উপেন্দ্ৰ বক্সী

**উপেন্দ্ৰ বক্মী ()**; জন্ম: ৯ নৱেম্বৰ ১৯৩৮) এজন আইনী পণ্ডিত যিয়ে ১৯৯৬ চনৰপৰা যুক্তৰাজ্যৰ ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ত উন্নয়নৰ আইন বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য (১৯৯০–১৯৯৪) আছিল, ইয়াৰ পূৰ্বেও একেখন বিশ্ববিদ্যালয়তে ২৩ বছৰ (১৯৭৩–১৯৯৬) আইন বিভাগৰ অধ্যাপকৰ পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ভাৰতৰ চুৰাটৰ দক্ষিণ গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮২–১৯৮৫)। 

২০১১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটাৰে সন্মানিত কৰে। 

অধ্যাপক বক্সীয়ে ভাৰতৰ আইনী শিক্ষা আৰু নীতিৰ ক্ষেত্ৰতো উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে। বাংগালুৰুত ৰাষ্ট্ৰীয় আইন বিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাত তেখেতে যথেষ্ট সহায় কৰিছিল আৰু ন্যায়িক সংস্কাৰ আৰু আইনী শিক্ষাকে ধৰি বিভিন্ন সংস্কাৰৰ পদক্ষেপৰ সৈতে জড়িত হৈ আহিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
সৌৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজকোটত জন্মগ্ৰহণ কৰা উপেন্দ্ৰ বক্সীয়ে ৰাজকোটৰ পৰা (গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়) আইনৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু বম্বে বিশ্ববিদ্যালয়ত আইন পঢ়িছিল।  আৰু এল.এল.এম. বম্বে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বাৰ্কলেৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ বাৰ্কলেৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ন্যায়বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী (S.J.D.) লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন বিভাগত আইন অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু ১৯৭৫-১৯৭৮ চনলৈকে ডীন আৰু উপাচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

তেওঁ ছিডনী বিশ্ববিদ্যালয়, ড্যুক বিশ্ববিদ্যালয়, আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়, নিউয়ৰ্ক ইউনিভাৰ্চিটি ল স্কুল গ্ল'বেল ল প্ৰগ্ৰেম, টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়, আৰু হায়দৰাবাদৰ নালছাৰ আইন বিশ্ববিদ্যালয়ত বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰমত অধ্যাপনা কৰিছে। 

ন্যায়াধীশ ৰুমা পালৰ পিছত তেওঁ কলকাতাৰ দ্য ৱেষ্ট বেংগল নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ জুৰিডিকেল ছায়েন্সৰ মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক আছিল ফৰ্ড ফাউণ্ডেশ্যন। ইণ্ডিয়ান ল ইনষ্টিটিউটত সন্মানীয় সঞ্চালক (গৱেষণা) (১৯৮৫-১৯৮৮) আৰু ইণ্ডিয়ান ছ’চাইটি অৱ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ল’ৰ সভাপতি (১৯৯২-১৯৯৫) হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১২ চনত তেওঁ ইনফ’ছিছ বঁটাৰ বাবে মানৱীয় জুৰীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। 

পাঠদান আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত বাক্সিৰ বিশেষ বিশেষজ্ঞতাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে তুলনামূলক সাংবিধানিকতাবাদ, মানৱ অধিকাৰৰ সামাজিক তত্ত্ব, কৰ্পৰেট শাসন আৰু ব্যাৱসায়িক আচৰণত মানৱ অধিকাৰৰ দায়িত্ব, আৰু বিশ্বায়নৰ বস্তুনিষ্ঠতা।

বক্সী ২০১১ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে আৰু ২০১২ চনৰ জুলাইৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈকে মানৱীয় বিজ্ঞানৰ কেটে হামবাৰ্গাৰ চেণ্টাৰ ফৰ এডভান্সড ষ্টাডি “ল এজ কালচাৰ”ৰ জ্যেষ্ঠ ফেলো আছিল; আৰু ২০১২ চনৰ মে’ৰ পৰা জুনলৈকে নান্টছৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ এডভান্সড ষ্টাডিজত সঞ্চালকৰ অতিথি ফেলো হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ১৯৯৯ চনত তেওঁক হেগ একাডেমী অৱ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ল’ৰ দ্বাৰা ব্যক্তিগত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনত হেগ বক্তৃতা প্ৰদান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়।

বৰ্তমান তেওঁ ৱাৰউইক আৰু দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন বিভাগৰ এমেৰিটাছ অধ্যাপক।

## প্ৰবন্ধ
* "Voices of Suffering and the Future of Human Rights," *Transnational Law and Contemporary Problems*, (Fall 1998), pp.&nbsp; 126–128.
* "Comment-Durkheim and Legal Evolution: Some Problems of Disproof", *Law & Society Review*, 1974.
* "A known but an indifferent judge": Situating Ronald Dworkin in contemporary Indian jurisprudence", International Journal of Constitutional Law, 2003: 557–589 

## সম্পাদনা কৰা
* *Law & Poverty*. Bombay: Tripathy, 1988.

## গ্ৰন্থসমূহ

* *Human Rights in a Posthuman World : Critical Essays*. Oxford University Press (India), 2007.
* *The Future of Human Rights*. Oxford University Press, 2002.
* *Mambrino's Helmet?: Human Rights for a Changing World* (Co-written with B Upendra). Har-Anand Publications, 1994.
* *The Rights of Subordinated Peoples* (Co-written with O. Mendelsohn). Oxford University Press, 1994.
* *Inhuman Wrongs and Human Rights: Unconventional Essays*. New Delhi: Haranand Publications, 1994.
* *Towards a Sociology of Indian Law*. Satvahan, 1986.
* *Inconvenient Forum and Convenient Catastrophe: The Bhopal Case*. Bombay: NM Tripathi, 1986.
* *Mass Disasters and Multinational Liability: The Bhopal Case* (Co-written with T. Paul). NM Tripathi
* *The Crisis of the Indian Legal System*. Vikas Publishers, 1982.
* *The Indian Supreme Court and Politics*. Eastern Book Co., 1980.

## স্তম্ভসমূহ

* Columns, *[[Indian Express]]*

## তথ্যৰ উৎস

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ
* Professor Baxi's University of Warwick Faculty Page
* Upendra Baxi website 
* http://upendrabaxi.in

শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:আইনবিদ
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি