে আৰ্লামেল ভাল্লীৰ অধীনত নৃত্যৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পৰম্পৰাগত শৈলীত নৃত্য-প্ৰদৰ্শন কৰি থকা নতুন প্ৰজন্মৰ একক শিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেখেতে হৈছে অন্যতম।

মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসনে মাদ্ৰাছ সংগীত একাডেমীৰ বাৰ্ষিক আন্তৰ্জাতিক নৃত্য মহোৎসৱত নৃত্যানুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ইয়াৰ লগতে তেখেতে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত আৰু নৃত্যৰ ছিফাছ মহোৎসৱ (ছিংগাপুৰ) আৰু পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা মুইছি গাইমেটতো অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ২০১১ চনত সংগীত নাটক একাডেমীৰ পৰা তেখেতে উস্তাদ বিছমিল্লাহ খান যুৱ পুৰস্কাৰ গ্ৰহণ কৰে।

ইয়াৰ লগতে শ্ৰীনিবাসন এগৰাকী স্থপতিবিদ। চেন্নাই আৰু তামিলনাডুত তেখেতে 'Calm Studio' নামৰ এখনি পেছাদাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ গুৰি ধৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসনে জন্মলাভ কৰে ১৯৭১ চনৰ ১১ জুনত। জন্মস্থান হৈছে চেন্নাই। শ্ৰীনিবাসনে নৃত্যশিক্ষা আৰম্ভ কৰে কলাক্ষেত্ৰৰ ভেংকটাচালাপাথীৰ অধীনত। তেখেতে ভাৰতনাট্যমৰ প্ৰশিক্ষণ লয়। পৰৱৰ্তী সময়ত আলাৰ্মেল ভাল্লীৰ ওচৰতো তেখেতে নৃত্যশিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
দক্ষিণ ভাৰতৰ বহুকেইখন গুৰুত্বপূৰ্ণ সভাত (*sabhās*) মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসনে নৃত্যানুষ্ঠান প্ৰদৰ্শন কৰিছে। তাৰে ভিতৰত মাদ্ৰাছ সংগীত একাডেমী,
ব্ৰাহ্ম গণ সভা, আৰু কৃষ্ণ গণ সভা আৰু
মাৰগাঝী মহোৎসৱ অন্যতম।

দক্ষিণ ভাৰতৰ বাহিৰতো তেখেতে একাধিক নৃত্যৰ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। তাৰে ভিতৰত বাংগালোৰ হাব্বা, আৰু নদম মহোৎসৱ,
পৰিক্ৰমা মহোৎসৱ, শিল্পপৰমাণ নৃত্য মহোৎসৱ, কলিকতাৰ ডোৱাৰ লেন সংগীত সন্মিলনী, দেৱদাসী মহোৎসৱ, সূৰ্য মহোৎসৱ, স্বৰলতা মহোৎসৱ, আৰু নিশাগন্ধী মহোৎসৱ অন্যতম।

মিনাক্ষীয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইটামান নৃত্যানুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ছিংগাপুৰত "এছপ্লাণ্ডে-থিয়েটাৰছ অন দ্য বে"ৰ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত আৰু নৃত্যৰ মহোৎসৱ *ছিফাছ* ইয়াৰে ভিতৰত অন্যতম।
তাৰপিছত ছিংগাপুৰৰে *ছিংগাপুৰ ৰেপেৰটৰি থিয়েটাৰ* মালয়েছিয়াৰ ৰামলী ইব্ৰাহীমৰ নৃত্যৰ থিয়েটাৰ, কানাডাৰ ভেংকোভাৰৰ *দ্য গেইট টু দ্য স্পিৰিট* মহোৎসৱ, লণ্ডনৰ ইয়ং মাষ্টাৰছ মহোৎসৱ, পেৰিছ, ফ্ৰান্সৰ মুইছি গাইমেটতো তেখেতে নৃত্যানুষ্ঠান কৰে।
বেলজিয়াম আৰু হলেণ্ডতো মিনাক্ষীয়ে নৃত্যৰ অনুষ্ঠান আগবঢ়াইছে।

## বঁটা-সন্মান
মিনাক্ষীয়ে নিজৰ নৃত্য আৰু কৰ্মৰাজিৰ বাবে কেইবাটাও বিশেষ সন্মান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। *নৃত্ত* (বিশুদ্ধ নৃত্য, nritta), *নৃত্য* (প্ৰকাশিকা নৃত্য, nritya) আৰু *নাট্য*ৰ (নাটক, natya)ৰ দিশত প্ৰদৰ্শন কৰা অভ্যন্তৰীণ শক্তি আৰু "পৰিমিত উৎকৃষ্টতা"ৰ বাবে তেখেতে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছে।
২০০৭ চনত তেখেতে "নাট্য কলা বিপাঞ্চী"ৰ সন্মান লাভ কৰে। ২০১২ চনত লাভ কৰে "নাট্য কলা দৰ্শিনী" আৰু "নৃত্য অভিনয়া সুন্দৰম" সন্মান।

২০১১ চনত মিনাক্ষী শ্ৰীনিবাসনে সংগীত নাটক একাডেমীৰ "উস্তাদ বিছমিল্লাহ খান যুৱ পুৰস্কাৰ" লাভ কৰে। ভাৰতনাট্যমৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা উল্লেখনীয় বৰঙনিৰ বাবে তেখেতলৈ উক্ত সন্মান আগবঢ়োৱা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
পাপ্পাম্মাল

**পাপ্পাম্মাল** (, জন্ম: ১৯১৪) এগৰাকী ভাৰতীয় খেতিয়ক। তেওঁ তামিলনাডুত জৈৱিক কৃষি পদ্ধতিৰে খেতি কৰাৰ বাবে বিখ্যাত। ১০৫ বছৰ বয়সতো তেওঁ এতিয়াও সক্ৰিয়ভাৱে কৃষিৰ লগত জড়িত। সেয়ে তেওঁক কৃষি ক্ষেত্ৰৰ লগত জড়িত আটাইতকৈ বয়সস্থ কৃষক বুলি অভিহিত কৰা হয়। তেওঁক জৈৱিক কৃষি ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁ তামিলনাডু কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা বিভাগৰ সৈতে জড়িত। ১০৫ বছৰ বয়সতো তেওঁ প্ৰতিদিনে তেওঁৰ ২.৫ একৰ ভূমিত কাম কৰে। ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০২১ চনত জৈৱিক কৃষিত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানিত কৰে।

## জীৱনী
১৯১৪ চনত তামিলনাডুৰ কোয়েম্বাটুৰৰ দেৱলপুৰম গাঁৱত এম. পাপ্পাম্মাল ওৰফে ৰংগাম্মালৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ মাতৃ ভেলাম্মাল আৰু পিতৃ মাৰুথাচলা মুদালিয়াৰ। অতি কম বয়সতে তেওঁ পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাইছিল আৰু তেওঁ আৰু তেওঁৰ দুই ভনীয়েক তেওঁলোকৰ কোয়েম্বাটুৰৰ তেকমপট্টিত থকা আইতাকৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। তেওঁ এখন দোকান উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে লাভ কৰিছিল আৰু এটা ভোজনালয় খুলিছিল। এই ব্যৱসায়বোৰৰ পৰা হোৱা লাভৰ পৰা তেওঁ গাওঁখনত প্ৰায় ১০ একৰ মাটি কিনিছিল। তেওঁ নিজৰ ভনীয়েকৰ সন্তানকো ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। সময়ৰ লগত তেওঁ মাটিৰ এটা মুখ্য অংশ বিক্ৰী কৰিছিল কিন্তু জৈৱিক কৃষি কৰাৰ বাবে নিজৰ বাবে ২.৫ একৰ ৰাখিছিল।

তেওঁৰ তিনিগৰাকী কন্যা, তিনি নাতি-নাতিনী আৰু দুগৰাকী আজু নাতি আছে। তেওঁ ৰাতিপুৱা ৫:৩০ বজাত দিনটো আৰম্ভ কৰে। তেওঁ প্ৰতিদিনে পুৱা ৬ বজাত তেওঁৰ খেতি পথাৰলৈ যায় আৰু দুপৰীয়ালৈকে কাম কৰে। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে দাবী কৰে যে তেওঁৰ খাদ্যঅভ্যাস আৰু সক্ৰিয় জীৱনশৈলীয়ে তেওঁক স্বাস্থ্যৱান কৰি ৰাখিছে। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ মতে পাপ্পাম্মাল প্ৰিয় খাদ্য হৈছে মটন বিৰিয়ানী আৰু তেওঁৰ খাদ্যৰ সৈতে যথেষ্ট সেউজীয়া শাক-পাচলি খায়। তেওঁ খাদ্য গৰমে গৰমে পাতত খায় আৰু কোনো প্লেট জাতীয় পাত্ৰ ব্যৱহাৰ নকৰে। তেওঁ চাহ বা কফি গ্ৰহণ নকৰে আৰু গৰম পানী পান কৰে। তেওঁ ভৱানী নদীৰ পাৰত অৱস্থিত থেক্কামপট্টিৰ গাৱঁৰ নিজা মাটিত জৈৱ কৃষি পদ্ধতিৰে ডাইল, মাহ জাতীয় শস্য, বাজ্ৰা, ঋতুগত শাক-পাচলিৰ খেতি কৰে।

## ৰাজনৈতিক জীৱন
১৯৫৯ চনত তেওঁ থেক্কামপট্টি পঞ্চায়তৰ ৱাৰ্ড সদস্য নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁ কৰমাদৈ পঞ্চায়ত সংঘৰ কাউঞ্চিলাৰ হিচাপেও নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁ দ্ৰাবিড় মুনেত্ৰা কাঝাগাম (ডিএমকে)ৰ সদস্য আৰু এম. কৰুণানিধিৰ অনুৰাগী।

## বঁটা আৰু সন্মান
২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে জৈৱিক কৃষিত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে তেওঁক দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
প্ৰণিতা তালুকদাৰ

**প্ৰণিতা তালুকদাৰ** (, ১৯৩৫ - ২০ এপ্ৰিল ২০১৯) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ, শিক্ষয়িত্ৰী তথা সমাজকৰ্মী। তেওঁ সৰভোগ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা ১৯৬৭ আৰু ১৯৭২ চনত দুবাৰকৈ বিধায়িকা হিচাপে অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ২০১৩ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ মহিলা আৰু শিশু বিকাশ মন্ত্ৰালয়ে আগবঢ়োৱা নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৩৫ চনৰ ৩ নৱেম্বৰ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ উজান বজাৰত প্ৰণিতা তালুকদাৰৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ পদ্মৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃ পাৱিত্ৰ কুমাৰী বৰুৱা। প্ৰণীতা তালুকদাৰে সৰভোগৰ প্ৰাক্তন বিধায়ক জননেতা তথা বৰনগৰ কলেজৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ ঘনশ্যাম তালুকদাৰৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ঘনশ্যাম তালুকদাৰ ১৯৫৭ চনত সৰভোগ সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁলোকৰ এগৰাকী জীয়ৰী অনুৰূপা তালুকদাৰ, আৰু দুজন পুত্ৰ দেৱশ্যাম তালুকদাৰ আৰু নৱশ্যাম তালুকদাৰ।

## কৰ্মজীৱন
প্ৰনীতা তালুকদাৰ ১৯৬০ চনত বৰনগৰ ছোৱালী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ বৰনগৰ মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যাপিকা হিচাপে কাম কৰাৰ লগতে বৰপেটা ছোৱালী মহাবিদ্যালয়তো ৮ বছৰ অধ্যাপনা কৰিছিল।

প্ৰণিতা তালুকদাৰ কেন্দ্ৰীয় নাৰী আৰু শিশু কল্যাণ সমিতিৰ অধ্যক্ষ আছিল আৰু সৰভোগ আদৰ্শ মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা পৰিচালনা সমিতিৰ লগত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত হৈ আছিল।

তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৬৭ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত সৰভোগ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল।১৯৭২ চনত তেওঁ পুনৰাই একে সমষ্টিৰ পৰা বিধানসভালৈ মুঠ দুবাৰকৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০০৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত তেওঁ নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে সৰভোগ সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল যদিও এই নিৰ্বাচনত তেওঁ পৰাজয় বৰণ কৰিছিল। তেওঁৰ কন্যা অনুৰূপা তালুকদাৰ হানাহো ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত। তেওঁ ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত সৰভোগ সমষ্টিৰ পৰা কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে অৱতীৰ্ণ হৈছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ ৰঞ্জিত কুমাৰ দাসৰ হাতত পৰাজিত হয়।

মহিলা সশক্তিকৰণত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁ ২০১৩ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ মহিলা আৰু শিশু বিকাশ মন্ত্ৰালয়ে আগবঢ়োৱা নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। ভাৰতৰ তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰণৱ মুখাৰ্জীয়ে তেওঁক ২০১৩ চনৰ ৮ মাৰ্চ তাৰিখে আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱসৰ দিনা এই বঁটা প্ৰদান কৰে।

## মৃত্যু
২০১৯ চনৰ ২০ এপ্ৰিল তাৰিখে আবেলি ৪:৫০ বজাত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ হস্পিটেলত প্ৰণিতা তালুকদাৰৰ মৃত্যু হয়। গুৱাহাটীৰ নৱগ্ৰহ শ্মশানত ৰাজ্যিক মৰ্য্যদাৰে তেওঁৰ অন্যষ্টি ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হয়।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক
শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ
শ্ৰেণী:অসমৰ সমাজকৰ্মী
অনুৰাধা আচাৰ্য

**অনুৰাধা আচাৰ্য** (; জন্ম: ১৯৭২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় উদ্যোগী। *অ'কিয়াম বায়' চলিউছন্যছ* আৰু *মেপমাইজিনম* নামৰ প্ৰতিষ্ঠান দুটাৰ তেখেত প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। ২০১১ চনত তেখেতক বিশ্ব অৰ্থনীতি মঞ্চই "যুৱ গোলকীয় নেত্ৰী" বঁটা প্ৰদান কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
অনুৰাধাই জীৱনৰ অধিকাংশ সময় খড়গপুৰতেই যাপন কৰে, যদিও তেখেতৰ জন্মস্থান আছিল বিকানেৰ। ১৯৯৫ চনত তেখেতে আইআইটি খড়গপুৰৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেত চিকাগোলৈ ৰাওনা হয় আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু মেনেজমেণ্ট ইনফৰমেছন ছিষ্টেম (ব্যৱস্থাপনা তথ্য প্ৰণালী)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। চিকাগোৰ ইলিয়নছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেখেতে এই দুটা ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।
## কৰ্মজীৱন
অনুৰাধা আচাৰ্য হৈছে *অচিমাম বায়' চলিউশ্যনছ*ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। ভাৰতৰ হায়দৰাবাদত থকা এই প্ৰতিষ্ঠানটো উদ্ভাৱন, বিকাশ আৰু চিকিৎসানিদানৰ লগত ২০০০ চনৰ পৰা ২০১৩ চনলৈকে জড়িত হৈ আছিল। বৈজ্ঞানিক আৰু উদ্যোগিক গৱেষণা সংস্থাৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ লগতো তেখেত জড়িত। পশ্চিম বংগৰ কল্যাণীত থকা "নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ বায়'মেডিকেল জেনোমিক্স"ৰ লগতো তেখেত জড়িত আছিল। ইয়াৰ লগতে ২০১১ চনত "গ্লোবেল এজেণ্ডা কাউঞ্চিল"তো তেখেতে উপ-অধ্যক্ষ হিচাপে অংশ লৈছিল।

অনুৰাধা আচাৰ্য মেপমাইজিন'ম নামৰ প্ৰতিষ্ঠানৰো প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। এইটো প্ৰতিষ্ঠান ব্যক্তিগত জেনোমিক্স আৰু নিদান সম্বন্ধীয় দিশৰ লগত জড়িত।

তেখেত "এছ'ছিয়েছন বায়টেক এণ্টাৰপ্ৰাইজেছ"ৰো সদস্য। ভাৰতৰ কাৰ্যপ্ৰণালী নিৰূপণৰ বাবে তেখেতে উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰে। অনুৰাধা আইভিকেপ ভেঞ্চুৰছতো পৰিষদীয় সভাৰ মেণ্টৰ।

## স্বীকৃতি
২০০৬ চনত ৰেড হেৰিং আলোচনীয়ে আচাৰ্যক ৩৫ অনুৰ্ধ পঁচিশগৰাকী টাইটানৰ তালিকাভুক্ত কৰে। বায়স্প্ৰেকট্ৰাম আলোচনীয়ে অনুৰাধাক বৰ্ষটোৰ উদ্যোগী সন্মান প্ৰদান কৰিছে। ২০০৮ চনতে তেখেতে এষ্টিয়া লাইফ ছায়ন্স ইনোভেটৰছ বঁটাও লাভ কৰে। ২০১১ চনত বিশ্ব অৰ্থনীতি মঞ্চই অনুৰাধাক "যুৱ গোলকীয় নেত্ৰী"ৰ সন্মানেৰে সন্মানীত কৰে। ২০১৫ চনত আচাৰ্যক ইটি ৱমেন এহেড সন্মানো প্ৰদান কৰা হয়। এইটো সন্মান তেখেতক ইক'নমিক টাইমছে প্ৰদান কৰে।ফৰ্বছে ২০১৮ চনত তেখেতক *W-Power trailblazers* সন্মান প্ৰদান কৰে।

আচাৰ্যই এখন কবিতাৰ পুথিও প্ৰকাশ কৰিছে। কিতাপখনৰ নাম হৈছে *"Atomic Pohe- Random Rhymes at odd times- On Science, Non Science and Nonsense."*
*Pharmaceutical Outsourcing: Discovery and Preclinical Services (Pharmaceutical Outsourcing, Volume I* নামৰ গ্ৰন্থখনত আচাৰ্যই এটা বিশেষ অধ্যায় লিখিছে। নাম হৈছে-*Research as a Service (RaaS)* নেছাৰ বায়'টেকন'লজীত আচাৰ্যৰ এটা বিশেষ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশিত হৈছে। প্ৰবন্ধটোৰ নাম হৈছে-"What mergers can do for you" তেখেত বহুকেইখন আলোচনীৰ সক্ৰিয় লেখিকা। তাৰে ভিতৰত *হিন্দু বিজনেছ লাইন* অন্যতম।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞানী
ভাৰতী মুখাৰ্জী

**ভাৰতী মুখাৰ্জী** (; জুলাই ২৭, ১৯৪০ - জানুৱাৰী ২৮, ২০১৭) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় আমেৰিকান লেখক আৰু বাৰ্কলেৰ কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁ কেইবাখনো উপন্যাস, চুটি গল্প সংকলন আৰু তথ্যভিত্তিক সাহিত্য লিখিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ভাৰতত ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকালৰ সময়ত পশ্চিমবঙ্গৰ কলকাতাৰ এটা ভাৰতীয় হিন্দু বঙালী ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত মুখাৰ্জীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাক সুধীৰ লাল মুখাৰ্জীয়ে এটা সফল ফাৰ্মাচিউটিকেল কোম্পানী চলাইছিল আৰু প্ৰায় ৫০জন আত্মীয়ৰ এটা বৃহৎ যৌথ পৰিয়ালত তেওঁলোক বাস কৰিছিল। মুখাৰ্জীৰ মাতৃ বিনা বেনাৰ্জী আছিল এগৰাকী গৃহিণী। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ মাক-দেউতাকৰ সৈতে ইউৰোপলৈ যায়। পঞ্চাশৰ দশকৰ আৰম্ভণিতহে তেওঁ কলিকতালৈ ঘূৰি আহে। ইংলেণ্ড, চুইজাৰলেণ্ড আৰু ভাৰতৰ বিদ্যালয়ত তেওঁ স্কুলীয়া শিক্ষা লৈছিল। ১৯৫৯ চনত লৰেট' কলেজৰ ছাত্ৰ হিচাপে তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ১৯৬১ চনত বৰোডাৰ মহাৰাজ ছায়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লয়। তাৰপিছত *লোৱা বিশ্ববিদ্যালয়*ত পঢ়িবৰ বাবে তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যায়। 'লোৱা ৰাইটাৰ্চ্‌ ৱৰ্কশ্বপ'ৰপৰা ১৯৬৩ চনত তেওঁ এম এফ এ ডিগ্ৰী লয় আৰু ১৯৬৯ চনত তুলনামূলক সাহিত্য বিভাগৰপৰা পি এইচ ডি লয়।

## কেৰিয়াৰ
এক দশকতকৈও বেছি সময় কানাডাৰ মণ্ট্ৰিয়াল আৰু টৰণ্টোত বাস কৰি মুখাৰ্জী আৰু তেওঁৰ স্বামী ক্লাৰ্ক ব্লেইজ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ ঘূৰি আহে। তেওঁ *এন ইন্ভিজিব'ল ৱমেন* নাম দি *চেটাৰ্ডে নাইট*ৰ এটা সংখ্যাত এই সিদ্ধান্তটোৰ বিষয়ে লিখিছে। মুখাৰ্জী আৰু ব্লেইজে মিলি কেইবাখনো কিতাপ লিখিছে। এইকেইখন হ'ল- *ডেইজ এণ্ড নাইটচ্‌ ইন কলকাট্টা* (১৯৭৭) আৰু *দ্য চ'ৰ' এণ্ড দ্য টেৰৰ: দ্য হণ্টিং লিগেচি অৱ দি এয়াৰ ইণ্ডিয়া ট্ৰিজেদি* (এয়াৰ ইণ্ডিয়া ফ্লাইট ওৱান এইট্টি টু)।

বহুবোৰ কল্পকাহিনী আৰু অ-কল্পকাহিনীৰ লিখাৰ উপৰিও, মুখাৰ্জীয়ে বাৰ্কলেত যোগদান কৰাৰ আগতে মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়, স্কিডমোৰ কলেজ, কুইনচ্‌ কলেজ আৰু নিউয়ৰ্কৰ চিটি বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষাদান কৰিছিল।

১৯৮৮ চনত তেওঁৰ 'দ্য মিডলমেন এণ্ড দ্য আডাৰ ষ্টৰিজ' কিতাপখনৰ বাবে মুখাৰ্জীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থ সমালোচক চক্ৰ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৮৯ ত আমিনা মীৰৰ লগত হোৱা এটা সাক্ষাৎকাৰত মুখাৰ্জীয়ে কৈছে যে; তেওঁ নিজকে এগৰাকী ভাৰতীয় প্ৰবাসী লেখক বুলি নকৈ এগৰাকী আমেৰিকান লেখক বুলি ভাবিবলৈ ভাল পায়।

২০১৭ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত জটিল শাৰীৰিক অসুখত ভুগি ৭৬ বছৰ বয়সত মানহাট্টনত মুখাৰ্জীৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ স্বামী আৰু পুত্ৰক এৰি থৈ যায়।

## গ্ৰন্থপঞ্জী
### উপন্যাস
* দ্য টাইগাৰচ্‌ ডটাৰ (১৯৭১)
* ৱাইফ (১৯৭৫)
* জেচমিন (১৯৮৯)
* দ্য হ'ল্ডাৰ অৱ দ্য ৱৰ্ল্ড (১৯৯৩)
* লিভ ইট টু মি (১৯৯৭)
* ডিজায়াৰেৱল ডটাৰচ্‌ (২০০২)
* দ্য ট্ৰি ব্ৰাইড (২০০৪)
* মিছ নিউ ইণ্ডিয়া (২০১১)

### চুটি গল্প সংকলন
* ডাৰ্কনেচ (১৯৮৫)
* দ্য মিডলমেন এণ্ড দ্য আডাৰ ষ্টৰিজ (১৯৮৮)
* আ ফাদাৰ
* দ্য মেনেজমেণ্ট অৱ গ্ৰিফ

### স্মৃতিকথা
* ডেইজ এণ্ড নাইটচ্‌ ইন কলকাট্টা (১৯৭৭, ক্লাৰ্ক ব্লেইজৰ সৈতে)

### নন-ফিকচন
* দ্য চ'ৰ' এণ্ড দ্য টেৰৰ: দ্য হণ্টিং লিগেচি অৱ দি এয়াৰ ইণ্ডিয়া ট্ৰিজেদি (১৯৮৭)
* পলিটিকেল কালচাৰ এণ্ড লীডাৰশ্বিপ ইন ইণ্ডিয়া (১৯৯১)
* ৰিজনেলিজিম ইন ইণ্ডিয়ান পাৰ্চপেক্টিভ (১৯৯২)

## বঁটা আৰু সন্মান
* ১৯৮৮ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থ সমালোচক চক্ৰৰ বঁটা
* হোৱাইটিয়াৰ কলেজৰপৰা 'ডক্টৰ অৱ হিউমেন লেটাৰচ্‌' সম্মান প্ৰদান

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান
শ্ৰেণী:আমেৰিকান লেখক
অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডে

**অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডে** (, জন্ম: ৭ অক্টোবৰ ১৯৬০) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীত শৈলীৰ সৈতে তেওঁ জড়িত। হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ জয়পুৰ-আট্ৰাউলি ঘৰাণা পৰম্পৰাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডে ঘাইকৈ খেয়াল, ভজন, থুমৰী আদি লঘু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ পাৰদৰ্শী। হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁ ২০১৫ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰিছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু প্ৰশিক্ষণ
১৯৬০ চনৰ ৭ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডেৰ জন্ম হৈছিল। শক্তিশালী সংগীত পৰম্পৰা থকা পৰিয়ালত জন্ম গ্ৰহণ কৰা অশ্বিনীয়ে নাৰায়ণৰাও ডাটাৰৰ নিৰ্দেশনাত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক ধ্ৰুপদী সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ গন্ধৰ্ব মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা তেওঁৰ সংগীত বিশাৰদ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰা তেওঁ তেওঁৰ মাতৃ মাণিক ভিড়ে পৰা জয়পুৰ-আট্ৰাউলি ঘৰাণা শৈলীত সংগীত শিকি আছে। অশ্বিনীয়ে ২০০৯ চনলৈ ৰত্নাকৰ পাইৰ পৰা তেওঁৰ মৃত্যুলৈকে সংগীতৰ শিক্ষা লাভ কৰিছিল।

### শিক্ষা
তেওঁ মাইক্ৰ'বায়োলজিত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে আৰু ভাৱা পাৰমাণৱিক গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ পৰা জৈৱৰসায়নত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছে। তদুপৰি তেওঁ অখিল ভাৰতীয় গন্ধৰ্ব মহাবিদ্যালয় মণ্ডলৰ সংগীত বিশাৰদ আৰু সংগীতত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছে।

## কৰ্মজীৱন
ডক্টৰেট ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পিছত তেওঁ সংগীতক পেশাদাৰী জীৱন হিচাপে বাচি লয়। সঞ্জীৱ অভ্যংকাৰৰ সৈতে তেওঁৰ 'জসৰংগী যুগলবন্দী কনচাৰ্ট'য়ে দৰ্শকৰ পৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডেয়ে ২০১৯ চনত কানাডাৰ টৰণ্টোৰ আগা খান সংগ্ৰহালয়কে ধৰি বিশ্বজুৰি সন্মানীয় স্থানত তেওঁৰ সংগীত প্ৰদৰ্শন কৰিছে।

### সংগীতৰ শৈলী
জয়পুৰ-আট্ৰাউলি, মেৱতী আৰু পাটিয়ালা ঘৰাণাৰ পৰা প্ৰভাৱৰ বাবে অশ্বিনীয়ে নিজৰ সংগীত শৈলী সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁ তিনিটা প্ৰাথমিক সপ্তক ওপৰত এক শক্তিশালী আধাৰ লাভ কৰিছে।
[thumb|right|[বৰগীত: "আলো ম‍ই কি কহবো দুখ" ৰাগ: *ভটিয়ালী*, ৰচয়িতা: মাধৱদেৱশিল্পী : অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডে]]

### সংগীতকাৰ
অশ্বিনী ভিড়ে-দেশপাণ্ডেৰ বন্দীশ আৰু বন্দীশ-ৰচনাৰ বিষয়ে দক্ষ আৰু তেওঁ নিজে বহুতো বন্দীশ সৃষ্টি কৰিছে। ২০০৪ চনত প্ৰকাশিত তেওঁ গ্ৰন্থ 'ৰাগ ৰচনাঞ্জলি'ত বহুতো স্বৰচিত বন্দীশ সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। ২০১০ চনত আৰু ৯৮টা বন্দীশ সন্নিবিষ্ট থকা "ৰাগ ৰচনাঞ্জলি ২" নামৰ আন এখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হয়। ভজন স্থাপনৰ বাবেও তেওঁ জনাজাত আৰু বিশেষকৈ কবীৰৰ ভজন তেওঁ গায়।

## বঁটা আৰু সন্মান
হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁ ২০১৫ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰে। তেওঁ ২০০৫ চনত মধ্য প্ৰদেশ চৰকাৰে আগবঢ়োৱা সন্মানীয় "ৰাষ্ট্ৰীয় কুমাৰ গন্ধৰ্ব সন্মান" লাভ কৰা প্ৰথম মহিলা হিন্দুস্তানী সংগীতশিল্পী আছিল। তেওঁ ২০১১ চনৰ বাবে মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰ "সংস্কৃতিক পুৰস্কাৰ" আৰু ২০১০ চনৰ বাবে সৌহাদ্ৰী দুৰদৰ্শনৰ "সংগীত ৰত্ন" পুৰস্কাৰৰ প্ৰাপক আছিল। তেওঁক ২০১৪ চনত প্ৰথম "গণতপস্বীনি মগুবাঈ কুৰ্দিকাৰ সন্মান" আৰু ২০১৩ চনত বাংগালোৰ বৃক্ক ফাউণ্ডেচনৰ "পণ্ডিত মল্লিকাৰ্জুন মনচুৰ বঁটা" প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁক "পণ্ডিত জচৰাজ গৌৰৱ পুৰস্কাৰ"ৰেও সন্মানিত কৰা হৈছিল।

## প্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰাজি
* 'ৰাগৰচনাঞ্জলি' (ৰাজহংস প্ৰকাশন; ২০০৪) - স্বৰচিত বন্দীশৰ কিতাপ আৰু চিডি
* 'ৰাগৰচনাঞ্জলি ২' (ৰাজহংস প্ৰকাশন; ২০১০) - স্বৰচিত বন্দীশৰ কিতাপ আৰু চিডি
* 'মেডাম কুৰী' (২০১৫) - ইভ কুৰীৰ মেৰী কুৰীৰ জীৱনীৰ মাৰাঠী অনুবাদ।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* ব্যক্তিগত ৱেবচাইট 
* জয়পুৰ ঘৰাণা

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
প্ৰভাৱতী দেৱী সৰস্বতী

**প্ৰভাৱতী দেৱী সৰস্বতী** (, ৫ মাৰ্চ ১৯০৫-১৪ মে’ ১৯৭২) এগৰাকী বঙালী ভাষাৰ লেখক আৰু ওপন্যাসিক। তেওঁৰ উপন্যাস ‘বিজিতা’ৰ আধাৰত ‘ভাঙাগড়া’ নামেৰে বঙালী চলচ্চিত্ৰ এখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যিখন ছবিৰ হিন্দী আৰু মালায়ালম ভাষাৰ উপৰিও অসমীয়াতো আজলী নবৌ নামেৰে ৰিমেক হৈছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
প্ৰভাৱতীৰ জন্ম পশ্চিমবঙ্গৰ উত্তৰ ২৪ পৰগণা জিলাৰ গোৱৰদাঙ্গাৰ খাঁটুৰা গাঁৱত হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম গোপালচন্দ্ৰ বন্দোপাধ্যায়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পূৰ্ববঙ্গৰ দিনাজপুৰ জিলাত (বৰ্তমান বাংলাদেশত) ওকালতি কৰিছিল। কুলপ্ৰথা বৰ্তাই ৰাখিবলৈ মাথোঁ ন বছৰ বয়সতে গৈপুৰ গাৱঁৰ বিভূতিভূষণ চৌধুৰীৰ সৈতে প্ৰভাৱতীৰ বিয়া দিয়া হৈছিল। নবছৰীয়া প্ৰভাৱতীৰ মাকৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কষ্ট হৈছিল। তাকে লৈ শহুৰৰ ঘৰখনে বিৰূপ মন্তব্য কৰে। সেয়েহে তেওঁ মাক-দেউতাকৰ ঘৰলৈ গুছি আহে। তেনেকৈ স্বামীৰ ঘৰখনৰ সৈতে চিৰদিনৰ বাবে বিচ্ছেদ হৈ যায়। মাক-দেউতাকেও পুনৰ তেওঁক স্বামীৰ ঘৰলৈ ওভতাই পঠিয়াবলৈ চেষ্টা নকৰিলে।

ইফালে আইন ব্যৱসায়ৰ কামত দেউতাকে সপৰিয়ালে দিনাজপুৰলৈ গুছি যায়। তাতেই প্ৰভাৱতীয়ে স্কুলত ভৰ্তি হয়। কিন্তু স্কুলৰ শেষ ধাপলৈ গৈয়ো তেওঁৰ চূড়ান্ত পৰীক্ষা দিয়া নহ'ল। প্ৰভাৱতীহঁতৰ পাঁচজনী ছোৱালীৰ ভিতৰত এটা ল'ৰা- সত্যসাধন। সেইসময়ত ছোৱালীতকৈ ল'ৰাৰ শিক্ষাৰ ওপৰত যিহেতু অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল, মাকে সত্যসাধনক কলেজত নাম লিখাই দিবলৈ আটাইকেইটা ল'ৰা-ছোৱালী লৈ বহৰমপুৰলৈ গুছি আহে। পিছলৈ প্ৰভাৱতী দেৱীয়ে ব্ৰহ্ম গাৰ্লছ ট্ৰেইনিং কলেজত শিক্ষকতাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।

## কৰ্মজীৱন
১১ বছৰ বয়সত শ্ৰীৰামকৃষ্ণৰ উদ্দেশ্যে লিখা এটি পদ্য 'গুৰুবন্দনা' তত্ত্বমঞ্জুৰী পত্ৰিকাত প্ৰকাশ পায়। এয়া তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত লেখা। মা-দেউতাকেও তেওঁক লিখাৰ বাবে উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত 'অৰ্চনা' পত্ৰিকাত প্ৰকাশ হয় গল্প 'টমি'। প্ৰভাৱতীহঁত বহৰমপুৰৰ পৰা অসমৰ এখন সৰু চহৰ লামডিঙলৈ গুছি আছে। তেওঁৰ সাহিত্যচৰ্চাত যতি নপৰিল। ৰচনা কৰে প্ৰথম উপন্যাস 'প্ৰতীক্ষা'। ১৯২৪ চনত 'ভাৰতবৰ্ষ' পত্ৰিকাত প্ৰকাশ পায় প্ৰথম ধাৰাবাহিক উপন্যাস 'বিজিতা'।

প্ৰভাৱতীয়ে কলকাতা চিটি কৰ্পোৰেচন স্কুলত এগৰাকী শিক্ষয়ত্ৰী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁ ‘মহম্মদী’, ‘ভাৰতবৰ্ষ’, ‘উপাসনা’, ‘বনশ্ৰী’, ‘সাৰথি’ আদি কাকত-আলোচনীত লেখা-মেলা কৰিছিল। ১৯২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস বিজিতা প্ৰকাশ পায়। তেওঁৰ এইখন উপন্যাসৰ আধাৰত বঙালী চলচ্চিত্ৰ ভাঙাগঢ়া নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ভাঙাগঢ়াক আকৌ তামিলত ‘কুলদেৱম’ (১৯৫৬), হিন্দীত ‘ভাবী’ (১৯৫৭) আৰু অসমীয়াত আজলী নবৌ (১৯৮০) নামেৰে ৰিমেক কৰা হৈছিল। বাংলাৰ মেয়ে নাটকখন তেওঁৰ পথেৰ শেষে গ্ৰন্থখনখনৰ অভিযোজনা। তেওঁ তিনি শতাধিক গ্ৰন্থ প্ৰণয়ণ কৰিছে। বঙালী সাহিত্যৰ প্ৰথম মহিলা ডিটেকটিভ ‘কৃষ্ণা’ তেওঁৰে সৃষ্টি। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থবোৰৰ ভিতৰত হ’ল- ‘ব্ৰতচাৰিনী’, ‘ব্যথিত ধৰিত্ৰী’, ‘বিধৱাৰ কথা’, ‘ধুলাৰ ধৰণী’, ‘জাগৰণ’, ‘মহিয়সী নাৰী’ আদি। তেওঁ জামছেদপুৰ অল ইণ্ডিয়া বেঙ্গলী লিটাৰেৰী ছোচাইটিৰ সঞ্চালক আছিল। ১৯৪৬ চনত তেওঁক কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়ে লীলা বঁটাৰে সন্মানিত কৰে। নৱদ্বীপ স্কলাৰ ছোচাইটিয়ে তেওঁক সৰস্বতী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।

## মৃত্যু
১৯৭২ চনৰ ১৪ মেত পশ্চিমবঙ্গৰ কলকাতাত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

## তথ্যউৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্যিক
পাৰ্চী থিয়েটাৰ

**পাৰ্চী থিয়েটাৰ** বা **পাৰ্চী ৰঙ্গমঞ্চ** () শব্দ-গুচ্ছই পাৰ্চীসকলৰ বা বহুলভাৱে পাৰ্চী ব্যৱসায়িক গোষ্ঠীৰ মালিকানাধীন কোম্পানীৰ দ্বাৰা ১৮৫০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ মঞ্চায়ন কৰা এক প্ৰভাৱশালী ৰঙ্গমঞ্চ পৰম্পৰাক সূচায়। পাৰ্চী থিয়েটাৰৰ নাটকবোৰ মূলতঃ উৰ্দু বা গুজৰাটী ভাষাৰ আছিল। বোম্বেত সূত্ৰপাত হোৱা এই নাট্য পৰম্পৰাক কিছুমান ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যগোষ্টীয়ে ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত, বিশেষকৈ পশ্চিম ভাৰত (বৰ্তমানৰ গুজৰাট আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ) আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত বিয়পায় দিছিল আৰু আঞ্চলিক ভাষাৰ প্ৰচেনিয়াম (proscenium) শৈলীৰ থিয়েটাৰক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।

## ইতিহাস
বোম্বেৰ ব্ৰিটিছ সম্প্ৰদায়ে ঊনবিংশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগত কেতিয়াবা কেতিয়াবা ইংৰাজী ভাষাৰ নাটক মঞ্চায়ন কৰিছিল। পাৰ্চীসকল সেই চহৰৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যৱসায়ী আছিল। ১৮৫০ৰ দশকৰ আগভাগত বোম্বেৰ এলফিনষ্টোন কলেজৰ ছাত্ৰসকলে এটা নাট্যসংঘ স্থাপন কৰি শ্বেইক্সপীয়েৰৰ নাটসমূহ মঞ্চস্থ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ‘পাৰ্চী নাটক মণ্ডলী’ নামেৰে প্ৰথম পাৰ্চী থিয়েটাৰ কোম্পানীটোৱে ১৮৫৩ চনত ‘ৰুস্তম জুবলী আৰু চোহৰাব’ নাটক মঞ্চস্থ কৰে। ইয়াৰ পিছত মঞ্চস্থ কৰা হয় ‘ৰজা আফ্ৰাচিয়াব আৰু ৰুস্তম পেহলৱান’ আৰু ‘পাটশ্বাহ ফেৰদুন’। ১৮৬০লৈকে বোম্বেত ২০টাকৈ পাৰ্চী থিয়েটাৰ দল গঠন হয়। 

