ছোৱালী

**ছোৱালী** () বুলিলে এগৰাকী কিশোৰী বা শিশু বয়সৰ পৰাই এগৰাকী মহিলাক বুজা যায়। ছোৱালী এজনী যেতিয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক হয় তেতিয়া তেওঁক নাৰী বুলি সঠিকভাৱে বৰ্ণনা কৰা হয়। কিন্তু ছোৱালী শব্দটো যুৱতীকে ধৰি আন অৰ্থৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা জীয়াৰী, জীয়াৰী বা প্ৰেমিকাৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 

যিকোনো সমাজৰ ছোৱালীৰ ব্যৱহাৰ আৰু মৰ্যাদা সাধাৰণতে সেই সংস্কৃতিৰ নাৰীৰ মৰ্যাদাৰ লগত ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। যিবোৰ সংস্কৃতিত নাৰীৰ সামাজিক অৱস্থান নিম্ন বা নিম্ন আছিল, সেইবোৰ সংস্কৃতিত ছোৱালীক পিতৃ-মাতৃৰ অবাঞ্চিত হ’ব পাৰে, আৰু সমাজে ছোৱালীৰ ওপৰত কম বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। ছোৱালী আৰু ল’ৰাৰ লালন-পালনৰ পাৰ্থক্য সামান্যৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বেলেগলৈকে। বয়স অনুসৰি লিংগৰ মিশ্ৰণ ভিন্ন হ’ব পাৰে, আৰু সম্পূৰ্ণ মিশ্ৰিতৰ পৰা সম্পূৰ্ণ লিংগ পৃথক্কৰণলৈকে। 

## উৎপত্তি
ইংৰাজী গাৰ্ল শব্দটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যযুগত ১২৫০ চনৰ পৰা ১৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত আবিৰ্ভাৱ হৈছিল আৰু ই এংলো-চেক্সন শব্দ gerle ( girle বা gurle বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা আহিছে। এংলো-চেক্সন শব্দ gerela অৰ্থাৎ সাজ-পোছাক বা কাপোৰৰ বস্তুটোও কোনো অৰ্থত মেটনিম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা যেন লাগে।  ১৪০০ চনৰ শেষৰ ফালে এই শব্দটোৰ অৰ্থ যিকোনো লিংগৰ সন্তান আছিল। প্ৰায় ১৫ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰাই ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে ‘ছোৱালী’। 

### প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ
ছোৱালী শব্দটো কেতিয়াবা প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলা লোকক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সাধাৰণতে যুৱতীসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱহাৰক পেছাদাৰী বা অন্যান্য আনুষ্ঠানিক প্ৰসংগত অপমানজনক বা অসন্মানজনক বুলি গণ্য কৰে, ঠিক যেনেকৈ ল’ৰা শব্দটোক প্ৰাপ্তবয়স্ক পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰিলে অৱজ্ঞাসূচক বুলি গণ্য কৰে। শিশুৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিলেও ইয়াক মূল্যহীনভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি (যেনে, "আপুনি মাত্ৰ এগৰাকী ছোৱালীহে")। কিন্তু ছোৱালী মডেল বা শ্ব’গাৰ্লৰ দৰে অন্যান্য ৰাজহুৱা নাৰী প্ৰতিনিধি হিচাপে নিয়োজিত মহিলাৰ বাবেও পেছাদাৰী পদবী হ’ব পাৰে আৰু এইবোৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণতে ইয়াক অপমানজনক বুলি গণ্য কৰা নহয়। 

আকস্মিক প্ৰেক্ষাপটত ছোৱালী শব্দটোৰ ইতিবাচক ব্যৱহাৰ আছে, যাৰ প্ৰমাণ জনপ্ৰিয় সংগীতৰ শিৰোনামত ইয়াৰ ব্যৱহাৰে। ইয়াক শক্তিশালীভাৱে অভিনয় কৰা লোকসকলৰ বাবে (কানাডাৰ গায়িকা নেলী ফুৰ্টাডোৰ "প্ৰমিস্কুয়াছ গাৰ্ল") বা এসময়ৰ ছোৱালী হোৱাৰ ভিত্তিত সকলো বয়সৰ মহিলাক একত্ৰিত কৰাৰ উপায় হিচাপে (আমেৰিকান গায়িকা মাৰ্টিনা মেকব্ৰাইডৰ "দিছ ৱানছ ফৰ দ্য গাৰ্ড") চঞ্চলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। 

## ইতিহাস
সমগ্ৰ বিশ্ব ইতিহাসত ছোৱালীৰ মৰ্যাদা যিকোনো সংস্কৃতিৰ নাৰীৰ মৰ্যাদাৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। য’ত মহিলাসকলে পুৰুষৰ সৈতে সমান মৰ্যাদা লাভ কৰে, তাত ছোৱালীয়ে তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি অধিক মনোযোগ দিলে লাভৱান হয়। 

### ছোৱালীৰ শিক্ষা

পৰম্পৰাগতভাৱে ছোৱালীৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাক ল’ৰাতকৈ বহু কম গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হৈছে। ইউৰোপত ছপাশাল আৰু সংস্কাৰে সাক্ষৰতাক অধিক ব্যাপক কৰি তোলাৰ আগতে ব্যতিক্ৰম বিৰল আছিল। ছোৱালীৰ সাক্ষৰতাৰ প্ৰতি সাধাৰণ অৱহেলাৰ এটা উল্লেখযোগ্য ব্যতিক্ৰম হৈছে প্ৰথম ৰাণী এলিজাবেথ। তেওঁৰ ক্ষেত্ৰত সৰুতে তেওঁ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে অস্বস্তিকৰ অৱস্থাত আছিল আৰু দৰবাৰৰ আন শক্তিশালী সদস্যসকলৰ ৰাজনৈতিক চক্ৰান্তৰ বাবে তেওঁৰ জীৱন বিপন্ন হৈ পৰিছিল। মাতৃ এন্নে বলিনক ফাঁচী দিয়াৰ পিছত এলিজাবেথক অবৈধ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁৰ শিক্ষাক অষ্টম হেনৰী য়ে আওকাণ কৰিছিল। 
অষ্টম হেনৰীৰ বিধৱা কেথেৰিন পাৰে এলিজাবেথৰ উচ্চ বুদ্ধিমত্তাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু হেনৰীৰ মৃত্যুৰ পিছত এলিজাবেথৰ ৯ বছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁক আকৰ্ষণীয় শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰিছিল। এলিজাবেথে এজন বিশিষ্ট পুৰুষ অভিজাত ব্যক্তিৰ সমান শিক্ষা লাভ কৰিছিল। লেটিন, গ্ৰীক, স্পেনিছ, ফৰাচী, দৰ্শন, ইতিহাস, গণিত আৰু সংগীতত শিক্ষা লাভ কৰিছিল। যুক্তি দিয়া হৈছে যে এলিজাবেথৰ শিক্ষাই তেওঁক ডাঙৰ হৈ এগৰাকী সফল ৰজা হ’বলৈ সহায় কৰিছিল।

অষ্টাদশ শতিকাৰ ভিতৰত ইউৰোপীয়সকলে সাক্ষৰতাৰ মূল্য স্বীকাৰ কৰিছিল আৰু জনসাধাৰণক শিক্ষা প্ৰদানৰ বাবে ক্ৰমান্বয়ে বিদ্যালয় মুকলি কৰা হৈছিল। ফ্ৰান্সৰ আলোকজ্জ্বল যুগত শিক্ষাৰ ফলত ফৰাচী বিপ্লৱৰ সময়লৈকে এক তৃতীয়াংশ মহিলা সাক্ষৰ হৈ উঠিছিল, যিটো সেই সময়ৰ প্ৰায় আধা পুৰুষৰ সমান। কিন্তু এতিয়াও ছোৱালীৰ বাবে শিক্ষাক ল’ৰাৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হোৱা নাছিল, যিসকলক মহিলাৰ বাবে বন্ধ হৈ থকা বৃত্তিৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল আৰু ১৯ শতিকাৰ শেষলৈকে ছোৱালীক ফ্ৰান্সৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ৰ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰা হোৱা নাছিল। 
১৯২৪ চনত শিক্ষামন্ত্ৰী লিঅ’ন বেৰাৰ্ডৰ অধীনত সংস্কাৰ নোহোৱালৈকে ফ্ৰান্সত ছোৱালীয়ে স্নাতক ডিপ্লমা লাভ কৰাৰ অধিকাৰ নাছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ শেষলৈকে ফ্ৰান্সত বিদ্যালয়সমূহ পৃথক কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক শিক্ষাৰ আইনসমূহে সমগ্ৰ ইউৰোপতে ছোৱালী আৰু যুৱতীসকলৰ শিক্ষা বৃদ্ধি কৰিছে। ইউৰোপৰ বহু দেশত, ছোৱালীৰ শিক্ষা ১৯৭০ চনলৈকে সীমিত আছিল, বিশেষকৈ উচ্চ পৰ্যায়ত। বিশেষকৈ কাৰিকৰী শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তৃতীয় পৰ্যায়ৰ শিক্ষা মূলতঃ পুৰুষৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল বাবে প্ৰায়ে প্ৰতিটো লিংগক বিভিন্ন বিষয় শিকোৱা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে ইক’ল পলিটেকনিকৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠিত অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যালয়ত ১৯৭০ চনলৈকে মহিলাক অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।

Pietro Magni Reading Girl by Roffe.jpeg|লা লেট্ৰিচ (১৮৫৬)। পঢ়ি থকা ছোৱালী, পিট্ৰ' মেগনিৰ ভাস্কৰ্য্য 
BlockStatueOfSenenmutAndNeferura-LeftProfile-BritishMuseum-August19-08.jpg|ৰাজকুমাৰী নেফেৰিয়ৰে ছোৱালী হিচাপে, নিজৰ শিক্ষক চেনেনমুটৰ কোলাত বহি। প্ৰাচীন মিচৰত ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে তুলনামূলকভাৱে উচ্চ সামাজিক মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল। 
Kujalan tyttöjä Hailuodossa 1912 M012 KK3490 1321.tif|১৯১২ চনত হাইলুঅ’ট’ দ্বীপত দুগৰাকী ফিনলেণ্ডৰ ছোৱালী


## "বয়স বৃদ্ধিৰ" ৰীতি-নীতি
বহু সংস্কৃতিত ছোৱালী বা ল'ৰাৰ "বয়স বৃদ্ধি" চিহ্নিত কৰাৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি আছে, তেওঁলোকৰ প্ৰাপ্তবয়স্কতালৈ পৰিৱৰ্তনক স্বীকৃতি দিয়া, বা শিশু অৱস্থাত তেওঁলোকৰ পৰিপক্বতাৰ যাত্ৰাৰ অন্যান্য মাইলৰ খুঁটি চিহ্নিত কৰা। 

জাপানত শিচি-গো-ছান নামৰ বয়স বৃদ্ধিৰ এটা অনুষ্ঠান আছে, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "সাত-পাঁচ-তিনি।" জাপানত তিনি আৰু সাত বছৰীয়া ছোৱালী আৰু তিনি আৰু পাঁচ বছৰীয়া ল’ৰাৰ বাবে এইটো এটা পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ দিৱস, যিটো বছৰি ১৫ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত হয়। সাধাৰণতে ইয়াক নিকটতম ছুটিৰ দিনত পালন কৰা হয়। এই দিনটোত ছোৱালীজনীক পৰম্পৰাগত কিমোনো পিন্ধিবলৈ দিয়ে আৰু পৰিয়ালে আশীৰ্বাদ অনুষ্ঠানৰ বাবে মন্দিৰলৈ লৈ যায়। আজিকালি এই অনুষ্ঠানটো আনুষ্ঠানিক ফটো প’ৰ্ট্ৰেইটৰ দ্বাৰাও চিহ্নিত কৰা হয়। 

বহুতো বয়স বৃদ্ধিৰ অনুষ্ঠানত ছোৱালী এজনীৰ যৌৱনকালৰ মাজেৰে পাৰ হোৱাৰ কথা স্বীকাৰ কৰা হয়, যেতিয়া তাই ঋতুস্ৰাৱ বা প্ৰথম ঋতুস্ৰাৱৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। ছোৱালীৰ বাবে পৰম্পৰাগত আপাচি বয়সৰ আগমনৰ অনুষ্ঠানটোক না’ইছ (সূৰ্য্য উদয় অনুষ্ঠান) বুলি কোৱা হয়, আৰু ই চাৰিদিনীয়া হয়। ছোৱালীবোৰক মাটি আৰু পৰেগৰে ৰং কৰা হয়, যিবোৰ তেওঁলোকে নৃত্য আৰু শাৰীৰিক শক্তিক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা অনুষ্ঠানৰ অন্তলৈকে ধুই পেলাব নালাগে। ছোৱালীক যৌনতা, আত্মবিশ্বাস, আৰু নিৰাময় ক্ষমতাৰ দিশ শিকোৱা হয়। ছোৱালীবোৰে ভোৰ হোৱাৰ সময়ত পূব দিশত, আৰু জীৱনৰ চাৰিটা পৰ্যায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা চাৰিটা কাৰ্ডিনেল দিশত প্ৰাৰ্থনা কৰে। এই অনুষ্ঠানটো আমেৰিকা চৰকাৰে বহু দশক ধৰি নিষিদ্ধ কৰি ৰাখিছিল; ১৯৭৮ চনত ভাৰতীয় ধৰ্মীয় স্বাধীনতা আইনখনে অপৰাধমুক্ত কৰাৰ পিছত ইয়াৰ পুনৰুজ্জীৱন ঘটিছে।


58th International Debutante Ball 2012, New York City (Waldorf-Astoria Hotel).jpg|৫৮ সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ডেবিউটেণ্ট বল, ২০১২, নিউয়ৰ্ক চহৰ (ৱালডৰ্ফ-এষ্টোৰিয়া হোটেল)
BatM 1.jpg|ইজৰাইলৰ বাট মিৎজ্ৱাহ
Fiesta_de_los_Quince_en_Nicaragua.jpg|নিকাৰাগুয়াৰ কুইন্সেনেৰা
File:Komono.jpg|শিচি-গো-ছানৰ বাবে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰা এগৰাকী সাত বছৰীয়া ছোৱালী


## ছোৱালীক বিয়াৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা

বহু প্ৰাচীন সমাজত ছোৱালীৰ লালন-পালনৰ লগত ভৱিষ্যতৰ পত্নী হ’বলৈ প্ৰস্তুত কৰাৰ বহুখিনি সম্পৰ্ক আছিল। বহু সংস্কৃতিত নাৰীয়ে অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাধীন হোৱাটো নিয়ম নাছিল। এইদৰে য’ত এগৰাকী ছোৱালীৰ ভৱিষ্যতৰ মংগল অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী পুৰুষৰ সৈতে বিয়া কৰাই দিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল, তেনে ক্ষেত্ৰত পত্নীৰ পৰা জনপ্ৰিয়ভাৱে যি গুণ বা দক্ষতা আশা কৰা হৈছিল, সেইবোৰ পূৰণ কৰিবলৈ ছোৱালীজনীক প্ৰস্তুত কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। 

### পশ্চিমীয়া সমাজ
প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ আমেৰিকালৈকে সংস্কৃতিত ছোৱালীক চিলাই, ৰন্ধা-বঢ়া, বাগিচা আৰু মৌলিক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাকে ধৰি অত্যাৱশ্যকীয় ঘৰুৱা দক্ষতা, আৰু চিকিৎসা সেৱা যেনে বাম আৰু ছালভ প্ৰস্তুত কৰা, আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত ধাত্ৰী শিকোৱা হৈছিল। এই দক্ষতাসমূহ প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ মৌখিকভাৱে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল, জ্ঞানসমূহ মাতৃৰ পৰা কন্যালৈ মৌখিকভাৱে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মহিলাসকলৰ দক্ষতাৰ এটা বিখ্যাত উল্লেখ মধ্যযুগীয় জাৰ্মানীৰ লোককথা ৰুম্পেলষ্টিল্টস্কিনত পোৱা যায়, যিটো লোককথাবিদ ব্ৰাদাৰ্ছ গ্ৰীমে লিখিত ৰূপত সংগ্ৰহ কৰিছিল। খেৰ ঘূৰাই সোণলৈ পৰিণত কৰিব পৰা সুনামৰ বাবে মিলৰ মালিকৰ ছোৱালীজনীক সম্ভাৱ্য পত্নী হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়। 

### চীন
চীনৰ কিছুমান অঞ্চলত নানজিঙৰ দক্ষিণ টাং ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি (৯৩৭–৯৭৫) ভৰি বান্ধি ৰখাৰ প্ৰথাটো উচ্চ শ্ৰেণীৰ মহিলাসকলৰ সৈতে জড়িত আছিল যিসকলে অবসৰৰ জীৱন যাপনৰ যোগ্য আছিল আৰু যিসকল স্বামীয়ে তেওঁলোকক কামৰ প্ৰয়োজনীয়তাক ৰেহাই দিব পাৰে (যাৰ বাবে মোবাইল হৈ ভৰিৰ ওপৰত উঠি দিনটো কটাব পৰা ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজন হয়)। এই বিশ্বাসৰ বাবেই নিজৰ ছোৱালীৰ বাবে ভাল বিবাহ নিশ্চিত কৰাৰ আশা কৰা পিতৃ-মাতৃয়ে আদৰ্শ ৰূপ লাভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৫–৮ বছৰ বয়সৰ পৰা ভৰি বান্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ভৰি যিমানেই সৰু হ’ব সিমানেই ভৱিষ্যতৰ স্বামীৰ সামাজিক পদবী ভাল। বিংশ শতিকাৰ প্ৰথম বছৰবোৰত এই প্ৰথা গুৰুতৰভাৱে হ্ৰাস পাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯৫০ চনৰ ভিতৰত ই সকলো বিলুপ্ত হৈ যায়।

চীনত ছোৱালী আৰু ভৱিষ্যত পত্নী আৰু মাতৃ হিচাপে তেওঁলোকৰ ভূমিকা সম্পৰ্কীয় বহু ৰীতি-নীতি আছে। 

পৰম্পৰাগতভাৱে এগৰাকী অবিবাহিত ছোৱালীয়ে চুলি দুটা পিগটেইলত পিন্ধিব, আৰু এবাৰ বিয়া হ’লে এটা পিগটেইলত পিন্ধিব।

### আফ্ৰিকা
মূল প্ৰবন্ধ: Female genital mutilation

কিছুমান সংস্কৃতিত ছোৱালীৰ যৌৱনকাল অতিক্ৰম কৰাটো ছোৱালীৰ সতীত্বৰ প্ৰতি চিন্তাৰে চোৱা হয়। কিছুমান সম্প্ৰদায়ত ছোৱালী এজনী যৌন সম্পৰ্ক স্থাপনৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ নাৰীৰ যৌনাংগ বিকৃত কৰাটো এটা প্ৰয়োজনীয়তা বুলি পৰম্পৰাগত বিশ্বাস আছে। এই প্ৰথা অৱশ্যে বিপজ্জনক আৰু ইয়াৰ ফলত মহিলাসকলৰ দীৰ্ঘম্যাদী স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়। আফ্ৰিকাৰ ২৮খন দেশত এই প্ৰথা চলি আহিছে, আৰু মূলতঃ গ্ৰাম্য অঞ্চলত এই প্ৰথা অব্যাহত আছে। কেতিয়াবা ভুলকৈ "মহিলাৰ চুন্নত" বুলি বৰ্ণনা কৰা এই বয়স বৃদ্ধিৰ প্ৰথাক চৰকাৰে নিষিদ্ধ কৰি তুলিছে, আৰু মানৱ অধিকাৰ সংগঠন আৰু অন্যান্য সংশ্লিষ্ট সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে, যিসকলে এই প্ৰথাৰ অন্ত পেলাবলৈ কাম কৰি আছে। 

## জনগাঁথনি

জন্মৰ সময়ত মানুহৰ লিংগ অনুপাতৰ তাৰতম্যৰ সম্ভাৱ্য কাৰণ সম্পৰ্কে পণ্ডিতসকলে অস্পষ্ট আৰু বিতৰ্কিত। যিবোৰ দেশৰ লিংগ অনুপাত ১০৮ আৰু তাতকৈ অধিক, সেইবোৰ দেশক সাধাৰণতে লিংগ নিৰ্বাচনত জড়িত বুলি ধৰা হয়। কিন্তু জন্মৰ সময়ত লিংগ অনুপাতৰ বিচ্যুতি প্ৰাকৃতিক কাৰণতো হ’ব পাৰে। তথাপিও ছোৱালীৰ বিৰুদ্ধে পক্ষপাতিত্বৰ প্ৰথা, লিংগ-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত, মহিলা শিশুহত্যা, মহিলা পৰিত্যাগ, লগতে পৰিয়ালৰ সম্পদ আবণ্টনৰ ক্ষেত্ৰত পুত্ৰক অনুকূল কৰাৰ প্ৰথা দক্ষিণ এছিয়া, পূব এছিয়া আৰু ককেছাছ। চীন, ভাৰত আৰু পাকিস্তানত এনেধৰণৰ প্ৰথা এক ডাঙৰ চিন্তাৰ বিষয়। এই সংস্কৃতিবোৰত নাৰীৰ নিম্ন মৰ্যাদাই নাৰীৰ প্ৰতি পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি কৰে।

চীন আৰু ভাৰতত পুত্ৰৰ জন্ম দিয়াৰ ইচ্ছা অতি শক্তিশালী। চীনত লিংগ অনুপাতৰ ভাৰসাম্যহীনতাৰ বাবে এক সন্তানৰ নীতি বহুলাংশে দায়ী আছিল। লিংগ নিৰ্বাচন কৰি গৰ্ভপাত কৰা, লগতে কন্যা সন্তানক প্ৰত্যাখ্যান কৰাটোও সাধাৰণ কথা। ১৯৯৫ চনত চীনৰ ৰাজ্যিক অনাথ আশ্ৰমৰ বিষয়ে নিৰ্মিত টেলিভিছন তথ্যচিত্ৰ দ্য ডাইং ৰুমছ, য’ত অভিভাৱকসকলে কেনেকৈ নিজৰ নৱজাত ছোৱালীক অনাথ আশ্ৰমলৈ পৰিত্যাগ কৰিছিল, য’ত কৰ্মচাৰীসকলে শিশুসকলক কোঠাত এৰি থৈ পিয়াহত, বা অনাহাৰে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। ভাৰতবৰ্ষত পুত্ৰ জন্ম দিয়াৰ ইচ্ছাৰ বাবে যৌতুক প্ৰথাই আংশিকভাৱে দায়ী। পুত্ৰৰ আকাংক্ষাৰ আন এক প্ৰকাশ হৈছে কন্যা সন্তান জন্ম দিয়া মাতৃৰ ওপৰত হোৱা হিংসা।

ভাৰতত ২০১১ চনলৈকে প্ৰতি ১০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ৬ বছৰৰ তলৰ ৯১ গৰাকী ছোৱালী আছিল। ইয়াৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত দেখা গৈছে  যে যোৱা দশকৰ ভিতৰতো ৬ বছৰৰ তলৰ ছোৱালী আৰু ল'ৰাৰ অনুপাত হ্ৰাস পাইছে, ২০০১ চনত প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাৰ বিপৰীতে ৯২৭ গৰাকী ছোৱালীৰ পৰা ২০১১ চনত প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাৰ বিপৰীতে ৯১৮ গৰাকী ছোৱালীলৈ। চীনত পণ্ডিতসকলে গ্ৰাম্য অঞ্চলত প্ৰতি ১০০০ ল’ৰা শিশুৰ বিপৰীতে ৭৯৪টা ছোৱালী সন্তান জন্ম দিয়াৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। আজেৰবাইজানত যোৱা ২০ বছৰৰ জন্মৰ তথ্য অনুসৰি প্ৰতি বছৰে গড়ে প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাৰ বিপৰীতে ৮৬২ গৰাকী ছোৱালী জন্ম হৈছিল। ৱাশ্বিংটন ডি চিৰ পপুলেচন ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউটৰ সভাপতি ষ্টিভেন মশ্বাৰে কয় যে, ‘চীনত বৰ্তমান পঁচিশ নিযুত পুৰুষে কইনা বিচাৰি পোৱা নাই কাৰণ মহিলাৰ অভাৱ হৈছে যুৱকসকলে কইনা বিচাৰি বহিঃৰাজ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে।" এই অঞ্চলসমূহৰ লিংগ ভাৰসাম্যহীনতাই যৌন ব্যৱসায়ৰ বৃদ্ধি হৈছে। যৌন ব্যৱসায়ৰ বৃদ্ধিৰ বাবে মহিলা আৰু ছোৱালীসকলোক দোষাৰোপ কৰা হৈছে।

## জীৱবিজ্ঞান
প্ৰতিজন পিতৃ-মাতৃৰ পৰা দুটা এক্স ক্ৰম’জম (XX) লাভ কৰা ভ্ৰুণক সাধাৰণতে জন্মৰ সময়ত ছোৱালী বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। 

প্ৰায় হাজাৰ ছোৱালীৰ ভিতৰত এগৰাকীৰ কেৰিয়াটাইপ ৪৭,XXX, আৰু ২৫০০ গৰাকীৰ ভিতৰত এগৰাকীৰ কেৰিয়াটাইপ ৪৫,X। 

সাধাৰণতে ছোৱালীৰ প্ৰজনন তন্ত্ৰ থাকে। অস্পষ্ট যৌনাংগ থকা কিছুমান আন্তঃলিংগ শিশুক ছোৱালী হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি, আনহাতে কিছুমান হিজড়া যুৱকক ছোৱালী হিচাপে পৰিচয় দিয়ে।

## ছোৱালীৰ শিক্ষা

কিছুমান দেশত ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ সম সুবিধা লাভ কৰা হৈছে যদিও গৰিষ্ঠসংখ্যক দেশত যথেষ্ট বৈষম্য দেখা গৈছে। বিভিন্ন অঞ্চল আৰু দেশৰ মাজত আনকি দেশৰ ভিতৰতো প্ৰৱেশৰ ব্যৱধান আছে। 

আৰব দেশত স্কুলৰ বাহিৰত থকা শিশুৰ ৬০ শতাংশ আৰু দক্ষিণ আৰু পশ্চিম এছিয়াত উপস্থিত নোহোৱা শিশুৰ ৬৬ শতাংশ ছোৱালী; কিন্তু লেটিন আমেৰিকা, কেৰিবিয়ান, উত্তৰ আমেৰিকা আৰু পশ্চিম ইউৰোপৰ বহু দেশত ল'ৰাতকৈ ছোৱালীৰ সংখ্যা বেছি। গৱেষণাই উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ বাবে এই বৈষম্যৰ অৰ্থনৈতিক ব্যয় জুখিছে: প্লেন ইণ্টাৰনেশ্যনেলৰ বিশ্লেষণত দেখা গৈছে যে মুঠ ৬৫খন কম, মধ্যম আয়ৰ আৰু পৰিৱৰ্তনশীল দেশে ছোৱালীক ল’ৰাৰ দৰে একেধৰণৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে, আৰু মুঠতে এই দেশসমূহে হেৰুৱাই পেলাইছে বাৰ্ষিক অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিৰ ওপৰত আনুমানিক ৯২ বিলিয়ন ডলাৰ।

## শৈক্ষিক পৰিৱেশ আৰু আশা

কিম ৱালেনৰ মতে, ছোৱালীয়ে শৈক্ষিকভাৱে কেনেদৰে প্ৰদৰ্শন কৰে তাৰ ক্ষেত্ৰত আশাই ভূমিকা ল’ব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি গণিতত দক্ষ মহিলাসকলক কোনো পৰীক্ষা "লিংগ নিৰপেক্ষ" বুলি কোৱা হয়, তেন্তে তেওঁলোকে উচ্চ নম্বৰ লাভ কৰে, কিন্তু যদি তেওঁলোকক কোৱা হয় যে আগতে পুৰুষে মহিলাতকৈ ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, তেন্তে মহিলাৰ প্ৰদৰ্শন বেয়া হ’ব। আচৰিত কথাটো হ'ল, ৱালেনে পৰ্যবেক্ষণ কৰিছে যে, "গৱেষণা অনুসৰি, আপাত দৃষ্টিত গণিতত দুৰ্বল বুলি আজীৱন সামাজিকৰণৰ সন্মুখীন হোৱা এগৰাকী মহিলাক মাত্ৰ ক'ব লাগিব যে গণিতৰ পৰীক্ষা লিংগ নিৰপেক্ষ, আৰু সেই সামাজিকৰণৰ সকলো প্ৰভাৱ নোহোৱা হৈ যায়।" 

লেখিকা জুডিথ হেৰিছে কয় যে তেওঁলোকৰ জিনীয় অৱদানৰ বাহিৰেও পিতৃ-মাতৃয়ে প্ৰদান কৰা লালন-পালনে শিশুৰ সমনীয়া গোটৰ দৰে অন্যান্য পৰিৱেশগত দিশতকৈ তেওঁলোকৰ সন্তানৰ ওপৰত দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰভাৱ কম হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।

## স্বাস্থ্য
যিবোৰ সংস্কৃতিত ছোৱালীক ল’ৰাতকৈ কম মূল্য দিয়া হয়, সেইবোৰ সংস্কৃতিত ছোৱালীৰ স্বাস্থ্য অধিক দুৰ্বল, আৰু পৰিয়ালে বেছিভাগ সম্পদ ল’ৰাৰ বাবে আবণ্টন দিয়ে। ছোৱালীৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি এটা ডাঙৰ ভাবুকি হ’ল আগতীয়াকৈ বিবাহ, যাৰ ফলত প্ৰায়ে আগতীয়াকৈ গৰ্ভধাৰণ হয়। বাল্যবিবাহ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা ছোৱালীবোৰ প্ৰায়ে বিয়াৰ পিছত সোনকালে গৰ্ভৱতী হয়, যাৰ ফলত জটিলতা আৰু মাতৃৰ মৃত্যুৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। গৰ্ভাৱস্থাৰ আৰম্ভণি আৰু জন্মৰ ফলত হোৱা এনে জটিলতা উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ কিশোৰীসকলৰ মৃত্যুৰ এটা প্ৰধান কাৰণ  বিশ্বৰ বহু ঠাইত প্ৰচলিত মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতি (FGM) ছোৱালীৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্যৰ আন এটা প্ৰধান কাৰণ।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:নাৰীৰ ৰূপ
শ্ৰেণী:শৈশৱ
শ্ৰেণী:নাৰী