open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
নীতা লুল্লা

**নীতা লুল্লা** () এগৰাকী ভাৰতীয় কষ্টিউম ডিজাইনাৰ আৰু ফেশ্বন ষ্টাইলিষ্ট যি ৩০০ৰো অধিক ছবিত কাম কৰিছে।  তেওঁ ১৯৮৫ চনৰ পৰা বিবাহৰ সাজ-পোছাক ডিজাইন কৰি আহিছে৷ লুল্লাই *জগডেকা বীৰুদু আথিলোকা সুন্দৰী, খুদা গৱাহ, [[দেৱদাস (২০০২ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)|দেৱদাস]]* আদি ছবিৰ সাজ-পোছাক ডিজাইন কৰাৰ বাবে বিখ্যাত।

## কৰ্মজীৱন
নীতা লুল্লাৰ প্ৰথম উল্লেখনীয় ক্লায়েণ্ট আছিল অলংকাৰ ডিজাইনাৰ বৰুণা জনী, যদিও সেই সময়ত জনীয়ে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰা নাছিল। ইয়াৰ পিছত লুল্লাই বলিউডৰ ক্লায়েণ্টৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ হৈছিল যেতিয়া তেওঁ দক্ষিণ ভাৰতৰ ছবি জগতত বিশিষ্ট অভিনেতা স্বপ্নাৰ বাবে কাপোৰ ডিজাইন কৰিছিল। এই সফলতাৰ পিছতে অভিনেত্ৰী ছালমা আঘা আৰু শ্ৰীদেৱীৰ বাবে তেওঁ কাপোৰ ডিজাইন কৰে।

নীতাৰ কেৰিয়াৰৰ অন্য এটা উল্লেখযোগ্য কৰ্ম আছিল ঐশ্বৰ্য ৰায়-অভিষেক বচ্চনৰ বিয়াৰ বাবে ডিজাইন কৰা সাজ-পোছাক। মেহেন্দি অনুষ্ঠানৰ বাবে ৰায়ৰ মুকুতাৰে আবৃত লেহেংগা আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে অতিৰিক্ত সাজ-পোছাক তেওঁ তৈয়াৰ কৰিছিল। ডিজাইনাৰগৰাকীয়ে দাবী কৰিছে যে তেওঁৰ প্ৰিয় অভিনেত্ৰী আছিল দিব্যা ভাৰতী। নীতা লুল্লাই শিল্পা শেট্টী, ঐশ্বৰ্য ৰায়, শ্ৰীদেৱী, সপনা, ছালমা আজাদ, ঈশা কোপ্পিকৰ আৰু জুহি চাওলাৰ বাবে বস্ত্ৰ ডিজাইন কৰিছে। ৰিয়েলিটি টিভি শ্ব' তাহুলৰ সৌজন্যত লুল্লাই ৰাহুল মহাজনৰ পত্নী ডিম্পি গাংগুলীৰ ডিজাইনাৰ হিচাপেও কাম কৰে।

মহেঞ্জোদাৰো (২০১৬)ৰ দৰে ছবিত ডিজাইনৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত, তেওঁ গৌতমীপুত্ৰ সতকৰ্ণীৰ সৈতে পুনৰ টলিউডত হাত উজান দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।

নীতা লুল্লাই বিভিন্ন ৰঙৰ একাধিক সূতা একত্ৰিত কৰি সোণ আৰু ৰূপৰ সূতা একেলগে বৈ গতিশীল ৰেচমৰ টুকুৰা সৃষ্টি কৰা টেপেষ্ট্ৰীৰ প্ৰাচীন কৌশল পাইথানী ব্যৱহাৰ কৰা বুলি জনা গৈছে। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পাইথানী সংগ্ৰহ ২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মেক ইন ইণ্ডিয়া পদক্ষেপত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। এই শ্ব’ত তেওঁ বৈ যোৱা লেহাংগা, দীঘল কুৰ্তা, জেকেট, ধোতি পেণ্ট, চেৰং স্কাৰ্টকে ধৰি বহুতো টুকুৰা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল — যিবোৰ সকলোবোৰ পাইথানী শৈলী অনুসৰি এম্ব্ৰয়ডাৰী কৰা হৈছিল। 

২০১৩ চনত লুল্লাই নিজৰ গৃহ চহৰ মুম্বাইত দ্য হুইছলিং উড ইণ্টাৰনেশ্যনেল নীতা স্কুল অৱ ফেশ্বন মুকলি কৰে। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ফেশ্বন, মাৰ্চেণ্ডাইজিং আৰু অনলাইন মাৰ্কেটিঙৰ নিৰ্বাচিত পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান এই বিদ্যালয়খনৰ মালিক সুভাষ ঘাই যিয়ে লুল্লাৰ সৈতে কেইবাখনো ছবিত কাম কৰিছে। 

## বঁটা-বাহন
**বালগন্ধৰ্ব*ৰ বাবে ২০১২ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাকৰ ডিজাইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা
*যোধা আকবৰৰ বাবে ২০০৯ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাকৰ ডিজাইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা।
*যোধা আকবৰৰ বাবে IIFA শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইন বঁটা ২০০৯
*ফেশ্বনত অৱদানৰ বাবে কিংফিচাৰ ফেশ্বন বঁটা ২০০৫
*বলীউড চলচ্চিত্ৰ বঁটা – দেৱদাসৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইনাৰ ২০০৩।
*দেৱদাসৰ বাবে ২০০৩ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইনাৰ হিচাপে জি চিনে বঁটা
*দেৱদাসৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইন ২০০২ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা।
*বলীউড চলচ্চিত্ৰ বঁটা – মিছন কাশ্মীৰৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইনাৰ ২০০১
*আইআইএফএৰ শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইন বঁটা ২০০০ টালৰ বাবে
*সত্য ব্ৰহ্মৰ দশকৰ ফেশ্বন ডিজাইনাৰ (ইণ্ডিয়ান এফেয়াৰ্ছ ইণ্ডিয়া লিডাৰশ্বিপ কনক্লেভ ২০১৬)।
*কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ২০২৩ – শ্বাকুন্তলামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাকৰ বঁটা।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ফেছন ডিজাইনাৰ
শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী আলোচনী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী
ঈশা কোপ্পিকাৰ

**ঈশা কোপ্পিকাৰ** (; জন্ম:- ১৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৬) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, ৰাজনীতিবিদ আৰু মডেল যি মূলতঃ হিন্দী ছবিত অভিনয় কৰিছে৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ তামিল, কানাড়া, তেলেগু, আৰু মাৰাঠী ছবিতো অভিনয় কৰিছে। নবৈৰ দশকৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত দক্ষিণ ভাৰতীয় ভাষাৰ ছবিত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰি ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিত তেওঁ বলিউডৰ ছবিত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কৰ্ম
১৯৭৬ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত বোম্বাই (বৰ্তমান মুম্বাই)ৰ মাহিমত এটা কংকনী পৰিয়ালত ঈশাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ।  তেওঁৰ এজন  ভ্ৰাতৃ আছে। মুম্বাইৰ ৰামনাৰায়ণ ৰুইয়া কলেজৰ পৰা জীৱন বিজ্ঞান বিষয়ত তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।  কলেজত থাকোঁতে ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ গৌতম ৰাজাধ্যাক্ষৰ ফটোশ্বুটত তেওঁ অংশ লৈছিল।এই শ্বুটিঙে বিজ্ঞাপনৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁক মডেল হিচাপে কাম কৰাৰ সুবিধা দিয়ে৷ বিশেষকৈ LOréal, Rexona, Camay, Tips & Toes আৰু Coca-Cola ত কাম কৰিবলৈ তেওঁ সুবিধা পায়।  ১৯৯৫ চনৰ মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি কোপ্পিকাৰে *মিছ টেলেণ্ট*ৰ মুকুট লাভ কৰিছিল। মডেলিঙৰ কামে তেওঁক চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়ে আৰু ১৯৯৭ চনত তেলেগু চিনেমা W/o V. Vara Prasad ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে তেওঁ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে।

## ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ
২০১৯ চনত তেওঁ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী নীতিন গাডকাৰীৰ উপস্থিতিত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। তেওঁক বিজেপিৰ মহিলা পৰিবহণ শাখাৰ কৰ্মৰত সভানেত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছে।

## অন্যান্য কৰ্ম
চিত্ৰগ্ৰহণৰ মাজতে কোপ্পিকাৰে বলীউডৰ বহু অভিনেতাৰ দৰে মঞ্চ সংগীত অনুষ্ঠানত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ দুটা মিউজিক ভিডিঅ'ত অভিনয় কৰিছে: ২০০১/২০০২ চনত চ'নীয়ে কমিচন কৰা ব্যক্তিগত এলবামৰ বাবে কে কেৰ পটলী কমৰ; আৰু বস্কো-চিজাৰৰ নৃত্য পৰিচালনাৰে ২০০৪ চনত বন্দীছ প্ৰজেক্টৰ ভ'ৰ (সত্যম শিৱম সুন্দৰম)। ২০০৬ চনত ইণ্ডিয়ান আইডল গ্ৰেণ্ড ফাইনেলত মঞ্চত উপস্থিত হৈ চূড়ান্ত প্ৰতিযোগী দুগৰাকীৰ সৈতে তেওঁ নৃত্য কৰে আৰু ২০০৭ চনত পৰিচালক ডেভিদ ধাৱান আৰু বৈভৱী মাৰ্চেণ্টৰ সৈতে চেলিব্ৰিটি নৃত্য প্ৰতিযোগিতা *নাচ বালিয়ে৩*ৰ তিনিজন বিচাৰকৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে দেখা যায়। ২০১৫ চনত তেওঁৰ এখন ৰেষ্টুৰেণ্টো আছিল।১৪ জুলাইত ভিয়েটনামত অনুষ্ঠিত হোৱা মিছ ইউনিভাৰ্ছ ২০০৮ প্ৰতিযোগিতাত অন্যান্যসকলৰ লগতে ফেশ্বন ডিজাইনাৰ ৰবাৰ্ট কেভালি আৰু ২০০৪ চনৰ প্ৰাক্তন বিজয়ী জেনিফাৰ হকিন্সৰ সৈতে বিচাৰক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। 

ফেশ্বন ডিজাইনাৰ অনিতা ডংগ্ৰে আৰু প্ৰিয়া কাটাৰিয়া পুৰীৰ বাবে তেওঁ মডেলিং অব্যাহত ৰাখিছে। ২০০৭ চনত তেওঁ ইটালীৰ ফেশ্বন কোম্পানী পুলিচ টাইম এণ্ড জুৱেলাৰীৰ ভাৰতীয় ব্ৰেণ্ড এম্বেছাদৰ হয়। কোপিকাৰ পশু অধিকাৰ সংস্থা PETA ৰ মুখপাত্ৰও আৰু ২০০৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত দশম বৰ্ষপূৰ্তিৰ মানৱীয় বঁটা লাভ কৰে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
কপিকাৰৰ টাইকোৱাণ্ডোত ব্লেক-বেল্ট আছে।

সংখ্যাবিদসকলৰ পৰামৰ্শ-দিহা মানি ঈশাই তেওঁৰ নামৰ বানান এতিয়ালৈকে দুবাৰ সলনি কৰিছে৷ প্ৰথমতে Ishaa Koppikar  আৰু পাছলৈ Eesha Koppikhar-লৈ তেওঁ নাম সলায়৷ অৱশ্যে, ২০১৫ চনত তেওঁ পূৰ্বৰ বানানটোলৈকে ঘূৰি আহে

২০০৯ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত ঈশাই টিম্মী নাৰাঙৰ লগত বৈবাহিক যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে৷ তেওঁলোকৰ এগৰাকী কন্যা সন্তান ওপজে৷ ২০২৩ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ হয়৷
## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 
* 
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:মহিলা ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:মডেল
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনয় শিল্পী
শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী
আদিত্য ধৰ

**আদিত্য ধৰ** (; জন্ম: ১২ মাৰ্চ ১৯৮৩) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, গীতিকাৰ আৰু প্ৰযোজক। তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। *উৰি: দ্য চাৰ্জিকেল ষ্ট্ৰাইক* (২০১৯) আৰু *[[ধুৰন্ধৰ]]* (২০২৫) পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত। 

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৮৩ চনৰ ১২ মাৰ্চ তাৰিখে নতুন দিল্লীত, এটি কাশ্মীৰী পণ্ডিত পৰিয়ালত ধৰৰ জন্ম হৈছিল। ২০২১ চনৰ ৪ জুন তাৰিখে তেওঁ অভিনেত্ৰী য়ামী গৌতমৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০২৪ চনৰ ১০ মে’ তাৰিখে এই দম্পতীহালৰ, বেদাবিদ ধৰ নামৰ প্ৰথমটো ল’ৰা সন্তানৰ জন্ম হয়।

## কৰ্মজীৱন
২০১৯ চনত ধাৰে ২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণৰ আধাৰত নিৰ্মিত একচন ছবি উৰি: দ্য চাৰ্জিকেল ষ্ট্ৰাইকৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে, য'ত ভিকি কৌশল, য়ামী গৌতম আৰু পৰেশ ৰাৱালে গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু আৰ এছ ভি পি মুভিজৰ বেনাৰত ৰনি স্ক্ৰুৱালাই প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছাৰ্বিয়াত চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা এই ছবিখন ২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণৰ প্ৰতিশোধৰ প্ৰকৃত পৰিঘটনাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত। *উৰি*য়ে ভাৰতত  আৰু বিশ্বজুৰি তকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰে, যাৰ ফলত ই ঘৰুৱাভাৱে দশম সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা ভাৰতীয় ছবি। ধৰক শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিষেক পৰিচালকৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। 

ধৰে ২০২১ চনত নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী বি৬২ ষ্টুডিঅ' আৰম্ভ কৰে। তেওঁ কৌশলৰ সৈতে পৌৰাণিক ভিত্তিক ছুপাৰহিৰো ছবি *দ্য ইমৰ্টেল অশ্বত্থামা*ত সহযোগিতা কৰিবলৈ লোৱা হৈছিল, য'ত তেওঁ ছাৰা আলী খানৰ সহ অভিনেত্ৰী হিচাপে থকাৰ কথা আছিল। ই আছিল ৰনি স্ক্ৰুৱালাৰ সমৰ্থিত এখন পৰিকল্পিত ট্ৰাইলজী। *উৰী*ৰ মুক্তিৰ দ্বিতীয় বৰ্ষপূৰ্তিত এই ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ ২০২১ চনৰ মাজভাগত আৰম্ভ হ'ব বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল যদিও ভাৰতত ক'ভিড-১৯ মহামাৰী আৰু বাজেটৰ কাৰণে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ পলম হৈছিল আৰু অৱশেষত শ্বেলফত ৰখা হৈছিল।

ৰণবীৰ সিং, সঞ্জয় দত্ত, অক্ষয় খান্না, আৰ মাধৱন আৰু অৰ্জুন ৰামপাল অভিনীত তেওঁৰ দ্বিতীয়খন পৰিচালক *ধুৰন্ধৰ* ২০২৫ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰত মুক্তি পায়। প্ৰথমতে একক ছবি হিচাপে পৰিকল্পনা কৰা ধৰে পিছলৈ ছবিখনক দুটা খণ্ডত মুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। *ধুৰন্ধৰ পাৰ্ট ২* নামৰ ছিকুৱেলখন ২০২৬ চনৰ ১৯ মাৰ্চত থিয়েটাৰত মুক্তি পোৱাৰ কথা।

## চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী

## সংগীতপঞ্জী

### গীতিকাৰ হিচাপে

## বঁটা আৰু মনোনয়ন-পত্ৰ
thumb|৬৬তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ''উৰি: দ্য চাৰ্জিকেল ষ্ট্ৰাইকৰ'' বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক বঁটা গ্ৰহণ কৰি থকা অৱস্থাত ধৰ

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ একাডেমী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
ক’লা নহৰু

**ক’লা নহৰু** () হৈছে এবিধ বুঢ়া নহৰু যাৰ ৰং গভীৰ বাদামী-ক’লা। ই পূব এছিয়াৰ মূলৰ। ইয়াক (এলিয়াম চেটিভাম) কেইবা সপ্তাহ উষ্ণ, আৰ্দ্ৰ, নিয়ন্ত্ৰিত পৰিৱেশত ক'লা নহৰু প্ৰস্তুত কৰা হয় – ই এক মেইলাৰ্ড প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে ক’লা নহৰু উৎপন্ন কৰে আৰু যাৰ টেঙা সোৱাদ সাধাৰণ নহৰুৰ পৰা পৃথক। ক’লা নহৰু ৰান্ধনীশালৰ বিভিন্ন খাদ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে চচ, চালাড, মাংস, চকলেট, আইচক্ৰীম, বিয়েৰ আদি৷
## উৎপাদন আৰু বৈশিষ্ট্য
নিয়ন্ত্ৰিত আৰ্দ্ৰতা (৮০ৰ পৰা ৯০%) আৰু ৬০ৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১৪০ৰ পৰা ১৯০ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট) উষ্ণতাৰ পৰিৱেশত ১৫ৰ পৰা ৯০ দিনৰ বাবে (সাধাৰণতে ৭০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ৪০ দিনৰ বাবে ৮৫% আৰ্দ্ৰতা) নহৰু থ'লে‍ ক’লা নহৰু উৎপন্ন হয়৷ কোনো ধৰণৰ যোগকৰণ বা সংৰক্ষক ব্যৱহাৰ কৰা নহয় আৰু নহৰু জ্বলোৱা নহয়, দীৰ্ঘম্যাদী, কম উষ্ণতাৰ মেইলাৰ্ড বিক্ৰিয়াৰ পৰা উদ্ভৱ হয় ইয়াৰ গাঢ় ৰং। নহৰুবোৰ ক'লা হৈ পৰে আৰু খেজুৰৰ দৰে আঠাযুক্ত টেক্সচাৰ গঢ় লৈ উঠে।  এই মেইলাৰ্ড প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত নহৰুত থকা চালফাৰযুক্ত এনজাইম আৰু এমিনো এচিড চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়, নহৰুৰ সুগন্ধি আৰু সোৱাদ সাধাৰণ নহৰুতকৈ‍ হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ক'লা নহৰুৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ নতুন গুণ সৃষ্টি কৰে।

সাধাৰণ নহৰু আৰু ক'লা নহৰুত কিম্বন কৰিব পৰা আৰু প্ৰবল তাপ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা থকা বেক্টেৰিয়াৰ এণ্ড'ফাইট চিনাক্ত কৰা হৈছে। ক'লা নহৰু উৎপাদনত এইবোৰৰ প্ৰাসংগিকতা থাকিব পাৰে।

ক'লা নহৰু নহৰুৰ তেল (māyu)ৰ পৰা পৃথক, ক'লা নহৰু তেল হৈছে চৌকাত তেলত ৰন্ধা কেঁচা নহৰু।

ক'লা নহৰুত পলিফিনল, বিশেষকৈ হাইড্ৰক্সিচিনামিক এচিডৰ ডেৰাইভেটিভৰ পৰিমাণ প্ৰচুৰ পৰিমাণে থাকে, যিয়ে ইয়াৰ সুগন্ধি আৰু সোৱাদত অৰিহণা যোগাব পাৰে।
## ৰান্ধনীশালত ব্যৱহাৰ
ক’লা নহৰুৰ জনপ্ৰিয়তা একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিত বৃদ্ধি হৈছিল৷ মাছ, ৰিচ'ট' বা কুকুৰা মাংস, টেঙা চাটনিত প্ৰয়োগ কৰা হয়। যুক্তৰাজ্যত ই ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিবিচিৰ ছামথিং ফৰ দ্য উইকেণ্ড ৰন্ধন আৰু জীৱনশৈলীৰ অনুষ্ঠানত টিভিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে য'ত এজন নহৰু খেতিয়কে এমাহতকৈ অধিক সময় গৰম আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সন্মুখীন কৰি ক'লা নহৰু প্ৰস্তুত কৰা হয় বুলি দাবী কৰিছিল আৰু ৪,০০০ বছৰ পুৰণি কোৰিয়ান ৰেচিপিৰ পৰা এই ধাৰণাটো ধাৰলৈ লোৱা হৈছে বুলি জনা যায়৷

ক’লা নহৰুক চকলেটৰ দৰে মিঠা খাদ্য, বা মাংস, মাছ বা পনিৰৰ দৰে টেঙা খাদ্যৰ সৈতে যোগ কৰিব পাৰি। ক'লা নহৰুক চচ, ড্ৰেছিং আৰু শাক-পাচলিৰ খাদ্যত উপাদান হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। ইয়াক গুড়ি কৰি ৰুটি বা ক্ৰেকাৰৰ ওপৰতো চটিয়াব পাৰি।

কেইবাদিনো উচ্চ উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতা বজাই ৰখা কুকাৰৰ সহায়ত ক’লা নহৰু প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।

## তথ্যসূত্ৰ
সত্যপাল ডাং

**সত‍্যপাল ডাং** (১৯২০–২০১৩) এগৰাকী স্বাধীনতা সংগ্ৰামী তথা সাহিত্যিক আৰু পঞ্জাবৰ এগৰাকী প্ৰগতিশীল ৰাজনীতজ্ঞ আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি পঞ্জাব বিধানসভাত চাৰিবাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গুৰুনাম সিং নেতৃত্বাধীন ইউনাইটেড ফ্ৰণ্ট চৰকাৰত খাদ্য আৰু চিভিল ছাপ্লাই মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতৰ মজদুৰ আন্দোলনত AITUC-ৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। সমাজ আৰু ৰাজনীতিত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ১৯৯৮ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্ম ভূষণৰ দ্বাৰা সন্মানিত কৰে।

## জীৱনী
সত‍্যপাল ডাং ১৯২০ চনৰ ৪ অক্টোবৰত গুজৰানৱালাত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু লাহোৰত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ছাত্ৰ অৱস্থাতেই তেওঁ স্বাধীনতা আন্দোলনত যোগদান কৰে আৰু প্ৰথমতে কংগ্ৰেছৰ বামপন্থী শাখাৰ সৈতে কাম কৰিছিল। পিছত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে আৰু ১৯৪০ দশকত বম্বে কমিউনৰ সক্ৰিয় সদস্য হয়। ২৫ বছৰ বয়সত তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় ছাত্ৰ ফেডাৰেচনৰ সাধাৰণ সম্পাদক হয় আৰু ১৯৪৩ চনত বম্বেত অনুষ্ঠিত প্ৰথম পাৰ্টি কংগ্ৰেছত অংশ লয়।

এই সময়তেই তেওঁৰ পৰিচয় হয় বিমলা বাকায়াৰ সৈতে, যাক তেওঁ ১৯৫২ চনত বিবাহ কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত আৰু Calcutta Thesis-ৰ পৰিণতিস্বৰূপ সংঘটিত বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত CPI নিষিদ্ধ হোৱাৰ পিছত, নিষেধাজ্ঞা উঠাৰ পৰে ডাং দম্পতীক আমৃতসৰৰ কামগাৰীসকলৰ মাজত সংগঠন শক্তিশালী কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। তেওঁলোক চেহৰতা চাহাবলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু ১৯৫৩ চনৰ প্ৰথম স্থানীয় নিৰ্বাচনত সত‍্যপাল ডাং চেহাৰ্টা পৌৰপ্ৰধান হয়।

পৰৱৰ্তী দহ বছৰ চেহাৰ্টাৰ স্থানীয় ৰাজনীতিত তেওঁ উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে আৰু অঞ্চলটো আধুনিক ঠাই ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ লয়। ১৯৬৭ চনত পাৰ্টিৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি তেওঁ ৰাজ্যিক নিৰ্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু আমৃতসৰ পশ্চিম আসনৰপৰা তৎকালীন মুখ্যমন্ত্ৰী গিয়ানি গুৰমুখ সিং মুছাফিৰক পৰাস্ত কৰে। সেইবছৰেই CPI-সহ ইউনাইটেড ফ্ৰণ্ট সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে আৰু সত‍্যপাল ডাং খাদ্য আৰু চিভিল ছাপ্লাই মন্ত্ৰী হয়। তেওঁ মন্ত্ৰী হিচাপেৰ সুবিধা নলগাই এমএলএ হোষ্টেলতেই থাকিবলৈ পছন্দ কৰিছিল।

১৯৬৯, ১৯৭২ আৰু ১৯৭৭ চনৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ পুনৰ বিজয়ী হয় যদিও ১৯৮০ চনত সেৱা ৰাম অ’ৰোৰাৰ ওচৰত পৰাস্ত হয়। ১৯৮২ চনত তেওঁৰ পত্নী পুনৰ এই আসনক দখল কৰে।

১৯৮০ দশকত খালিস্তান আন্দোলন চলাকালীন সত‍্যপাল ডাং অক্ষয়ভাৱে বিচ্ছিন্নতাবাদৰ বিৰুদ্ধে লড়াই কৰিছিল আৰু ‘’একতা ভৱন’’ নামৰ কেন্দ্ৰৰপৰা সংগ্ৰামীসকলক সংগঠিত কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনা ‘‘*Terrorism In Punjab*’’ আৰু ‘‘*State Religion and Politics*’’ পঞ্জাবৰ ৰাজনীতি, ধৰ্মীয় প্ৰৱণতা আৰু বিভাজনবাদীৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিশ্লেষণ প্ৰদান কৰে। 

জীৱনৰ অন্তিম দিনবোৰত তেওঁ আলজাইমাৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হয় আৰু ২০০৯ চনত বিমলা ডাঙৰ মৃত্যুৰ পিছত সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰপৰা অৱসৰ লয়। ২০১৩ চনৰ ৬ জুনত আমৃতসৰত ভগ্নীপুত্ৰৰ ঘৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ডাং দম্পতী সন্তানহীন আছিল, ইয়াৰ কাৰণ তেওঁলোকৰ নিজ পছন্দ আছিল। তেওঁৰ জীৱন আৰু সমাজকেন্দ্ৰিক উদ্যোগসমূহৰ ওপৰত আধাৰিত নকুল সিং ছাউহনী নিৰ্মিত *Once Upon a Time in Chheharta* নামৰ ডকুমেণ্টাৰীত তেওঁৰ কীৰ্তি প্ৰতিফলিত হয়।

## গ্ৰন্থতালিকা
* 
* 

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

## আৰু চাওক
* 
* 

শ্ৰেণী:বিপ্লৱী
সিন্ধুদুৰ্গ

**সিন্ধুদুৰ্গ দুৰ্গ**  হৈছে পশ্চিম ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ কংকন অঞ্চলৰ ওচৰত আৰব সাগৰত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক সাগৰীয় দুৰ্গ। ছাত্ৰপতি শিৱাজীৰ নিৰ্দেশত এই দুৰ্গটো ১৬৬৪ চনৰ পৰা ১৬৬৭ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ কংকন অঞ্চলৰ সিন্ধুদুৰ্গ জিলাৰ মালভান তালুকৰ পাৰত এই দুৰ্গটো মুম্বাইৰ পৰা ৪৫০ কিলোমিটাৰ (২৮০ মাইল) দক্ষিণে অৱস্থিত। ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ অধীনত ই এক সংৰক্ষিত স্মৃতিসৌধ।

ভাৰতৰ মাৰাঠা মিলিটাৰী লেণ্ডস্কেপৰ ১২টা দুৰ্গৰ ভিতৰত এটা  সিন্ধুদুৰ্গ দুৰ্গ। যিটো ১৭ আৰু ১৯ শতিকাৰ ভিতৰত মাৰাঠা শাসকসকলে দখল কৰি বিকশিত কৰিছিল আৰু বাকী দুৰ্গসমূহৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাৰাঠা শাসনৰ সামৰিক শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ২০২৫ চনত ভাৰতৰ মাৰাঠা মিলিটাৰী লেণ্ডস্কেপ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।

## ইতিহাস
সিন্ধুদুৰ্গ দ্বীপ-দুৰ্গ মাৰাঠা সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰথম শিৱাজীৰ অধীনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৬৬৪ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত দুৰ্গৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। নিৰ্মাণৰ কাম হিৰোজী ইণ্ডুলকাৰে তদাৰক কৰিছিল আৰু তেওঁ গোৱাৰ পৰ্তুগীজ অভিযন্তাৰ পৰা সহায় লৈছিল।  এই দুৰ্গৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল কংকন উপকূলত ইংৰাজ, ডাচ, ফৰাচী আৰু পৰ্তুগীজ ব্যৱসায়ীসকলৰ বৰ্ধিত প্ৰভাৱ প্ৰতিহত কৰা আৰু জাঞ্জিৰাৰ সিদ্ধিৰ উত্থান ৰোধ কৰা। খুৰ্টে দ্বীপ নামেৰে জনাজাত এটা সৰু দ্বীপত এই দুৰ্গটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
## গাঁথনিগত বিৱৰণ
ছত্ৰপতি শিৱাজী মহাৰাজে এই দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ২০০ বদ্দেৰা লোকক আনিছিল। ঢালাইত ৪০০০ পাউণ্ডতকৈ অধিক সীহ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু আধাৰশিলা সুদৃঢ়ভাৱে ৰখা হৈছিল। ১৬৬৪ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰৰ পৰা নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়।তিনি বছৰৰ (১৬৬৪-১৬৬৭) সময়ছোৱাত নিৰ্মিত এই সাগৰীয় দুৰ্গটো ৪৮ একৰ মাটিত বিস্তৃত, দুমাইল (৩ কিলোমিটাৰ) দীঘল প্ৰাচীৰ আৰু দেৱাল ৩০ ফুট (৯.১ মিটাৰ) ওখ আৰু ১২ ফুট (৩.৭ মিটাৰ) ডাঠ।বিশাল দেৱালবোৰ এনেদৰে ডিজাইন কৰা হৈছিল যাতে ওচৰ চাপি অহা শত্ৰুৰ বাবে আৰু আৰব সাগৰৰ ঢৌ আৰু জোৱাৰ-ভাটাৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধক হিচাপে কাম কৰে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো এনেদৰে লুকুৱাই থোৱা আছে যে বাহিৰৰ পৰা কোনেও তাক বিচাৰি উলিয়াব নোৱাৰে।

দুৰ্গটো পৰিত্যক্ত হোৱাৰ পিছৰে পৰা কমি আহিছে স্থায়ী বাসিন্দাৰ সংখ্যা। অধিকাংশ বাসিন্দাই কৰ্মসংস্থাপনৰ অপৰ্যাপ্ত সুযোগৰ বাবে বাহিৰলৈ গুচি গৈছে যদিও কিছুমান পৰিয়াল এতিয়াও আছে। বাৰিষা জোৱাৰৰ বাবে গড়টো পৰ্যটকৰ বাবে বন্ধ হৈ থাকে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
পাত্থৰ কী মছজিদ

**পাত্থৰ কি মছজিদ** পাটনা চহৰৰ গংগা নদীৰ পাৰত তখ্ট শ্ৰী হৰমন্দিৰ চাহেবৰ ওচৰত আছে। জাহাংগীৰৰ পুত্ৰ পাৰভিজ মিৰ্জাই ১৬২১ চনত পাত্থৰ কি মছজিদ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই গঠনটো শিলেৰে নিৰ্মিত, আৰু সেয়েহে ইয়াৰ নাম পাত্থৰ কি মছজিদ ৰখা হ’ল। ই চুলতানগঞ্জ আৰু আলমগঞ্জৰ মাজৰ অশোক ৰাজপথত অৱস্থিত।

স্থানীয় ইছলামিক সমাজৰ মাজত পাত্থৰ কি মছজিদ অতি জনপ্ৰিয়। ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ উপৰিও এই পুৰণি মছজিদ চহৰখনৰ এক প্ৰধান কীৰ্তিচিহ্ন।

পাত্থৰ কী মছজিদক ছৈফ খানৰ মছজিদ, চিম্মি ঘাট মছজিদ, সাংগী মছজিদ বুলিও কোৱা হয়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মছজিদ
শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন
জামা মছজিদ, ভিলাই

**জামা মছজিদ** ভাৰতৰ ছত্তীশগড়ৰ ভিলাইত অৱস্থিত ছুন্নী ইছলাম মছজিদ। ১৯৬০ চনত নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা এই মছজিদটোৱে এটা সময়ত ৩ হাজাৰ উপাসকে প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে আৰু ই ৰাজ্যখনৰ অন্যতম বৃহৎ মছজিদ, আৰু এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ মছজিদ। আৰবী লিপিত "ইয়া আল্লাহ" শব্দৰ আকৃতিত নিৰ্মাণ কৰা এই মছজিদ বিশ্বৰ প্ৰথমটো মছজিদ। 
## ইতিহাস
মছজিদ নিৰ্মাণৰ পূৰ্বে ভিলাই মুছলমানসকলে নিজ নিজ স্থানীয় অঞ্চলত নামাজ পঢ়িছিল আৰু কেৱল ঈদ-উল-ফিটৰ আৰু ঈদ আল-আধা দিনা ভিলাইৰ ছেক্টৰ-১ৰ নেহৰু হাউছ অৱ কালচাৰৰ ওচৰত সাধাৰণ নামাজ পঢ়িবলৈ গোট খাইছিল।

ভিলাই ষ্টীল প্লাণ্টৰ মুছলমান কাৰ্যবাহীসকলে এখন কমিটী গঠন কৰি ইয়াৰ পঞ্জীয়নৰ বাবে আবেদন জনায়। মধ্যপ্ৰদেশ পাব্লিক ট্ৰাষ্ট এক্ট ১৯৫১ৰ অধীনত ভিলাই নগৰ মছজিদ ট্ৰাষ্ট হিচাপে পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। ভিলাই ষ্টীল প্লাণ্টে মছজিদৰ বাবে এই কমিটীক ছেক্টৰ-৬ত ১১০০ বৰ্গমিটাৰ (১২,০০০ বৰ্গফুট) জোখৰ প্লট আবণ্টন দিছিল। ১৯৬৪ চনত আৰম্ভ হোৱা এই নিৰ্মাণৰ কাম ১৯৬৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়।
১৯৬৭ চনৰ ৩১ মাৰ্চত নতুন মছজিদত প্ৰথম জুমাৰ নামাজ অনুষ্ঠিত হয়।
## স্থাপত্য আৰু আৰ্হি
মছজিদটোৰ বিশেষ আৰ্হিয়ে ইয়াৰ কীৰ্তিচিহ্নস্বৰূপ উচ্চতাৰ জৰিয়তে ইছলামিক স্থাপত্যৰ জগতখনত এক ইতিহাস সৃষ্টি কৰিছে যিয়ে আৰবী শব্দ *ইয়া আল্লাহ* শব্দৰ ৰূপ গঠন কৰে। ৮০ ফুট উচ্চতাৰ মিনাৰখনে ‘ইয়া’ৰ আকৃতি দিয়াৰ বিপৰীতে ওপৰত তাছদীদৰ আকৃতিৰ ফলক থকা প্ৰথম মহলাৰ পকী বেৰবোৰে ‘আল্লাহ’ক প্ৰক্ষেপ কৰিছে। ওপৰত মাৰ্বলৰ গম্বুজটোৱে পৃথিৱীৰ এই অনন্য মছজিদৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিছে।

ইয়াৰ ডিজাইন কৰিছিল হায়দৰাবাদ, তেলেংগানাৰ স্থপতিবিদ খাইৰুদ্দিন আহমদ ছিদ্দিকী  আৰু সহযোগীসকলে।

৪.৯ মিটাৰ উচ্চতা (১৬ ফুট) গম্বুজকে ধৰি ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতাৰ এই মছজিদটো ৩৭ মিটাৰ (১২০ ফুট) দীঘল আৰু ৩০ মিটাৰ (১০০ ফুট) বহল। মছজিদৰ কাষতে থকা ঈদ-গাহৰ দৈৰ্ঘ্য ৭৬ মিটাৰ (২৫০ ফুট) আৰু বহল ৭০ মিটাৰ (২৩০ ফুট)। মছজিদৰ মিনাৰৰ ভিতৰত আৰু বাহিৰত মাৰ্বলৰ টাইলছ স্থাপন কৰা হৈছে।  প্ৰতিষ্ঠাপক সমিতি ভিলাই নগৰ মছজিদ ট্ৰাষ্টে এই মছজিদৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে।

## ইমামসকল
আলহাজ হাফিজ ছায়েদ আজমালুদ্দিন হাইদৰে ১৯৬৮ চনৰ পৰা ২০১৩ চনলৈকে এই মছজিদৰ প্ৰথম ইমাম হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
১৯৪২ চনত পাটনাত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেওঁৰ পৰিয়াল ১৯৫২ চনত স্থায়ীভাৱে দুৰ্গলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ পিতৃ মৌলানা আফজালুদ্দিন হাইদৰ ১৯৫২ চনৰ পৰা জামা মছজিদ দুৰ্গৰ ইমাম হোৱা আৰু তেওঁৰ মাজাৰ ভিলাইৰ চুপেলা কাব্ৰিস্তানত আছে। আলহাজ হাফিজ ছয়েদ আজমালুদ্দিন হাইদৰ চুফী ধৰ্মৰ কাদিৰিয়া চিষ্টিয়া আশ্ৰাফিয়া অৰ্ডাৰৰ সৈতে জড়িত আৰু তেওঁ দাৰুল উলুম ইছলামিয়া নাগপুৰৰ পৰা শিক্ষিত।

হাফিজ ইকবাল হাইদৰ আঞ্জুম হৈছে ২০১৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা মছজিদটোৰ বৰ্তমানৰ ইমাম। তেওঁ উত্তৰ প্ৰদেশৰ ফৈজাবাদৰ জামে আশ্ৰফ, কিচাউচা শ্বৰীফৰ পৰা শিক্ষা লাভ কৰিছে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মছজিদ
শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰী মছজিদ

ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰ পাটনাৰ এটা মছজিদ **শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰী মছজিদ**, যাক **শ্বেৰশ্বাহী মছজিদ** বুলিও কোৱা হয়। ই আফগান শৈলীৰ স্থাপত্যৰ এক উদাহৰণ। শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰীয়ে ১৫৪০–১৫৪৫ চনত তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ স্মৃতিত এই মছজিদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। ই ধৱলপুৰাৰ ওচৰৰ পূৰব দৰৱাজাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত অৱস্থিত।

## ইতিহাস
১৫৪০ চনত শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰীৰ ৰাজত্বকালত এই মছজিদ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হয় আৰু ১৫৪৫ চনত এই মছজিদ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হয়।

## স্থাপত্য
আফগান স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত এই মছজিদ ভাৰতৰ বহুতো ঐতিহাসিক মছজিদৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু পাটনাৰ এক কীৰ্তিচিহ্ন।
মছজিদৰ কমপ্লেক্সৰ ভিতৰত এটা সমাধি আছে যিটো অষ্টভুজ শিলৰ ফলকেৰে আবৃত। কিন্তু শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰী মছজিদৰ তাৰকা আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰীয় গম্বুজ যিটো চালৰ মাজত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে চাৰিটা সৰু গম্বুজ। এই ডিজাইনৰ অনন্য অংশটো হ'ল যে যদি আপুনি যিকোনো কোণৰ পৰা চায় তেন্তে ইয়াত মাত্ৰ তিনিটা গম্বুজহে দেখা যায়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মছজিদ
শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন
বিজ্ঞান ভৱন (নতুন দিল্লী)

**বিজ্ঞান ভৱন ()**ভাৰত চৰকাৰৰ নতুন দিল্লীত থকা এটা প্ৰধান সন্মিলন কেন্দ্ৰ। ১৯৫৬ চনত নিৰ্মিত এই ভৱনটোৱে বছৰ বছৰ ধৰি বিশ্বৰ নেতা আৰু গণ্য-মান্য ব্যক্তিসকলে অংশগ্ৰহণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন, আলোচনা-চক্ৰ আৰু বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ স্থান হিচাপে কাম কৰি আহিছে, যেনে ১৯৮৩ চনত কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠক (CHOGM), ১৯৮৩ চনৰ ৭–১২ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হোৱা অসংলগ্ন আন্দোলনৰ ৭ম সন্মিলন আৰু ছাৰ্ক (SAARC) শীৰ্ষ সন্মিলন। ভাৰত চৰকাৰৰ নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ বাগিছা সঞ্চালকালয়ৰদ্বাৰা পৰিচালিত, আৰু চিপিডব্লিউডিৰদ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয়। 

ইয়াত কেৱল ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান আৰু সন্মিলনহে আয়োজন কৰে আৰু ভাৰত চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ, পিএছইউ আৰু স্বায়ত্তশাসিত সংস্থাসমূহৰ কাম-কাজক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি বা প্ৰধানমন্ত্ৰী উপস্থিত থকা এন জি অ'/ব্যক্তিগত উদ্যোগসমূহক ইয়াক আবণ্টন দিয়া হয়।  ইয়াৰ উপৰি বাৰ্ষিক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানো আয়োজন কৰা হয়। 

## স্থাপত্য
মূল ভৱনটোৰ ডিজাইন ১৯৫৫ চনত জয়পুৰৰ কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা কাম বিভাগৰ আৰ.পি. ইয়াত ওচৰৰ সচিবালয় ভৱন আৰু লুটিয়নছৰ দিল্লী ভৱনত দেখা পোৱা ব্ৰিটিছ ৰাজ স্থাপত্যৰ উপাদানসমূহৰ লগতে হিন্দু আৰু মোগল স্থাপত্য, আৰু প্ৰাচীন বৌদ্ধ স্থাপত্য, বিশেষকৈ অজন্তা গুহাৰ চৈত্য তোৰণসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। অট্টালিকাটোৰ সামগ্ৰিক শৈলী আধুনিক য’ত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণবাদী উপাদান আছে। 

## অৱলোকন
এই কমপ্লেক্সৰ মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে প্লেনাৰী হল, য'ত ১২০০ৰো অধিক (৯২২ + ৩২৬ + ৩৭)  প্ৰতিনিধিৰ বহাৰ ক্ষমতা আছে আৰু ৬৫ৰপৰা ৩৭৫ জনতকৈ অধিক প্ৰতিনিধিৰ ক্ষমতা থকা ছটা সৰু হল। ইয়াৰ উপৰি এই ভৱনটোত ভিআইপি লাউঞ্জ, স্থানীয় কাৰ্যালয়ৰ বাবে অফিচ ব্লক, সচিবালয় আৰু নথি-পত্ৰ কেন্দ্ৰ, ষ্টুডিঅ’, ব্যাৱসায়িক কেন্দ্ৰ, প্ৰদৰ্শনী হল আদিও আছে। পিছলৈ ইয়াৰ কাষৰীয়া এটা অট্টালিকা সংযোজন কৰা হয়, যাক বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স বুলি কোৱা হয়, য'ত চাৰিটা কমিটি কক্ষ আৰু এটা পৃথক মিডিয়া চেণ্টাৰ থাকে। এই পৰিশিষ্টত ভাৰত চৰকাৰৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয় (MDoNER) আৰু ইনভেষ্ট ইণ্ডিয়া, ৰাষ্ট্ৰীয় বিনিয়োগ প্ৰসাৰ আৰু সুবিধা প্ৰদান সংস্থাও আছে। উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি সদনৰ সংলগ্ন বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স। 

কেন্দ্ৰটোৰ 'দ্য এট্ৰিয়াম'ত এফ এণ্ড বি সেৱাসমূহ ভাৰত পৰ্যটন উন্নয়ন নিগমৰ (আই টি ডি চি) অশোক গ্ৰুপে পৰিচালনা কৰে।

চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টা পুনৰ উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স ভাঙি পেলোৱা হ’ব যদিও ইয়াৰ ঐতিহাসিক তাৎপৰ্যৰ বাবে মূল ভৱনটো ধৰি ৰখা হ’ব। 

## তথ্যৰ উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*Vigyan Bhavan  at *Directorate of Estates*
* Vigyan Bhawan at *[[wikimapia]]*

শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান
শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰ
ফটেহপুৰ মছজিদ

ভাৰতৰ দিল্লীৰ পুৰণি দিল্লী চুবুৰীত থকা চান্দনী চক নামৰ আটাইতকৈ পুৰণি গলিটোৰ পশ্চিম মূৰত অৱস্থিত **ফটেহপুৰী মছজিদ** যাক ফটেহপুৰ মছজিদো বোলে। এই মছজিদটো লালকিল্লাৰ বিপৰীতে আৰু জামা মছজিদৰ পিছত ই দিল্লীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম মছজিদ।

## ইতিহাস
১৬৫০ চনত ফটেহপুৰী মছজিদটো সম্ৰাট শ্বাহজাহানৰ এগৰাকী পত্নী ফতেহপুৰী বেগমে নিৰ্মাণ কৰিছিল, যি ফতেহপুৰ ছিক্ৰিৰ আছিল আৰু তাজমহলৰ মছজিদৰ নামো তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে।

১৮৫৭ চনৰ যুদ্ধৰ পিছত ব্ৰিটিছে এই মছজিদটো ৰায় লালা চুন্নামলক ১৯,০০০ টকাত নিলাম কৰিছিল। (যাৰ বংশধৰ এতিয়াও চান্দনী চকৰ চুন্নামল হাভেলীত বাস কৰে), যিয়ে মছজিদটো সংৰক্ষণ কৰিছিল। পিছলৈ ১৮৭৭ চনত চাৰিখন গাঁৱৰ বিনিময়ত চৰকাৰে ইয়াক অধিগ্ৰহণ কৰে আৰু ব্ৰিটিছে মুছলমানসকলক পুৰণি দিল্লীলৈ উভতি যাবলৈ অনুমতি দিয়াৰ লগে লগে দিল্লী দৰবাৰত মুছলমানসকলৰ হাতত পুনৰ ঘূৰাই দিয়ে। আকবৰাবাদী বেগমে নিৰ্মাণ কৰা একেধৰণৰ মছজিদ, যাক আকবৰাবাদী মছজিদ বুলি কোৱা হয়, ইংৰাজে ধ্বংস কৰে।
আজি এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ মছলাৰ বজাৰ খাৰী বাৱলীৰ মছজিদ নিৰ্মাণৰ পিছত ক্ৰমান্বয়ে বিকাশ ঘটিছিল।

পিতৃ মৌলানা মুফতি মহম্মদ আহমদ (মৃত্যু ১৩৯১ হিজৰী (১৯৭১/১৯৭২ খ্ৰীষ্টাব্দ))ৰ উত্তৰাধিকাৰী মুফতি মুকাৰৰাম আহমদ মছজিদৰ মুখ্য মুফতি আৰু বংশগত ইমাম।

মহান স্বাধীনতা সংগ্ৰামী তথা মুছলমান নেতা মৌলানা আব্দুল কাদিৰ লুধিয়ানভিৰ পত্নীৰ কবৰ ফাতেহপুৰী মছজিদৰ চোতালত অৱস্থিত।

## স্থাপত্য
ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা এই মছজিদটোত মহাপদ্মা আৰু কলশ শিখৰৰ সৈতে ফুটাযুক্ত গম্বুজ আছে। যমজ মিনাৰেৰে আবৃত এই মছজিদটোৰ পৰম্পৰাগত ডিজাইন আছে আৰু প্ৰাৰ্থনা হলটোৰ সাতটা উপাসনা থলী আছে। মছজিদটোৰ কাষত একক আৰু দুমহলীয়া এপাৰ্টমেণ্ট আছে।

মাজত থকা কেন্দ্ৰীয় ইৱানটোৰ দুয়োফালে তিনিটাকৈ তোৰণ থাকে।

## তথ্যসূত্ৰ
লাল মছজিদ, দিল্লী

দিল্লীৰ **লাল মছজিদ**, যাক *ফকৰ-উল মছজিদ* (অৰ্থ "মছজিদৰ গৌৰৱ") বা *চিকন্দৰ চাহাবৰ মছজিদ* বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ পুৰণি দিল্লীৰ কাশ্মীৰী গেটৰ ওচৰত বাৰা বজাৰত অৱস্থিত এটা মছজিদ।

## ইতিহাস
১৭২৮ চনত মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেবৰ দৰবাৰত এজন সম্ভ্ৰান্ত স্বামী চুজাত খানৰ স্মৃতিত কানিজ-ই-ফাতিমাই (উনাম ফকৰ-ই-জাহান) এই ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। কৰ্ণেল জেমছ স্কিনাৰে মছজিদটো মেৰামতি কৰিছিল আৰু এই কাম কেতিয়াবা তেওঁৰ বাবে ভুল আছিল বুলিও কোৱা হয়।

১৮৪৪ চনত প্ৰকাশিত ছাৰ থমাছ মেটকাফৰ দ্বাৰা ৰচিত ৰিমিনিচেন্স অৱ ইম্পেৰিয়েল দিল্লীত মছজিদৰ চিত্ৰ আৰু বৰ্ণনা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।

১৮৫৭ চনত দিল্লী চৌহদত মছজিদটোৰ ক্ষতিসাধন হয়, আৰু তাৰ পিছৰ পৰা ইয়াৰ মেৰামতি কৰা হয়।

## স্থাপত্য
মছজিদটো প্ৰায় ১২.২ বাই ৭.৩ মিটাৰ (৪০ বাই ২৪ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু কাষৰ দোকান-পোহাৰেৰে আবৃত ৰাস্তাবোৰৰ পৰা ২.৫ মিটাৰ (৮.২ ফুট) ওপৰত থিয় হৈ আছে। মূল চৌহদটোত তিনিটাকৈ কোঠা আছে আৰু প্ৰতিটো কোঠাৰ নিজাকৈ খোলাযুক্ত প্ৰৱেশদ্বাৰ আছে। কেন্দ্ৰীয় তোৰণৰ দুয়োফালে দুটা ডাঠ টাৱাৰৰ দৰে অট্টালিকাৰ পিছফালৰ চুকত আছে মছজিদৰ দুটা মিনাৰ। মছজিদৰ চাদত থকা এটা সজ্জিত পেৰাপেটৰ আঁৰত তিনিটা বগা আৰু ক'লা মাৰ্বলৰ গম্বুজ আছে। এই ভৱনটোৰ বিভিন্ন ৰঙা শিল আৰু বগা মাৰ্বলৰ বিশিষ্ট ব্যৱহাৰক এই সময়ছোৱাৰ বাবে অস্বাভাৱিক বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও ইয়াৰ মিনাৰ আৰু গম্বুজকে ধৰি ইয়াৰ আন বহুতো বৈশিষ্ট্য ওচৰৰ জামা মছজিদকে ধৰি দিল্লীৰ প্ৰধান মছজিদসমূহৰ লগত নিবিড়ভাৱে সাদৃশ্য দেখা গৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন
শ্ৰেণী:মছজিদ
কলন মছজিদ

**কলন মছজিদ** বা *কালান মছজিদ* ভাৰতৰ পুৰণি দিল্লীৰ চতুৰ্দশ শতিকাৰ এটা মছজিদ। খান-ই-জাহান তিলাংগানীয়ে নিৰ্মাণ কৰা সাতটা মছজিদৰ ভিতৰত ই অন্যতম।

## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
মছজিদটোৰ নাম কলন মছজিদ অৰ্থাৎ মুখ্য মছজিদ। ইয়াক কালি মছজিদ বা ক'লা মছজিদ বুলিও কোৱা হয় যদিও ই কালান শব্দৰ অপভ্ৰংশও হ'ব পাৰে।

## ইতিহাস
১৩৮৭ চনত ফিৰোজ শ্বাহ তুগলকৰ দিনত খান-ই-জাহান মকবুল তিলাংগানীয়ে এই মছজিদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।

## স্থাপত্য
এই মছজিদটো বালিশিলেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই ৪৩ মিটাৰ (১৪০ ফুট) দীঘল আৰু ৩৭ মিটাৰ (১২০ ফুট) বহল এটা দীঘলীয়া গঠন। ইয়াৰ দুটা মহলা, সৰ্বোচ্চ উচ্চতা ২০ মিটাৰ (৬৬ ফুট)।

এটা চিৰি প্ৰথম মহলাৰ দুৱাৰমুখলৈ যায়, যাৰ মাজেৰে মছজিদত প্ৰৱেশ কৰিব লাগে। দুৱাৰমুখৰ ওপৰত এটা নিম্ন গম্বুজ আছে, যাৰ দুয়োফালে দুটা শংকু আকৃতিৰ স্তম্ভ আছে। দুৱাৰমুখৰ ওপৰত মাৰ্বলৰ ফলক এখন আছে য’ত নাছখ লিপিৰে লিখা আছে। এই শিলালিপিত মছজিদটো নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ তাৰিখ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, আৰু ফিৰোজ শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত খান জাহানে ইয়াক নিৰ্মাণ কৰিছিল।

মছজিদটোৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ পৰিকল্পনা আছে, আৰু ইয়াক চাৰিটা চতুৰ্থাংশত ভাগ কৰা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মছজিদ
শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন
ৰিচা আহুজা

**ৰিচা আহুজা** এগৰাকী পূৰ্ব ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ ১৯৯২ চনৰ পৰা ২০০১ চনলৈকে হিন্দী, তামিল, ইংৰাজী আৰু ফৰাচী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু নাটকৰ ক্ষেত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিন্তু তাৰ পিছত তেওঁক চলচ্চিত্ৰ জগতত দেখিবলৈ পোৱা নগ'ল।

## জীৱন আৰু কৰ্মজীৱন
ৰিচা আহুজা হ'ল নতুন দিল্লীস্থিত সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ আৰু অভিনেত্ৰী সুস্মা আহুজাৰ কন্যা। তেওঁৰ পিতৃ এগৰাকী সিন্ধী হিন্দু ব্যক্তি। শৈশৱৰপৰা অভিনয়ত আগ্ৰহী ৰিচাই বহু কিশোৰ প্ৰহসন আৰু নাটকত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ উপস্থিতি আছিল *প্ৰেইং উইথ এংগাৰ* (১৯৯১) চলচ্চিত্ৰত, যি এম. নাইট শ্যমলানৰ ছাত্ৰজীৱনৰ সময়ৰ প্ৰথম পৰীক্ষামূলক ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰ। 

ইয়াৰ পিছতে তেওঁ হিন্দী আৰু ইংৰাজী নাট্যজগতত সক্ৰিয় হৈ পৰে। তাৰ পিছত চেন্নাইলৈ স্থানান্তৰিত হৈ তাত থিয়েটাৰ আৰু টেলিভিছন দুয়োত কাম কৰি থাকে। তেওঁ ইব্ৰাহিম আল্কাজিৰ নিৰ্দেশনাত "লিভিং থিয়েটাৰ একাডেমী অৱ ড্ৰামা"ত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰে আৰু ছয়খন নাটকত সফলতাৰে অভিনয় কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ প্লাচ চেনেলৰ মিৰ্চ মচলা অনুষ্ঠানত ভিডিঅ' জকী হিচাপেও কাম কৰিছিল, য’ত চিৰঞ্জীৱী আৰু নাগাৰ্জুনসহ বহুজন খ্যাতনামা অভিনেতাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ লৈছিল আৰু জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল।

তাৰ পিছত তেওঁ হিন্দী টেলিভিছনৰ *পৰম্পৰা*, *সফৰ*, *সাথিয়া* আৰু *শান্তি* আদি ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে। তাৰ পিছত তামিল ধাৰাবাহিক *সুঝল*ৰ প্ৰস্তাৱ পোৱাৰ পিছত তেওঁ চেন্নাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়। লগতে *ওভিয়াম* আৰু *পানাম পেন পাছাম* ধাৰাবাহিকতো দেখা গৈছিল।

চলচ্চিত্ৰত এক বৃহৎ ভূমিকা লাভ কৰাৰ সন্ধানত থকা ৰিচাই মণিৰত্নমৰ এজনী ভূমিকা পোৱাৰ সম্ভাৱনাও পাইছিল যদিও শেষত সেইটো সম্পন্ন নহ’ল। তাৰ পিছত তেওঁৰ মাতৃহৃদয় সুস্মা আহুজাৰ পৰিচালিত ১৯৯৮ চনৰ তামিল ৰোমাণ্টিক চলচ্চিত্ৰ *উয়িৰ'ডু উয়িৰাগা*ত অজিত কুমাৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে। চলচ্চিত্ৰখনে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে।

ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ গিৰীশ কৰ্ণাডৰ নাটক *Hayavadana*ৰ ফৰাচী সংস্কৰণৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে আৰু নাটকখনত ৪৫বাৰ অভিনয় কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ *Le Mystère Parasuram* (২০০০) নামৰ ফ্ৰেঞ্চ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ফ্ৰান্সলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

ইয়াৰ পিছত মণিৰত্নমৰ *ডাম ডাম ডাম* (২০০১) চলচ্চিত্ৰত মাধৱন আৰু জ্যোতিকাৰ সৈতে উপ-ভূমিকাত অভিনয় কৰে।

## চলচ্চিত্ৰসমূহ

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী টেলিভিছনৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় টেলিভিছন অভিনেত্ৰী
হৰিচৰণ

**হৰিচৰণ শেশাদ্ৰী** (জন্ম ২০ মাৰ্চ ১৯৮০, যি **হৰিচৰণ** হিচাপে জনাজাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কৰ্ণাটকী কণ্ঠশিল্পী, প্লেবেক গায়ক আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ প্ৰধানকৈ তামিল, মালয়ালম, হিন্দী, তেলুগু আৰু কন্নড় ভাষাৰ সংগীত আৰু চলচ্চিত্ৰত কণ্ঠদান কৰে। তেওঁ চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত এলবাম মিলাই ২০০০ৰো অধিক গীতৰ কণ্ঠদান কৰিছে। 

হৰিচৰণে প্ৰথমে ২৪ বছৰ বয়সত তামিল চলচ্চিত্ৰ *[[কাঢল]]*ৰ বাবে জোছুৱাৰ শ্ৰীধৰৰ সংগীতত গীত কণ্ঠদান কৰে। এইখিনিত তেওঁ তিনিটা গীত গাইছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ "**উনাক্কেনা ইৰুপেন**" নামৰ গীতটো ২০০৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা নিৰ্বাচন তালিকাত স্থান লাভ কৰে আৰু ব্যাপক জনপ্ৰিয় হয়।

যদিও প্ৰথম গীতেই কিছুমান পৰিচিতি আনে, হৰিচৰণ বুৰঞ্জীয়াকৈ জনপ্ৰিয় হৈ উঠে ২০১০ চনৰ তামিল চলচ্চিত্ৰ *[[পাইয়া]]*ৰ বাবে যুৱন শংকৰ ৰাজাই সুৰ দিয়া "**থুলী থুলি**" গীতটো পৰিৱেশন কৰাৰ পাছত। 

## পটভূমি
হৰিচৰণ চেন্নাই, ভাৰতস্থিত এটা তামিল সংগীত-পৰিয়ালৰপৰা আহিছে। তেওঁৰ ককাদেউতা পি. এছ. গণপতি ১৯৬০ চনত “আলাপনা” নামৰ অধীনত মাইকবিহীন কৰ্ণাটকী সংগীতৰ অনুষ্ঠান আয়োজন কৰাৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁৰ আইতা শ্ৰীমতী আল্মেলু গণপতি গণিতত ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাপ্ৰাপ্ত, আৰু ৩৫ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি একাডেমিক ক্ষেত্ৰত কাৰ্যৰত। 

তেওঁৰ দেউতা জি. শেশাদ্ৰী অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'-ৰ শিল্পী আৰু এগৰাকী বেংকৰ কৰ্মচাৰী। মাতৃ লতা চেন্নাইৰ পি. এছ. চিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল-ৰ এগৰাকী লাইব্ৰেৰিয়ান। 

হৰিচৰণে সাত বছৰ বয়সতেই কৰ্ণাটিক সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল শ্ৰীমতী চেতু মহাদেৱনৰ ওচৰত, লগতে বিশিষ্ট সংগীতজ্ঞ কে. ভি. নাৰায়ণস্বামী, টী. এম. প্ৰভাৱথী আৰু পি. এছ. নাৰায়ণস্বামীৰ নিচিনা শিক্ষাবিদ তেওঁৰ শিক্ষক হিচাপে আছিল। 

তেওঁ ১৭ বছৰ বয়সত জোছুৱাৰ শ্ৰীধৰৰ সংগীতত *[[কাঢল]]* ছবিৰ বাবে প্ৰথম তামিল চলচ্চিত্ৰ গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছে, আৰু সেই ছবিখনত তিনিটা গীত গাইছিল। তেওঁৰ “উনাক্কেনা ইৰুপেন” গীতটো ২০০৫ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত মনোনীত হৈছিল আৰু বহুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।

তাৰ পিছত তেওঁৰদ্বাৰা তামিল, কন্নড়, তেলুগু আৰু মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু এলবামৰ বাবে বহুজন জনপ্ৰিয় সংগীত পৰিচালকৰ বাবে বহু হিট গীত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে।

তেওঁৰ সাম্প্ৰতিক হিট গীত “থুলী থুলী”ৰ বাবে তেওঁ বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। হৰিচৰণ যুৱন শংকৰ ৰাজাৰ সংগীতত আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ অন্যতম। 

২০১২ চনত, তেওঁ ৰজনীকান্তৰ সৈতে একেলগে “*মাট্ট্ৰাম অন্দ্ৰুথান মাৰাধধু*” গীতটো গাইছিল, যিটো এ. আৰ. ৰহমানৰ সংগীতত তৈয়াৰ কৰা *[[কোচাডাইয়ান]]* ছবিৰ সংগীত (২০১৪ চনত মুক্তি)।

## বঁটা
### জিকিছিল

#### ফিল্মফেয়াৰ এৱাৰ্ডছ চাউথ
* **২০১৫** – শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ প্লেবেক গায়কৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (মালয়ালম) – *বেংলোৰ ডেজ*
* **২০২৪** – শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ প্লেবেক গায়কৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (তামিল) – *পনিয়িন চেলভান: II*

#### IIFA উৎসৱ
* **২০১৬** – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তেলুগু – *বাহুবলী*
* **২০১৬** – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তামিল – *বাহুবলী*
* **২০১৭** – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তেলুগু – *কৃষ্ণগদী বীৰা প্ৰেমগধ*

#### এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা
* **২০১৫** – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক – *বেংলোৰ ডেজ*

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
নাগিনা মছজিদ

**নাগিনা মছজিদ**, যাক ৰত্ন মছজিদ আৰু জুৱেল মছজিদ বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ আগ্ৰাত অৱস্থিত আৰু ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃত। ১৬২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত জাহাংগীৰৰ উত্তৰাধিকাৰী মোগল নেতা শ্বাহজাহানে এই মছজিদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু দুৰ্গ কমপ্লেক্সৰ ভিতৰত তিনিটা মাৰ্বলৰ মছজিদ নিৰ্মাণ কৰিছিল- মোতি মছজিদ, নাগিনা মছজিদ আৰু মিনা মছজিদ। 

১৬৩১-১৬৪০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত নাগিনা মছজিদ শ্বাহজাহানৰ ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰ আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

১৬৪৮ চনত শ্বাহজাহানে ৰাজধানী শ্বাহজাহানাবাদ (পুৰণি দিল্লী)লৈ স্থানান্তৰিত কৰাৰ লগতে আগ্ৰা দুৰ্গ ক্ষমতাৰ প্ৰাথমিক আসন হোৱা বন্ধ কৰি দিয়াৰ বাবে ই আগ্ৰা দুৰ্গত নিৰ্মাণ কৰা শেষ গঠনসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।

ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই মছজিদটো ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মৃতিসৌধ।

## টোকা

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন
শ্ৰেণী:মছজিদ
সংকৃতি

**সংকৃতি ঋষি** বৈদিক সমাজৰ ১০টা বংশৰ ভিতৰত অন্যতম সংকৃতি গোত্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ঋষি। সংকৃতিৰ বংশ "অংগিৰস, সংকৃত্য, আৰু গৌৰীৱিতা" বা "শক্তি, সংকৃত্য, আৰু গৌৰীৱিতা" বুলি দিয়া হৈছে। অৰ্থাৎ অংগিৰস/শক্তিৰ বংশ, সংকৃতি, আৰু গৌৰীৱিতী।

সংকৃতিক ভূমন্যুৰ নাতি আৰু নৰৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়। সকলো পৌৰৱ বংশৰ ৰজা ভৰতৰ দত্তক পুত্ৰ ভৰদ্বাজৰ বংশধৰ আছিল। ভৰদ্বাজক ৰজা ভৰতে অংগিৰস ঋষিৰ বংশধৰ বৃহস্পতি ঋষিৰ পৰা দত্তকৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল। ঋষি গৌৰীৱিতী আছিল ঋষি সংকৃতিৰ পুত্ৰ। ইয়াৰ পৰাই বংশ বৰ্ণনাৰ উৎপত্তি বুলি গণ্য কৰা হয়, "অংগিৰস, সংকৃত্য, আৰু গৌৰীৱিতা"।

কিন্তু সংকল্প ঋষিৰ বংশই গৌৰীৱিতী ঋষিৰ সময়ৰ আশে-পাশে বশিষ্ঠ ঋষিৰ বংশৰ লগত যোগ দিয়া বুলি ভবা হৈছিল, সম্ভৱতঃ নিযোগ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে। বশিষ্ঠ ঋষিৰ পিতৃ শক্তি মহৰ্ষি ঋষি পৰাশৰ। পৰাশৰ ঋষি ব্যাস ঋষিৰ পিতৃ। এই বংশ বৰ্ণনাৰ কাৰণ বুলি গণ্য কৰা হয়, "শাক্ত্য, সংকৃত্য, গৌৰীৱিতা"।

অৱধুত উপনিষদত তেওঁৰ নাম লিপিবদ্ধ হোৱাৰ বাহিৰে সংকৃতি ঋষিৰ বিষয়ে বিশেষ একো জনা নাযায়, য’ত ভগৱান দত্তাত্ৰেয়ই সংকৃত ঋষিক অৱধুতৰ স্বৰূপ বুজাইছে।

সংকৃতিৰ পৰা গোত্ৰ, সংকৃত্য বা সংকৃতা।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:গোত্ৰ
শক্তি (ঋষি)

হিন্দু ধৰ্মত **শক্তি** আছিল এজন ঋষি (মুনি) আৰু বশিষ্ঠ আৰু অৰুন্ধতীৰ পুত্ৰ। মহাভাৰত মহাকাব্যত উল্লেখ থকা পৰাশৰৰ পিতৃ।

শক্তি সম্পৰ্কে মহাভাৰতত পোৱা যায় এক কিংবদন্তি। এসময়ত ৰজা কল্মাশপাদে চিকাৰ কৰিবলৈ গৈ বহুতো জীৱ-জন্তু হত্যা কৰিছিল। ভাগৰুৱা আৰু ভোক আৰু পিয়াহত ভোগা ৰজাই হাবিৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি গৈ আছিল। বাটত একেটা পথতে, বিপৰীত দিশৰ পৰা শক্তি আহিল।  ৰজাই তেওঁক বাটৰ পৰা আঁতৰি যাবলৈ আদেশ দিলে। ঋষিয়ে ৰজাক মধুৰভাৱে সম্বোধন কৰি ক'লে "হে ৰজা, এইটো মোৰ পথ"। কৰ্তব্য আৰু পৰম্পৰা অনুসৰি এজন ৰজাই সদায় ব্ৰাহ্মণৰ বাবে বাট মুকলি কৰিব লাগে। ৰজাই ৰাক্ষস (অসুৰ)ৰ দৰে কামত অটল আছিল। ঋষিয়ে ৰজাক এইদৰে অভিশাপ দিলে: "হে আটাইতকৈ নীচ ৰজা, যিহেতু তুমি ৰাক্ষসৰ দৰে তপস্বীক অত্যাচাৰ কৰিছা, আজিৰ পৰাই তুমি নৰমাংসৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰা ৰাক্ষস হৈ পৰিবা! এতিয়াৰ পৰা হে আটাইতকৈ নীচ ৰজা! তুমি পৃথিৱীৰ ওপৰেৰে বিচৰণ কৰি মানৱ ৰূপত প্ৰভাৱ পেলাবা!"। 

তেওঁ ভাৰতীয় মহাকাব্য মহাভাৰতৰ ৰচক ব্যাসৰ ককাক আছিল। 

## মৃত্যু
এইদৰে ঋষি শক্তিৰ দ্বাৰা অভিশপ্ত হৈ ৰাক্ষসে প্ৰথমে নিজেই শক্তিক বধ কৰি গিলি পেলালে। ইয়াৰ পিছত কল্মশপাদে মহৰ্ষি বশিষ্ঠৰ ১০০ জন পুত্ৰক ক্ৰমাগতভাৱে খাই পেলালে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
উপমন্যু

**উপমন্যু** হিন্দু ধৰ্মৰ এজন ঋষি, শিৱ দেৱতাৰ ভক্ত আৰু গণৰ নেতা (গানমত্য) হোৱাৰ বাবে বেছিকৈ পৰিচিত।

তেওঁক সামবেদৰ বাম্চা ব্ৰাহ্মণ (১.১৮)ত উল্লেখ কৰা কম্বোজা ঔপমান্যৱ ঋষিৰ পিতৃ বা পূৰ্বপুৰুষ বুলি কোৱা হয়।
## কিম্বদন্তি
শিৱ পুৰাণত উপমন্যুক ব্যাঘ্ৰপদ ঋষিৰ পুত্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এবাৰ খুড়াকৰ আশ্ৰমত তেওঁৰ ভৰপেট গাখীৰ খাবলৈ পাই মাককো তেনেকৈ গাখীৰ খুৱাবলৈ আব্দাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ দৰিদ্ৰতাৰ বাবে পুত্ৰক সেইপৰিমাণে গাখীৰ দিব নোৱাৰাৰ বাবে হতাশ হৈ মাকে তাৰ পৰিৱৰ্তে গাখীৰৰ বিকল্প দিলে, কিন্তু তেওঁ নাকচ কৰিলে। উপমন্যুৰ মাকে তেতিয়া তেওঁক শিৱৰ আৰাধনা কৰিবলৈ ক’লে, যিয়ে তেওঁৰ ইচ্ছামতে তেওঁক বৰ প্ৰদান কৰিব। ল’ৰাটোৱে সংকল্প ল’লে যে শিৱক গাখীৰৰ সাগৰ বিচাৰিবলৈ তপস্যা কৰিব, যাৰ বাবে মাকে সন্মতি দিলে। হিমালয় পৰ্বতলৈ গৈ তেওঁ লিংগ সাজি পঞ্চক্ষৰম জপ কৰিবলৈ ধৰিলে। মাৰিচিয়ে পঠোৱা কেইবাটাও ভূতে তেওঁক হাৰাশাস্তি কৰিছিল যদিও তেওঁ সংকল্পবদ্ধ আছিল। উপমন্যুৰ তপস্যা ইমানেই শক্তিশালী আছিল যে তেওঁৰ শক্তিয়ে দেৱলোককো জ্বলাবলৈ ধৰিলে। বিষ্ণুক খবৰ দিবলৈ দেৱতাসকলে বৈকুণ্ঠৰ ওচৰলৈ লৰালৰিকৈ গ’ল আৰু বিষ্ণুৱে পাছলৈ এই খবৰবোৰ শিৱৰ ওচৰলৈ লৈ আহিল। শিৱই ইন্দ্ৰৰ ছদ্মবেশ ধাৰণ কৰি ল’ৰাটোৰ ওচৰলৈ গ’ল, ল’ৰাটোক নিজৰ পছন্দৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিবলৈ ক’লে। উপমন্যুৱে শিৱৰ প্ৰতি অধিক নিষ্ঠাবান হৈ থকাৰ বৰ বাছি লৈছিল। শিৱই উপমন্যুক তেওঁক পৰিত্যাগ কৰিবলৈ ক’লে, আৰু শিৱ(নিজৰ)ৰ বিৰুদ্ধে কেইবাটাও অৱমাননামূলক মন্তব্য কৰিলে। ক্ষুব্ধ হৈ উপমন্যুৱে পঞ্চক্ষৰম জপ কৰি কিছু ছাই হাতত মুঠি মাৰি শিৱৰ ফালে নিক্ষেপ কৰিলে।
তেওঁ নিক্ষেপ কৰা অঘোৰাষ্ট্ৰখন শিৱই লাহে লাহে নিৰ্বাপিত কৰি পেলালে আৰু নিজৰ প্ৰকৃত ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
শিৱই অতিশয় সন্তুষ্ট হৈ তেওঁৰ ভক্তক তেওঁৰ ইচ্ছামতে সকলো গাখীৰ আগবঢ়াইছিল আৰু তেওঁক পবিত্ৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু জ্ঞানেৰে সমৃদ্ধ কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
মিত্ৰ-বৰুণ

**মিত্ৰ** আৰু **বৰুণ** ঋগবেদৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় শাস্ত্ৰত সঘনাই উল্লেখ কৰা দুজন দেৱতা। দুয়োকে আদিত্য অৰ্থাৎ অদিতিৰ পুত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; আৰু তেওঁলোক ঋতৰ সৎ ক্ৰমৰ ৰক্ষক। তেওঁলোকৰ সংযোগ ইমানেই ঘনিষ্ঠ যে সঘনাই মিত্ৰ–বৰুণ যুৰীয়া নামত এওঁলোকৰ সংযোগ ঘটে।

১৯৪০ চনত জৰ্জ ডুমেজিলৰ আদি ভাৰত-ইউৰোপীয় পৌৰাণিক কাহিনীৰ এখন গ্ৰন্থৰ শিৰোনাম হৈছে মিত্ৰ-বৰুণ।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
ৰাহিলা

**ৰাহিলা** (IAST: *Rāhila*; শাসনকাল অনুমাণিক ৮৮৫–৯০৫ খ্ৰী. চ.) চন্দেলা ৰাজবংশৰ এজন ৰজা আছিল। তেওঁ তেতিয়াৰ জেজাকভুক্তি অঞ্চলত (বৰ্তমানৰ মধ্যপ্ৰদেশ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ বুণ্ডেলখণ্ড) শাসন কৰিছিল। 

ৰাহিলা তেওঁৰ পূৰ্বসূৰী বিজয়শক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। আৰ. কে. দীক্ষিতে তেওঁৰ শাসনকাল অনুমাণিক ৮৮৫–৯০৫ খ্ৰী. বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ এগৰাকী উত্তৰসূৰীৰ শিলালিপিত তেওঁৰ উপাধি ‘‘নৃপতি’’ ("মানুহৰ স্বামী") ৰূপে দিয়া দেখা যায়। তেওঁক কোনো ৰাজকীয় উপাধি দিয়া হোৱা নাই, যাৰপৰা বুজা যায় যে চন্দেলা ৰাজবংশৰ অন্যান্য প্ৰাৰম্ভিক শাসকৰ দৰে তেৱোঁ গুৰ্জৰ-প্ৰতিহাৰসকলৰ অধীনত আছিল।

ৰাহিলাৰ সামৰিক জীৱনৰ বিষয়ে বহুত কম তথ্যতৰ পোৱা যায়। তেওঁৰ বিষয়ে তেওঁৰ উত্তৰসূৰীসকলৰ দুটা খাজুৰাহো শিলালিপিত উল্লেখ আছে। এই অলংকাৰিক বৰ্ণনাসমূহত তেওঁৰ সামৰিক শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, কিন্তু ঐতিহাসিক তথ্য কম। উদাহৰণস্বৰূপে, ৯৫৪ খ্ৰী.ত খাজুৰাহো শিলালিপিত কোৱা হৈছে যে তেওঁ শত্ৰুসকলক নিশা নিদি ৰাখিছিল। উপমাৰ জৰিয়তে যুদ্ধক এখন *যজ্ঞ*ৰ সৈতে তুলনা কৰি কোৱা হৈছে যে ৰাহিলা এই যজ্ঞত কেতিয়াও ক্লান্ত হোৱা নাছিল।

প্ৰচলিত কিন্তু সন্দেহজনক লিখিত উৎস *পৰমল ৰাসো’’ত ৰাহিলাৰ সামৰিক অভিযানৰ অতি অতিৰঞ্জিত বৰ্ণনা দিয়া হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, তাত কোৱা অনুসাৰে তেওঁ ২০ লাখ ঘোঁৰাৰ সৈন্য লৈ [[ৰামেশ্বৰম]] লুপ্ত কৰিছিল আৰু [[সিংহল]]ৰ ৰাজাৰপৰা হাজাৰখন জাহাজ কঢ়ি লৈছিল।

== ঐতিহাসিক উল্লেখ ==
ৰাহিলাই বহু সাত্বিক কাৰ্য তথা জনকল্যাণমূলক কামৰ উদ্যোগ লৈছিল বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। [[অজয়গঢ়]]ৰ এখন দেৱালয়ৰ শিলালিপিত তেওঁৰ নাম দেখা যায়। [[মাহোবা]]ৰ ৰাহিল্যা সাগৰ নামৰ টোপখানোও তেওঁৰ নামত। *পৰমল ৰাসো’’ত কোৱা অনুসাৰে তেওঁ ‘‘ৰাসিনা’’ (বা ‘‘ৰাজাৱাসিনী’’) নামৰ এটা বসতিও প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যাক বৰ্তমানৰ বাদাউছাৰ কাষত থকা ৰাছিন গাঁও হিচাপে চিনি পোৱা যায়। এই গাঁৱত চন্দেলা-শৈলীৰ এটা দেৱালয়ো আছে।

''পৰমল ৰাসো’’ত ৰাহিলাৰ ৰাণীৰ নাম ‘‘ৰাজমতী’’ বুলি উল্লেখ আছে। ত্ৰিপুৰীৰ কালচুৰী ৰাজা কোক্কল প্ৰথমে ‘‘নট্টা দেৱী’’ নামৰ এজনী চন্দেলা ৰাজকন্যাক বিবাহ কৰিছিল। ঐতিহাসিক আৰ. চি. মজুমদাৰে কৈছে যে এই ৰাজকন্যা সম্ভৱতঃ ৰাহিলাৰ ককাই জয়শক্তিৰ কন্যা আছিল। কিন্তু আৰ. কে. দীক্ষিতৰ মতে তেওঁ ৰাহিলাৰ কন্যা বা ভগ্নীৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাই অধিক।

## তথ্যসূত্ৰ

### গ্ৰন্থপঞ্জী

* 
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস
মেঘবাহন

**মেঘবাহন () **(মৃত্যু ৫৯ খ্ৰীষ্টাব্দ) দ্বিতীয় গোনান্দ বংশৰ প্ৰতিষ্থাপক আৰু ২৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা ৫৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মৃত্যুৰ আগলৈকে কাশ্মীৰৰ শাসক আছিল।  গোনান্দ শাসকৰ বংশত মেঘবাহন ৮০ নং শাসক, তাৰ পিছত ৮১ নং শাসক প্ৰৱৰসেন (শ্ৰেষ্ঠসেন আৰু টুনিনা বুলিও জনা যায়)। 
## ব্যক্তিগত জীৱন

পুনৰুদ্ধাৰ কৰা বংশৰ প্ৰথম ৰাজকুমাৰ আছিল গান্ধাৰ ৰজাৰ দৰবাৰত নিৰ্বাসিত যুধিষ্ঠিৰৰ প্ৰপৌত্ৰ গোপাদিত্যৰ পুত্ৰ মেঘবাহন বুলি কোৱা হয়। কাশ্মীৰী মন্ত্ৰীৰ নিৰ্দেশত মেঘবাহনাই নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ সিংহাসন দখল কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। তেওঁক শক্তিশালী কিন্তু ধৰ্মপৰায়ণ শাসক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা বালবৰ্মনৰ কন্যা অমৃতপ্ৰভাক বিয়া কৰাইছিল। অমৃতপ্ৰভা কামৰূপৰ ভগদত্তৰ বংশৰ ছোৱালী আছিল । ভগদত্ত নৰকাসুৰৰ বংশধৰ  আছিল। নৰকাসুৰ মাতৃ আছিল পৃথিৱী তথা বসুমতী আৰু পিতৃ আছিল ভগৱান বিষ্ণু । ৰজা মেঘবাহনে প্ৰায় ২০০০ বছৰ আগতে কামৰূপলৈ আহি স্বয়ংম্বৰত অংশগ্ৰহন কৰি অমৃতপ্ৰভাক পত্নী হিচাপে গ্ৰহন কৰিছিল।তেওঁলোকৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী হৈছে শ্ৰেষ্ঠসেন।

## কাৰ্য্যকাল
তেওঁৰ বিভিন্ন কাৰ্য্য যেনে পশু বধ নিষিদ্ধ কৰা, আৰু তেওঁৰ দৰবাৰে অসংখ্য মঠ নিৰ্মাণ কৰা আদিয়ে মেঘবাহনক বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৃষ্ঠপোষক হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছে। ৰজাৰ আধ্যাত্মিক মহত্ত্ব আৰু তেওঁৰ অলৌকিক শক্তিৰ চিত্ৰণৰ উদ্দেশ্যে অসংখ্য পৌৰাণিক উপাখ্যানৰ উপৰি কলহনাই তেওঁৰ বিষয়ে দিগ্বিজয় বা বিশ্ব বিজয়ৰ বৰ্ণনা কৰিছে। সমগ্ৰ পৃথিৱীতে বধ নিষিদ্ধ কৰাৰ বাবে মেঘবাহনাই এই অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কোৱা বাহুল্য যে এনে এক দৰ্শনীয় বিজয়ৰ অভিলেখৰ কোনো ঐতিহাসিক মূল্য নাই। ইতিমধ্যে অন-কঙৰ চিনাকি মেঘবাহনৰ ৰাণী অমৃতপ্ৰভাই কাশ্মীৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি অনুমান কৰা অবিশ্বাস্য নুমিজমেটিক প্ৰমাণৰ পোহৰত গন্ধাৰপৰা মেঘবাহনৰ আগমনৰ প্ৰতিৱেদনে তাৎপৰ্য লাভ কৰিছে। এই বিদেশী ৰাণীৰ গুৰুৰ লগত তিব্বতী নামেৰে জনাজাত এটা স্তুপ (Loh-stupa) বুলি কোৱাটোও প্ৰকৃত পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা যেন লাগে। মেঘবাহনৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী শ্ৰেষ্ঠেনে প্ৰৱৰসেন আৰু টুঞ্জিন নামো লোৱা বুলি কোৱা হয়, তেওঁ পুৰণি ৰাজধানী পুৰানাধিষ্ঠানত বিভিন্ন পৱিত্ৰ গঠন নিৰ্মাণ কৰিছিল, যাৰ স্থান আধুনিক পাণ্ড্ৰেথনে চিহ্নিত কৰিছে। শ্ৰেষ্ঠসেনৰ দুজন পুত্ৰ আছিল বুলি কোৱা হয়, তাৰ পিছত জ্যেষ্ঠজন হিৰণ্য, আনজন কাশ্মীৰৰ তোৰমণে ক্ৰাউন প্ৰিন্স হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তোৰমানে নিজৰ নামত বহুসংখ্যক মুদ্ৰা প্ৰচলন কৰিছিল। 

## তথ্যৰ উৎস

## অধিক পঢ়ক

* 
* 

শ্ৰেণী:ইতিহাস
শ্ৰেণী:ভাৰত
অসিত

**অসিত** বা *কলাদেৱল* বা *কানহাশিৰি* আছিল এজন সন্ন্যাসী তপস্বী, এজন ঋষি আৰু দৰ্শক, বৌদ্ধ তথ্যমতে প্ৰাচীন ভাৰতত বাস কৰা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তেওঁ বুদ্ধৰ পিতৃ শুদ্ধোধনৰ শিক্ষক আৰু উপদেষ্টা আছিল আৰু কপিলাবাস্তুৰ ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থ *হয় মহান চক্ৰবৰ্তী হ’ব নহয় পৰম ধৰ্মগুৰু হ’ব* বুলি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা বাবেই তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত; পিছলৈ সিদ্ধাৰ্থক গৌতম বুদ্ধ বুলি জনা যায়।

অসিত নামৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'আঁকোৱালি লোৱা নাই' আনহাতে কানহাছিৰীৰ অৰ্থ হৈছে 'অন্ধকাৰ মহিমা'। অসিতক তপস্যাৰ অনুশীলনকাৰী *তাপস* হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

## জীৱনী
থেৰাভাদা পৰম্পৰাত অসিতক গৌতম বুদ্ধৰ ককাক শ্বিহাহানুৰ উপদেষ্টা আৰু ব্যক্তিগত পাৰিষদ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।[2]
তেওঁ শুদ্ধধনৰ গুৰু আছিল, আৰু তাৰ পিছত তেওঁৰ সেৱা কৰিছিল যেনেকৈ তেওঁৰ শুদ্ধধনৰ পিতৃ আছিল। বুদ্ধৰ জন্মৰ সময়ত তেওঁ শুদ্ধধনৰ অনুমতি সাপেক্ষে অৱসৰ লৈছিল আৰু সন্যাস লৈ তপস্বী হিচাপে অৰণ্যত বাস কৰিছিল।

এটা দৰ্শনে অসিতক বোধিসত্ত্ব গোতমৰ জন্মৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিলে, যাৰ ফলত তেওঁ অৰণ্য এৰি কেঁচুৱাটোক চাবলৈ যাত্ৰা কৰিলে, য'ত তেওঁ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিছিল যে তেওঁ “হয় 'চক্ৰৱৰ্তী ৰজা' নহয় বুদ্ধ হ’ব।’’ বুদ্ধ জাগ্ৰত হৈ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰাৰ আগতেই তেওঁৰ নিজৰ জীৱন শেষ হ'ব বুলি হতাশ হৈ তেওঁ নিজৰ ভতিজা নলকক নিযুক্তি দিলে যাতে তেওঁ বুদ্ধৰ শিক্ষা শুনিব পাৰে। ললিতাবিস্তাৰত নলকক নাৰদত্ত বুলি কোৱা হৈছে।

## নাম আৰু আনুষংগিক সংখ্যা
অসিতক কেইবাটাও বিকল্প নাম বা ডাকনামেৰে জনা গৈছিল আৰু বুদ্ধঘোষই তেওঁৰ ক'লা ৰঙৰ বাবেই তেওঁৰ নামৰ কাৰণ বুলি কয়। তেওঁক কানহা দেৱলা, কানহা ছিৰি বা ছিৰি কানহা, আৰু কাল দেৱলা নামেৰে জনাজাত আছিল।

অসিত দেৱল নামেৰে জনাজাত আন এজন ঋষি বা ঋষিক কেতিয়াবা সাহিত্যৰ উৎসত তেওঁৰ লগত বিভ্ৰান্তি কৰা হয়- এই দ্বিতীয় অসিত দেৱল প্ৰাচীন কালৰ এগৰাকী ঋষি আছিল যিয়ে বুদ্ধৰ শিষ্য হিচাপে পুনৰ জন্ম লাভ কৰিছিল। এই বিভ্ৰান্তিয়ে হয়তো বুজাব পাৰে যে ললিতাবিস্তাৰ সূত্ৰত অসিতৰ ভৱিষ্যদ্বাণীৰ দুটা সংস্কৰণ আছে- এটাত অসিতে পালি উৎসত বৰ্ণনা কৰা ধৰণে শুদ্ধধনে ভ্ৰমণ কৰে, আৰু আন এটা য'ত অসিত হিমালয়ত বাস কৰা এজন সন্ন্যাসী যিয়ে কেতিয়াও শুদ্ধধনক লগ নাপায় কিন্তু তেওঁৰ অলৌকিক শক্তিৰ বাবে বুদ্ধৰ জন্ম অনুভৱ কৰে।

পালি পৰম্পৰাত অসিত নামৰ এজন প্ৰত্যেকবুদ্ধ আৰু শিখী বুদ্ধৰ সময়ত বাস কৰা এজন ব্যক্তিৰ কথাও লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে যিজনৰ পুনৰ জন্ম হৈছিল গোতম বুদ্ধৰ শিষ্য হিচাপে।

প্ৰাচীন পশ্চিমীয়া পণ্ডিতসকলে আচিটাক চিমিয়োনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছিল, যিয়ে যীচুক কেঁচুৱা অৱস্থাত আশীৰ্বাদ দিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বৌদ্ধ কিংবদন্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক
গোত্ৰৰ তালিকা

হিন্দু সংস্কৃতিত গোত্ৰ একোটা বংশৰ সমতুল্য, পৰিয়ালৰ নামৰ সৈতে মিল থাকে, কিন্তু পৰিয়ালৰ প্ৰদত্ত নামটো প্ৰায়ে গোত্ৰৰ পৰা পৃথক হয় আৰু বংশৰ পৰিৱৰ্তে পৰম্পৰাগত বৃত্তি, বাসস্থান বা অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিয়ালৰ বৈশিষ্ট্য গোত্ৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিফলিত হ’ব পাৰে।

হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থাত কোনো বিশেষ গোত্ৰৰ অন্তৰ্গত মানুহ একে জাতিৰ নহ’বও পাৰে(যিহেতু বহুতো গোত্ৰ আছে যিবোৰ বিভিন্ন জাতিৰ অংশ)। কিন্তু মাতৃতান্ত্ৰিক টুলু ভাষীসকলৰ মাজত এটা উল্লেখযোগ্য ব্যতিক্ৰম আছে, যাৰ বাবে বংশসমূহ জাতিসমূহৰ মাজত একে।

একেটা গোত্ৰৰ মানুহক সাধাৰণতে বিবাহ কৰিবলৈ দিয়া নহয়। বিয়াত দৰা-কইনাৰ গোত্ৰবোৰ উচ্চস্বৰে পঢ়ি এই নিয়ম ভংগ কৰা হৈছে নেকি সেইটো পৰীক্ষা কৰা হয়।
## মূল ব্ৰাহ্মণ গোত্ৰ
**সূত্ৰ** অনুসৰি প্ৰধান ব্ৰাহ্মণ গোত্ৰৰ তালিকা:

* ভৃগু (জমদগ্নি)
** ভাৰ্গৱ।
** চ্যাৱন।
** ঔৰ্ব।
** জমদজ্ঞা।
** বৎস।
* কেৱলা ভৃগু।
** ভাৰ্গৱ।
** দৈৱোদাস।
** বৈণ্য।
** পাৰ্থ।
** শৌনক।
** গৰ্ৎসমদ।
* গৌতম
** আংগিৰস।
** গৌতম
** কক্ষীৱত।
** দীৰ্ঘতমা
** ঔষণাস।
* ভৰদ্বাজ
** অংগিৰস।
** বৃহস্পত্য
** ভৰদ্বাজ
** গাৰ্গ্য।
* কেৱলা অংগিৰস
** আংগিৰস।
** অম্বৰীশ।
** মান্ধাত্ৰ
** কৌৎস।
** কন্ব।
** মৌদগল্যা
** সংস্কৃত্য।
** শাকত্য।
* অত্ৰি
** আত্ৰেয়
* বিশ্বামিত্ৰ
** বৈশ্বমিত্ৰ
** দৈৱৰাত
** মধুচন্দস।
** কৌশিক
** গাথিনা
** ঐন্দ্ৰ
* কাশ্যপ।
** কাশ্যপ।
** আৱৎসৰ।
** আচিতা
** শাণ্ডিল।
** দৈৱলা।
* বশিষ্ঠ।
** বশিষ্ঠ।
** মৈত্ৰবৰুণ
** ঔপমন্যৱ।
** পৰাশাৰ্য।
** শাক্ত্য।
** সংকৃত্য।
* অগস্ত্য।
** আগস্ত্য।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ
মধুচন্দা

**মধুচন্দা** বা **মধুচ্চন্দা**, মধুষচন্দাঃ বৈশ্বমিত্ৰ নামেৰেও জনাজাত, হিন্দু সাহিত্যত উল্লেখ কৰা এজন ঋষি। ঋগবেদৰ কেইবাটাও গীত তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত। তেওঁ বিশ্বামিত্ৰ ঋষিৰ অন্যতম পুত্ৰ। মধুচ্চন্দাক বৈদিক সাহিত্যৰ ওপৰত পূৰ্ণজ্ঞান প্ৰাপ্ত কৰা বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁ এজন মহান গায়কো আছিল।

## সাহিত্য
### ঋগবেদ
মধুচন্দাই অগ্নিদেৱতা অগ্নিৰ গীতৰ ৰচক আছিল, যাৰ পৰা ঋগবেদ আৰম্ভ হয়। ঋগবেদৰ ১ নং মণ্ডলৰ প্ৰথম দহটা গীতৰ ৰচক হিচাপে তেওঁক অভিহিত কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
কৌশিক

**কৌশিক** বা কৌছিক হৈছে ব্ৰাহ্মণসকলৰ এটা উপাধি আৰু গোত্ৰ, যাৰ নাম ব্ৰহ্মৰ্ষি বিশ্বামিত্ৰৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছে। কৌশিক/কৌছিক হৈছে ভাৰতীয় বংশৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা প্ৰাচীন ভাৰতীয় "গোত্ৰ"। কৌশিকৰ উৎপত্তি এটা প্ৰাচীন হিন্দু গ্ৰন্থৰ পৰা উল্লেখ কৰিব পাৰি। "বিশ্বমিত্ৰ" নামৰ এজন ঋষি (সাধু) আছিল যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'ব্ৰহ্মাণ্ডৰ বন্ধু', বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ দৰে "বিশ্ব" আৰু বন্ধুৰ দৰে "মিত্ৰ", তেওঁক ঋষি "কৌশিক" বুলিও কোৱা হৈছিল। বিশ্বমিত্ৰ বহুতো কিংবদন্তি কাহিনী আৰু হিন্দু সাহিত্যৰ বিভিন্ন গ্ৰন্থত বিখ্যাত। কৌশিক বিশ্বমিত্ৰ গোত্ৰৰ প্ৰৱৰ।

"কৌশিক" নামটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "কুশৰ পৰা সৃষ্ট বংশধৰ"।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি
এডিন

**এডিন** হৈছে বছনিয়ান পুৰুষৰ প্ৰদত্ত নাম।

বাল্কনত পূৰ্বৰ যুগোশ্লাভিয়া ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বছনিয়াকসকলৰ মাজত এডিন জনপ্ৰিয়। এই নামটো হয় ইডেন নামৰ সংশোধন, যাৰ অৰ্থ হৈছে "আনন্দ"; নহয় আদীন নামৰ পৰিৱৰ্তন, যিটো আৰবী শব্দ دين (দিন)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে বিশ্বাস।এই অঞ্চলত এগৰাকী মহিলা সমতুল্যও আছে: এডিনা (উদাহৰণস্বৰূপে, এডিনা পাপো)।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:উপাধি
চন্দ্ৰবংশ

**চন্দ্ৰ বংশ** হৈছে চন্দ্ৰ বা সোম (হিন্দু চন্দ্ৰ দেৱতা)ৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰা বংশ।

শতপথ ব্ৰাহ্মণৰ মতে পুৰুৰৱা বুঢ়া (নিজকে প্ৰায়ে সোমৰ পুত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়) আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তনকাৰী দেৱতা ইলা (মনুৰ কন্যা হিচাপে জন্ম)ৰ পুত্ৰ আছিল। যদু, তুৰ্বসু, দ্ৰুহ্যু, অনু, পুৰু নামৰ পাঁচজন পুত্ৰ সন্তান যযাতিৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল। এইবোৰ বেদত বৰ্ণনা কৰা পাঁচটা বৈদিক জনগোষ্ঠীৰ নাম যেন লাগে।

মহাভাৰতৰ মতে চন্দ্ৰ বংশৰ পূৰ্বপুৰুষ ইলা প্ৰয়াগৰ পৰা শাসন কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ এজন পুত্ৰ শশবিন্দু আছিল, যিয়ে বাহলী দেশত শাসন কৰিছিল। ইলা আৰু বুধৰ পুত্ৰ পুৰুৰৱা, যি প্ৰথম চন্দ্ৰবংশ, সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ সম্ৰাট হৈছিল। ইলাৰ বংশধৰসকলক আইলা বুলিও জনা গৈছিল।

## মহাভাৰতত
হিন্দু গ্ৰন্থত ভাৰতীয় মহাকাব্য মহাভাৰতৰ মূল বিষয়বস্তু কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধখন বহুলাংশে চন্দ্ৰ বংশৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী শাখাসমূহৰ মাজত সংঘটিত হৈছিল, যাৰ ফলত অৰ্জুনে যুদ্ধৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল আৰু গুৰু কৃষ্ণৰ তিৰস্কাৰৰ সম্মুখীন হ’ব লগা হৈছিল। কৃষ্ণই অৰ্জুনক সোঁৱৰাই দিয়ে যে, ধৰ্ম সকলোৰে ওপৰত, আৰু গ্ৰন্থখনে চাৰিও ক্ষত্ৰিয় ঘৰৰ বাবে এক অবিচ্ছেদ্য সাংস্কৃতিক মূল শিলা গঠন কৰিছে।

কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সামৰণিলৈকে যদুবংশ বংশৰ অধিকাংশই বিপদত পৰিছে। দ্বাৰকাৰ ডুব যোৱাৰ সময়ত অৰ্জুনৰ দ্বাৰা ৰক্ষা পোৱা আৰু পিছলৈ মথুৰাৰ ৰজা হোৱা বজ্ৰৰ বাহিৰে সমগ্ৰ যদুবংশ বংশৰ ধ্বংস হোৱা দেখা যায়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বংশলতা ফৰ্মেটিং সাঁচ
শ্ৰেণী:মহাভাৰত
যদু (কিম্বদন্তি ৰজা)

**যদু** হিন্দু ধৰ্মত যদু বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। তেওঁক ৰজা যযাতি আৰু তেওঁৰ ৰাণী দেৱযানীৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ নাগ ৰজাৰ পাঁচগৰাকী কন্যাক বিয়া কৰাইছিল।

## কিম্বদন্তি
মহাভাৰত, আৰু বিষ্ণু পুৰাণত পোৱা এটা আখ্যান অনুসৰি যদুৱে শহুৰেক শুক্ৰৰ দ্বাৰা বাৰ্ধক্যৰ অভিশাপ পোৱা যযাতিৰ সৈতে যৌৱনৰ বছৰবোৰ বিনিময় কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। সেয়ে তেওঁক যযাতিয়ে অভিশাপ দিছিল যে, তেওঁৰ বংশধৰসকল ৰাজ-আধিপত্যৰ পৰা বঞ্চিত হ’ব। এই ঘোষণাৰ বাবেই যদুৰ ঠাইত চন্দ্ৰবংশ সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে তেওঁৰ আঢ়ৈ বছৰীয়া ভাতৃ পুৰুক দায়িত্ব লয়। যদুৱে বংশৰ নিজা উপ শাখা প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যাক যদুবংশ বুলি কোৱা হয়।

## বংশধৰ
অগ্নি পুৰাণত উল্লেখ আছে যে যদুৰ বংশ তেওঁৰ ডাঙৰ পুত্ৰ সহস্ৰাজিতে অব্যাহত ৰাখিছিল। সহস্ৰাজিতৰ তিনিজন পুত্ৰ আছিল: হাইহায়া, ৰেনুহায়া আৰু হায়া।

ত্ৰৈকুটক নামৰ এটা ঐতিহাসিক বংশই হাইহায়াৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰিছিল।

ইতিহাসবিদ টি পদ্মজাৰ মতে অভিৰাসকলে তামিলনাডুলৈ প্ৰব্ৰজন কৰি নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তাত থকা কিছুমান শিলালিপিত যদু বংশৰ পৰা তেওঁলোকৰ বংশধৰ বুলি উল্লেখ আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
কন্ৱ

**কন্ব** ত্ৰেতাযুগৰ এজন প্ৰাচীন হিন্দু ঋষি আছিল। তেওঁ ঋগবেদৰ কিছুমান গীত লিখিছিল বুলি কোৱা হৈছে।
তেওঁ অংগিৰসসকলৰ অন্যতম আছিল। তেওঁক ঘোৰাৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে যদিও এই বংশ “প্ৰগথা কন্ব’’ৰ, পৰৱৰ্তী যি বহুতো কন্ৱ আছিল। কিন্তু পুৰাণ সাহিত্যত তেওঁৰ বাবে আন বেলেগ বেলেগ বংশ আছে, এটা অপ্ৰতিৰথৰ পুত্ৰ আৰু ৰজা মতিনাৰৰ নাতি হিচাপে আৰু আনটো অপ্ৰতিৰথৰ (অতিৰথ) ভাতৃ তনছুৰ নৱম প্ৰজন্মৰ বংশধৰ অজমিধৰ পুত্ৰ বা মাটিনাৰৰ সমসাময়িক অজমিধৰ পুত্ৰ। এই শেষৰটোৱেই আধুনিক সহমত যেন লাগে। তেওঁক কেতিয়াবা সপ্তৰ্ষিৰ তালিকাতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। কন্বৰ এজন পুত্ৰ মেধাতিথি আছিল। কন্বক শকুন্তলাৰ দত্তক পিতৃ বুলিও মহাভাৰতত উল্লেখ আছে।

*কন্ৱ (কৰ্ণেশ) শুক্ল যজুৰ বেদৰ এটা বৈদিক শাখাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকৰো নাম, আৰু সেয়েহে হিন্দু ধৰ্মৰ সেই ধৰ্মতত্ত্ব শাখাৰ নাম কন্বশাখা।
*কন্ব (কৰ্ণেশ) কেইবাজনো ৰাজকুমাৰ আৰু বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু কেইবাজনো লেখকৰ নামো।। 
*কন্বসকল (কৰ্ণেশ) ৰজা বাসুদেৱ কন্ৱৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) বংশধৰ।
*কন্বসকলো আত্মাৰ এটা শ্ৰেণী, যাৰ বিৰুদ্ধে অথৰ্ববেদৰ ২.২৫ নং গীতটো মন্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ঋষি