শৰ্মিষ্ঠা গুপ্ত আৰু ভৌমিকে মত প্ৰকাশ কৰিছে য়ে 'ইণ্ডো-পাৰ্চীয়ান/ ইচলামিকেট' সংস্কৃতিৰ পাৰ্চী থিয়েটাৰৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। উৰ্দু কবিতাৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবে কুৰি শতিকাৰ প্ৰাৰম্ভণিলৈকে পাৰ্চী থিয়েটাৰত উৰ্দু ভাষাৰ বহুল ব্যৱহাৰ হৈছিল। পাৰ্চী থিয়েটাৰত ‘এহেজাৰ এনিশাৰ সাধু’ৰো (আৰব্য ৰজনী) গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পৰিছে, যিখন ‘পাৰচীয় এডভেঞ্চাৰ-ৰোমাঞ্চ’ হিচাপে মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই ‘এহেজাৰ এনিশাৰ সাধু’ক প্ৰাৰম্ভিক যুগৰ বলীউদী চলচ্চিত্ৰলৈ অভিযোজন কৰা হৈছিল।

পাৰ্চী থিয়েটাৰত প্ৰথম অৱস্থাত শ্বেইক্সপীয়েৰৰ নাটসমূহৰ ভাৰতীয় সংস্কৰণ মঞ্চস্থ কৰিছিল। নাটসমূহত অগণন গীতৰ সংযোজন কৰি লোক পৰিবেশ্য কলালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। কম দিনৰ ভিতৰতে ইয়াত ভাৰতীয় কিংবদন্তী, মহাকাব্য আৰু পৌৰাণিক বিষয়বস্তুৰ আগমন হৈছিল। পাৰ্চী থিয়েটাৰ কোম্পানীবোৰে উত্তৰ ভাৰতত ভ্ৰমণ কৰাৰ হেতু তেওঁলোকে নাটকসমূহক হিন্দুস্তানী ভাষাত (অৰ্থাৎ হিন্দী-উৰ্দু সংমিশ্ৰিত ভাষা) অভিযোজন কৰাৰ বাবে স্থানীয় লেখকক নিযুক্তি দিছিল।
বাস্তৱবাদ, ফেণ্টাচী, সঙ্গীত আৰু নৃত্য, বৰ্ণনাপ্ৰধান, উচ্চগ্ৰামৰ সংলাপ, দক্ষতাপূৰ্ণ মঞ্চ উপস্থাপনা আদিৰ সমাহাৰে পিছৰ পৰ্যায়ৰ পাৰ্চী নাটসমূহক মেলোড্ৰামালৈ পৰ্যবসিত কৰিছিল। দৰ্শকৰ মনোৰঞ্চনৰ বাবে ইয়াত কৌতুক, সুৰীয়া গীত আৰু সঙ্গীত, শিহৰণযুক্ত ঘটনাপ্ৰবাহ, মঞ্চকলাৰ বৈচিত্ৰ্যত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। পাৰ্চী থিয়েটাৰৰ সফলতাই অন্য আঞ্চলিক ভাষাৰ, যেনে গুজৰাটী থিয়েটাৰ, মাৰাঠী থিয়েটাৰ আৰু হিন্দী থিয়েটাৰৰ বিকাশত, বিশেষকৈ বলীউদী চলচ্চিত্ৰীয় গীতৰ বিকাশত বিশেষভাবে সহায়ক হৈছিল। চিত্ৰনাট্য তথা গীত ৰচয়িতা জাভেদ আখটাৰৰ মতে বলীউদী ফিল্মী গজল, ঠুমৰি আৰু কজৰী শৈলীৰ মূল ভিত্তি হ’ল- ‘উৰ্দু পাৰ্চী থিয়েটাৰ’ৰ গজল, ঠুমৰি আৰু কজৰী পৰম্পৰা।

১৯৮১ চনত মুম্বাই ভিত্তিক থিয়েটাৰ পৰিচালক নাদিৰা বব্বৰে তেওঁৰ থিযেটাৰ দল ‘একজুতে’ (অৰ্থাৎ একেলগে) আৰম্ভ কৰে। এই দলটোৱে পাৰ্চী থিয়েটাৰ শৈলীত ‘ইহুদী কী লড়কী’ প্ৰযোজনা কৰে, যিখন এই শৈলীৰ এক শ্ৰেষ্ঠ প্ৰযোজনা বুলি গণ্য কৰা হয়।

## তথ্য উৎস

## গ্ৰন্থপঞ্জী
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাট্যকলা
বিনোদিনী দাসী

thumb|250px|বিনোদিনী দাসীৰ ঘৰ, কলকাতা, ভাৰত
**বিনোদিনী দাসী** (, ১৮৬৩-১৯৪১) এগৰাকী কলকাতাৰ বঙালীভাষী প্ৰখ্যাত মঞ্চ অভিনেত্ৰী আছিল, যাক **নটী বিনোদিনী** বুলিও জনা যায়। ১৯১৩ চনত প্ৰকাশ পোৱা তেওঁৰ আত্মজীৱনী ‘আমাৰ কথা’ত উল্লেখ কৰা মতে ১২ বছৰ বয়সতে তেওঁ অভিনয় আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ২৩ বছৰ বয়সত অভিনয় জীৱনৰ সামৰণি মাৰিছিল।

## জীৱন পৰিক্ৰমা
দেহপোজীৱিনীৰ পৰিবেশত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিনোদিনীয়ে বাঈজী ৰূপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১২ বছৰ বয়সত ১৮৭৪ চনত কলকাতাৰ নেচনেল থিয়েটাৰত গিৰিশ্চন্দ্ৰ ঘোষৰ নিৰ্দেশনাত প্ৰথম অভিনয় কৰিছিল। ইউৰোপীয় থিয়েটাৰৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ বঙ্গৰ দৰ্শকৰ মাজত গা কৰি উঠা প্ৰচেনিয়াম (proscenium) শৈলীৰ থিয়েটাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে বিনোদিনীৰ সংযোগ ঘটিছিল। বাৰ বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ৮০টাতকৈ অধিক ভাওত অভিনয় কৰিছে; যাৰ ভিতৰত আছে- প্ৰমিলা, সীতা, দ্ৰৌপদী, ৰাধা, আয়েষা, কৈকেয়ী, মতিবিবি, কপালকুণ্ডলা আদি চৰিত্ৰ। ভাৰতীয় উপ-মহাদেশৰ তেৱেঁ আছিল প্ৰথম মঞ্চ অভিনেত্ৰী, যিয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিছে। তেওঁ কিয় হঠাতে মঞ্চ পৰিত্যাগ কৰিলে, তাৰ কোনো ব্যাখ্যা পোৱা নাযায়। ১৮৮৪ত বঙ্গৰ মহান সন্ত ৰামকৃষ্ণ পৰমহংসই তেওঁৰ নাট্যাভিনয় উপভোগ কৰিব আহিছিল।

নেচনেল থিয়েটাৰত তেওঁ মাহে ১০টকা দৰমহাত কাম কৰিছিল। বঙ্গত ১৮৭৩ চনত বেঙ্গল থিয়েটাৰে প্ৰথম মহিলা শিল্পীৰে অভিনয় আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ এবছৰ পিছতে বিনোদিনীয়ে নাটমঞ্চত প্ৰবেশ কৰে। নৃত্য-গীতত পাৰদৰ্শী বিনোদিনীয়ে খুব কম সময়ত অভিনয়তো পাৰদৰ্শী হৈ উঠে আৰু প্ৰথম শ্ৰেণীৰ অভিনেত্ৰী ৰূপে খ্যাত হয়।

নেচনেল থিয়েটাৰৰ মালিক আছিল এজন অবঙালী ব্যসায়ী প্ৰতাপচান্দ জহুৰী, যিয়ে থিয়েটাৰকো ব্যৱসায় হিচাপেই চাইছিল। মালিকৰ সৈতে গিৰিশ্চন্দ্ৰৰ সংঘাত হোৱাত তেওঁ নেচনেল থিয়েটাৰ এৰি আহে আৰু নতুন থিয়েটাৰ কোম্পানী এটা গঠন কৰাৰ মনস্থিৰ কৰে। কিন্তু থিয়েটাৰ গঢ়ি তোলাৰ বাবে যি পা-পইচাৰ প্ৰয়োজন, সেয়া গিৰিশ ঘোষৰ নাছিল। তেতিয়া এজন ২০-২১ বছৰীয়া ব্যৱসায়ী গুৰ্মুখ ৰায়ে অৰ্থ-সাহায্য প্ৰদান কৰে। বিনিময়ত বিনোদিনী গুৰ্মুখ ৰায়ৰ ৰক্ষিতা হবলগীয়া হয়। তেওঁৰ ইচ্ছা আছিল তেওঁৰ নামেৰে এখন থিয়েটাৰ খোলাৰ। কিন্তু বিনোদিনীৰ ত্যাগ স্বীকাৰৰ মাজেৰে যি থিয়েটাৰ স্থাপন হ’ল- তাৰ নাম কিন্তু ৰখা হ’ল ষ্টাৰ থিয়েটাৰ। তাৰ দুবছৰ পিছত ১৮৮৬ত তেওঁ অভিনয় জগত চিৰদিনৰ বাবে এৰি দিয়ে।

## জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত
দিনেন গুপ্তৰ বঙালী চলচ্চিত্ৰ ‘নটী বিনোদিনী’ত (১৯৯৪) দেৱশ্ৰী ৰয়ে বিনোদিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিছিল।

তেওঁৰ আত্মজীৱনী ‘আমাৰ কথা’ৰ ভিত্তিত প্ৰথম বাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয় ৰেপাৰেটৰী কোম্পানীয়ে ১৯৯৫ চনত নটী বিনোদিনী শীৰ্ষক নাট মঞ্চস্থ কৰে, য’ত মূল ভূমিকাত আছিল সীমা বিশ্বাস। পিছত ২০০৬ চনত প্ৰখ্যাত নাট পৰিচালক অমল আল্লানাই একে নামৰ নাটক এখন পৰিচালনা কৰে। নাটকখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হয় দিল্লীত।

বঙালী টেলিভিচন শ্বো প্ৰথমা কাদম্বিনীত দীয়া মুখাৰ্জীয়ে নটী বিনোদিনীৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* Binodini: an immortal tale

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
প্ৰভাৱতী দেৱী

**প্ৰভাৱতী দেৱী নাৰায়ণ** (; বিবাহৰ পূৰ্বে *প্ৰসাদ*; ১৯০৬ – ১৫ এপ্ৰিল ১৯৭৩) এগৰাকী ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু বিহাৰৰ নিবাসী আছিল। তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰখ্যাত মুক্তি যুঁজাৰু তথা সমাজবাদী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ পত্নী।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
তেওঁৰ দেউতাক ব্ৰজকিশোৰ প্ৰসাদ এজন প্ৰখ্যাত উকীল আছিল। মাকৰ নাম আছিল ফুল দেৱী। বিহাৰৰ বৰ্তমানৰ সিৱান জিলাৰ শ্ৰীনগৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। ব্ৰজকিশোৰ প্ৰসাদ এজন গান্ধীবাদী ব্যক্তি আছিল আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অংশ লবলৈ তেওঁ ওকালতিৰ ব্যৱসায় এৰি দিছিল। সম্ভৱতঃ এনে লাভজনক বৃত্তি ত্যাগ কৰা তেৱেঁ বিহাৰৰ প্ৰথমজন কংগ্ৰেছ দলৰ সদস্য আছিল। প্ৰভাৱতীৰ বিয়া ১৯২০ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত সমাজবাদী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ সৈতে হৈছিল।

তেওঁলোকৰ বিয়াৰ পিছত জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণে বিজ্ঞান পঢ়িবলৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কেলিফ'ৰ্নিয়ালৈ যায় যদিও মাৰ্ক্সবাদ পঢ়িবলৈ ৱিচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়ত নাম লিখায়। প্ৰভাৱতী গান্ধীৰ আশ্ৰমলৈ যায় আৰু গান্ধীৰ পত্নী কস্তুৰবা গান্ধীৰ ওচৰত নিজকে সমৰ্পন কৰে। কস্তুৰবা গান্ধীয়ে তেওঁ জীয়েকৰ দৰে ভাবিছিল।

জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ বিদেশৰ পৰা উভতি অহাৰ পিছত এজন বিপ্লৱী ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। এয়ে লৈ প্ৰভাৱতীৰ গান্ধীবাদী ধ্যান-ধ্যাৰণাৰ বাবে বহুক্ষেত্ৰত দুয়োৰো মত-বিৰোধে দেখা দিছিল। অৱশ্যে দম্পতীহালে পৰস্পৰে পৰস্পৰক সন্মান কৰিছিল আৰু বিদেশীৰ আগ্ৰাসনৰ পৰা দেশ মুক্ত নোহোৱালৈ সন্তান ধাৰণ নকৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। প্ৰভাৱতী দেৱীক বহুবাৰ ব্ৰিটিছ শাসকে কাৰাগাৰলৈ নিক্ষেপ কৰিছিল।

## নেহৰু পৰিয়ালৰ সৈতে বন্ধুত্ব
প্ৰভাৱতী দেৱীৰ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ পত্নী কমলা নেহৰুৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল আৰু তেওঁৰ আস্থাভাজন হ’ব পাৰিছিল। কমলাই তেওঁক বহু কেইখন ব্যক্তিগত চিঠিও লিখিছিল। প্ৰভাৱতীৰ মৃত্যুৰ পিছত জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণে কমলা নেহৰুৰ জীয়ৰী ইন্দিৰা গান্ধীলৈ অধিকাংশ চিঠিয়ে ওভতাই পঠিয়াইছিল।

এখন চিঠি এতিয়াও পাটনাৰ কদমকুঁৱা অঞ্চলৰ এটা ঘৰত বেৰত ওলোমাই ৰখা হৈছে, যিখন ঘৰত জয়প্ৰকাশে পত্নীৰ সৈতে শেষৰ সময়খিনি কটাইছিল। এই চিঠিখন জৱাহৰলাল নেহৰুৱে ১৯৫৮ চনত প্ৰভাৱতীলৈ হিন্দুস্তানী ভাষাত হাতেৰে লিখিছিল। চিঠিৰ সংক্ষিপ্ত সাৰ এয়ে যে প্ৰভাৱতীয়ে ছোৱালীৰ স্কুল এখন আৰম্ভ কৰিব বিচাৰিছে আৰু সেই স্কুলখনৰ নাম কমলা নেহৰুৰ নামেৰে ৰাখিব বিচাৰে। তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাললৈ সুধি পঠিয়াইছিল যে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে স্কুলখন উদ্বোধন কৰিব নে নাই। নেহৰুৱে উত্তৰত কৈছিল যে স্কুলখন খুলিব বিচৰা বাবে তেওঁ সুখী। কাৰণ তেওঁ দীৰ্ঘদিন ধৰি নাৰীশিক্ষাৰ পোষকতা কৰি আহিছে। কিন্তু তেওঁ লগতে জনায় যে তেওঁ শপত খাই থৈছে যে পিতৃ মতিলাল নেহৰু আৰু পত্নী কমলা নেহৰুৰ সোঁৱৰণত কৰা কোনো প্ৰকল্প বা কাৰ্যসূচীৰ উন্মোচনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ নকৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে প্ৰভাৱতীক কৈছিল যে তেওঁ আগবাঢ়ক আৰু যদি প্ৰয়োজন হয়, তেন্তে অন্য কোনোবা মুখ্য অতিথিৰ দ্বাৰা কামটো কৰাই লওক।

## স্বাধীনতা লাভৰ পিছৰচোৱা জীৱন
প্ৰভাৱতীৰে প্ৰভাৱৰ ফলতে জয়প্ৰকাশে সৰ্বোদয় আন্দোলনত জড়িত হৈ পৰিছিল আৰু পূৰ্ব আৰু মধ্য-পূৰ্ব ভাৰতৰ শান্তি প্ৰচেষ্টাত অংশ লৈছিল। তেওঁ অকলশৰীয়া আৰু পৰিত্যক্ত মহিলাসকলক গান্ধীবাদী চৰ্খা আন্দোলনত চামিল কৰিবলৈ পাটনাত মহিলা চৰ্খা সমিতি স্থাপন কৰিছিল।

## শেষ জীৱন আৰু মৃত্যু
জীৱনৰ শেষ বছৰ কেইটা তেওঁৰ বাবে বৰ যন্ত্ৰণাদায়ক আছিল। তেওঁৰ দেহত কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰিছিল। ১৯৭৩ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলত পাটনাত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
শেফালী শ্বাহ

**শ্বেফালি শ্বাহ** (, জন্ম: ১৯ জুলাই ১৯৭২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেখেতে হিন্দী ছবি জগত বা বলিউডত অভিনয় কৰে। ১৯৯৫ চনত মুক্তি লাভ কৰা 'ৰংগিলা' (১৯৯৫)-ৰ জৰিয়তে তেখেতে ছবিৰ জগতত খোজ পেলায়। ১৯৯৮ চনত তেখেতে অপৰাধমূলক ছবি 'সত্যা'ত এটি সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেখেতে সমালোচকৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু ৪৪তম ফিল্মফেয়াৰ উৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ সমালোচকৰ ফিল্মফেয়াৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ২০০৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত হিন্দী ছবি 'ৱক্ত' আৰু ২০১৫ চনত নিৰ্মিত 'দিল ধড়কনে দো'ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেখেত পুনৰ সহ-অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ২০০৭ চনত শ্বেফালিয়ে 'দ্য লাষ্ট লিয়েৰ' নামৰ ছবিখনত আগবঢ়োৱা প্ৰদৰ্শনৰ বাবে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা অৰ্জন কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৭২ চনৰ জুলাই মাহত শ্বেফালি শ্বাহে জন্মলাভ কৰে। তেখেত সুধাকৰ ছেট্টি আৰু শোভা ছেট্টিৰ একমাত্ৰ সন্তান।

## কৰ্মজীৱন
দূৰদৰ্শনযোগে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা 'আৰোহণ' নামৰ অনুষ্ঠানটোৰ জৰিয়তে শ্বেফালি শ্বাহৰ টিভিৰ জগতত পদাৰ্পণ কৰে। আনহাতে ১৯৯৫ চনত মুক্তিলাভ কৰা 'ৰংগীলা' ছবিখনৰ যোগেদি তেখেতে হিন্দী ছবিৰ জগতত ভৰি থয়, যদিও ছবিখনৰ কেইটামান দৃশ্যাংশতহে তেখেতক দেখা পোৱা গৈছিল। দূৰদৰ্শনত তেখেতে 'কভি কভি' নামৰ ধাৰাবাহিকখনত অভিনয় কৰে।

১৯৯৮ চনত মুক্তিলাভ কৰা সমালোচকৰ দ্বাৰা বহুল-প্ৰশংসিত ছবি 'সত্যা' আছিল শ্বেফালিৰ জীৱনৰ অন্যতম ছবি। এইখন ছবিৰ জৰিয়তেই তেখেতে সহ-অভিনেত্ৰীৰ ষ্টাৰ স্ক্ৰীন বঁটা আৰু ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত সমালোচকৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।

২০০৫ চনত শ্বেফালিয়ে 'ৱক্ত' নামৰ ছবিখনত অমিতাভ বচ্চনৰ পত্নীৰ ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰে। ছবিখন তেখেতৰ স্বামী বিপুল অম্ৰুতলালে শ্বাহে পৰিচালনা কৰিছিল। শ্বেফালি শ্বাহৰ আন দুখনমান সফল আৰু সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত ছবি হৈছে- 'মনছুন ৱেডিং', 'গান্ধী, মাই ফাদাৰ', 'ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'। ঋতুপৰ্ণ ঘোষৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ছবি 'দ্য লাষ্ট লিয়েৰ'ত আগবঢ়োৱা উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবে তেখেতে শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

২০১৯ চনত শ্বেফালি শ্বাহে এখন ৱেব টেলিভিছন ছিৰিজ 'দিল্লী ক্ৰাইম'ত অভিনয় কৰে। ৰিচি মেহতাৰ দ্বাৰা লিখিত আৰু পৰিচালিত এই চিৰিজটো দিল্লীৰ দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কাণ্ডৰ ওপৰত আধাৰিত। ছিৰিজটোত আগবঢ়োৱা শক্তিশালী অভিনয়ৰ বাবে শ্বেফালী শ্বাহে দৰ্শক-সমালোচকৰ পৰা প্ৰচুৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। চিৰিজটোৱে ৪৮তম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এমি (Emmy) বঁটা-প্ৰদান অনুষ্ঠানত 'শ্ৰেষ্ঠ ড্ৰামা'ৰ সন্মান অৰ্জন কৰে। এমি বঁটা লাভ কৰা এইখনেই হৈছে প্ৰথম ভাৰতীয় ৱেব-ছিৰিজ।

## বঁটা আৰু সন্মান

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
বেগম ৰোকেয়া

**ৰোকেয়া সাখাৱাত হোচেইন** (; ৯ ডিচেম্বৰ ১৮৮০- ৯ ডিচেম্বৰ ১৯৩২) ব্ৰিটিছ ভাৰতত (বৰ্তমানৰ বাংলাদেশত) জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী নাৰীবাদী চিন্তাবিদ, শিক্ষাবিদ তথা সমাজ সংস্কাৰক। তেওঁক ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ নাৰী জাগৰণৰ অগ্ৰদূত বুলি গণ্য কৰা হয়। যুক্তিবাদী জীৱ হিচাপে পুৰুষ আৰু নাৰীৰ সমাধিকাৰৰ হকে তেওঁ মাত মাতিছিল। তেওঁৰ মতে শিক্ষাৰ অভাৱেই নাৰীৰ দয়নীয় আৰ্থিক অৱস্থাৰ বাবে দায়ী। 
## পাৰিবাৰিক জীৱন

ৰোকেয়া খাতুনৰ জন্ম ১৮৮০ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ৰংপুৰ জিলা পায়ৰাবন্দ গাঁৱত (বৰ্তমান বাংলাদেশত) হৈছিল। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষে মোগল যুগত সামৰিক আৰু ন্যায়িক সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ দেউতাক জহিৰুদ্দিন মহম্মদ আবু আলি হায়দৰ সাবেৰ এজন জমিদাৰ আৰু বহু ভাষাত দক্ষতা থকা এজন বুদ্ধিজীৱী আছিল। দেউতাকে চাৰিজনী বিয়া কৰাইছিল। ৰোকেয়াৰ মাক আছিল ৰাহাতুন্নেচা।
## সাহিত্য কৰ্ম
সাহিত্যিক হিচাপে ১৯০২ চনত তেওঁৰ আত্মপ্ৰকাশ ঘটে। কলকাতাৰ পৰা প্ৰকাশিত 'নৱপ্ৰভা পত্ৰিকা'ত প্ৰকাশিত হয় 'পিপাশা'। বিভিন্ন সময়ত নানা পত্ৰিকাত তেওঁৰ বহুতো ৰচনা প্ৰকাশিত হয়। ১৯৫০ চনত মাদ্ৰাছৰ পৰা তেওঁৰ 'চুলতানাৰ স্বপ্ন'ৰ ইংৰাজী অনুবাদ প্ৰকাশ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। নাৰীবাদী চিন্তাধাৰাৰে দুটা খণ্ডত ৰচিত ৰচনাসংগ্ৰহ ‘মতিচুৰ’কে (১৯০৪, ১৯২২) ধৰি তেওঁৰ মুখ্য সাহিত্য কৰ্মসমূহ হ’ল- নাৰীবাদী ইউটোপিয়ান সাহিত্যৰ ক্লাচিক নিদৰ্শন বুলি বিবেচিত ‘চুলতানাৰ স্বপ্ন’ (১৯০৮), বঙালী পত্নীসকলে মুখামুখি হোৱা সমস্যসমূহৰ চিত্ৰায়ণ ‘পদ্মৰাগ’ (১৯২৪) আদি। তেওঁৰ আন এখন গ্ৰন্থ ‘অৱৰোধবাসিনী’- পৰ্দাপ্ৰথাই নাৰীৰ জীৱন আৰু স্ব-প্ৰতিচ্ছবি বিপন্ন কৰা পৰ্দাপ্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে এক মোক্ষম আক্ৰমণ।

১৮৯৮ চনত বিহাৰৰ ভাগলপুৰৰ নিবাসী উৰ্দুভাষী সাখাৱত হুছেইনৰ লগত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। সাখাৱত আছিল ডেপুটি মেজিষ্ট্ৰেট, তদুপৰি তেওঁ আছিল সমাজ সচেতন, কু-সংস্কাৰমুক্ত আৰু প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভঙ্গীসম্পন্ন। উদাৰ আৰু মুক্তমনা স্বামীৰ সংস্পৰ্শত তেওঁ দেশী-বিদেশী লেখকসকলৰ ৰচনাৰ সৈতে নিবিড়ভাবে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ পায় আৰু ক্ৰমশঃ ইংৰাজী ভাষাত দক্ষতা অৰ্জন কৰে। কিন্তু ৰোকেয়াৰ বিবাহিত জীৱন দীৰ্ঘস্থায়ী নহ’ল। ১৯০৯ চনত ৩ মেত সাখাৱত হুছেইনৰ মৃত্যু হয়। ইতিপূৰ্বে তেওঁৰ দুটি কন্যা সন্তানো অকালত মৃত্যু হয়। 
## সাংগঠনিক কৰ্মকাণ্ড
স্বামীৰ মৃত্যৰু পিছত নিসঙ্গ ৰোকেয়া নাৰীশিক্ষা বিস্তাৰ আৰু সমাজসেৱাত আত্মনিয়োগ কৰে। ১৯০৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত স্বামীৰ ধনেৰে ভাগলপুৰত পাঁচজনী ছাত্ৰীৰে সাখাৱত মেমোৰিয়েল গাৰ্লচ্ স্কুল স্থাপন কৰে। কিন্তু পাৰিবাৰিক কাৰণত তেওঁ ভাগলপুৰ এৰি কলকাতাত বসবাস কৰা আৰম্ভ কৰে। ১৯১১ চনৰ ১৬ মাৰ্চত কলকাতাৰ ১৩ নম্বৰ ৱালিউল্লাহ লেনৰ এটা ঘৰত মাত্ৰ ৮জনী ছাত্ৰীৰে নতুনকৈ সাখাৱত মেমোৰিয়েল গাৰ্লচ্ স্কুল স্থাপন কৰে। ১৯১৬ চনৰ ভিতৰত ছাত্ৰীৰ সংখ্যাই ১০০ পাৰ হৈ যায়। স্কুল পৰিচালনা আৰু সাহিত্যচৰ্চাৰ সমান্তৰালকৈ নিজকে সাংগঠনিক আৰু সামাজিক কৰ্মকাণ্ডৰ সৈতে নিজকে জড়িত কৰি ৰাখে। ১৯১৬ চনত তেওঁ মহিলা সংগঠন আঞ্জুমা-এ খাৱাতি-এ ইছলাম প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯২৬ চনত কলকাতাত অনুষ্ঠিত বঙ্গৰ নাৰী শিক্ষা বিষয়ক সন্মিলনত তেওঁ সভাপতিত্ব কৰে। 
## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Rokeya Sakhawat Hossain at the The Encyclopedia of Science Fiction
*
*
*

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:সমাজ সংস্কাৰক
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ নাৰীবাদী
দময়ন্তী যোশী

**দময়ন্তী যোশী** (; ৫ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯২৮ – ১৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০০৪) হ'ল কথক নৃত্য শৈলীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যশিল্পী।১৯৩০ চনত তেওঁ মাডাম মেনকাৰ দলত নাচিবলৈ আৰম্ভ কৰে, দলটোৱে বিশ্বৰ বিভিন্ন ঠাইত অনুষ্ঠান প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। জয়পুৰ ঘৰানাৰ সীতাৰাম প্ৰসাদৰপৰা তেওঁ কথক শিকিছিল আৰু খুব কম বয়সতে এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী ৰূপে নিজৰ পৰিচয় দিছিল। পিছত তেওঁ লক্ষ্ণৌ ঘৰানাৰ শম্ভু মহাৰাজ, লচ্চু মহাৰাজ আৰু অচ্চন মহাৰাজৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ লয়, এইদৰে দুয়ো ঘৰানাৰে সূক্ষ্ম কথাবোৰ তেওঁ আহৰণ কৰিছিল। ১৯৫০ চনৰপৰা তেওঁ স্বাধীনভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯৬০ চনত তেওঁ  মুম্বাইত এখন নৃত্য বিদ্যালয় স্থাপন কৰি নাচ শিকাবলৈ লয়, কিন্তু তাৰ আগেয়েই প্ৰতিষ্ঠিত শিল্পীৰূপে তেওঁ খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল।

১৯৭০ চনত তেওঁ পদ্মশ্ৰী বঁটা আৰু ১৯৬৮ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰে। তেওঁ লক্ষ্ণৌত থকা ইউ পি কথক কেন্দ্ৰৰ অধ্যক্ষ আছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু প্ৰশিক্ষণ
মুম্বাইৰ এটি হিন্দু পৰিয়ালত ১৯২৮ চনত দময়ন্তী যোশীৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল জেনেৰেল ড॰ চাহিব সিং চোখে আৰু তেওঁৰ পত্নী লীলা চোখেৰ ঘৰত, যি 'মেডাম মেনকা' নামেৰে পৰিচিত আছিল।মেনকাই নিজৰ সন্তানক হেৰুৱাইছিল আৰু দময়ন্তীক তুলি লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। যোশীৰ মাক ৱট্‌সলা যোশীয়ে জীয়েকক এৰি দিবলৈ অমান্তি হৈছিল; সেয়ে দুয়ো সহমত হৈ দময়ন্তীৰ অভিভাৱক হৈছিল।মেনকাৰ দলত তেওঁ পণ্ডিত সীতাৰাম প্ৰসাদৰপৰা কথক শিকে। ১০ বছৰৰ পাছত, ১৫ বছৰ বয়সত তেওঁ ইউৰোপৰ প্ৰধান মহানগৰবোৰত নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। চোখে পৰিয়ালে দময়ন্তীৰ মাকক চাকৰিত মকৰল কৰে আৰু দময়ন্তীয়ে যথাযথ শিক্ষা লাভ কৰে।তেওঁৰ সমসাময়িকসকলৰ ভিতৰত মেডাম মেনকাৰ দলত 'চিৰিণ ৱাজিফদাৰ' আছিল, যি পাৰ্চী সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী অগ্ৰণী ধ্ৰুপদী নৃত্য পটিয়সী আছিল। 

মুম্বাইৰ 'শ্ৰী ৰাজৰাজেশ্বৰী ভাৰত নাট্য কলা মন্দিৰ'ৰ তেওঁ প্ৰথম ছাত্ৰ আছিল, য'ত তেওঁ  গুৰু টি কে মহালিংগম পিল্লাইৰপৰা ভাৰত নাট্যম শিকিছিল। 

## কেৰিয়াৰ
লক্ষ্ণৌ ঘৰানাৰ পণ্ডিত অচ্চন মহাৰাজ, লচ্চু মহাৰাজ, শম্ভু মহাৰাজ আৰু জয়পুৰ ঘৰানাৰ গুৰু হীৰালালৰ ওচৰত প্ৰশিক্ষণ লৈ ১৯৫০ চনৰ মধ্যভাগত দময়ন্তীয়ে নিজকে সফল একক কথক নৃত্য শিল্পী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। দিল্লীৰ কথক কেন্দ্ৰত তেওঁ শম্ভু মহাৰাজৰ ওচৰত প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। কথক নৃত্যত শাড়ীক পোচাক ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী শিল্পী। 

ইন্দিৰা কলা বিশ্ববিদ্যালয়, খৈৰাগড় আৰু লক্ষ্ণৌৰ কথক কেন্দ্ৰত তেওঁ কথক শিকাইছিল। তেওঁক সংগীত নাটক একাডেমী (১৯৬৮) আৰু পদ্মশ্ৰী (১৯৭০) সন্মানেৰে সন্মানিত কৰা হয়। তেওঁ বীৰেশ্বৰ গৌতমৰো গুৰু আছিল।

ভাৰত চৰকাৰৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগে কথকৰ ওপৰত ১৯৭১ চনত নিৰ্মাণ কৰা এখন তথ্যচিত্ৰত তেওঁক দেখুওৱা হৈছিল। ১৯৭৩ চনত 'দময়ন্তী যোশী' নামৰ এখন চিনেমা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যিখন হুকুমত চৰিণে পৰিচালনা কৰিছিল।

এটা 'ষ্ট্ৰক' হোৱাৰ এবছৰৰ পাছত ২০০৪ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত মুম্বাইৰ দাদৰৰ নিজা ঘৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

## কৰ্মৰাজি
* 'মেডাম মেনকা', দময়ন্তী যোশী, সংগীত নাটক একাডেমী, ১৯৮৯
* 'ৰিডিচকভাৰিং ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিয়ান ফিল'চফি লাইব্ৰেৰী: কথক ডান্স থ্ৰু এইজেজ', প্ৰজেশ বেনাৰ্জী, দময়ন্তী যোশী, কচমো পাব্লিকেচন,১৯৯০

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
গায়ত্ৰী দেৱী

**মহাৰাণী গায়ত্ৰী দেৱী** (; জন্ম কোঁচবিহাৰৰ ৰাজকুমাৰী গায়ত্ৰী দেৱী; ২৩ মে ১৯১৯-২৯ জুলাই ২০০৯) মহাৰজা সাৱাই মান সিং দ্বিতীয়ৰ সৈতে বিবাহসূত্ৰে ১৯৪০ৰ পৰা ১৯৪৯লৈ জয়পুৰৰ তৃতীয় মহাৰাণী আছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

গায়ত্ৰী জন্মৰ বৰ্তমান পশ্চিমবঙ্গৰ অন্তৰ্গত কোচবিহাৰৰ ৰাজপৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক জীতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ কোঁচবিহাৰৰ যুৱৰাজৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ আছিল। মাক ৰাজকুমাৰী ইন্দিৰা ৰাজে আছিল বৰোদাৰ মহাৰজা সয়াজীৰাও গাইকোঁৱাৰৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। ইন্দিৰা ৰাজে আছিল অতীৱ সুন্দৰী আৰু কিংবদন্তী নাৰী। গায়ত্ৰী দেৱীয়ে লণ্ডনৰ গ্লেণ্ডাৱাৰ প্ৰিপাৰেটৰী স্কুলত, শান্তিনিকেতনৰ বিশ্বভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ত আৰু ছুইজাৰলেণ্ডত পঢ়া-শুনা কৰিছিল। পিছত লণ্ডন স্কুল অফ চেক্ৰেটাৰীজ, ব্ৰিলিয়ামণ্ট এণ্ড মাংকি ক্লাৱ লণ্ডনৰ পৰা চেক্ৰেটেৰীয়েল স্কীল সম্পৰ্কে অধ্যয়ন কৰে।

তেওঁ ১২ বছৰ বয়সত সাৱাই মান সিং দ্বিতীয়ক লগ পায় আৰু কলকাতালৈ পলো খেলিবলৈ গৈ তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ লগতে থাকে। ১৯৪০ৰ ৯ মে'ত দুয়োৰো বিয়া হয়।

ৰাজমাতা গায়ত্ৰী দেৱীৰ নাম এবাৰ লণ্ডনৰ ভয়েজ আলোচনীত বিশ্বৰ দহগৰাকী সুন্দৰীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। তেওঁ ১৯৪৩ চনত জয়পুৰৰ প্ৰসিদ্ধ ‘মহাৰাণী গায়ত্ৰী দেৱী গাৰ্লচ্ পাব্লিক স্কুল’ৰ আৰম্ভণি কৰে। তেওঁ জয়পুৰৰ মৃতপ্ৰায় ‘নীলা মৃৎশিল্প’ৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবেও কাম কৰিছিল।

## ৰাজনৈতিক জীৱন
১৯৬২ত গায়ত্ৰী দেৱীয়ে লোকসভাৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু বৃহৎ ভোটৰ ব্যৱধানত জয়ী হয়। তেওঁ ২৪৬,৫১৬টা ভোটৰ ভিতৰত লাভ কৰে ১৯২,৯০৯টা। তেওঁ চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰীয়ে স্থাপনা কৰা স্বতন্ত্ৰ পাৰ্টীৰ সদস্য হিচাপে, ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি ১৯৬৭ আৰু ১৯৭১ৰ লোকসভা নিৰ্বাচনতো জয়ৰ ধাৰা অব্যাহত ৰাখে।

১৯৬৫ চনত লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰীৰ প্ৰধানমন্ত্ৰিত্বৰ সময়ত গায়ত্ৰী দেৱীক পুনৰ কংগ্ৰেছত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। এইখিনি সময়ত তেওঁৰ স্বামীক চৰকাৰে স্পেইনৰ ৰাজদূত কৰি পঠোৱা সত্ত্বেও তেওঁ নিজৰ নীতিৰ পৰা বিচ্যুত হৈ কংগ্ৰেছত যোগদান নকৰিলে। ১৯৬৭ত স্বতন্ত্ৰ পাৰ্টীয়ে ভৈৰো সিং শেখাৱট নেতৃত্বাধীন জনসংঘৰ সৈতে হাত মিলালে। বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত লালপুৰা সমষ্টিত দামোদৰ লাল ব্যাসৰ হাতত গায়ত্ৰী দেৱী পৰাজিত হ’ল যদিও লোকসভাৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ জয়লাভ কৰিলে।

১৯৭১ত চৰকাৰে দেশীয় ৰাজন্যবৰ্গক প্ৰদান কৰা ৰাজভাট্টা, ৰাজকীয় উপাধি আৰু সা-সুবিধাসমূহৰ বিলুপ্তি সাধন কৰিলে। জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ত গায়ত্ৰী দেৱীক কৰ আইন লঙ্ঘনৰ ভুৱা অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি পাঁচমাহ তিহাৰ কাৰাগাৰত ৰখা হয়। তেওঁ ৰাজনীতিৰ পৰা অৱসৰ লৈ ১৯৭৬ত শান্তা ৰামা ৰাৱে লিখা ‘এ প্ৰিঞ্চেচ্ ৰিমেম্বাৰচ্’ শীৰ্ষক তেওঁৰ জীৱনীগ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে।

১৯৯৯ত তেওঁ পুনৰ ৰাজনীতিত প্ৰবেশ কৰা বুলি গুজৱ ওলাইছিল। তৃণমূল কংগ্ৰেছে কোচ বিহাৰৰ পৰা তেওঁক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হবলৈ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও তেওঁ সেই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ নকৰিলে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:কোচ ৰাজবংশ