এলিজাবেথ আৰ্মষ্ট্ৰং

**এলিজাবেথ কেৰ'লিন আৰ্মষ্ট্ৰং** (২৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ – ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৩০), **লিজি আৰ্মষ্ট্ৰং** নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী অষ্ট্ৰেলিয়ান শিল্পী আৰু শিল্প শিক্ষয়িত্ৰী আছিল। দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়ান স্কুল অৱ ডিজাইন (পিছলৈ দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়ান স্কুল অৱ আৰ্ট নামেৰে পৰিচিত)ত নিযুক্তি পোৱা প্ৰভাৱশালী মহিলা কলা শিক্ষাবিদসকলৰ দীঘলীয়া শাৰীৰ ভিতৰত তেওঁ প্ৰথমগৰাকী আছিল। এগৰাকী কলা ইতিহাসবিদৰ মতে, অষ্ট্ৰেলিয়াৰ এখন ডাঙৰ কলা বিদ্যালয়ত শিক্ষকতাৰ পদত অধিষ্ঠিত হোৱা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা আছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু প্ৰশিক্ষণ
আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ জন্ম ১৮৫৯ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত এডিলেইডত, দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ কলনীত হৈছিল। তেওঁ মেইল গাৰ্ড জেমছ আৰ্মষ্ট্ৰং আৰু তেওঁৰ পত্নী মেৰী এন (জন্ম ষ্টিকলি)ৰ দ্বিতীয় কন্যা আছিল। পৰিয়ালটো এডিলেইডৰ ১৪১ ৱেকফিল্ড ষ্ট্ৰীটত বাস কৰিছিল।

বিশৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে লিজি আৰ্মষ্ট্ৰং (তেতিয়া তেওঁক এই নামেৰে জনা গৈছিল) ১৮৮১ চনত এডিলেইড টাউন হলত অনুষ্ঠিত এডিলেইড প্ৰদৰ্শনীত প্ৰৱিষ্ট কৰা জলৰঙ চিত্ৰসমূহৰ বাবে প্ৰশংসা লাভ কৰে।

১৮৮২ চনৰ পৰা তেওঁ স্কুল অৱ পেইন্টিঙৰ মুৰব্বী লুই টেনাৰ্টৰ অধীনত অধ্যয়ন কৰে। বিদ্যালয়খনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত শিল্পকৰ্মসমূহৰ ভিতৰত তেওঁৰ কৰ্মও অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল — ১৮৮৭ চনত এডিলেইডত অনুষ্ঠিত জয়ন্তী প্ৰদৰ্শনীতো আৰু ১৮৮৮ চনত মেলবৰ্ণ শতবাৰ্ষিকী প্ৰদৰ্শনীতও।

স্কুল অৱ ডিজাইনৰ মুৰব্বী হেৰী পেলিং গিলৰ অধীনত তেওঁ দক্ষিণ কেনছিংটনৰ নেচনেল আৰ্ট ট্ৰেইনিং স্কুল (বৰ্তমানৰ ৰয়েল কলেজ অৱ আৰ্ট)ৰ স্বীকৃত পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ দক্ষিণ কেনছিংটন আৰ্ট টিচাৰ চাৰ্টিফিকেট আৰু স্থিৰ জীৱন চিত্ৰাঙ্কনৰ বাবে প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰে।

## কেৰিয়াৰ
১৮৯২ চনত লুই টেনাৰ্টৰ পদত্যাগৰ পিছত দুখন বিদ্যালয় একত্ৰিত কৰাৰ পৰিকল্পনাত গিলে আৰ্মষ্ট্ৰংক পেইন্টিং মিষ্ট্ৰেছ হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰে। তেওঁ আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ দক্ষতা আৰু যোগ্যতাৰ ওপৰত জোৰ দি কয় যে অধিকাংশ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মহিলা হোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এগৰাকী মহিলা শিক্ষয়িত্ৰীৰ উপস্থিতি লাভজনক হ’ব। গিল স্কুল অৱ ডিজাইন এণ্ড পেইন্টিঙৰ মুৰব্বী নিযুক্ত হয় আৰু আৰ্মষ্ট্ৰংক বছৰি £100 দৰমহাত নিযুক্তি দিয়া হয়, যি টেনাৰ্টে বিদ্যালয়ৰ মুৰব্বী হিচাপে লাভ কৰা দৰমহাতকৈ যথেষ্ট কম আছিল। তেওঁৰ কাৰ্যকাল ১৮৯৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হয়।

