open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
গাজী পীৰ

**গাজী পীৰ**() যাক ঘাজী পীৰ, গাঝী পীৰ, বৰখান গাজী বা গাজী চাহেব বুলিও জনা যায়, বংগত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰসাৰৰ সময়ত দ্বাদশ বা ত্ৰয়োদশ শতিকাত বাস কৰা এজন বাঙালী মুছলমান গাজী আৰু পীৰ (যোদ্ধা সন্ত) আছিল। ভয়ায়ক বন্য প্ৰাণীৰ ওপৰত তেওঁৰ ক্ষমতা আৰু প্ৰাকৃতিক উপাদান নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত আছিল। দক্ষিণ বংগৰ গংগা নদীৰ ব-দ্বীপৰ ঘন অৰণ্যত নতুন স্থানীয় মুছলমান জনসংখ্যাই বসতি স্থাপন কৰাৰ সময়ত এইবোৰ আছিল গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ। তেওঁৰ জীৱন বৰ্তমান ইংলেণ্ডৰ লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত হৈ থকা "গাজী স্ক্ৰল"ত দেখুওৱা হৈছে, যিখন স্ক্ৰ’লত গাজী সম্পৰ্কীয় প্ৰায় ১৮০০ চনৰ ৫৪খন ছবি আছে।

বাঘৰ পৰা পৰিত্ৰাণ বিচাৰি, সুন্দৰবন জংঘলৰ গাঁৱত বনবিবি আৰু হিন্দু দক্ষিণ ৰায়ৰ কাষতে গাজী পীৰকো পূজা কৰা হয়। কিংবদন্তি অনুসৰি, বনবিবিয়ে শিক্ষা দিছিল যে, যিকোনো জাতি বা ধৰ্ম যিয়েই নহওক কিয়, সকলোৱে সমান আৰু প্ৰকৃতিৰ লগত সকলোৱে সমিলমিলেৰে জীয়াই থাকিব লাগে।

## পৰিচয়
লোককথা অনুসৰি, বৰ্তমান দক্ষিণ চৌব্বিশ পৰগনাৰ বেলে আদমপুৰ গাঁৱত তেওঁৰ জন্ম হয়। যৌৱনৰ প্ৰাৰম্ভতে তেওঁ পিতৃৰ অতুল বৈভৱ ত্যাগ কৰি ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বাবে ফকীৰ হয় আৰু ভাটীৰ ফালে সুন্দৰবনলৈ আহে। বন্ধু কালুৰ সহযোগত গাজী পীৰৰ যশোৰ জিলাৰ ব্ৰাহ্মণ নগৰৰ হিন্দু ৰজা মুকুট ৰায়ৰ কন্যা চম্পাৱতীৰ লগত বিয়া হয়। তেওঁলোকৰ দুটি পুত্ৰ, দুঃখী হাজী আৰু মেহেৰ গাজী। এতিয়াও বাংলাদেশৰ ঝিনাইদহ জিলাৰ কালীগঞ্জ মহকুমাৰ বাৰবাজাৰত গাজী কালু আৰু চম্পাৱতীৰ মাজাৰ আছে।

বহুতৰ মতে, বড়খা গাজী কাৰো ব্যক্তিগত নাম নহয়, মধ্যযুগত বংগত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰকসকলেই বড়খাঁ গাজী নামে পৰিচিত। আন এক মতবাদমতে, প্ৰসিদ্ধ পীৰ জাফৰ খাঁ গাজীৰ পুত্ৰই বড়খাঁ গাজী। সুকুমাৰ সেনৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পীৰ সুফী খানেই ষোড়শ শতিকাত বড়খাঁ গাজী নামে পৰিচিত হয়। তৃতীয় মতবাদমতে, পঞ্চদশ শতিকাৰ পীৰ ইছমাইল গাজীয়েই হ’ল উক্ত বড়খাঁ গাজী।

## শাৰীৰিক বৰ্ণনা
খাড়িগ্ৰামত থকা মূৰ্তি অনুসৰি গাজী পীৰ যুদ্ধবেশী, অশ্বাৰোহী দৃঢ় সুপুৰুষ; যাৰ পিন্ধনত পায়জামা, চাপকন চোলা, মূৰত টুপী, মুখত ঘন দীঘল দাড়ি, দীঘল গোঁফ আৰু ডিঙিত গলাবন্ধ, ডাঙৰ টনা টনা চকু, একহাতে অস্ত্ৰ আৰু অন্যহাতে ঘোঁৰাৰ লেকাম, ৰিকাপিৰ ওপৰত বুটজোতা পিন্ধা ভৰি থোৱা আছে।

## কলকাতাত স্মৃতিচিহ্ন

১৮৪৭ চনত কলকাতাত দক্ষিণেশ্বৰ কালি মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা ৰাণী ৰাসমনীয়ে সপোনত গাজী পীৰক দেখিছিল। এই সপোনত তেওঁ ৰাণীক নিৰ্দেশ দিছিল যে, ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মাণ কৰা বেলুড় মঠৰ বৰ্তমানৰ নদীৰ পাৰৰ গেটৰ বাহিৰত অৱস্থিত পিপল গছৰ তলত তেওঁৰ বাবে এটা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিব লাগে। ৰামকৃষ্ণ পৰমহংসই এই স্মৃতিসৌধত "চিন্নি" আগবঢ়াইছিল।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
ছফিউদ্দিন আহমেদ

**ছফিউদ্দিন আহমেদ** (২৩ জুন ১৯২২ – ২০ মে' ২০১২) এজন বাংলাদেশী শিল্পী। ১৯৭৮ চনত একুশ্বে পদক লাভ কৰাৰ লগতে ১৯৯৬ চনত তেওঁক বাংলাদেশ চৰকাৰে স্বাধীনতা দিৱসৰ বঁটা প্ৰদান কৰে।

## পৰিয়াল-পৰিচয়
right|thumb|কলিকতা চৰকাৰী স্কুল অৱ আৰ্টত আহমেদ,১৯৩০ চন
১৯২২ চনৰ ২৩ জুনত কলকাতাৰ ভাবানিপুৰত ছফিউদ্দিন আহমেদৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ মতিনুদ্দিন আহমেদ বংগ চৰকাৰৰ ভূমি কাৰ্যালয়ৰ উপ-পঞ্জীয়ক আৰু মাতৃ বিবি জামিলা খাতুন আছিল এগৰাকী গৃহিণী। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ তিনিটা প্ৰজন্মই তেওঁলোকৰ পৈতৃক গৃহ ভবানীপুৰত বাস কৰিছিল। আহমদৰ পৈতৃক দাদা আমিনুদ্দিন আহমেদ ভবানীপুৰৰ এজন জনপ্ৰিয় চিকিৎসক আছিল। আমিনুদ্দিন আহমেদ স্থানীয় ৰাইজৰ মাজত "বাচু ডাক্তৰ" নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। "কলকাতা পৌৰসভা"ৰ উদ্যোগত আমিনুদ্দিন আহমেদৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ ঘৰৰ সন্মুখৰ পথটোৰ নাম "বাচু ডক্টৰ লেন" ৰখা হয়। সৰুতে আহমেদৰ পিতৃৰ মৃত্যু হয়। ভবানীপুৰ ছাহেবপাৰা চৌৰংগীৰ নিকটৱৰ্তী আছিল। যদিও এই অঞ্চলত বিভিন্ন প্ৰদেশৰ লোক বাস কৰিছিল, ইয়াৰ বাসিন্দাসকলৰ অধিকাংশই আছিল সাংস্কৃতিকভাৱে সচেতন বাংলা হিন্দু আৰু মুছলমান। 

## শিক্ষা
আহমেদে ১৯৩৬ চনত কলিকতা চৰকাৰী কলা বিদ্যালয়ত শিল্পৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে।[4] ১৯৩০ চনৰ পৰা ১৯৪২ চনলৈকে আৰ্ট স্কুলত পঢ়ি থকা সময়ত আহমেদে প্ৰকৃতি অধ্যয়ন আৰু লেণ্ডস্কেপ চিত্ৰকলাৰ অনুশীলন কৰি বহু লোকৰ সান্নিধ্যলৈ আহে৷ তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে গংগা নদীৰ পাৰ, চিৰিয়াখানা আৰু ছিলদাহ ষ্টেচনলৈ গৈছিল৷ তেওঁ দিলীপ দাসগুপ্ত, জয়নুল আবেদিন আদিৰ সান্নিধ্যলৈ আহিছিল।  ছাত্ৰ হিচাপে তেওঁলোকে নিয়মিতভাৱে বংগৰ পশ্চিম সীমান্তৰ ৰাধা অঞ্চললৈ বীৰভুম আৰু কাষৰীয়া ঝাৰখণ্ডৰ ডুমকা অঞ্চললৈ গৈছিল।

## কৰ্মজীৱন
ছফিউদ্দিন আহমেদ বাংলাদেশৰ ছপা নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক আছিল । জয়নুল আবেদিন আদিৰ সৈতে তেওঁ ঢাকা আৰ্ট কলেজ (বৰ্তমান ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদ) প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁ প্ৰহ্লাদ কৰ্মৰকাৰৰ ষ্টুডিঅ’ত কৰ্মৰত আছিল। আহমেদে চিত্ৰাংকনৰ লগতে ছপা নিৰ্মাণৰ কৌশল শিকিছিল। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগতো উপমহাদেশত ছপা নিৰ্মাণক মূলসুঁতিৰ মাধ্যম হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাছিল। ছপা নিৰ্মাণৰ মাধ্যমটো সেই সময়ত চিত্ৰকলা আৰু ভাস্কৰ্য্যৰ দৰে মূলসুঁতিৰ মাধ্যমৰ ভিতৰত নাছিল৷ আহমেদৰ অন্যতম কৃতিত্ব হ’ল যে, তেওঁ ইয়াক মূল মাধ্যম হিচাপে গ্ৰহণ কৰি আপাত দৃষ্টিত গৌণ এই শাখাটোক উন্নীত কৰাত সহায় কৰিছিল আৰু ইয়াক চিত্ৰকলা আৰু ভাস্কৰ্য্যৰ সমান মৰ্যাদা দিয়াত সহায় কৰিছিল।

আহমেদৰ জন্ম আৰু প্ৰতিপালন চহৰত হৈছিল যদিও তেওঁ ৰাধা ভংগাণ্ড (ঝাৰখণ্ড)ৰ দুৰ্গম অঞ্চলৰ লোকসকলৰ ভূ-প্ৰকৃতি আৰু জীৱনক তেওঁৰ ৰচনাৰ পটভূমি হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল।

১৯৪৬ চনত কৰা ছানলিট হাট, ডুমকা-১, ডুমকা-২ আৰু ডুমকা শ্বেলফৰেষ্টৰ তৈলচিত্ৰত তেওঁ ইম্প্ৰেছনিষ্টসকলৰ দৰে ষ্ট্ৰ’কত এই ৰং প্ৰয়োগ কৰিছিল৷ তেওঁ ৰং মিহলাই sfumato সৃষ্টি কৰা নাছিল।
## চিত্ৰকৰ্ম

File:On the way to the fair.jpg|*On the way to the fair*, ১৯৪৭
File:Boat and Tree.jpg|*Boat and Tree*, ১৯৬৬
File:Composition Safiuddin.jpg|*Composition*, ১৯৫৮
File:Fishing Safiuddin.jpg|*Fishing*, ১৯৫০
File:Views of Santiniketan.jpg|Santiniketan, ১৯৪৫
File:Views of Santiniketan2.jpg|Santiniekta, ১৯৪৫
File:Dumka.jpg|*Dumka*, 1945

## মৃত্যু

২০১২ চনৰ ২০ মে'ত ঢাকাৰ স্কোৱাৰ হাস্পতালত ছফিউদ্দিন আহমেদৰ মৃত্যু হয়।[1]
## বাহ্যিক সংযোগ
* আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট
## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
নিতুন কুণ্ডু

**নিত্য গোপাল কুণ্ডু** (; ৩ ডিচেম্বৰ ১৯৩৫ – ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০০৬) আছিল এজন বাংলাদেশী শিল্পী, ভাস্কৰ্য শিল্পী আৰু উদ্যোগী। ১৯৭১ চনত বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কুণ্ডুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁ *অটবি* নামৰ এটা আচবাবৰ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

## প্ৰাথমিক জীৱন
বাংলাদেশৰ দিনাজপুৰ জিলাত কায়স্থ পিতৃ-মাতৃ *জ্ঞানেন্দ্ৰনাথ কুণ্ডু* আৰু *বীনাপাণি কুণ্ডু*ৰ ঘৰত নিতুনে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। সাতগৰাকী সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ পিতৃ-মাতৃৰ চতুৰ্থ সন্তান আছিল। *ফাল্গুনি* কুণ্ডুৰ সৈতে তেওঁ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। তেওঁৰ *অমিতি* নামৰ এগৰাকী কন্যা আৰু *অনিমেশ* নামৰ এজন পুত্ৰ আছে।

## শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক কৰ্মজীৱন
১৯৫৯ চনত ঢাকা আৰ্ট কলেজ (বৰ্তমান ইনষ্টিটিউট অৱ ফাইন আৰ্টছ)ৰ পৰা তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। কুণ্ডুৱে ১৯৭১ চনৰ আগৰ বছৰবোৰত ঢাকাৰ ইউনাইটেড ষ্টেটছ ইনফৰ্মেচন চাৰ্ভিচ (ইউএছআইএছ)ত প্ৰদৰ্শনী আৰু গ্ৰাফিক্স ডিজাইন কৰি কাম কৰিছিল।

## মুক্তিযুদ্ধ
বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কুণ্ডুৱে শিল্পী কোৱামৰুল হাছানৰ সৈতে মুজিবনগৰস্থিত বাংলাদেশ চৰকাৰৰ নিৰ্বাসিত জনসংযোগ বিভাগত কাম কৰিছিল। হাছানৰ লগতে দেৱদাস চক্ৰৱৰ্তী, নাছিৰ বিশ্বাস, প্ৰাণেশ মণ্ডল আৰু বীৰেণ শ্বোমেৰ উল্লেখযোগ্য শিল্পীৰ দলবোৰৰ সহযোগত; কুণ্ডুৱে নৱগঠিত মুক্তিবাহিনীক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে অসংখ্য পোষ্টাৰ আৰু অন্যান্য শিল্পকৰ্মৰ জৰিয়তে পাকিস্তান সেনাই বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত চলাই থকা গণহত্যাৰ বিপৰীতে সজাগতা সৃষ্টি কৰিছিল। 

এই সময়ছোৱাতে তেওঁ দুখন পোষ্টাৰ ডিজাইন কৰিছিল যিবোৰ যুদ্ধকালীন সময়ত নিৰ্মিত আটাইতকৈ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত শিল্পকৰ্মৰ ভিতৰত পৰে। সেইবোৰৰ শিৰোনাম আছিল *সদা জাগ্ৰতা বাংলাৰ মুক্তি বাহিনী* আৰু *বাংলাৰ হিন্দু*, *বাংলাৰ বৌদ্ধ*, *বাংলাৰ খ্ৰীষ্টান*, *বাংলাৰ মুছলমান*; *আমৰা সবাই বাঙালী*। 

মুক্তিযুদ্ধক প্ৰেৰণা হিচাপে লৈ মুক্তিবাহিনীৰ শ্বহীদসকলক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই কুণ্ডুৱে তেওঁৰ বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্য *শ্বাবাছ বাংলাদেশ*ৰ ৰচনা কৰিছিল। এইখন বৰ্তমান বাংলাদেশৰ *ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়*ৰ চৌহদত অৱস্থিত।

## উদ্যোগী
১৯৭৫ চনত বিট’পি নামৰ বিজ্ঞাপন সংস্থাত কিছুদিন কাম কৰাৰ পিছত কুণ্ডুৱে নিজাকৈ নিজৰ নক্সাৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত আচবাবৰ কোম্পানী *অটবি* স্থাপন কৰিছিল। তুলনামূলকভাৱে কম সময়ৰ ভিতৰতে অটবি বাংলাদেশৰ আটাইতকৈ বিশিষ্ট আচবাব ব্ৰেণ্ডত পৰিণত হয়। প্ৰাৰম্ভিকভাৱে ৫০০০ টকীয়া বিনিয়োগেৰে তেওঁ কোম্পানীটো আৰম্ভ কৰিছিল।

## উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰাজি

কুণ্ডুৱে *ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা*, *ৰাষ্ট্ৰপতি গ'ল্ড কাপ*, *নতুন কুঁড়ি বঁটা*, *এছিয়া ক্ৰিকেট কাপ*, *[[একুশে পদক]]*কে ধৰি কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় ট্ৰফী নিৰ্মাণ কৰিছিল। 

তেওঁৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য ৰচনা হ'ল-

* সদা জাগ্ৰতা বাংলাৰ মুক্তিবাহিনী (পোষ্টাৰ)
* আমৰা সবাই বাংলা (পোষ্টাৰ)
* বাংলাৰ বীৰ মুক্তিযোদ্ধা (পোষ্টাৰ)
* শ্বাবাছ বাংলাদেশ (ৰাজশ্বাহী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাস্কৰ্য্য)
* ঢাকাৰ কাৰৱান বজাৰত থকা ছাৰ্ক ফোঁৱাৰা
* ফোঁৱাৰা, ঢাকা উচ্চ ন্যায়ালয়, ঢাকা
* সম্পান, শ্বাহ আমানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, চট্টগ্ৰাম
* কদম ফাউণ্টেইন, নেচনেল প্ৰেছ ক্লাব, ঢাকা

## মৃত্যু
২০০৬ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে শুকুৰবাৰে পুৱা ঢাকাৰ *ইব্ৰাহিম মেম’ৰিয়েল কাৰ্ডিয়াক চেণ্টাৰ*ত বৃদ্ধাৱস্থাৰ জটিলতাৰ বাবে কুণ্ডুৰ মৃত্যু হয়।

## বঁটা আৰু সন্মান
* একুশে পদক (১৯৯৭)
* দৈনিক ষ্টাৰ-ডি এইচ এল শ্ৰেষ্ঠ উদ্যোগী বঁটা
* ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা
* ৰাষ্ট্ৰপতি গ'ল্ড কাপ
* নতুন কুঁড়ি বঁটা (বাংলাদেশ টেলিভিছন)

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমান

**শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমান** (, ১৭ মাৰ্চ ১৯২০ – ১৫ আগষ্ট ১৯৭৫), জনপ্ৰিয়ভাবে **শ্বেখ মুজিব** বা **বংগবন্ধু** বাংলাদেশৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক ব্যক্তিত্ব। ভাৰত বিভাজন আন্দোলনত তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পিছলৈ পূব পাকিস্তানক স্বাধীন দেশ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সংগ্ৰামত কেন্দ্ৰীয় নেতৃত্ব প্ৰদান কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ আৱামী লীগৰ সভাপতি তাৰপিছত বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু পিছলৈ বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৭১ চনত পূব পাকিস্তানৰ ৰাজনৈতিক স্বায়ত্তশাসনৰ অভিযান আৰু তাৰ পিছত বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আঁৰৰ কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তি হিচাপে তেওঁৰ কৃতিত্বক স্বীকৃতি দি শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানক বাংলাদেশৰ "জাতিৰ জনক" বা "জাতিৰ পিতৃ" বুলি জনা যায়। তেওঁক প্ৰাচীন বাংলা সভ্যতাৰ আধুনিক স্থপতি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বঙালী বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁক জনপ্ৰিয়ভাৱে "শ্বেখ মুজিব" বা "শ্বেখ চাহিব" আৰু "বংগবন্ধু" উপাধিৰে জনা যায়। তেওঁৰ কন্যা শ্বেখ হাছিনা বৰ্তমান বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী।

## তথ্য উৎস

### টীকাকৰণ

### উদ্ধৃতি

### গ্ৰন্থতালিকা

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি
কবৰী

**ছাৰা বেগম কবৰী** (বা **কবৰী চৰৱাৰ**; জন্মːমীনা পাল; ) এগৰাকী বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে *সুতৰাং*, *সাৰেং বৌ*, *আৱিৰ্ভাব*, *শত ভাই চম্পা*, *সুজন সখী* আৰু *লালন ফকীৰ*। *সাৰেং বৌ* (১৯৭৮) ছবিত অভিনয় কৰি শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু ২০১৩ চনত জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা লাভ কৰে।

জীৱনৰ পিছৰ কালছোৱাত কবৰীয়ে ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত হৈ পৰে। ২০০৮ চনত নাৰায়ণগঞ্জ-৪ সমষ্টিৰ পৰা আৱামী লীগৰ এগৰাকী নেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈ সংসদৰ সদস্য হয় আৰু ২০১৪ চনলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
কবৰীৰ জন্ম হৈছিল পাকিস্তানৰ পূৰ্ববংগৰ চিটাগং জিলাৰ বোৱালখালিত। তাতে তেওঁ অষ্টম শ্ৰেণীলৈকে পঢ়িছিল। ভজন গায়ক তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কৃষ্ণ দাস পাল আৰু মাকে ধৰ্মীয় পুথিৰ গীত-পদ গাইছিল। কবৰীৰ জন্ম সংস্কৃতিসম্পন্ন এটা পৰিয়ালত। তেওঁৰ ভায়েকসকলে নাচ আৰু গান জানিছিল আৰু তেওঁৰ এগৰাকী ভায়েকে তবলা বজাব পাৰিছিল।

## অভিনয় আৰু অন্যান্য
 

১৩ বছৰ বয়সতে কবৰীয়ে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। সুভাষ দত্তৰ পৰিচালনাত তেওঁৰ প্ৰথমখন ছবি সুতৰাং ১৯৬৪ চনত মুক্তি পায়। সংগীত পৰিচালক সত্য সাহাৰ জৰিয়তে তেওঁ এই চৰিত্ৰটো লাভ কৰিছিল। ১৯৬৮ চনত দত্তৰ অৱিৰ্ভাবৰ পিছৰ পৰা কবৰীয়ে অভিনেতা ৰাজ্জাকৰ সৈতে একেলগে ২০খনতকৈও অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল; ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে, *নীল আকাশেৰ নিচে* (১৯৬৯), *দীপ নিভে নাই* (১৯৭০), আৰু *ক-খ-গ-ঘ-উঙ* (১৯৭০)।

১৯৭০ চনত কবৰীয়ে অভিনেতা ফাৰুকৰ সৈতে কেইবাখনো ছবিত অভিনয় কৰিছিল, বিশেষকৈ *সুজন সখী* আৰু *সাৰেং বৌ*। তেওঁ বুলবুল আহমেদৰ সৈতে চাছি নাজৰুল ইছলামৰ *দেৱদাস* (১৯৮২) ছবিখনতো অভিনয় কৰিছিল। ১৯৭৩ চনত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ঋত্বিক ঘটকৰ *তিতাশ একটি নদীৰ নাম* ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তদুপৰি তেওঁ সহ অভিনেতা ৰহমানৰ সৈতে জাহিৰ ৰাইহানৰ এখন উৰ্দু ছবি *বাহানা*ত অভিনয় কৰিছিল। এইসকলৰ উপৰি তেওঁ আলমগীৰ, সোহেল ৰানা, উজ্জ্বল, ৱাছিম, খান আতাউৰ ৰহমান, গোলাম মুস্তাফা, আনোৱাৰ হোছেইন, এ.টি.এম. শ্বামছুজ্জামান আদি অভিনেতাৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।

তেওঁ ছবি পৰিচলনাতো হাত দিছিল আৰু ২০০৬ চনত *আয়না* নামৰ ছবিখন পৰিচালনা কৰিছিল।

আন এক কৃতিত্ব হিচাপে কবৰীয়ে "শ্ৰীতিতুকু থাক" শীৰ্ষক এখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।

## ৰাজনৈতিক জীৱন
২০০৮ চনত নাৰায়ণগঞ্জ-৪ৰ পৰা বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংসদলৈ নৱম বাংলাদেশ সংসদৰ সদস্য হিচাপে কবৰী নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৭১ চনৰ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক সহায় কৰিবলৈ ৰক্তদান কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতলৈ পলায়ন কৰিছিল আৰু মুম্বাইত "জয় বাংলাদেশ" নামৰ এখন ছবিৰ কাম কৰিছিল।
​
## ব্যক্তিগত জীৱন
কবৰীয়ে প্ৰথমে চিত্ত চৌধুৰীক বিয়া কৰাইছিল। চিত্ত চৌধুৰীৰ সৈতে বিবাহ বিচ্ছেদ হয় আৰু তাৰপিছত তেওঁ ১৯৭৮ চনত শ্বাফিউদ্দিন সৰৱাৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। সৰৱাৰ ৰাজনীতিবিদ *ছামিম ওছমান*ৰ এজন সম্পৰ্কীয় খুৰাক। ২০০৮ চনত এই দম্পতীহালৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। কবৰীৰ পাঁচজন পুত্ৰ আছিল।

## মৃত্যু
কবৰীৰ শৰীৰত ক'ভিড-১৯ পজিটিভ পোৱাৰ পিছত তেওঁক প্ৰথমে কুৰমিতোলা জেনেৰেল হস্পিতালত ভৰ্তি কৰা হয় আৰু পিছলৈ, শ্বেখ ৰাছেল নেচনেল গেষ্ট্ৰ'লিভাৰ ইনষ্টিটিউট এণ্ড হস্পিতালৰ আই চি ইউলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়, আৰু তাতেই ২০২১ চনৰ ১৭ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ২০১৯ চনৰ পৰা তেওঁ *এই তুমি সেই তুমি* নামৰ এখন ছবিৰ কাম কৰি আছিল।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰীত মৃত্যু হোৱা ব্যক্তি
তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ

**তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ** হৈছে মূলত প্ৰাক্-শঙ্কৰী যুগৰ এখন কাব্য। গ্ৰন্থখনৰ ৰচক হৰিবৰ বিপ্ৰ। হৰিবৰ বিপ্ৰৰ মুঠ তিনিখন কাব্যগ্ৰন্থ হৈছে - লৱ-কুশৰ যুদ্ধ, বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ আৰু তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ। হৰিবৰ বিপ্ৰৰ তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ কাব্যখন মূল জৈমিনীয় মহাভাৰতৰ অশ্বমেধ পৰ্বৰ ৪১শ-৪৬শ অধ্যায়ৰ কাহিনীৰ ওপৰত আধাৰিত।
## বৈশিষ্ট্য
তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ মূলত এখন কাব্যগ্ৰন্থ। গ্ৰন্থখনৰ মূল জৈমিনী মহাভাৰতৰ অশ্বমেধ পৰ্ব। মূল গ্ৰন্থৰ ৪১শ-৪৬শ অধ্যায়ৰ কথাবস্তুৰ আধাৰত মৌলিক কাব্যৰ দৰে এই কাব্যগ্ৰন্থখন ৰচনা কৰা হৈছে। তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধৰ কথাবস্তুখিনি ৰূপায়ণ কৰোঁতে কবিয়ে মূল কাহিনীৰ বিশেষ সালসলনি কৰা নাই। অৱশ্যে মূলৰ ময়ূৰধ্বজৰ নগৰৰ 'ৰত্ননগৰ' নামটো কবিয়ে 'বাণপুৰ' কৰিছে। মূলত তাম্ৰধ্বজৰ নাম ঠায়ে ঠায়ে 'সুচিত্ৰ' বুলিও আছে। কবি হৰিবৰ বিপ্ৰই অৱশ্যে এই নাম ব্যৱহাৰ কৰা নাই। মূলত মন্ত্ৰীৰ 'বহুলধ্বজ' নামটি কবিয়ে 'বংশধ্বজ' বুলিহে ব্যৱহাৰ কৰিছে। অনিৰুদ্ধ, বৃষকেতু, বৰুবাহন আদিৰ লগত তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধৰ বৰ্ণনাংশ মূলৰ অনুৰূপ যদিও ঠাই বিশেষে কবিয়ে কিছু বিস্তৃত আৰু নিজা কথা সংযোগ কৰি কাব্যখন আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিবৰ চেষ্টা কৰিছে। এইদৰে, হৰিবৰ বিপ্ৰই মূল মহাভাৰতৰ আখ্যানবস্তুৰ সামান্য সালসলনি কৰিছে যদিও বাকীখিনি বৰ্ণনা মূলানুগ। কাব্যৰ ভাষা পৌৰাণিক অসমীয়া ভাষা। 

## বিষয়বস্তু
গ্ৰন্থখনৰ বিষয়বস্তু মহাভাৰতৰ অশ্বমেধ পৰ্বৰ ৪১শ-৪৬শ অধ্যায়ৰ কাহিনীৰ ওপৰত আধাৰিত। "বাণপুৰৰ ৰজা ময়ূৰধ্বজ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ তাম্ৰধ্বজৰ লগত যজ্ঞৰ ঘোঁৰা ৰক্ষাকাৰী পাণ্ডৱ সকলৰ সংঘৰ্ষ"-বব্ৰবাহনৰ যুদ্ধৰ পৰৱৰ্তী এই ঘটনাংশ কাব্যখনত বৰ্ণিত হৈছে। বব্ৰুবাহনৰ লগত হোৱা যুদ্ধৰ পাছত মণিপুৰৰ পৰা যজ্ঞৰ ঘোঁৰা লৈ কৃষ্ণাৰ্জুন ময়ূৰধ্বজ ৰজাৰ বাণপুৰ নগৰত প্ৰৱেশ কৰে। ৰজা ময়ূৰধ্বজেও অশ্বমেধ যজ্ঞ কৰি ঘোঁৰা এৰি দিছে, সেই ঘোঁৰাৰ অনুসৰণ কৰি গৈছে পুত্ৰ তাম্ৰধ্বজে। দুয়োপক্ষৰ ঘোঁৰাৰ ভেটা ভেটি হোৱাত যি যুদ্ধ আৰম্ভ হয় তাত তাম্ৰধ্বজে বীৰত্ব দেখুৱায়। যুদ্ধত পাণ্ডৱ পক্ষ পৰাজিত হয় যদিও শেষত কৃষ্ণ আৰু অৰ্জুনে ছল- কৌশলৰ মাজেদি যুধিষ্ঠিৰৰ ঘোঁৰা মুকলি কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

## কবি
চতুৰ্দশ শতিকাৰ অসমীয়া কবিসকলৰ ভিতৰত **হৰিবৰ বিপ্ৰ** বা **হৰিহৰ বিপ্ৰ** অন্যতম। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতা পাইছিল। এতিয়ালৈকে আৱিষ্কৃত হৰিহৰ বিপ্ৰৰ ভণিতা থকা পুথি তিনিখন ক্ৰমে - "বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ", "লৱকুশৰ যুদ্ধ" আৰু "তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ" উপৰিও আনএখন কাব্য হৈছে-"সুধন্বা-বধ" অৱশ্যে জৈমিনীয়াশ্বমেধপৰ্বৰ পৰা লিখা "সুধন্বা-বধ" হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনা বুলি নিশ্চিত নহয়।। হৰিবৰ বিপ্ৰক মাধৱদেৱৰ অন্যতম শিষ্য বংশীগোপালদেৱৰ ককা বুলিও ৰমানন্দ দ্বিজে ক'ব বিচাৰে আৰু ড° মহেশ্বৰ নেওগেও এই কথাত হয়ভৰ দিছে। তেওঁ প্ৰাক্ শংকৰী যুগৰ প্ৰসিদ্ধ কবি। হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ভাষা সমসাময়িক আন কবিতকৈ ঠায়ে ঠায়ে অৰ্বাচীন। কবিয়ে গৌৰীৰ চৰণ সেৱা কৰিলেও বিষ্ণুৰ প্ৰতিও সমানে ভক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে আৰু বিষ্ণুক দেৱশ্ৰেষ্ঠ বুলি অনেক ঠাইত উল্লেখ কৰিছে। যদিও বিপ্ৰই জৈমিনিৰ লেখনিৰ ভাঙনিহে কৰিছে, তথাপি তেওঁৰ ৰচনাত নিজস্ব কল্পনা আৰু মৌলিকত্ব বহুখিনি চকুত পৰে। হৰিহৰ বিপ্ৰৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজাজন হৈছে কমতাপুৰৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ। হৰিবৰ বিপ্ৰৰ আনুমানিক জন্মস্থান কমতাপুৰৰ কোনো অঞ্চল আৰু তেওঁৰ জন্ম হয় ত্ৰয়োদশ শতিকাত। 
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
খান জাহান আলি

**খান জাহান আলি** (১৩৬৯ - ২৫ অক্টোবৰ ১৪৫৯) এজন মুছলিম ধৰ্ম প্ৰচাৰক তথা বাংলাদেশৰ বাগেৰহাটৰ খান-ই-আজম বা স্থানীয় শাসক আছিল। তেওঁৰ অন্যান্য নামসমূহ হৈছে **উলুঘ খান**, **খান-ই-আজম** ইত্যাদি। বৰ্তমান ইউনেস্ক’ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা “মছজিদৰ মহান চহৰ বাগেৰহাট” তেৱেই নিৰ্মাণ কৰিছিল বিশ্বাস কৰা হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
১৩৬৯ খ্ৰীষ্টাব্দত দিল্লীৰ এটা সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়ালত খান জাহান আলিৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল আকবৰ খান আৰু মাতৃৰ নাম আছিল আম্বিয়া বিবি। খান জাহান আলি "উলুঘ খান" নামেৰেও জনা যায়, আৰু ইয়াৰ পৰাই তেওঁক তুৰ্কী মূলৰ বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। প্ৰথম অৱস্থাত তুগলক চুলতানীৰ অধীনত থকা খান জাহানে ১৩৯৮ চনত টাইমুৰৰ নেতৃত্বত টাইমুৰী চুলতানীয়ে দিল্লী দখল কৰাৰ পিছত বংগলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। খান জাহান আলীৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা দেউতাকৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল। দিল্লীৰ বিখ্যাত আলিয়া কামিল পীৰ শ্বাহ নিয়ামত উল্লাৰ পৰা তেওঁ মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কোৰআন, হাদীছ, চুন্নাহ আৰু ফিকহৰ ওপৰত গভীৰ জ্ঞান আহৰণ কৰিছিল।

## প্ৰব্ৰজন
বংগলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পিছত খান জাহান আলি আৰু তেওঁৰ সংগীসকলক ১২ জন মুছলমান সন্তই চম্পানগৰলৈ আদৰণি জনায় (পিছলৈ এই ১২ জন সন্তৰ নামেৰে চম্পানগৰৰ নাম বড়াবজাৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল)। খান ইয়াত বহুবছৰ ধৰি বাস কৰিছিল। ১২৬টা দিঘী তেওঁক অৰ্পন কৰা হয় আৰু তেওঁ থকা সময়ছোৱাত বহুতো মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই মছজিদসমূহৰ ভিতৰত গোৰাৰ, গোলাকাতা, জোৰ-বাংলা, পীৰ পুকুৰ, সাতগাছিয়া, মনোহৰ, চুক্কুৰ মলিক, নুংগোলা, পাঠগৰ আৰু আদিনা আদি উল্লেখযোগ্য। ডমডমা আৰু গোলাকাতা আৰু সৌদাগৰৰ দিঘীও ইয়াত অন্তৰ্গত। প্ৰথমে গাজীয়ে নিৰ্মাণ কৰা বড়াবজাৰৰ পৰা জেচোৰলৈ যোৱা পথটো খানে বাগেৰহাটলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰি সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।

বংগৰ চুলতান মাহমুদ শ্বাহৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰীসুত্ৰে সুন্দৰবনৰ এখন বনাঞ্চল খানে অধিগ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। বংগ চুলতানীৰ অধীনৰ এজন বিষয়া আৰু স্থানীয় শাসক হিচাপে তেওঁক খান-ই-আজমৰ চৰকাৰী উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। খানে তেওঁৰ দুজন সহকাৰী বুৰহান বুৰা খান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ফতেহ খানৰ সৈতে মিলি মানৱ বসতি স্থাপন আৰু কৃষি কৰ্মৰ উদ্দেশ্যে বহু ঘন বনাঞ্চল পৰিষ্কাৰ কৰিছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে নিমখীয়া পানী ওলাই নাযাবলৈ নৈৰ কাষৰ মাটিত মথাউৰি বান্ধিছিল আৰু পানী সংৰক্ষণৰ বাবে শতাধিক পুখুৰী (দিঘী বুলি জনাজাত) খান্দিছিল। তেওঁ শাসন কৰা এই অঞ্চলটো খলিফাতাবাদ নামেৰে জনাজাত হৈ উঠিছিল আৰু উত্তৰ দিশলৈ লোহাগড়াৰ নলদিলৈকে বিস্তৃত হৈ পৰিছিল। এই অঞ্চলত তেওঁ অসংখ্য মছজিদ আৰু দিঘী নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মছজিদসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম ছিক্সটি ড’ম নামৰ মছজিদটো আছিল তেঁওৰ এটা উল্লেখযোগ্য নিৰ্মানকাৰ্য।

## মৃত্যু
১৪৫৯ চনৰ ২৫ অক্টোবৰ তাৰিখে ৯০ বছৰ বয়সত খান জাহান আলিৰ মৃত্যু হয়। সেই সময়ত তেওঁ এটা মছজিদত নামাজ পঢ়ি আছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
আহমাদুল কবীৰ

**আহমাদুল কবীৰ** () আছিল এজন বাংলাদেশী ৰাজনীতিবিদ আৰু সাংবাদিক। তেওঁক মনু মিঞা বুলিও জনা যায়৷ তেওঁ গণতন্ত্ৰী পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আৰু স্বতন্ত্ৰ বিশ্ববিদ্যালয়, বাংলাদেশৰ গভৰ্নিং এণ্ড ট্ৰাষ্টী ব'ৰ্ডৰ অংশ আছিল।

## প্ৰাথমিক জীৱন
আহমাদুল কবীৰৰ জন্ম হৈছিল ১৯২৩ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পূব বংগৰ নৰসিংদী জিলাৰ পলাশ উপজিলাৰ ঘোৰাশালত। তেওঁ আছিল বঙালী মুছলমান জমিদাৰ পৰিয়ালৰ৷ তেওঁৰ পিতৃ আছিল আবু ইউছুফ লুতফুল কবীৰ ফেনু মিঞা আৰু মাতৃ আছিল চুফিয়া খাতুন। কবীৰে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে আৰু তাতেই অৰ্থনীতিৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ ১৯৪২ চনৰ পৰা ১৯৪৩ চনলৈ ছালিমুল্লাহ মুছলিম হল ছাত্ৰ সন্থাৰ ক্ৰীড়া সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে আৰু ১৯৪৫ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থাৰ উপ-সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।

## কৰ্মজীৱন
শিক্ষা সমাপ্ত কৰি কবীৰে ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকত কাম কৰিছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰত বিভাজনৰ পিছত তেওঁ পূব পাকিস্তানৰ বৈদেশিক বিনিময় বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিবলৈ চৰকাৰী সেৱাৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। তেওঁ ইষ্টাৰ্ণ মাৰ্কেন্টাইল বেংকৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আছিল৷ ইয়াৰ উপৰি তেওঁ আই এফ আই চি বেংক, বেংগল বেভাৰেজ কোম্পানী, এচেন্সিয়েল ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ আৰু ভিটা কোলাৰ বটলিং প্লাণ্ট প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

১৯৫১ চনৰ পৰাই কবীৰে *দ্য চাংবাদ*ত কাম কৰিছিল।১৯৬৫ চনত তেওঁ *ৰাষ্ট্ৰীয় আৱামি পাৰ্টি*ৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে পূব পাকিস্তান প্ৰাদেশিক বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু পূব পাকিস্তানৰ স্বায়ত্বশাসনক সমৰ্থন কৰিছিল৷ সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰিবলৈ তেওঁ তাৰ বিষয়ে ছাংবাদত লিখিছিল। বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছতে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ লগতে কাকতখনৰ প্ৰকাশৰ কাম বন্ধ কৰি দিয়া হয়৷ ইয়াৰ লগতে কৰ্তৃপক্ষই কাৰ্যালয়টো জ্বলাই দিয়ে। বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ পিছত এই প্ৰকাশন পুনৰ আৰম্ভ হয় আৰু ১৯৭২ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত তেওঁ ইয়াৰ সম্পাদকৰ পদত অধিষ্ঠিত হয়।

১৯৭৯ চনত ঢাকা-২৫ সমষ্টিৰ পৰা কবীৰ স্বতন্ত্ৰভাৱে জাতীয় সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৬ চনত তেওঁ পুনৰ একেটা সমষ্টিৰ পৰা (নতুন নাম : নাৰ্চিংডি-২)  পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়৷ এইবাৰো তেওঁ নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। আহমাদুল কবীৰে কৃষক সমিতিৰ কোষাধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৯০ চনত তেওঁ গণতন্ত্ৰী দলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি আৰু প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক হয়। কবীৰ কমনৱেলথ প্ৰেছ ইউনিয়নৰ বাংলাদেশ ইউনিটৰ অধ্যক্ষও আছিল৷ অধ্যক্ষ হৈ থকাৰ কালত তেওঁ গ্লাছগো, হংকং, দ্য বাহামাৰ দৰে ঠাই ভ্ৰমণ কৰিছিল।

## মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
২০০৩ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত ভাৰতৰ কলকাতাৰ এপ’ল’ গ্লেনইগলছ হাস্পতালত কবীৰৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ পত্নী লাইলা ৰহমান কবীৰ, এগৰাকী কন্যা নিহাদ কবীৰ আৰু দুই পুত্ৰ আলতামাশ কবীৰ আৰু অৰ্দাশিৰ কবীৰক এৰি থৈ যায়। মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বাসগৃহটো পৰ্যটনৰ এক জনপ্ৰিয় স্থানলৈ পৰিণত হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:সাংবাদিক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
নেপাল নাগ

**নেপাল নাগ** বা **নেপালচন্দ্ৰ নাগ** () ভাৰতৰ বৃটিছ বিৰোধী স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এক ব্যক্তিত্ব, অগ্নিযুগৰ বিপ্লৱী আৰু কমিউনিষ্ট কৰ্মী আছিল। তেওঁৰ জন্ম ১৯০৫ চনৰ ১৯ ছেপ্তেম্বৰ আৰু মৃত্যু ১৯৭৮ চনৰ ৫ অক্টোবৰ।

## জন্ম আৰু শিক্ষা
নেপাল নাগৰ জন্ম হৈছিল ঢাকাৰ তেজগাঁও নামে ঠাইত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুৰেশচন্দ্ৰ নাগ। তেওঁৰ পোছাকী নাম শৈলেশচন্দ্ৰ হ’লেও নেপাল নামেই তেওঁ পৰিচিত আছিলে। কম বয়সৰ পৰাই তেওঁ দেশপ্ৰমিক মনোভাবৰ আছিল। আই.এ. পাছ কৰাৰ পিছৰ পৰাই তেওঁ বিপ্লবী কাজকৰ্মত সক্ৰিয় হয়ে উঠে। 

## বিপ্লৱী জীৱন
১৯২৩-২৪ চনত লীলা নাগ পৰিচালিত "শ্ৰী সংঘ"ত তেওঁ যোগ দিয়ে। ঢাকা চহৰত যিসকলে অনুসন্ধানকাৰী পুলিচৰ সহায় কৰি খবৰ যোগান ধৰিছিল, সেইসকলক দমন কৰিবলৈ অন্যান্য বিপ্লৱী সুপতি ৰায়, জিতেন দে আদিৰ লগতে তেঁৱো আছিল। ১৯৩২ চনৰ ২১ এপ্ৰিল তাৰিখে তেওঁ পুলিচৰ হাতত ধৰা পৰে আৰু ৰাজস্থানৰ দেউলি বন্দী নিবাসত তেওঁক সাত বছৰ আটক কৰি ৰখা হয়। তাৰ পৰা মুক্তি পায়েই তেওঁ সেইসময়ৰ ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট দলৰ সদস্য হয়। দেউলি কাৰাগাৰত বন্দী অৱস্থাতে মাৰ্ক্সবাদী পণ্ডিত আৰু প্ৰবীণ বিপ্লৱী ৰেৱতী বৰ্মনৰ ওচৰত তেওঁ কমিউনিষ্ট মতাদৰ্শত দীক্ষা গ্ৰহণ কৰে। কাৰাগাৰতেই তেওঁ কমিউনিষ্ট একত্ৰীকৰণত যোগ দিয়ে। ১৯৩৮ চনত তেওঁ জেলৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে।

## শ্ৰমিক আন্দোলন
জেলৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিয়েই তেওঁ কমিউনিষ্ট নেতা মুজফ্ফৰ আহমেদ, প্ৰমোদ দাশগুপ্তৰ পৰামৰ্শত শ্ৰমিক সংগঠনৰ কামত বিহাৰলৈ যায়। তাত সফলতা লাভ হোৱাত তেওঁক ঢাকাৰ নাৰায়ণগঞ্জ এলেকাৰ সূতা মিলৰ শ্ৰমিকসকলৰ মাজলৈ পঠিওৱা হয়। সাধাৰণ মানুহৰ সৈতে শীঘ্ৰে মিলি যাব পৰা গুণ আছিল বাবে নাৰায়ণগঞ্জত সোনকালেই বলিষ্ঠ শ্ৰমিক আন্দোলন, শ্ৰমিক ইউনিয়ন আৰু কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ ঘাটি গঢ়ি তুলি অবিসংবাদী নেতাৰূপে পৰিচিত হয়। সেইসময়তে তেওঁ গোপনে অন্যতম বিপ্লৱী জ্ঞান চক্ৰৱৰ্তীৰ লগত কাম কৰি শ্ৰমিকসকলৰ মাজত কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সদস্যসংখ্যা বৃদ্ধি কৰে। ১৯৪০ চনত তেওঁ পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। সেইবছৰতে মুক্তিলাভ কৰি ঢাকাৰ নিজাগৃহত গৃহবন্দী হৈ থাকে। কিছুদিনৰ পিছতেই গৃহবন্দীত্বৰ জাল ফালি নাৰায়ণগঞ্জৰ সূতা মিল এলেকালৈ যায় আৰু আত্মগোপন কৰি থাকিয়েই শ্ৰমিক আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিয়ে।

## ৰাজনৈতিক জীৱন
দেশ বিভাজনৰ পিছত ১৯৪৮-১৯৬২ চন পৰ্যন্ত তেওঁ “ৰহমান ভাই’’ নামে আত্মগোপন কৰি পূব-পাকিস্তানৰ প্ৰাদেশিক কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰে। ১৯৪৭ চনত ট্ৰেড ইউনিয়ন ফেডাৰেচনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক উপ-সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৫০ চনত পূব পাকিস্তান প্ৰাদেশিক কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক নিৰ্বাচিত হয়।

১৯৬০ চনত মস্কোত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব কমিউনিষ্ট মহাসম্মিলনত পূব পাকিস্তান প্ৰাদেশিক কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ হৈ গোপনে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। পিছৰ বছৰ ১৯৬১ চনত সোভিয়েত ইউনিয়নৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ ২২তম কংগ্ৰেছতো পূব পাকিস্তান কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এইসময়ত হো চি মিন, চৌ এন লাই প্ৰমুখ্যে ব্যক্তিৰ লগত পূব বাংলাৰ স্বাধীনতা সম্বন্ধে আলোচনা কৰে।

১৯৪৯ চনত ৰেল ধৰ্মঘটৰ প্ৰয়াস, ১৯৫২ চনত ভাষাৰ দাবীত ছাত্ৰ-জনতাৰ বিপ্লবী অভ্যুত্থান আৰু ১৯৫৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত ফ্ৰণ্টৰ বিজয়ৰ ক্ষেত্ৰত নেপাল নাগৰ উদ্যোগ আৰু সক্ৰিয়তা স্মৰণীয়।

## মৃত্যু
দুৰাৰোগ্য ডায়বেটিছ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ১৯৬২ চনত ৰাজনীতিৰ পৰা তেওঁ অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। কলকাতাত ৪ অক্টোবৰ ১৯৭৮ চনত মৃত্যুবৰণ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
মনিৰ খান

**মনিৰ খান**() এগৰাকী বাংলাদেশী গায়ক। তেওঁৰ সংগীত জীৱনত তেওঁ ৪২টা একক এলবাম আৰু ৩০০ৰো অধিক দ্বৈত আৰু মিশ্ৰিত এলবাম মুকলি কৰিছে। প্ৰেমৰ তাজমহল (২০০১), লাল দোৰিয়া (২০০২) আৰু দুই নয়নেৰ আলো (২০০৫) ছবিত নেপথ্য সংগীত পৰিৱেশন কৰি তেওঁ তিনিবাৰকৈ শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য গায়ক হিচাপে বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
মনিৰ খানৰ ১৯৭২ চনৰ ১ আগষ্ট তাৰিখে ঝিনাইদহ জিলাৰ মহেশপুৰ মহকুমাৰ মদনপুৰ নামে গাঁৱৰ এক সম্ভ্ৰান্ত মুছলিম পৰিয়ালত জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম মোঃ মাহবুব আলী খান, এজন স্কুল শিক্ষক এবং মাতৃ মোছা মনোৱাৰা খাতুন, এগৰাকী গৃহিণী। এগৰাকী ভনী আৰু চাৰি ভাইৰ মাজত মনিৰ দ্বিতীয় আৰু জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। মনিৰৰ পত্নীৰ নাম তাহমিনা আক্তাৰ৷ তেওঁলোকৰ এটি কন্যা আৰু এটি পুত্ৰ সন্তান আছে৷

মনিৰ খানৰ শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণি নিজ গাঁৱৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত। পৰবৰ্তীকালত তেওঁ হাকিমপুৰ উচ্চ বিদ্যালয় আৰু তাৰপাছত যশোৰৰ চৌগাছা মহকুমাৰ *নাৰায়নপুৰ বহৰাম উদ্দীন উচ্চ বিদ্যালয়*ত লিখা-পঢ়া কৰে। ১৯৮৭ চনত ইয়াৰ পৰাই মেট্ৰিক পৰীক্ষা আৰু ১৯৯০ চনত *কোটচাঁদপুৰ ডিগ্ৰী কলেজ*ৰ পৰা ইণ্টাৰমিডিয়েট পাছ কৰে। ১৯৯২ চনত এই একেই কলেজৰ পৰা তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী উত্তীৰ্ণ হয়।

বাল্যকাল তেওঁৰ ওপজা গাঁৱতে পাৰ হৈছিল। সৰুৰ পৰাই তেওঁৰ সংগীতৰ প্ৰতি এক সহজাত আকৰ্ষণ আছিল। স্থানীয় কেইবাজনো বয়োজ্যেষ্ঠ লোকৰ ওচৰত তেওঁ সংগীত শিকাৰ উপৰি নিয়মীয়া তালিম হৈছিল প্ৰধানকৈ ৰেজা খছৰুৰ ওচৰত। পৰবৰ্তী সময়ত স্বপন চক্ৰবৰ্তী, ইউনুস আলী মোল্লা, খন্দকাৰ এনায়েত হোসেনসহ আৰু কেইজনমান ব্যক্তিৰ ওচৰত গীতৰ শিক্ষা লৈছিল। বাগেৰহাট জিলাৰ বাসিন্দা খন্দকাৰ এনায়েত হোসেনে ১৯৮৮ চনৰ পৰা কালিগঞ্জ গুঞ্জন শিল্পীগোষ্ঠী একাডেমীত ১৫ দিনৰ মূৰে মূৰে গান শিকাবলৈ আহিছিল। মনিৰৰ সঙ্গীত জীৱনৰ মূল ছন্দ এই খন্দকাৰ এনায়েত হোসেনৰ হাততেই গঢ়ি উঠিছিল।

## সংগীত জীৱন
১৯৮৯ চনত খুলনা ৰেডিঅ’ত অডিচনৰ জৰিয়তে মনিৰ খানক আধুনিক গীতৰ শিল্পী হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। ১৯৯১ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে নিয়মীয়া শিল্পী হিচাপে গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৯১ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ এন.অ.চি.লৈ ঢাকালৈ আহে। ঢাকালৈ অহাৰ পিছতো তেওঁ কিছু বয়োজ্যেষ্ঠ লোকৰ পৰা গান শিকিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আবুবকাৰ ছিদ্দিক, মংগল চন্দ্ৰ বিশ্বাস, চালাহুদ্দিন আহমেদ, অনুপ চক্ৰৱৰ্তীকে ধৰি বহু কেইজন। যেতিয়াই ভাল কিবা পাইছিল, সি নিজৰ প্ৰাণপণ কৰি আয়ত্ব কৰি ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

কিছুদিন পিছত তেওঁ অডিঅ’ মাৰ্কেটত ঠাই লোৱাৰ কথা ভাবিলে। চিন্তা অনুযায়ী কাম আৰম্ভ কৰিলে। মূলতঃ কুট্টি মনছুৰৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ মনিৰ খানে নিজৰ গীতসমূহ বজাৰত মুকলি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।

মিল্টন খণ্ডকাৰে মনিৰ খানৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ সন্মত হয় আৰু অডিঅ’ এলবাম মুকলি কৰিবলৈ সন্মত হয়। অডিঅ’ এলবাম মুকলি কৰিবলৈ মনিৰে গায়কীৰ উন্নত অভ্যাসৰ জৰিয়তে নিজকে এজন নিখুঁত শিল্পী হিচাপে প্ৰমাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯৯২ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ মণিৰ খানে নিজকে প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাৰি বছৰ সময় লৈছিল।

১৯৯৬ চনত বিউটি কৰ্ণাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱা ১২টা গীতৰ প্ৰথম একক অডিঅ’ এলবাম ‘তোমাৰ কোনো দোষ নেই’। এলবামটোৱে যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। এই এলবামটোৰ জনপ্ৰিয়তাৰ পিছত ৰাতিটোৰ ভিতৰতে মনিৰ খান বিখ্যাত হৈ পৰে। তাৰপিছত মনিৰ খান ৰৈ নাথাকিল। এটাৰ পিছত এটাকৈ এলবাম মুকলি কৰি প্ৰতিটো এলবামতে সফলতা লাভ কৰিছে।
​
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:গায়ক
মানক বিচলন

**মানক বিচলন** বা **মানক বিচ্যুতি** () হৈছে বিক্ষিপ্ততাৰ এক বহুলভাৱে ব্যৱহৃত পৰিমাপ যিয়ে তথ্যসমূহ (সংখ্যা বা ডাটা পইণ্ট) কিমান ‘বিস্তাৰিত’ তাক জুখিব পাৰে। কম মানক বিচ্যুতিয়ে সংখ্যাসমূহ গড় বা মাধ্যমানৰ অতি ওচৰত থকাৰ কথা সূচায়, আনহাতে উচ্চ মানক বিচ্যুতিয়ে সংখ্যাসমূহ গড় বা মাধ্যমানৰ পৰা দুৰৈত অৰ্থাৎ বহল পৰিসৰত বিস্তৃত হোৱাটো সূচায়। বীজগণিতীয় দৃষ্টিকোণৰ পৰা মানক বিচ্যুতি অধিক সুবিধাজনক যদিও কাৰ্যক্ষেত্ৰত ই প্ৰত্যাশিত বিচ্যুতি বা গড় নিৰপেক্ষ বিচ্যুতিতকৈ কম শক্তিশালী।  

এটা নমুনাৰ মানক বিচলন SD বা লেটিন আখৰ s বুলি সংক্ষিপ্ত কৰি লিখা হয়, আৰু জনসংখ্যাৰ মানক বিচলনৰ বাবে  গ্ৰীক আখৰ σ (চিগমা) চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নমুনাৰ মানক বিচলন আৰু জনসংখ্যাৰ মানক বিচলনৰ মাজত গননাৰ পাৰ্থক্য আছে। তলৰ উদাহৰণেৰে বুজোৱা হʼল।

## মানক বিচলনৰ উদাহৰণ

**জনসংখ্যাৰ মানক বিচ্যুতিৰ গণনা:**

ধৰি লওক, আঠজনীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ (জনসংখ্যা বুলি ধৰি লৈ)এটা গোটে লাভ কৰা নম্বৰসমূহ (তথ্য বিন্দুসমূহ) এনে ধৰণৰ:

2,\  4,\  4,\  4,\  5,\  5,\  7,\  9.

এই আঠটা নম্বৰ বা সংখ্যা বা তথ্য বিন্দুৰ গড় ৫:
 \mu = \frac{2 + 4 + 4 + 4 + 5 + 5 + 7 + 9}{8} = \frac{40}{8} = 5. 
প্ৰথমে গড়ৰ পৰা প্ৰতিটো তথ্য বিন্দু (ডাটা পইণ্ট বা নম্বৰ )ৰ বিচ্যুতি গণনা কৰক, আৰু প্ৰতিটো বিচ্যুতিৰ ফলাফলৰ বৰ্গ গণনা কৰক:
\begin{array}{lll}
    (2 - 5)^2 = (-3)^2 = 9  &&  (5 - 5)^2 = 0^2 = 0 \\
    (4 - 5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (5 - 5)^2 = 0^2 = 0 \\
    (4 - 5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (7 - 5)^2 = 2^2 = 4 \\
    (4 - 5)^2 = (-1)^2 = 1  &&  (9 - 5)^2 = 4^2 = 16. \\
\end{array}

বিচলন বা বিচ্যুতি  হৈছে এই মানসমূহৰ গড়:

\sigma^2 = \frac{9 + 1 + 1 + 1 + 0 + 0 + 4 + 16}{8} = \frac{32}{8} = 4.

 *জনসংখ্যা* মানক বিচলন (মানক বিচ্যুতি) হৈছে বিচলনৰ বৰ্গমূল:
\sigma = \sqrt{ 4 } = 2.
[মানক বিচলন = √(বিচলন)]

এইদৰে ওপৰৰ উদাহৰণটোৱে দেখুৱাইছে যে জনসংখ্যাৰ মানক বিচ্যুতি ২। ওপৰৰ উদাহৰণটোৱে আঠজনীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ গোট এটা **সম্পূৰ্ণ জনসংখ্যা** বুলি ধৰি লৈছে। যদি কোনো মূল জনসংখ্যাৰ পৰা যাদৃচ্ছিকভাৱে নমুনা সংগ্ৰহ কৰি আঠজনীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নমুনা এটা লোৱ হয়, তেন্তে **নমুনা**ৰ মানক বিচ্যুতি গণনাত  ৮ৰ পৰিৱৰ্তে ৭ অৰ্থাৎ (৮-১)ৰে ভাগ কৰা হ’ব।

## ব্যাখ্যা আৰু প্ৰয়োগ
এটা বৃহৎ মানক বিচ্যুতিয়ে ইংগিত দিয়ে যে তথ্য বিন্দুসমূহ গড়ৰ পৰা বহু দূৰলৈ বিয়পি আছে, আৰু এটা সৰু মানক বিচ্যুতে ইংগিত দিয়ে যে বিন্দুসমূহ গড়ৰ চাৰিওফালে ঘনিষ্ঠভাৱে গোট খাই আছে।
উদাহৰণস্বৰূপে, {0, 0, 14, 14}, {0, 6, 8, 14} আৰু {6, 6, 8, 8} তিনিটা জনসংখ্যাৰ প্ৰতিটোৰ গড় 7। ইহঁতৰ মানক বিচ্যুতি ক্ৰমে 7, 5 , আৰু ১। তৃতীয় জনসংখ্যাৰ মানক বিচ্যুতি আন দুটাতকৈ বহুত কম কাৰণ ইয়াৰ মান সকলো ৭ৰ ওচৰত। এই মানক বিচ্যুতিবোৰৰ একক তথ্য বিন্দুবোৰৰ সৈতে একে। উদাহৰণস্বৰূপে, তথ্যৰ সমষ্টি {0, 6, 8, 14}য়ে চাৰিজন ভাই-ভনীৰ জনসংখ্যাৰ বয়সক বছৰত বুজাইছে। এই তথ্য সমষ্টিৰ  মানক বিচ্যুতি হ'ল 5 বছৰ। আন এটা উদাহৰণ হিচাপে চাৰিজন খেলুৱৈয়ে অতিক্ৰম কৰা দূৰত্বক মিটাৰত জুখি {1000, 1006, 1008, 1014} পোৱা গʼল।  ইয়াৰ গড় 1007 মিটাৰ, আৰু মানক বিচ্যুতি  5 মিটাৰ (চাৰিজন খেলুৱৈক জনসংখ্যা হিচাপে ধৰি লোৱা হৈছে)। জোখবোৰ তাত্ত্বিক ভৱিষ্যতবাণী (prediction)ৰ সৈতে একমত হয় নে নহয় সিদ্ধান্ত লওঁতে, সেই জোখবোৰৰ মানক বিচ্যুতি গুৰুত্বপূৰ্ণ: যদি জোখবোৰৰ গড় ভৱিষ্যতবাণীৰ পৰা বহু দূৰত থাকে (মানক বিচ্যুতিত জোখা দূৰত্বৰ সৈতে), তেনেহ'লে পৰীক্ষা কৰা তত্ত্বটো সংশোধন কৰা প্ৰয়োজন।

## উৎস

শ্ৰেণী:পৰিসংখ্যা
বকতা

**বকতা **চুহুংমুঙে (১৪৯৭–১৫৩৯) ১৬ শতিকাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল।  যিহেতু তেওঁৰ ৰাজধানী দিহিং নদীৰ পাৰ আছিল, গতিকে চুহুংমুঙক দিহিঙীয়া ৰজা বুলিও জনা যায়। পৰৱৰ্তী ৰজা চুক্লেনমুঙে (১৫৩৯-১৫৫২) ৰাজধানী গড়গাঁওলৈ স্থানান্তৰিত কৰে। এই ঠাইখন চীনৰ বুৰঞ্জী মিং শ্বিলুত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক বাজিয়াটা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আহোমৰ ৰাজধানী হোৱাৰ আগতে মিং শিলুৱে ইয়াক আধুনিক যুগৰ উত্তৰ মানদেশ বা অসমৰ ক’ৰবাত অচিনাক্ত ৰাজ্য ডা গু-লাৰ অধীনস্থ ৰাজনীতি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। 
## লগতে চাওক
## তথ্য সংগ্ৰহ

## উৎস প্ৰসংগ
শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী
মাদাৰ ইণ্ডিয়া

**মাদাৰ ইণ্ডিয়া** () হৈছে মেহবুব খানৰ দ্বাৰা পৰিচালিত তথা ১৯৫৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে নাৰ্গিছ, সুনীল দত্ত, ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ আৰু ৰাজ কুমাৰে। মাদাৰ ইণ্ডিয়া মেহবুব খানৰ পূৰ্ববৰ্তী চলচ্চিত্ৰ *ঔৰত* (১৯৪০) ৰ পুনৰ্নিমাণ। এখন গাঁৱৰ এগৰাকী দৰিদ্ৰ মহিলা ৰাধা (নাৰ্গিছ) কিদৰে নিজৰ স্বামীৰ অনুপস্থিতিত বহু সংঘাতৰ মাজতো নিজৰ পুত্ৰদ্বয়ক ডাঙৰ-দীঘল কৰে আৰু এজন ধূৰ্ত টকা ধাৰলৈ দিয়া ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে জীয়াই থাকিবলৈ সংগ্ৰাম কৰে, সেয়াই চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল কাহিনী। 

১৯২৭ চনত প্ৰকাশিত আমেৰিকান লেখিকা কেথেৰিন মেয়’ৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতিক অপমান কৰা “মাদাৰ ইণ্ডিয়া” নামৰ বিতৰ্কমূলক গ্ৰন্থখনক প্ৰতিহত কৰিবলৈ এই ছবিখনৰ শিৰোনাম বাছি লোৱা হৈছিল। মাদাৰ ইণ্ডিয়া চলচ্চিত্ৰখনে ৰূপকভাৱে ভাৰতক ১৯৪৭ চনত স্বাধীনতা লাভৰ পিছৰ ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ-নিৰ্মাণৰ প্ৰবল অনুভূতিৰ ইংগিত দিয়ে। হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ ইংগিত চলচ্চিত্ৰখনত প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা গৈছে, আৰু ইয়াৰ মুখ্য চৰিত্ৰটোক উচ্চ নৈতিক মূল্যবোধ আৰু আত্মত্যাগৰ জৰিয়তে মাতৃ হোৱাৰ অৰ্থ কি সেই ধাৰণাটো প্ৰতিফলিত কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় মহিলাৰ মিট’নিমিক দৃষ্টান্ত হিচাপে দেখা গৈছে। কিছুমান লেখকে ৰাধাক নাৰী সবলীকৰণৰ প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰাৰ বিপৰীতে আন কিছুমানে তেওঁক গতানুগতিক নাৰী কু-সংস্কাৰৰ জৰিয়তে চিত্ৰিত কৰা বুলি অনুভৱ কৰে। মুম্বাইৰ মেহবুব ষ্টুডিঅ’ৰ লগতে মহাৰাষ্ট্ৰ, গুজৰাট আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ গাঁৱত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। নৌশাদৰ সংগীতে পশ্চিমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীত আৰু অৰ্কেষ্ট্ৰাকে ধৰি বিশ্বব্যাপী সংগীতক হিন্দী চলচ্চিত্ৰত পৰিচয় কৰাই দিছিল। 

ভাৰতীয় (বলিউড) প্ৰডাক্‌শ্যনৰ ভিতৰত অন্যতম ব্যয়বহুল এই চলচ্চিত্ৰখনে সেই সময়ত সৰ্বাধিক ৰাজহ লাভ কৰিছিল। মুদ্ৰাস্ফীতিৰ লগত সামঞ্জস্য কৰিলে মাদাৰ ইণ্ডিয়া এতিয়াও সৰ্বকালৰ ভাৰতীয় বক্স অফিচ হিট্ চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত স্থানপ্ৰাপ্ত। ১৯৫৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত উখল-মাখলৰ মাজতে ভাৰতত মুক্তি লাভ কৰা এই চলচ্চিত্ৰখন ৰাজধানী নতুন দিল্লীতো কে’বাখনো হাই-প্ৰফাইল প্ৰদৰ্শনী দেখুওৱা হৈছিল, য’ত দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মাদাৰ ইণ্ডিয়া এখন নিৰ্দিষ্ট সাংস্কৃতিক ক্লাছিক হৈ পৰে আৰু ভাৰতীয় চিনেমাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনে শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰ সৰ্বভাৰতীয় কৃতিত্বৰ প্ৰমাণপত্ৰ, ১৯৫৭ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা, আৰু নাৰ্গিছ আৰু খানে ক্ৰমে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও শ্ৰেষ্ঠ আন্তৰ্জাতিক বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ অকাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) বাবে মনোনীত হৈছিল আৰু এতিয়ালৈকে মনোনয়ন পোৱা প্ৰথমখন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। 

## অভিনয় শিল্পী

* নাৰ্গিছ (ৰাধা)
* সুনীল দত্ত (বিৰ্জু)
** মাষ্টাৰ ছাজিদ (শৈশৱৰ বিৰ্জু)	
* ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ (ৰামু)
** মাষ্টাৰ সুৰেন্দ্ৰ (শৈশৱৰ ৰামু)
* ৰাজ কুমাৰ (শ্যামু)
* কানহাইয়া লাল (সুখীলালা "লালা" বনিয়া)
* জিল্লু মা (সুন্দৰ)
* কুমকুম (চম্পা)
* চঞ্চল (ৰূপা)
* শীলা নায়ক (কমলা)
* মুক্ৰী (শম্ভু)		
* ছিতাৰাদেৱী (নৰ্তকী)
* আজ্‌ৰা (চন্দ্ৰা শেখৰ)

## সংগীত

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ হিন্দী ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ
মূছা খাঁ

**মূছা খান** ((১৫৯৯–১৬১০)) আছিল বংগৰ বাৰ ভূঞাসকলৰ নেতা। পিতৃ ইছা খানৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ এই পদ লাভ কৰে৷

## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু পৰিয়াল

মুছা খানৰ জন্ম হৈছিল চৰাইলৰ বঙালী মুছলমান পৰিয়ালত। তেওঁ ইছা খানৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ আছিল৷ সম্ভৱতঃ তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল ফাতিমা বিবি, যি ইব্ৰাহিম দনিছমাণ্ডৰ কন্যা আছিল। তেওঁৰ আজোককাক বাই ৰাজপুত বংশৰ ভাগীৰথ৷ তেওঁ অযোধ্যাৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰি বংগৰ চুলতান ঘিয়াচুদ্দিন মাহমুদ শ্বাহৰ দেৱান হিচাপে কাম কৰে। খানৰ ককাক কালিদাস গাজদানীয়েও দেৱান হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইব্ৰাহিম দনিশমাণ্ডৰ নিৰ্দেশনাত ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু *চুলাইমান খান* নাম গ্ৰহণ কৰিছিল। চুলাইমানে চুলতানৰ কন্যা চ্যেদা মোমেনা খাতুনক বিয়া কৰাই চৰাইলৰ জমিদাৰী লাভ কৰে যি মুছা খানৰ পিতৃৰ হাতলৈ যায়। মুছা খানৰ দুজন কনিষ্ঠ ভাতৃ আছিল: আব্দুল্লা খান আৰু মাহমুদ খান। মাতৃৰ ফালৰ পৰা খুলশালীয়েক আলাউল খানৰ লগতে মুছা খানক মোগলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিওঁতে তিনিওজনে সহায় কৰিছিল। তেওঁৰ ইলিয়াছ খান নামৰ আন এজন ভাতৃও আছিল, যি পিছলৈ মোগলৰ ওচৰত আত্মসমৰ্পণ কৰে।

## কৰ্মজীৱন

১৫৯৯ চনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত মুছা খানে সোণাৰগাঁৱৰ সিংহাসন উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰি ভাটিৰ বিশাল ভূখণ্ড অৰ্জন কৰি বংগৰ বাৰ ভূঞা ভূমি মালিকৰ প্ৰধান হয়। পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ অব্যাহত ৰাখি তেওঁ ১৬১০ চনৰ ১০ জুলাইলৈকে মোগলৰ আক্ৰমণক এক দশকৰো অধিক সময় প্ৰতিহত কৰিছিল আৰু সম্ৰাট জাহাংগীৰ আৰু বংগৰ চুবেদাৰৰ সেনা সেনাপতি ইছলাম খান চিষ্টীয়ে তেওঁক সিংহাসনৰ পৰা বন্দী কৰি ৰাখিছিল।

চুবাহদাৰ ইব্ৰাহিম খান ফাথ-ই-জাং (১৬১৭-১৬২৪)ৰ কাৰ্যকালত মুছা খান মোগল শক্তিৰ প্ৰতি আনুগত্যশীল হৈ মুক্তি লাভ কৰে। তেওঁ ত্ৰিপুৰা বিজয় আৰু কামৰূপৰ বিদ্ৰোহ দমনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

## মৃত্যু
১৬২৩ চনত জাহাংগীৰনগৰ চহৰত মুছা খানৰ মৃত্যু হয়৷ তেওঁৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ মাছুম খান ৰাজপাটত বহে। বাঘ-ই-মুছা-খান (মুছা খানৰ বাগিচা) নামেৰে পৰিচিত ঠাইত তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। তেওঁৰ সমাধিৰ ওচৰত তেওঁৰ পুত্ৰ দিৱান মুনাওৱাৰ খানে মুছা *খান মছজিদ* নামেৰে এটা মছজিদ নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই সমাধি আৰু মছজিদটো ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বৰ্তমানৰ আৱাসগৃহৰ চৌহদৰ ভিতৰত অৱস্থিত।

## তথ্যসূত্ৰ
অৰিজিৎ সিং

**অৰিজিৎ সিং** (জন্ম ২৫ এপ্ৰিল ১৯৮৭) এগৰাকী ভাৰতীয় নেপথ্য গায়ক আৰু সংগীত সুৰকাৰ। এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু সাতটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা তেওঁ লাভ কৰিছে। হিন্দী আৰু বাংলা ভাষাৰ উপৰি কেইবাটাও ভাৰতীয় ভাষাত তেখেতে গীত বাণীবদ্ধ কৰিছে। নম্ৰ ব্যক্তিত্ব আৰু সৰল জীৱনশৈলীৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত।

২০০৫ চনত সমসাময়িক ৰিয়েলিটি শ্ব' ফেম গুৰুকুলত অংশগ্ৰহণ কৰি সিঙে তেওঁৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ২০১১ চনত সিঙে ছৈম ভাট আৰু মহম্মদ ইৰফানৰ সৈতে মিথুনৰ দ্বাৰা ৰচিত *মাৰ্ডাৰ ২* ছবিৰ "ফিৰ মহব্বত" গীতটোৰে হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে যদিও ২০০৯ চনত গীতটো বাণীবদ্ধ কৰা হৈছিল। একে বছৰতে তেওঁ *এজেণ্ট বিনোদ*ৰ "ৰাবতা", *১৯২০: ইভিল ৰিটাৰ্নছ*ৰ "উস্কা হি কলা" আৰু *চাংহাই*ৰ "দুৱা" আদি জনপ্ৰিয় গীত গাইছিল।

২০১৩ চনত *আছিকি ২*ৰ সফল ট্ৰেক "তুম হি হো" আৰু "চাহু মেই ইয়া না" মুক্তি পোৱাৰ পাছত তেওঁ ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰে। *স্পটিফাই*য়ে তেওঁক ২০২০, ২০২১, ২০২২ আৰু ২০২৩ চনৰ সৰ্বাধিক ষ্ট্ৰীম হোৱা ভাৰতীয় শিল্পী হিচাপে ঘোষণা কৰে। তেওঁ বিশ্বজুৰি ২য় সৰ্বাধিক অনুসৰণ কৰা শিল্পী আৰু *স্পটিফাই*ত সৰ্বাধিক অনুসৰণ কৰা এছিয়ান ব্যক্তি।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৮৭ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত পশ্চিম বংগৰ মুৰ্ছিদাবাদ জিলাৰ জিয়াগঞ্জ চহৰত পাঞ্জাবী শিখ পিতৃ কক্কৰ সিং আৰু বাঙালী হিন্দু মাতৃ অদিতি সিঙৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে। দেশ বিভাজনৰ সময়ত তেখেতৰ পূৰ্বপুৰুষসকল লাহোৰৰ পৰা পশ্চিম বংগলৈ আহিছিল। তেওঁ অতি কম বয়সতে ঘৰতে সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেখেতৰ মামীয়ে *ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত*ৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, আৰু আইতাই (মাতৃৰ ফালৰ) গান গাইছিল। তেওঁৰ মামাই তবলা বজাইছিল আৰু মাকেও তবলা বজাই গান গাইছিল। প্ৰথমে ৰাজা বিজয় সিং হাইস্কুলত আৰু পিছলৈ তেওঁ কল্যাণী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্গত শ্ৰীপদ সিং কলেজত অধ্যয়ন কৰে। তেওঁৰ মতে তেওঁ "এজন মান্য ছাত্ৰ আছিল, কিন্তু সংগীতৰ প্ৰতি অধিক গুৰুত্ব দিছিল" আৰু তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক পেছাদাৰীভাৱে প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ হাজাৰীয়ে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত আৰু ধীৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ হাজাৰীয়ে তেওঁক তবলাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়ে। বীৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ হাজাৰীয়ে তেওঁক *ৰবীন্দ্ৰ সংগীত* (ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু সুৰাৰোপিত গীত) আৰু পপ সংগীত শিকাইছিল। তিনি বছৰ বয়সত হাজাৰী ভাতৃদ্বয়ৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে, আৰু ন বছৰ বয়সত ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কণ্ঠৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে চৰকাৰৰ পৰা এটি বৃত্তি লাভ কৰে।

ডাঙৰ হোৱাৰ পাছত তেওঁ *মোজাৰ্ট*, *[[লুটৱিস ফান বিটহ'ফন|বিথোভেন]]* আৰু *বাংলা শাস্ত্ৰীয় সংগীত* শুনিছিল। বড়ে গুলাম আলি খাঁ, উস্তাদ ৰছিদ খান, জাকিৰ হুছেইন আৰু আনন্দ চেটাৰ্জীৰ দৰে সংগীতজ্ঞক তেওঁ নিজৰ আদৰ্শ বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কিশোৰ কুমাৰ, হেমন্ত কুমাৰ, মান্না দেৰ গীত শুনি ভাল পাইছিল।

## লগতে চাওক
* অৰিজিৎ সিঙে লাভ কৰা বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা
* ভাৰতীয় নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীসকলৰ তালিকা
* অৰিজিৎ সিঙে বাণীবদ্ধ কৰা গীতৰ তালিকা

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 

শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
বৰুণ ৰয়

**বৰুণ ৰায়** () (জন্ম ১০ নৱেম্বৰ ১৯২২- ৮ ডিচেম্বৰ ২০০৯) বাংলাদেশৰ এগৰাকী কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ ৰাজনীতিবিদ আছিল। সুনামগঞ্জ জিলাত জন্মগ্ৰহণ কৰা বৰুণ ৰয় সুনামগঞ্জ-১ৰ পৰা সংসদৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁৰ আন এটা নাম প্ৰসুন কান্তি ৰয়। 

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯২২ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত ব্ৰিটিছ অধিকৃত পূব বংগৰ চুনামগঞ্জ জিলাৰ জামালগঞ্জ মহকুমাৰ বেহেলী নামে ঠাইত বৰুণ ৰয়ৰ জন্ম হয়। এক জমিদাৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা বৰুণ ৰয়ৰ পিতৃ অসম প্ৰাদেশিক বিধানসভাৰ সদস্য আছিল। ১৯৪২ চনত মোগৰা হাইস্কুলৰ পৰা হাইস্কুলীয়া শিক্ষা লাভ কৰি ১৯৪৭ চনত চুনামগঞ্জ কলেজৰ পৰা আই.এ. পৰীক্ষা পাছ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ চিলেট এম চি কলেজত বি.এ. পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে নামভৰ্তি কৰে। ছাত্ৰ হিচাপে তেওঁ কলেজ চৌহদৰ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল।

## ৰাজনৈতিক জীৱন
১৯৪৯ চনত পূব পাকিস্তানৰ ভাষা আন্দোলনৰ লগত জড়িত হোৱাৰ অপৰাধত ৰয়ক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি পাঁচ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হয়। একেৰাহে তেওঁ ১৯৫৩ চনলৈ কাৰাগাৰত থাকিবলগীয়া হয়। কাৰাগাৰত তেওঁ বিখ্যাত কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ মনি সিং, ৰবি ধাম আদিক লগ পায়। ১৯৫০ চনত তেওঁ চুনামগঞ্জ জিলা কমিউনিষ্ট পাৰ্টিলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৫৪ চনত তেওঁ ইউনাইটেড ফ্ৰণ্টৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰাদেশিক বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়। ৰাষ্ট্ৰপতি আয়ুব খানে সামৰিক আইন ঘোষণা কৰাৰ পিছত ১৯৫৮ চনত তেওঁক পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু ১৯৬৩ চনলৈকে কাৰাগাৰত ৰখা হয়। ১৯৬৬ চনত তেওঁ সুনামগঞ্জত কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদকৰ পদত নিৰ্বাচিত হয়।

১৯৬৮ চনত বৰুণ ৰয় কৃষক সমিতি আৰু কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ নিৰ্বাচিত হয়। এই সময়ছোৱাত তেওঁ আৰক্ষীৰ পৰা আত্মগোপন কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি আয়ুব খানৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সংগঠিত কৰা কামত সহায় কৰে। ১৯৭০ চনৰ পাকিস্তানৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থীৰ হৈ প্ৰচাৰ চলাইছিল। ১৯৭১ চনত বাংলাদেশ মুক্তি যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত তেওঁ ভাৰতলৈ গুচি আহে আৰু মুক্তি বাহিনীৰ সদস্য হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লয়। ভাৰতৰ মেঘালয়ৰ *মুক্তি বাহিনী বালাত শিবিৰ*ত তেওঁ প্ৰশিক্ষণৰ সাংগঠনিক দিশত সহায় কৰিছিল। তেওঁ বাংলাদেশ মুক্তি যুদ্ধত পাকিস্তান সেনাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ বাওঁপন্থী ৰাজনৈতিক সমৰ্থকৰে গঠিত গেৰিলা বাহিনী সংগঠিত কৰাৰ কামো কৰিছিল।

১৬ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশ মুক্ত হোৱাৰ পাছত ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত বৰুণ ৰয় বাংলাদেশলৈ উভতি যায়। তেওঁ সমগ্ৰ বাংলাদেশতে কমিউনিষ্ট পাৰ্টি সংগঠিত কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল। ১৯৭৩ চনৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। ইউনিয়নৰ সাংগঠনিক কাৰ্যকলাপৰ লগত জড়িত হৈ ভাসনপানীৰ জলাশয়ৰ মাছমৰীয়াসকলৰ বাবে ‘জাল যাৰ জল তাৰ’ আৰু লগতে ভূমিহীন কৃষকক সংগঠিত কৰিবলৈ ‘নাঙ্গল যাৰ জমি তাৰ’ আন্দোলন গঢ়ি তুলিছিল। ১৯৮০ চনত বেংক কৰ্মচাৰীৰ বাবে ইউনিয়ন গঠন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ১৯৮৬ চনত বাংলাদেশৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। সামৰিক চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰি গ্ৰেপ্তাৰ বৰণ কৰিছিল আৰু ১৯৯০ চনত ৰাজনীতিৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। অৱসৰৰ পিছত তেওঁ মনি সিং-ফাৰহাদ মেম'ৰিয়েল ট্ৰাষ্টৰ সৈতে কাম কৰিছিল।

### মৃত্যু
বাংলাদেশৰ চুনামগঞ্জ জিলাৰ হাচাননগৰত ৮ ডিচেম্বৰ ২০০৯ চনত বিমান ৰয়ৰ মৃত্যু হয়৷

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
মখদুম শ্বাহদৌলা

**মাখদুম শ্বাহ দৌলা** (, ) বংগৰ এগৰাকী চুফী মুছলমান ব্যক্তিত্ব আছিল। মধ্যপ্ৰাচ্য, মধ্য এছিয়া আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ মাজত হোৱা পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ দীৰ্ঘ ইতিহাসৰ অংশ ছিৰাজগঞ্জ জিলাত ইছলামৰ প্ৰসাৰৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছে।তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা অঞ্চল শ্বাহজাদপুৰ (অৰ্থাৎ ৰাজকুমাৰৰ নগৰ)ত তেওঁ শ্বহীদ হয়।

## জীৱনী
মাখদুম শ্বাহ দৌলাহক য়েমেনত গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিযুক্তি পোৱা ইছলামিক হজৰত মুহাম্মাদৰ সংগী মুয়াধ ইবনে জাবালৰ বংশধৰ বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ দুজন পুত্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যা আছিল। মাখদুম শ্বাহ দৌলাহে চুফী ধৰ্মৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল আৰু পিতৃৰ অনুমতি সাপেক্ষে তেওঁ আন দেশ ভ্ৰমণ কৰি ইছলামৰ শিক্ষাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ৰাওনা হৈছিল। তেওঁৰ লগত তেওঁৰ ভগ্নী, তিনিজন ভতিজা (খোৱাজা কলন দনিশমণ্ড, খোৱাজা নুৰ আৰু খোৱাজা আনোৱাৰ), বাৰজন শিষ্য আৰু অন্যান্য অনুগামী আছিল। অৱশেষত তেওঁলোক বুখাৰা পালেগৈ। তাতেই তেওঁক জালালুদ্দিন সুৰখ-পোছ বুখাৰীয়ে আদৰণি জনায় আৰু তেওঁক এযোৰ ধূসৰ কপৌ উপহাৰ দিয়ে। তেওঁলোকে পূব দিশলৈ যাত্ৰা কৰি শেষত উত্তৰ বংগ পালেগৈ। এই অঞ্চলত বিক্ৰম কেশৰী নামেৰে এজন হিন্দু ৰজাৰ শাসন আছিল আৰু তেওঁৰ ভূখণ্ড বিহাৰলৈকে বিস্তৃত আছিল। কেশৰীয়ে নিজৰ ৰাজ্যত ইছলামৰ প্ৰচাৰত সন্তুষ্ট নাছিল। দুয়োপক্ষৰ মাজত সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়,  য’ত মখদুম শ্বাহ দৌলাক ৰাজা বিক্ৰম কেশৰীয়ে ফাঁচী দিয়ে আৰু তেওঁৰ অধিকাংশ শিষ্য শ্বহীদ হয়। পিছলৈ কেশৰীয়ে মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতি কৰা শত্ৰুতাৰ বাবে অনুতাপ কৰি তেওঁলোকৰ মৃতকসকলক শ্বাহজাদপুৰ শ্বাহী মছজিদৰ ওচৰত সন্মান আৰু গাম্ভীৰ্যৰে সমাধিস্থ কৰে। তেওঁৰ সন্মানত অঞ্চলটোৰ নাম শ্বাহজাদপুৰ (ৰাজকুমাৰৰ নগৰ) ৰখা হয়।

## উত্তৰাধিকাৰ
মাখদুম শ্বাহ দৌলাৰ সন্মানত ৰাজা বিক্ৰম কেশৰী অঞ্চলৰ নাম সলনি কৰি শ্বাহজাদপুৰ (ৰাজকুমাৰৰ নগৰ) ৰখা হয়। তেওঁক এটা দৰগাহ চৌহদত সমাধিস্থ কৰা হৈছে। তেওঁৰ বহু অনুগামী যেনে: শ্বাহ ছামছুদ্দিন তবৰেজী, শ্বাহ মাহমুদ, শ্বাহ আহমদ, শ্বাহ খিংগাৰ, হাচিলা পীৰ, শ্বাহ আজমল আৰু শ্বাহ বদলাৰ কাষতে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। সংঘাতত শ্বহীদ হোৱা আন লোকৰ বাবে আন এটা চৌহদ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গঞ্জ-ই-ছাহিদান বুলি জনা যায়। মাখদুম শ্বাহ দৌলাৰ ভগ্নীয়ে ওচৰৰ নদীত নিজকে উটুৱাই  দিছিল আৰু সেই অঞ্চলটো সতী বিবীৰ ঘাট বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত বংগৰ মুছলমান শাসকসকলে শ্বাহজাদপুৰৰ দৰগাহ আৰু মছজিদৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে ৭২২ বিঘা মাটি দান কৰিছিল আৰু সংঘাতৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা খোৱাজা নুৰৰ বংশধৰক তাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:য়েমেনৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
কুকুৰৰ মাংস

**কুকুৰৰ মাংস** হৈছে কুকুৰৰ পৰা পোৱা মাংস৷ ঐতিহাসিকভাৱে বিশ্বৰ বহু ঠাইত কুকুৰৰ মাংস খোৱাৰ বিষয়ে জানিব পৰা যায়। একবিংশ শতিকাত চীন  , দক্ষিণ কোৰিয়া, ভিয়েটনাম,  আৰু নাইজেৰিয়াত কুকুৰৰ মাংস খোৱা হয় আৰু বিশ্বৰ আন কিছুমান দেশতো ইয়াৰ সেৱন বৈধ। কিছুমান স্থানীয় সংস্কৃতিয়ে কুকুৰৰ মাংস খোৱাটোক তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত, প্ৰথাগত বা দৈনন্দিন খাদ্য হিচাপে গণ্য কৰে আৰু আন কিছুমান সংস্কৃতিত কুকুৰৰ মাংস খোৱাটো নিষিদ্ধ বুলি গণ্য কৰা হয়। ২০১৪ চনৰ এক হিচাপ অনুসৰি সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰতি বছৰে মানুহে ২.৫ কোটি কুকুৰ খায়।

## ধৰ্মীয় খাদ্য তালিকা আইন
ইহুদী ধৰ্মীয় খাদ্য আইন (কাশ্ৰুত) অনুসৰি, যিসকল স্থলচৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণীয়ে নিজৰ খাদ্য পুনৰ চবৰোৱা নকৰে আৰু বিভক্ত খুৰা নাথাকে, সেইসকলৰ মাংস ভক্ষণ কৰা নিষিদ্ধ। এই নিয়মৰ অন্তৰ্গত কুকুৰো আহাৰযোগ্য নহয়।

ইছলামিক খাদ্য আইনত কুকুৰ বা যিকোনো মাংসভোজী প্ৰাণী, বা কোনো বিষাক্ত, নখযুক্ত, নখযুক্ত প্ৰাণী বা সৰীসৃপৰ মাংস খোৱাটো কঠোৰভাৱে নিষিদ্ধ। মালিকী মাজহাব মতে, ইয়াক মাকৰুহ ("অপছন্দনীয় কিন্তু নিষিদ্ধ নহয়") হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

## বৰ্তমান আইন
কুকুৰৰ মাংস হত্যা, বিক্ৰী, ক্ৰয় (আমদানি সহ), বা ভক্ষণ বিভিন্ন দেশত নিষিদ্ধ আৰু কিছুমান দেশত আইনসন্মত — যাৰ তালিকা তলত দিয়া হৈছে:

## ফটো

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:খাদ্য 
শ্ৰেণী:মাংস
আদম খাকী

**আদম খাকী** (), যাক খাকী পীৰ নামেৰেও জনা যায়, চতুৰ্দশ শতিকাৰ চিলেট অঞ্চলৰ এজন চুফী মুছলমান ব্যক্তি আছিল। চুফীসকলে তেওঁলোকৰ ধৰ্মপ্ৰচাৰ আৰু শিক্ষা বিস্তাৰৰ কাৰ্যক্ৰমৰ যোগেদি মুছলিম সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লোৱা দেখা যায়৷ ১৩০৩ চনত তেওঁ শ্বাহ জালালৰ নেতৃত্বত চিলেট বিজয়ৰ চূড়ান্ত যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। বৰ্তমান তেওঁৰ সমাধিস্থল পৰ্যটনৰ এক জনপ্ৰিয় স্থানত পৰিণত হৈছে। 

## জীৱনী
শ্বাহ জালালৰ সৈতে লগ হোৱাৰ পিছত আদমে ভাৰত উপমহাদেশত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বাবে কৰা অভিযানত তেওঁৰ লগত যাবলৈ সিদ্ধান্ত লয়। ১৩০৩ চনত আদম খাকীয়ে শ্বাহ জালালৰ নেতৃত্বত ৰাজা গৌৰ গোবিন্দৰ বিৰুদ্ধে চিলেট বিজয়ৰ চূড়ান্ত যুদ্ধত অংশ লয়। এই বিজয়ৰ পিছত শ্বাহ জালালে তেওঁৰ সংগীসকলক পূৰ্ব বংগ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলবোৰলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। আদমে বদৰপুৰৰ বৰ্তমান সময়ৰ দেওৰাইল গাঁৱলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে আৰু তাত তেওঁ স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰে।

## উত্তৰাধিকাৰ
কেনেকৈ আৰু কোন বছৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়, সেয়া স্পষ্ট নহয় যদিও কৰিমগঞ্জৰ বদৰপুৰৰ এটা দৰগাহত তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়, যিটো বৰ্তমান বদৰপুৰ ৰেলৱে ষ্টেচনৰ ওচৰতে আছে। এই চৌহদৰ ভিতৰত এটা মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু ই বদৰপুৰৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থানত পৰিণত হৈছে, যিয়ে মুছলমান আৰু হিন্দু উভয়কে একেদৰে আকৰ্ষণ কৰে। আদম খাকীৰ মাকামৰ লগত জড়িতসকলক *পীৰমুত্তৰা* ভূমি অনুদান দিয়া হৈছিল।

বদৰপুৰৰ গোৰ্কাপনৰ নুৰ আলী(১৮৮০-১৯৬৩) এজন উল্লেখযোগ্য মৌলানা আছিল। তেওঁ আব্দুল লতিফ চৌধুৰী ফুলতালীক বদৰপুৰৰ এই মছজিদট পৰিভ্ৰমণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত ফুলতালীয়ে জনাইছিল যে, তেওঁ মছজিদত *কিৰা-আত*ৰ পাঠ পঢ়িবলৈ বদৰপুৰলৈ আহিব। . *আব্দ আন-নুৰ* গোৰ্কাপনি আৰু তেওঁৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে পণ্ডিতগৰাকীৰ যাত্ৰা আৰামদায়ক কৰিবলৈ তেওঁৰ বাবে ঘোঁৰা ক্ৰয় কৰিছিল।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইছলামী ধৰ্মীয় গুৰু
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ধৰ্ম প্ৰচাৰক
শ্বাহ চুলতান বালখী মহিছাৱাৰ

**হজৰত ইব্ৰাহিম শ্বাহ চুলতান বাল্খী** () বা মহিছাৱাৰ আছিল চৌধ্য শতিকাৰ এজন মুছলমান সন্ত। তেওঁ সন্দ্বীপ আৰু বগৰাত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ লগত জড়িত আছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বালখী আফগানিস্তানৰ বালখৰ শাসক শ্বাহ আলী আছঘৰৰ পুত্ৰ।তেওঁ মুকূটধাৰী ৰাজকুমাৰ আছিল যদিও এই দায়িত্ব ত্যাগ কৰি ধৰ্ম প্ৰচাৰক দামাস্কাছৰ শ্বেখ তৌফিকৰ অনুগামী হৈছিল।

### বংগলৈ প্ৰব্ৰজন
এদিন শ্বেখে  বাল্খীক বংগ দেশলৈ গৈ তাত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে। তাৰ পিছত বাল্খী নাৱেৰে ৰাওনা হয়, আৰু অৱশেষত সন্দ্বীপত উপস্থিত হয়৷ তাত তেওঁ কেইবাবছৰ ধৰি থাকে। তেওঁৰ নাওখন আছিল সমতল তলৰ (Barge) আৰু আকৃতি মাছৰ দৰে৷ যাৰ ফলত তেওঁ মহি-ছৱাৰ (মাছ আৰোহী) নামটো লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ হৰিৰামনগৰলৈ যায়৷ ইও সম্ভৱতঃ আন এটা দ্বীপ, যি দ্বীপত কালীক পূজা কৰা হিন্দু ৰজা বলৰামৰ শাসন আছিল। বলৰামৰ মন্ত্ৰীয়ে ইছলাম মানি লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়, যাৰ ফলত ৰজা ক্ষুব্ধ হৈ পৰে। এক কাজিয়াৰ সূত্ৰপাত হয় আৰু অৱশেষত বলৰামৰ মৃত্যু হয়।

তাৰ পিছত বাল্খীয়ে হৰিৰামনগৰ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়৷ সেইগতিকে তেওঁ নাৱেৰে ভোজগড় বংশৰ নৰসিং পৰশুৰামৰ শাসিত পুন্দ্ৰবৰ্ধন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী মহাস্থানগড় নামৰ প্ৰাচীন চহৰ পায়গৈ। বাল্খীয়ে পৰশুৰামৰ ওচৰত বসতিৰ অনুমতি বিচাৰিলে৷  লগতে তেওঁ নিজৰ ধৰ্ম মুক্তভাৱে অনুশীলন কৰাৰো অনুমতি বিচাৰিলে। ৰজাই তেওঁক অনুমতি দিলে৷  বাল্খীয়ে স্থানীয় বুদ্ধসকলৰ সমুখত ধৰ্মপ্ৰচাৰ কৰিছিল আৰু ৰজা পৰশুৰামৰ সেনাধ্যক্ষ চিলহানে আন বহুতো লোকৰ লগতে ইছলামৰো বাৰ্তা গ্ৰহণ কৰিছিল। পৰশুৰামেও বলৰামৰ দৰে বাল্খীৰ কামত সুখী নাছিল৷ ইয়াৰ ফলত এখন যুদ্ধৰ সূচনা হ’ল। পৰশুৰামৰ আন এজন বিষয়া হৰপালে ৰজাৰ লগত বিশ্বাসঘাতকতা কৰি মুছলিম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত বাল্খীয়ে পৰশুৰামক পৰাস্ত কৰি ১৩৪৩ চনত তেওঁৰ দুৰ্গ জয় কৰিবলৈ সক্ষম হয়।পৰশুৰাম মহাস্থানগড়ৰ শেষ বুদ্ধ ৰজা আছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ খবৰ শুনাৰ পিছত ৰাজকুমাৰী শিলাদেৱীয়ে কৰতোৱা নদীত নিজকে উটুৱাই দিয়ে। তেওঁ ডুব যোৱা ঠাইখনৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটোক *শিলা দেৱীৰ ঘাট* বুলি জনা যায়।

## উত্তৰাধিকাৰ
বাল্খীৰ মৃত্যু কেনেকৈ আৰু কেতিয়া হ’ল সেয়া জানিব পৰা হোৱা নাই। ১৬৮৫ চনত মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেৱৰ ৰাজত্বকালত বাল্খীৰ দৰগাহ ভাড়ামুক্ত ভূমি আছিল আৰু চৈয়দ মহম্মদ তাহিৰ, চৈয়দ আব্দ আৰ-ৰহমান আৰু চৈয়দ মহম্মদ ৰেজাক চনদ প্ৰদান কৰা হৈছিল। মোগলসকলে সমাধিৰ প্ৰতি অধিক মনোযোগ দি বাল্খীৰ সমাধিস্থলৰ বাবে *বুৰি কা দৰৱাজা* নামৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ নিৰ্মাণ কৰে।  ১৭১৯ চনত সম্ৰাট ফাৰুখছিয়াৰৰ ৰাজত্বকালত খোদাদিলে মন্দিৰৰ ওচৰত একক গম্বুজৰ এটা বৃহৎ মছজিদ নিৰ্মাণ কৰে যিটো আজিও ব্যৱহৃত হৈ আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ইছলামী ধৰ্মীয় গুৰু
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ধৰ্ম প্ৰচাৰক