চিয়াও গুৱানয়িন

**চিয়াও গুৱানয়িন** (ইংৰাজী: Xiao Guanyin; চীনা: 蕭觀音; ১০৪০ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১০৭৫) আছিল চীনৰ লিয়াও বংশৰ এগৰাকী সম্ৰাজ্ঞী কনচৰ্ট। ১০৫৫ চনৰ পৰা ১০৭৫ চনলৈকে তেওঁৰ কাৰ্যকালত তেওঁক *ইদে সম্ৰাজ্ঞী* আৰু মৃত্যুৰ পিছত *চুয়ানি সম্ৰাজ্ঞী* হিচাপে জনা গৈছিল। তেওঁ নিজৰ সম্পৰ্কীয় ভাতৃ লিয়াওৰ সম্ৰাট ডাওজঙৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। তেওঁৰ বিৰুদ্ধে ব্যভিচাৰৰ মিছা অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল আৰু তেওঁক আত্মহত্যা কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।

চিয়াও গুৱানয়িনক "অত্যন্ত ধুনীয়া" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। চীনাকৰণ হোৱা এজন খিটান লোক হিচাপে তেওঁ এজন *পিপা* বাদক আছিল আৰু গীতৰ লগতে চীনা কবিতা লিখিছিল। তেওঁৰ চৈধ্যটা কবিতা বৰ্তমানলৈকে বৰ্তি আছে, যিবোৰৰ আটাইকেইটা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰা হৈছে।

## জীৱনী
চিয়াও গুৱানয়িন আছিল চিয়াও হুই আৰু য়েলু শ্বুঅ’গুৰ কন্যা। য়েলু শ্বুঅ’গু আছিল চিয়াও নৌজিন আৰু সম্ৰাট শ্বেনজঙৰ কন্যা। আনহাতে চিয়াও হুই আছিল চিয়াও নৌজিনৰ ভাতৃ। চিয়াও নৌজিন এগৰাকী উচ্চাকাংক্ষী মহিলা আছিল, যি পূৰ্বৰ এগৰাকী ৰাজমাতাৰ হত্যাকাণ্ড আৰু নিজ পুত্ৰ সম্ৰাট চিংজঙক ক্ষমতাচ্যুত কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত আছিল। তেওঁৰ নামটো কৰুণাৰ বোধিসত্ত্ব *গুৱানয়িন*ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে।

চিয়াও গুৱানয়িনৰ ললিত কলাৰ প্ৰতি অনুৰাগ আছিল। তেওঁ এগৰাকী দক্ষ পিপা বাদক আৰু সংগীত ৰচয়িতা হোৱাৰ লগতে তৰ্কতো পাৰ্গত আছিল। তেওঁ কেইবাটাও কবিতাও লিখিছিল আৰু য়েলু হংজীয়ে তেওঁক পত্নী হিচাপে বাছনি কৰিছিল। তেওঁ তিনিগৰাকী কন্যা— য়েলু চাগেজী, য়েলু জিউলী, আৰু য়েলু ট্ৰেলীক জন্ম দিছিল। পিছলৈ তেওঁ য়েলু জুন নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে, যি পিছলৈ যুৱৰাজ হৈছিল। যেতিয়া য়েলু হংজী সম্ৰাট হয়, তেতিয়া চিয়াও গুৱানয়িনে ইদে সম্ৰাজ্ঞীৰ উপাধি লাভ কৰে।

সম্ৰাজ্ঞীগৰাকী ধৰ্মপৰায়ণ আৰু জ্ঞানী হিচাপে পৰিচিত আছিল। যেতিয়া য়েলু ঝংইয়ানৰ পত্নীয়ে আন পুৰুষক প্ৰলোভিত কৰিছিল, তেতিয়া চিয়াও গুৱানয়িনে তেওঁক সকীয়াই দিছিল যে তেওঁ সম্ৰাটৰ খুৰাকৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছে। চিয়াও গুৱানয়িনৰ সৌন্দৰ্য থকা সত্ত্বেও সম্ৰাট তেওঁৰ পৰা আঁতৰি আছিল আৰু ইয়াৰ ফলত হোৱা দুখত তেওঁ কেইবাটাও কবিতা ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ঝাও ৱেইয়ি নামৰ এজন ৰাজসভাৰ সংগীতশিল্পীক তেওঁৰ বাবে সংগীত পৰিৱেশন কৰিবলৈ কৈছিল আৰু তেওঁৰ সংগীত আছিল অতি সূক্ষ্ম আৰু চিন্তাশীল। বহুতো পৰিচাৰকে এই সংগীত শুনিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞী তথা ঝাও ৱেইয়িৰ মাজত অবৈধ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকা বুলি উৰাবাতৰি বিয়পাই দিছিল। য়েলু ইচিন নামৰ এজন বিষয়াই পিছলৈ সম্ৰাজ্ঞীৰ পতন ঘটাবলৈ এই উৰাবাতৰিবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

ৰাজসভাত চিয়াও গুৱানয়িনৰ পুত্ৰ যুৱৰাজ আছিল দয়ালু আৰু ধৰ্মপৰায়ণ, আৰু তেওঁ ৰাজনৈতিক কাম-কাজত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। য়েলু ইচিন নামৰ এজন দুৰ্নীতিপৰায়ণ বিষয়াই তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু সম্ৰাটৰ ওপৰত চিয়াও গুৱানয়িনৰ প্ৰভাৱক লৈ শংকিত হৈছিল আৰু তেওঁক আঁতৰোৱাৰ ষড়যন্ত্ৰ কৰিছিল। তেওঁ ডানচেং নামৰ এগৰাকী দদীয়ানীৰ সৈতে লগ লাগিছিল, যিয়ে চিয়াও গুৱানয়িনক ভয় আৰু ঘৃণা কৰিছিল। ডানচেঙে জিথাৰ নামৰ বাদ্যযন্ত্ৰটো বজাব জানিছিল আৰু এদিন সম্ৰাটৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। কিন্তু সম্ৰাজ্ঞীয়ে সম্ৰাটক কৈছিল যে ডানচেং এজন বিদ্ৰোহীৰ কন্যা আৰু তেওঁ হয়তো এদিন প্ৰতিশোধ ল’ব পাৰে। তেতিয়াৰ পৰা সম্ৰাটে তেওঁৰ পৰা দূৰত্ব বজাই ৰাখিছিল আৰু ডানচেঙক উপ-পত্নী হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ সকলো সম্ভাৱনা শেষ হৈছিল। সংগীতৰ পৰীক্ষা এটাতো ডানচেং ঝাও ৱেইয়িৰ হাতত পৰাজিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ বাবে তেওঁ ঝাও ৱেইয়িৰ প্ৰতি সম্ৰাজ্ঞীৰ পক্ষপাতিত্বক দোষাৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিজৰ বান্ধৱীৰ ওচৰত অভিযোগ কৰিবলৈ ধৰিছিল, যি আছিল য়েলু ইচিনৰ উপ-পত্নী।

প্ৰতিশোধ ল’বলৈ ডানচেঙে সম্ৰাজ্ঞীক প্ৰতাৰণা কৰি এটা প্ৰেমৰ কবিতা লিখিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল আৰু য়েলু ইচিনে সেই কবিতাটো সম্ৰাট ডাওজঙৰ আগত দাঙি ধৰিছিল। য়েলু ইচিনে জোৰ দি কৈছিল যে কবিতাটোত গোপন বাৰ্তা আছে যিয়ে সম্ৰাজ্ঞীৰ অন্য পুৰুষৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাটো বুজাইছে। সম্ৰাটে য়েলু ইচিনক বিশ্বাস কৰিছিল আৰু য়েলু ইচিন তথা ঝাং চিয়াওজি নামৰ আন এজন বিষয়াই চিয়াও গুৱানয়িন আৰু ঝাও ৱেইয়িক নানা ধৰণৰ নিৰ্যাতন চলাইছিল। এই সময়ছোৱাত ডানচেঙে তেওঁলোকৰ ওপৰত চকু ৰাখিছিল যদিও কোনো নিশ্চিত প্ৰমাণ বিচাৰি পোৱা নাছিল। তেওঁলোকে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকাটো স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল যদিও তেওঁলোকক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ মৃতদেহটো চিয়াও পৰিয়াললৈ পঠিয়াই দিয়া হৈছিল।

য়েলু ইচিনে ইয়াৰ পিছত যুৱৰাজ আৰু তেওঁ অপছন্দ কৰা আন যিকোনো বিষয়াক মৃত্যুদণ্ড দিছিল। অৱশেষত সম্ৰাট ডাওজঙcaught on, আৰু এটা এটাকৈ য়েলু ইচিনৰ বিশেষাধিকাৰসমূহ কাঢ়ি ল’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ইয়াৰ পিছত য়েলু ইচিনে চং বংশলৈ পলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ধৰা পৰে; অৱশেষত ১০৮৩ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়, কিন্তু তেতিয়ালৈকে তেওঁ সাম্ৰাজ্যখনৰ যি ক্ষতি কৰিবলগীয়া আছিল সেয়া ইতিমধ্যে কৰি পেলাইছিল। সম্ৰাট ডাওজঙপে অৱশেষত চিয়াও টানচি নামৰ এগৰাকী নতুন সম্ৰাজ্ঞী নিযুক্তি দিছিল যদিও পিছলৈ তেওঁৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস কৰি কনচৰ্ট হুই কৰা হৈছিল। টানচিৰ মাকে য়ানৰ ৰাজকুমাৰক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ পিছত টানচিক অধিক নিম্ন মৰ্যাদা দি এগৰাকী সাধাৰণ নাগৰিক কৰি দিয়া হৈছিল। চিয়াও গুৱানয়িনৰ নাতি তথা য়েলু জুনৰ পুত্ৰই পিছলৈ লিয়াও বংশৰ শেষ সম্ৰাট হিচাপে সম্ৰাট তিয়ানজুঅ’ নামেৰে সিংহাসনত আৰোহণ কৰিছিল।

## বংশাৱলী
চিয়াও গুৱানয়িন আৰু সম্ৰাট ডাওজং দুয়ো আছিল সম্ৰাট শ্বেনজঙৰ নাতি-নাতিনী আৰু সেইবাবেই তেওঁলোক সম্পৰ্কীয় ভাই-ভনী আছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চীনা মহিলা কবি