ইৰানৰ নাৰী

ইৰানৰ নাৰীসকলে বিভিন্ন ভূমিকা পালন কৰি সমাজ, অৰ্থনীতি, সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন দিশত অৰিহণা যোগাইছে। যুগ যুগ ধৰি ইৰাণৰ পৰম্পৰাগত লিংগ নীতিয়ে মহিলাসকলক মূলতঃ ঘৰুৱা ক্ষেত্ৰতে আৱদ্ধ কৰি ৰাখিছিল, ঘৰখন পৰিচালনা আৰু সন্তানক ডাঙৰ-দীঘল কৰাৰ আশাৰে।
thumb|right|৩00px|২০২৪ চনৰ এ এফ চি মহিলা অলিম্পিক কোৱালিফাইং প্ৰতিযোগিতাত ইৰাণৰ মহিলা ফুটবল দল।

পাহলৱী বংশৰ শাসন কালত নাৰীৰ অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে আৰু লিংগ সমতা আগুৱাই নিয়াৰ বাবে উল্লেখযোগ্য সামাজিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত আছিল বাধ্যতামূলক হিজাব বিলুপ্ত কৰা, মহিলাৰ ভোটাধিকাৰ প্ৰদান, মহিলাৰ বাবে বিশ্ববিদ্যালয় মুকলি কৰা, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বাবে সমান দৰমহা বলবৎ কৰা, আৰু মহিলাৰ বাবে ৰাজহুৱা পদবী আৰু সংসদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ অধিকাৰ আদি। এই সংস্কাৰসমূহে ক্ৰমান্বয়ে পৰিৱৰ্তন আৰু অধিক আধুনিক আৰু সমতাবাদী সমাজৰ দিশত পৰিৱৰ্তন ঘটায়।

১৯৭৯ চনৰ ইৰাণৰ বিপ্লৱৰ পিছত যদিও ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ নতুন সংবিধানৰ ২০ আৰু ২১ নং অনুচ্ছেদত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বাবে সম অধিকাৰ ঘোষণা কৰা হৈছে, তথাপিও বিপ্লৱৰ পিছত প্ৰণয়ন কৰা বহু আইনত নাৰীৰ স্বাধীনতাৰ ওপৰত যথেষ্ট বাধা আৰোপ কৰা হয়। মহিলাসকলে ৰাজহুৱা স্থানত হিজাব পৰিধান কৰিব লাগিব আৰু মুখ আৰু হাতৰ বাহিৰে চুলি আৰু শৰীৰ ঢাকিব লাগিব। ইছলামিক সাজ-পোছাক নিয়ম মানি নচলিলে আইনী শাস্তি আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত বলবৎকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ পৰা শাৰীৰিক শাস্তি হ'ব পাৰে।

বিশেষকৈ মহিলাৰ প্ৰতিবাদ, স্বেচ্ছাচাৰী গ্ৰেপ্তাৰ, সাজ-পোছাক উলংঘাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ হিংসা আদি দমনৰ পোহৰত একবিংশ শতিকাত ইৰানে নাৰীৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰৰ আন্তৰ্জাতিক সমালোচনা তীব্ৰতৰ হৈ পৰিছে। নাৰীহত্যাৰ গোচৰ, কেতিয়াবা "পৰিয়ালৰ সন্মান"ৰ নামত পৰিয়ালৰ সদস্যই সংঘটিত কৰা যদিও অবৈধ আৰু ৰাজ্যিক বাহিনীয়ে কৰা বিক্ষোভকাৰী আৰু প্ৰতিবাদকাৰীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা আৰু কেতিয়াবা আনকি হত্যা কৰাও ইৰাণত ক্ৰমান্বয়ে চিন্তনীয় বিষয় হৈ পৰিছে। মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীসকলে ব্যৱস্থাগত বিফলতাৰ কথা আঙুলিয়াই দিয়ে যিয়ে ইৰাণৰ মহিলাসকলে ফলপ্ৰসূ আইনী সুৰক্ষা লাভ কৰাত বিফল হৈছে।

## ইতিহাস

### প্ৰাচীন ইৰাণ

 
দক্ষিণ-পূব ইৰাণৰ চিস্তান-বেলুচিস্তান প্ৰদেশৰ প্ৰাগঐতিহাসিক বসতিস্থল শ্বাহৰ-ই সুখতেহ  ("জ্বলি যোৱা চহৰ")ত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননত দেখা গৈছে যে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থৰ পৰা ৩য় সহস্ৰাব্দৰ সময়ছোৱাত এই অঞ্চলৰ মহিলাসকলে উচ্চ মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল। তাত কবৰত আৱিষ্কাৰ হোৱা ছীলৰ ভিতৰত ৯০% দখল মহিলাৰ আছিল, যিসকলে জনসংখ্যাৰ ৬০%তকৈও অধিক আছিল।এই ছীলসমূহৰ বিতৰণ – বাণিজ্য আৰু চৰকাৰৰ আহিলা যিয়ে অৰ্থনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল – এই মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ প্ৰাগঐতিহাসিক সমাজৰ এক শক্তিশালী গোট বুলি প্ৰকাশ কৰিছিল।

### ইছলামী যুগ

#### কাজাৰ বংশ
কাজাৰ যুগত মহিলাসকলে সংৰক্ষিত শ্ৰমিকৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল, যিটো অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। তেওঁলোকৰ কৰ্মই পৰিয়াল, ব্যৱসায়ৰ মালিক আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ সদায় উপকৃত হৈছিল। গ্ৰাম্য আৰু নিম্নবৰ্গৰ মহিলাসকল বেছিভাগেই কাৰ্পেট বোৱা, এম্ব্ৰয়ডাৰী আৰু কাপোৰ, বস্ত্ৰ, মাখন বনোৱা, ফল-মূল, চাহ উৎপাদনৰ কামত জড়িত আছিল। ৰেচম আৰু কপাহ নিৰ্মাণৰ লগতে অন্যান্য হস্তশিল্পৰ কামো কৰিছিল। মহিলাসকলে মৰিশালী, ৰাজহুৱা গা ধোৱা ঘৰ আৰু অধিক ধনী ঘৰত দাসী, তিতা নাৰ্ছ আৰু নেনী হিচাপেও নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। অধিক জনবহুল চহৰবোৰত মহিলাসকলে মনোৰঞ্জক, নৃত্যশিল্পী বা বেশ্যা হিচাপে কাম কৰিছিল। যদিও মহিলাসকলৰ বাবে বহু কামৰ সুযোগ মুকলি আছিল তেওঁলোকৰ মজুৰি কম আছিল। এই সময়ছোৱাত বস্ত্ৰশিল্পৰ কাম কৰা মহিলাসকলে পুৰুষৰ কামৰ গড়ে এক তৃতীয়াংশ উপাৰ্জন কৰিছিল। মহিলাক মজুৰি উপাৰ্জনৰ ক্ষমতা দিয়া হ’লেও তেওঁলোকৰ কেতিয়াও বহু অধিকাৰ নাছিল, গ্ৰাম্য ছোৱালীক পৰিয়ালৰ মুৰব্বীয়ে বিক্ৰী কৰাটোও সম্ভৱ আছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