জিমি কাৰ্টাৰ

**জেমছ আৰ্ল কাৰ্টাৰ জুনিয়ৰ** (ইংৰাজী: James Earl Carter Jr. ; ১ অক্টোবৰ, ১৯২৪ – ২৯ ডিচেম্বৰ, ২০২৪) আছিল এজন আমেৰিকান ৰাজনীতিবিদ আৰু মানৱতাবাদী যিয়ে ১৯৭৭ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈকে আমেৰিকাৰ ৩৯ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ সদস্য কাৰ্টাৰে ৭৬ সংখ্যক গৱৰ্ণৰ হিচাপে ১৯৭১ চনৰ পৰা ১৯৭৫ চনলৈকে জৰ্জিয়াৰ আৰু জৰ্জিয়া ৰাজ্যিক চেনেটত ১৯৬৩ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ দীৰ্ঘদিনীয়া, ১০০ বছৰ বয়সত ভৰি দিয়া প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আছিল।
  
জৰ্জিয়াৰ প্লেইনছত জন্মগ্ৰহণ কৰা কাৰ্টাৰে ১৯৪৬ চনত আমেৰিকাৰ নৌসেনা একাডেমীৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ঘৰলৈ উভতি পৰিয়ালৰ বাদামৰ খেতিখন চোৱাচিতা কৰাৰ আগতে ছাবমেৰিন সেৱাত যোগদান কৰে। ১৯৭৬ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত সক্ৰিয় আছিল, তাৰ পিছত ৰাজ্যিক চিনেটৰ আৰু গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ দ্বিতীয় দিনটোত কাৰ্টাৰে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ ড্ৰাফট ফাঁকি দিয়া সকলোকে ক্ষমা কৰি দিয়ে। তেওঁ এক ৰাষ্ট্ৰীয় শক্তি নীতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল য’ত সংৰক্ষণ, মূল্য নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু নতুন প্ৰযুক্তি আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কাৰ্টাৰে কেম্প ডেভিদ চুক্তি, পানামা খাল সন্ধি আৰু দ্বিতীয় ৰাউণ্ডৰ কৌশলগত অস্ত্ৰ সীমাবদ্ধতা আলোচনাৰ সফলতা লাভ কৰে। তেওঁ ষ্টেগফ্লেচন বা স্ববিৰতাৰও সন্মুখীনও হৈছিল। উচ্চ মুদ্ৰাস্ফীতি, স্থবিৰ অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি আৰু বৃদ্ধি পোৱা নিবনুৱা সমস্যাৰ সমন্বয় হৈছে স্ববিৰতা। তেওঁ আইন বিলত স্বাক্ষৰ কৰি আমেৰিকাৰ শক্তি আৰু শিক্ষা বিভাগ স্থাপন কৰে। কাৰ্টাৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ শেষৰ দুটা বছৰত থ্ৰী মাইল দ্বীপ দুৰ্ঘটনা, চীনৰ সৈতে কূটনৈতিক সম্পৰ্ক স্থাপন,নিকাৰাগুয়া বিপ্লৱ,   
আফগানিস্তানত ছোভিয়েট আক্ৰমণ,ইৰাণৰ বিপ্লৱ, যাৰ ফলত ইৰাণৰ পণবন্দী সংকট আৰু ১৯৭৯ চনত তেলৰ সংকটৰ সৃষ্টি হয়। ছোভিয়েট আক্ৰমণৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই তেওঁ ডিটেণ্টৰ অন্ত পেলাই শীতল যুদ্ধক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল, ছোভিয়েটৰ বিৰুদ্ধে শস্যৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল, কাৰ্টাৰ মতবাদ উচ্চাৰণ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনত মস্কোত অনুষ্ঠিত হোৱা গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ বহুজাতিক বৰ্জনৰ নেতৃত্ব দিছিল। ডিটেণ্ট হৈছে মৌখিক যোগাযোগৰ জৰিয়তে ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক শিথিল কৰা। ১৯৮০ চনত কাৰ্টাৰ আৰু মণ্ডেলে পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হয়, আৰু দলৰ প্ৰাইমাৰীত কাৰ্টাৰে চিনেটৰ টেড কেনেডীক পৰাস্ত কৰাৰ পিছত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিয়ে পুনৰ মনোনীত কৰে। তেওঁ পাছত ৰ’নাল্ড ৰেগান আৰু জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছৰ ৰিপাব্লিকানৰ হাতত পৰাস্ত হয়।

## প্ৰাথমিক জীৱন

১৯২৪ চনৰ ১ অক্টোবৰত জৰ্জিয়াৰ প্লেইনছত ৱাইজ চেনিটেৰিয়ামত  জেমছ আৰ্ল কাৰ্টাৰ জুনিয়ৰে জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ মাতৃ এই চিকিৎসালয়তে পঞ্জীয়নভুক্ত নাৰ্ছ হিচাপে কাম কৰিছিল। এইদৰে চিকিৎসালয়ত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আমেৰিকান ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্টাৰ পৰিগণিত হয়। তেওঁ বেছি লিলিয়ান গৰ্ডী আৰু জেমছ আৰ্ল কাৰ্টাৰ ছিনিয়ৰৰ জ্যেষ্ঠ সন্তান আৰু ১৬৩৫ চনত ভাৰ্জিনিয়া কলনীত বসতি স্থাপন কৰা ইংৰাজ অনুপ্ৰৱেশকাৰী থমাছ কাৰ্টাৰৰ বংশধৰ আছিল। জৰ্জিয়াত কাৰ্টাৰৰ বহু প্ৰজন্মই কপাহ খেতিয়ক হিচাপে কাম কৰিছিল। কাৰ্টাৰৰ জন্মৰ সময়ত প্লেইনছ আছিল ৬০০ জনীয়া এখন উত্থানশীল চহৰ। তেওঁৰ পিতৃ আছিল এজন সফল স্থানীয় ব্যৱসায়ী যিয়ে এখন সাধাৰণ দোকান চলাইছিল আৰু কৃষিভূমিত বিনিয়োগকাৰী আছিল। কাৰ্টাৰৰ পিতৃয়ে ইয়াৰ পূৰ্বে প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত আমেৰিকান সেনাৰ কোৱাৰ্টাৰমাষ্টাৰ কৰ্পছত ৰিজাৰ্ভ ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট হিচাপে কাম কৰিছিল।

### শিক্ষা
কাৰ্টাৰ ১৯৩৭ চনৰ পৰা ১৯৪১ চনলৈকে প্লেইনছ হাইস্কুলত পঢ়িছিল আৰু একাদশ শ্ৰেণীৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল; বিদ্যালয়খনত দ্বাদশ শ্ৰেণী নাছিল। সেই সময়লৈকে আৰ্চাৰী আৰু প্লেইনছ মহামন্দাৰ ফলত দৰিদ্ৰ হৈ পৰিছিল যদিও নিউ ডিলৰ কৃষি ৰাজসাহায্যৰ দ্বাৰা পৰিয়ালটোৱে লাভৱান হৈছিল আৰু কাৰ্টাৰৰ পিতৃ এজন সম্প্ৰদায়ৰ নেতা হৈ পৰিছিল। কাৰ্টাৰ আছিল এজন অধ্যৱসায়ী ছাত্ৰ আৰু পঢ়াৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ আছিল। এটা জনপ্ৰিয় কাহিনী অনুসৰি, তেওঁ আৰু তেওঁৰ বন্ধুসকলে স্কুল এৰি হট ৰডত ডাউনটাউনত ভেঞ্চাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁক ভেলেডিক্টৰিয়ানৰ বাবে পাছ কৰা হৈছিল। কাৰ্টাৰৰ চাকৰিৰ পৰা আঁতৰি যোৱাৰ কথা স্থানীয় বাতৰি কাকত এখনত উল্লেখ কৰা হৈছিল যদিও অন্যথা তেওঁ বিদায়ী হ'লহেঁতেন সেয়া স্পষ্ট নহয়। কিশোৰ অৱস্থাত কাৰ্টাৰ প্লেইনছ হাইস্কুলৰ বাস্কেটবল দলত খেলিছিল আৰু ফিউচাৰ ফাৰ্মাৰ্ছ অৱ আমেৰিকাত যোগদান কৰিছিল, যিয়ে তেওঁক কাঠৰ কামৰ প্ৰতি আজীৱন আগ্ৰহ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিছিল।

কাৰ্টাৰে বহুদিনৰ পৰাই আমেৰিকাৰ নৌসেনা একাডেমীত পঢ়াৰ সপোন দেখিছিল। ১৯৪১ চনত তেওঁ জৰ্জিয়াৰ ওচৰৰ আমেৰিকাছৰ জৰ্জিয়া চাউথৱেষ্টাৰ্ণ কলেজত অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত স্নাতক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। পিছৰ বছৰ কাৰ্টাৰ আটলাণ্টাৰ জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিলৈ বদলি হয়, য'ত নাগৰিক অধিকাৰৰ  আন্দোলনৰ মুৰব্বী ব্লেক ভ্যান লিয়াৰ সভাপতি আছিল। জৰ্জিয়া টেকত থকাৰ সময়ত কাৰ্টাৰে ৰিজাৰ্ভ অফিচাৰ ট্ৰেইনিং কৰ্পছত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ভ্যান লিয়াৰে কাৰ্টাৰক নৌসেনা একাডেমীত যোগদান কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। ১৯৪৩ চনত তেওঁ আমেৰিকাৰ প্ৰতিনিধি ষ্টিফেন পেছৰ পৰা নৌসেনা একাডেমীত নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু ১৯৪৬ চনত কাৰ্টাৰে বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ এজন ভাল ছাত্ৰ আছিল, কিন্তু একাডেমীৰ আকোৰগোজ নৱাগতসকলৰ সংস্কৃতিৰ বিপৰীতে তেওঁক সংৰক্ষিত আৰু নিৰৱ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। একাডেমীত থকাৰ সময়তে কাৰ্টাৰ তেওঁৰ ভগ্নী ৰুথৰ বন্ধু ৰোজালিন স্মিথৰ প্ৰেমত পৰে। ১৯৪৬ চনত তেওঁৰ স্নাতক হোৱাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে দুয়োৰে বিবাহ হয় আৰু ২০২৩ চনৰ ১৯ ​​নৱেম্বৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। কাৰ্টাৰ আছিল নেভি মিডশ্বিপমেনৰ স্প্ৰিণ্ট ফুটবল খেলুৱৈ আৰু এজন ষ্টেণ্ডআউট ফ্ৰেছমেন ক্ৰছ কান্টি দৌৰবিদ। ১৯৪৭ শ্ৰেণীৰ ৮২১ জন মিডশ্বিপমেনৰ ভিতৰত তেওঁ বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু এন্সাইন হিচাপে কমিচন লাভ কৰে।
## জৰ্জিয়াৰ গৱৰ্ণৰ পদ (১৯৭১–১৯৭৫)

১৯৭১ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত কাৰ্টাৰে জৰ্জিয়াৰ ৭৬ সংখ্যক গৱৰ্ণৰ হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে কৰে। কাৰ্টাৰে সহযোগী ৰাজনীতিবিদসকলৰ সৈতে জড়িত হ'বলৈ ইচ্ছুক নাছিল, যাৰ বাবে তেওঁ বিধায়িনী দলৰ মাজত জনপ্ৰিয়তা কমি গৈছিল। ১৯৭২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত দাখিল কৰা পুনৰ্গঠন পৰিকল্পনা প্ৰৱৰ্তন কৰি তেওঁ ৰাজ্যপালৰ কৰ্তৃত্ব সম্প্ৰসাৰণ কৰে।প্ৰথম অৱস্থাত বিধায়িনী দলত শীতল আদৰণিৰ পিছতো অধিবেশনৰ শেষৰ দিনটোত মাজনিশা এই পৰিকল্পনা গৃহীত হয়। কাৰ্টাৰে প্ৰায় ৩০০ টা ৰাজ্যিক সংস্থাক ২২ টালৈ একত্ৰিত কৰে যদিও ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যৰ ধন ৰাহি হ'ল নেকি সেইটো বিতৰ্কিত। ১৯৭১ চনৰ ৮ জুলাইত জৰ্জিয়াৰ কলম্বাছত উপস্থিত থকাৰ সময়ত তেওঁ যিকোনো সম্ভাৱ্য হিংসাৰ পূৰ্বে সমস্যা সমাধানত সহায় কৰিবলৈ জৰ্জিয়া মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ গঠন কৰাৰ উদ্দেশ্য প্ৰকাশ কৰে।

১৯৭১ চনৰ ১৩ জুলাইত অনুষ্ঠিত হোৱা এখন সংবাদমেলত কাৰ্টাৰে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ ১৯৭২ চনৰ বিত্তীয় বৰ্ষৰ শেষলৈকে ৫৭ মিলিয়ন ডলাৰৰ ঘাটি ৰোধ কৰিবলৈ বিভাগীয় মুৰব্বীসকলক ব্যয় হ্ৰাস কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে, তেওঁ নিৰ্দিষ্ট কৰি দিছিল যে প্ৰতিটো ৰাজ্যিক বিভাগ প্ৰভাৱিত হ’ব আৰু অনুমান কৰিছিল যে পাঁচ শতাংশ বেছি ৰাজ্যিক বিভাগসমূহে আবণ্টিত ধন সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলে চৰকাৰী ৰাজহ হেৰুৱাব লাগিব। ১৯৭২ চনৰ ১৩ জানুৱাৰীত তেওঁ ৰাজ্যৰ বিধায়িনী দলক কাৰাগাৰ সংস্কাৰ কাৰ্যসূচী আৰু প্ৰায় সকলো ৰাজ্যিক কৰ্মচাৰীৰ বাবে ৪৮ মিলিয়ন ডলাৰ (২০২৩ চনত ২৭ কোটি ডলাৰৰ সমতুল্য) কৰ প্ৰদানৰ লগতে প্ৰাথমিক শিশু বিকাশৰ কাৰ্যসূচীৰ বাবে ধন আগবঢ়াবলৈ অনুৰোধ জনায়।

## ১৯৭৬ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ
১৯৭৪ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰত কাৰ্টাৰে ৱাশ্বিংটন ডি চিৰ নেচনেল প্ৰেছ ক্লাবত ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰচাৰৰ কথা ঘোষণা কৰে। তেওঁৰ ভাষণত ঘৰুৱা বৈষম্য, আশাবাদ আৰু পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়বস্তু আছিল। ডেম'ক্ৰেটিক দলৰ প্ৰাইমাৰীত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে তেওঁ আন ষোল্লজন প্ৰাৰ্থীৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল আৰু ৱালেছৰ দৰে অধিক ৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে পৰিচিত ৰাজনীতিবিদৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ সম্ভাৱনা কম বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁৰ নামৰ স্বীকৃতি অতি কম আছিল আৰু তেওঁৰ বিৰোধীসকলে উপহাস কৰি সুধিছিল "জিমি কোন?"। ইয়াৰ উত্তৰত কাৰ্টাৰে নিজৰ নাম আৰু তেওঁ কিহৰ বাবে থিয় দিছে তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কয় যে "মোৰ নাম জিমি কাৰ্টাৰ, আৰু মই ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছো।"

## ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৭৭–১৯৮১)

১৯৭৭ চনৰ ২০ জানুৱাৰীত কাৰ্টাৰক ৩৯ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা হয়। কাৰ্টাৰৰ প্ৰথম কাৰ্য্যসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ যুগৰ খচৰা ফাঁকি দিয়া লোকসকলৰ বাবে নিঃচৰ্ত ক্ষমা ঘোষণা কৰি কাৰ্যবাহী আদেশ জাৰি কৰি প্ৰচাৰ অভিযানৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰা, ঘোষণা ৪৪৮৩।কাৰ্টাৰৰ কাৰ্যকালত অৰ্থনৈতিক অসুস্থতা, মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু মন্দাৱস্থা অব্যাহত থকাৰ সময় আৰু ১৯৭৯ চনৰ শক্তি সংকটৰ সৃষ্টি হৈছিল। কাৰ্টাৰৰ অধীনত ১৯৮০ চনৰ মে' মাহত ফেডাৰেল ট্ৰেড কমিছন "বাজেট বিবাদৰ ফলত বন্ধ হোৱা প্ৰথমটো সংস্থা" হৈ পৰে, কিন্তু কংগ্ৰেছে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে আৰু পিছদিনা সংস্থাটো মুকলি হয়।

কাৰ্টাৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন সংঘাতক শান্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল, আটাইতকৈ দৃশ্যমানভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যত কেম্প ডেভিদ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰি; পানামা খাল পানামাক ঘূৰাই দিছিল; আৰু ছোভিয়েট নেতা লিওনিড ব্ৰেজনেভৰ সৈতে SALT II পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ হ্ৰাস চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰা। তেওঁৰ অন্তিম বছৰটো ইৰাণৰ পণবন্দী সংকটৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল, যিয়ে ১৯৮০ চনৰ নিৰ্বাচনত ৰ'নাল্ড ৰেগানৰ হাতত পৰাস্ত হোৱাত অৰিহণা যোগাইছিল। 
সকলে অভিযোগ কৰিছে যে শেহতীয়াকৈ ২০২৩ চনত ৰেগানৰ প্ৰচাৰৰ হৈ কাম কৰা লোকসকলে ইৰাণ সংকটটো দীঘলীয়া কৰিবলৈ পতিয়ন নিয়াইছিল যাতে কাৰ্টাৰৰ পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস পায়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি