হলৌ বান্দৰ

হলৌ বান্দৰ  () গিবন পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ বান্দৰৰ প্ৰজাতি ৷ হলৌ বান্দৰ ভাৰতৰ বনাঞ্চলত পোৱা একমাত্ৰ বনমানুহ।
এইবিধ বান্দৰৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা অসমৰ একমাত্ৰ অভয়াৰণ্যখন যোৰহাট জিলাত অৱস্থিত। হলৌ বান্দৰৰ বাবে বিখ্যাত সেই অভয়াৰণ্যখনৰ নাম হ'ল হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্য।
## দৈহিক গঠন

গিবন পৰিয়ালৰ দ্বিতীয় বৃহৎ প্ৰজাতি হ’ল হলৌ বান্দৰ ৷ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৯০ ছে. মি. পৰ্যন্ত আৰু ওজন ৬-৮ কি.গ্ৰা. ৷ মতা-মাইকীৰ আকাৰ প্ৰায় একে হয় কিন্তু গাৰ বৰণৰ পাৰ্থক্য দেখা যায়৷ মতা প্ৰাণীবোৰ ক’লা বৰণৰ, মাইকীৰ গাৰ নোম মটীয়া বৰণৰ , বুকু আৰু ডিঙিৰ ৰং ডাঠ ৷ চকু আৰু মুখৰ চাৰিওকাষে থকা বগা আঙঠিৰ বাবে  ইয়াক মুখাৰ দৰেও দেখায় ৷

## শ্ৰেণীবিভাজন
বান্দৰৰ শেহতীয়া শ্ৰেণীবিভাজনত ইয়াক *Hylobates* গোত্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে৷ এই গোত্ৰক আকৌ চাৰিটা উপগোত্ৰত ভাগ কৰা হৈছে৷ 
হলৌ বান্দৰৰ দুটা প্ৰজাতি -
* পশ্চিম-দেশীয় হলৌ  বান্দৰ, *Hoolock hoolock*
* পূব-দেশীয় হলৌ  বান্দৰ, *Hoolock leuconedys*

## বিতৰণ
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰা ম্যানমাৰলৈকে হলৌ  বান্দৰৰ আবাসভূমি বিস্তৃত হৈ আছে ৷ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ আৰু দিবাং নদীৰ পূব পাৰে ইয়াৰ বসতিস্থান  তাৰোপৰি অন্যান্য সাতোখন ৰাজ্যজুৰি ই বাস কৰে বুলি জনা যায় .   
## আচৰণ
অন্যান্য গিবন সমূহৰ দৰেই হলৌ  বান্দৰেও গছত বাস কৰে আৰু দিনৰ ভাগত খাদ্যৰ সন্ধান কৰে ৷  সচৰাচৰ একগামী যোৰ হিচাপে থাকে ৷ হলৌৰ গৃহ অঞ্চল( Home range) ৩০০ৰ পৰা ৪০০ হেক্টৰ৷ দিনৰ ভাগত কোনো এটা অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি হলৌৱে ৬০০ মিটাৰলৈকে ফুৰা-চকা কৰে৷ হলৌৱে তাৰ সুতীব্ৰ চিঞৰৰ মাধ্যমেৰে পৰিয়ালৰ সদস্য সমূহৰ লগত যোগাযোগ কৰে , লগতে বেলেগ গোটৰ বান্দৰক নিজৰ স্থানৰ সীমাত থকা কৰ্তৃত্ব সম্পৰ্কে সোঁৱৰাই দিয়ে ৷ হলৌৰ মতা-মাইকী উভয়ে চিঞৰিব পাৰে৷ বৈজ্ঞানিক তথ্যই সদৰি কৰিছে যে প্ৰত্যেকটো হলৌ বান্দৰৰে মাত বা চিঞৰ ভিন্ন হয়৷

হলৌ বান্দৰ সাধাৰণতে ফলাহাৰী প্ৰজাতি৷ ই মূলত: ফল-মূল, পোক-পৰুৱা আৰু গছৰ পাত খাই জীয়াই থাকে ৷ হলৌৰ খাদ্যৰ ৬৫% ফল, ১৩% পাত, ১২% গছৰ কোমল ঠাৰি নতুবা গছৰ আগ, ৫% ফুল আৰু ৫% পোক-পতংগ, চৰাইৰ কণী ইত্যাদি৷

হলৌৰ আয়ুসকাল প্ৰায় ৪০ বছৰ৷ প্ৰায় চাৰিবছৰ বয়সত প্ৰজননক্ষম হৈ উঠে৷ হলৌ বান্দৰৰ প্ৰজননৰ ঋতু বাৰিষা৷ ই তিনি বছৰৰ মূৰে মূৰে এটাকৈ পোৱালিৰ জন্ম দিয়ে৷ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত পোৱালিৰ জন্ম হয়৷ সাত মাহ গৰ্ভত থকাৰ পিছত পোৱালিৰ জন্ম হয় ৷ প্ৰথমে গাৰ নোমবোৰ গাখীৰৰ দৰে বগা হয় , ছমাহৰ পিছৰ পৰা গাৰ ৰং ডাঠ হৈ ক’লা হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে ৷ আঠ-ন বছৰৰ ভিতৰত সিহঁত পূৰ্ণবয়স্ক  হৈ উঠে ৷ সাধাৰণতে আয়ুস ২৫ বছৰমান হয় ৷

## স্থিতি তথা সংৰক্ষণ
হলৌ এক লুপ্তপ্ৰায় বন্যপ্ৰাণী৷  ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইন অনুসৰি হলৌ বান্দৰ ১ নং তালিকাভুক্ত প্ৰাণী৷ এই প্ৰাণীবিধক ধৰা, মৰা বা কিনা-বেচা কৰা আনকি ঘৰত আৱদ্ধ কৰি ৰখা আইন মতে দণ্ডনীয় অপৰাধ৷

## চিত্ৰ বিথিকা

File:A male Western Hoolock Gibbon from Hoollongapar Gibbon Sanctuary, Jorhat - Assam.jpg|হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যৰ এটি মতা হলৌ বান্দৰ।
File:A Western Hoolock Gibbon Family at Hoollongapar Gibbon Sanctuary, Jorhat - Assam.jpg|হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যৰ এটি হলৌ বান্দৰৰ পৰিয়াল৷
File:Western hoolock gibbon - Hollongapar Gibbon Sanctuary 2023-01-12 01.jpg|হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যৰ এটি মতা হলৌ বান্দৰ।
File:Western hoolock gibbon - Hollongapar Gibbon Sanctuary 2023-01-12 03.jpg|হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যৰ এজনী মাইকী হলৌ বান্দৰ।
File:হলৌ বান্দৰ (মাইকী) A female Hoolock gibbon.jpg|হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যৰ এজনী মাইকী হলৌ বান্দৰ।


## তথ্যসূত্ৰ

## বহি:সংযোগ

*ARKive - images and movies of the hoolock gibbon ''(Bunopithecus hoolock)'' 
*Hoolock Gibbon photos
*Hoolock Gibbon songs
*Gibbon Conservation Center
*Hoolock Gibbon Photos Taken in The Wild 
* Primate Info Net ''Hoolock'' Factsheet
* A Field Guide to Indian Mammals -Vivek Menon

শ্ৰেণী:বান্দৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ স্তন্যপায়ী বন্যজন্তু