অছবেকিয়া জুবিনগাৰ্গিয়ানা

***অছবেকিয়া জুবিনগাৰ্গিয়ানা*** হৈছে ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ঘাঁহনিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰত আৱিষ্কাৰ হোৱা মেলাষ্টোমেটেচিয়া পৰিয়ালৰ এবিধ সপুষ্পক উদ্ভিদ। উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ *অছবেকিয়া* প্ৰজাতিৰ ওপৰত শ্ৰেণীবিভাজনৰ গৱেষণাৰ পিছত উদ্ভিদবিজ্ঞানী বৰ্ণালী দাস, প্ৰশোব পুলপ্ৰা, আৰু নমিতা নাথে ২০২৬ চনত এই প্ৰজাতিটোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বৰ্ণনা কৰিছিল। 

অসমীয়া সংস্কৃতিলৈ আগবঢ়োৱা অৱদান আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ পোষকতাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে অসমীয়া কণ্ঠশিল্পী তথা সাংস্কৃতিক ব্যক্তি জুবিন গাৰ্গৰ সন্মানত এই প্ৰজাতিটোৰ নামকৰণ কৰা হয়। 
এই আৱিষ্কাৰে পূব হিমালয়ৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ অন্যতম অংশ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ উদ্ভিদ বৈচিত্ৰ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে। 

ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ গৱেষণাৰ অংশ হিচাপে ২০২১ চনৰপৰা ২০২৫ চনৰ ভিতৰত কৰা অসমৰ মেলাষ্টোমেটেচিয়া পৰিয়ালৰ উদ্ভিদ ক্ষেত্ৰ জৰীপৰ সময়ত এই প্ৰজাতিটো আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।  গৱেষকসকলে বাকচা জিলাৰ মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ঘাঁহনিৰপৰা ইয়াৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰে, য'ত উদ্ভিদৰ উল্লেখযোগ্য নানান প্ৰজাতি দেখা গৈছিল। 

জনাজাত প্ৰজাতি সমূহৰ সৈতে ৰূপগত তুলনা আৰু হাৰ্বেৰিয়ামৰ নমুনা পৰীক্ষা কৰাৰ পাছত গৱেষকসকলে নিৰ্ণয় কৰে যে এই উদ্ভিদে পূৰ্বতে বৰ্ণনা নকৰা প্ৰজাতি এটাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।  উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অছবেকিয়া প্ৰজাতিৰ ওপৰত শ্ৰেণীবিভাজনৰ গৱেষণাৰ পিছত গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষক বৰ্ণালী দাস আৰু নমিতা নাথ আৰু মাঞ্জেৰীৰ এন এছ এছ কলেজৰ পৰা প্ৰশোব পুলপ্ৰাই ২০২৬ চনত এই প্ৰজাতিটোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বৰ্ণনা কৰে।

## শ্ৰেণীবিভাজন
*Osbeckia zubeengargiana* *Osbeckia* প্ৰজাতিৰ (যিটোক স্থানীয়ভাৱে ফুটুকলা বুলিও জনাজাত) অন্তৰ্গত, দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত বিস্তৃত ফুলৰ উদ্ভিদৰ এটা গোট। 

বিশেষকৈ পূব হিমালয় আৰু পশ্চিম ঘাটত এই প্ৰজাতিটোৰ বৈচিত্ৰ্য দেখা যায়।  গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় হাৰ্বেৰিয়ামত জমা থকা ক্ষেত্ৰভিত্তিক সংগ্ৰহ আৰু হাৰ্বেৰিয়ামৰ নমুনাৰ ৰূপগত পৰীক্ষাৰ ভিত্তিত এই নতুন প্ৰজাতিটোৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। 

## ৰূপবিজ্ঞান
*Osbeckia zubeengargiana* হৈছে এবিধ বহুবৰ্ষজীৱী থিয় জোপোহা উদ্ভিদ আৰু ইয়াৰ উচ্চতা প্ৰায় ৩–৩.৫ মিটাৰ হ'ব পাৰে। 

মূল ৰূপতাত্ত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত আছে:

* চাৰিটা পাহি থকা টেট্ৰামেৰাছ গোলাপী ফুল
* S আকৃতিৰ ফুলৰ গুটি থকা আঠটা পুংকেশৰ
* ৰৈখিক-লেন্সযুক্ত আৰু সুকীয়া সিৰাযুক্ত পাত
* অসংখ্য বক্ৰ গুটি থকা আৰ্চিঅ’লেট কেপচুলৰ দৰে ফল

ডিম্বাশয়টো ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্যৰ প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ হাইপেন্থিয়ামৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকে আৰু ইয়াৰ শীৰ্ষত ব্ৰিষ্টলৰ দৰে চুলি থাকে। 

## আনুষংগিক প্ৰজাতিৰ সৈতে তুলনা
টেট্ৰামেৰাছ ফুলৰ গঠনৰ বাবে এই প্ৰজাতিটোৰ *অছবেকিয়া ৰষ্ট্ৰেটাৰ* সৈতে অতি ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। 

কিন্তু ইয়াৰ কেইবাটাও নিদানমূলক বৈশিষ্ট্যৰ পাৰ্থক্য আছে, য’ত আছে:

* বৃদ্ধিৰ অভ্যাস আৰু শাখা-প্ৰশাখাৰ ধৰণ
* পাতৰ আকৃতি আৰু ব্ৰেক্টৰ গঠন
* হাইপেন্থিয়ামৰ আকৃতিবিজ্ঞান
* শৈলীৰ ভিত্তি বৈশিষ্ট্য
* বীজৰ আকাৰ আৰু আকৃতি

এই পাৰ্থক্যই ইয়াক এক সুকীয়া প্ৰজাতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰাটো সমৰ্থন কৰিছিল। 

## বিতৰণ আৰু বাসস্থান
বৰ্তমান এই প্ৰজাতিটো অসমৰ মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ঘাঁহনিৰপৰাহে পোৱা গৈছে।  

এই উদ্ভিদবিধ কেইবাটাও ঘাঁহনিৰ প্ৰজাতিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি বৃদ্ধি পায়, য'ত আছে:

* *ক্ৰাইছ’পগন জিজানিঅ’ইডছ*
* *মায়েছা ইণ্ডিকা*
* *বোম্বাক্স চেইবা*
* *ডিলেনিয়া পেণ্টাগাইনা*

এই উদ্ভিদ সম্প্ৰদায়সমূহ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ জলজ ঘাঁহনি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বৈশিষ্ট্য। 

## পৰিৱেশ বিজ্ঞান
এই প্ৰজাতিটোৱে মুকলি ঘাঁহনিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰত বাস কৰে আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ অৱবাহিকাৰ সাধাৰণ ঋতুভিত্তিক বানপানী আৰু বাৰিষাৰ জলবায়ুৰ সৈতে খাপ খোৱা যেন লাগে। 
ছেপ্টেম্বৰৰ মাজভাগৰপৰা জানুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত ফুল ফুলে আৰু ফল ধৰে। 

## সংৰক্ষণৰ অৱস্থা
বৰ্তমান এই প্ৰজাতিটোক মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ইয়াৰ প্ৰকাৰ স্থানীয়তাৰপৰাহে জনা যায়। সীমিত বিতৰণ তথ্যৰ বাবে গৱেষকসকলে পৰৱৰ্তী ক্ষেত্ৰ জৰীপৰ বাবে আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ নিৰ্দেশনাৰ অধীনত *তথ্যৰ অভাৱৰ* প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাৰ পৰামৰ্শ দিছে। 
১৮ শতিকাত কাৰ্ল লিনিয়াছে প্ৰথমবাৰৰ বাবে *অছবেকিয়া* প্ৰজাতিটোৰ বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু ইয়াত গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় এছিয়াত বিস্তৃত চল্লিছটাতকৈও অধিক প্ৰজাতি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।  জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ অন্যতম অংশত উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ অন্বেষণে নতুন ট্যাক্সা উন্মোচন কৰি শেহতীয়া দশকবোৰত ভাৰতৰপৰা এই প্ৰজাতিৰ কেইবাটাও প্ৰজাতিৰ বৰ্ণনা কৰিছে। 

## লগতে চাওক

* মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
* জুবিন গাৰ্গ
* ফুটুকলা

## তথ্যসূত্ৰসমূহ

শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ
শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত
শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা