ফেৰালিয়া

**ফেৰালিয়া** ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা মানেছৰ (মৃতকৰ ৰোমান আত্মা, বিশেষকৈ মৃত ব্যক্তিৰ আত্মা) এটা প্ৰাচীন ৰোমান ৰাজহুৱা উৎসৱ আছিল। যিটো অভিদে তেওঁৰ ফাষ্টিৰ দ্বিতীয় কিতাপত লিপিবদ্ধ কৰিছে। এই দিনটোত মৃত পূৰ্বপুৰুষসকলক সন্মান জনোৱা ন দিনীয়া উৎসৱ (১৩–২১ ফেব্ৰুৱাৰী) পেৰেণ্টেলিয়াৰ অন্ত পৰে।

ৰোমান নাগৰিকসকলক তেওঁলোকৰ মৃত পূৰ্বপুৰুষৰ সমাধিস্থললৈ প্ৰসাদ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল য'ত অন্ততঃ "মাল্যাৰ ব্যৱস্থা, শস্য আৰু অলপ নিমখ ছটিয়াই দিয়া, মদত তিয়াই থোৱা ৰুটি আৰু খেলিমেলিকৈ সিঁচৰতি হৈ থকা ভায়োলেট" আছিল। অতিৰিক্ত প্ৰসাদৰো অনুমতি দিয়া হৈছিল; কিন্তু মৃতকসকলক কেৱল পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা বস্তুৰদ্বাৰাই সন্তুষ্ট কৰা হৈছিল। মৃতকৰ বাবে এই সৰল প্ৰসাদবোৰ হয়তো লেটিয়ামত লগত ইনিয়াছে আৰম্ভ কৰিছিল, যিয়ে মদ ঢালিছিল আৰু পিতৃ আঞ্চিচেছৰ সমাধিস্থলত ভায়োলেট ফুল সিঁচৰতি কৰিছিল। অভিদে যুদ্ধৰ মাজতে ৰোমানসকলে ফেৰালিয়াক অৱহেলা কৰা সময়ৰ কথা কয়, যাৰ ফলত বিদায়ীসকলৰ আত্মাই খঙত কবৰৰপৰা বগুৱা বাই উঠি আহে আৰু ৰাজপথত ঘূৰি ফুৰিবলৈ বাধ্য হয়। এই অনুষ্ঠানৰ পিছত তাৰ পিছত সমাধিস্থলসমূহৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱা হ’ল আৰু ভয়ংকৰ ভূত-প্ৰেতবোৰ বন্ধ হৈ গ’ল। ৰাজহুৱা শোকৰ ইংগিত দিবলৈ ফেৰালিয়াত যিকোনো ধৰণৰ বিবাহ নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল আৰু অভিদে মাতৃ, কইনা আৰু বিধৱাসকলক বিয়াৰ আনন্দৰপৰা বিৰত থাকিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। দণ্ডাধীশসকলে তেওঁলোকৰ চিহ্ন পিন্ধা বন্ধ কৰি দিলে আৰু দেৱতাৰ যিকোনো পূজা নিষিদ্ধ কৰা হ'ল কাৰণ ইয়াক "বন্ধ মন্দিৰৰ দুৱাৰৰ আঁৰত লুকুৱাই ৰাখিব লাগে; বেদীত ধূপ নাই, জুহালত জুই থাকিব নালাগে।"

## আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু পৰম্পৰা
ৰাজহুৱা আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ একোৱেই জীয়াই নাথাকে, কিন্তু অভিদে বৰ্ণনা কৰা এই দিনটোত এগৰাকী বৃদ্ধা মদ্যপায়ী মহিলা (anus ebria) আন ছোৱালীৰ সৈতে বৃত্তত বহি বোবা দেৱী টাচিটাৰ নামত আচাৰ-অনুষ্ঠান পালন কৰে যাক অপেশ্বৰ লাৰুণ্ডা বা লাৰাৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। এই অনুষ্ঠানত বুঢ়ীয়ে তিনিটা ধূপৰ টুকুৰা, তিনিটা আঙুলিৰে, এটা থ্ৰেছহ’ল্ডৰ তলত ৰাখে, য’ত আনে নজনাকৈ এটা নিগনি পুতি থোৱা হয়। তাৰ পিছত তাই মুখত সাতটা ক’লা বীন মেৰিয়াই মাছৰ মূৰত লেপি ব্ৰঞ্জৰ বেজীৰে ঠেলি দি জুইত পোৰে। গ্ৰীক-ৰোমান যাদুকৰী অনুষ্ঠানত প্ৰথা অনুসৰি নিজৰ কাৰ্য্যৰ উদ্দেশ্য আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘোষণা কৰাৰ পিছত  "মই ক্ষোভিত জিভা বন্ধ কৰি দিছো আৰু অবন্ধুত্বপূৰ্ণ মুখৰ মুখ বন্ধ কৰি দিছোঁ" (Hostiles linguas inimicaque uinximus ora)  তেওঁ মদ্যপান কৰি গুচি যায়। বৃদ্ধাৰ অনুষ্ঠানত ক'লা বীনৰ ব্যৱহাৰ মে' মাহত মৃতকৰ আন এটা উৎসৱৰ বাবে ধাৰলৈ দিয়া আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত হ'ব পাৰে, যাক লেমুৰিয়া বুলি কোৱা হয়। লেমুৰিয়াৰ সময়ত মৃত পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মা, বিশেষকৈ সমাধিস্থ নোহোৱা, যাক লেমুৰ বুলি কোৱা হয়, তেওঁলোকৰ কবৰৰ পৰা ওলাই আহি তেওঁলোকে বাস কৰা ঘৰবোৰলৈ যায়। তাৰ পিছত অনাকাংক্ষিত আত্মাবোৰৰ সন্মুখীন হৈ নিৰ্দিষ্ট কাৰ্য্য আৰু জপ মন্ত্ৰ গাই তেওঁলোকক নিজৰ ঘৰৰ পৰা উলিয়াই আনিব লাগিছিল। ওভিদৰ মতে ইয়াৰ ভিতৰত ঘৰৰ পৰা এটা আত্মাক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ ক’লা বীন জড়িত কৰা হয়। "আৰু বসন্তৰ পানীত (গৃহস্থই) হাত পৰিষ্কাৰকৈ ধুই ঘূৰি ঘূৰি প্ৰথমে ক'লা বীন পাই মুখ আঁতৰাই পেলাই দিয়ে; কিন্তু সেইবোৰ পেলাই দিওঁতে তেওঁ কয়: ‘এইবোৰ মই পেলাই দিলোঁ; এই বীনবোৰেৰে মই মোক আৰু মোৰ মুক্ত কৰি দিওঁ।' এই কথা তেওঁ ন বাৰ কৈছে, পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ: ছাঁটোৱে বীনবোৰ গোটাইছে বুলি ভবা হয়, আৰু পিছফালে অদৃশ্যক অনুসৰণ কৰে। আকৌ তেওঁ পানী স্পৰ্শ কৰে, আৰু টেমেছান ব্ৰঞ্জৰ সংঘৰ্ষ কৰে, আৰু ছাঁক নিজৰ ঘৰৰ পৰা ওলাই যাবলৈ কয়। যেতিয়া তেওঁ ন বাৰ কৈছে, 'মোৰ পিতৃসকলৰ ভূতবোৰ, ওলাই যাওক!' তেওঁ পিছলৈ ঘূৰি চায়, আৰু ভাবে যে তেওঁ যথাযথভাৱে পবিত্ৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানসমূহ পালন কৰিছে।" হয়তো ক’লা বীনবোৰে নিজৰ লগত সাধাৰণতে বেয়া কথাবোৰ আঁতৰাই ৰখা বা দূৰ কৰাৰ অৰ্থ লৈ গৈছিল, সেয়া লেমুৰিয়াৰ সময়ত দেখাৰ দৰে ঘৰ এখনত খেদি ফুৰা অনাকাংক্ষিত আত্মাই হওক, বা ফেৰালিয়াৰ সময়ত বুঢ়া হাগৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ব্যক্তিৰ প্ৰতি অবাঞ্চিত গুজৱ ৰোধ কৰাই হওক। লগতে আহুতিৰ প্ৰসংগত ক'লা বীন 'চ্থনিক দেৱতা'ৰ বলিদানত ব্যৱহাৰ কৰা ক'লা প্ৰাণীৰ সৈতে মিল আছে।

অভিডৰ শব্দ বাছনিৰ জৰিয়তে "hostiles linguas" আৰু "inimicaque ora"ৰ দ্বাৰা ইংগিত পোৱা গৈছে যে এই অনুষ্ঠানৰ উদ্দেশ্য হৈছে এগৰাকী ছোৱালীৰ সুনামৰ বিষয়ে হোৱা গুজৱ ৰোধ কৰা। তেনে প্ৰকৃতিৰ গুজৱ আৰু ইয়াৰ পৰিণতিৰ বিষয়টোৱেই হৈছে ফেৰালিয়াৰ সৈতে একেদিনাই অনুষ্ঠিত হোৱা ডেয়া টাচিটা উৎসৱৰ কাৰণ, যিটো ওভিদে আগবঢ়ায়। তাৰ পিছত ওভিদে ডেয়া টাচিটিয়াৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে বুজাবলৈ এটা কাহিনী কয়, বৃহস্পতিৰ অপেশ্বৰা জুতুৰ্নাৰ প্ৰতি থকা অদম্য কামনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি। বৃহস্পতিৰ তাইৰ প্ৰতি থকা কামনাৰ বিষয়ে সচেতন হৈ জুতুৰ্নাই হেজেলউড অৰণ্যৰ ভিতৰত লুকাই থাকি ভনীয়েকহঁতৰ পানীত ডুব গ’ল। তাৰ পিছত জুপিটাৰে জুতুৰ্নাক ধৰিবলৈ সহায় বিচাৰি লেটিয়ামত থকা সকলো অপেশ্বৰক গোটাই লৈ ক’লে, “তোমাৰ ভনীয়েকে নিজৰ সুবিধাৰ পৰা আঁতৰি নিজকে বিপদত পেলাইছে, সৰ্বোচ্চ দেৱতাৰ লগত জড়িত হৈ পৰিছে।” আমাৰ দুয়োৰে বাবে সাৱধান হওক। মোৰ বাবে তোমালোকৰ ভনীয়েৰা সুখত থকাটো বৰ আনন্দ হ’ব। নদীৰ পাৰত পলাই যোৱাৰ সময়ত তাইক বাধা দিয়ক যাতে তাই ইয়াৰ পানীত জপিয়াই নপৰে।" অৱগত অপেশ্বৰাবোৰৰ ভিতৰত এগৰাকী লাৰাই জিভা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু জুতুৰ্নাক পলায়ন কৰিবলৈ সঁকিয়াই দিলে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ জুপিটাৰৰ পত্নী জুনোৰ ওচৰলৈ গৈ ক'লে, "তোমাৰ স্বামীয়ে নাইয়াদ জুতুৰ্নাক ভাল পায়।" ফলত জুপিটাৰে খঙত লাৰাৰ জিভা ফালি পেলায় আৰু বুধক মাতি আনে যাতে তাইক পাতালত অপেশ্বৰ হ’বলৈ এস্কৰ্ট কৰে। এই মিছনৰ সময়ত বুধ লাৰাৰ প্ৰতি কামুক হৈ পৰে আৰু তাইৰ সৈতে সংগম কৰি যমজ সন্তান জন্ম দিয়ে। এই যমজ সন্তানবোৰে ৰোম চহৰখন চোৱাচিতা কৰা ছেক্সনৰ ৰক্ষক লাৰেছ হৈ পৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰোমান শ্ৰুতিকথা
শ্ৰেণী:লোককথা