কয়ৰ

**নাৰিকলৰ আঁহ** (), যাক **coconut fibre** বুলিও কোৱা হয়, হৈছে প্ৰাকৃতিক আঁহ যি নাৰিকলৰ বাহিৰৰ খোলাটোৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়, আৰু মজিয়াৰ মেট, দুৱাৰমেট, ব্ৰাছ আৰু গদিৰ দৰে সামগ্ৰীত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাৰিকলৰ আঁহ হৈছে নাৰিকলৰ কঠিন, ভিতৰৰ খোলা আৰু বাহিৰৰ আৱৰণৰ মাজত পোৱা আঁহযুক্ত সামগ্ৰী। **ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহ** (পকা নাৰিকলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা)ৰ অন্য ব্যৱহাৰসমূহ হৈছে আপহলষ্টাৰী পেডিং, বস্তা আৰু উদ্যান শস্য। **বগা নাৰিকলৰ আঁহ**, কেঁচা নাৰিকলৰ পৰা চপোৱা, সূক্ষ্ম ব্ৰাছ, ৰছী, দড়ি আৰু মাছ ধৰা জাল বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ডুব নোযোৱাৰ সুবিধা আছে, সেয়েহে গভীৰ পানীত দীঘল দৈৰ্ঘ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি অতিৰিক্ত ওজনে নাও আৰু বয়াবোৰ তললৈ টানি নোযোৱাকৈ।

নাৰিকলৰ আঁহক **নাৰিকলৰ [[:en:pith|গুড়ি]]**ৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত কৰিব নালাগে, যি নাৰিকলৰ আঁহৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ পৰা পোৱা গুড়ি আৰু স্পঞ্জী সামগ্ৰী। নাৰিকলৰ আঁহক স্থানীয়ভাৱে কিছুমান দেশত 'coprah' নামেৰে জনা যায়, যিয়ে বিভ্ৰান্তি বৃদ্ধি কৰে। গুড়ি ৰাসায়নিকভাৱে নাৰিকলৰ আঁহৰ সৈতে একে, কিন্তু বহুত চুটি আঁহ থাকে। **কোকো পিট** নামটোৱে হয় নাৰিকলৰ আঁহ বা গুড়ি বা মিশ্ৰণক বুজাব পাৰে, কিয়নো দুয়োটাৰে পিটৰ বিকল্প হিচাপে পানী ধৰি ৰখাৰ ভাল গুণ আছে।

## ইতিহাস

*নাৰিকলৰ আঁহ* নামটো মূলতঃ তামিল ভাষাৰ கயிறு (*kayiru*), আৰু পিছত মালায়ালম শব্দ കയർ (*kayar*), যাৰ অৰ্থ দড়ি বা ৰছী (পৰম্পৰাগতভাৱে, নাৰিকলৰ আঁহৰ পৰা এক প্ৰকাৰৰ ৰছী তৈয়াৰ কৰা হৈছিল)। প্ৰাচীন কালৰ পৰা নাৰিকলৰ আঁহৰ পৰা ৰছী আৰু দড়ি তৈয়াৰ কৰা হৈছে। অষ্ট্ৰোনেচিয়ান লোকসকল, যিসকলে প্ৰথমে নাৰিকল পোহনীয়া কৰিছিল, তেওঁলোকে ঘৰ নিৰ্মাণ আৰু প্ৰশান্ত আৰু ভাৰত মহাসাগৰত যাত্ৰাত লেচড-লাগ তক্তা নাও নিৰ্মাণত ৰছী আৰু চেনিটৰ বাবে নাৰিকলৰ আঁহ ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। পলিনেচিয়ানসকলে নিজেই *niu kafa* নামৰ এক বিশেষ প্ৰকাৰৰ নাৰিকল খেতি কৰিছিল যিয়ে মানুহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে খেতি কৰা প্ৰকাৰতকৈ (*niu vai*, পানীৰ বাবে) প্ৰতি ফলত বহুত বেছি আঁহ দিয়ে।

পিছত ভাৰতীয় আৰু আৰব নাৱিকসকলে শতিকা পূৰ্বে মালয়া, চীন আৰু পাৰস্য উপসাগৰলৈ সাগৰত যাত্ৰা কৰোঁতে নিজৰ জাহাজৰ ৰছীৰ বাবে নাৰিকলৰ আঁহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ আৰব লেখকসকলে জাহাজৰ ৰছী আৰু ৰিগিংৰ বাবে নাৰিকলৰ আঁহৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।

