অ'ক চৰাই

**অ'ক চৰাই** বা great auk (Pinguinus impennis) এবিধ বিলুপ্ত সামুদ্ৰিক চৰাই। স্কাণ্ডিনেভিয়া, স্পেইন, গ্ৰীণলেণ্ড আদি ঠাইক সামৰি উত্তৰ আটলাণ্টিক আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ উপকুল অঞ্চলত এসময়ত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে অ'ক চৰাই আছিল। কিন্তু সুস্বাদু মাংস আৰু কণীৰ অধিকাৰী হোৱা বাবে মানুহৰ নৃশংসতাৰ ফলত এইবিধ চৰাই কমি আহিবলৈ ধৰিলে। জোঙা বহল ঠোঁট থকা অ'ক চৰাইৰ পাখি দুখন আপেক্ষিকভাৱে সৰু আছিল। হাঁহৰ দৰে লগখোৱা ভৰিৰ পতা থকা অ'ক চৰাই দেখাত পেংগুইনৰ দৰে। ইহঁতে ঠেং দুটাৰ ওপৰতে থিয় হৈ খোজ কাঢ়িব পাৰে| ১৮৫২ চনত কানাডাৰ ওচৰৰ নিউফাউণ্ডলেণ্ড দ্বীপত পোৱা অকলশৰীয়া অ'ক চৰাইটোকে পৃথিৱীৰ শেষ অ'ক চৰাই বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে। এইবিধ চৰাই ৬০ হাজাৰতকৈ অধিক বছৰ পৃথিৱীত জীয়াই আছিল। 

## বিৱৰণ
[upright|left|alt=এডাল ডাঙৰ চৰাই, যাৰ পিঠি ক’লা, পেট বুকা আৰু চকুত সেউজীয়া পেটাৰ আছে, এটি শিলত থিয় হৈ আছে; তাৰ কাষতে সেউজীয়া পেটাৰৰ ঠাইত ক’লা ধাৰ থকা আন এটি চৰাই সাঁতুৰি আছে। |thumb|গ্ৰীষ্ম (উভতি থকা) আৰু শীতকাল (সাঁতুৰি থকা)ৰ পাল-পোৰ, [John Gerrard Keulemansৰ দ্বাৰা অংকিত]]

পূৰ্ণবয়স্ক অ'ক চৰাইৰ উচ্চতা প্ৰায়  আৰু ওজন প্ৰায়  আছিল। এই উৰণঅক্ষম চৰাইটো ইয়াৰ পৰিয়াল আৰু সমগ্ৰ Charadriiformes ক্ৰমৰ ভিতৰত দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ সদস্য আছিল, কেৱল ম্যানকেলাইন *[[Miomancalla]]*-ৰ দ্বাৰা অতিক্ৰম হৈছিল। যি হ’লেও, ই আধুনিক যুগলৈকে বাচি থকাৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ প্ৰজাতি আছিল। উত্তৰ দিশত থকা অ'কবোৰ, দক্ষিণৰ তুলনাত, আকাৰত ডাঙৰ আছিল।

পুৰুষ আৰু মাৰাৰ পাল-পোৰ সাদৃশ্যপূৰ্ণ আছিল, যদিও ঠোঁট আৰু জাঁঘৰ দৈৰ্ঘ্যত কিছু পৰিমাণে লিংগভেদ দেখা গৈছিল।

এই চৰাইৰ পিঠি চকচকীয়া ক’লা আৰু পেট বগা আছিল। ইয়াৰ গুৰি আৰু গলা চুটি আছিল, আৰু মূৰ আৰু পাখি সৰু। গ্ৰীষ্মকালত ইয়াৰ চকুত সেউজীয়া পেটাৰ থকা চওড়া ধলা ফোঁট দেখা যাইছিল, আৰু চকুৰ ৰঙ চেষ্টনাট বা হেজেল আছিল। অ'ক চৰাই পেংগুইনৰ সৈতে ধেমেলীয়া সাদৃশ্যৰ বাবে জনাজাত। ইয়াৰ জালযুক্ত ভৰিতলি আৰু countershading-ৰ দৰে বৈশিষ্ট্যসমূহ convergent evolution-ৰ ফল।

"শীতকালত ই পাল পৰিবৰ্তন কৰি চকুৰ ফোঁট আঁতৰাই লয়, যাৰ ঠাইত এটা চওড়া ধলা বেড় আৰু চকুৰ পৰা কাণলৈকে দীঘল ধূসৰ ৰেখা দেখা যায়।" 

## বিতৰণ আৰু বাসস্থান

গ্ৰেট অক ঠাণ্ডা উত্তৰ আটলাণ্টিকৰ উপকূলীয় পানীত দেখা গৈছিল — কানাডা, উত্তৰ-পূৰ্ব সংযুক্ত ৰাজ্য, নৰৱে, গ্ৰীণলেণ্ড, আইচলেণ্ড, ফাৰো দ্বীপপুঞ্জ, আয়াৰলেণ্ড, ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্স আৰু আইবেৰীয় উপদ্বীপৰ উপকূলত। প্লাইষ্ট’চীন যুগৰ অৱশেষে দেখুৱাই যে ই দক্ষিণ ফ্ৰান্স, ইটালি আৰু ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলৰ আন উপকূলতো বাস কৰিছিল। ই নিউফাউণ্ডলেণ্ডৰ গ্ৰেণ্ড বেংকত সাধাৰণভাৱে পোৱা গৈছিল। লিখিত ইতিহাস অনুসৰি, শীতকালত এই চৰাই সচৰাচৰ মাছাচুছেট্‌ছ উপসাগৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ নাযাইছিল। তথাপিও, ইয়াৰ অস্থি ফ্ল’ৰিডা পৰ্যন্ত পোৱা গৈছে, সম্ভৱত ১০০০ খ্ৰীঃ পূৰ্ব, ১০০০ খ্ৰীঃ, ১৫শ শতিকাত আৰু ১৭শ শতিকাত ফ্ল’ৰিডাত এই চৰাই আছিল। কিছুমান গৱেষকে কয় যে এই হাড়বোৰ আদিবাসীয় ব্যৱসায়ৰ ফল হ’ব পাৰে। পূব আটলাণ্টিকত এই প্ৰজাতিৰ আটাইতকৈ দক্ষিণত পোৱা ৰেকৰ্ড হৈছে এটা মাডেইৰা আৰু আনটো মোৰোক্কোৰ এল হাৰহৌৰা ২ নামৰ নতুন প্ৰস্তৰ যুগৰ গুহাৰ পৰা পোৱা দুটা অস্থি।

গ্ৰেট অক মাটিলৈ মাত্ৰ প্ৰজননৰ বাবে আহিছিল; ন-প্ৰজননকালত ই সাধাৰণতে সাগৰতেই থাকিছিল। ইয়াৰ প্ৰজনন উপনিবেশসমূহ বাফিন উপসাগৰৰ পৰা চেণ্ট লৰেন্স উপসাগৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত আছিল, আইচলেণ্ড, নৰৱে আৰু ব্ৰিটেইনৰ উত্তৰ উপকূলৰ লগতে। এই চৰাই প্ৰজননৰ বাবে পাথৰযুক্ত দ্বীপ বিচাৰিছিল য’ত সাগৰৰ ফালে তিৰ্যক অৱতৰণ আছিল — এনে দ্বীপ অতি কম আছিল আৰু অনুমান কৰা হয় যে ইয়াৰ প্ৰজনন উপনিবেশ ২০টাতকৈ অধিক নাছিল। স্থানবোৰ খাদ্য সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ ওচৰতে হ’ব লাগিছিল আৰু মানুহ বা ধ্ৰুৱীয় ভালুকৰ দৰে শিকাৰীৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ মূলভূমিৰ পৰা যথেষ্ট আঁতৰত হ’ব লাগিছিল।

ইয়াৰ কেৱল ৭টা প্ৰাক্তন প্ৰজনন স্থান জানিব পৰা গৈছে: পাপা ৱেষ্ট্ৰে (অৰ্কনি দ্বীপপুঞ্জ), ষ্ট. কিল্ডা (স্কটলেণ্ড), গ্ৰিমচি দ্বীপ, এল্ডে দ্বীপ, গেইৰফুগ্লাস্কেৰ (আইচলেণ্ডৰ ওচৰত), ফাঙ্ক দ্বীপ (নিউফাউণ্ডলেণ্ডৰ ওচৰত) আৰু মেগডালেন দ্বীপপুঞ্জৰ বাৰ্ড ৰক্স। ৰেকৰ্ড অনুসৰি, ই কেপ কডত প্ৰজনন কৰিছিল বুলিও অনুমান কৰা হয়। অষ্টাদশ আৰু ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষত ইয়াৰ প্ৰজনন এলাকা কেৱল ফাঙ্ক দ্বীপ, গ্ৰিমচি দ্বীপ, এল্ডে দ্বীপ, চেণ্ট লৰেন্স উপসাগৰ আৰু ষ্ট. কিল্ডা দ্বীপত সীমাবদ্ধ হৈছিল। ফাঙ্ক দ্বীপ আছিল ইয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰজনন উপনিবেশ। চাল-পঁজাত ওলাই অহাৰ পাছত ই উত্তৰ বা দক্ষিণমুখী অভিবাসন কৰিছিল আৰু সাধাৰণতে শীতকালত দক্ষিণ অভিমুখে গৈছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:চৰাই