open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
সীমা ভাটনাগৰ

**সীমা ভাটনাগৰ** (; জন্ম: সীমা শ্ৰীবাস্তৱ) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেখেতে প্ৰধানকৈ কেন্সাৰবিৰোধী ঔষধ আৱিষ্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰি আছে।

## শিক্ষা
সীমা ভাটনাগৰে ৰসায়ন বিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞান আৰু প্ৰাণীবিজ্ঞানত স্নাতক শিক্ষা (১৯৯২) সমাপ্ত কৰে। ১৯৯৪ চনত ইছাবেলা থোবাৰ্ণ কলেজৰ পৰা জৈৱিক ৰসায়নত লক্ষ্ণৌৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

১৯৯৯ চনত তেখেতে ৰসায়ন বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। লক্ষ্ণৌস্থিত কেন্দ্ৰীয় ঔষধ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেখেতে উক্ত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেখেতৰ গৱেষণাৰ তত্ত্বাৱধায়ক আছিল অমিয় প্ৰসাদ ভাদুৰী।

## কৰ্মজীৱন
ঔষধ আৱিষ্কাৰৰ ক্ষেত্ৰখনত চলি থকা গৱেষণা আৰু বিকাশৰ লগত ভাটনাগৰ জড়িত হৈ আছে। এমিটি শিক্ষানুষ্ঠানৰ লগত জড়িত হোৱাৰ আগলৈকে তেখেতে একাধিক চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত জড়িত হৈ ঔষধৰ ক্ষেত্ৰখনত কাম কৰিছে। ২০০৫ চনত এমিটি বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ সময়তেই সীমা ভাটনাগৰে প্ৰবক্তা হিচাপে শিক্ষানুষ্ঠানখনৰ লগত জড়িত হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেখেতে ভাৰতৰ "ৰাষ্ট্ৰীয় ইমিউন'লজি প্ৰতিষ্ঠান"ত কোষ জীৱবিজ্ঞান বিভাগত এগৰাকী প্ৰকল্প সহযোগী হিচাপে কাম কৰিছিল।

বৰ্তমান সীমা ভাটনাগৰে এমিটিৰ জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহকাৰী অধ্যাপকৰ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। ভাৰতৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ বিভাগে উদ্যোগ লোৱা প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে সীমা ভাটনাগৰে তেখেতৰ গৱেষণামূলক কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। বৰ্তমান তেখেতে ভাৰতীয় চিকিৎসা বিজ্ঞান গৱেষণা সংস্থাৰ প্ৰকল্পৰ লগত জড়িত হৈ আছে। ইয়াৰ বাহিৰেও তেখেতে দিল্লীস্থ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ ভৈৰৱভোটলা জয়ৰামৰ লগত, ৰাজীৱ গান্ধী জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ্যা কেন্দ্ৰত থাংকায়া ৰেত্নবাই সন্তোষ কুমাৰ, আৰু দুণ্ডী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ঔষধ আৱিষ্কাৰৰ লগত কাম কৰিছে। এইসমূহ সহযোগিতামূলক কৰ্মৰ দ্বাৰা তেখেতৰ গৱেষণাৰ ভেটি সৱল হৈছে।

এমিটি বিশ্ববিদ্যালয়ত গৱেষণাৰ সৈতে জড়িত থকাৰ লগতে অধ্যাপক ভাটনগৰে কেতবোৰ বিদেশী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লগত সহযোগিতামূলক কাৰ্যসূচী আৰু গৱেষণামূলক কাৰ্যক্ৰমণিকাও গ্ৰহণ আৰু কাৰ্যকৰী কৰিছে। তেখেতে ত্ৰিমহাদেশ কাৰ্যসূচী, বিদেশত শিক্ষাৰ লগতো জড়িত। পোষ্ট ডক্তৰেল অধ্যয়নৰ সময়ত অধ্যাপক ভাটনগৰে ভাৰতৰ শীৰ্ষ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিজ্ঞানীৰ লগত কাম কৰিছে। তাৰে ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰীয় ইমিউনোল'জী প্ৰতিষ্ঠান, ভাৰত আৰু ৰেনবেক্সি লেবৰটেৰিছ, কেন্দ্ৰীয় ঔষধ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান উল্লেখনীয়।

### পেছাদাৰী প্ৰশিক্ষণ আৰু ফেলোশ্বিপ/বঁটা
* ক্ষুদ্ৰ অণু ঔষধ আৱিষ্কাৰ, ৱেলকাম ন্যাসৰ উদ্যোগত, যুক্তৰাজ্যৰ ৱেলকাম জিন'ম কেম্পাচত, ১-৬ জুন, ২০১৪

### ফেলোশ্বিপ/বঁটা
* জ্যেষ্ঠ গৱেষণা ফেলোশ্বিপ (সংবৰ্ধিত), বৈজ্ঞানিক আৰু উদ্যোগিক গৱেষণা সংস্থাৰ দ্বাৰা, নতুন দিল্লীত,(০৬/৯৯-১২/৯৯)
* বিচাৰকমণ্ডলীৰ (পৰ্যায়-১) সদস্য হিচাপে মনোনীত, 'দাপোনট্ ইণ্ডিয়া চেলেঞ্জ-২০০২', বৈজ্ঞানিক পেপাৰ প্ৰতিযোগিতা (০৭-০২)

## ব্যক্তিগত জীৱন
ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ লক্ষ্ণৌত সীমা ভাটনাগৰৰ জন্ম হৈছিল। তেখেত আছিল ৰাম চন্দ্ৰ শ্ৰীবাস্তৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰী। পিতৃ আছিল প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু বিকাশ সংস্থাত সহযোগী সঞ্চালক। আনহাতে মাতৃ হৈছে মীৰা শ্ৰীবাস্তৱ। সীমাই এগৰাকী আই.টি. উপদেষ্টাৰ লগত বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁলোকৰ এটি পুত্ৰ আৰু এটি কন্যা সন্তান আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী
শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ
ৰাধিকা ৰয়

**ৰাধিকা ৰয়** (; জন্ম: ৭ মে’ ১৯৪৯) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় সাংবাদিক আৰু নতুন দিল্লী টেলিভিছন (এনডিটিভি)ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা। ছপা মাধ্যমৰ সাংবাদিকতাৰ দহ বছৰীয়া কেৰিয়াৰৰ পিছত, তেখেতে ১৯৮৭ চনত টেলিভিছনৰ জগতত ভৰি থৈছিল আৰু এনডিটিভি সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চেনেলটোক তেখেতে ২৫ বছৰতকৈও অধিক সময় নেতৃত্ব দি আহিছে।

## কৰ্মজীৱন
ছপা মাধ্যমত ৰয়ে দহবছৰতকৈও অধিক সময় কাম কৰে। তাৰে ভিতৰত 'দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেচ' আৰু 'ইণ্ডিয়া টুডে'ৰ প্ৰকাশ উল্লেখযোগ্য।

১৯৮৮ চনত ৰাধিকা ৰয়ে 'নিউ দিল্লী টেলিভিছন' অৰ্থাৎ NDTVৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে। আনজন প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল সাংবাদিক আৰু তেখেতৰ স্বামী প্ৰণয় ৰয়। প্ৰণয় ৰয়ে ৰাধিকাক “এনডিটিভিৰ নেপথ্যত থকা পৰিচালনাগত দৃষ্টি আৰু শক্তি” বুলি স্বীকৃতি দিয়ে। তেখেতে নিউজ চেনেলটোৰ প্ৰায়বোৰ কামেই চোৱা-চিতা কৰে। ১৯৮৮ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈকে তেখেত এনডিটিভিৰ পৰিচালন সঞ্চালক আছিল। ২০১১ চনৰ ২৯ জুলাইত চেনেলটোৰ কাৰ্যবাহী সহ-অধ্যক্ষ হিচাপে তেখেতে দায়িত্ব চম্ভালে। ইয়াৰ লগতে তেখেতে এনডিটিভিৰ কাৰ্যবাহী পৰিচালকৰ দায়িত্বও পালন কৰি আহিছে। ২৫ বছৰতকৈও অধিক সময় জুৰি টেলিভিছন জগতৰ লগত জড়িত হৈ থকা সত্ত্বেও তেখেতে খুব কমসংখ্যক সাক্ষাৎকাৰ কৰিছে বা তেখেতক খুব কম সংখ্যক আলোকচিত্ৰতহে দেখা গৈছে। তেখেতে বৰকৈয়ে গোপনীয়তা বৰ্তাই ৰাখে।

এনডিটিভিত কাম কৰা বিষয়া আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ৰাধিকা ৰয়ক এগৰাকী ব্যৱসায়িক গুণসম্পন্ন আৰু সম্পাদকীয় অনুভূতিৰে পূৰ্ণ তীক্ষ্ণধী নাৰী হিচাপে গণ্য কৰে। ৰাধিকা ৰয়ে এনডিটিভিৰ সকলো স্নানাগাৰতে চেনিটাৰী নেপকিনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। তেওঁ এনডিটিভিত কাম কৰি থকা মহিলা সাংবাদিক আৰু কৰ্মচাৰীসকলক মাতৃত্বকালীন চুটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো উদাৰ।

## ব্যক্তিগত জীৱন
ৰাধিকা ৰয়ে প্ৰণয় ৰয়ৰ লগত বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ কৰে। তেখেতে প্ৰণয় ৰয়ক লগ পাইছিল ৱেলহেম ছোৱালী স্কুলত। তেওঁলোকৰ তাৰা ৰয় নামেৰে এগৰাকী কন্যা সন্তান আছে।

তেখেতৰ ভগ্নী বৃন্দা কাৰাত 'Politburo of the Communist Party of India (Marxist)'ৰ সদস্যা। এইটো হৈছে ভাৰতৰ চিপিআই(এম)ৰ সিদ্ধান্ত-নিৰ্মাণকাৰী সৰ্বোচ্চ পৰিষদ।

## দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ
১৯৯৮ চনত দূৰদৰ্শনৰ উন্নীতকৰণৰ জালিয়তিৰ এটা অভিযোগ তুলি ভাৰতৰ চিবিআইয়ে এনডিটিভিৰ পৰিচালন সঞ্চালক ৰয়ক অপৰাধমূলক ষড়যন্ত্ৰৰ গোচৰ তৰে। ২০১৩ চনৰ জুলাই মাহত, ৰয় আৰু এনডিটিভিক ন্যায়ালয়ৰ পৰা অপৰাধমুক্ত ঘোষণা কৰা হয় আৰু তেওঁলোকৰ বিৰু্দ্ধে চিবিআইয়ে ভাৰতীয় দণ্ডবিধি আইনৰ ধাৰা ১২০-বিৰ অধীনত ৰুজু কৰা গোচৰৰ পৰা মুক্ত কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাংবাদিক
কন্যাৰকালি

**কন্যাৰকালি** (; ) হ’ল কেৰালাৰ পলক্কাদ জিলাৰ, চিট্টুৰ তালুকৰ গাঁৱৰ মন্দিৰবোৰত অনুষ্ঠিত হোৱা এটা লোকনৃত্য। অনুষ্ঠানটো সাধাৰণতে গাঁৱৰ বিষু উৎসৱৰ এটা অংশ আৰু ‘ভেলা’ৰ (গ্ৰাম্যমেলা) সৈতে সংগতি ৰাখি এপ্ৰিল-মে’ মাহত অনুষ্ঠিত কৰা হয়। এইটো নায়াৰ সম্প্ৰদায়ৰ এটি কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ নৃত্য। কুমাৰীৰ নাম থখা সত্ত্বেও কন্যাৰকালিৰ কান্নি পন্থৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাই। কন্যাৰকালিৰ কোনো প্ৰকাৰে কানিয়ৰ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে সম্পৰ্ক নাই। কন্যাৰকালিৰ উদ্ভৱ হৈছিল সেই সময়ত চৰ্চা কৰা সমৰ-কলাৰপৰা। সমৰ-কলাৰ প্ৰশিক্ষণক গতিশীল আৰু আনন্দদায়ক কৰিবলৈ প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে নৃত্য আৰু কৌতুকৰ সংমিশ্ৰণ কৰা হৈছিল।
## নৃত্য
কন্যাৰকালি নৃত্য নিশা পৰিবেশিত হয় আৰু দোকমোকালিতে শেষ হয়। এয়া চাৰি নিশাৰ বাবে চলি থাকে। কিছুমান গাঁৱত এয়া তিনি নিশাৰ বাবেহে অনুষ্ঠিত হয়।

নৃত্যৰ আৰম্ভণিতে প্ৰতি নিশা সম্প্ৰদায়ৰ পুৰুষসকল মন্দিৰত গোট খায় আৰু ভট্টকালি নামৰ এটা ছন্দময় বৃত্তাকাৰ নৃত্য পৰিবেশন কৰে। ভট্টকালিৰ পিছত পুৰাট্টু অনুষ্ঠিত হয়; যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ প্ৰহসন। পুৰাট্টুৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট বিন্যাস নাই আৰু প্ৰায় এঘণ্টা জুৰি চলে। পুৰাট্টুত মধ্যযুগীয় কেৰালা আৰু তামিলনাডুৰ বিভিন্ন জাতি আৰু জনজাতিৰ জীৱন আৰু সামাজিক ৰীতি-নীতি চিত্ৰিত হৈছে। যিহেতু ইয়াত বিভিন্ন জাতি-জনজাতিৰ জীৱন আৰু ৰীতি-নীতি চিত্ৰত হয়, সেয়েহে বিভিন্ন পুৰাট্টুত ভিন-ভিন পোচাকৰ ব্যৱহাৰ, ভিন-ভিন নৃত্যৰ ধৰণ আৰু ভিন-ভিন গতিৰ গীত দেখা যায়। বহুবোৰ পুৰাট্টুত ধীৰ আৰু ছন্দবদ্ধ গতিবিধিৰ বিপৰীতে উগ্ৰ জনজাতি বা যোদ্ধা জনজাতিসকলৰ বৰ্ণনা থকা বহু পুৰাট্টুত লাঠিৰ যুদ্ধ কৰা বা সমৰ-সজ্জাৰ শৈলীৰ নৃত্য পৰিলক্ষিত হয়। কিছুমান পুৰাট্টু অলপ কৌতুকধৰ্মী আৰু একেকুৱা ধৰণৰ ঘটনাৰ চিত্ৰিত হয়, য’ত বহুদিন পূৰ্বে হেৰাই যোৱা স্বামী-স্ত্ৰীৰ পুনৰ্মিলন ঘটিছে।

এটি বৰ্গাকাৰ স্থানত বিশেষভাবে এখন মঞ্চ তৈয়াৰ কৰা হয়। মঞ্চখন মন্দিৰৰ সন্মুখতে বা মন্দিৰ প্ৰাঙ্গনতে অৱস্থিত। ইয়াৰ কেন্দ্ৰত পোহৰ দি থকা বন্তি এগছি থাকে আৰু নটা খুটাই ধৰি ৰখা এখন আচ্ছাদন থাকে। গায়কসকলে মঞ্চৰ মাজত অৱস্থান কৰে আৰু নৃত্যশিল্পীসকলে বৃত্তাকাৰে মঞ্চৰ চৌপাশে নৃত্য কৰে।

গীতবোৰ বেছিভাগেই মালয়ালম ভাষাৰ আৰু নিৰ্দিষ্ট পুৰাট্টুবোৰত যিবোৰ গীত আছে, সেইবোৰত তামিল ভাষাৰ প্ৰচুৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। ইয়াৰ সৈতে সংগত গোৱা বাদ্যযন্ত্ৰবোৰ হ’ল- এলাতালাম, চেন্দা, মাদলালাম, কুৰনকুঞ্জল, চেঙ্গালাম আদি। অংশগ্ৰহণকাৰীসকল কেবল পুৰুষহে হয় আৰু মহিলাৰ ৰূপসজ্জাৰে পুৰুষসকলেই মহিলাৰ ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰে। প্ৰতিটো কন্যাৰকালি ছয়জনৰ পৰা বিছজনলৈ শিল্পী থাকে।

## তথ্যউৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

*

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নৃত্য
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ
শ্ৰেণী:কেৰালা
ভানুপ্ৰিয়া

**মাংগাভানু** (; জন্ম: ১৫ জানুৱাৰী ১৯৬৭)-ৰ জনপ্ৰিয় নাম হৈছে **ভানুপ্ৰিয়া**। তেখেত এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, কুচিপুড়ি নৃত্য পটিয়সী আৰু ভয়ছ আৰ্টিষ্ট। তেখেতে তেলুগু, তামিল, মালয়ালম, কন্নড় আৰু হিন্দী ছবিত অভিনয় কৰিছে। ১৯৮৩ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈকে প্ৰায় এক দশকজুৰি বৰ্তি থকা মূলসুঁতিৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৮৩ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত তামিল ভাষাৰ ছবি 'মেল্লা পেছুংগাল'ৰ জৰিয়তে তেখেতে অভিনয়ৰ জগতত পদাৰ্পণ কৰে। তাৰ পিছত তেখেতে তেলুগু ভাষাৰ হিট ছবি 'ছিটাৰা'ত কাম কৰে, যিখন ছবিয়ে তেলুগু ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা পাবলৈ সক্ষম হয়। ১৯৮৫ চনত মুক্তিলাভ কৰা ৰহস্যধৰ্মী ছবি 'অন্বেষণা'ত তেখেতে এগৰাকী পক্ষীবিদৰ ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰে। ১৯৮৬ চনত 'দোস্তী দুশমনি' নামৰ ছবিখন আছিল তেখেতে অভিনয় কৰা প্ৰথমখন হিন্দী ভাষাৰ ছবি।

১৯৯৮ চনত তেখেতে 'স্বৰ্ণকমলাম' নামৰ ছবিখনত অভিনয় কৰে। সেইখন ছবিয়ে ১৯৮৮ চনৰ আন্তৰ্জাতিক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ভাৰতীয় পেনোৰামা শাখাত প্ৰদৰ্শিত হয়। ইয়াৰ লগতে ছবিখন আন আৰ্বাৰ ছবি মহোৎসৱতো প্ৰদৰ্শিত হয়। ছবিখনত আগবঢ়োৱা প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ভানুপ্ৰিয়াই ১৯৮৮ চনত 'শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ বঁটা' লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ নন্দী বঁটা আৰু তেলুগু ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাও অৰ্জন কৰে। ১৯৮৯ চন আৰু ১৯৯১ চনত ভানুপ্ৰিয়াই দুখনকৈ হিট তামিল ছবি উপহাৰ দিয়ে। ছবি দুখন আছিল -'আৰাৰো আৰিৰাও' আৰু 'আঝগান'। ইয়াৰ বাবে তেখেতে তামিলনাডু ৰাজ্যিক ছবিৰ বিশেষ বঁটা লাভ কৰে।

প্ৰায় ৩৭ বছৰজোৰা সুদীৰ্ঘ কেৰিয়াৰত ভানুপ্ৰিয়াই ১৫৫খন কথাছবিত অভিনয় কৰিছে। তাৰে ৮৫খন তেলুগু, ৪৫খন তামিল, ১০খন হিন্দী, ৯খন মালায়ালাম আৰু ৬খন কন্নড়। ছবিসমূহত অভিনয় কৰি তেখেতে তিনিটাকৈ ৰাজ্যিক নন্দী বঁটা, তিনিটাকৈ তামিলনাডু ৰাজ্যিক ছবি বঁটা, দুটা চিনেমা এক্সপ্ৰেছ বঁটা, দুটাকৈ ফিল্মফেয়াৰ দাক্ষিণাত্য বঁটা আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় জেএফডব্লিউ দিৱস বঁটা লাভ কৰে। ভাৰতীয় ছবিজগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে তেখেতে জেমিনি টিভিৰ তৰফৰ পৰা জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা লাভ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৬৭ চনত ১৫ জানুৱাৰীত ভানুপ্ৰিয়াৰ জন্ম হয়। জন্মস্থান আছিল অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ ৰাজামুন্দ্ৰীত থকা এটা তেলুগুভাষী পৰিয়াল। পিতৃ আছিল পাণ্ডু বাবু আৰু মাতৃ আছিল ৰাগামলী। জন্মতে তেখেতে নাম ৰখা হৈছিল-মাংগাভানু। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতৰ পৰিয়ালটো চেন্নাই আৰু তামিলনাডুলৈ যায়। ভানুপ্ৰিয়াৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী হৈছে গোপীকৃষ্ণন আৰু কনিষ্ঠা ভগ্নী হৈছে শান্তিপ্ৰিয়া। শান্তিপ্ৰিয়াও ১৯৯০ চনৰ পৰা ছবিজগতৰ লগত জড়িত।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৯৮ চনৰ ১৪ জুন তাৰিখে ভানুপ্ৰিয়াই কেলিফৰ্ণিয়াৰ শ্ৰী ভেংকটাশ্বৰা মন্দিৰত আদৰ্শ কৌশল নামৰ এগৰাকী ডিজিটেল গ্ৰাফিক অভিযন্তাৰ লগত বৈবাহিক জীৱনৰ পাতনি মেলে। ২০০৩ চনত তেওঁলোক অভিনয়া নামৰ কন্যা সন্তান এটিৰ অভিভাৱক হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
টানিয়া শচদেৱ

**টানিয়া শচদেৱ** (; জন্ম: ২০ আগষ্ট ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় দবা খেলুৱৈ। তেখেতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ আৰু মহিলা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ খিতাপ দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। টানিয়া খেলুৱৈৰ লগতে দবা খেলৰ এগৰাকী ধাৰাভাষ্যকাৰ আৰু পৰিৱেশকো।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
টানিয়া শচদেৱৰ জন্ম হৈছিল নতুন দিল্লীত। ছয় বছৰ বয়সত মাতৃ অঞ্জুৱে জীয়েক টানিয়াক দবা খেলৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিছিল। টানিয়াৰ অভিভাৱকে তেখেতক দবাৰ পেছাগত প্ৰশিক্ষণ দিয়ায়। মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সতে টানিয়াই প্ৰথমটো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ দখল কৰিছিল। জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ত টানিয়াই কে.চি. যোশীৰ পৰা দবাৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। এটি শিশু হিচাপে টানিয়াই একাধিক খেলৰ শিতানত জয়লাভ কৰিছিল। তেখেতৰ অন্যতম সফলতাসমূহ হৈছে-অনূৰ্ধ্ব-১২ বছৰৰ ভাৰতীয় চেম্পিয়ন, ২০০০ চনত এছিয়াৰ অনুৰ্ধ ১৪ ছোৱালী চেম্পিয়ন, আৰু অনুৰ্ধ ১২ বিভাগৰ বিশ্ব যুৱ দবা চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ (১৯৯৮ চনত), ২০০২ চনত টানিয়াই মাৰাৱিলাত এছিয়ান কনিষ্ঠ ছোৱালী চেম্পিয়নশ্বিপ দখল কৰিছিল।

## কেৰিয়াৰ
২০০৫ চনত টানিয়া মহিলা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ দখল কৰা অষ্টমগৰাকী ভাৰতীয় দবা খেলুৱৈ হয় । ইয়াৰ পূৰ্বে তেখেতে ২০০৬ চনত আৰু ২০০৭ চনত 'ভাৰতীয় মহিলাৰ দবা চেম্পিয়নশ্বিপ'ৰ খিতাপ দখল কৰিছিল। ২০০৭ চনত টেহৰানত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা এছিয়া দবা চেম্পিয়নশ্বিপত তেখেতে নটা পইণ্টৰ ভিতৰত ৬.৫ পইণ্ট লাভ কৰে। ২০০৯ চনত টানিয়াক অৰ্জুন বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়। ২০১৬ চনত টানিয়াই ৰেয়কজাভিক অপেনত শ্ৰেষ্ঠ মহিলাৰ বঁটা লাভ কৰে। আনহাতে কালুটাৰাত কমনৱেলথ অৱ নেশ্যনচৰ মহিলা চেম্পিয়নৰ খিতাপ দখল কৰে।

২০০৮ চনৰ পৰাই টানিয়াই মহিলা দবা অলিম্পিয়াডত ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ হৈ খেলি আহিছে। ২০০৯ আৰু ২০১১ চনত বিশ্ব দলীয় মহিলা চেম্পিয়নশ্বিপ, ২০০৩ চনৰ পৰা এছিয়ান দলীয় দবা চেম্পিয়নশ্বিপ, ২০০৬ চনত এছিয়ান গেমছ আৰু ২০০৯ চনৰ এছিয়ান ইন্দোৰ গেমছত টানিয়াই অংশগ্ৰহণ কৰিছে। টানিয়াই ৪০তম দবা অলম্পিয়াডত অংশগ্ৰহণ কৰি (২০১২) বৰ্ড-৩ত এককভাৱে ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰিবলৈ সক্ষম হয়। উক্ত প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল ইষ্টানবুলত। ইয়াৰ লগতে ২০০৮, ২০০৯, ২০১২, আৰু ২০১৪ চনত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা এছিয়ান দলীয় চেম্পিয়নশ্বিপত অংশগ্ৰহণ কৰি টানিয়াই চাৰিটা পদক (তিনিটা ৰূপৰ আৰু এটা ব্ৰঞ্জৰ) জয় কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

## ব্যক্তিগত জীৱন
টানিয়া শচদেৱে দিল্লীৰ বসন্ত বিহাৰত থকা মডাৰ্ণ স্কুলৰ পৰা পঢ়াশলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু শ্ৰী ভেংকটাশ্বৰা কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