কলা ইতিহাসবিদ কেথেৰিন স্পেকৰ ভাষাত, দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়ান স্কুল অৱ আৰ্টছ আৰু ইয়াৰ পূৰ্বসূৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহত “মহিলা শিল্পীক শিক্ষাবিদ হিচাপে নিযুক্ত কৰাৰ দীঘলীয়া আৰু বিশিষ্ট পৰম্পৰা”ৰ সূচনা আৰ্মষ্ট্ৰঙে কৰিছিল। কলা ইতিহাসবিদ জেনি এলেণ্ডৰ মতে, অষ্ট্ৰেলিয়াৰ এখন ডাঙৰ কলা বিদ্যালয়ত শিক্ষকতাৰ পদত অধিষ্ঠিত হোৱা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা আছিল।

তেওঁৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ ভিতৰত পিছলৈ একেই প্ৰতিষ্ঠানত শিক্ষক হোৱা গ্লেডিছ গুড, মাৰ্গাৰেট কেলি (পিছলৈ ৱাল’শেখ), বেউলা লেইষ্টাৰ, জেছামিন বাক্সটন, গ্ৱেন বেৰিংগাৰ আৰু ড’ৰা চেপমেন আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। আন এগৰাকী ছাত্ৰী আছিল ষ্টেলা ব’ৱেন, যাৰ ওলিয়েণ্ডাৰৰ তৈলচিত্ৰ ১৯১২ চনৰ মে’ মাহত অনুষ্ঠিত প্ৰদৰ্শনীত সমালোচকসকলক প্ৰভাৱিত কৰিছিল।

আৰ্মষ্ট্ৰঙে ফুলৰ চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনৰ জৰিয়তে সফলতা লাভ কৰে। ১৮৯৮ চনত লণ্ডনত অনুষ্ঠিত অষ্ট্ৰেলিয়ান শিল্প প্ৰদৰ্শনীত দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়ান শিল্পীসকলৰ বিক্ৰী হোৱা ছবিসমূহৰ ভিতৰত তেওঁৰ *Hollyhocks* অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯০০ চনত ইনষ্টিটিউট বিল্ডিঙত অনুষ্ঠিত ছ’চাইটি অৱ আৰ্টছৰ ফেডাৰেল প্ৰদৰ্শনীত তেওঁৰ *Wattle from Sunny New South Wales* আৰু *Cosmos* চিত্ৰসমূহ প্ৰশংসিত হয়।

১৯০৩ চনত তেওঁৰ তৈলচিত্ৰ *Ranunculus* ফেডাৰেল প্ৰদৰ্শনীত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু পিছলৈ দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আৰ্ট গেলেৰীয়ে ক্ৰয় কৰে। এখন গেলেৰী কেটেলগত ইয়াক “উৎকৃষ্ট ফুলৰ অধ্যয়ন” আৰু “এই শিল্পীগৰাকীয়ে এই শৈলীত লাভ কৰা বহু সফলতাৰ এটা” বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। কেথেৰিন স্পেকে আৰ্মষ্ট্ৰংক অষ্ট্ৰেলিয়ান উদ্ভিদৰ এগৰাকী প্ৰাৰম্ভিক চিত্ৰশিল্পী হিচাপে স্বীকৃতি দিব লাগে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে আৰু তেওঁৰ প্ৰায় ১৯০৬ চনৰ “Waratahs” চিত্ৰক “মহিমান্বিত” বুলি উল্লেখ কৰে।

১৯০৭ চনত মেলবৰ্ণত অনুষ্ঠিত ফাৰ্ষ্ট অষ্ট্ৰেলিয়ান এক্সহিবিশ্যন অৱ উইমেনছ ৱৰ্কত তেওঁৰ তিনিখন চিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, আৰু অৱসৰলৈকে তেওঁ স্থানীয়ভাৱে বিশেষ সন্মানসহ প্ৰদৰ্শনী অব্যাহত ৰাখিছিল।

আৰ্মষ্ট্ৰং ছ’চাইটি অৱ আৰ্টছৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা বিষয়ববীয়া আছিল। তেওঁ ১৯২৩ চনৰ পৰা ১৯২৮ চনলৈ উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে আৰু ২৬ বছৰ ধৰি পৰিষদৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। তেওঁ ১৯১৮ চনৰ পৰা ১৯২০ চনলৈ আৰ্ট ক্লাবৰ সভানেত্ৰী হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰে।

১৯১৩ চনৰ শেষৰ পৰা ১৯১৪ চনৰ শেষলৈ তেওঁ শিক্ষকতাৰ পদৰ পৰা ছুটি লৈ লণ্ডন, ফ্ৰান্স, ইটালী আৰু ৰাছিয়াৰ কলা বিদ্যালয় আৰু গেলেৰীসমূহ ভ্ৰমণ কৰে। পিছলৈ তেওঁ আৰ্ট গেলেৰী আৰু বিভিন্ন শিল্প গোটত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প বিষয়ত বহু বক্তৃতা আৰু আলোচনা আগবঢ়ায়।

শিক্ষকতা আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ বাবে এক বৃত্তি আছিল। শিক্ষা বিভাগৰ বাধ্যতামূলক অৱসৰৰ নিয়ম অনুসৰি সত্তৰ বছৰ পূৰ্ণ হোৱালৈকে তেওঁ স্কুল অৱ আৰ্টছ এণ্ড ক্ৰাফ্টছত কৰ্মৰত আছিল। তেওঁ ৩৬ বছৰতকৈও অধিক সময় এই পদত অধিষ্ঠিত আছিল।

## মৃত্যু আৰু স্মৃতিচাৰণ
১৯৩০ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত ইংলেণ্ডত ষ্ট্ৰোকৰ ফলত তেওঁৰ আকস্মিক মৃত্যু হয়। কিছুমাহ পিছত তেওঁৰ ছাই এডিলেইডস্থিত ৱেষ্ট টেৰেচ কবৰস্থানত তেওঁৰ ভতিজা উইলিয়াম ৰ’লেণ্ড ফেয়াৰৱেদাৰৰ কবৰত সংৰক্ষণ কৰা হয়।

একেই বছৰতে স্কুল অৱ আৰ্টছ এণ্ড ক্ৰাফ্টছৰ পুৰস্কাৰ বিতৰণ অনুষ্ঠানত তেওঁৰ সহকৰ্মী আৰু প্ৰাক্তন ছাত্ৰী বেউলা লেইষ্টাৰে অংকিত আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ এটি প্ৰতিকৃতি উন্মোচন কৰা হয়। ১৯৩০ চনৰ শেষত বিদ্যালয়খনৰ সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছিল যে এই প্ৰতিকৃতি “বৰ্তমান পেইন্টিং কক্ষত ওলমি আছে, যি সদায়েই মিছ আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ কক্ষ হিচাপে স্মৰণীয় হৈ থাকিব, আৰু যিসকলেই তেওঁক চিনিছিল আৰু ভাল পাইছিল, তেওঁলোকৰ বাবে তেওঁৰ মহান সদয়তা আৰু তেওঁৰ উপস্থিতিৰ মোহনীয়তাৰ এক চিৰস্থায়ী স্মাৰক হিচাপে থাকিব।”

স্কুল অৱ আৰ্টছ এণ্ড ক্ৰাফ্টছৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ইউৰোপীয় ওক কাঠেৰে “এলিজাবেথ আৰ্মষ্ট্ৰং মেম’ৰিয়েল লাইব্ৰেৰী” ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰে। ই ১৯৩৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত মুকলি কৰা হয়। ১৯৬২ চনত স্কুল অৱ আৰ্টছ অৱস্থিত প্ৰদৰ্শনী ভৱন ভাঙি পেলোৱাৰ সময়ত মেৰী পি. হেৰিছৰ মতে, এই লাইব্ৰেৰীয়েই “আমাৰ পুৰণি আৰ্ট স্কুলৰ একমাত্ৰ প্ৰতীক আছিল, যি ইয়াৰ চিৰন্তন স্মৃতিসহ নৰ্থ এডিলেইডৰ ষ্টেনলি ষ্ট্ৰীটস্থিত নতুন আৰ্ট স্কুলত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।”

## উল্লেখযোগ্য শিল্প
*ৰেনুনকুলাচ,* প্ৰায় ১৯০৩, দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আৰ্ট গেলেৰী।


File:Elizabeth Caroline Armstrong - Waratahs oil on canvas signed and dated 1900 lower left 66 x 50cm.jpg|*ৱাৰাতহছ,* কেনভাছত তেলৰঙ, ১৯০০
File:Elizabeth Caroline Armstrong - 'Dahlias,' 1923.jpg|*ডাহলিয়াছ*, ১৯২৩


## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী