open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
টি ভি ৰামকৃষ্ণন

**টিৰুপ্পাত্তৰ ৱেংকটাচালামূৰ্তি ৰামকৃষ্ণন**, এফ আৰ এছ (জন্ম ১৪ আগষ্ট, ১৯৪১) ঘনীভূত অৱস্থাৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান আৰু পৰিসাংখ্যিক বল বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অসামান্য অৱদানৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ এগৰাকী ভাৰতীয় তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিদ। ৰামকৃষ্ণন বৰ্তমান ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বাংগালোৰৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক (Distinguished Professor) আৰু বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডি এ' ই হোমী ভাবা অধ্যাপক। ১৯৮৩ চনত তেখেতক শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা আৰু ২০০১ চনত পদ্মশ্ৰী বঁটা আগবঢ়োৱা হৈছিল। 

অধ্যাপক ৰামকৃষ্ণনে পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ বিখ্যাত আৰু বহুল প্ৰচলিত "**ৰামকৃষ্ণন-ইউছুফ তত্ত্ব**" আগবঢ়াইছিল। 

## জীৱনী
টিৰুপ্পাত্তৰ ৱেংকটাচালামূৰ্তি ৰামকৃষ্ণনৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪১ চনৰ ১৪ আগষ্ট তাৰিখে তামিলনাডুৰ মাদ্ৰাছ(বৰ্ত্তমানৰ চেন্নাই)ত। ৰামকৃষ্ণনৰ পিতৃ তেতিয়াৰ কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়(বৰ্ত্তমান বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়)ৰ অধ্যাপক হোৱাৰ সূত্ৰে তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথমছোৱা সময় অতিবাহিত হৈছিল বেনাৰসত। ৰামকৃষ্ণনে বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ক্ৰমে ১৯৫৯ আৰু ১৯৬১ চনত পদাৰ্থবজ্ঞানৰ বি এছ চি (সন্মান সহ) আৰু এম এছ চি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়তে চি এছ আই আৰ ৰ গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে ১৯৬১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে কাম কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ১৯৬৬ চনত কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিশ্ববিখ্যাত পদাৰ্থবিদ জ'ৱাকুইন মাযদেক লুটিনজাৰৰ অধীনত গৱেষণা কৰি পি এইছ দি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। 

অধ্যাপক ৰামকৃষ্ণনে ইলেক্ট্ৰন স্থানীয়কৰণ স্কেলিঙ তত্ত্ব(***scaling theory of electron localization***) ৰ ক্ষেত্ৰলৈ মৌলিক আৰু অত্যন্ত প্ৰভাৱশালী বৈজ্ঞানিক অৱদান আগবঢ়াইছে। তৰল-কঠিন সংক্ৰমণ আৰু সংমিশ্ৰ যোজক তন্ত্ৰ (mixed valence systems)ৰ তত্ত্বৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁৰ উল্লেখনীয় বৰঙনি আছে। 

শেহতীয়াকৈ আন্তৰাষ্ট্ৰীয় তাত্ত্বিক বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ(International Centre for Theoretical Science, ICTS)ৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানত আয়োজিত এক অনুষ্ঠানত অধ্যাপক ৰামকৃষ্ণনক তেওঁৰ অৱদানৰ প্ৰতি সন্মান জনাই সম্বৰ্ধনা জনোৱা হয়। 

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
*টি ভি ৰামকৃষ্ণনৰ ৱেবছাইট

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বিজ্ঞান

জ্যোতি পদাৰ্থ ৰ্বিজ্ঞান () জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ঊমৈহতীয়া ভাগ, য’ত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ অৱয়ব সমূহৰ ভোতিক ধৰ্ম আৰু সিহঁতৰ পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ ওপৰত কৰা ক্ৰিয়াৰ অলোচনা কৰা হয়।

শ্ৰেণী:জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বিজ্ঞান
কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক

**কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক** () হৈছে এনে এক ব্যৱস্থা য’ত একাধিক কম্পিউটাৰ আৰু হাৰ্ডৱেৰ উপাদানসমূহ যোগাযোগ মাধ্যমৰ দ্বাৰা ইটো সিটোৰ লগত সংযুক্ত হৈ থাকে। এনে কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক ব্যৱহাৰকাৰীসকলে সম্পদ (ৰিচ’ৰ্চ) আৰু তথ্য আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰে।
কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কৰ সংজ্ঞা এনেধৰণেও দিব পাৰি: যেতিয়া কোনো এক কম্পিউটাৰৰ কমেও এটা প্ৰচেচে আঁতৰত থকা অন্য এক কম্পিউটাৰৰ এটি প্ৰচেচলৈ তথ্য প্ৰেৰণ কৰিব বা প্ৰচেচৰ পৰা তথ্য গ্ৰহণ কৰিব পাৰে, তেন্তে তেনে কম্পিউটাৰ দুটাক নেটৱৰ্কত থকা বুলিব পাৰি। ইয়াত কম্পিউটাৰে যিকোনো পৰিকলন যন্ত্ৰকে বুজাইছে। 
কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কসমূহক বিভিন্ন বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন ভাগত ভগাব পাৰি। এনে কেইটামান বৈশিষ্ট্য হৈছে: তথ্য আদান-প্ৰদানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা যোগাযোগ মাধ্যম, যোগাযোগ প্ৰট’কল, আবৰি থকা অঞ্চলৰ পৰিধি, টপ’লজি আদি। 
যোগাযোগ প্ৰট’কলসমূহ হৈছে আদান-প্ৰদানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা নীতি-নিয়মসমূহ। কিছুমান সু-পৰিচিত প্ৰট’কল হৈছে ইথাৰনেট, ট্ৰানচমিছন কণ্ট্ৰ’ল প্ৰট’কল/ ইণ্টাৰনেট প্ৰট’কল (টি চি পি/ আই পি) আদি। 
কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কক সচৰাচৰ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং, তথ্য প্ৰযুক্তি, ইলেকট্ৰিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং আৰু টেলিকমিউনিকেচনৰ উপ-বিভাগ ৰূপে গণ্য কৰা হয়। 

## তথসূত্ৰ


শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:তথ্য প্ৰযুক্তি
ময়নুল হক

**মইনুল হক** () অসমৰ এজন মূকাভিনয় শিল্পী৷ তেওঁ প্ৰায় ১৯৭০ চনৰ পৰা মূকাভিনয় প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে৷ তেওঁ পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে উত্তৰ-পূব ভাৰতত *মাইম একাডেমী*ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে৷ মূকাভিনয় ক্ষেত্ৰত ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক বিভাগৰ পৰা জলপানি লাভ কৰা হকে ২০০৯ চনত সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা লাভ কৰে৷ তেওঁ “The Thief”, “The Puppet”, “Mask Maker”, “Paisa” “The Bridge” আদি অনেক মূকাভিনয়ৰ সৃষ্টি কৰে৷

## বিভিন্ন কৃতকাৰ্যতা

# সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা 2009
# উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম *মাইম একাডেমী* প্ৰতিষ্ঠা ১৯৯১
# ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক বিভাগৰ পৰা জলপানি লাভ৷
# ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক বিভাগৰ অন্তৰ্গত নতুন দিল্লীৰ Center for Cultural Resources and Training-ৰ প্ৰশিক্ষক৷

## তথ্য সংগ্ৰহ


## বাহ্যিক সংযোগ
* http://www.thehindu.com/arts/article113421.ece
* http://www.merinews.com/article/mime-artist-haque-receives-sangeet-natak-academi-award/15798352.shtml 
* http://www.mimeindia.in/groups/Mime_Academy.php  
* http://www.thehindu.com/arts/article113421.ece

শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
হুইটনী হাষ্টন

**হুইটনী এলিজাবেথ হাষ্টন** (আগষ্ট ৯, ১৯৭৩ – ফেব্ৰুৱাৰী ১১, ২০১২) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এগৰাকী প্ৰতিভাসম্পন্ন কণ্ঠশিল্পী, মঞ্চশিল্পী, প্ৰযোজক আৰু মডেল আছিল। ২০০৯ চনত গিনীজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডৰ মতে তেখেত বিশ্বৰ সবাতোকৈ বেছি পুৰস্কাৰ পোৱা নাৰী। ২০১০ চন পৰ্য্যন্ত তেখেতৰ জীৱনযোৰা ৪১৫ সংখ্যক পুৰস্কাৰসমূহৰ ভিতৰত ২টা এমী এৱাৰ্ড, ৬টা গ্ৰেমী এৱাৰ্ড, ৩০টা বিলব'ৰ্ড মিউজিক এৱাৰ্ড ‌আৰু ২২টা আমেৰিকান মিউজিক এৱাৰ্ড মুখ্য। ইয়াৰ উপৰিউ হাষ্টন বিশ্বৰ অভিলেখসংখ্যক পৰিমাণে বিক্ৰী হোৱা বিভিন্ন শ্ৰাব্য-দৃশ্য মাধ্যমৰ প্ৰকাশকাৰী সংগীতজ্ঞ। তেখেতৰ পৰিয়ালৰে প্ৰসিদ্ধ ছ'উল গায়ক সংগীতজ্ঞসকলৰ, বিশেষকৈ মাক চিছি হাষ্টন, সম্বন্ধীয় ডায়'ন ৱাৰৱিক আৰু ডী ডী ৱাৰৱিকি, আৰু গডমাডাৰ এৰিথা ফ্ৰেঙ্কলিনৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ হাষ্টনে ১১ বছৰ বয়সৰপৰাই তেখেতৰ নিউ জাৰ্চী গীৰ্জাৰ জুনিয়'ৰ গচ্‌পেলত choir গাই সংগীত জীৱনৰ পাতনি মেলে। পাছত মাকৰ লগত নিউয়ৰ্কৰ চহৰ এলেকাৰ নৈশ ক্লাবত গান গাই থাকোঁতে তেখেত এৰিষ্টা ৰেকৰ্ডৰ লেবেল-হেড ক্লাইভ ডেভিচৰ চকুত পৰে। হাষ্টনে সাতখন ষ্টুডিঅ' এলবাম আৰু তিনিখন চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম মুকলি কৰে; আটাইখিনিয়ে ডায়মণ্ড, মালটি প্লেটিনাম, প্লেটিনাম বা গ'ল্ড চাৰ্টিফিকেচ্যন জুবিলী পালন কৰে। 

২০১২ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে কেলিফ'ৰ্ণিয়াৰ বীভাৰ্লি হিলৰ বীভাৰ্লি হিল্টন হোটেলত কোনো অজ্ঞাত কাৰণবশতঃ হাষ্টনৰ মৃত্যু হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## অধিক পঢ়ক

*
*
*
*
*
*
*

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* দ্য চান্‌দে ইণ্ডিয়ানত প্ৰকাশিত হুইটনী হাষ্টনৰ মৃত্যু সংবাদ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
পোহৰৰ বেগ

ভেকুৱাম(বা শূন্যস্থান)ত পোহৰৰ বেগ, যাক সাধাৰণতে ***c*** ৰে বুজোৱা হয়, পদাৰ্থ বিজ্ঞানত বহুল ভাবে ব্যৱহৃত এক ভৌতিক ধ্ৰুৱক। ইয়াৰ মান সঠিকভাবে ২৯৯,৭৯২,৪৫৮ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড, ই এটা স্থিৰ (হুবহু) সংখ্যা, আন্তৰ্জাতিক মান সময় একক আৰু এই ধ্ৰুবকৰ মানৰ পৰাই মিটাৰ এককক সংজ্ঞাবদ্ধ কৰা হয়। মাইল এককত ইয়াৰ নিকটতম মান হ’ব ১৮৬,২৮২ মাইল প্ৰতি ছেকেণ্ড। 

বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদৰ মতে **'c**' হৈছে বিশ্ব ব্ৰহ্মাণ্ডৰ যিকোনো শক্তি, পদাৰ্থ আৰু তথ্যই পাব পৰা সৰ্বোচ্চ বেগ। ই হৈছে সকলোবোৰ ভৰহীন কণা আৰু বিদ্যুতচুম্বকীয় বিকিৰণ যেনে ভেকুৱামত পোহৰৰ দৰে ভৰহীন কণাৰ সংলগ্ন ক্ষেত্ৰ সমূহৰ বেগ, ইয়াক মহাকৰ্ষণৰ বেগ সূত্ৰ (অৰ্থাৎ মহাকৰ্ষণীয় তৰংগ)ৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰিব পৰা যায়। এনে কণা বা তৰংগ‍ৰ বেগ ইয়াৰ উৎস বা দৰ্শক জন থকা জড় প্ৰসংগ প্ৰণালীটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰেআৰু ইয়াৰ মান স্থিৰ থাকে, এই **'c*** ক আমি [[এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন|আইনষ্টাইন]]ৰ বিখ্যাত [[ভৰ-শক্তিৰ সমতুল্যতা]] *E*&nbsp;=&nbsp;*mc*<sup>2</sup> ত দেখিবলৈ পাওঁ।

কাঁচ, বায়ু, পানী আদিৰ দৰে [[স্বচ্ছ পদাৰ্থৰ]] মাজেৰে যাওঁতে পোহৰৰ বেগ(**v**) ধ্ৰুৱক **c** তকৈ কম হয়, **c** আৰু কোনো এক পদাৰ্থৰ বাবে **v** ৰ মানৰ অনুপাতক সেই পদাৰ্থটোৰ [[প্ৰতিসৰণাংক]] *n* বোলা হয়, অৰ্থাৎ 
(*n*&nbsp;=&nbsp;*c*&nbsp;/&nbsp;*v*). ঊদাহৰণস্বৰূপে, [[দৃশ্যমান পোহৰ]]ৰ বাবে কাঁচৰ প্ৰতিসৰণাংক প্ৰায় ১.৫ অৰ্থাৎ পোহৰে কাঁচৰ মাজেৰে প্ৰায়  কি. মি. প্ৰতি ছেকেণ্ড বেগেৰে গতি কৰে, বায়ুৰ প্ৰতিসৰণাংক প্ৰায় ১.০০০৩; গতিকে ভেকুৱামতকৈ বায়ু মাধ্যমত পোহৰে ৯০ কি. মি. প্ৰতি ছেকেণ্ড কম বেগত গতি কৰে। 

প্ৰায়সংখ্যক ক্ষেত্ৰতে পোহৰক আমি পলকতে গতি কৰা কণা বুলিব পাৰো যদিও, বহু বেছি দূৰত্বৰ ক্ষেত্ৰত আৰু অতি সংবেদনশীল গণনাৰ ক্ষেত্ৰত পোহৰৰ সীমিত গতিবেগৰ প্ৰভাৱ আমি দেখিবলৈ পাওঁ, মহাকাশৰ কোনো ঠাইলৈ, যেনে এখন মহাযানলৈ যাওঁতে বা তাৰ পৰা আহোঁতে পোহৰে কেইবা মিনিটৰ পৰা ঘণ্টা পৰ্যন্ত ল’ব পাৰে। আমি আকাশত দেখা বহুতো তৰা আচলতে সেই তৰাটোৰ পৰা বহুবছৰ আগতেই অহা পোহৰ মাত্ৰ যি এক বৃহৎ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰাৰ পাছত আমাৰ চকুত পৰিছেহি। পোহৰৰ বেগৰ সীমাবদ্ধতাই তাত্বিক কম্পিউটাৰ সমূহৰ বেগকো এক নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰদান কৰিছে, কিয়নো কম্পিউটাৰ এটাৰ ভিতৰত এটা চিপ(chip)ৰ পৰা আন এটা চিপলৈ তথ্যসমূহ আমি পঠিয়াবই লাগিব। 

১৬৬৭ চনত অ’লে ৰ’মাৰে [[বৃহস্পতি]]ৰ চন্দ্ৰসমূহৰ আপাত গতি অধ্যয়ন কৰি পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে "পোহৰৰ গতিবেগ সীমিত" বুলি মন্তব্য আগবঢ়াইছিল। পাছত ১৮৮৫ চনত [[জেমচ ক্লাৰ্ক মেক্সৱেল|জেমচ ক্লাৰ্ক মেক্সৱেলে]] পোহৰক এক বিদ্যুত চুম্বকীয় তৰংগ হিচাপে প্ৰমাণ কৰে, সেয়ে হিচাপে পোহৰৰ গতিবেগ **c** হয়, [[এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন|এলবাৰ্ট আইনষ্টাইনে]] ব্যাখ্যা আগবঢ়াই যে কোনো জড় প্ৰসংগ প্ৰণালীৰ সাপেক্ষে পোহৰৰ বেগ ইয়াৰ উৎসৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয় তেওঁ লগতে [[বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদ]]ৰ সহায়ত এই পৰিঘটনাৰ অনুসিদ্ধান্তসমূহ ব্যাখ্যাও কৰে আৰু দেখুৱাই যে, *c'' পোহৰ বা বিদ্যুত চুম্বকত্বৰ বাহিৰেও আন আন ক্ষেত্ৰতো প্ৰাসংগিক। তাৰ পিছত শতিকাজোৰা গণনাৰ অন্তত ১৯৭৫ চনত পোহৰৰ বেগ ২৯৯৭৯২৪৫৮ মি .প্ৰতি ছেকেণ্ড বুলি নিশ্চিত কৰা হয় (য’ত ভুলৰ সম্ভাৱনা ৪ বিলিয়ন ভাগৰ এভাগ)। ১৯৮৩ চনত মিটাৰ এককক নতুনকৈ বৰ্ণনা কৰা হয়, এই অনুসৰি ভেকুৱামত ২৯৯৭৯২৪৫৮ ভাগৰ ১ ছেকেণ্ডত পোহৰে অতিক্ৰম কৰা দূৰত্বই ১ মিটাৰ। 

## তথ্যসূত্ৰ


শ্ৰেণী:ধ্ৰুৱক
শ্ৰেণী:পোহৰ
ব্যাকৰণ

**ব্যাকৰণ** () এটা সংস্কৃত ভাষাৰ শব্দ; ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল সকলো কথা খৰচি মাৰি কৰা আলোচনা। কোনো এটা ভাষাৰ গঠনৰ সকলো কথা বিতংকৈ বিশ্লেষণ বা আলোচনা কৰা পুথিৰ নাম সেই ভাষাৰ ব্যাকৰণ। ব্যাকৰণত একোটা ভাষাৰ ধ্বনি, বৰ্ণ, বৰ্ণমালা, শব্দ আৰু পদৰ সাধন, পদৰ পৰা বাক্যৰ গঠন আদি চৰ্চা কৰা হয়।

ব্যাকৰণ ভাষাৰ বিশ্লেষণ বা ভাঙনি। ই ভাষা এটাক খণ্ড খণ্ড কৰি, তাৰ গঠন আৰু গঠন-প্ৰণালীটোক ভাঙি-ছিঙি ভিন ভিন কৰি দেখুৱাই দিয়ে আৰু সেই ভিন ভিন খণ্ডবিলাকৰ ভিন ভিন নাম দিয়ে। যথাৰ্থ পক্ষত ব্যাকৰণে ভাষা নিশিকায়, ভাষাটোক ফালি-ছিৰি তাৰ ভিতৰ ডোখৰ কেনেকুৱা তাকে মাথোন দেখুৱাই দিয়ে। ভাষা বিশেষৰ গঠন পদ্ধতি ব্যাকৰণত ৰূপায়িত হয়। অৰ্থাৎ কোনো এটা ভাষাৰ গঠন পদ্ধতিৰ বিজ্ঞান সন্মত আৰু যথা সম্ভৱ বিতং বিশ্লেষণেই সেই ভাষাৰ ব্যাকৰণ। প্ৰকাৰান্তৰে ভাষাৰ গঠনৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ আলোচনাকে ব্যাকৰণ বোলা হয়।

## ব্যাকৰণৰ সংজ্ঞা
ভাষাবিদসকলে আগবঢ়োৱা ব্যাকৰণৰ সংজ্ঞাসমূহ:
* পণ্ডিত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ মতে, “যি পুথি পঢ়িলে আখৰ আৰু শব্দ শুদ্ধ ৰূপে জোঁটাব আৰু লিখিবৰ নিয়মবিলাক শিকিব পাৰি তাকে ব্যাকৰণ বোলে।”
* ড॰ সুনীতি কুমাৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ মতে, “যি বিদ্যাৰ দ্বাৰা কোনো ভাষাক বিশ্লেষণ কৰি তাৰ স্বৰূপটি আলোচিত হয় আৰু সেই ভাষাৰ গঠন লিখন আৰু কথা-বাৰ্তাত তাক প্ৰয়োগ কৰা হয়, সেই বিদ্যাকে ভাষাৰ ব্যাকৰণ বোলে।”

## ব্যাকৰণৰ প্ৰকাৰ
ভাষাৰ ব্যাকৰণ নানা প্ৰকাৰৰ হ’ব পাৰে, যদিও সাধাৰণতে তিনি প্ৰকাৰৰ বুলি ভাষাবিদ ড॰ শ্ৰীগোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে তেওঁৰ 'অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ' নামৰ ভাষা বিষয়ক গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰিছে:
* ঐতিহাসিক বিৱৰ্তনমূলক ব্যাকৰণ
* সাম্প্ৰতিক বিশ্লেষণাত্মক ব্যাকৰণ
* সাম্প্ৰতিক তুলনামূলক ব্যাকৰণ

## ঐতিহাসিক বিৱৰ্তনমূলক ব্যাকৰণ
যি ব্যাকৰণত দুটা বা ততোধিক ভিন্ন যুগৰ বা স্তৰৰ ভাষাৰ গাঁথনিক ৰূপৰ সমন্বয় কৰা দেখুওৱা হয়, অৰ্থাৎ ক্ৰমবিকাশৰ আলোচনা কৰা হয় তাকে ‘ঐতিহাসিক বিৱৰ্তনমূলক ব্যাকৰণ’ বোলা হয়।

এনে ব্যাকৰণত ভাষাৰ বংশানুক্ৰমিক বিচাৰ বিশ্লেষণ পোৱা যায়। এই বিচাৰত সগোত্ৰী ভাষাবোৰৰ মাজত ৰূপৰ তথা পৰিৱৰ্তনৰ তুলনাও কৰা হয় কাৰণে কোনো কোনোৱে ঐতিহাসিক বিৱৰ্তনমূলক ব্যাকৰণক তুলনামূলক ব্যাকৰণো বোলে।

## সাম্প্ৰতিক বিশ্লেষণাত্মক ব্যাকৰণ
সাম্প্ৰতিক বিশ্লেষণাত্মক ব্যাকৰণ-ত সাম্প্ৰতিক যুগৰ বা স্তৰৰ ভাষাৰ পুংখানুপুঙ্খ বিশ্লেষণ কৰা হয়। এনে ব্যাকৰণ কেইবা প্ৰকাৰৰো হ'ব পাৰে। যেনে- সাধু বা সৰ্বজন গৃহীত সাহিত্যিক মান্য ভাষাৰ ব্যাকৰণ, একেটা ভাষাৰে বিভিন্ন উপভাষাৰ ব্যাকৰণ আৰু সামগ্ৰিক ব্যাকৰণ।

## লগতে চাওক
* অসমীয়া ব্যাকৰণ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ব্যাকৰণ
শ্ৰেণী:অসমীয়া ব্যাকৰণ
বেগ

কোনো এক নিৰ্দিষ্ট দিশত কোনো বস্তুৰ দ্ৰুতিকেই পদাৰ্থ বিজ্ঞানত বেগ বোলা হয়। দ্ৰুতিয়ে মাত্ৰ কিমান খৰকৈ বস্তু এটাই গতি কৰিছে তাকহে বুজাই আনহাতেদি বেগে দ্ৰুতিৰ লগতে দিশকো নিৰ্দেশ কৰে। কোনো এক বস্তুৱে স্থিৰ দ্ৰুতিৰে কোনো নিৰ্দিষ্ট এক দিশত গতি কৰিলে তাক আমি স্থিৰ বেগত গতি কৰা বুলি ক’ম। স্থিৰ দিশে কোনো এক বস্তুৱে সৰলৰোখিক পথত গতি কৰাকে সাধাৰণতে বুজায়। কোনো এক বৃত্তীয় পথত প্ৰতি ঘণ্টাত ২০ কি. মি. দ্ৰুতিৰে গতি কৰা গাড়ী এখনৰ বেগক আমি সমবেগ বুলি ক’ব নোৱাৰো। বেগৰ সময়সাপেক্ষে হোৱা পৰিৱৰ্তনক ত্বৰণ বুলি কোৱা হয়। বেগ এটা ভৌতিক ভেক্টৰ, ইয়াক বৰ্ণনা কৰিবলৈ দিশ আৰু মান ওভয়ৰে প্ৰয়োজন। বেগৰ স্কেলাৰ মানকেই দ্ৰুতি বোলা হয়, দ্ৰুতিক এছ. আই.(আন্তৰ্জাতিক একক প্ৰণালী) মতে মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (m/s বা ms−১) এককত জোখা হয়। কোনো বস্তুৱে পাব পৰা সৰ্বোচ্চ দ্ৰুতি হৈছে পোহৰবেগ। 

ঊদাহৰণস্বৰূপে, "৫ মি. প্ৰতি ছেকেণ্ড" হৈছে এটা স্কেলাৰ অন্যহাতেদি, "উত্তৰ দিশলৈ ৫ মি. প্ৰতি ছেকেণ্ড" বুলি ক’লে ইয়াক আমি এটা ভেক্টৰ বুলি বুজিম। কোনো সময় ( \Delta t)ত কোনো বস্তুৰ সৰণ ( \Delta \mathbf{d}) আৰু বেগ \mathbf{\bar{v}} ক তলৰ সমীকৰণেৰে বুজাব পাৰি,

:\mathbf{\bar{v}} = \frac{\Delta \mathbf{d}}{\Delta t}.

সময় সাপেক্ষে বেগৰ পৰিৱৰ্তনৰ হাৰক ত্বৰণ বোলা হয়, (একক ms−২), ই কোনো বস্তুৰ গতিৰ দিশ বা দ্ৰুতিৰ পৰিৱৰ্তন বৰ্ণনা কৰে। 

## গতিৰ সমীকৰণ

যদি কোনো বস্তুৰ অৱস্থান *t* সময়ত **x**(*t*) আৰু t + \Delta t সময়ত **x**(t + \Delta t) হয় তেনেহ’লে বেগ **v** ক অৱস্থানৰ অৱকলজ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পৰা যায়,

:\mathbf{v} = \lim_{\Delta t \to 0}{\left|\mathbf{r}\right|}
য’ত
:\mathbf{r} হৈছে সৰণ
আনহাতে অনুপ্ৰস্থ বেগৰ মান হৈছে সৰণৰ দিশত থকা একক ভেক্টৰ আৰু বেগ ভেক্টৰৰ ক্ৰচ গুণফল, ই কৌণিক দ্ৰুতি \omega আৰু সৰণৰ মানৰ গুণফলৰো সমান। 
:v_T=\frac=\omega|\mathbf{r}|
যাতে,
:\omega=\frac{|\mathbf{r}|^2}.
স্কেলাৰ ৰূপত কৌণিক ভৰবেগ হৈছে ভৰ, কেন্দ্ৰৰ পৰা দূৰত্ব আৰু অনুপ্ৰস্থ বেগৰ পূৰণফল বা ভৰ, দূৰত্বৰ বৰ্গ আৰু কৌণিক বেগৰ গুণফল। 

:L=mrv_T=mr^2\omega\,
য’ত
:m\, হৈছে ভৰ
:r=\|\mathbf{r}\|.

mr^2 জড়তাৰ ভ্ৰামক (moment of inertia) বোলা হয়। 
যদি মধ্যকৰ্ষণীয় কক্ষপথৰ দৰে হয় (য’ত কৌণিক ভৰবেগ ধ্ৰুৱক হয় আৰু অনুপ্ৰস্থ দ্ৰুতি (transverse speed) দূৰত্বৰ বৰ্গৰ প্ৰতিক্ৰম (inverse square)ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হয়) তেতিয়া প্ৰয়োগ বল কেৱল মাত্ৰ ব্যাসাৰ্ধৰ দিশত হয়, আৰু ব্যাসাৰ্ধৰ বৰ্গৰ প্ৰতিক্ৰমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হয় তেতিয়া কৌণিক দ্ৰুতি দূৰত্বৰ বৰ্গৰ, প্ৰতিক্ৰমৰ সমাণুপাতিক হয়, আৰু দূৰত্বৰ অক্ষ‍ই কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়্ত অতিক্ৰম কৰা ক্ষেত্ৰৰ কালি ধ্ৰুৱক হয়, এই সূত্ৰ সমূহক কেপলাৰৰ গ্ৰহৰ গতিৰ সমীকৰণ বোলা হয়। 

## লগতে চাওক
*ত্বৰণ
*আপেক্ষিক বেগ
*দ্ৰুতি

## তথ্যসূত্ৰ

* Robert Resnick and Jearl Walker, *Fundamentals of Physics*, Wiley;৭ম সংস্কৰণ (জুন ১৬, ২০০৪). ISBN 0-471-23231-9.

## বাহ্যিক সংযোগ

*Physicsclassroom.com, Speed and Velocity
*Introduction to Mechanisms (Carnegie Mellon University)

শ্ৰেণী:ধ্ৰুপদী বলবিজ্ঞান
কম্পিউটাৰ প্ৰ’গ্ৰাম

**কম্পিউটাৰ প্ৰ’গ্ৰাম** ( বা কেবল **প্ৰ’গ্ৰাম** বা **[[কম্পিউটাৰ চফ্টৱেৰ|চফ্টৱেৰ]]**) হৈছে কম্পিউটাৰৰ দ্বাৰা কোনো এক কাৰ্য সমাধান কৰিবৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা নিৰ্দেশাৱলীৰ সমষ্টি। কম্পিউটাৰে এই নিৰ্দেশাৱলী অনুসৰি উল্লেখিত কাৰ্যটো সমাধা কৰে। এক কম্পিউটাৰে প্ৰ’গ্ৰাম অবিহনে কোনো কাৰ্য সমাধা কৰিব নোৱাৰে। প্ৰ’গ্ৰামৰ নিৰ্দেশাৱলীসমূহ ক্ৰমাগত ভাবে কেন্দ্ৰীয় প্ৰচেচৰত নিৰ্বাহ (execute) কৰি কাৰ্যটো সমাধা কৰে। প্ৰ’গ্ৰামবোৰৰ এক পোনপতিয়াকৈ নিৰ্বাহ কৰিব পৰা ৰূপ থাকে, যাক এক্সিকিউটেবল ফৰ্ম (executable form) বোলা হয়। এটা প্ৰ’গ্ৰাম মানুহে পঢ়িব পৰা ৰূপ (যাক কোৱা হয় চৰ্চ কোড, source code)-ৰ পৰা কম্পাইলাৰ, এচেম্বলাৰ আদিৰ সহায়ত নিৰ্বাহ কৰিব পৰা ৰূপলৈ পৰিবৰ্তন কৰিব পৰা যায়।

চৰ্চ কোড সমূহ প্ৰ’গ্ৰামিং ভাষাত লিখা হয় আৰু কম্পাইলাৰ সহায়ৰ এক্সিকিউটেবল ফৰ্মলৈ পৰিবৰ্তন কৰা হয়, যাক কেন্দ্ৰীয় প্ৰচেচিং ইউনিটৰ দ্বাৰা পাছলৈ নিৰ্বাহ কৰিব পাৰি।

## প্ৰ’গ্ৰামিং
কম্পিউটাৰ প্ৰ’গ্ৰামিং হৈছে কম্পিউটাৰ প্ৰ’গ্ৰাম তৈয়াৰ কৰাৰ কাৰ্য। ইয়াত চৰ্চ কোড সমূহ সঠিক আউটপুট নোপোৱালৈকে বাৰে বাৰে লিখি থকা বা সম্পাদনা কৰি থকা হয়।

তলত C++ প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজত "`Hello World!`" বাক্যষাৰ কম্পিউটাৰ স্ক্ৰীণত প্ৰদৰ্শন কৰিবৰ বাবে লিখা প্ৰ’গ্ৰামটো দেখুওৱা হৈছে:

```cpp
#include <iostream>
using namespace std;
int main () 
{
    cout << "Hello World!";
    return 0;
}
```


তেনেদৰে তিনিটা সংখ্যাৰ (ধৰি লওক উচ্চতা) ডাঙৰটো উলিৰাবলৈ:

#কীবৰ্ডৰ পৰা ইনপুট লৈ উচ্চতাৰ জোখ তিনিটা যথাক্ৰমে “ক”, “খ” আৰু “গ” চলকৰ নামত স্ট'ৰ কৰক।
#“ক” আৰু “খ” তুলনা কৰক। যদিহে “ক” ডাঙৰ তেন্তে তলৰ “৩” নং ধাপলৈ যাওক, অন্যথা “৫” নং ধাপলৈ যাওক।
#“ক” আৰু “গ” তুলনা কৰক। যদি “ক” ডাঙৰ, তেন্তে স্ক্ৰীণত প্ৰকাশ কৰক: “ঘটিৰাম সকলোতকৈ ওখ।” অন্যথা (“গ” ডাঙৰ হ'লে) স্ক্ৰীণত প্ৰকাশ কৰক: “কাঁহীৰাম সকলোতকৈ ওখ।”
#৬ নং ধাপলৈ যাওক।
#“খ” আৰু “গ” তুলনা কৰক। যদি “খ” ডাঙৰ, তেন্তে স্ক্ৰীণত প্ৰকাশ কৰক: “বাতিৰাম সকলোতকৈ ওখ।” অন্যথা (“গ” ডাঙৰ হ'লে) স্ক্ৰীণত প্ৰকাশ কৰক: “কাঁহীৰাম সকলোতকৈ ওখ।”
#প্ৰ’গ্ৰাম সমাপ্ত।
এই এলগৰিথমক এটা জনপ্ৰিয় প্ৰগ্ৰেমিং লেংগুৱেজ “C”-ত লেখিলে এনে হব:


```c
/**************************************************
 *    A program to compare 3 numbers a, b and c, 
 *    and to find out the biggest 
 ***************************************************/ 
 #include <stdio.h>
 int main() 
 {
 	float a, b, c;
 	printf(“Please input values for a, b & c: “);
 	scanf(%d%d%d”, &a, &b, &c);
 	if(a > b) {
 		if ( a > c)
 			printf(“A is the biggest\n”);
 		else	
 			printf(“C is the biggest\n”);
 	} else {
 		if ( b > c)
 			printf(“B is the biggest\n”);
 		else	
 			printf(“C is the biggest\n”);
 	}
 }
```


## দ্ৰষ্টব্য
* এলগৰিথম আৰু ডেইটা ষ্ট্ৰাকচাৰ

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান
মাছৰোকা

**মাছৰোকা** () সাধাৰনতে উজ্জ্বল বৰণৰ সৰুৰ পৰা মধ্যমীয়া আকাৰৰ এবিধ চৰাইৰ গোষ্ঠী৷ সমগ্ৰ বিশ্বত এই গোষ্ঠীৰ মুঠ ৯৩ টা প্ৰজাতি পোৱা যায়৷ ভাৰতবৰ্ষত তাৰে ১২ টা স্থানীয় তথা এটা পৰিভ্ৰমী প্ৰজাতি পোৱা যায়৷ এই গোষ্ঠীৰ সকলোবোৰ প্ৰজাতিৰে বৈশিষ্ট্য হ’ল, বৃহৎ মুণ্ড, দীঘলীয়া আৰু জোঙা আকৃতিৰ ঠোঁট তথা চুটী নেজ৷ প্ৰায়বোৰ প্ৰজাতিৰে গাৰ বৰণ উজ্জ্বল হয় আৰু মতা-মাইকীৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য থকা দেখা নাযায়৷ মাছৰোকাই মাছৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেঁকোৰা, বিভিন্ন পোক-পৰুৱা তথা অন্য চৰাইৰ পোৱালীও চিকাৰ কৰে৷

## ক্ৰমবিবৰ্তন
মাছৰোকা চৰাই পোনপ্ৰথমে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বৰ্ষাৰণ্য তথা প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় দ্বীপসমূহত উদ্ভৱ হৈছিল বুলি জনা যায়৷

## বসতি স্থান
মাছৰোকা চৰায়ে বৰ্ষাৰণ্য, পৰ্ণপাতী অৰণ্য, চাভানা, মেনগ্ৰুভ, জলাশয় আদিত  বসবাস কৰে৷

## দৈহিক গঠন
মাছৰোকাৰ বিভিন্ন প্ৰজাতি সমূহৰ দৈহিক আকৃতি প্ৰায় একে যদিও আকাৰ ভিন্ন হয়৷ এই গোষ্ঠীৰ আটাইতকৈ সৰু গোত্ৰ (genus) হ'ল চেইক্স (Ceyx), যাৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য  প্ৰায় ১০ ছে.মি. আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ গোত্ৰ ছেৰিলিনে (Cerylinae)৷ এই গোত্ৰৰ অন্তৰ্গত মাছোৰকা প্ৰজাতিৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৪৮ ছে.মি. পৰ্য্যন্ত হ’ব পাৰে৷

## আচৰণ
মাছৰোকা চৰায়ে সধাৰণতে সক্ৰিয়ভাৱে নিজা টেৰিটৰী (territory) ৰক্ষা কৰি চলে৷ প্ৰায়বোৰ প্ৰজাতি একগামী (monogamous) যদিও কিছুমান প্ৰজাতিৰ মাজত সহযোগিতামূলক প্ৰজননো দেখা যায়৷ এই ব্যৱস্থাত প্ৰজননকাৰী চৰাই যোৰৰ উপৰিও অন্য সহায়কাৰীয়ে পোৱালিৰ যত্ন লোৱাত সহায় কৰে৷
 
এই বৰ্গৰ অন্তৰ্ভুক্ত অন্যান্য প্ৰজাতিবোৰৰ দৰেই মাছৰোকায়ো মাটিত গাঁত খান্দি বাহ সাজে৷ সাধাৰণতে জলাশয়ৰ পাৰত কোনো কোনো প্ৰজাতিয়ে গছৰ খোৰোঙ তথা উঁইহাঁফলুৰ বাহ তো বাঁহ সাজে৷ মতা-মাইকী উভয়ে বাহ সজাত অংশগ্ৰহণ কৰে৷ বাহবোৰে সাধাৰণতে সুৰংগৰ শেষত এটা কক্ষৰ দৰে আকৃতি লয়৷ এনে সুৰংগৰ দৈৰ্ঘ্য বেলেগ বেলেগ হব পাৰে৷ আটাইতকৈ দীঘল সুৰংগৰ বাহ বিয়াগোম মাছৰোকা (Giant Kingfisher)-ৰ ক্ষেত্ৰত পোৱা গৈছে৷ ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য হ’ল প্ৰায় ৮.৫ মিটাৰ৷
 
মাছৰোকাৰ কণী চিকচিকিয়া বগা বৰণৰ হয়৷ বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পোৱালিৰ সংখ্যাও ভিন্ন হয়৷

## স্থিতি তথা সংৰক্ষণ
বিভিন্ন কাৰণত মাছৰোকাৰ ভালেসংখ্যক প্ৰজাতি বিপদগামী (threatened) বুলি গণ্য কৰা হয়৷ সংৰক্ষণৰ মূল বাধা হিচাপে বসতিস্হল ধ্বংস তথা পৰিৱেশ বিনষ্টকাৰী প্ৰক্ৰিয়া সমূহকে দায়ী কৰা হয়৷

## অসমীয়া সংস্কৃতিত মাছৰোকা
সাধাৰণতে সমাজত যি কোনো দোষণীয় কামৰ ক্ষেত্ৰত আগতে কোনো সৰু সুৰা ক্ষেত্ৰত দোষণীয় কাম কৰাৰ উদাহৰণ থকা ব্যক্তিকে (যেনে চুৰি) বিনা দোষত হ'লেও দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। তেনে ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিজনে নিজৰ আক্ষেপ ব্যক্ত কৰি জতুৱা ঠাঁচত "সকলো চৰায়ে মাছ খায়, মাছৰোকাৰ নাম হয়" বুলি ক'ব পাৰে।

## ভাৰতবৰ্ষত পোৱা মাছৰোকাৰ বিভিন্ন প্ৰজাতিসমূহ


চিত্ৰ: মাছৰোকা.JPG|অসমত সচৰাচৰ দেখা পোৱা মাছৰোকা
চিত্ৰ:Common Kingfisher.jpg|Common Kingfisher (*Alcedo atthis*) Kingfisher মাছৰোকা
চিত্ৰ: Collared Kingfisher.jpg| Collared Kingfisher (*Todiramphus chloris*) 
চিত্ৰ: Black-capped Kingfisher.jpg|  Black-capped Kingfisher (*Halcyon pileata*) ক'লামূৰীয়া মাছৰোকা
চিত্ৰ:Pied kingfisher.jpg|পখৰা মাছৰোকা
চিত্ৰ:White-throated kingfisher BNC.jpg| White-throated Kingfisher(*Halcyon smyrnensis*) বগা বুকুৱা মাছৰোকা
চিত্ৰ: Stork-billed Kingfisher.jpg| Stork-billed Kingfisher (*Pelargopsis capensis*) বৰঠুটিয়া মাছৰোকা


## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:মাছৰোকা
শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান
শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই
কবিৰত্ন সৰস্বতী

**কবিৰত্ন সৰস্বতী** () দৰঙৰ ৰজা ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ সময়ৰ কবি আছিল। বৰপেটা অঞ্চলৰ 'ছোটশিলা' নামে গাঁৱত জন্ম হৈছিল। পিতৃ আছিল কায়স্থ কুলৰ চক্ৰপাণি শিকদাৰ। চক্ৰপাণি শিকদাৰ  ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰিয়পাত্ৰ আছিল। আৰু পুত্ৰ কবিৰত্ন দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ সমসাময়িক আছিল। কৱিয়ে মহাভাৰতৰ দ্ৰোণপৰ্বৰ 'জয়দ্ৰথ বধ' অনুপৰ্বৰ ভাঙনি কৰিছিল। মাধৱদেৱৰ ভাগিনীয়েক ৰামচৰণ ঠাকুৰ কৱিৰত্নৰ বংশধৰ।

কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ বংশধৰ হ'ল মাধৱদেৱৰ ভাগিনীয়েক ৰামচৰণ ঠাকুৰ। কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ পৰা ৰামচৰণ ঠাকুৰলৈ সাত পুুৰুষৰ ব্যৱধান আছে বুুলি জানিব পৰা যায়।

## সাহিত্যিক পৰিচয়
কবিৰত্ন সৰস্বতীয়ে মহাভাৰতৰ দ্ৰোণপৰ্বৰ জয়দ্ৰথ বধৰ কাহিনীটো কাব্য আকাৰেৰে বৰ্ণনা কৰিছে৷ অসমীয়া সাহিত্যৰ চানেকীৰ প্ৰথম খণ্ডত উদ্ধৃত কৰা 'কৈলাশ বৰ্ণনা' অংশটোৰ পৰা তেওঁ কাব্য প্ৰতিভাৰ উমান পাব পাৰি৷

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
অনন্ত কন্দলি

**অনন্ত কন্দলি** ষোড়শ শতিকাৰ এগৰাকী অসমীয়া বৈষ্ণৱ কবি। তেওঁ শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ শিষ্য আছিল। অনন্ত কন্দলিয়ে নিজে ভাগৱতৰ ষষ্ঠ স্কন্ধ আৰু দশম স্কন্ধৰ অনুবাদ প্ৰসঙ্গত নিজৰ আত্মপৰিচয় দিছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁৰ ঘৰ হাজোত। দেউতাকৰ নাম ৰত্ন পাঠক। জন্মসূত্ৰে ব্ৰাহ্মণ অনন্ত কন্দলিৰ প্ৰকৃত নাম আছিল **হৰিচৰণ**। পিছলৈ তৰ্ক শাস্ত্ৰত ব্যুৎপত্তি লাভ কৰি **অনন্ত কন্দলি** নাম লাভ কৰে। পিছলৈ চন্দ্ৰভাৰতী, ভাগৱতাচাৰ্য, ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য আদি বিভূষণেৰে বিভূষিত হয়। অনন্ত কন্দলি খ্ৰীষ্টীয় ষোড়শ শতাব্দীৰ তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ দশকৰ ভিতৰত অৰ্থাৎ ১৫২০-১৫৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্ভৱতঃ জন্ম গ্ৰহণ কৰি ষোড়শ শতাব্দীৰ শেষ ভাগলৈকে জীৱিত আছিল।

## আত্ম পৰিচয়
কন্দলিয়ে দশমত তেওঁৰ আত্মপৰিচয় এনেদৰে লিখিছে:

## সাহিত্যকৃতি
অনন্ত কন্দলিয়ে মহিলা আৰু শূদ্ৰকে ধৰি সমাজৰ সকলোৰে মাজত ধৰ্মবিশ্বাস জগাবলৈ শাস্ত্ৰ ৰচনা কৰিছিল। গুৰু শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ অনুৰোধত তেওঁ ভাগৱত-পুৰাণৰ দশম কাণ্ড অনুবাদ কৰি উলিয়াইছিল। এই ৰচনাত শঙ্কৰদেৱৰ প্ৰভাৱ দেখিবলৈ পোৱা যায়। তেওঁ মাধৱ কন্দলিৰ মূল পুথিখনৰ সহায়ত ৰামায়ণৰ পাঁচটা কাণ্ড লিখিছিল। সেইখিনিক মাধৱ কন্দলিৰ ৰামায়ণৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৰণ বুলি অভিহিত কৰা হয়। তেওঁ ভাগৱতৰ পঞ্চম আৰু ষষ্ঠ কাণ্ড অনুবাদ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। অনন্ত কন্দলিৰ আন আন কাব্য হ'ল:
* কুমাৰ হৰণ
* কাব্য ভাগৱত
* ষষ্ঠ স্কন্ধৰ বৃত্ৰাসুৰ-বধ
* মধ্য আৰু শেষ দশম
* মহীৰাৱণ বধ
* সীতাৰ পাতাল প্ৰৱেশ
* হৰি-হৰ যুদ্ধ
* সহস্ৰ নাম বৃত্তান্ত

## সন্মান
ব্যাকৰণ শাস্ত্ৰত লাভ কৰা ব্যুৎপত্তিৰ বাবে তেওঁক শ্ৰীচন্দ্ৰভাৰতী উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। তৰ্ক আৰু ন্যায়ত থকা পণ্ডিত্যৰ বাবে অনন্ত কন্দলি বিভূষণ আৰু ভাগৱত-শাস্ত্ৰত থকা পাণ্ডিত্যৰ বাবে ভাগৱতাচাৰ্য আৰু ভাগৱত-ভট্টাচাৰ্য সন্মান প্ৰদান কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ


## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি
শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক
শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী
হেম সৰস্বতী

**হেম সৰস্বতী** এজন চতুৰ্দশ শতিকাৰ প্ৰাক্‌-বৈষ্ণৱ যুগৰ অসমীয়া কবি৷ কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ দুখন কাব্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে৷

## আত্ম পৰিচয়
হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ কাব্য গ্ৰন্থ দুখনত নিজৰ আত্ম পৰিচয় দিছে৷ কিন্তু দুয়োখনৰ মাজত কিছু প্ৰভেদ দেখা যায়৷

*প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ*' অনুসৰি-

কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷
তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷
তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷

**হৰগৌৰী-সংবাদ** অনুসৰি-

ভূপ দুলৰ্ভনাৰায়ণ পাত্ৰপশুপতিসুত সৰ্বশাস্ত্ৰে পণ্ডিত সুজান৷
তাহান তনয় চাৰি ধনঞ্জয় আদি কৰি, ধ্ৰুৱ ভৈল কুলত প্ৰধান৷৷
অপৰ হেমন্ত কৰি হৰগৌৰীপদ সেৱি হেমসৰস্বতী ভৈল নাম৷

ইয়াৰপৰা জানিব পৰা দেউতাকৰ নাম 'পশুপতি' আৰু 'ৰুদ্ৰসৰস্বতী' একেজন মানুহ বুলিয়েই ঠাৱৰ কৰা হৈছে। হৰগৌৰী সংবাদত হেম সৰস্বতীৰ আন নাম 'হেমন্ত' বুলিও কোৱা হৈছে। হেম সৰস্বতী পুৰুষানুক্ৰমে পণ্ডিত বংশৰ ল'ৰা আছিল৷ বাপেক ৰুদ্ৰসৰস্বতীও সংস্কৃতজ্ঞ আছিল৷ 'সৰস্বতী' উপাধিটো পাণ্ডিত্যসূচক।

## কাব্যপুথি
হেম সৰস্বতীয়ে বামন-পুৰাণৰ পৰা এশ পদবিশিষ্ট "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" ৰচনা কৰিছিল৷  ইয়াত দানৱৰাজ হিৰণ্যকশিপুৰে পুতেক প্ৰহ্লাদক বিষ্ণুভক্তিৰ বাবে কৰা অত্যাচাৰ আৰু শেষত নৰসিংহৰূপী বিষ্ণুৰ হাতত হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। মাজে মাজে কাব্যখনত বিষ্ণু-ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু তত্বমূলক উপদেশ আছে। সেইবাবে 'প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ'ক *"প্ৰথম অসমীয়া বৈষ্ণৱ গ্ৰন্থ"* বুলি কালিৰাম মেধিয়ে অভিমত প্ৰকাশ কৰিছে। 

আনহাতে ৮৯৯ টা পদবিশিষ্ট "হৰগৌৰী-সংবাদ"ত কালিকা পুৰাণ, কুমাৰ সম্ভৱ, নৃসিংহ পুৰাণ আদি গ্ৰন্থৰ প্ৰভাৱ পৰিছে৷ ইয়াত তাৰকাসুৰৰ অত্যাচাৰ, শিৱৰ তপস্যা, মদন ভষ্ম, হৰ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ, কাৰ্তিকৰ জন্ম আদিৰ বৰ্ণনা আছে। এইখন পুথি কবিৰ পৰিণত বয়সৰ ৰচনা বুলি ধাৰণা কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ


## বৰ্হি সংযোগ
* http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm  Pre-Vaishnavite era of Assamese literature

শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি
শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক
হৰিবৰ বিপ্ৰ

চতুৰ্দশ শতিকাৰ অসমীয়া কবিসকলৰ ভিতৰত **হৰিবৰ বিপ্ৰ** বা **হৰিহৰ বিপ্ৰ** অন্যতম৷ তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতা পাইছিল৷ এতিয়ালৈকে আৱিষ্কৃত হৰিহৰ বিপ্ৰৰ ভণিতা থকা পুথি তিনিখন হৈছে - বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ,
লৱ-কুশৰ যুদ্ধ আৰু তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ জৈমিনীয়াশ্বমেধপৰ্বৰ পৰা লিখা "সুধন্বা-বধ" হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনা বুলি নিশ্চিত নহয়।

## আত্ম পৰিচয়
'বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ' (বব্ৰুবাহ পৰ্ব) কাব্যখনিৰ ভণিতাত তেওঁ নিজৰ আত্মপৰিচয় এনেদৰে দিছে :

জয় জয় নৃপবৰ     দুৰ্লভনাৰায়ণ ৰজা
     কামাখ্যা গোঁসানী দেন্ত বৰ।
সপুত্ৰ সবান্ধৱে নিতে     সবান্ধৱে মনোনীতে     
     জীৱন্তোক সহস্ৰ বত্সৰ।৷
তাহান ৰাজ্যত গত     সৰ্বজন মনোনীত
     অশ্বমেধ পদমধ্যে সাৰ।
বিপ্ৰ হৰিহৰ কবি     হৰিৰ চৰণ সেৱি
     পদবন্ধে কৰিলো প্ৰচাৰ।৷


মাথোঁ হৰিবৰ বিপ্ৰই নহয়, হেম সৰস্বতী আৰু কবিৰত্ন সৰস্বতী আদিয়েও কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ কথা লিখিছে। এই কথা অনুমান কৰিব পাৰি যে দুৰ্লভনাৰায়ণ বা ইন্দ্ৰনাৰায়ণ কোচ ৰজা বিশ্বসিংহৰ পূৰ্বৰ ৰজা। হৰিবৰ বিপ্ৰক মাধৱদেৱৰ অন্যতম শিষ্য বংশীগোপালদেৱৰ ককা বুলিও ৰমানন্দ দ্বিজে ক'ব বিচাৰে আৰু ড° মহেশ্বৰ নেওগেও এই কথাত হয়ভৰ দিছে।

## সাহিত্যৰ ভাষা
হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ভাষা সমসাময়িক আন কবিতকৈ ঠায়ে ঠায়ে অৰ্বাচীন৷ কবিয়ে গৌৰীৰ চৰণ সেৱা কৰিলেও বিষ্ণুৰ প্ৰতিও সমানে ভক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে আৰু বিষ্ণুক দেৱশ্ৰেষ্ঠ বুলি অনেক ঠাইত উল্লেখ কৰিছে৷ যদিও বিপ্ৰই জৈমিনিৰ লেখনিৰ ভাঙনিহে কৰিছে, তথাপি তেওঁৰ ৰচনাত নিজস্ব কল্পনা আৰু মৌলিকত্ব বহুখিনি চকুত পৰে। তেওঁৰ ভাষাৰ বিষয় ড° মহেশ্বৰ নেওগে লিখিছে- *"হৰিবৰৰ ভাষা আৰু ৰচনাশৈলী সহজ আৰু সৰল। জতুৱা খণ্ডবাক্যৰ প্ৰয়োগত তেওঁক প্ৰাক্‌শংকৰী কবিসকলৰ ভিতৰত [[মাধৱ কন্দলি]]ৰ পাছতে ধৰিব লাগিব। তেওঁ পদ, দুলড়ি আৰু ছবিছন্দ মাত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছে আন প্ৰাক্‌শংকৰী কবিসকলৰ দৰেই। অকল প্ৰাক্‌শংকৰী কবি বুলিয়েই নহয়, ৰচনাৰ সাধাৰণ সৌষ্ঠৱৰ গুণতো হৰিবৰ বিপ্ৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ এজন ডাঙৰ কবি।"*

## লগতে চাওক
* অসমীয়া সাহিত্য
* অসমীয়া ভাষাৰ উল্লেখযোগ্য কবিসকলৰ তালিকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি
শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক
ডাউক

**ডাউক** (ইংৰাজী: "White-breasted waterhen" আৰু বৈজ্ঞানিক নাম: "Amaurornis Phoenicurus") চৰাই, দক্ষিণ তথা দক্ষিণ-পূব এছিয়াত বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ জলচৰ পক্ষী। 

## দৈহিক গঠন
পূৰ্ণবয়স্ক ডাউক চৰাইৰ দেহৰ তলৰ অংশ গাঢ় ছাই বৰণৰ আৰু মুখ, ডিঙি তথা বুকু অংশ বগা বৰণৰ হয়। পেট আৰু নেজৰ তলৰ অংশ মটীয়া ৰঙৰ হোৱা দেখা যায়। ডাউক চৰাইৰ ঠেঙৰ আঙুলি দীঘল, নেজ চুটি আৰু ঠোট তথা ঠেং হালধীয়া ৰঙৰ। মতা-মাইকী উভয়ৰ আকৃতিগত পাৰ্থক্য নাই যদিও মাইকী চৰাইৰ আকাৰ কিছু সৰু হয়। অপৈণত চৰাইৰ গাৰ বৰণ পূৰ্ণবয়স্ক চৰাইতকৈ ধূসৰ হয়। পোৱালিৰ গাৰ বৰণ প্ৰথমে ক’লা হয়। 

## বসতি স্থান
ভাৰত, পাকিস্তান, শ্ৰীলংকাৰ পৰা চীন, ইণ্ডোনেছিয়া লৈকে সমগ্ৰ দক্ষিণ এছিয়া ডাউক চৰাইৰ আৱাসস্থলী। সাধাৰণতে সমতল ভূমিত পোৱা যায় যদিও ওখ পৰ্বতীয়া অঞ্চল যেনে নাইনিতাল (১৩০০ মি) আৰু কেৰালাৰ পৰ্বতভূমি ( ১৫০০ মি)তো এই চৰাই বিধ দেখা যায়। এই চৰাইবিধে চমু দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰি নতুন আৱাসস্থলী অধিকাৰ কৰি লয়। সচৰাচৰ জলাশয় বা মিঠা অথবা লুণীয়া পানীৰ উৎসৰ আশে-পাশে ডাউক চৰাই পোৱা যায়।

## আচৰণ
ডাউক চৰাই সাধাৰণতে অকলশৰে নাইবাযোৰ পাতি বাস কৰে। জলাশয়ৰ পাৰৰ বোকাত বা অগভীৰ পানীত খাদ্যৰ সন্ধান কৰে। খোজকঢ়াৰ সময়ত নেজডাল পিছফালে থিয় হৈ থাকে। ডাউক চৰায়ে প্ৰধানত: পোক-পৰুৱা, সৰু মাছ, বিভিন্ন জলচৰ অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী, উদ্ভিদৰ গুটি আদি খাই জীয়াই থাকে। 

সাধাৰণতে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ ভিতৰত বাহ সাজি পোৱালি দিয়ে। অৱশ্যে ঠাই বিশেষে বাহ সজাৰ আৰু পোৱালি জগোৱাৰ সময়ো ভিন্ন হয়। বাহ জলাহ অঞ্চলৰ উদ্ভিদেৰে শুকান ঠাইত সাজে। এবাৰত ৬-৭ টাকৈ কণী পাৰে। প্ৰায় ১৯ দিনৰ ভিতৰত কণীৰ পৰা পোৱালি জগে। মতা-মাইকী উভয়ে ওমনি দিয়ে আৰু পোৱালিৰ যত্ন লয়। 

## স্থিতি তথা সংৰক্ষণ

## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ
* White-breasted Waterhen in Sungei Buloh Nature Park, Singapore 
* Photos and videos

শ্ৰেণী:ডাউক
শ্ৰেণী:চৰাই
শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই
মহাৰথী (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)

**মহাৰথী**য়ে তলৰ প্ৰৱন্ধসমূহ বুজাব পাৰে:

* মহাৰথী (উপন্যাস), চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শ‍ইকীয়া দ্বাৰা ৰচিত এখন অসমীয়া উপন্যাস।
* মহাৰথী (চলচ্চিত্ৰ), এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ।
* মহাৰথী কৰ্ণ, মহাভাৰত মহাকাব্যৰ এটা মুখ্য চৰিত্ৰ।
নাগামিজ

**নাগামিজ** () নাগালেণ্ডত প্ৰচলিত এটা মিশ্ৰ ভাষা (Creole)। অসমীয়া ভাষাক ভিত্তি কৰিয়েই ইয়াৰ সৃষ্টি হৈছে। তাৰ লগতে বঙালী, হিন্দী, বিভিন্ন নগা ভাষা আৰু আন আন ভাষাৰো কিছু সমলো ইয়াত দেখা যায়। পাঁচ লাখতকৈও বেছি নাগালেণ্ডৰ বিভিন্ন ভাষাৰ মানুহে ইয়াক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ লোকসকলে "নাগামিজ" (Naga+Assamese) শব্দটোৰ উদ্ভাৱন কৰে। যদিও নাগালেণ্ড চৰকাৰে ইংৰাজী ভাষাক ৰাজ্যভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিছে, প্ৰশাসনিক কাম-কাজ, বিদ্যালয়, প্ৰচাৰ মাধ্যম আদিত নাগামিজো সমানেই ব্যৱহৃত হয়।

## সৃষ্টি আৰু বিকাশ
১৯৬৩ চনত পৃথক ৰাজ্য ৰূপে স্বীকৃতি পোৱাৰ পূৰ্বে নাগালেণ্ড অসমৰ এখন জিলা আছিল। আহোমৰ শাসনৰ দিনতো অসম আৰু নাগালেণ্ড অঞ্চলৰ মানুহৰ সংস্পৰ্শ ঘটিছিল। অৱশ্যে নগা জনগোষ্ঠীৰ লগত অসমীয়াৰ সম্পৰ্ক আছিল আহোমৰ দিনতে বেছি। কাৰণ ইয়াৰ আগতে চতুৰ্থ আৰু দ্বাদশ শতাব্দীৰ কামৰূপৰ হিন্দু ৰজাসকলৰ দিনত নগাসকলৰ লগত থকা অসমীয়াৰ সম্পৰ্কৰ সাক্ষ্য বুৰঞ্জীয়ে নিদিয়ে। ইতিহাসৰ এই কালছোৱাত অসমত দুই-এক নগাৰ বিচৰণ বাহিৰে কোনো শৃংখলাবদ্ধ উল্লেখ বুৰঞ্জীত পোৱা নাযায়। সেইবাবে নগাসকলৰ লগত অসমীয়াৰ সম্পৰ্ক কথা আলোচনা কৰিবলৈ হ'লে আমি আহোমৰ দিনলৈ পিছুৱাই আহিব লাগিব। হট্ৰন আৰু গেইট চাহাবৰ মতে আহোমসকলৰ প্ৰথম সান্নিধ্যলৈ অহা নগা জনজাতিটো হ'ল পূবৰ নগা জনজাতি। আহোম বুৰঞ্জীত নগা সকলৰ কথা সঘনাই পোৱা যায়। এয়োদশ শতাব্দীৰ আৰম্ভণিতেঅসমত আহোম ৰাজ্য স্থাপন কৰা আদি ৰজা চুকাফা এই নগাভূমিৰ মাজেৰেই অসমলৈ অহাৰ কথা বুৰঞ্জীত পোৱা যায়। সপ্তদশ শতিকাৰ পিনে আহোমসকলৰ লগত নগাসকলৰ সম্পৰ্ক যথেষ্ট উন্নত হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। ইয়াৰ পৰৱৰ্তী কালছোৱাত অসমত ইংৰাজ শাসনৰ দিনটো আংগামি নগাসকলৰ বিপক্ষে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে দমনৰ বাবে এদলৰ পাছত অন্যদল সৈন্য পঠোৱাৰ কথা মিলৰ ৰিপ'ৰ্টত আছে। তনাপি ঠায়ে ঠায়ে নগাসকলৰ লগত সুন্দৰ সম্মন্ধৰ কথাপোৱা যায়। এই সমগ্ৰ অঞ্চলৰ এটা উমৈহতীয়া ভাষাৰ প্ৰয়োজনতে নাগামিজ গঢ় লৈ উঠা বুলি ভবা হয়।

কোনো কোনোৰ মতে দ্বিতীয় ভাষা হিচাপে অসমীয়া ভাষা বা বঙালী ভাষাৰ আয়ত্তত খুঁত ৰৈ যোৱাৰ ফলতো নাগামিজৰ উদ্ভৱ হ'ব পাৰে। ১৯৩৬ চনতে নাগামিজ ভালদৰে গঢ় লৈ উঠাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।

নাগামিজৰ ১৮টা উপভাষা দেখিবলৈ পোৱা যায়। সেইসমূহৰ শব্দবোৰ একেই, কিন্তু ৰূপ-বিন্যাস বেলেগ বেলেগ। সেইসমূহক তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি:

*দক্ষিণ: আংগামি, কছাৰী, জেমি, লিয়াংমেই, ৰংমেই, ৰেংমা, চেমা, খেজা, চ'ক্ৰি, মাঅ'।
*উত্তৰ: কন্যাক, চাংটাম, ফ'ম, চাং আৰু খিয়াংগান।
*মধ্য: আঅ', ল'থা, য়িম্‌চুংগাৰ।

## ভাষাতত্ত্ব
নাগামিজত দুটা ফলা, দুটা কাল, তিনিটা দৃশ্যগত বৈশিষ্ট্য আছে, কোনো পুৰুষ নাই। ইয়াৰ বেছিভাগ শব্দৰে অসমীয়া ভাষাৰ লগত মিল আছে, কিন্তু ধ্বনিসমূহৰ নগা ভাষাবোৰৰ লগতেহে মিল বেছি। সংস্কৃত তৎসম শব্দৰ সৰলীকৰণ, শব্দৰ অসম্পূৰ্ণ উচ্চাৰণ আদি বৈশিষ্ট্যও ইয়াত দেখিবলৈ পোৱা যায়।

* নাগামিজ ভাষাত ছটা স্বৰবৰ্ণ আৰু তেইশটা ব্যঞ্জনবৰ্ণ পোৱা যায়।
* অসমীয়া ভাষাৰ দৰে নগামিজতো দুটা বচন আছে- একবচন, বহুবচন।
* নাগামিজত বিপৰীতাৰ্থ বুজাবৰ বাবে বাক্যৰ মাজত 'কিন্তু' ব্যবহাৰ কৰা হয়।
* বচন, লিংগ আৰু কাৰক অনুসৰি বিশেষ্য সলনি হয়। লিংগভেদে কৰিবলৈ মোতা, মাইকী শব্দ দুটা‌ বিশেষ্য শব্দৰ আগত প্ৰয়োগ হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ
* Omniglot, Nagamese alphabet

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
শ্ৰেণী:ভাষা
লাজুকী বান্দৰ

**লাজুকী বান্দৰ** () প্ৰধানতঃ ভাৰত উপমহাদেশ তথা ইণ্ডোনেচিয়াত পোৱা বান্দৰৰ এটা প্ৰজাতি। সমগ্ৰ বিশ্বত পোৱা অন্যান্য পাঁচটা লাজুকী বান্দৰৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত এই প্ৰজাতিটোয়ে আটাইতকৈ বহুলভাৱে বিস্তৃত। এই জন্তুবিধৰ মুৰটো ঘূৰণীয়া, সমতল মুখমণ্ডল, বৃহৎ চকু, ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ কাণ তথা নোমাল দেহ ইয়াৰ দেহৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য। 

## নামকৰণ

পূৰ্বতে সুন্দা লাজুকী বান্দৰৰ উপপ্ৰজাতি ৰূপে গণ্য কৰা এই জন্তু বিধে ২০০১ চনত পোনপ্ৰথমে পৃথক প্ৰজাতিৰ স্বীকৃতি পায়। 
অন্যান্য আঞ্চলিক ভাষাত এই প্ৰাণীবিধৰ নামবোৰ এনেধৰণৰ-
বড়ো-নীলাজী মাকৰা,হিন্দী- মৰমিন্দি বিল্লি, বাংলা- লজ্জাৱতী বান্দৰ, গাৰো- গলুই ডুৰক, মিজো-চাহুয়াই, মণিপুৰী- সমৰোক গেমকক, খাচী- ইয়াপনঙ ইত্যাদি

## বিৱৰণ
লাজুকী বান্দৰৰ শৰীৰ ঘন নোমেৰে আৱৰা। দেহৰ বৰণ ছাই বৰণীয়া, খয়েৰীৰ পৰা বগা ধৰণৰ। দেহ সৰু, ঘূৰণীয়া মুখৰ অধিকাংশ আৱৰি বৃহৎ চকুযোৰ , কাণ ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ। সমগ্ৰ দেহ ভেলভেট ৰঙৰ নোমেৰে আবৃত , মূৰ আৰু বাহুৰ নোমৰ ৰঙ পাতলীয়া। লাজুকী বান্দৰৰ কান্ধৰ ওপৰত আৰু চকুৰ চাৰিওফালে চক্ৰাকাৰ গাঢ় খয়েৰী বৰণৰ দাগ দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই লাজকুৰীয়া জন্তুটোৰ বিষয়ে বৈজ্ঞানিক তথ্য এতিয়াও সীমিত। ইয়াৰ দিবতীয় আঙুলিৰ নখটো বেঁকা হয় আৰু ইয়াক গছৰ মুঢ়াৰ পৰা পোক-পতংগ খান্দি উলিওৱাত ব্যৱহাৰ কৰে 
লাজুকী বান্দৰৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৩০-৪০ ছে. মি.। ওজন- ১.২-১.৩ কি.গ্ৰা.। 

লাজুকী বান্দৰৰ মূৰৰ আগৰ পৰা পিঠিৰ ফাললৈ এটা ডাঠ দীঘলীয়া আঁক আছে। ইয়াৰ আগঠেং দুখন প্ৰায় বগা। 

১৭ৰ পৰা ২১ মাহ বয়স হ'লে মাইকী লাজুকী বান্দৰে পোৱালি দিয়ে। গৰ্ভধাৰণৰ কাল প্ৰায় ১৯১ দিন হয়। ১২ ৰ পৰা ১৮ মাহৰ মূৰে মূৰে ই এটাকৈ পোৱালি দিয়া দেখা যায়। লাজুকী বান্দৰৰ আয়ুস প্ৰায় ২০ বছৰ। 

## বসতিস্থান
লাজুকী বান্দৰৰ অন্যন্য সকলো প্ৰজাতিতকৈ ই বহুল ভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে। ভাৰত উপমহাদেশ, বাংলাদেশ, ইণ্ডোনেছিয়া, কম্বোডিয়া, লাওছ, ম্যানমাৰ, ভিয়েটনাম, দক্ষিণ চীন তথা থাইলেণ্ড জুৰি এই জন্তুৰ আৱাসভূমি। এই লাজুকী বান্দৰ বিধ মূলত: উত্তৰ-পূব ভাৰত অৰ্থাৎ অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, মেঘালয়, মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰাৰ গভীৰ চিৰসেউজীয়া তথা সেমেকা পৰ্ণপাতী অৰণ্যত পোৱা যায়। 

## বিচৰণ
লাজুকী বান্দৰ নিশাচৰ জন্তু। ইয়াৰ খাদ্য হ’ল, ফল-মূল, গছৰ পাত, চৰাই, পোক-পতংগ ইত্যাদি। অকলশৰে নাইবাযোৰ পাতি থাকে। ফল-মূল খাওঁতে ওলোটাকৈ ওলমি থাকিব পাৰে। 
দিনৰ ভাগত ই গভীৰ জোপোহা বা গছৰ খোৰোঙত নিদ্ৰামগ্ন হৈ থাকে। মতা-মাইকী উভয়ে নিজা ঠাই (territory) মূত্ৰৰ সহায়ত চিহ্নিত কৰে। 

## স্থিতি তথা সংৰক্ষণ
লাজুকী বান্দৰ ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইনৰ দ্বাৰা কঠোৰভাৱে সংৰক্ষিত। এই আইন অনুসৰি লাজুকী বান্দৰ ১ নঙ তালিকাভুক্ত প্ৰাণী। তদুপৰি ২০০৮ চনৰ আই.ইউ. চি. এন (IUCN) ৰ ৰেড ডাটা লিষ্টত লাজুকী বান্দৰক "বিপথগামী" (Vulnerable) প্ৰজাতি হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। চোৰাংচিকাৰ তথা বনাঞ্ছল ধ্বংসকে ইয়াৰ বাবে জগৰীয়া কৰা হয়। 

## তথ্যসূত্ৰ
 

## বহি:সংযোগ
* 

* 

* 

* 
* 
* Vivek Menon,2003, A field Guide to Indian Mammals

শ্ৰেণী:স্তন্যপায়ী প্ৰাণী
শ্ৰেণী:বান্দৰ
কম্পিউটাৰ হাৰ্ডৱেৰ

এটি কম্পিউটাৰক সাধাৰণতে দুভাগত ভাগ কৰা হয়: **হাৰ্ডৱেৰ** আৰু চফ্টৱেৰ। হাৰ্ডৱেৰ হৈছে সেইখিনি অংশ, যাক চকুৰে দেখা যায় আৰু স্পৰ্শ কৰিব পৰা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে মনিটৰ, মাউচ, মাডাৰবৰ্ড, হাৰ্ড ডিস্ক ইত্যাদি। বিভিন্ন কম্পিউটাৰ হাৰ্ডৱেৰ অংশৰে এটি ব্যক্তিগত কম্পিউটাৰ তৈয়াৰ কৰা হয়। তাৰ পাছত ইয়াত অপাৰেটিং চিষ্টেম ইনষ্টল কৰা হয় আৰু ব্যৱহাৰকাৰীৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি বিভিন্ন চফ্টৱেৰ ইনষ্টল কৰা হয়। 

## কম্পিউটাৰ হাৰ্ডৱেৰৰ শ্ৰেণীবিভাজন
হাৰ্ডৱেৰসমূহক বিভিন্ন ধৰণে শ্ৰেণীবিভাজন কৰিব পৰা যায়। ইয়াত প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ স্তৰ অনুসৰি শ্ৰেণীবিভাজিত কৰা হৈছে:
#**ইনপুট যন্ত্ৰাংশ**: যিবোৰ যন্ত্ৰাংশৰ দ্বাৰা কম্পিউটাৰক নিৰ্দেশ প্ৰদান কৰিব পাৰি অৰ্থাৎ ইনপুট দিব পাৰি, সেইবোৰক ইনপুট যন্ত্ৰ বোলা হয়। যেনে: কীবৰ্ড, মাউচ আদি।
#**প্ৰক্ৰিয়াকৰণ যন্ত্ৰাংশ**: যিবোৰ যন্ত্ৰাংশৰ দ্বাৰা কম্পিউটাৰক প্ৰদত্ত নিৰ্দেশ প্ৰচেচ বা প্ৰক্ৰিয়া কৰা হয়, তাকে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ বা প্ৰচেচিং যন্ত্ৰ বোলা হয়। কীবৰ্ডৰ সহায়ত প্ৰদান কৰা নিৰ্দেশ কীবৰ্ড পোৰ্টৰ মাধ্যমত মাডাৰবৰ্ড পাইগৈ, য’ত তাক প্ৰচেচ কৰা হয়। সেয়ে মাডাৰবৰ্ড হৈছে এটা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ যন্ত্ৰ। 
#**আউটপুট যন্ত্ৰাংশ**: যিবোৰ যন্ত্ৰাংশৰ দ্বাৰা কম্পিউটাৰক প্ৰদত্ত নিৰ্দেশৰ ফলাফল দেখা যায়, সেইবোৰক আউটপুট যন্ত্ৰ বোলা হয়। যেনে: মনিটৰ, প্ৰিণ্টাৰ আদি।
#**সংৰক্ষণ যন্ত্ৰাংশ**: যিবোৰ যন্ত্ৰাংশৰ দ্বাৰা প্ৰকৃয়াকৃত তথ্য বা ফলাফল সংৰক্ষণ কৰা হয়, সেইবোৰক সংৰক্ষণ বা ষ্টোৰেজ যন্ত্ৰাংশ বোলা হয়। যেনে: চিডি ৰোম, হাৰ্ড ডিস্ক আদি।
 
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান
*
উত্তৰ-পূব ভাৰত

**উত্তৰ-পূব ভাৰত** বুলিলে ভাৰতৰ একেবাৰে পূবদিশত থকা সাতভনী ৰাজ্যসমূহ, ছিক্কিম আৰু উত্তৰ বংগৰ কিছু অংশক (দাৰ্জিলিং, জলপাইগুৰি আৰু কোচবিহাৰ জিলা) বুজোৱা হয়। গোষ্ঠীগতভাৱে এই অংশ ভাৰতৰ আন ঠাইতকৈ পৃথক। পূব এছিয়া আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ লগত ইয়াৰ জাতিগত আৰু সাংস্কৃতিক মিল আছে, আৰু সংস্কৃতকৰণৰ পৰা আঁতৰত থকা কুকি বা অন্যান্য কিছুমান জনগোষ্ঠীও দেখিবলৈ পোৱা যায়। ভাষাতাত্ত্বিক দিশৰ পৰা এই অঞ্চলত তিব্বতীয়-বাৰ্মীয় ভাষাৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই আঠখন ৰাজ্যক অধিকাৰিকভাৱে এটা সুকীয়া শ্ৰেণীৰ স্বীকৃতি দিয়া হৈছে: উত্তৰ পূব পৰিষদ (North Eastern Council-NEC) ১৯৭১ চনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আৰ্থিক আৰু সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে গঠন কৰা হয়; North Eastern Development Finance Corporation Ltd (NEDFi) গঠন কৰা হয় ১৯৯৫ চনৰ ৯ আগষ্টত, আৰু ২০০১ চনৰ চেপ্টেম্বৰত Ministry of Development of Northeastern Region (DoNER) গঠন কৰা হয়। 

উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত ছিক্কিমে ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ অধীনস্থ ৰাজ্য আৰু ১৯৭৫ চনৰ পূৰ্ণাঙ্গ ৰাজ্যৰ স্বীকৃতি পায়। ২১-৪০ কি:মি: গড় প্ৰস্থতাৰ পশ্চিম বংগৰ শিলিগুৰি ক'ৰিডৰে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলক ভাৰতৰ আন ঠাইৰ লগত সংযোগ কৰিছে। উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰক ২০০০তকৈও অধিক কি:মি: দৈৰ্ঘ্যৰ সীমাই আন দেশ যেনে- নেপাল, চীন, ভূটান, ম্যানমাৰ আৰু বাংলাদেশৰ পৰা পৃথক কৰিছে। উত্তৰ-পূব ভাৰত আঠখন ৰাজ্যৰে গঠিত: অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, মেঘালয়, নাগালেণ্ড, মণিপুৰ, মিজোৰাম আৰু ত্ৰিপুৰা; এইবোৰক সাধাৰণতে "সাতভনী" বুলি জনা যায়, আৰু "ভাই" ৰাজ্য ছিক্কিম। এই অঞ্চলৰ পৰ্যটন ভাৰতৰ বাকী অংশতকৈ পৃথক অনন্য হিমালয়ৰ ভূ-প্ৰকৃতি আৰু সংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* http://www.amazon.com/Cropping-Pattern-Changes-North-Eastern-Region/dp/3639276329 Cropping Pattern Changes in the North-Eastern Region of India: A Study on Influencing Factors (2010) by Phanindra Goyari
* North-East India on Facebook - an Eastern Fare initiative
* Eastern Panorama – North East India's 1st News Magazine
* North-East India on Facebook - The Telegraph
* Infobase of the indigenous Hmar people in NE India 
* Sinlung – News of North East India
* Beautiful People of North East India 
* Northeast Vigil – the largest and oldest information repository of information on the Northeast 
* Arts of the tribal groups in the Northeast
* Books on North East India
* Photographs from the Seven Sister States of North East India 
* The North East India Newsline 
* Brief description about North-East India States 
* North East India Imarat Shariah and Nadwatuth Tameer 

 

শ্ৰেণী:উত্তৰ পূব ভাৰত
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ
কৃশাঙ্গী বান্দৰ

কৃশাঙ্গী বান্দৰ () ভৌগোলিকভাৱে পৃথক লাজুকী বান্দৰৰ সমগোত্ৰীয় এবিধ বান্দৰ প্ৰজাতি৷

## বিতৰণ
ই দক্ষিণ ভাৰত তথা শ্ৰীলংকাৰ মুকলি কাঁইটীয়া হাবি, পৰ্ণপাতী তথা চিৰসেউজীয়া অৰণ্যত বাস কৰে৷ 
ইয়াক *Loris tardigradus lydekkerianus* হিচাপে পূৰ্বতে গণ্য কৰা হৈছিল যদিও *Loris tardigradus* বৰ্তমান শ্ৰীলংকাত পোৱা এটা সম্পূৰ্ণ পৃথক প্ৰজাতি৷ এই প্ৰজাতিটো শেহতীয়াকৈ ভৌগোলিকভাৱে পৃথক কেইবাটাও উপ-প্ৰজাতিত ভাগ কৰা হৈছে৷ 
ভাৰতবৰ্ষত পোৱা উপ-প্ৰজাতি দুটা হৈছে-
* মালাবাৰ কৃশাংঙ্গী বান্দৰ (Malabar gray slender loris, Loris lydekkerianus malabaricus)- দাক্ষিণাত্যত পোৱা যায়৷
*মাইছোৰ কৃশাংঙ্গী বান্দৰ (Mysore gray slender loris, Loris lydekkerianus lydekkerianus) – মাইছোৰ তথা তামিলনাডুত পোৱা যায় 

## দৈহিক গঠন
লাজুকী বান্দৰতকৈ এই প্ৰজাতিৰ দেহৰ নোম কম আৰু মূৰৰ আগৰ পৰা পিঠিৰ ফাললৈ থকা আঁচডাল পাতলীয়া৷ মতা-মাইকীৰ মাজত আকৃতিগত পাৰ্থক্য নাই যদিও আকাৰত মতাবোৰ কিছু ডাঙৰ হয় ৷ কৃশাঙ্গী বান্দৰ্ৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ২০-২৫ ছে: মি: , দেহৰ ওজন ১২৫-৩৪০ গ্ৰাম৷
## আচৰণ
thumb|left| কৃশাঙ্গী বান্দৰ এবিধ নিশাচৰ বান্দৰৰ প্ৰজাতি
এই জন্তু বিধে দিনৰ ভাগত গছৰ খোৰোঙত বা পাতৰ আঁৰত লুকাই শুই থাকে আৰু ৰাতিৰ ভাগত খাদ্যৰ সন্ধানত ওলাই আহে৷ মূলত: পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে৷  সাধাৰণতে আকলশৰে বা কেতিয়াবা যোৰ পাতি থকা দেখা যায়৷ সচৰাচৰ দল বান্ধি থকা দেখা নাযায়৷ 

## তথ্যসূত্ৰ

## বহি:সংযোগ
* http://www.loris-conservation.org/database/subspecies/index.htm
* http://www.theprimata.com/loris_tardigradus.html 
* http://www.arkive.org/slender-lorises/loris-tardigradus-and-loris-lydekkerianus/ 

শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান
শ্ৰেণী:বান্দৰ
ভৰ

পদাৰ্থ বিজ্ঞানত, **ভৰ** (ইংৰাজী: mass) (গ্ৰীক  "বাৰ্লি কেক, আটাৰ লাডু"), হৈছে বস্তু এটাৰ দ্ৰুতিৰ পৰিবৰ্তনৰ বিপৰীতে বস্তুটোৱে দিয়া অন্তৰ্নিহিত পদাৰ্থৰ পৰিমাণসূচক বাধা। অৰ্থাৎ কোনো এটা বস্তুৰ সমান বাধা। 
আনহাতে, **মাধ্যাকৰ্ষণিক ভৰ** হৈছে, যেতিয়া এটা বস্তুৱে আন এটা বস্তুৰ সৈতে ক্ৰিয়া কৰে তেতিয়া 
# বস্তুটোৱে প্ৰয়োগ কৰা (সক্ৰিয় মাধ্যাকৰ্ষণিক ভৰ), নাইবা 
# বস্তুটোৱে অনুভৱ কৰা (নিষ্ক্ৰিয় মাধ্যাকৰ্ষণিক ভৰ)
মাধ্যাকৰ্ষণিক বলৰ জুখি লোৱা মান। 
ভৰৰ SI একক হৈছে কিল’গ্ৰাম বা কেজি(kg)। 
দৈনন্দিন ব্যৱহাৰত, ভৰক প্ৰায়েই *[[ওজন]]* বুলি কোৱা হয়, যিটোৰ একক প্ৰায়েই কিল’গ্ৰাম বুলি ধৰি লোৱা হয় (যেনে, এজন মানুহে ক’ব পাৰে যে তেওঁৰ ওজন হৈছে ৭৫ কেজি)। কিন্তু বৈজ্ঞানিক ব্যবহাৰত, *ওজনে* পদাৰ্থৰ আন এটা বেলেগ ধৰ্মহে বুজায়। ওজন হৈছে কোনো বস্তুৰ ওপৰত ক্ৰিয়া কৰা মাধ্যাকৰ্ষণিক বল, আনহাতে ভৰ হৈছে কোনো এটা বস্তুৰ আভ্যন্ততৰীণ ধৰ্ম। 
পৃথিৱী পৃষ্ঠৰ ওপৰত, কোনো বস্তু এটাৰ ওজন *W* বস্তুটোৰ ভৰ *m*ৰ ওপৰত *W = mg* ধৰণে নিৰ্ভৰশীল, য’ত *g* হৈছে পৃথিৱীৰ মাধ্যাকৰ্ষণিক ক্ষেত্ৰ প্ৰাবল্য,আৰু ইয়াৰ মান হৈছে ৯.৮১ মি.ছে-২। কোনো বস্তু এটাৰ ওজন ইয়াৰ পাৰিপাৰ্শিক অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, আনহাতে বস্তুটোৰ ভৰ পাৰিপাৰ্শিক অৱস্থাৰ ওপৰত অনিৰ্ভৰশীল: পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰত কোনো এটা বস্তুৰ ভৰ যদি ৫০ কিল’গ্ৰাম আৰু ওজন ৪৯১ নিউটন; তেন্তে চন্দ্ৰ পৃষ্ঠত, সেই একেটা বস্তুৰ ভৰ ৫০ কিল’গ্ৰামেই থাকিব; কিন্তু ওজন হ’ব মাত্ৰ ৮১.৫ নিউটন। 

কোনো বল এটাৰ উপস্থিতিত বস্তু এটাৰ জড় ভৰে বস্তুটোৰ ত্বৰণক নিৰ্ণীত কৰে। নিউটনৰ দ্বিতীয় গতিসূত্ৰমতে, যদি নিৰ্দিষ্ট ভৰ *M*ৰ বস্তু এটাৰ ওপৰত ***F*** বলে ক্ৰিয়া কৰে, তেন্তে বস্তুটোৰ ত্বৰণ হৈছে **a**= ***F'''/M''। বস্তু এটাৰ ভৰে বস্তুটোৱে মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা কিমান মাত্ৰালৈ প্ৰভাবিত হ’ব তাকো নিৰ্ণয় কৰে। যদি ''M<sub>A</sub>'' ভৰৰ বস্তু এটা ''M<sub>B</sub>''ভৰৰ আন এটা বস্তুৰ পৰা ''r'' দূৰত্বত ৰখা হয়, তেন্তে প্ৰতিটো বস্তুৱে এটা আকৰ্ষণীয় বল ''F''<sub>G</sub> অনূভৱ কৰিব; যাৰ মান হৈছে ''F''<sub>G</sub>= ''G M''<sub>A</sub>M<sub>B</sub> ''r''<sup>-২</sup>, য’ত ''G'' হৈছে [[মাধ্যাকৰ্ষণিক ধ্ৰুৱক|সৰ্বজনীন মাধ্যাকৰ্ষণীয় ধ্ৰুৱক]], মান হৈছে ৬.৬৭x১০<sup>-১১</sup> নি.মি<sup>২</sup>কেজি<sup>-২</sup>। আনকি কেতিয়াবা ইয়াক মাধ্যাকৰ্ষণীয় ভৰ বুলিও প্ৰকাশ কৰা হয়। ***'
১৭শ শতিকাৰ পৰা পুনঃ পুনঃ কৰি অহা পৰীক্ষাবোৰে প্ৰমাণ কৰিছে যে জড় ভৰ আৰু মাধ্যাকৰ্ষণিক ভৰ সমতূল্য; ১৯১৫ চনৰ পিছত, এই পৰ্য্যবেক্ষণবোৰক সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ সমতূল্য নীতিত *এ প্ৰায়ৰি* বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে। 

সেই বিখ্যাত (''E''=''mc''<sup>2</sup>)সূত্ৰৰ দ্বাৰা সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ পৰা দেখা যায় যে স্থিৰ ভৰ (নাইবা অপৰিবৰ্তনীয় ভৰ) আৰু স্থিৰ শক্তি আচলতে সমতূল্য। আপেক্ষিক ভৰ আৰু আপেক্ষিক শক্তিক(তন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ শক্তি) এই একেটা সূত্ৰই সংযোগ কৰিছে। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ধ্ৰুপদী বলবিজ্ঞান
মলুৱা বান্দৰ

মলুৱা বান্দৰ () হ’ল, আটাইতকৈ বহুলভাৱে বিস্তৃত আৰু মানুহৰ সৈতে ওচৰ সম্পৰ্ক থকা এবিধ বান্দৰৰ প্ৰজাতি৷ ই যথেষ্ট বুদ্ধিমান বান্দৰ হিচাপে খ্যাত৷

## দৈহিক গঠন
মলুৱা বান্দৰ আকাৰত অসমীয়া বান্দৰতকৈ অলপ সৰু৷ ইয়াৰ দেহটো মূগা বা মটীয়া ৰঙৰ আৰু মুখখন গুলপীয়া৷ পেটৰ বৰণ দেহৰ অন্যান্য অংশতকৈ অলপ পাতল৷ ইয়াৰ মূৰৰ নোমবোৰ দেহৰ নোমতকৈ তুলনামূলকভাৱে চুটি৷ উৰুৰ বৰণ অলপ মামৰে ধৰা ৰঙা বৰণৰ   মতাতকৈ মাইকী প্ৰাণীবোৰৰ আকাৰ কিছু সৰু৷ 

দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৪৭-৬৩ ছে: মি:  আৰু ওজন প্ৰায় ৫-১১ কি: গ্ৰা:৷

## বসতিস্থল তথা বিস্তৃতি

মলুৱা বান্দৰ উত্তৰ ভাৰত, বাংলাদেশ, পাকিস্তান, নেপাল, বাৰ্মা, থাইলেণ্ড, আফগানিস্তান, ভিয়েটনাম, দক্ষিণ চীন আদি দেশৰ নিগাজী বাসিন্দা (native)৷ এছিয়া মহাদেশৰ নানা প্ৰকাৰৰ অঞ্চল যেনে, ঘাঁহনি, শুস্ক অৰণ্য, আনকি পাহাৰীয়া অঞ্চল সমূহটো মলুৱা বান্দৰে নিজকে খাপ খুৱাই লৈ বসতি স্থাপন কৰিছে ৷ অন্যান্য প্ৰজাতি সমূহতকৈ অধিক খৰতকীয়া ভাৱে এই জন্তু বিধে মানৱ সমাজৰ নগৰীয়া সভ্যতাৰ লগত নিজকে খাপ খুৱাব পাৰিছে আৰু অধিক নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছে ৷ মলুৱা বান্দৰৰ বাবে পানী অতি প্ৰয়োজনীয়, য'ত মলুৱা বান্দৰ থাকে তাত সাধাৰণতে পানীৰ উৎসৰ প্ৰাকৃতিক ভঁৰাল থাকে৷

## আচৰণ

মলুৱা বান্দৰে সাধাৰণতে জাক পাতি বা দল-বান্ধি বাস কৰে৷ ইহঁতে নিজৰ দলৰ বিচৰণ ভূমি (Home range) তে ফুৰা-চকা কৰে৷ এনে বিচৰণ ভূমিৰ পৰিধি ১ হেক্টৰৰ পৰা ৪০০ হেক্টৰলৈকে হ'ব পাৰে ৷ একোটা জাকত এটা কৈ দমনকাৰী মতা (alpha male) প্ৰাণীয়ে অন্য মতা প্ৰাণীবোৰক দমন  কৰি ৰাখে৷ দমনকাৰী মতা প্ৰাণীয়ে নানা ধৰণৰ ভাবুকি প্ৰদৰ্শনেৰে যেনে গছৰ ডাল জোকৰা ইত্যাদি কামেৰে  দলত নিজৰ স্থান অটুট ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰে ৷ এই প্ৰজাতিটো সাঁতোৰাটো পাৰ্গত৷ 
মলুৱা বান্দৰে স্থল তথা গছতো বাস কৰে৷ ই মূলত : তৃণভোজী , ফল-মূল, গছৰ গুটী, শিপা, বাকলি আদি খাই জীয়াই থাকে৷ ই ৯২ বিধ প্ৰজাতিৰ ভিন ভিন গছৰ পাত খোৱা দেখা যায়৷ অৱশ্যে বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নৰ পৰা পোৱা তথ্য অনুসৰি মলুৱা বান্দৰে মাজে মাজে উইহাঁফলু, ফৰিং, পৰুৱা আদিও খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে৷ মলুৱা বান্দৰক মানুহে কৰা খেতি আৰু বাগিচাৰ ফচল খোৱাও দেখা যায়৷ মন্দিৰ বা জনবহুল অঞ্চলত বাস কৰা কিছুমান মলুৱা বান্দৰৰ জাকে মানুহে ৰন্ধা খাদ্যও খায়৷ শকান বতৰত ই দিনে ৩-৪ বাৰকৈ পানী খায়৷

বিভিন্ন ধৰণৰ মুখ-ভংগীমা, দেহৰ ভংগীমা আৰু মাতেৰে মলুৱা বান্দৰে পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ লগত মত-বিনিময় কৰে বুলি জনা যায় 

## প্ৰজনন

মাইকী মলুৱা বান্দৰে চাৰি বছৰমান বয়সৰ পৰা পোৱালী দিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ২৫ বছৰ বয়সলৈকে প্ৰজননক্ষম হৈ থাকে৷ ইয়াৰ আয়ুস সাধাৰণতে ২৯ বছৰ 

## সংৰক্ষণ
ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইনে মলুৱা বান্দৰক দুই নং তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে৷ মলুৱা বান্দৰ হত্যা বা ধৰা বা কিনা-বেচা কৰা আইনমতে দণ্ডনীয়৷ বৰ্তমান মলুৱা বান্দৰ আৰু মানুহৰ মাজত ঠায়ে ঠায়ে সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছে৷ ফলত মলুৱা বান্দৰৰ স্থিতি সংকটাপন্ন হৈ উঠিছে৷

## চিত্ৰ

File:Macaque India 4.jpg|আগ্ৰাৰ লালকিল্লাত মলুৱা বান্দৰ
File:Rhesus Macaque (Macaca mulatta) in Kinnarsani WS, AP W IMG 5792.jpg|অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কিনেৰাছানী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰন্যত মলুৱা বান্দৰ
File:Macaca mulatta 3.JPG|হিমাচল প্ৰদেশ ৰ চিমলাৰ এটা মন্দিৰত মলুৱা বান্দৰৰ দুটা পোৱালিৰ সৈতে মাক


## তথ্যসূত্ৰ

 

## বহিঃসংযোগ

* ARKive: images and movies of the Rhesus macaque ''Macaca mulatta'' 
* Brain Maps and Brain Atlases of Rhesus Macaque
* Primate Info Net: ''Macaca mulatta'' Factsheet
* University of Michigan Museum of Zoology's Animal Diversity Web: ''Macaca mulatta''
* ''Macaca mulatta'' Genome 
* Rhesus Play Film analysis of agonistic play by Don Symons (UCSB) on DVD

শ্ৰেণী:বান্দৰ
আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা

**আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা** ( চমুকৈ  **ISO** আৰু (, )  এটা আন্তৰ্জাতিক সংস্থা যিটো বিভিন্ন দেশৰ মান নিয়ন্ত্ৰণকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ সমন্বয়ত গঠন কৰা হৈছে। ১৯৪৭ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত এইটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। শিল্প আৰু বাণিজ্যৰ বিভিন্ন বিষয়ৰ উপৰত মান নিৰ্ধাৰন, প্ৰণয়ণ আৰু বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠানক মানৰ চনদপত্ৰ প্ৰদান ইয়াৰ প্ৰধান কাম ।

thumb|left|300px|আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থাৰ সদস্যসকল
আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থাই নিজকে বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰে, যদিও মান প্ৰণয়ণৰ ক্ষমতা অতি বেছি আৰু ই প্ৰণয়ন কৰা অধিকাংশ মান চুক্তি বা জাতীয় পৰ্যায়ৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ মাধ্যমেৰে আইনত পৰিনত হয়। এইকাৰনতে অধিকাংশ বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ তুলনাত আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা অনেকগুণে শক্তিশালী। বাস্তৱত চৰকাৰৰ লগত আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থাৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থাকে। ২০০৬ চন পৰ্যন্ত আইএচঅ’ৰ সদস্য সংখ্যা আছিল ১৫৮, যিবোৰৰ প্ৰত্যেকেই বিভিন্ন দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থাৰ লগত ইন্টাৰনেশ্যনেল ইলেকট্ৰোটেকনিকেল কমিশ্যনৰ (IEC), ওতঃপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে যিটো ইলেকট্ৰনিক পণ্যৰ মান নিয়ন্ত্ৰণৰ দায়িত্বত আছে। ইয়াৰ মূখ্য কাৰ্যালয় ছুইজাৰলেণ্ডৰ, জেনেভাত অৱস্থিত।

## তথ্যসূত্ৰ

## সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থপঞ্জী

* JoAnne Yates & Craig N. Murphy: Coordinating International Standards: The Formation of the ISO, *MIT Innovations and Entrepreneurship Seminar Series* http://web.mit.edu/iandeseminar/index2006.html, Fall 2006.

## বাহ্যিক সংযোগ
*  (free access to the catalogue of standards only, not to the contents)

* Publicly Available Standards (free access to a small subset of the standards)
* ISO/TC 37 "Terminology and other language and content resources", a fundamental committee for all ISO standardization projects
* ISO/IEC JTC1 
* ISO Advanced search for standards and/or projects 
* ISO Concept Database (terminology database of ISO standards)

শ্ৰেণী:আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা
অসমীয়া বান্দৰ

অসমীয়া বান্দৰ () অসমকে ধৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ বান্দৰৰ প্ৰজাতি৷ অসমীয়া বান্দৰৰ দুটা মূল উপ-প্ৰজাতি আছে৷ পূব দেশীয় অসমীয়া বান্দৰ আৰু পশ্চিম-দেশীয় অসমীয়া বান্দৰ৷ পূব দেশীয় অসমীয়া বান্দৰৰ নেজডাল পশ্চিম দেশীয় উপপ্ৰজাতিতকৈ চুটি৷  অসমীয়া বান্দৰ মূলত: চিৰসেউজীয়া তথা শুকান পৰ্ণপাতী অৰণ্য, খেতি পথাৰ আদিত সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ২০০০ মিটাৰ উচ্চতালৈকে পোৱা যায়৷ অসমীয়া বান্দৰে সাধাৰণতে ফল-মূল, পাত, পোক-পৰুৱা, খেতিত হোৱা শস্য আৰু পাচলি আদি আৰু কেতিয়াবা সৰু জীৱ-জন্তু যেনে জেঠী আদি খায়৷ অসমীয়া বান্দৰ ত্ৰিছ বছৰ পৰ্য্যন্ত জীয়াই থাকিব পাৰে৷

## দৈহিক গঠন
অসমীয়া বান্দৰৰ দেহ মুগা-মটীয়া বৰণৰ নোমেৰে আবৃত ৷ ইয়াৰ দেহ মুগা-মটীয়া বৰণৰ নোমেৰে আবৃত, পেটৰ অংশ বগা আৰু চকুৰ চাৰিওফালে শেঁতা বগা বৰণৰ৷ ইয়াৰ গাল দুখন দীঘল নোমেৰে আৱৰা৷ মতা বান্দৰবোৰৰ মুখত দাড়ি থাকে৷ ইয়াৰ দেহৰ ওজন ৪.৬-১২ কি.গ্ৰা., মতা বান্দৰৰ দৈৰ্ঘ্য  ৭৩ ছেমি আৰু মাইকীৰ ৫৯ ছেমি পৰ্য্যন্ত হ’ব পাৰে৷ 

## বিতৰণ
অসমীয়া বান্দৰৰ দুটা মূল উপ-প্ৰজাতি আছে  -
* **পূব দেশীয় অসমীয়া বান্দৰ**, *Macaca assamensis assamensis*- ই ভূটান, উত্তৰ ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, মণিপুৰ, মেঘালয়, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, ছিকিম, আৰু ত্ৰিপুৰা ৰ পৰা উত্তৰ ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড, তিব্বত, চীন আৰু ভিয়েটনাম লৈকে বিস্তৃত;
* **পশ্চিম-দেশীয় অসমীয়া বান্দৰ**, *Macaca assamensis pelops*-এই উপ-প্ৰজাতিটো নেপাল ৰ পৰা উত্তৰ প্ৰদেশ, ছিকিম, অসম ,পশ্চিমবংগ আৰু ভূটান, বাংলাদেশত বিস্তৃত হৈ আছে ৷ 

বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিৱেশত জীৱন-ধাৰণ কৰাৰ দক্ষতা থকাৰ ফলত বিভিন্ন ধৰণৰ অৰণ্যত এই প্ৰজাতিটো দেখা পোৱা যায়৷ভাৰতবৰ্ষত অসমীয়া বান্দৰ মূলত: চিৰসেউজীয়া তথা শুকান পৰ্ণপাতী অৰণ্যত পোৱা যায়৷  

## বিচৰণ
অসমীয়া বান্দৰ হিংস্ৰ নহয়৷ মলুৱা বান্দৰৰ তুলনাত ইহঁত শান্ত প্ৰকৃতিৰ৷ মানুহৰ ওচৰে-পাঁজৰে এই প্ৰজাতিটোৱে বাধ্য হৈয়ে বিচৰণ কৰে৷ ইহঁতে ১৫-২০ টাৰ দল বান্ধি থাকে৷ 

অসমীয়া বান্দৰে সাধাৰণতে খাদ্য, ফল-মূল, পাত, পোক-পৰুৱা ইত্যাদি খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে৷ ই মানুহৰ খেতিত  হোৱা শস্য আৰু পাচলি আদিও খায়৷

## প্ৰজনন
অসমীয়া বান্দৰ সাধাৰণতে পাঁচ বছৰ বয়সত প্ৰজননৰ বাবে সাজু হয়৷ এই বয়সত মতা বান্দৰে দল এৰি অন্য দলত যোগ দিয়ে কিন্তু মাইকীবোৰ একেটা দলতে ৰৈ যায়৷ সাধাৰণতে অসমীয়া বান্দৰে অক্টোবৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত প্ৰজনন কৰে কিন্তু ঠাইবিশেষ এই সময়ৰ তাৰতম্য হোৱা দেখা যায়৷ মাইকী বান্দৰ প্ৰায় ১৬৫ দিন গৰ্ভৱতী হৈ থাকি এপ্ৰিলৰ পৰা জুন মাহৰ ভিতৰত এটা পোৱালীৰ জন্ম দিয়ে৷ মতা বান্দৰে পোৱালিৰ যত্নত মাকৰ সমানে অংশ লোৱা দেখা যায়৷

## স্থিতি তথা সংৰক্ষণ

বসতিস্থল ধ্বংস, চোৰাং চিকাৰ আদি বিভিন্ন কাৰণত এই প্ৰাণীবিধৰ জনসংখ্যা অতি দ্ৰুত গতিক হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে ২০০৮ চনত ইয়াক আই.ইউ. চি. এন (International Union for Conservation of Nature, IUCN)-এ  সংকতাসন্ন প্ৰজাতি (Near Threatened) বুলি ঘোষণা কৰিছে। ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইনে (Indian Wildlife Protection Act,1972) এই প্ৰজাতিবিধক ১নং তালিকাভুক্ত প্ৰাণী হিচাপে স্বীকৃতি দিছে৷ এই প্ৰাণীবিধক ধৰা, মাৰা বা কিনা-বেচা কৰা আইন মতে দণ্ডনীয় অপৰাধ৷

## তথ্যসূত্ৰ

## বহিঃসংযোগ
*ARKive: Assam macaque (''Macaca assamensis'') 

শ্ৰেণী:বান্দৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ স্তন্যপায়ী বন্যজন্তু