'ৰেড বুল' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে টানিয়াক স্পনচৰ কৰি আহিছে। ২০১৪ চনত টানিয়াই দিল্লী নিবাসী স্থপতিবিদ বিৰাজ কাটাৰিয়াৰ লগত বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ দবা খেলুৱৈ
শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী
লাস্য

**লাস্য** () হিন্দু শাস্ত্ৰ অনুসৰি দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা একপ্ৰকাৰ মহাজাগতিক স্বৰ্গীয় নৃত্য। প্ৰাচীন শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি নৃত্যৰ দুটা মুখ্য শৈলী হৈছে তাণ্ডৱ আৰু লাস্য। ভগৱান শিৱয়ে তাণ্ডৱ নৃত্য কৰে আৰু ই সাহস, শক্তি, তীব্ৰ আৰু পুংলিংগক সূচায়। আনহাতে লাস্যয়ে কোমল, কমনীয়, সৌন্দৰ্য, প্ৰেম আৰু স্ত্ৰী লিংগৰ প্ৰতীক। সংগীত, নৃত্য আৰু নাটকৰ প্ৰাচীন গ্ৰন্থ ভৰতমুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ অনুসৰি ভগৱান শিৱৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত তাণ্ডৱৰ মহাজাগতিক নৃত্যৰ পুৰুষ শক্তিৰ উত্তৰত দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা নৃত্যয়ে হৈছে লাস্য। নৃত্যৰ অংগ সঞ্চালন অত্যন্ত কোমল আৰু ধীৰ হয়। অভিব্যক্তিত ফালৰ পৰা ই শৃংগাৰ ৰসক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। লাস্য নৃত্য ঘাইকৈ মহিলা নৃত্যশিল্পীসকলে অধিক কাৰ্যকৰীভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰে। মথুৰাৰ ৰাস নৃত্য, দক্ষিণ ভাৰতৰ হালীসাক, কথক, ভাৰতনাট্যম, মণিপুৰী নৃত্য, ওডিছী, মোহিনীঅট্টম, কুচিপুড়ি আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত নৃত্যত লাস্য নৃত্যৰ চাপ বিদ্যমান।

## নামৰ উৎপত্তি
লাস্য শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ৰমণীসকলৰ লীলায়িত নৃত্যভংগী। ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ পৰিভাষা অনুসৰি তাল বা তালম শব্দটো উৎপত্তিৰ ফালৰ পৰা ভগৱান শিৱ আৰু তাণ্ডৱ আৰু পাৰ্বতীৰ লাস্য দুয়োটা নৃত্যৰ সংঘৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে। নৃত্যত সুখ আৰু আনন্দৰ অভিব্যক্তিক লাস্যৰ মাজেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়। লাস্য নৃত্য সুখ, সৌন্দৰ্য আৰু প্ৰেমৰ প্ৰতীক।

## বৰ্ণনা
হিন্দু পুৰাণত লাস্য শব্দটোৱে দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা নৃত্যক বৰ্ণনা কৰে। ই সুখ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰেম আৰু সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক। ভগৱান শিৱৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত তাণ্ডৱৰ মহাজাগতিক নৃত্যৰ পুৰুষ শক্তিৰ উত্তৰত পাৰ্বতীয়ে লাস্য নৃত্য কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আক্ষৰিক অৰ্থত, লাস্যৰ অৰ্থ হৈছে সৌন্দৰ্য, সুখ, আকৰ্ষণীয় আৰু কমনীয়।

অধ্যাপক ইনায়ত খানে তেওঁৰ "মুনকাৰ মুচিকাৰ" (১৯১২) কিতাপখনত লিখিছিল: 

লাস্য হৈছে এক উপাদান যি সুন্দৰ, সূক্ষ্ম আৰু মৃদু স্তৰত আৱেগ প্ৰকাশ কৰে। এয়া মহিলাৰ নৃত্যৰ সৈতে জড়িত। জনশ্ৰুতি অনুসৰি ভগৱান শিৱয়ে ত্ৰিপুৰাসুৰৰ বধ কৰাৰ পিছত তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত গোটেই সৃষ্টিতে হাহাকাৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ পিছত দেৱী পাৰ্বতীয়ে লাস্য নৃত্য কৰি তাণ্ডৱৰ প্ৰভাৱক প্ৰশমিত কৰিছিল। পাৰ্বতীয়ে বাণাসুৰৰ কন্যা ঊষাক প্ৰথমে লাস্য নৃত্য শিকাইছিল। ঊষায়ে পিছলৈ এই কলা পৃথিৱীৰ মহিলাসকলৰ মাজত বিলাই দিয়ে।

## প্ৰকাৰ
লাস্য মুখ্যতঃ চাৰি প্ৰকাৰৰ বুলি জনা যায়। সেই চাৰিটা হৈছে: শৃংখলা, লতা, পিণ্ডী আৰু ভেদ্যকা। সংগীত ৰত্নাকাৰ অনুসৰি লাস্য ১০টা লাস্যাংগ বিৱৰণ দিয়ে আৰু এইসমূহ দৰ্শী শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই দহটা লাস্যাংগ হৈছে, চালি, চালিবাদ, উৰংগণ, লাধী, চোকা, দশক, অনগ্ৰহ, অৰায়ক, বিহাস আৰু মনা।

## নৃত্য
বৰ্তমান সময়ত তিনি প্ৰকাৰৰ লাস্য নৃত্য অনুশীলন কৰা হয়:
* 'বিকট লাস্য': প্ৰদৰ্শন কৰোঁতে লয়, তাল, ভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰা নৃত্যক 'বিকট লাস্য' বুলি কোৱা হয়।
* 'বিষম লাস্য' : অনুভূমিক, বৃত্তাকাৰ আৰু তীক্ষ্ণ চলাচলৰ জৰিয়তে 'ভৰামাৰি' ব্যৱহাৰ কৰি, লয় আধাৰিত নৃত্যত বিশেষ পদচালনাযুক্ত 'বিষম লাস্য'।
* 'লঘু লাস্য': ভৰিৰে আৰু অংচিত কুঞ্চিত পাদবিন্যাসৰ জৰিয়তে মাটিত শব্দ প্ৰস্তুত কৰি 'লঘু লাস্য' কৰা হয়।

এই নৃত্যত কোমল শব্দ, উচ্চ তীক্ষ্ণতা থকা বাদ্য যেনে 'মঞ্জীৰা', 'বাঁহী', 'ঘুগুৰা', 'মাদল, 'খোল', 'তবলা', 'তুম্বুৰু' আদি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ব্যৱহৃত পোছাকবোৰ অত্যন্ত শৃংগাৰিক আৰু আকৰ্ষণীয়। মহিলা নৃত্যশিল্পীসকলে বহু ভাঁজযুক্ত চাদৰ, বহল কঁকাল বন্ধ আৰু পাটকা ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ চুলিত ফুলৰ মালা আৰু উজ্জ্বল আৰু ডাঠ ৰঙৰ ওৰণি পিন্ধে। হাত আৰু ডিঙি মুক্তা আৰু ফুলেৰে সজ্জিত কৰি নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নৃত্য
শীলা শ্ৰী প্ৰকাশ

**শীলা শ্ৰী প্ৰকাশ** (, জন্ম: ৬ জুলাই ১৯৫৫) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় স্থপতিবিদ বা আৰ্কিটেক্ট। তেখেত এগৰাকী নগৰাঞ্চলৰ ডিজাইনাৰ (urban designer)। তেখেত 'শিল্পা আৰ্কিটেক্টছ' নামৰ সংস্থাটোৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। স্থপতিবিদ্যাৰ সেৱা আৰম্ভ কৰা আৰু প্ৰতিষ্ঠা কৰা শীলা শ্ৰী প্ৰকাশ হৈছে ভাৰতৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
শীলা শ্ৰী প্ৰকাশৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ ভূপালত, ১৯৫৫ চনৰ ৬ জুলাইত। তেখেতৰ পিতৃ আছিল লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল জে.কে.এছ. পথি আৰু মাতৃ আছিল এছ. থাংগামা।

শিশু অৱস্থাতেই শীলা শ্ৰীয়ে ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল। তেখেতে নৃত্য, গীত আৰু চিত্ৰকলাত প্ৰশিক্ষিত হৈছিল। চাৰি বছৰত তেখেতে ভাৰতনাট্যমৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯৬১ চনত প্ৰথমটো মঞ্চ-প্ৰদৰ্শন আগবঢ়ায়। পদ্মভূষণ ধনৱন্তী ৰামা ৰাওৱে তেখেতক শিশু-প্ৰতিভা আখ্যা দিয়ে। শীলাই ভাৰতনাট্যম আৰু কুচিপুড়ি নৃত্যশিল্পী হিচাপে বিশিষ্টতা প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰে লগত তেখেতে 'বীনাই' নামৰ সাংগীতিক বাদ্যবিধ বজাবলৈ শিকে। দুই দশকৰো অধিক কাল পৰিৱেশ্য-কলাৰ লগত জড়িত থকাৰ সময়ততেখেতে ভাৰতনাট্যম আৰু কুচিপুড়ি নৃত্যশিল্পীৰ ৰূপত নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। শ্ৰী দাণ্ডায়ুদ্ধ পানী পিল্লাইৰ অধীনত ভাৰতনাট্যমৰ প্ৰশিক্ষণ ল'বৰ বাবে তেখেতৰ পৰিয়ালটো চেন্নাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়। শীলা ডা০ ভেম্পতি চিন্না সত্যমৰ এগৰাকী শিক্ষাৰ্থী আৰু তেখেতৰ বহুকেইটা নৃত্য-নাটিকাৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ। শীলা শ্ৰীৰ বিচৰণক্ষেত্ৰ হৈছে ভাৰতনাট্যম, কুচিপুড়ি, ভীনাই, ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী সংগীত, চিত্ৰকলা আৰু ভাস্কৰ্যকলা।

বীণাই শিল্পী হিচাপে শীলা শ্ৰীয়ে 'ৰাধা মাধৱম' আৰু 'শিৱলীলা বিলাসম'ৰ সুৰাৰোপণ, পৰিৱেশন আৰু ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। এই কাৰ্যত তেখেতৰ সংগীবৃন্দ আছিল বিনাই শিল্পী চিট্টী বাবু।

## শিক্ষা
শীলা শ্ৰীয়ে চেন্নাইত থকা ৰ'ছাৰি মেট্ৰিকুলেছন স্কুলৰ পৰা প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা লয় আৰু চেন্নাইৰে ষ্টেলা মেৰিছ কলেজৰ পৰা প্ৰাক্-বিশ্ববিদ্যালয় ডিগ্ৰীটোও লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত ১৯৭৩ চনত তেখেতে আন্না স্থপতিবিদ্যা আৰু পৰিকল্পনা বিশ্ববিদ্যালয় স্কুলৰ পৰা স্থপতিবিদ্যাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। সেইখিনি সময়ত এগৰাকী ছোৱালীৰ বাবে তেনে এটা ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাটো অতি দুৰ্লভ আছিল। তাৰ পিছত তেখেতে হাৰ্ভাৰ্ড গ্ৰেজুৱেট স্কুল অৱ ডিজাইনত এক্সিকিউটিভ এডুকেছন প্ৰগ্ৰামত নামভৰ্তি কৰে।

### বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চ গোলকীয় কৰ্মসূচী পৰিষদ
'বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চ গোলকীয় কৰ্মসূচী পৰিষদ'ত (World Economic Forum's Global Agenda Council)-ৰ ডিজাইন উদ্ভাৱনত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শীলা শ্ৰী প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় স্থপতি ২০১১ চনত শীলা শ্ৰী ভাৰতীয় স্থপতি। ২০১১ চনত তেখেতে এই সন্মানৰ গৰাকী হয়। এইটো হৈছে ডিজাইন আৰু উদ্ভাৱনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত পৃথিৱীৰ ষোল্লগৰাকী বিশেষজ্ঞৰ এটা বিশেষ গোট।

নিজৰ দায়িত্ব হিচাপে শীলা শ্ৰীয়ে এটা 'Reciprocal Design Index' বিকশিত কৰে। যিটোৱে বহনক্ষম ডিজাইন এটাৰ চৌপাশে থকা স্থিতিমাপ আৰু মেট্ৰিকৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰে।

## সন্মান আৰু স্বীকৃতি
* ২০১৯ চনত বৰ্ষটোৰ বহনক্ষম চেম্পিয়নৰ বঁটা
* জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা; বিল্ডাৰচ, আৰ্কিটেক এণ্ড বিল্ডিং মেটেৰিয়েল (BAM)ৰ তৰফৰ পৰা। সহযোগিতাত আছিল Confederation of Indian Industry।
* ২০১৭ চনত ইয়ন মিংকু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বেনে মেৰেণ্টি বঁটা
* ২০১৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত, ভাৰতীয় স্থপতিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা সন্মানীয় স্থপতিৰ বঁটা
* পৃথিৱীৰ এশজন প্ৰভাৱশালী স্থপতিৰ তালিকাভুক্ত, 'Il Giornale dell'Architettura'ৰ দ্বাৰা

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:স্থপতিবিদ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
দাৰোজী এৰাম্মা

**দাৰোজী এৰাম্মা** জনপ্ৰিয়ভাবে **বুৰাকথা এৰাম্মা** (, ১৯৩০ - ১২ আগষ্ট ২০১৪) এগৰাকী ভাৰতীয় লোকশিল্পী। তেওঁ দক্ষিণ ভাৰতৰ মহাকাব্যিক কাহিনী কোৱাৰ এক লোককলাৰ ৰূপ বুৰাকথাৰ এগৰাকী লোকগায়িকা আৰু অভিনয় আছিল। তেওঁক ১৯৯৯ চনত ৰাজোৎসৱ প্ৰশস্তীকে ধৰি কেইবাটাও পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল।

## জীৱনী
১৯৩০ চনত অৰ্ধ-যাযাবৰ বুদুগা জনগামা সম্প্ৰদায়ৰ পৰিয়ালত দাৰোজী এৰাম্মাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁলোক অনুসূচীত জনজাতিৰ অন্তৰ্গত। তেওঁ কিশোৰ কালতেই তেওঁৰ পিতৃ লালপ্পাৰ পৰা বুৰকথা শিকিছিল। বুৰা মানে হৈছে 'তানপুৰা' বা তেনেজাতীয় একপ্ৰকাৰৰ তাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু কথা এটা সংস্কৃত শব্দ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ কাহিনী। এই লোককলা তেওঁলোকৰ পৰিয়াল আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলে শিকি পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।

দাৰোজী এৰাম্মা নিৰক্ষৰ আছিল। নিৰক্ষৰ যদিও তেওঁ স্মৃতিৰ পৰা বাৰটা লোক মহাকাব্য প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰিছিল। ইয়াৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২,০০,০০০টা বাক্য আৰু ৭,০০০ মুদ্ৰিত পৃষ্ঠাৰ সমান। এই লোক মহাকাব্যসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য সমূহ হ'ল: আছে কুমাৰৰাম, বাবুলি নাগিৰেড্ডী, বালা নাগাম্মা, জয়সিংহৰাজা কাব্য আৰু বালি চক্ৰৱৰ্তী কাব্য।

তেওঁৰ এই লোককলা প্ৰদৰ্শন প্ৰায়ে কেইবাদিনধৰি চলিছিল। তেওঁৰ ভনী শিৱাম্মা আৰু ননদ পাৰ্বথাম্মাৰ সৈতে একেলগে বিভিন্ন অঞ্চলত বুৰাকথা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁলোকে ঢোলজাতীয় ঘাতবাদ্য বাদন কৰিছিল আৰু এৰাম্মাই নিজে এখন হাতত বুৰা বাদ্য আৰু আনখনত এবিধ তালবাদ্য বজাই গীত-নৃত্য অভিনয়ৰ মাজেৰে এই কলা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁ পলিঅ' টিকাকৰণ আৰু সজাগতা অভিযানতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

২০১৪ চনৰ ১২ আগষ্ট তাৰিখে কৰ্ণাটকৰ বেল্লাৰীত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁৰ শেষকৃত্য বেল্লাৰী জিলাৰ চাণ্ডুৰ তালুকত অৱস্থিত তেওঁৰ জন্মস্থান দাৰোজীত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।

## স্বীকৃতি
দাৰোজী এৰাম্মাই ১৯৯৯ চনত ৰাজয়োৎসৱ প্ৰশস্তী লাভ কৰিছিল। একে সময়তে তেওঁ কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা ড॰ বাবাচাহেব আম্বেদকাৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। কলা আৰু লোককাহিনীত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁক ২০০৩ চনত সন্দেশ কলা বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। হাম্পিৰ কন্নড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জনজাতীয় অধ্যয়ন বিভাগে তেওঁক ২০০৩ চনত নাডজা কলা বঁটাৰে ভূষিত কৰিছিল। প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ২০১০ চনত তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ লোক শিল্পী বঁটা প্ৰদান কৰে। তেওঁ ২০১২ চনত ২০১০ চনৰ বাবে জনপদ শ্ৰী লাভ কৰিছিল।

হাম্পি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এগৰাকী শিক্ষাৰ্থী এল সাৰিকাদেৱীয়ে এৰাম্মাৰ জীৱনৰ আৰু কৰ্মত গৱেষণা কৰি তেওঁৰ ২০০৬ চনৰ ডক্টৰেট থেছিছ লিখিছিল। ই এৰাম্মা আৰু তেওঁৰ অনুশীলনক জনপ্ৰিয় কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান প্ৰদৰ্শন কন্নড় বিশ্ববিদ্যালয়ত আধাৰিত অস্পৰ্শনীয় ঐতিহ্যৰ পণ্ডিত চালভাৰাজুৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰকাশ কৰা হৈছে।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰীলক্ষ্মী গোৱৰ্ধনন

**শ্ৰীলক্ষ্মী গোৱৰ্ধনন** () হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় কুচিপুড়ি শিল্পী। তেখেতে গুৰু শ্ৰী পশুমাৰ্থি ৰাট্টায়া শৰ্মাৰ শিষ্যা।

শ্ৰীলক্ষ্মী সাধাৰণতে পদ-ভংগীমা আৰু অভিনয়াৰ বাবে পৰিচিত। যিটো হৈছে একধৰণৰ অভিনয়-কৌশল। গুৰু শ্ৰী পশুমাৰ্থী ৰাট্টায়া শৰ্মাৰ, শ্ৰীমতি বৈজয়ন্তী কাশী আৰু শ্ৰীমতি মঞ্জু ভাৰ্গৱীৰ দৰে গুণী আৰু বিশিষ্ট শিল্পীৰ অধীনত শ্ৰীলক্ষ্মীয়ে কুচিপুড়িৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। কুচিপুড়িৰ শিপাৰ সন্ধান কৰা কমসংখ্যক শিল্পীৰ ভিতৰত শ্ৰীলক্ষ্মী অন্যতম। কুচিপুড়ি যক্ষাগণাৰ প্ৰকৃত শিল্পী শ্ৰী পশুমাৰ্থি ৰাট্টায়া শৰ্মাৰ ওচৰত নৃত্যশিক্ষা ল'ব পৰাটো তেখেতৰ বাবে সৌভাগ্যসূচক। কেৰালাৰ জন্মগ্ৰহণ কৰা এইগৰাকী শিল্পীয়ে কুচিপুড়ি গাঁৱলৈ গৈ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ ধ্ৰুপদী কলাৰ শিক্ষা লৈছে। এই সাধনাৰ বাবে যথেষ্ট পৰিশ্ৰম, নিষ্ঠা আৰু অধ্যৱসায়ৰ আৱশ্যক।

কলাৰ উক্ত শৈলীটো তেখেতৰ বাবে দ্বিতীয় ছৰ্মৰ দৰে। কুচিপুড়িৰ আকৰ্ষণ, স্বকীয়তা জীয়াই ৰাখিবলৈ প্ৰচেষ্টা হাতত লোৱা শিল্পীগৰাকীয়ে তেখেতৰ প্ৰয়াসসমূহৰ বাবে কলামোদী ৰাইজৰ সমাদৰ পাইছে। তেখেতক সততে “অভিনয়াৰ শক্তি উপলব্ধি কৰা নৃত্যশিল্পী” হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হয়। শ্ৰীলক্ষ্মীয়ে কেৰালা সংগীত নাটক একাডেমীৰ পৰা 'কলাশ্ৰী' সন্মানকে ধৰি অনেক স্বীকৃতি আৰু সন্মান বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছে। তাৰে ভিতৰত চেন্নাইৰ নাৰদ গণ সভাৰ পৰা লাভ কৰা বিনফেল্ড এনডাউমেণ্ট, ভাৰতম যুৱ কলাকাৰ, কলা ৰত্ন, শিংগাৰ মণি, নাটয়্য ৰত্ন, নালান্দা নৃত্য নিপুন অন্যতম। শ্ৰীলক্ষ্মী ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক পৰিষদৰ 'প্ৰতিষ্ঠিত' শ্ৰেণীৰ এগৰাকী পেনেলভুক্ত শিল্পী তথা দূৰদৰ্শনৰ এগৰাকী শ্ৰেণীভুক্ত শিল্পী। তেখেতে একাধিক ভাৰতীয় নৃত্য উৎসৱত প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লগতে বিদেশৰ নেডাৰলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া, ইটালী, ফ্ৰান্স, জাৰ্মানী, ছুইজাৰলেণ্ড, যুক্তৰাজ্য, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কলম্বিয়া, জৰ্ডান আৰু উপসাগৰীয় দেশৰ বিভিন্ন আন্তৰ্জাতিক মঞ্চত নৃত্যপ্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিদেশৰ মঞ্চত নৃত্য পৰিৱেশন কৰি শ্ৰীলক্ষ্মীয়ে যথোচিত প্ৰশংসা আৰ্জিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেখেতে ২০১৫ চনত, জাৰ্মানীৰ হাননৰ মেচেত অনুষ্ঠিত হোৱা মে'ক ইন ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচীত কুচিপুড়ি দলক নেতৃত্ব দিয়ে আৰু ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ উপস্থিতিত নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। তেখেতে 'ডুবাইত মাৰাবা নমো'ৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত প্ৰদৰ্শিত হ'বলগীয়া এটা ভাৰতীয় নৃত্যৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰিত কৰা হৈছিল। এই বিশেষ নৃত্যটো প্ৰায় চৌত্ৰিশ বছৰৰ পাছত আৰৱ ভ্ৰমণ কৰা ভাৰতৰ প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ সমুখত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। তেখেতে নৃত্য সম্পৰ্কীয় অনেক কৰ্মশালা আৰু অনুষ্ঠান পৰিকল্পনা আৰু পৰিৱেশন কৰিছে। কেৰালা সংগীত নাটক একাডেমীৰ দ্বাৰা একেৰাহে তিনি বছৰ ধৰি আয়োজিত হৈ থকা বাৰ্ষিক নৃত্য কৰ্মশালা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নৃত্য উৎসৱৰ সমন্বয়কৰ দায়িত্বও শ্ৰীলক্ষ্মীয়ে পালন কৰি আহিছে। শ্ৰীলক্ষ্মী 'অৱন্তিকা স্পেচ ফ'ৰ ডেন্স'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সঞ্চালক। এইখন মঞ্চই নৃত্য শিকন, প্ৰদৰ্শন আৰু গৱেষণাৰ বাবে কাম কৰি আহিছে। মালয়ালম ভাষাৰ ছবি 'কানাক্যা টকিছ' আৰু 'প্ৰিয়ামানাসম'ৰ বাবে শ্ৰীলক্ষ্মীয়ে নৃত্যৰ পৰিচালনা কৰিছে। শ্ৰীলক্ষ্মী এগৰাকী প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত মনোবিজ্ঞানী। নৃত্যৰ জগতত একধৰণৰ পাৰ্থক্য সূচনা কৰিবলৈ আৰু নতুন প্ৰজন্মক প্ৰয়োজনসাপেক্ষে সহায় কৰিবলৈ তেখেতে নিজৰ স্ব-উপাৰ্জিত শিক্ষা ব্যৱহাৰ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী
উষা যাদৱ

**উষা যাদৱ** (; জন্ম: ৩ নৱেম্বৰ ১৯৮৪) বিশেষকৈ হিন্দী আৰু মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। ২০১২ চনৰ মাৰাঠী ছবি ‘ধগ’ৰ বাবে তেওঁক বিশেষভাবে জনা যায়। এই ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ৬০তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৯ চনত তেওঁ ৫০তম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ‘মাই ঘাট: ক্ৰাইম নাম্বাৰ ১০৩/২০১৫’ ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ আই.এফ.এফ.আই. বঁটাও লাভ কৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন
মহাৰাষ্ট্ৰৰ কোলহলাপুৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তাৰপিছত যাদৱে এটা ট্ৰেভেল এজেঞ্চিৰ চাকৰিত পুণেলৈ যায়। কিন্তু চাকৰি এৰা নাছিল যদিও শিল্পৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহৰ বাবে মুম্বাইলৈ উভতি আছে আৰু সুবিধাৰ সন্ধান কৰে। তেওঁ ‘টাটা ডকোমো’, ‘ফেভিকল’, ‘হেড এণ্ড চোল্জাৰছ্’, ‘আই.চি.আই.চি.আই. বেঙ্ক’ আদি বহুকেইটা ব্যৱসায়িক বিজ্ঞাপনত কাম কৰাৰ সুযোগ পায়। চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰথম অভিনয় মধুৰ ভাণ্ডাৰকাৰে পৰিচালনা কৰা ২০০৭ চনৰ ছবি ‘ট্ৰেফিক চিগনেল’। ইয়াত তেওঁ ট্ৰেফিক চিগনেলত সামগ্ৰী বেচা ছোৱালী এজনীৰ সৰু চৰিত্ৰ এটাত অভিনয় কৰিছিল। অভিনেত্ৰী দিপ্তী নাভালে পৰিচালকৰ ৰূপত প্ৰথম পৰিচালনা কৰা, মনিষা কৈৰালা আৰু ৰজত কাপুৰে মূল ভূমিকা কৰা ২০০৯ চনৰ ছবি ‘দো পেইচে কী ধুপ, চাৰ আনে কী বাৰিষ’তো যাদৱে সৰু চৰিত্ৰ এটা কৰে। ২০১২ চনত যাদৱক ‘কৌন বনেগা ক্ৰোড়পতি’ৰ ষষ্ঠ চিজনৰ বিজ্ঞাপনত অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে দেখা গৈছিল।

ষ্টাৰপ্লাছত সম্প্ৰচাৰ হোৱা টেলিভিচন শ্বো ‘লাখো মেঁ এক’ৰ এটা খণ্ডত তেওঁক মুখ্য ভূমিকাত দেখা গৈছিল। এই শ্বোটোত সমাজত পৰিবৰ্তন অনা সাধাৰণ মানুহৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। অনন্ত মহাদেৱনে অতিথি পৰিচালক হিচাপে পৰিচালনা কৰা এই খণ্ডটোত এজনী ন-কইনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাক গাৰ ক’লা বৰণৰ বাবে শহুৰেকৰ ঘৰৰ মানুহে ভেদ-ভাৱ কৰিছিল।

সেই একে বছৰতে ‘ধগ’-এ মুক্তি পাইছিল। ইয়াত তেওঁ যশোদা নামৰ মূল চৰিত্ৰ এটাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল। এজন কিশোৰৰ মাক হিচাপে যশোদাই স্থানীয় শ্মসানৰ চোৱা-চিতা কৰা পৰিয়ালৰ পৰম্পৰাগত বৃত্তিত জড়িত হৈ পৰাৰ সলনি পুতেকে ভাল শিক্ষা-দিক্ষা লোৱাটো বিচাৰিছিল। নিম্ন জাতৰ হোৱা বাবে তেওঁলোকৰ ওপৰত সমাজে আৰোপ কৰা ৰীতি-নীতিৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামৰত এজনী দুখীয়া মাকৰ চৰিত্ৰত কৰা যাদৱৰ অভিনয়ে যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলিছে। বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শন হোৱা ছবিখনত তেওঁ কৰা অভিনয়ক প্ৰখ্যাত অভিনেত্ৰী স্মিতা পাটিলৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে, যদিও তেওঁ পাতিলৰ অভিনয় শৈলীক অনুকৰণ কৰা বুলি মানি লোৱা নাই। যশোদাৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।

উষা যাদৱে বাবাচাহেব আম্বেদকাৰক তেওঁৰ অনুপ্ৰেৰণা বুলি মানে। “আমি সকলোৱে জানো যে বাবাচাহেবে আমাৰ দেশৰ সংবিধান প্ৰণয়ন কৰিছিল। কিন্তু বহুতে গৌণ বুলি ভবা, মহিলাৰ বাবে তেওঁ যি কৰি থৈ গৈছে, সেয়া অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু মোৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণামূলক। বাবাচাহেবে মহিলাসকলক বিভিন্ন ন্যায়িক অধিকাৰৰ লগতে সমাধিকাৰো দিছে।”

## তথ্যউৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শৈলপুত্ৰী

**শৈলপুত্ৰী** () হৈছে হিন্দু দেৱী দুৰ্গাৰে এক ৰূপ। শৈলপুত্ৰীৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে পৰ্বতৰ জীয়ৰী। তেওঁ হৈছে নৱদুৰ্গাৰ প্ৰথমগৰাকী আৰু নৱৰাত্ৰিৰ প্ৰথমদিনাই তেওঁৰ উপাসনা কৰা হয়। তেওঁ আছিল পৰ্বতৰাজ হিমৱান আৰু তেওঁৰ পত্নী মৈনিকা বা মেনাৱতীৰ জীয়ৰী। শিৱ পুৰাণ আৰু কালিকা পুৰাণৰ মতে দেহৰ শ্যামবৰণৰ বাবে জন্মতে শৈলপুত্ৰীৰ নাম ৰখা হৈছিল কালী।

তেওঁক সতী, ভৱানী, পাৰ্বতী বা হেমৱতী নামেৰেও জনা যায়। তেওঁক প্ৰকৃতিৰ পৰম স্বৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

## চিত্ৰায়ন
দেৱী শৈলপুত্ৰীক দ্বিভূজা ৰূপত কপালত এক অৰ্ধচন্দ্ৰৰে সৈতে অংকন কৰা হয়। তেওঁ সোঁ‌হাতে ত্ৰিশূল আৰু বাওঁ‌হাতে এপাহ পদুম ফুল ধাৰণ কৰে। শৈলপুত্ৰীৰ বাহন হৈছে বৃষভ।

## ইতিহাস
​শৈলপুত্ৰী হৈছে আদি পৰাশক্তি যি হিমালয়ৰ ৰজা হিমৱানৰ ঘৰত জন্মলাভ কৰে। 'শৈল' অৰ্থাৎ পৰ্বত আৰু 'পুত্ৰী অৰ্থাৎ জীয়ৰীয়ে তেওঁ পৰ্বতৰাজৰ কন্যা হোৱাৰ কথাকে সূচায়।

ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু শিৱৰ শক্তিৰ বিমূৰ্ত ৰূপ শৈলপুত্ৰী পূৰ্বতে আছিল প্ৰজাপতি দক্ষৰ দুহিতা সতী। দক্ষৰ যজ্ঞত শিৱক অপমান কৰাত ক্ষুণ্ণ হৈ সতীয়ে দেহত্যাগ কৰে। পিছৰ জন্মত তেওঁ হিমালয়ৰ কন্যা পাৰ্বতীৰ ৰূপত জন্ম হয় আৰু শিৱৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। উপনিষদৰ মতে তেওঁ দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাৰ দৰ্পচূৰ্ণ কৰে। ইয়াতে লজ্জানত হৈ দেৱতাসকলে কয় যে তেওঁলোকে শক্তি বা শৈলপুত্ৰীৰ পৰাই শক্তি লাভ কৰে।

দেৱী শৈলপুত্ৰীয়ে পাৰ্বতীৰূপে হিমালয়ৰ ঔৰষত জন্ম লাভ কৰে। তেওঁ হেমৱতী ৰূপত সকলো প্ৰধান দেৱতাকে পৰাজিত কৰে।

শৈলপুত্ৰী হৈছে শৰীৰৰ মূলাধাৰ চক্ৰৰ দেৱী। জাগ্ৰত হোৱাৰ পিছত বৃষভত বহি তেওঁ উৰ্ধদিশেৰে যাত্ৰা কৰে। সেয়ে নৱৰাত্ৰিৰ আৰম্ভণিৰ দিনা যোগীসকলে নিজৰ ধ্যান মূলাধাৰ চক্ৰত নিৱদ্ধ ৰাখে। এয়া হৈছে তেওঁলোকৰ স্ব-নিয়মানুৱৰ্তিতাৰ আধাৰ। বিশ্বাস কৰা হয় যে সমস্ত জগতে পূৰ্ণ প্ৰকৃতিৰূপী শৈলপুত্ৰীৰ পৰাই যক্তি লাভ কৰে।

### অৰ্চনা
দেৱী শৈলপুত্ৰীৰ পূজা নাৰীশক্তিৰ প্ৰতীক ঘটস্থাপনেৰে আৰম্ভ হয়। ঘটস্থাপনৰ পূজা পবিত্ৰ আৰু প্ৰতীকি বুলি বিশ্বাস কৰা কিছু সামগ্ৰীৰে সম্পন্ন কৰা হয়। এটা মাটিৰ পাত্ৰত তিনিতৰপ মাটি আৰু শস্যৰ বীজ সিঁ‌চি পানী ছটিয়াই জিকাই ৰখা হয়। ইয়াৰ ওপৰত গংগাজল পূৰ্ণ এটা কলহত কেইটামান মুদ্ৰা, হালধি মিহলোৱা আৰৈ চাউল আৰু দূবৰি বন ৰখা হয়। ইয়াৰ পিছত পাঁ‌চখিলা পাতৰ আমডালি কলহত গুঁ‌জি ইয়াৰ ওপৰত এটা নাৰিকল স্থাপন কৰা হয়।

### মন্ত্ৰ
**শৈলপুত্ৰীৰ মন্ত্ৰ:**
:*ॐ देवी शैलपुत्र्यै नमः॥*
:*ওম দেৱী শৈলপুত্ৰৈ নমঃ॥*
​
**শৈলপুত্ৰীৰ বন্দনা**
:*वन्दे वाञ्छितलाभाय चन्द्रार्ध कृतशेखराम्। *
:*वृषारूढाम् शूलधराम् शैलपुत्रीम् यशस्विनीम्॥*

:*বন্দে বাঞ্চিতলাভায় চন্দ্ৰাৰ্ধ কৃতশেখৰম। *
:*বৃষাৰুধাম শূলধৰাম শৈলপুত্ৰীম যশশ্বীনিম॥*


## মন্দিৰ
উত্তৰ প্ৰদেশৰ বাৰাণসীত শৈলপুত্ৰীৰ মন্দিৰ আছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
চামুণ্ডা

**চামুণ্ডা** () বা **চামুণ্ডেশ্বৰী** বা **চামুণ্ডী** হৈছে চণ্ডীৰূপী পাৰ্বতীৰ এক বিকট ৰূপ। তেওঁ সপ্তমাতৃকাসকলৰ অন্যতম।

চামুণ্ডা পাৰ্বতীৰ সহায়কাৰী চৌষষ্ঠী বা একাশীগৰাকী তান্ত্ৰিক দেৱী যোগিনীসকলৰো অন্যতম। চামুণ্ডা নামটো তেওঁ বধ কৰা চণ্ড আৰু মুণ্ড নামৰ দুই অসুৰৰ নামৰ সমষ্টি। পাৰ্বতীৰ আন এক বিকট ৰূপ কালীৰ সৈতে চামুণ্ডাৰ ওচৰ সম্পৰ্ক আছে। তেওঁক সততে পাৰ্বতী, কালী বা দুৰ্গাৰ সৈতে চিহ্নিত কৰা হয়।

চামুণ্ডাক শ্মশানস্থলী অথবা ডিমৰুৰ গছত চিত্ৰিত কৰা হয়। জীৱ-জন্তুৰ বলি-বিধান আৰু সুৰাৰে দেৱীৰ উপাসনা কৰা হয়। প্ৰাচীন কালত চামুণ্ডাৰ প্ৰতি নৰবলিও যচা হৈছিল। বৰ্তমান শৈৱ আৰু বৈষ্ণৱ পন্থাৰ প্ৰভাৱত বলি-বিধান কমি অহা দেখা যায়।

## ব্যুৎপত্তি
ৰামকৃষ্ণ গোপাল ভাণ্ডাৰকাৰৰ মতে চামুণ্ডা মূলতঃ এগৰাকী জনজাতীয় দেৱী। মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্য পৰ্বত নিবাসী জনজাতীয় লোকসকলে চামুণ্ডাৰ উপাসনা কৰিছিল। এই লোকসকলে দেৱীক জীৱ-জন্তু আৰু নৰবলিৰ উপৰিও নিচাযুক্ত পানীয় যাচিছিল। হিন্দু ধৰ্মৰ সৈতে চামিল হোৱাৰ পিছতো উপাসনাৰ এই পদ্ধতি চামুণ্ডাৰ তান্ত্ৰিক অৰ্চনাত ৰৈ যায়। চামুণ্ডাৰ বিকট ৰূপৰ সন্দৰ্ভত ভাণ্ডাৰকাৰে মত প্ৰকাশ কৰে যে চামুণ্ডা সততে বৈদিক যুগৰ ৰুদ্ৰ বা অগ্নিৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোৱেই ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ। আন কিছু পণ্ডিতেও এই ক্ষেত্ৰত ভাণ্ডাৰকাৰৰ সৈতে সহমত প্ৰকাশ কৰে

## চিত্ৰন

মেঘ বা ৰক্তবৰ্ণ চামুণ্ডাক এক মুণ্ডমালা পৰিধান কৰা অৱস্থাত চিত্ৰিত কৰা হয়। তেওঁক চতুৰ্ভূজা, অষ্টভূজা, দশভূজা বা দ্বাদশভূজা হিচাপে ডম্বৰু, ত্ৰিশূল, তৰোৱাল, সৰ্প, খটভংগ, বজ্ৰ, ছিন্ন মুণ্ড, ৰক্তৰে পৰিপূৰ্ণ পানপাত্ৰ বা কপালা ধাৰণ কৰি এক শৱদেহ বা প্ৰেত অথবা পৰাজিত এক দানৱৰ ওপৰত অৱস্থান কৰা ৰূপত চিত্ৰায়িত কৰা হয়। হাড়-মূৰ আৰু সৰ্প তেওঁৰ অংগ ভূষণ। তেওঁ জপমালাও পৰিধান কৰে। শিৰোস্ত্ৰাণ হিচাপে চামুণ্ডাই সৰ্প অথবা লাওখোলা পিন্ধে। তেওঁৰ শিৰত অৰ্ধচন্দ্ৰও দেখা যায়। চামুণ্ডাৰ চকুহাল জ্বলন্ত আৰু অশুভ আত্মাসমূহ তেওঁৰ সংগী। কঙ্কাল বা ভূত আৰু শিয়াল আদি জন্তু তেওঁৰ চাৰিওকাষে বিৰাজমান আৰু এইসমূহে দেৱীয়ে অৱস্থান কৰা শৱদেহৰ মাংস ভক্ষণ কৰি থাকে। কেতিয়াবা এই সংগীসমূহে ছিন্ন মুণ্ড বা কপালাৰ পৰা নিগৰি পৰা ৰক্ত পান কৰি থকা দেখা যায়। এই কথাই সূচায় যে চামুণ্ডাই পৰাজিত শত্ৰুৰ ৰক্তপান কৰে। ৰক্তপান কৰাৰ এই বৈশিষ্ট্য সকলো মাতৃকাৰে থকাৰ লগতে চামুণ্ডা এই ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। কেতিয়াবা তেওঁক এটা ফেঁচাৰ পিঠিতো আসনৰত অৱস্থাত দেখা যায়।

হিন্দুধৰ্মৰ দেৱীসকলৰ সচৰাচৰ দেখা পোৱা পূৰ্ণাংগ স্তনযুগল আৰু সুন্দৰ মুখাৱয়বৰ বিপৰীতে চামুণ্ডাৰ ৰূপে বাৰ্ধক্য, মৃত্যু, পচন আৰু ধ্বংসকে চিহ্নিত কৰে। চামুণ্ডাক কালীৰে এক স্বৰূপ বুলি ধৰা হয় যি বাৰ্ধক্য আৰু মৃত্যুক সূচায়। তেওঁ এক ভয়লগা বৃদ্ধাৰ ৰূপ লৈ ভয় আৰু আতংকৰ সঞ্চাৰ কৰে।

## আখ্যানসমূহ
হিন্দু কিংবদন্তি অনুসৰি দেৱী কৌশিকীৰ ভ্ৰুৰ পৰা *চণ্ডিকা জয়াসুন্দৰা* হিচাপে চামুণ্ডাৰ উৎপত্তি হয় আৰু তেওঁক অসুৰৰাজ শুম্ভ আৰু নিকুম্ভৰ সেনাপতি চণ্ড আৰু মুণ্ডক বধ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। এক তয়াময়া যুঁজৰ অন্তত চণ্ড-মুণ্ডক চামুণ্ডাই বধ কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
শচী

**শচী** () বা **ইন্দ্ৰাণী** হৈছে হিন্দুসকলৰ সৌন্দৰ্যৰ দেৱী। তেওঁ *ঐন্দ্ৰিলা*, *মাহেন্দ্ৰী*, *পুলমাজা* আৰু *পৌলমী* নামেৰেও জনাজাত। তেওঁক সকলোৱে অন্তৰংগভাৱে পাবলৈ বিচৰাৰ বাবে ইৰ্ষাভাৱৰ উৎস হিচাপেও শচীৰ নাম লোৱা হয়। তেওঁ দেৱতাৰ ৰাণী আৰু দেৱৰাজ ইন্দ্ৰৰ সহধৰ্মিণী। শচীৰ পিতৃ হৈছে অসুৰ পুলোমন আৰু বিবাহৰ পূৰ্বেই তেওঁক শচীৰ ভৱিষ্যতৰ পতি ইন্দ্ৰই বধ কৰে। তেওঁ সপ্তমাতৃকাৰ অন্যতম। শচী নিজৰ অতুলনীয় ৰূপৰ বাবে খ্যাত। তেওঁৰ নয়নযুৰি সবাতোকৈ সুন্দৰ বুলি কোৱা হয়। প্ৰায়েই সিংহ আৰু হাতীৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক থকা দেখা যায়। ইন্দ্ৰ আৰু শচীৰ তিনিগৰাকী সন্তান হৈছে জয়ন্ত, জয়ন্তী আৰু দেৱসেনা। হিন্দু মহাকাব্যসমূহত শচীক "অনন্ত সুন্দৰী" আখ্যা দিয়া হৈছে।

## লিপিসমূহত উল্লেখ
বৈদিক সাহিত্যসমূহত শচীৰ বিশেষ গুৰুত্ব নাই যদিও শাক্ত পন্থাৰ শক্তিৰ ধাৰণাটোৰ বিকাশ ঘটোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূৰ্ণ। শচীৰপৰাই দেৱতাসকলৰ সংগী শক্তিস্বৰূপ পাৰ্বতী, কালী আদি দেৱীসকলৰ ধাৰণাই জন্ম পায়। পৰৱৰ্তী কালত এনেদৰেই শচীয়ে অন্য হিন্দু দেৱীসকলৰ আৰ্হি হিচাপে গুৰুত্ব লাভ কৰে।

ঋকবেদত শচীক অতিশয় সুন্দৰী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াৰে এটা শ্লোকত কোৱা হৈছে যে তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ প্ৰতি ইৰ্ষাপৰায়ণ আৰু তেওঁ ভগৱানৰ ওচৰত এই প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ পৰা পৰিত্ৰান বিচাৰিছে। ইন্দ্ৰই তেওঁক অমৰত্ব প্ৰদান কৰা বাবে তেওঁ বৰ সৌভাগ্যৱতী বুলি কোৱা হৈছে। কোৱা হয় যে শচীৰ সৌন্দৰ্যৰ বাবেই ইন্দ্ৰই সকলো দেৱীৰ মাজত তেওঁকেই নিৰ্বাচন কৰে।

কোৱা হয় যে অন্য দেৱীৰ বিপৰীতে শচীৰ এক নিজস্ব আৰু সুকীয়া চৰিত্ৰ আছে। বহু দেৱীক নিজৰ সংগী দেৱতাজনৰ নামেৰে জনা যায়; যেনে বৰুণৰ অৰ্ধাংগিণী বৰুণী। শচীকো পতি ইন্দ্ৰৰ নামেৰে ইন্দ্ৰাণী হিচাপে জনা যায়। সেইদৰে ইন্দ্ৰকো শচীৰ নামেৰে 'শচীপতি' বুলি কোৱা হয়। প্ৰাক-বৈদিক উল্লেখসমূহত শচীক ইন্দ্ৰৰ ছাঁ‌য়াৰূপে বৰ্ণোৱা হৈছে যাক এক অপশক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ অসুৰৰ জীয়ৰী হোৱাৰ বাবে ক্ৰোধৰ দেৱী হিচাপেও গণ্য কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালৰ হিন্দু লিপিসমূহত শচীক ইৰ্ষাপৰায়ণতা আৰু দুষ্ট মনোবৃত্তিৰ বিমূৰ্ত ৰূপ হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। কিন্তু পিছলৈ মানুহৰ মনত তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ শক্তি তাৰকালৈ পৰিণত হৈ দক্ষিণ ভাৰতত আজিকোপতি পূজিত হৈ আহিছে। স্বতন্ত্ৰ ৰূপত শচীক পূজা কৰা প্ৰায় নহয়েই বুলিব পাৰি। সপ্তমাতৃকাৰ লগতে তেওঁক উপাসনা কৰা হয়।

পাৰিজাত হৰণ আখ্যানত শচীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। এই আখ্যানত তেওঁ কৃষ্ণৰ পত্নী সত্যভামাৰ সৈতে খণ্ডযুদ্ধত লিপ্ত হয়।
​
## মাতৃকা হিচাপে
শচী বা ইন্দ্ৰাণী সপ্তমাতৃকাসকলৰ অন্যতম। তেওঁ ইন্দ্ৰৰ দৰেই ঐৰাৱতক বাহন হিচাপে লৈ ভ্ৰমণ কৰে। আহাৰৰ নৱৰাত্ৰিত শচীৰ অৰ্চনা কৰা হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ দেৱী
লক্ষ্মী (অভিনেত্ৰী)

**য়াৰাগুডিপাড়ি ভেঙ্কট মহালক্ষ্মী** (; জন্ম ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৫২) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, যাৰ বৃত্তিগত নাম লক্ষ্মী। তামিল চলচ্চিত্ৰ ‘শ্ৰী ভাল্লি’ৰে (১৯৬১) তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰত অভিষেক ঘটে। মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ‘জীৱনামসম’ (১৯৬৮)। একে বছৰতে তেওঁৰ কন্নড় আৰু তেলুগু ভাষাৰ ছবিতো ক্ৰমে ‘গোৱা দাল্লি চি.আই.ডি. ৯৯৯’ আৰু ‘বন্ধভ্যলু’ ছবিৰে অভিষেক ঘটে। তেওঁৰ দ্বিতীয় মালয়ালম ছবি ‘চট্টিকাৰী’ (১৯৭৪) ব্লকবাষ্টাৰ ছবিৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ৯টা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা, তিনিটা 'নন্দী বঁটা', শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ 'কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা', শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ 'কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা' আদি অসংখ্য বঁটা-বাহন লাভ কৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
তামিলনাডুৰ চেন্নাইত লক্ষ্মীৰ জন্ম হৈছিল আৰু তাতেই ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। তেওঁৰ মাক কুমাৰী ৰুক্মিণী এগৰাকী তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী আছিল। দেউতাক য়াৰাগুডিপতি বৰদা ৰাও এজন কন্নড় আৰু তামিল ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য ৰচক, সম্পাদক আৰু অভিনেতা আছিল।

## কৰ্মজীৱন
লক্ষ্মী ১৯৭০ৰ দশকৰ দক্ষিণৰ তামিল, তেলুগু, কন্নড় আৰু মালায়লম- চাৰিওটা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰে এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম মালয়ালম ভাষাৰ ‘চট্টক্কাৰী’ (১৯৭৪) ছবিৰে যথেষ্ট খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ‘কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা’ আৰু ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আজুৰি আনিবলৈ সক্ষম হৈছিল। বাঙ্গালুৰুৰ চিত্ৰগৃহত ছবিখন ৪০ সপ্তাহ জুৰি চলিছিল। 'জুলী'ৰ মূল ভূমিকাত লক্ষ্মীয়ে অভিনয় কৰিছিল। 'জুলী'ত কৰা তেওঁ অসামান্য অভিনয়ৰ বাবে 'বেঙ্গল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্টছ্ এছোচিয়েচন বঁটা' লাভ কৰিছিল। 'জুলী'ৰ সফলতাৰ পিছতো তেওঁ কিন্তু খুব বেছি হিন্দী ছবি কৰা নাছিল আৰু দক্ষিণৰ ছবিতহে বেছি মনোনিবেশ কৰিছিল। তেওঁৰ বহুমুখী অভিনয় প্ৰতিভা আৰু আৰু তেওঁৰ চেহেৰাত মূৰ্ত হোৱা গ্লেমাৰাচ অভিব্যক্তিৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাবে জনাজাত। তেলুগু ছবি পন্থুলাম্মাৰত কৰা অভিনয়ক তেওঁৰ জীৱনৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি গণ্য কৰা হয়।

শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা পোৱা তেওঁৰ আন দুখন মালয়ালম ছবি ‘চলমন’ আৰু ‘মোহিনীঅট্টম’। তেওঁ দক্ষিণৰ প্ৰায় আটাইবোৰ তাৰকা আৰু শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেতাৰ সৈতে অভিনয় কৰিছে যদিও ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ৰ দশকত তেওঁৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় জুঁটিটো হৈছিল কন্নড় ছবিৰ তাৰকা অনন্ত নাগৰ সৈতে, যিটো জুঁটিক এক সফল জুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়। ‘শিলা নাৰঙ্গলিল শিলা মণিথাৰঙ্গল’ (১৯৭৭) নামৰ তামিল ছবিয়ে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আনি দিছিল। এনে খিতাপ পোৱা লক্ষ্মী আছিল তামিল ছবিৰ প্ৰথম অভিনেত্ৰী। ১৯৮০ৰ দশকত তেওঁ মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰাৰ আঁতৰি অহাৰ পিছত মাক বা আইতাক আদিৰ ভূমিকাত সহযোগী অভিনেত্ৰী ৰূপে কাম কৰে। ‘জীনচ’ত (১৯৯৮) তেওঁক ঐশ্বৰ্য ৰায়ৰ আইতাকৰ ৰূপত দেখা গৈছিল।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
স্মিতা পাটিল

**স্মিতা পাতিল** (; অক্টোবৰ ১৯৫৫ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৮৬) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, টেলিভিচন আৰু মঞ্চ অভিনেত্ৰী। তেওঁক তেওঁৰ সময়ৰ এগৰাকী অতি দক্ষ মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী তথা সৰ্বকালৰ এগৰাকী অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী বুলি গণ্য কৰা হয়। স্মিতাই মাত্ৰ এক দশকৰ কৰ্মজীৱনত হিন্দী, মাৰাঠী, গুজৰাটী, মালয়ালম আৰু কন্নড় ভাষাৰ ৮০খনতকৈও অধিক ছবিত কাম কৰিছে। শ্যাম বেনেগালৰ ছবিৰে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত ভৰি দিছিল। তেওঁ দুটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু এটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছে। ১৯৮৫ চনত ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰীৰে তেওঁক সন্মানিত কৰা হৈছে।

## কৰ্মজীৱন
১৯৭০ৰ দশকৰ কট্টৰপন্থী ৰাজনীতি বিষয়ক চলচ্চিত্ৰৰ ধাৰাটোৰ সৈতে শক্তিশালী ৰূপত জড়িত হৈ থকা শিল্পীসকলৰ অন্যতম আছিল স্মিতা পাতিল। সমান্তৰাল ধাৰাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক শ্যাম বেনেগাল, সত্যজিৎ ৰায়, গোবিন্দ নিহালিনী, জি অৰবিন্দ, মৃণাল সেন আদিৰ সৈতে কাম কৰাৰ উপৰিও স্মিতাই বহুতো ব্যৱসায়ধৰ্মী চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰিছে। এসময়ত তেওঁ দূৰদৰ্শনত বাতৰি পঢ়িছিল। শ্যাম বেনেগালে তেওঁক আবিষ্কাৰ কৰাৰ সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে জড়িত আছিল।

হিন্দী ছবি ‘ভূমিকা’ৰ (১৯৭৭) বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ৰাজ খোচলা, ৰমেশ সিপ্পি, বি.আৰ. চোপ্ৰা আদি ব্যৱসায়িক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল। ‘শক্তি’ (১৯৮২) আৰু ‘নমক হালাল’ত কৰা তেওঁৰ কামে গভীৰ বিষয়বস্তুৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু মচলাযুক্ত হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ মাজৰ সীমাৰেখা একাকাৰ কৰি দিছিল। ১৯৮৪ চনত তেওঁ ‘মণ্ট্ৰিল চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ’ৰ এগৰাকী জুৰী সদস্যৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল। স্মিতাই তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ বুলি বিবেচিত কৰা কেতন মেহতাৰ ‘মিৰ্ছ মচালা’ তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত ১৯৮৭ চনত মুক্তি পায়। এপ্ৰিল ২০১৩ চনত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ শতবৰ্ষ পূৰ্তি উপলক্ষে ‘ফৰ্বচ (ভাৰত) আলোচনী’য়ে ২৫ গৰাকী মহান ভাৰতীয় অভিনয় শিল্পীৰ তালিকাত স্মিতাকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
ৰাজ বব্বৰৰ সৈতে তেওঁৰ যেতিয়া প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ় উঠিছিল, বন্ধু মহল আৰু মেডিয়াত তেওঁ যথেষ্ট সমালোচিত পূৰ্বৰ পত্নী নাদিৰা বব্বৰ থকাৰ পিছতো তেওঁ স্মিতাক বিয়া কৰাইছিল। স্মিতাৰ একমাত্ৰ পুত্ৰৰ নাম প্ৰতীক বব্বৰ।

## মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
সন্তান প্ৰসৱৰ সময়ত উদ্ভৱ হোৱা গভীৰ সমস্যাৰ বাবে ১৯৮৬ৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ৩১ বছৰ বয়সত, পুত্ৰ প্ৰতীকৰ জন্মৰ দুসপ্তাহ পিছতে স্মিতাৰ মৃত্যু হয়। দুই দশক পিছত ভাৰতৰ এজন মহান পৰিচালক মৃণাল সেণে অভিযোগ কৰে যে চিকিৎসাজনিত অৱহেলাৰ বাবে স্মিতাৰ মৃত্যু হৈছিল।
২০১১ চনত ৰেডিফ ডট কমে ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীসকলৰ তালিকাত নাৰ্গিছৰ পিছতে তেওঁক দ্বিতীয় স্থানত ৰাখিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Raw stock, rare appeal: Smita Patil at Rediff.com

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
চুলতানা (অভিনেত্ৰী)

**চুলতানা** বা **চুলতানা ৰেজাক** () ভাৰতীয় উদ্যোগৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল। নিৰ্বাক ছবিৰে কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলা চুলতানাই পিছলৈ সবাক ছবিতো অভিনয় কৰিবলৈ লৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম মহিলা পৰিচালক ফাটিমা বেগমৰ জীয়াৰী আছিল। ভাৰতৰ প্ৰথম সবাক ছবি আলম আৰাৰ নায়িকা জুবেইদা আছিল চুলতানা ভগ্নী।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
তেওঁ সেইসকল মুষ্ঠিমেয় ছোৱালীৰ ভিতৰৰ এজনী, যি সময়ত সন্মানীয় পৰিয়ালৰ ছোৱালীৰ বাবে চলচ্চিত্ৰাভিনয়ক এক মৰ্যাদাপূৰ্ণ বৃত্তি বুলি ভবা নহৈছিল। তেওঁৰ জন্ম ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চিৰ সুৰতত (বৰ্তমান গুজৰাটৰ অন্তৰ্গত) হৈছিল। আশ্চৰ্যজনক সৌন্দৰ্যৰ অধিকাৰী চুলতানা শচীন ষ্টেটৰ নবাব ইব্ৰাহীম মহম্মদ য়াকুট খান তৃতীয়ৰ জীয়াৰী আছিল। মাক আছিল ফাটিমা বেগম। তেওঁলোকৰ তিনীজনী ভনীয়েকৰ এজনী আছিল জুবেইদা, যি প্ৰথম ভাৰতীয় সবাক ছবি আলম আৰাৰ নায়িকা আছিল। আন এগৰাকী ভনী আছিল চাহজাদী। অৱশ্যে নবাবৰ সৈতে ফাটিমাৰ বিয়া হোৱাৰ বা ফাটিমাৰ সন্তানক নবাবে পিতৃৰ স্বীকৃতি দিয়াৰ কোনো আধিকাৰিক তথ্য নাই।

## কৰ্মজীৱন
চুলতানা নিৰ্বাক যুগৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী আছিল আৰু সাধাৰণতে ৰোমাণ্টিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ‘বীৰ অভিমন্যু’ (১৯২২) যোগে তেওঁ অভিনয় আৰম্ভ কৰিছিল। বহুকেইখন নিৰ্বাক ছবিত অভিনয় কৰাৰ উপৰিও তেওঁ সবাক ছবিতো অভিনয় কৰিছে। ১৯৪৭ চনত ভাৰত বিভাজন হোৱাৰ পিছত তেওঁ স্বামী আব্দুল ৰেজাকৰ সৈতে পাকিস্তানলৈ গুছি যায়। আব্দুল ৰেজাক এজন চহকী লোক আছিল। বিখ্যাত চিত্ৰনাট্যকাৰ ফায়াজ হাচমীয়ে লিখিছে যে চুলতানাৰ জীয়াৰী জামিয়া ৰেজাককো পাকিস্তানী ছবিত অভিনয় কৰাৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰা হৈছিল। ১৯৬১ চনত পাকিস্তানত চুলতানাই প্ৰযোজনা কৰা ছবি ‘হম ঈদ হ্যায়’ মুক্তি পাইছিল। ছবিখন আংশিকভাবে ৰঙীন আছিল, কিন্তু ই সফল নহ’ল আৰু চুলতানাই ইয়াৰ পিছত ছবি প্ৰযোজনা কৰা বন্ধ কৰি দিলে।

চুলতানাই অভিনয় কৰা নিৰ্বাক ছবিসমূহ হ’ল- বীৰ অভিমন্যু (১৯২২), গুল বকাৱলী (১৯২৪), কল্যাণ খাজিনা (১৯২৪), কালা নাগ (১৯২৪), মনোৰমা (১৯২৪), পৃথ্বী বল্লভ (১৯২৪), সতী সৰ্দাৰবা (১৯২৪), ইন্দ্ৰসভা (১৯২৫), চন্দ্ৰাৱলী (১৯২৮), কনক তাৰা (১৯২৯), ইয়ং ইণ্ডিয়া (১৯২৯), ব্ৰেণ্ড অফ ফেট (১৯৩০), গ্লোৰী অফ ইণ্ডিয়া (১৯৩০) আদি। সবাক ছবি কেইখন মান হ’ল- মিল্কমেইড (১৯৩১), কমৰ-অল-জামান (১৯৩১), ইন্তেকাম (১৯৩৩), চান-ই-সুভান (১৯৩৩), আফগান অবলা (১৯৩৪), আমিৰজাদী (১৯৩৪), সৌভাগ্য লক্ষ্মী (১৯৩৪), বেহেন কা প্ৰেম (১৯৩৫), গিৰিধৰ গোপী কা মীৰা (১৯৪৯) আদি।

চুলতানৰ জীয়েক জামিয়া ৰেজাকে পাকিস্তানৰ বিখ্যাত ক্ৰিকেট খেলুৱৈ ৱাকাৰ হাচানক বিয়া কৰায়। ৱাকাৰ হাচান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ইকবাল চাহজাদৰ ভায়েক আছিল। তেওঁ কৰাচীত ‘নেচনেল ফুডচ’ নামেৰে ব্যৱসায় এটা চলাইছিল।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Sultana brief biography
* List of films

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
কুষ্মাণ্ডা

​
***কুষ্মাণ্ডা*** হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱী। তেওঁৰ মিচিকিয়া হাঁ‌হিৰপৰাই জগতৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কালীকুল প্ৰথাৰ অনুগামীসকলে তেওঁক দুৰ্গাৰ চতুৰ্থ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰে। 'কু', 'উষ্ম' আৰু 'অণ্ড' - এই তিনিটা শব্দৰে তেওঁৰ নামটো গঠিত হৈছে যাৰ অৰ্থ হ'ল যথাক্ৰমে সামান্য উষ্ম অণ্ড অৰ্থাৎ ব্ৰহ্মাণ্ড।
​
নৱৰাত্ৰিৰ চতুৰ্থ দিনটোত কুষ্মাণ্ডাৰ আৰাধনা কৰা হয়। তেওঁ স্বাস্থ্য, সম্পত্তি আৰু শক্তি বৃদ্ধি কৰে বুলি বিশ্বাস আছে। আঠখন হাত থকাৰ বাবে দেৱী কুষ্মাণ্ডা অষ্টভূজা দেৱী বুলিও আখ্যা দিয়া হয়। তেওঁৰ জপমালাত সকলো সিদ্ধি আৰু নিধি প্ৰদানৰ শক্তি আছে বুলি কোৱা হয়। 
​
কুষ্মাণ্ডাই কোমোৰাৰ বলি গ্ৰহণ কৰে। 
​
## ৰূপ
​
অষ্টভূজা কুষ্মাণ্ডাৰ হাতত যথাক্ৰমে ত্ৰিশূল, চক্ৰ, তৰোৱাল, শূল, গদা, ধনু-কাঁ‌ড় অমৃত আৰু তেজৰ দুটা কলহ থাকে। তেওঁৰ এখন হাত অভয় মুদ্ৰাত থকা দেখা যায় আৰু তেওঁৰ বাহন হৈছে বাঘ।

## ব্যুৎপত্তি
আখ্যানমতে, যেতিয়া বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড আন্ধাৰেৰে আৱৰা এক মহাশূন্য আছিল তেতিয়াই এক জ্যোতিৰ কিৰণ কেউদিশে বিয়পি পৰিছিল। আদিতে এই জ্যোতি আছিল নিৰাকাৰ। লাহে লাহে ই এক দিব্য নাৰীৰ ৰূপ লয়। তেওঁকে দেৱী কুষ্মাণ্ডা ৰূপে জনা যায়। তেওঁৰ মিচিকিয়া হাঁ‌হিৰ পৰাই ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৃষ্টি হয়। গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ আৰু তাৰকাৰাজ্যৰো এনেদৰেই উৎপত্তি হয়। জগতত জীৱন বৰ্তাই ৰাখিবলৈ তেওঁ নিজেই সূৰ্যৰ মধ্যবিন্দুত অৱস্থান কৰে আৰু এনেদৰেই জগতক শক্তি আৰু পোহৰৰ যোগান ধৰে। সেয়ে দেৱী কুষ্মাণ্ডাক সূৰ্যদেৱতাৰ শক্তিৰ উৎস বুলি কোৱা হয়। সূৰ্য তেওঁৰ অবিহনে নিস্তেজ আৰু শক্তিহীন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

অন্য এক আখ্যানৰ মতে, পৰম শক্তিৰ দেৱীৰূপ আদি পৰাশক্তি শিৱৰ দেহৰ বাওঁ‌ অংশৰ পৰা সিদ্ধিদাত্ৰী ৰূপে নিৰ্গত হয়। ইয়াৰ পিছতেই দেৱীয়ে সূৰ্যৰ অভ্যন্তৰত অৱস্থান কৰে আৰু কুষ্মাণ্ডা দেৱী নামেৰে পৰিচিত হয়।

## মন্দিৰ
বাৰাণসীত দেৱী কুষ্মাণ্ডাৰ মন্দিৰ বিৰাজমান। জনবিশ্বাস অনুসৰি এই মন্দিৰৰ বিগ্ৰহ মানুহে সজা নহয়। বৰঞ্চ ই নিজে নিজে আৱিৰ্ভাৱ হোৱা। নৱৰাত্ৰিৰ সময়ত ইয়াত বহুসংখ্যক ভক্তৰ সমাগম হয়। কোৱা হয় যে ইয়াত অৱস্থিত দুৰ্গা কুণ্ডত স্নান কৰি কুষ্মাণ্ডাক আৰাধনা কৰিলে দেৱীয়ে সকলো পাপ মোচন কৰে।

## অৰ্চনা
বিশ্বাস অনুসৰি দেৱী কুষ্মাণ্ডাৰ প্ৰিয় ভোগ বা পাচলি হৈছে কোমোৰা। সেয়ে তেওঁৰ পূজাত কোমোৰা বলি হিচাপে আগবঢ়োৱা হয়। ইয়াৰ লগতে ভক্তসকলে পূজাত গাখীৰ, দৈ আৰু হালৱা আদিও নিবেদন কৰাৰ লগতে প্ৰসাদ হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
ৰোশনী নাদাৰ

**ৰোশনী নাদাৰ মালহোত্ৰা** (, জন্ম: ১৯৮০/১৯৮১) এগৰাকী ভাৰতীয় ব্যৱসায়ী, এইচচিএল টেকনলজিছৰ অধ্যক্ষ আৰু ভাৰতত তালিকাভুক্ত আই টি কোম্পানীৰ নেতৃত্ব দিয়া প্ৰথম মহিলা। তেওঁ এইচচিএলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শিৱ নাদাৰৰ একমাত্ৰ সন্তান। ২০১৯ চনত তেওঁ ফৰ্বছৰ বিশ্বৰ ১০০ গৰাকী আটাইতকৈ শক্তিশালী মহিলা তালিকাত ৫৪ তম স্থান লাভ কৰিছিল। আইআইএফএল ৱেলথ হুৰুণ ইণ্ডিয়া ৰিচ লিষ্ট (২০১৯) অনুসৰি, তেওঁ ভাৰতৰ আটাইতকৈ ধনী মহিলা। ২০২০ চনত তেওঁ ফৰ্বছৰ বিশ্বৰ ১০০ গৰাকী আটাইতকৈ শক্তিশালী মহিলাত ৫৫ তম স্থান লাভ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ৰোশনী নাদাৰে দিল্লীত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। দিল্লীৰ বসন্ত ভেলী স্কুলত তেওঁ অধ্যয়ন কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ ৰেডিঅ/টিভি/চলচ্চিত্ৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ কেললগ স্কুল অৱ মেনেজমেণ্টৰ পৰা এমবিএ অৰ্জন কৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন

এইচচিএলত যোগদান কৰাৰ আগতে তেওঁ প্ৰযোজক হিচাপে বিভিন্ন কোম্পানীত কাম কৰিছিল। এইচচিএলত যোগদান কৰাৰ এবছৰৰ ভিতৰত তেওঁ এইচচিএল কৰ্পোৰেচনৰ কাৰ্যবাহী পৰিচালক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া বা চিইঅ পদত অধিষ্ঠিত হয়। তেওঁৰ দেউতাক শিৱ নাদাৰে নিজৰ অ এৰি দিয়াৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সময়ত এইচচিএল টেকনলজিছৰ অধ্যক্ষ হৈছিল।

ৰোশনী আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এমআইটি স্কুল অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংৰ ডিন উপদেষ্টা পৰিষদৰ সদস্য।
তেওঁ ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ আৰু আটাইতকৈ লাভজনক মিউচুৱেল ফাণ্ড মেনেজাৰ সকলৰ ভিতৰত এজন এইচডিএফচি এচেট মেনেজমেণ্ট কোম্পানীৰ বোৰ্ডত এজন স্বতন্ত্ৰ পৰিচালক হিচাপেও কাম কৰে।

## মানৱীয় উদ্যোগসমূহ
এইচচিএল কৰ্পোৰেচনৰ চিইঅ' হোৱাৰ আগতে ৰোশনী নাদাৰ শিৱ নাদাৰ ফাউণ্ডেচনৰ এগৰাকী ন্যাসৰক্ষী আছিল। এই ফাউণ্ডেচনে চেন্নাইৰ শ্ৰী শিৱসুব্ৰহ্মণ্যম নাদাৰ কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং পৰিচালনা কৰে। তেওঁ এইচচিএল গোটত ব্ৰেণ্ড বিল্ডিংত জড়িত আছিল। নাদাৰ অৰ্থনৈতিকভাৱে পিছপৰা সকলৰ বাবে নেতৃত্ব শিক্ষানুষ্ঠান বিদ্যাবিজ্ঞান একাডেমীৰ অধ্যক্ষ। তেওঁ 'দা হেবিটেট' ন্যাস স্থাপন কৰিছে যাৰ লক্ষ্য হৈছে বহনক্ষম পৰিৱেশতন্ত্ৰ সৃষ্টি আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থান আৰু থলুৱা প্ৰজাতিৰ সুৰক্ষা কৰা।

## ব্যক্তিগত জীৱন
তেওঁ এগৰাকী প্ৰশিক্ষিত ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ। ২০১০ চনত তেওঁ এইচচিএল হেল্থকেয়াৰৰ উপাধ্যক্ষ শিখৰ মালহোত্ৰাক বিয়া কৰায়। তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ আছে, আৰমান (জন্ম ২০১৩) আৰু জাহান (জন্ম ২০১৭)।

## পুৰস্কাৰ আৰু স্বীকৃতি
ব্যৱসায় আৰু জনহিতৈষীতাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো বঁটা আৰু সন্মান আৰু কৰিছে। ২০১৭, ২০১৮ আৰু ২০১৯ চনত ফৰ্বছৰ দ্বাৰা সংকলিত আৰু মুকলি কৰা 'বিশ্বৰ ১০০ সৰ্বাধিক শক্তিশালী মহিলা' তালিকাত একেৰাহে প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে। ২০২০ চনত ফৰ্বছে তেওঁক 'এছিয়াৰ ২৫ গৰাকী আটাইতকৈ শক্তিশালী ব্যৱসায়ী মহিলাৰ মাজত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ৰোশনীক ২০১৭ চনত বাবচন কলেজৰ দ্বাৰা লুইছ ইনষ্টিটিউট কমিউণ্ট চেঞ্জমেকাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল আৰু আন্তৰ্জাতিক ভাৱে প্ৰখ্যাত থিংক টেংক হোৰাচিছৰ পৰাও স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। তেওঁ লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য বঁটা সমূহ হল:
* ২০১৪: এনডিটিভি যুৱ বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ জনহিতৈষী
* ২০১৭: ভগ ইণ্ডিয়া বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ জনহিতৈষী
* ২০১৫: উদ্ভাৱন আৰু উদ্যমীতা বিশ্ব সন্মিলনৰ দ্বাৰা জনপ্ৰিয় উদ্ভাৱনৰ বাবে "বিশ্বৰ আটাইতকৈ অভিনৱ ব্যক্তি বঁটা"

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
ফুগড়ি

**ফুগডি** () ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গোৱাত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক লোকনৃত্য। গণেশ চতুৰ্থী আৰু ব্ৰতৰ দৰে হিন্দু ধৰ্মীয় উৎসৱৰ সময়ত বা ধালো নৃত্যৰ দৰে অন্যান্য নৃত্যৰ শেষত কোংকণ অঞ্চলৰ মহিলাসকলে এই নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। কিছুমান ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি এই নৃত্য শৈলী কেইটামান প্ৰাচীন গোৱাৰ পৰম্পৰাৰ পৰা সৃষ্টি কৰা হৈছে বুলি অনুমান কৰা হয়। এই নৃত্য মুখ্যতঃ হিন্দু মাহ "ভাদ্ৰপদ"ত (ভাদ) কৰা হয়। এই সময়ত মহিলাসকলে সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ দৈনিক নিয়মৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বিৰক্তিৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ বিৰতি গ্ৰহণ কৰে। তদুপৰি, ইয়াক ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানৰ সময়তো কৰা হয়।

## উৎপত্তি
উগদি হৈছে এক কলা ৰূপ যাৰ সৈতে মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গোৱাৰ আদিম সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সন্ধান কৰিব যায়। এয়া বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানৰ সময়ত কৰা হয়। ভাদ্ৰপদ মাহত সাধাৰণতে ফুগডি কৰা হয়। গৰখীয়া সম্প্ৰদায় ধংগৰ মহিলাসকলৰ ক্ষেত্ৰত পোৱা ফুগডিৰ এক পৃথক শৈলী আছে। ব্ৰত কালত তেওঁলোকে মহালক্ষ্মী দেৱীক আৰ্ঘ্য আগবঢ়োৱাৰ আগতে কলসী ফুগডি পৰিৱেশন কৰা হয়।

## বৰ্ণনা
ফুগডি নৃত্য কৰোঁতে মহিলাসকলে বিভিন্ন গঠন প্ৰণয়ন কৰি গীত গাই নৃত্য কৰে। তেওঁলোকে সাধাৰণতে এটা বৃত্তত বা শাৰীত এই নৃত্য কৰে। সাধাৰণতে গাঁৱৰ মহিলাসকলে বৃত্তত ফুগডি নৃত্য কৰে আৰু বন বসতিৰ মহিলাসকলে শাৰীত এই নৃত্য পৰিবেশন কৰে। এই নৃত্য ঈশ্বৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাৱৰ্তনেৰে আৰম্ভ হয়। নৃত্যৰ গতি আৰম্ভণিতে ধীৰ হয়। কিন্তু সোনকালেই এক দ্ৰুত গতি লাভ কৰে আৰু শীৰ্ষ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। ফুগডি নৃত্যত কোনো বাদ্যৰ প্ৰচলন নাই। নৃত্যৰ সৰ্বাধিক গতিত নৃত্যশিল্পীসকলে মুখৰ মাজেৰে বতাহ উলিয়াই ছন্দৰ সৈতে মিল খুৱাই "ফু"ৰ দৰে শব্দ কৰে। সেয়েহে ফুগডি বুলি কোৱা হয়। কেইটামান নিৰ্দিষ্ট পদচালনা আৰু হাতৰ মুদ্ৰাৰ লগতে হাতৰ বান্ধোন হৈছে ইয়াৰ মুখ্য উপাদান। নৃত্যৰ সৈতে কোনো বাদ্য বজোৱা হয় যদিও পৰম্পৰাগত বিশেষ ফুগডি গীতৰ সংখ্যা অসংখ্য।

## প্ৰকাৰ
ফুগডিৰ জনপ্ৰিয় প্ৰকাৰবোৰৰ ভিতৰত আছে গিৰকি, চক্ৰ, ৰাহাত, জিম্মা, কাৰভাৰ, বাছ ফুগডি, কোম্বদা, গুমা, আৰু পাখৱা। কলসী ফুগডি দীৰ্ঘদূৰত্বৰ পৰা পানীৰ উৎসলৈ অহাৰ সময়ত একঘেয়েমি ভঙাৰ উপায় হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল। মহিলাসকলে পানীৰ উৎসৰ পৰা পানী আনিবলৈ যাওঁতে খালী কলসী বোৰ ঘূৰাই নৃত্য কৰিছিল। কাট্টি ফুগডি আন এটা জনপ্ৰিয় ৰূপ। ইয়াত হাতত নাৰিকল খোলালৈ নৃত্য কৰা হয়।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য