যুক্তৰাজ্যত ঊনবিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয় অৰ্ধৰ আগতে এটা নাৰিকলৰ আঁহ উদ্যোগ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল। ১৮৪০ চনত, কেপ্তেইন ৱাইডলি, কেপ্তেইন লোগান আৰু থমাছ ট্ৰেলোৱাৰৰ সহযোগত, ইংলেণ্ডৰ লাডগেট হিলত ট্ৰেলোৱাৰ এণ্ড চনছৰ জনাজাত কাৰ্পেট ফাৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, মজিয়া আৱৰণৰ বাবে উপযুক্ত বিভিন্ন কাপোৰত নাৰিকলৰ আঁহ উৎপাদনৰ বাবে।

## গঠন

নাৰিকলৰ আঁহ নাৰিকলৰ কঠিন, ভিতৰৰ খোলা আৰু বাহিৰৰ আৱৰণৰ মাজত পোৱা যায়। প্ৰতিটো আঁহৰ কোষ সংকীৰ্ণ আৰু ফোঁপোলা, চেলুল'জৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা ডাঠ বেৰ থাকে। ইহঁত অপৰিপক্ক অৱস্থাত ফিকা, কিন্তু পিছত ইহঁতৰ বেৰত লিগনিনৰ এটা তৰপ জমা হোৱাৰ লগে লগে কঠিন আৰু হালধীয়া হৈ পৰে।

প্ৰতিটো কোষ প্ৰায়  দীঘল

আৰু  ব্যাসৰ।
 আঁহবোৰ সাধাৰণতে  দীঘল। নাৰিকলৰ আঁহৰ দুটা প্ৰকাৰ হৈছে ব্ৰাউন আৰু বগা। সম্পূৰ্ণৰূপে পকা নাৰিকলৰ পৰা চপোৱা ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহ ডাঠ, শক্তিশালী আৰু উচ্চ ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ আছে। ইয়াক সাধাৰণতে মেট, ব্ৰাছ আৰু বস্তাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰিপক্ক ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহত শণ আৰু কপাহৰ দৰে আঁহতকৈ অধিক লিগনিন আৰু কম চেলুল'জ থাকে, সেয়েহে সেইবোৰ শক্তিশালী কিন্তু কম নমনীয়। পকাৰ আগতে নাৰিকলৰ পৰা চপোৱা বগা নাৰিকলৰ আঁহ বগা বা হাল্কা ব্ৰাউন ৰঙৰ আৰু মসৃণ আৰু সূক্ষ্ম, কিন্তু দুৰ্বল। সেইবোৰ সাধাৰণতে মেট বা ৰছীত ব্যৱহাৰ কৰা সূতা বনাবলৈ কাটি লোৱা হয়।

নাৰিকলৰ আঁহ তুলনামূলকভাৱে জলৰোধী, আৰু নিমখীয়া পানীৰ ক্ষতিৰ প্ৰতিৰোধী কেইটামান প্ৰাকৃতিক আঁহৰ ভিতৰত এটা। ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহ প্ৰক্ৰিয়া কৰিবলৈ সতেজ পানী ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আনহাতে বগা নাৰিকলৰ আঁহৰ উৎপাদনত সাগৰৰ পানী আৰু সতেজ পানী দুয়োটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## প্ৰক্ৰিয়াকৰণ

সেউজীয়া নাৰিকল, তালগছত প্ৰায় ছমাহৰ পৰা ১২ মাহৰ পিছত চপোৱা, নমনীয় বগা আঁহ থাকে। ব্ৰাউন আঁহ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিপক্ক নাৰিকল চপোৱাৰ পৰা পোৱা যায় যেতিয়া গুটিৰ চাৰিওফালে থকা পুষ্টিকৰ তৰপটো কপৰা আৰু শুকান নাৰিকলত প্ৰক্ৰিয়া কৰিবলৈ সাজু হয়। ফলৰ আঁহযুক্ত তৰপটো তাৰ পিছত কঠিন খোলাৰ পৰা (হাতেৰে) ফলটো এটা তীক্ষ্ণ কাঁইটত খুন্দিয়াই বিভাজন কৰি পৃথক কৰা হয় (dehusking)। এজন অভিজ্ঞ খোলা গুচোৱা লোকে হাতেৰে দিনে ২,০০০ নাৰিকল পৃথক কৰিব পাৰে। এতিয়া মেচিন উপলব্ধ যিয়ে সম্পূৰ্ণ ফলটো চেপি পৃথক আঁহ দিয়ে। এই মেচিনবোৰে প্ৰতি ঘণ্টাত ২,০০০ নাৰিকললৈকে প্ৰক্ৰিয়া কৰিব পাৰে।

### ব্ৰাউন আঁহ

আঁহযুক্ত খোলাবোৰ গাঁতত বা ধীৰগতিৰ পানীৰ দেহত জালত তিয়াই ৰখা হয় আঁহবোৰ ফুলি উঠিবলৈ আৰু নৰম হ'বলৈ। দীঘল ব্ৰিষ্টল আঁহবোৰ নাৰিকলৰ খোলাৰ ছালৰ তলৰ চুটি গদি আঁহৰ পৰা পৃথক কৰা হয়, এক প্ৰক্ৰিয়া যাক wet-milling বুলি জনা যায়।

গদি আঁহবোৰ চেকি লৈ মলি আৰু অন্য আৱৰ্জনা আঁতৰোৱা হয়, ৰ'দত শুকুৱা হয় আৰু বস্তাত পেক কৰা হয়। কিছুমান গদি আঁহক অধিক আৰ্দ্ৰতা ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় যাতে ই পকোৱা আঁহ উৎপাদনৰ বাবে স্থিতিস্থাপকতা ৰাখে। নাৰিকলৰ আঁহ ভাঙি নোযোৱাকৈ পকোৱাৰ বাবে যথেষ্ট স্থিতিস্থাপক আৰু ই স্থায়ীভাৱে ঢৌ খোৱাৰ দৰে কোঁচা ধৰি ৰাখে। পকোৱা কাম কেৱল আঁহৰ থোপাৰ এটা ৰছী বনাই আৰু মেচিন বা হাতেৰে পকাই কৰা হয়।

দীঘল ব্ৰিষ্টল আঁহক পৰিষ্কাৰ পানীত ধুই তাৰ পিছত শুকুৱাই বন্ধা বা থোপাত বন্ধা হয়। তাৰ পিছত ইয়াক পৰিষ্কাৰ কৰা আৰু ষ্টিলৰ চিৰিয়েৰে 'hackled' কৰা হ'ব পাৰে আঁহবোৰ পোন কৰিবলৈ আৰু যিকোনো চুটি আঁহৰ টুকুৰা আঁতৰাবলৈ। নাৰিকলৰ ব্ৰিষ্টল আঁহক বিভিন্ন ৰঙৰ থোপা পাবলৈ ব্লিচ আৰু ৰং কৰিবও পাৰি।

### বগা আঁহ
অপৰিপক্ক খোলাবোৰ দহ মাহলৈকে নদী বা পানীৰে ভৰা গাঁতত ওলোমাই ৰখা হয়। এই সময়ত, অণুজীৱবোৰে আঁহবোৰৰ চাৰিওফালৰ উদ্ভিদৰ কলাবোৰ ভাঙি পেলায় সেইবোৰ ঢিলা কৰিবলৈ — এক প্ৰক্ৰিয়া যাক ৰেটিং বুলি জনা যায়। তাৰ পিছত খোলাৰ অংশবোৰ লোহাৰ ডাঙৰেৰে কোবাই দীঘল আঁহবোৰ পৃথক কৰা হয় যিবোৰ পিছত শুকুৱা আৰু পৰিষ্কাৰ কৰা হয়। পৰিষ্কাৰ কৰা আঁহ এক সহজ এক-হাতৰ পদ্ধতি বা ঘূৰণীয়া চকা ব্যৱহাৰ কৰি সূতা কাটিবলৈ সাজু।

২০০৯ চনত, তিৰুৱনন্তপুৰমৰ CSIRৰ নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ ইণ্টাৰডিচিপ্লিনেৰী চাইন্স এণ্ড টেকন'লজিৰ গৱেষকসকলে পৰিৱেশ প্ৰদূষিত নকৰাকৈ নাৰিকলৰ খোলাৰ পৰা নাৰিকলৰ আঁহ আহৰণৰ বাবে এক জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়া বিকশিত কৰিছিল। এই প্ৰযুক্তিয়ে উদ্ভিদৰ যৌগবোৰ ৰূপান্তৰিত আৰু দ্ৰৱণীয় কৰি আঁহবোৰ পৃথক কৰিবলৈ এনজাইম ব্যৱহাৰ কৰে খোলা ৰেটিংৰ ফলত হোৱা পানী প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ।

### বাফাৰিং
কিয়নো নাৰিকলৰ গুড়িত চডিয়াম আৰু পটেচিয়াম বেছি, ইয়াক উদ্ভিদ বা ভেঁকুৰৰ বাবে বৃদ্ধিৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে কেলচিয়াম বাফাৰিং দ্ৰৱত তিয়াই চিকিৎসা কৰা হয়; খেতিৰ উদ্দেশ্যৰ বাবে বিক্ৰী হোৱা বেছিভাগ নাৰিকলৰ আঁহ পূৰ্ব-চিকিৎসা কৰা বুলি কোৱা হয়। নাৰিকলৰ গুড়িৰ পৰা যিকোনো অৱশিষ্ট লৱণ লিচ আউট হোৱাৰ পিছত, ই আৰু ক'ক'চিপবোৰ ভেঁকুৰ খেতিৰ বাবে উপযুক্ত ছাবষ্ট্ৰেট হৈ পৰে। নাৰিকলৰ আঁহ স্বাভাৱিকভাৱে পটেচিয়ামত চহকী, যিয়ে মাটিহীন উদ্যান মাধ্যমত মেগনেচিয়াম আৰু কেলচিয়ামৰ অভাৱ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। নাৰিকলৰ আঁহ পটিং সামগ্ৰী হিচাপে কেতিয়াবাহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, অৰ্কিডৰ বাহিৰে, আৰু বাফাৰিংৰ প্ৰয়োজন নাই, কিয়নো ইয়াৰ অতি কম কেশ্যন-এক্সচেঞ্জ ক্ষমতা (CEC) আছে, সেয়েহে লৱণ ধৰি ৰখা নহয়।

নাৰিকলৰ আঁহে মাটিহীন পটিং মাধ্যম হিচাপে উদ্যান ব্যৱহাৰৰ বাবে উপযুক্ত ছাবষ্ট্ৰেট প্ৰদান কৰে। সামগ্ৰীৰ উচ্চ লিগনিন সামগ্ৰী দীৰ্ঘস্থায়ী, অধিক পানী ধৰি ৰাখে, আৰু শুকান হ'লে পাত্ৰৰ কাষৰ পৰা সংকুচিত নহয় সহজে পুনৰ তিয়াই ল'ব পাৰি। এই লঘু মাধ্যমৰ সুবিধা আৰু অসুবিধা আছে যিবোৰ যথাযথ সংশোধন যোগ কৰি সংশোধন কৰিব পাৰি যেনে ড্ৰেচিনাৰ দৰে অভ্যন্তৰীণ উদ্ভিদত ওজনৰ বাবে মোটা বালি। পুষ্টিকৰ সংশোধনও বিবেচনা কৰা উচিত। নাৰিকলৰ আঁহৰ পটিং মিশ্ৰণত কেলচিয়াম আৰু মেগনেচিয়ামৰ অভাৱ হ'ব, সেয়েহে এই পুষ্টিবোৰৰ স্বাভাৱিকভাৱে ভাল উৎস হৈছে ডলোমিটিক চূণ যিয়ে দুয়োটা ধাৰণ কৰে। pH অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কিয়নো নাৰিকলৰ গুড়িৰ কিছুমাহৰ ব্যৱহাৰৰ পিছত উচ্চ pH থাকে, যাৰ ফলত উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি ৰোধ আৰু একাধিক অভাৱ হয়। নাৰিকলৰ আঁহৰ লিউক'ক'প্ৰিনাছ সেউজগৃহ ভেঁকুৰৰ প্ৰতি অত্যন্ত সংবেদনশীল হোৱাৰ অসুবিধাও আছে। নাৰিকলৰ আঁহ মাধ্যমত উপকাৰী অণুজীৱ যোগ কৰা ক্ৰান্তীয় সেউজ গৃহ পৰিস্থিতি আৰু অভ্যন্তৰীণ স্থানতো সফল হৈছে। ভেঁকুৰে আৰ্দ্ৰ বায়ুমণ্ডলৰ অধীনত বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননত লিপ্ত হয় ফলমূলীয়া দেহ (মাশ্বৰুম) উৎপন্ন কৰে।

### ব্ৰিষ্টল নাৰিকলৰ আঁহ
**ব্ৰিষ্টল নাৰিকলৰ আঁহ** নাৰিকলৰ আঁহৰ আটাইতকৈ দীঘল প্ৰকাৰ। ইয়াক ৰেটেড নাৰিকলৰ খোলাৰ পৰা ডিফাইবাৰিং নামৰ এক প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে প্ৰস্তুত কৰা হয়। এইদৰে আহৰণ কৰা নাৰিকলৰ আঁহক তাৰ পিছত ষ্টিলৰ চিৰিয়েৰে ফণিওৱা হয় আঁহ পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ আৰু চুটি আঁহবোৰ আঁতৰাবলৈ। ব্ৰিষ্টল নাৰিকলৰ আঁহ ঘৰুৱা আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে ব্ৰাছত ব্ৰিষ্টল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## ব্যৱহাৰ
### ৰছী, পেকেজিং, বিচনা, মজিয়া আৰু অন্যান্য

ৰঙা নাৰিকলৰ আঁহ মজিয়াৰ মেট আৰু দুৱাৰমেট, ব্ৰাছ, গদি, মজিয়াৰ টাইলছ আৰু বস্তাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এক সৰু পৰিমাণ চুতলিও বনোৱা হয়। কোঁচা খোৱা ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহৰ পেড, নিডল-ফেল্টিং (এক মেচিন কৌশল যিয়ে আঁহবোৰ একেলগে মেট কৰে)ৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা, আকাৰ দিয়া আৰু কাটি গদি ভৰাবলৈ আৰু নদীৰ পাৰ আৰু পাহাৰৰ কাষত খহনীয়া নিয়ন্ত্ৰণত ব্যৱহাৰৰ বাবে। ব্ৰাউন নাৰিকলৰ আঁহৰ পেডৰ এক মুখ্য অংশ ৰবাৰ লেটেক্সেৰে স্প্ৰে কৰা হয় যিয়ে আঁহবোৰক একেলগে বান্ধে (ৰবাৰাইজড নাৰিকলৰ আঁহ) ইউৰোপত অট'ম'বাইল উদ্যোগৰ বাবে আপহলষ্টাৰী পেডিং হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ। সামগ্ৰীটো পেকেজিঙৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বগা নাৰিকলৰ আঁহৰ মুখ্য ব্যৱহাৰ ৰছী নিৰ্মাণত। বোৱা নাৰিকলৰ আঁহৰ মেট হাতেৰে বা যান্ত্ৰিক তাঁতেৰে ব্ৰিষ্টল আৰু বগা আঁহৰ সূক্ষ্ম গ্ৰেডৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। বগা নাৰিকলৰ আঁহ নিমখীয়া পানীৰ প্ৰতি শক্তিশালী প্ৰতিৰোধৰ বাবে মাছ ধৰা জাল বনাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

### কৃষি আৰু উদ্যান শস্য ব্যৱহাৰ
কৃষি আৰু উদ্যান শস্যত, নাৰিকলৰ আঁহ মাটি আৰু পটিং মিশ্ৰণত এক জৈৱিক আৰু আলংকাৰিক উপাদান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পিটল্যাণ্ডৰ পৰা স্ফেগনাম (পিট মছ) আৰু পিট উৎপাদনৰ বহনক্ষমতা সম্পৰ্কে বৰ্ধিত উদ্বেগৰ বাবে, বিকল্প ছাবষ্ট্ৰেটৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে; উপজাত নাৰিকলৰ আঁহ এক সাধাৰণভাৱে ব্যৱহৃত বিকল্প। নাৰিকলৰ আঁহৰ বহুতো উৎস অৱশ্যে ৰোগজনক ভেঁকুৰেৰে প্ৰচণ্ডভাৱে দূষিত, আৰু উৎসৰ নিৰ্বাচন গুৰুত্বপূৰ্ণ। নাৰিকলৰ আঁহ শামুকক সূক্ষ্ম ৰোপণৰ পৰা বাধা দিবলৈ আৰু নিবিড় কাঁচঘৰ (সেউজগৃহ) উদ্যান শস্যত বৃদ্ধিৰ মাধ্যম হিচাপেও উপযোগী।

নাৰিকলৰ আঁহ কিছুমান হাইড্ৰ'প'নিক বৃদ্ধি পদ্ধতিত এক নিষ্ক্ৰিয় ছাবষ্ট্ৰেট মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

নাৰিকলৰ আঁহ মাশ্বৰুম খেতিৰ ছাবষ্ট্ৰেট হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাৰিকলৰ আঁহ সাধাৰণতে ভাৰ্মিকুলাইটৰ সৈতে মিহলি কৰা হয় আৰু উতলা পানীৰে পেষ্টিউৰাইজ কৰা হয়। নাৰিকলৰ আঁহ/ভাৰ্মিকুলাইট মিশ্ৰণ কোঠাৰ উষ্ণতালৈ ঠাণ্ডা হোৱাৰ পিছত, ইয়াক এটা ডাঙৰ পাত্ৰত ৰখা হয়, সাধাৰণতে এটা প্লাষ্টিক বাকচ। পূৰ্বতে প্ৰস্তুত কৰা স্পন জাৰ, সাধাৰণতে ৰাই শস্য বা বনৰীয়া চৰাইৰ গুটিৰ দৰে ছাবষ্ট্ৰেট ব্যৱহাৰ কৰি খেতি কৰা, তাৰ পিছত যোগ কৰা হয়। এই স্পন হৈছে মাশ্বৰুমৰ মাইচেলিয়াম আৰু নাৰিকলৰ আঁহ/ভাৰ্মিকুলাইট মিশ্ৰণ উপনিবেশ কৰিব, অৱশেষত মাশ্বৰুম ফল দিব।

নাৰিকলৰ আঁহ সৰীসৃপ বা মকৰাজাতীয় প্ৰাণীৰ বাবে টেৰেৰিয়াম ছাবষ্ট্ৰেট হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

নাৰিকলৰ আঁহৰ গুড়ি বা নাৰিকলৰ ধূলিয়ে স্পঞ্জৰ দৰে প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী ধৰি ৰাখিব পাৰে। ইয়াক মাটিৰ মিশ্ৰণত পৰম্পৰাগত পিটৰ বিকল্প হিচাপে, বা উদ্ভিদ খেতিৰ বাবে মাটিহীন ছাবষ্ট্ৰেট হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক "কোকো পিট" বুলি কোৱা হৈছে কিয়নো ই সতেজ ক'ক' আঁহৰ বাবে কিছু পৰিমাণে পিট পিট মছৰ বাবে যি, যদিও ই প্ৰকৃত পিট নহয়।

নাৰিকলৰ আঁহ উদ্যোগৰ পৰা নাৰিকলৰ আঁহৰ আৱৰ্জনা ধোৱা, তাপ-চিকিৎসা, চেকি লোৱা আৰু গ্ৰেড কৰা হয় বিভিন্ন দানাশীলতা আৰু ঘনত্বৰ ক'ক' পিট সামগ্ৰীত প্ৰক্ৰিয়া কৰাৰ আগতে, যিবোৰ তাৰ পিছত উদ্যান শস্য আৰু কৃষি প্ৰয়োগ আৰু ঔদ্যোগিক শোষক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

সাধাৰণতে সংকুচিত বস্তা, ব্ৰিকেট, স্লেব বা ডিস্কৰ ৰূপত প্ৰেৰণ কৰা হয়, অন্তিম ব্যৱহাৰকাৰীয়ে সাধাৰণতে পানী যোগ কৰি সংকুচিত ক'ক' পিট সম্প্ৰসাৰিত আৰু বায়ুসঞ্চাৰণ কৰে। এক কিলোগ্ৰাম শুকান ক'ক' পিট ১৫ লিটাৰ আৰ্দ্ৰ ক'ক' পিটলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব।

ক'ক' পিট এক মাটি কণ্ডিচনাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ সংমিশ্ৰণত পুষ্টিৰ নিম্ন স্তৰৰ বাবে, ক'ক' পিট সাধাৰণতে উদ্ভিদ খেতিৰ বাবে ব্যৱহৃত মাধ্যমৰ একমাত্ৰ উপাদান নহয়। যেতিয়া উদ্ভিদ কেৱল ক'ক' পিটত খেতি কৰা হয়, নিৰ্দিষ্ট উদ্ভিদৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি পুষ্টি যোগ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ। ফিলিপাইনছ, শ্ৰীলংকা আৰু ভাৰতৰ পৰা অহা ক'ক' পিটত কেইবাটাও মেক্ৰ'-আৰু মাইক্ৰ'-উদ্ভিদ পুষ্টি থাকে, যাৰ ভিতৰত যথেষ্ট পৰিমাণৰ পটেচিয়াম আছে। এই অতিৰিক্ত পটেচিয়ামে মেগনেচিয়াম উপলব্ধতাত হস্তক্ষেপ কৰিব পাৰে। মেগনেচিয়াম চালফেট যোগ কৰি অতিৰিক্ত মেগনেচিয়াম যোগ কৰিলে এই সমস্যা সংশোধন কৰিব পাৰি।

কিছুমান ক'ক' পিট আহি পোৱাৰ সময়ত সম্পূৰ্ণৰূপে পচি যোৱা নহয় আৰু ই এনে কৰাৰসময়ত উপলব্ধ নাইট্ৰ'জেন ব্যৱহাৰ কৰিব (ড্ৰডাউন বুলি জনা যায়), যদি পৰ্যাপ্ত নাথাকে তেন্তে উদ্ভিদৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰিব। ইয়াক নাইট্ৰ'জেন ডকাইতি বুলি কোৱা হয়; ই উদ্ভিদত নাইট্ৰ'জেনৰ অভাৱ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। দুৰ্বলভাৱে উৎসৰ পৰা অহা ক'ক' আঁহত অতিৰিক্ত লৱণ থাকিব পাৰে আৰু ধোৱাৰ প্ৰয়োজন (ৰান-অফ পানীৰ বৈদ্যুতিক পৰিবাহিতা পৰীক্ষা কৰক, যদি বেছি তেন্তে ফ্লাছ কৰক)। ই পানী ভালকৈ ধৰি ৰাখে আৰু মাটিতকৈ প্ৰায় ১,০০০ গুণ বেছি বায়ু ধৰি ৰাখে। ক'ক' আঁহৰ সৈতে খেতি কৰোঁতে লাহে লাহে মুক্তি পোৱা সাৰ বা জৈৱিক সাৰ যোগ কৰাৰ অত্যন্ত পৰামৰ্শ দিয়া হয়।

ক'ক' আঁহৰ সাধাৰণ ব্যৱহাৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে:
* পিটৰ বিকল্প হিচাপে, কিয়নো ই বেক্টেৰিয়া আৰু বেছিভাগ ভেঁকুৰৰ স্পৰমুক্ত, আৰু পিট খনন কৰি হোৱা পৰিৱেশগত ক্ষতি নোহোৱাকৈ বহনক্ষমভাৱে উৎপাদিত।
* বালি, পচন সাৰ আৰু সাৰৰ সৈতে মিহলি কৰি ভাল মানৰ পটিং মাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ। ক'ক' পিটৰ সাধাৰণতে pH - 5.5 ৰ পৰা 6.5 ৰ পৰিসৰত অম্লতা থাকে, যি কিছুমান উদ্ভিদৰ বাবে অলপ বেছি অম্লীয়, কিন্তু বহুতো জনপ্ৰিয় উদ্ভিদে এই pH পৰিসৰ সহ্য কৰিব পাৰে।
* মাশ্বৰুম খেতিৰ ছাবষ্ট্ৰেট হিচাপে, যিবোৰ চেলুল'জত উন্নতি লাভ কৰে। ক'ক' পিটত উচ্চ চেলুল'জ আৰু লিগনিন সামগ্ৰী আছে।

ক'ক' আঁহ উৎপাদনত সামান্য হ্ৰাসৰ সৈতে তিনিবাৰলৈকে পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ৰোগীয়া উদ্ভিদৰ পৰা অহা ক'ক' আঁহ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয় যদিহে বীজাণুমুক্তকৰণ সম্পূৰ্ণ নহয়।

### অন্য ব্যৱহাৰ
#### তেল আৰু তৰল শোষণ
মাটি, চিলিকা আৰু ডায়েট'মেচিয়াছ আৰ্থ-আধাৰিত শোষকৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা সামগ্ৰীৰ তুলনাত উচ্চতৰ শোষণ ক্ষমতাৰ বাবে, শুকান নাৰিকলৰ গুড়ি তেল আৰু তৰল শোষক হিচাপে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰি আছে। বহুতো অন্য শোষক খনন কৰিব লাগে, আনহাতে নাৰিকলৰ গুড়ি সেই দেশবোৰত এক আৱৰ্জনা সামগ্ৰী যিবোৰ দেশত নাৰিকল এক মুখ্য কৃষি সামগ্ৰী।

২০২৪ মেনিলা বে তেল ছিটিকি পৰাত, DILG বাটানে ফিলিপাইন ক'ষ্ট গাৰ্ডৰ পৰিষ্কাৰ অভিযানৰ বাবে শোষক হিচাপে তেল বুমত প্ৰক্ৰিয়া কৰিবলৈ ঘাঁহ, চুলি আৰু নাৰিকলৰ গুড়ি পিথ (খোলা)ৰ বাবে আবেদন কৰিছিল।

#### পশু বিচনা
নাৰিকলৰ গুড়ি লিটাৰ বক্স, পশু খামাৰ আৰু পোহনীয়া জন্তুৰ ঘৰত পশুৰ আৱৰ্জনা শোষণ কৰিবলৈ বিচনা হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

#### নিৰ্মাণ সামগ্ৰী
নাৰিকলৰ আঁহ (coir) এক নিৰ্মাণ সামগ্ৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় কিয়নো প্ৰাকৃতিক আঁহবোৰ পৰিৱেশ-বন্ধু। ইয়াৰ উপৰিও, নাৰিকলৰ আঁহ (CF)ৰ কম তাপীয় পৰিবাহিতা আছে, অতি টান, নমনীয়, টেকসই, নবীকৰণযোগ্য আৰু সস্তা। এক পৰীক্ষামূলক অধ্যয়নত লক্ষ্য কৰা হৈছিল যে চিমেণ্টৰ ২% আংশিকভাৱে CF ৰে প্ৰতিস্থাপন কৰিলে কংক্ৰিটৰ সংকুচন শক্তি বৃদ্ধি হয়।

#### জৈৱ নিয়ন্ত্ৰণ
ট্ৰাইক'ডাৰ্মা কয়াৰ পিথ কেক (TCPC) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে আৰু উদ্ভিদৰ ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। শুকান সামগ্ৰী TCPCৰ দীৰ্ঘ শ্বেল্ফ লাইফ আছে।

## সুৰক্ষা

নাৰিকলৰ আঁহ এক এলাৰ্জেন, লগতে নাৰিকলৰ আঁহৰ চিকিৎসাত সঘনাই ব্যৱহৃত লেটেক্স আৰু অন্য সামগ্ৰীও।

### জৈৱসুৰক্ষা বিপদ

ক'ক' আঁহে এনে জীৱৰ আশ্ৰয় দিব পাৰে যিয়ে যিবোৰ দেশলৈ ইয়াক আমদানি কৰা হয় সেইবোৰ দেশৰ জৈৱসুৰক্ষাৰ বাবে ভাবুকি সৃষ্টি কৰে। ক'ক' পিট নিউজিলেণ্ডলৈ প্ৰায় ১৯৮৯ চনৰ পৰা আমদানি কৰা হৈছে ২০০৪ চনৰ পৰা উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধিৰ সৈতে। ২০০৯ চনলৈকে আমদানি কৰা ক'ক' পিটত মুঠ ২৫টা নতুন অপতৃণ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। নিউজিলেণ্ডলৈ ক'ক' পিট আমদানি সম্পৰ্কীয় নিয়মাৱলী জৈৱসুৰক্ষা ব্যৱস্থা উন্নত কৰিবলৈ সংশোধন কৰা হৈছে।

আনহাতে, নাৰিকলৰ আঁহত উপকাৰী জীৱ-ৰূপও থাকিব পাৰে। মেক্সিক'ৰ পৰা অহা নাৰিকলৰ আঁহত উপকাৰী ভেঁকুৰ *[[:en:Aspergillus terreus|এছপাৰ্জিলাছ টেৰিয়াছ]]*ৰ প্ৰচুৰ সংখ্যক কলনি পোৱা গৈছে, যিয়ে উদ্ভিদৰ ৰোগজনক ভেঁকুৰৰ বিৰুদ্ধে জৈৱিক নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে কাম কৰে। *[[:en:Trichoderma|ট্ৰাইক'ডাৰ্মা]]* ক'ক' পিটত এক স্বাভাৱিকভাৱে পোৱা ভেঁকুৰ; ই *[[:en:Pythium|পাইথিয়াম]]*ৰ দৰে ৰোগজনক ভেঁকুৰৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ উদ্ভিদৰ শিপাৰ সৈতে সহজীৱী সম্বন্ধত কাম কৰে।

ক'ক' পিট সম্ভাৱ্য ৰোগজনক আৰু অপতৃণৰ লগতে উপকাৰী জীৱন আঁতৰাবলৈ বীজাণুমুক্ত কৰিব পাৰি। সতেজ সামগ্ৰীত থকা দূষক আঁতৰাবলৈ বা পুৰণা নাৰিকলৰ আঁহ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এই কাম কৰা হ'ব পাৰে। তাপ (উতলোৱা বা বেকিং) আৰু ৰাসায়নিক উভয় উপায় ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

## মুখ্য উৎপাদক

মুঠ বিশ্ব নাৰিকলৰ আঁহ উৎপাদন । মুখ্যতঃ কেৰালা ৰাজ্যৰ উপকূলীয় অঞ্চলত ভাৰতে মুঠ বিশ্ব বগা নাৰিকলৰ আঁহ যোগানৰ ৬০% উৎপাদন কৰে। শ্ৰীলংকাই মুঠ ব্ৰাউন আঁহ উৎপাদনৰ ৩৬% উৎপাদন কৰে। সমগ্ৰ বিশ্বত বাৰ্ষিক উৎপাদিত নাৰিকলৰ আঁহৰ ৫০% তকৈ অধিক মূল দেশবোৰত, মুখ্যতঃ ভাৰতত গ্ৰহণ কৰা হয়। একেলগে, ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাই ২০২০ চনত উৎপাদিত নাৰিকলৰ আঁহৰ ৫৯% উৎপাদন কৰিছিল। শ্ৰীলংকা নাৰিকলৰ আঁহ আৰু নাৰিকলৰ আঁহৰ ওপৰত আধাৰিত সামগ্ৰীৰ বিশ্বৰ বৃহত্তম ৰপ্তানিকাৰক হৈ আছে।

## চাওক

*কেৰালাত নাৰিকল উৎপাদন
*ভাৰতৰ নাৰিকলৰ আঁহ ব'ৰ্ড
*ৰছী
*আন্তৰ্জাতিক নাৰিকলৰ আঁহ সংগ্ৰহালয়
*আন্তৰ্জাতিক প্ৰাকৃতিক আঁহ বৰ্ষ ২০০৯

## তথ্যসূত্ৰ

## অধিক পঢ়ক
* KT Rammohan. 2008. 'Coir in India: History of Technology' in Helaine Selin (ed). *Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures.* Vol. 1. pp.&nbsp;596–600. Berlin, Heidelberg and New York: Springer-Verlag. 
* KT Rammohan and R Sundaresan. 2003. 'Socially Embedding the Commodity Chain: An Exercise in Relation to Coir Yarn Spinning in Southern India'. *World Development.* 31: 5. pp.&nbsp;903–923.
* KT Rammohan. 1999. 'Technological Change in Kerala Industry: Lessons from Coir Yarn Spinning. Thiruvananthapuram: CDS Kerala Research Programme on Local Level Development.

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* নাৰিকলৰ আঁহৰ ৰছী কেনেকৈ বনাব ভিডিঅ'ত সম্পূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া দেখুওৱা হৈছে