আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট

**আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট** (ইংৰাজী: International Women's Strike), যাক ‘পাৰো ইণ্টাৰনেচনেল ডি মুজেৰেছ’ বুলিও জনা যায়, হৈছে ২০১৭ আৰু ২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা এক গোলকীয় আন্দোলন। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ দিনা ৫০ খনতকৈও অধিক দেশত এই আন্দোলনৰ সমন্বয় কৰা হয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘই সমগ্ৰ বিশ্বতে লিংগ সমতাৰ আহ্বান জনাই ইয়াৰ বিষয়বস্তু হিচাপে ‘কৰ্ম জগতত পৰিৱৰ্তিত নাৰী: ২০৩০ চনৰ ভিতৰত গ্ৰহ ৫০-৫০’ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই ধৰ্মঘটক ‘ডে উইদাউট এ ৱমেন’ বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।

## পটভূমি
২০১৬ চনৰ ৩ অক্টোবৰত পোলেণ্ডৰ সংসদীয় সিদ্ধান্তই গৰ্ভপাত নিষিদ্ধ কৰা আৰু সকলো ধৰণৰ গৰ্ভপাতক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰাৰ যো-জা কৰাৰ পিছত পোলেণ্ডৰ মহিলাসকলে এক দেশজোৰা ধৰ্মঘটৰ আয়োজন কৰিছিল। এই দিনটো ‘ব্লেক মানডে’ (ক'লা সোমবাৰ) হিচাপে পৰিচিত হৈছিল।

২০১৬ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত আৰ্জেণ্টিনাত ১৬ বছৰীয়া কিশোৰী লুচিয়া পেৰেজৰ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত নাৰী নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে ‘নি উনা মেনোছ’ (#NiUnaMenos) নামৰ এক বৃহৎ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হয়। মেক্সিকো, এল ছেলভাডৰ, চিলি আৰু অন্যান্য লেটিন আমেৰিকান দেশসমূহতো একেধৰণৰ প্ৰতিবাদ দেখা গৈছিল। এসপ্তাহৰ পিছত ২০১৭ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত ব্ৰাজিলতো ‘নি উনা মেনোছ’ ধৰ্মঘট পালন কৰা হয়।

২০১৬ চনত পোলেণ্ডৰ গৰ্ভপাত আইন কঠোৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত আইনৰ বিৰুদ্ধে ‘ব্লেক প্ৰটেষ্ট’ আয়োজন কৰা অল-পোলেণ্ড উইমেনছ ষ্ট্ৰাইকসহ পোলেণ্ডৰ মহিলা গোটসমূহে আৰ্জেণ্টিনাৰ মহিলা অধিকাৰ কৰ্মীসকলৰ সৈতে মিলি ২০১৭ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট আৰম্ভ কৰিছিল। পোলেণ্ড আৰু আৰ্জেণ্টিনাৰ গোটসমূহে ধৰ্মঘটৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে আন ২৮ খন দেশৰ মহিলাৰ সৈতে দীঘলীয়া ভইচ অ’ভাৰ আই পি আলোচনাৰ জৰিয়তে সমন্বয় স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বহু দেশত ৰেলী আৰু পাত্ৰত শব্দ কৰি কৰা প্ৰতিবাদৰ দৰে কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি ধৰ্মঘট পালন কৰা হৈছিল।
## অংশগ্ৰহণকাৰী দেশসমূহ
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘটত ৫০ খনতকৈও অধিক দেশে অংশগ্ৰহণ কৰিছে।

### আয়াৰলেণ্ড
আয়াৰলেণ্ডত ‘ষ্ট্ৰাইক ৪ ৰিপীল’ নামৰ এটা গৰ্ভপাতৰ অধিকাৰ মঞ্চই দাবী জনাইছিল যে: "[...] আয়াৰলেণ্ড চৰকাৰে ৮ মাৰ্চৰ ভিতৰত অষ্টম সংশোধনী বাতিল কৰিবলৈ গণভোট আহ্বান কৰক। যদি নকৰে, আমি ধৰ্মঘট কৰিম।"

এই প্ৰতিবাদ কেইমাহমান আগতে পোলেণ্ডত হোৱা ব্লেক প্ৰটেষ্টৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আছিল। ইয়াক আয়াৰলেণ্ডত গৰ্ভপাতৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা কৰ্মী, শিক্ষাবিদ, শিল্পী আৰু ট্ৰেড ইউনিয়নিষ্টৰ এটা অনানুষ্ঠানিক গোটে আয়োজন কৰিছিল। মূল সমদলটো ডাবলিনত অনুষ্ঠিত হৈছিল, য’ত ১০,০০০ লোকে চৰকাৰী ভৱনলৈ সমদল কৰিছিল। ধৰ্মঘট বুলি কোৱা সত্ত্বেও একাংশ লোকে সেইদিনা দৰমহা থকা ছুটি লৈছিল। আয়াৰলেণ্ডৰ আন ঠাইত আৰু লণ্ডনত থকা আইৰিছ দূতাবাসৰ বাহিৰতো প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হৈছিল।

এই অভিযানক একাংশ গৰ্ভপাত বিৰোধী লেখকে সমালোচনা কৰিছিল। অভিযানৰ একাংশ অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে ভাবিছিল যে আয়াৰলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক আৰ টি ই-ত ইয়াৰ কভাৰেজ পৰ্যাপ্ত নাছিল আৰু তেওঁলোকে আৰ টি ই ষ্টুডিঅ’ৰ বাহিৰত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল।

২০১৮ চনৰ মে’ মাহত আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ ৩৬ সংখ্যক সংশোধনী (অষ্টম সংশোধনী বাতিলৰ প্ৰস্তাৱ) এক গণভোটৰ জৰিয়তে অনুমোদিত হয় আৰু ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ই আইনত পৰিণত হয়।

### পাকিস্তান
২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উপলক্ষে পাকিস্তানত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘ঔৰত মাৰ্চ’ অনুষ্ঠিত হয়। কৰাচীত ‘হম ঔৰতেঁ’ নামৰ নাৰীবাদী গোটটোৱে ইয়াৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু দেশৰ আন আন চহৰতো ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে সমদল উলিওৱা হৈছিল।

### স্পেইন

২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চত স্পেইনৰ নাৰীবাদী আন্দোলনে এক ২৪ ঘণ্টীয়া ধৰ্মঘটৰ আহ্বান জনাইছিল। সেই দিনটোৰ শ্লোগান আছিল "যদি আমি থমকি ৰওঁ, তেন্তে পৃথিৱীখনো থমকি ৰ’ব"। এই ধৰ্মঘট কেৱল এটা সাধাৰণ শ্ৰম ধৰ্মঘট হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ জীৱনৰ অন্যান্য দিশতো ধৰ্মঘট কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছিল। মহিলাসকলক "কাম বন্ধ কৰিবলৈ, শ্ৰেণীত উপস্থিত থকাৰ পৰা বিৰত থাকিবলৈ, ঘৰুৱা যতনৰ কাম বন্ধ কৰিবলৈ আৰু উপভোক্তা হিচাপে কোনো বস্তু ক্ৰয় নকৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল"। প্ৰায় ৬০ লাখ শ্ৰমিকে এই ধৰ্মঘটত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু দেশৰ বিভিন্ন চহৰত প্ৰতিবাদী সমদলত যোগ দিছিল। ২০১৭ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট আয়োজন আৰু পৰিচালনা কৰাৰ পিছৰ দিনটোৰ পৰাই কেইবাটাও নাৰীবাদী সংগঠনে একেলগে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল যাতে ২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ ২৪ ঘণ্টীয়া ধৰ্মঘটে এক বৃহৎ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। এই সংগঠনসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এখন আয়োগে এখন সাধাৰণ ধৰ্মঘট আয়োজনৰ বাবে প্ৰতি মাহৰ ৮ তাৰিখে বৈঠকত মিলিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ই ৰাষ্ট্ৰীয় "৮ মাৰ্চ আয়োগ"ত পৰিণত হৈছিল। দেশৰ অন্যান্য নগৰ আৰু চহৰসমূহতো স্থানীয় ৮ মাৰ্চ কমিটি গঠন কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় আয়োগে "লিংগভিত্তিক হিংসা, দেহ আৰু পছন্দৰ অধিকাৰ, সীমা আৰু অৰ্থনীতি" আদি বিষয়সমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ নিয়ন্ত্ৰণৰ আহ্বান জনাইছিল। শ শ সংগঠনৰ লগতে স্থানীয় ৰাজনৈতিক গোটসমূহে এই ধৰ্মঘটক সমৰ্থন কৰিছিল। ধৰ্মঘটৰ আহ্বান সফল হোৱাৰ বাবে উত্থাপন কৰা বিষয়সমূহে সংবাদ মাধ্যম আৰু প্ৰেছত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।

### আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ‘ডে উইদাউট এ ৱমেন’ নামৰ এক সাধাৰণ ধৰ্মঘট ২০১৭ চনৰ ৮ মাৰ্চত পালন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ আয়োজন কৰিছিল দুটা পৃথক গোটে— ২০১৭ চনৰ ‘উইমেনছ মাৰ্চ’ আৰু এক স্বতন্ত্ৰ ‘আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট’ আন্দোলনে। ডনাল্ড ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ জনাবলৈ গোট দুটাই মহিলাসকলক সেইদিনা কাম নকৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকে মহিলাসকলক ধন খৰচ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিবলৈ (অথবা বিকল্পভাৱে কেৱল ‘ক্ষুদ্ৰ, মহিলা আৰু সংখ্যালঘুৰ মালিকানাধীন ব্যৱসায়’ত বজাৰ কৰিবলৈ) আৰু একতাৰ চিন স্বৰূপে ৰঙা ৰঙৰ পোছাক পিন্ধিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।

### ব্ৰিটেইন
২০১৮ চনত ব্ৰিটেইনত প্ৰথমটো বাৰ্ষিক নাৰী ধৰ্মঘট প্ৰতিবাদ আৰু কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই ধৰ্মঘট ‘উইমেনছ ষ্ট্ৰাইক এচেম্বলী’ আৰু ‘ইউনাইটেড ভয়েচ অফ দ্য ৱৰ্ল্ড’ৰ নতুন ইউনাইটেড চেক্স ৱৰ্কাৰ্ছ শাখাৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ অংশ হিচাপে ‘চেক্স/ৱৰ্ক ষ্ট্ৰাইক’ কাৰ্যসূচীও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই কাৰ্যসূচীৰ অংশ হিচাপে লণ্ডনৰ ছোহোত ল’ৰা লিৰ স্মৃতিত এক মিনিটৰ বাবে শব্দ কৰি শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও লণ্ডনৰ পৰিয়াল আদালত আৰু সংসদৰ বাহিৰতো প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* Women's Strike US 
* Global Women's Strike

শ্ৰেণী:নাৰীবাদী প্ৰতিবাদ