দেশ অনুসৰি ইছলাম ধৰ্ম

ইছলামৰ অনুগামীসকলে ২০২২ চনত ২০১৭ চনৰ প্ৰস্তাৱিত প্ৰক্ষেপণ বজাই ৰাখি বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম আৰু দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ডাঙৰ ধৰ্মীয় গোট গঠন কৰে। ২০২০ চনলৈকে পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ (পিইডব্লিউ)ৰ প্ৰক্ষেপণ অনুসৰি বিশ্বজুৰি মুঠ ২ বিলিয়ন অনুগামী আছে। অধিক অধ্যয়নে ইংগিত দিয়ে যে ইছলামৰ বিশ্বব্যাপী বিস্তাৰ আৰু শতাংশ বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ হৈছে তুলনামূলকভাৱে উচ্চ জন্মৰ হাৰ আৰু যৌৱনৰ বয়সৰ গাঁথনি। ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত মুছলমান জনসংখ্যাৰ সামগ্ৰিক বৃদ্ধিত কোনো প্ৰভাৱ নপৰে, কিয়নো ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা লোকৰ সংখ্যা বিশ্বাস এৰি যোৱা লোকৰ সংখ্যাৰ প্ৰায় সমান। 

বেছিভাগ মুছলমানেই তিনিটা মূল শাখাৰ যিকোনো এটাৰ অন্তৰ্গত:

* ছুন্নী (৮৫–৯০%, প্ৰায় ১.৭–১.৮ বিলিয়ন মানুহ)
* ছিয়া (১০–১৫%, প্ৰায় ২০০–৩০ কোটি মানুহ)
* ইবাদী (০.১৬–০.৩৭%, প্ৰায় ৩–৭ নিযুত লোক)

২০২০ চনত ৫৩খন মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ আছিল। ইছলাম কেইবাটাও উপ-অঞ্চলত সংখ্যাগৰিষ্ঠ ধৰ্ম: মধ্য এছিয়া, পশ্চিম এছিয়া, সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়া, উত্তৰ আফ্ৰিকা, পশ্চিম আফ্ৰিকা, চাহেল, আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য।

বৈচিত্ৰ্যমজ় এছিয়া-পেচিফিক অঞ্চলত বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক মুছলমান লোক আছে, যিটোৱে মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ সংযুক্ত (চমু: মেনা)ক অতিক্ৰম কৰিছে। বিশ্বৰ প্ৰায় ৬২% মুছলমান এছিয়া-পেচিফিক অঞ্চলত (তুৰস্কৰপৰা ইণ্ডোনেছিয়ালৈকে) বাস কৰে, যাৰ অনুগামী এক বিলিয়নতকৈও অধিক। এছিয়াই বিশ্বৰ শীৰ্ষ ৪টা বৃহত্তম ঘৰুৱা জনসংখ্যাৰ আতিথ্য লাভ কৰিছে, বিশ্বত ইণ্ডোনেছিয়াৰ ১২.৭%, পৰা আৰম্ভ কৰি পাকিস্তান—১১.১%, তাৰ পিছত ভাৰত—১০.৯%, আৰু বাংলাদেশ—৯.২% লোক ইছলাম ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে।

নাইজেৰিয়াত আফ্ৰিকাত ৫ম আৰু ৬ষ্ঠ সৰ্বাধিক জনসংখ্যা—৫.৩% আৰু ইজিপ্ত—৪.৯%। মধ্যপ্ৰাচ্যই ৭ম আৰু ৮ম স্থানত আছে আৰু ইৰাণ আৰু তুৰস্ক দুয়োখন দেশৰ অনুমাণিক ৪.৬% স্থান আছে। আৰব বিশ্বত প্ৰায় ২০% মুছলমানহে বাস কৰে।

## আঞ্চলিক তুলনা
বিশ্বৰ ভিতৰতে দক্ষিণ এছিয়াত মুছলমানৰ জনসংখ্যা সৰ্বাধিক, প্ৰায় এক তৃতীয়াংশ মুছলমান দক্ষিণ এছিয়াৰ। মালদ্বীপ, আফগানিস্তান, পাকিস্তান, বাংলাদেশত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰধান। মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশৰ বাহিৰত ভাৰতত সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা আছে আৰু ইয়াৰ অনুগামী ২০ কোটিতকৈও অধিক।

মধ্যপ্ৰাচ্য-উত্তৰ আফ্ৰিকা (MENA) অঞ্চলত বিশ্বৰ ২৩% মুছলমান লোক আছে আৰু ইজৰাইল আৰু চাইপ্ৰাছৰ বাহিৰেও এই অঞ্চলৰ প্ৰতিখন দেশতে ইছলাম প্ৰধান ধৰ্ম। 

মুছলমানৰ একক সৰ্বাধিক জনসংখ্যা থকা দেশখন হৈছে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ইণ্ডোনেছিয়া, যিয়ে নিজাববীয়াকৈ বিশ্বৰ ১৩% মুছলমানক আতিথ্য প্ৰদান কৰে। দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ মুছলমানসকলে মিলি বিশ্বৰ তৃতীয় বৃহত্তম মুছলমান জনসংখ্যা গঠন কৰিছে। মালয় দ্বীপপুঞ্জৰ দেশসমূহত ব্ৰুনাই, ইণ্ডোনেছিয়া আৰু মালয়েছিয়াত মুছলমানসকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ। 

প্ৰায় ১৫% মুছলমান উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত বাস কৰে, আৰু আমেৰিকা, ৰাছিয়া, চীন আৰু ইউৰোপতো বৃহৎ পৰিমাণৰ মুছলমান সম্প্ৰদায় পোৱা যায়।

পশ্চিম ইউৰোপত বহুতো মুছলমান অনুপ্ৰৱেশকাৰী সম্প্ৰদায় আছে য'ত ইছলাম খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ পিছত দ্বিতীয় বৃহত্তম ধৰ্ম, য'ত ই মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬% বা ২.৪ কোটি লোকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

## ধৰ্মগোষ্ঠীসমূহ

ইছলাম ছুন্নী আৰু ছিয়া নামৰ দুটা প্ৰধান ধৰ্মগোষ্ঠীত বিভক্ত। মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ৮৭–৯০% ছুনী আৰু ১০–১৩% ছিয়া। বেছিভাগ শ্বিয়া (৬৮%ৰপৰা ৮০%) মূলতঃ চাৰিখন দেশত বাস কৰে: ইৰাণ, আজাৰবাইজান, বাহৰেইন আৰু ইৰাক। ইয়াৰ উপৰি লেবানন, ৰাছিয়া, চীন, পাকিস্তান, বাংলাদেশ আৰু ১০খন উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকান দেশত ছিয়া জনসংখ্যা কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে।
ইমামা-মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান জীৱিত সম্প্ৰদায়সমূহ হ'ল উচুলিজম (মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮.৫%), নিজাৰী ইছমাইলিজম (প্ৰায় ১%) আৰু আলেভিজম (০.৫%তকৈ অলপ বেছি কিন্তু ১%তকৈ কম)। বৰ্তমানৰ আন আন গোটসমূহৰ ভিতৰত আছে য়েমেনৰ জায়দী ছিয়া যাৰ জনসংখ্যা বিশ্বৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ০.৫%, মুস্তা’লি ইছমাইলী  (যাৰ টাইয়াবী অনুগামীসকল দক্ষিণ এছিয়াৰ সিন্ধ আৰু গুজৰাটত বাস কৰে জনসংখ্যা ০.১৫% ৰ তলৰ স্তৰলৈ হ্ৰাস পাইছে।) (প্ৰায় ১%),অধৰ্মীয় মুছলমান, কোৰআনবাদী মুছলমান আৰু ৱাহাবী (বিশ্বৰ মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১–২%)ও আছে।

২০১২ চনত পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে বহু মুছলমানে (২২খন মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশৰ ভিতৰত পাঁচটাৰ ভিতৰত এজনে) অসংখ্যাগত বা "কেৱল এজন মুছলমান" বুলি পৰিচয় দিয়ে। এই অসংখ্যাগত সংযোগ দক্ষিণ আৰু পূব ইউৰোপৰ লগতে মধ্য এছিয়াতো বেছিকৈ দেখা যায়, দক্ষিণ-পূব এছিয়া আৰু উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত সংখ্যালঘু জনসংখ্যাৰ সৈতে। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে কাজাখাস্তানৰ ৭৪%, আলবেনিয়াৰ ৬৫%, কিৰ্গিস্তানৰ ৬৪%, ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৫৬%, মালিৰ ৫৫% আৰু কেমেৰুণৰ ৪০% মুছলমানৰ মধ্যম শতাংশই এই ধৰণে চিনাক্ত কৰে। কিন্তু আফ্ৰিকা, মধ্যপ্ৰাচ্য, দক্ষিণ এছিয়াৰ কিছু অংশত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বহু কম।

## দেশসমূহ

২০২০ চনলৈকে মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ আছিল ৫৩খন। তলত দেখুওৱা প্ৰতিখন দেশৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ অধিকাংশই যদি অন্য ধৰণে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তেন্তে ইউৰোপৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ বিষয়ে ৫টা তথ্যৰ পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ প্ৰতিৱেদন ২০১৭ৰ অধ্যয়নৰপৰা লোৱা হৈছে।

### তালিকা

## মহাদেশ

### Table

## Projected demographic changes

The Pew Research Center, has established a continued trend since its 2017 report into 2022. Islam continues to close the gap between itself and Christianity, while constituting the world's second largest religious group it also continues to be the fastest-growing major religious grouping.

A Pew Research Study in 2015 found that the Muslim population was expected to grow twice as fast (70%) as the world population by 2060 (1.8 billion in 2015 to 3 billion by 2060). This expected growth is much larger than any other religious group. Muslims are likely to constitute roughly 26.3% of the world's total population by 2030. This expected growth is attributed to Muslim families generally having more children as well as the fact that the Muslim population has the youngest median age of any religion. Furthermore, increased healthcare conditions in Muslim majority countries are currently increasing life expectancy and decreasing child mortality, which, if trends continue this way, will also contribute to the growth of the Muslim population more than any other religious group. These trends are not for every region, however. In fact, Muslim population growth is expected to slow down in Asia (including the Middle East) and Africa, due to lower birth rates.

The largest Muslim population growths are expected to be in the Middle East and Africa. Furthermore, Pakistan is projected to be the country with the largest Muslim population by 2030. Muslims are expected to grow to 8% (52.8 million) of the total population of Europe, and this growth is expected to be the largest in the western European countries. Russia will have the largest total population of Muslims in Europe, however. Most of these changes are expected to come from immigration.

In the Americas, Canada’s Muslim population is expected to increase to 6.6% and United States' to 2% by 2030. These increases, much like Europe, are expected to be driven mainly by immigration.

## See also

**Islam:**
* মুছলিম বিশ্ব
* ইছলামৰ ৰূপৰেখা
* Glossary of Islam
* Muslim population growth
* Index of Islam-related articles
* Shia Muslims in the Arab world
* Organisation of Islamic Cooperation

**By country:**
* Ahmadiyya by country
* Apostasy in Islam by country
* Application of Sharia by country
* Burqa by country
* Islamic veiling practices by country

**General:**
* List of religious populations
* Religions by country

## References

## Further reading
* *[[United States Department of State]] [https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/ International Religious Freedom Report]*
* *[[The World Factbook|CIA World Factbook]] [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ The World Factbook] *
* *[https://web.archive.org/web/20131112150057/http://religiousfreedom.lib.virginia.edu/nationprofiles/ Religious Freedom page]*
* *[https://web.archive.org/web/20130715084239/http://www.religiousintelligence.co.uk/ Religious Intelligence]*
***[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/ Muslim Population Percentage] from [[United States Department of State|U.S Dept. of State]]*
* *[[The World Factbook|CIA World Factbook]] [https://web.archive.org/web/20121105005534/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=&countryCode=&regionCode=%C2%A6 Religions]*
* *[[BBC News]] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm Muslims in Europe: Country guide]*

## External links
* Pew Research Center: How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020

শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম
শ্ৰেণী:দেশ অনুসৰি ইছলাম