open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
শিৱ পুৰাণ

**শিৱপুৰাণ** হিন্দু ধৰ্মৰ সংস্কৃত গ্ৰন্থৰ পুৰাণ ধাৰাৰ আঠাইশখন প্ৰধান গ্ৰন্থৰ ভিতৰত অন্যতম। এই পুৰাণখন শৈৱবাদৰ সাহিত্যৰ অংশ। ই মূলতঃ হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীত। সেয়ে হ'লেও ই সকলো দেৱতাৰ উল্লেখ আৰু শ্ৰদ্ধা কৰিছে।

শিৱপুৰাণে দৃঢ়তাৰে কয় যে ই এসময়ত বাৰখন সংহিতাত উল্লেখ কৰা এক লাখ পদেৰে গঠিত আছিল। অৱশ্যে পুৰাণত আৰু কোৱা হৈছে যে ৰোমাহৰ্ষণক শিকোৱাৰ আগতে ব্যাস ঋষিয়ে ইয়াক সংক্ষিপ্ত কৰিছিল। বৰ্তমানে থকা পাণ্ডুলিপিসমূহ বহুতো ভিন্ন সংস্কৰণ আৰু বিষয়বস্তুত বিদ্যমান। এটা ডাঙৰ সংস্কৰণত সাতটা খণ্ড (দক্ষিণ ভাৰত) থকাৰ বিপৰীতে আন এটাত ছটা খণ্ড আছ। আনহাতে তৃতীয় সংস্কৰণটোত ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ মধ্যযুগীয় বংগ অঞ্চলত পোৱা গৈছে য'ত পূৰ্ব-খণ্ড (পূৰ্বৰ খণ্ড) আৰু উত্তৰ-খণ্ড (পৰৱৰ্তী অংশ) নামৰ দুটা বৃহৎ খণ্ড পোৱা গৈছে। প্ৰথম সংস্কৰণ দুটাত কিছুমান খণ্ডৰ শিৰোনাম একে আৰু আন কিছুমানৰ শিৰোনাম ভিন্ন। হিন্দু সাহিত্যৰ অন্যান্য পুৰাণৰ দৰেই শিৱপুৰাণ সম্ভৱতঃ এনে এক গ্ৰন্থ আছিল যাক দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে নিয়মিতভাৱে সম্পাদনা, পুনৰ্গঠন আৰু সংশোধন কৰা হৈছিল। ক্লাউছ ক্লষ্টাৰমেয়াৰে অনুমান কৰিছে যে ইয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি পাণ্ডুলিপিটো সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় দশমৰ পৰা একাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে ৰচনা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান বিদ্যমান শিৱপুৰাণৰ পাণ্ডুলিপিৰ কিছুমান অধ্যায় সম্ভৱতঃ চতুৰ্দশ শতিকাৰ পিছত ৰচনা কৰা হৈছিল।

শিৱপুৰাণত শিৱকেন্দ্ৰিক ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান, পৌৰাণিক কাহিনী, দেৱতাৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, নৈতিকতা, যোগ, তীৰ্থ স্থান, ভক্তি, নদী আৰু ভূগোল আদি বিষয়ৰ অধ্যায় আছে। এই গ্ৰন্থখন খ্ৰীষ্টীয় ২য় সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিতে শৈৱ ধৰ্মৰ আঁৰৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আৰু ধৰ্মতত্ত্বৰ ঐতিহাসিক তথ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। শিৱপুৰাণৰ আটাইতকৈ পুৰণি তথা বিদ্যমান অধ্যায়সমূহত উল্লেখযোগ্য অদ্বৈত বেদান্ত দৰ্শন আছে, আৰু ই ভক্তিৰ ঈশ্বৰবাদী উপাদানসমূহৰ সৈতে মিশ্ৰিত হৈ আছে।

ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত বায়ুপুৰাণক কেতিয়াবা শিৱপুৰাণ বুলিও আখ্যা দিয়া হৈছিল। কোনো কোনো সময়ত ইয়াক সম্পূৰ্ণ শিৱপুৰাণৰ অংশ হিচাপে প্ৰস্তাৱিত কৰা হৈছিল। অধিকসংখ্যক পাণ্ডুলিপিৰ আৱিষ্কাৰৰ লগে লগে আধুনিক পণ্ডিতসকলে দুয়োখন গ্ৰন্থক পৃথক বুলি গণ্য কৰে। বায়ুপুৰাণক খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ কোনোবা এটা সময়ত ৰচিত অধিক পুৰণি গ্ৰন্থ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কিছুসংখ্যক পণ্ডিতে ইয়াক মহাপুৰাণ বুলি তালিকাভুক্ত কৰিছে। আনহাতে কিছুসংখ্যকে ইয়াক উপপুৰাণ বুলি উল্লেখ কৰিছে।

## তাৰিখ
শিৱপুৰাণৰ তাৰিখ আৰু লেখকৰ বিষয়ে জানিব পৰা হোৱা নাই। এই বিষয়ে কোনো প্ৰামাণিক তথ্য উপলব্ধ নহয়। ক্লষ্টাৰমেয়াৰৰ লগতে হাজৰাৰ দৰে পণ্ডিতসকলে অনুমান কৰিছে যে বৰ্তমানে বৰ্তি থকা থকা পাণ্ডুলিপিখনৰ আটাইতকৈ পুৰণি অধ্যায়বোৰ সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১০ৰ পৰা ১১ শতিকাৰ আশে-পাশে ৰচনা কৰা হৈছে। ই কাৰ্বন ডেটিং প্ৰযুক্তিৰ পৰীক্ষাত থিয় দিব পৰা নাই বাবে ইয়াক কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল তাৰ তথ্য জানিবৰ বাবে পুথিখনত উল্লিখিত কথাৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰিবলগা হয়। বৰ্তমান উপলব্ধ শিৱপুৰাণৰ পাণ্ডুলিপিসমূহৰ কিছুমান গ্ৰন্থ আৰু অধ্যায় সম্ভৱতঃ পিছলৈ ৰচনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰে কিছুমান চতুৰ্দশ শতিকাৰ পিছত কৰা ৰচনা। হিন্দু সাহিত্যৰ অন্যান্য পুৰাণৰ দৰেই শিৱপুৰাণতো শতিকাজুৰি নিয়মিতভাৱে সম্পাদনা, পুনৰ্গঠন আৰু সংশোধন কৰা হৈছিল।

হাজৰাই কৈছে যে ১৯ শতিকাত প্ৰকাশিত বোম্বে পাণ্ডুলিপিখন বিৰল, আৰু সম্ভৱতঃ পূব আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ পৰা প্ৰকাশিত অন্যান্য সংস্কৰণতকৈ পুৰণি।
## বিভিন্ন পাণ্ডুলিপি
এই গ্ৰন্থখনৰ একাধিক সংস্কৰণ আছে। ১৮৯৬ চনত কলিকতাৰ বঙাবাসী প্ৰেছৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত বোম্বাই ১৮৮৪ চনৰ পাণ্ডুলিপিৰ পৰ্যালোচনাত ছটা সংহিতা (অংশ) আছে: 

## তথ্য সংগ্ৰহ

### সহায়ক গ্ৰন্থপঞ্জী
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্য
পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰ

**পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰ** () হৈছে যোগ তত্ত্ব আৰু অনুশীলনৰ ওপৰত সংস্কৃত সূত্ৰৰ এক সংকলন। ব্যাস আৰু কৃষ্ণমাচাৰ্য্যৰ মতে ই ১৯৫খন আৰু বি.কে.এছ. আয়েংগাৰকে ধৰি অন্যান্য পণ্ডিতসকলৰ মতে ১৯৬খন সূত্ৰৰে গঠিত। যোগসূত্ৰসমূহ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাসমূহত সংকলিত কৰা হৈছিলো। ভাৰতৰ পতঞ্জলি ঋষিয়ে বহু পুৰণি পৰম্পৰাৰ পৰা যোগ সম্পৰ্কীয় জ্ঞান সংশ্লেষণ আৰু সংগঠিত কৰিছিল। 

যোগসূত্ৰসমূহ অষ্টাংগ অৰ্থাৎ সমাধিৰ শিখৰত উপনীত হোৱা অভ্যাসৰ আঠটা উপাদানত আৰু ধ্যান-ধাৰণাৰ কোনো বস্তুৰ ওপৰত মনৰ একাগ্ৰতাৰ বাবে জনাজাত। এই অষ্টাংগ হৈছে *যম* (সংযম), *নিয়ম* (পৰ্যবেক্ষণ), *আসন* (যোগ ভংগিমা), *প্ৰাণায়াম* (শ্বাস নিয়ন্ত্ৰণ), *প্ৰত্যহাৰ* (ইন্দ্ৰিয়ৰ প্ৰত্যাহাৰ), *ধাৰণ* (মনৰ একাগ্ৰতা), *ধ্যান* আৰু *সমাধি* (শোষণ)। কিন্তু ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হৈছে কৈৱল্য, চেতন পুৰুষক প্ৰকৃতিৰ পৰা পৃথক বুলি বিবেচনা কৰা, জ্ঞানমূলক ব্যৱস্থা, আৰু পুৰুষক প্ৰকৃতিৰ বিভ্ৰান্তিকৰ অশুচিৰ পৰা বিচ্ছিন্ন কৰা। 

যোগসূত্ৰসমূহ পুৰুষ আৰু প্ৰকৃতিৰ সাংখ্য-ধাৰাসমূহৰ ওপৰত নিৰ্মিত আৰু ইয়াক প্ৰায়ে সূত্ৰসমূহৰ পৰিপূৰক হিচাপে দেখা যায়। ইয়াৰ কিছুমান পৰিভাষা অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে ইয়াৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। তথাপিও সেই সময়ত প্ৰচলিত ভক্তি পৰম্পৰা আৰু বৈদিক ৰীতি-নীতিৰ বিপৰীতে সাংখ্য, যোগ, বেদান্তৰ লগতে জৈন ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মই প্ৰাচীন ভাৰতত তপস্যা পৰম্পৰাৰ এক বহল প্ৰবাহৰ বিভিন্ন প্ৰকাশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। 

সমসাময়িক যোগ পৰম্পৰাই পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰসমূহক ধ্ৰুপদী যোগ দৰ্শনৰ অন্যতম মূল গ্ৰন্থ বুলি ধৰি লৈছে। কিন্তু যোগসূত্ৰসমূহৰ নিজৰ ব্যৱহাৰ - আৰু অপব্যৱহাৰ - আৰু যোগৰ পৰৱৰ্তী কালৰ পদ্ধতিগতকৰণৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত ডেভিড গৰ্ডন হোৱাইটে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে। তেওঁ যুক্তি দিছে যে দ্বাদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকালৈকে প্ৰায় ৭০০ বছৰ ধৰি এই গ্ৰন্থখন আপেক্ষিকভাৱে অস্পষ্ট হৈ পৰিছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে স্বামী বিবেকানন্দ, থিয়'ছফিক ছ'চাইটি আদিৰ প্ৰচেষ্টাত ই পুনৰ ঘূৰি আহিছিল। বিংশ শতিকাত ই ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ হিচাপে প্ৰাধান্য লাভ কৰে।

## ৰচয়িতা

যোগসূত্ৰৰ পাণ্ডুলিপিত এই গ্ৰন্থখনৰ ৰচয়িতা পতঞ্জলি বুলি কোৱা হৈছে। পতঞ্জলিৰ পৰিচয় শৈক্ষিক বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে কিয়নো একে নামৰ আন এজন লেখকক *মহাভাষ্য* নামৰ সংস্কৃত ব্যাকৰণৰ ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থখনৰ লেখকৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়। তথাপিও বিষয়বস্তু আৰু ভাষা, ব্যাকৰণ আৰু শব্দভাণ্ডাৰৰ ফালৰ পৰা দুয়োখন ৰচনা সম্পূৰ্ণ পৃথক। তদুপৰি, ভোজৰজাৰ সময়ৰ আগতে (১১ শতিকা) কোনো জনাজাত গ্ৰন্থতে দুয়োজন লেখকৰ পৰিচয় সানমিহলি হোৱা নাই।

## প্ৰভাৱ
সমসাময়িক যোগ পৰম্পৰাই পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰসমূহক ধ্ৰুপদী যোগ দৰ্শনৰ অন্যতম মূল গ্ৰন্থ বুলি মান্যতা দিছে।

## টোকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্য
শ্ৰেণী:যোগাসন
বিকল্প সাহিত্য

**বিকল্প সাহিত্য** (,বা Alt-lit) হৈছে ইণ্টাৰনেট সংস্কৃতি আৰু অনলাইন প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা প্ৰবলভাৱে প্ৰভাৱিত এক সাহিত্যিক আন্দোলন। ইয়াত বিভিন্ন ধৰণৰ গদ্য, কবিতা, নতুন মাধ্যম আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অল্ট-লিটৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে স্ব-প্ৰকাশ আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া নেটৱৰ্কত উপস্থিতি। বিকল্প সাহিত্যই অনলাইন প্ৰকাশন জগতখনৰ প্ৰতি এক উমৈহতীয়া আগ্ৰহ থকা লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।
## উৎপত্তি
এই শব্দটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১১ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত এই লেখকৰ সম্প্ৰদায়টোক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যেতিয়া ক'ৰী ষ্টিফেন্সে (@outmouth) সৃষ্টি কৰা "আল্ট লিট গছিপ" নামৰ টাম্বলাৰ আৰু টুইটাৰ একাউণ্টসমূহৰ উত্থান ঘটে। এই একাউণ্টসমূহে টিএমজেডৰ দৰে চেলিব্ৰিটি গছিপ উৎসৰ দৰে এক শৈলীৰে মুমু হাউচ, পপ ছিৰিয়েল, আৰু এইচটিএমএলজায়েণ্টৰ দৰে প্ৰেছ আৰু প্ৰকাশনৰ লেখকসকলক সামৰি লৈছিল। কেইমাহমানৰ পিছত মূল একাউণ্টবোৰ মচি পেলোৱা হ’ল; ২০১১ চনৰ পতনত ফ্ৰেংক হিণ্টনে তেওঁলোকক পুনৰুজ্জীৱিত কৰে, আৰু জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
## বৈশিষ্ট্যসমূহ
অল্ট লিটৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে প্ৰায়ে আত্মপ্ৰকাশ, আত্মপ্ৰচাৰ আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া নেটৱৰ্কত উপস্থিতি বজাই ৰখা। জোছ ছয়লকাৰে কৈছে যে অল্ট লিট "ব্লগ পোষ্ট, ভিডিঅ', জিচাট আৰু ফেচবুকৰ ষ্টেটাছ আপডেটত আছে। পিডিএফ আৰু ভাঁজ কৰা কাগজত..." আৰু আন্দোলনৰ প্ৰধান ব্যক্তি আছিল টাও লিন, নোয়া চিচেৰো আৰু ব্ৰেণ্ডন স্কট গ'ৰেল।

অল্ট লিটৰ লেখকসকলে জিমেইল চেট লগ, ইমেজ মেক্ৰ', স্ক্ৰীণশ্বট, আৰু টুইটসমূহ শ্বেয়াৰ কৰে, যিবোৰ তাৰ পিছত কবিতা কিতাপ আৰু/বা উপন্যাস হিচাপে স্ব-প্ৰকাশ কৰা হয়৷

নিউয়ৰ্কাৰৰ বাবে লিখা কেনেথ গোল্ডস্মিথে অল্ট লিটৰ লেখাটোক "প্ৰত্যক্ষ বাক্য, বিষাক্ত ইচ্ছাৰ প্ৰকাশ আৰু চকু বহল আন্তৰিকতাৰে চিহ্নিত" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে আল্ট লিট "সাধাৰণতে ইণ্টাৰনেটৰ স্থানীয় ভাষাত ক্ষুদ্ৰ আখৰ, ওলোটা বিৰাম চিহ্ন, প্ৰচুৰ টাইপ ভুল, আৰু বেয়া ব্যাকৰণৰ দ্বাৰা লিখা হয়"।

## লেখক আৰু ৰচনা
### সাহিত্যিক আলোচনী আৰু ব্লগ
অনলাইন আৰু প্ৰিন্ট অল্ট লিট আলোচনীসমূহৰ ভিতৰত আছে SWAY প্ৰেছ, ইলুমিনেটি গাৰ্ল গেং, নিউ ৱেভ ভমিট, পপ ছিৰিয়েল, শ্বেবি ডল হাউচ, হেভ ইউ ছিন মাই ৱেল, দ্য বুছউইক ৰিভিউ, দ্য মল, কিপ ডিছ বেগ এৱে ফ্ৰম চিলড্ৰেন, এভাৰিডে জিনিয়াছ, মেটাজেন, হাউচফায়াৰ, ইউ পি সাহিত্য, পাৰ্লাৰ, চেডকোৰ ডেডৱেভ, ৰেড লাইটবাল্ব।

অল্ট লিটৰ বাতৰি আৰু সৃষ্টিশীল ব্লগসমূহৰ ভিতৰত আছে: অল্ট লিট গছিপ, আই এম অল্ট লিট, ইণ্টাৰনেট পয়েট্ৰি, এইচটিএমএলজায়েন্ট, বিচ স্লথ, অলথেমেকছ, হাৰ্টক্লাউড, এফআৰএক্সটিএল, কাটি স্পট, আৰু অল্ট লিট প্ৰেছ।
### প্ৰেছ আৰু কিতাপ
অল্ট লিট লেখা প্ৰকাশ কৰা প্ৰেছসমূহৰ ভিতৰত আছে মুমু হাউচ, চিভিল কপিং মেকানিজমছ, ছ'ৰী হাউচ, হেবিটেট, বুষ্ট হাউচ, লেজি ফেচিষ্ট, মেক্ৰ', নেপ, স্ক্ৰেম্বলাৰ বুকছ, পাব্লিছিং জিনিয়াছ, আৰু প্লেইন ৰেপ প্ৰেছ।

অল্ট লিটৰ লেখাৰ দুটা সংকলন হ'ল: দ্য ইয়'লো পেজছ (২০১৪, বুষ্ট হাউচ)আৰু ৪০ লিকেলি টু ডাই বিফ'ৰ ৪০: এণ ইনট্ৰ'ডাকচন টু অল্ট লিট (২০১৪, চিভিল কপিং মেকানিজমছ)।

টাম্বলাৰ ব্লগ অল্ট লিট লাইব্ৰেৰীত ১৫০ খনতকৈও অধিক কিতাপ, ই-বুক (বেছিভাগেই স্ব-প্ৰকাশিত) তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে। ব্ৰুকলিনৰ বুছউইকত থকা মেলো পেজছ লাইব্ৰেৰীয়ে *অল্ট লিট*ৰ শিৰোনামৰ এক বিস্তৃত নিৰ্বাচন আগবঢ়ায় আৰু অল্ট লিটৰ পঠন আৰু কিতাপ প্ৰকাশৰ আয়োজন কৰে।

## তথ্যউৎস

শ্ৰেণী:সাহিত্য
ছেট (মিচৰীয় দেৱতা)

**ছেট** () হৈছে প্ৰাচীন মিচৰীয় ধৰ্মৰ মৰুভূমি, ধুমুহা, বিশৃংখলতা, হিংসা আৰু বিদেশীসকলৰ এজন দেৱতা। প্ৰাচীন গ্ৰীক ভাষাত এই দেৱতাৰ নাম ছেথ (Σήθ) হিচাপে দিয়া হৈছে। ছেটৰ এটা ইতিবাচক ভূমিকাও আছিল য'ত তেওঁ ৰাৰ সৈতে তেওঁ আকাশী নাৱত লৈ আপেপ নামৰ বিশৃংখলতাৰ সৰ্পক বিতাৰণ কৰিবলৈ যায়। এজন যুঁজাৰু হিচাপে ছেটৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল। তেওঁ আছিল ৰঙা ভূমিৰ গৰাকী। ইয়াত তেওঁ হ'ৰাছৰ কৃষ্ণাংগ ভূমিৰ গৰাকী হিচাপে ভূমিকাৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিছিল। 

মিচৰৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আখ্যান অচাইৰিছ আখ্যানত ছেটক নিজৰ ভাতৃ অচাইৰিছক হত্যা কৰি অংগচ্ছেদ কৰা বিদ্ৰোহী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।  অচাইৰিছৰ ভগ্নী তথা সহধৰ্মিণী আইচিছে তেওঁৰ মৃতদেহটো পুনৰ একত্ৰিত কৰি দেৱী নেফ্থিছৰ  সহায়ত তেওঁৰ মৃত ভাতৃ তথা স্বামীক পুনৰুজ্জীৱিত কৰে।  এই পুনৰুজ্জীৱন অচাইৰিছৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী হ’ৰাছক গৰ্ভধাৰণ কৰিবলৈ যথেষ্ট হোৱাকৈ দীৰ্ঘকালীন আছিল।  হ'ৰাছে ছেটৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ ল'বলৈ বিচাৰিছিল আৰু প্ৰাচীন মিচৰৰ বহুতো আখ্যানত তেওঁলোকৰ সংঘাতৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

প্ৰাচীন মিচৰৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত ছেটক সাধাৰণতে বুধ গ্ৰহৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল।

তেওঁ নীল নদীৰ পশ্চিম অংশ অৰ্থাৎ চাহাৰাৰ সৈতে জড়িত, সেয়েহে তেওঁক কেতিয়াবা এজন নিম্নশ্ৰেণীৰ  মৰুভূমিৰ দেৱতা হাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ইজিপ্ট
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ইজিপ্তৰ দেৱ-দেৱী
জগদীপ ধনখড়

**জগদীপ ধনখড়** (; জন্ম: ১৮ মে, ১৯৫১) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান ভাৰতৰ ১৪তম উপৰাষ্ট্ৰপতি। ইয়াৰ আগতে তেওঁ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ ৰাজপাল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।তেওঁ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ সদস্য। তেওঁ চন্দ্ৰ শেখৰ মন্ত্ৰীসভাত সংসদীয় পৰিক্ৰমা ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২২ চনত তেওঁক ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁটে ভাৰতৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মনোনীত কৰে আৰু সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চাৰ সমৰ্থিত প্ৰাৰ্থী মাৰ্গাৰেট আলভাক পৰাস্ত কৰি তেওঁ ভাৰতৰ ১৪তম উপৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
১৯৫১ চনৰ ১৮ মে’ তাৰিখে ৰাজস্থান ৰাজ্যৰ ঝুনঝুনু জিলাৰ এখন সৰু গাঁও কিঠানাত জগদীপ ধনখড়ে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা ক্ৰমে কিঠানা চৰকাৰী বিদ্যালয় আৰু ঘৰধনা চৰকাৰী বিদ্যালয়ৰ পৰা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ চিত্তোৰগড় সৈনিক স্কুলৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত জয়পুৰৰ ৰাজস্থান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞান আৰু আইনৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
পৈশাচী (ভাষা)

**পৈশাচী** হৈছে প্ৰাচীন কালৰ প্ৰাকৃত আৰু সংস্কৃত ব্যাকৰণত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ মধ্যৱৰ্তী ৰাজ্যসমূহৰ লিপিবদ্ধ ৰূপত বহুলাংশে উপলব্ধ নোহোৱা এক সাহিত্যিক ভাষা। ইয়াক সাধাৰণতে প্ৰাকৃতসমূহৰ সৈতে একগোট কৰা হয়। প্ৰাকৃতৰ লগত ইয়াৰ কিছু ভাষিক সাদৃশ্য আছে যদিও ব্যাকৰণবিদসকলে কেৱল সাহিত্যিক ভাষা হোৱাৰ লগতে ইয়াৰ প্ৰাচীনতাবাদৰ বাবে এই ভাষাক এতিয়াও কথিত প্ৰাকৃত বুলি গণ্য কৰা নাই।

## পৰিচয়
নামটোৰ ব্যুৎপত্তিৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই ভাষা পিশাচে কোৱা ভাষা। দণ্ডিনৰ *কাব্যাদৰ্শ*ৰ দৰে সংস্কৃত কাব্যৰ গ্ৰন্থসমূহত ইয়াক ভূতভাষা নামেৰেও জনা যায়। ভূতভাষা নামটোক দুই ধৰণে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো হ'ল ই এটা "মৃত ভাষা" (অৰ্থাৎ কোনো জীৱিত বক্তা নথকা) আৰু দ্বিতীয়টো হৈছে "মৃতকসকলে কোৱা ভাষা" (অৰ্থাৎ ভূতৰ ভাষা)। ইয়াৰে প্ৰথম ব্যাখ্যাটো অধিক বাস্তৱিক আৰু দ্বিতীয়টো অধিক কল্পনাপ্ৰসূত। প্ৰথম ব্যাখ্যাটো সমৰ্থন কৰাৰ প্ৰমাণ হৈছে যে পৈশাচীৰ সাহিত্য খণ্ডিত আৰু অতিশয় বিৰল। অৱশ্যে ই হয়তো এসময়ত সচৰাচৰ ব্যৱহৃত ভাষা আছিল। 

আচাৰ্য্য হেমচন্দ্ৰাচাৰ্য্যৰ দ্বাৰা ৰচিত ব্যাকৰণৰ গ্ৰন্থখনত ছটা ভাষা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: সংস্কৃত, "মান্য" প্ৰাকৃত (প্ৰায় মহাৰাষ্ট্ৰী প্ৰাকৃত), সৌৰসেনী, মাগধী, পৈশাচী বা কালিকাপৈশাচী আৰু অপভ্ৰংশ (সাংস্কৃতিকভাৱে সেই সময়ত গুজৰাট আৰু ৰাজস্থান অঞ্চলত প্ৰচলিত আৰু গুজৰাটী ভাষাৰ পূৰ্বসূৰী)। 

ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ তিব্বতী ইতিহাসবিদ বুটন ৰিঞ্চেন ড্ৰুবে লিখিছিল যে আদিকালৰ বৌদ্ধ শিক্ষাক্ষেত্ৰসমূহ পবিত্ৰ ভাষা বাছনিৰ দ্বাৰা ইটো সিটোৰ পৰা পৃথক কৰা হৈছিল। মহাসাংঘিকসকলে প্ৰাকৃত ব্যৱহাৰ কৰিছিল, সৰ্বাষ্টিবাদিনসকলে সংস্কৃত ব্যৱহাৰ কৰিছিল, স্থবীৰাবাদিনসকলে পৈশাচী ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু সম্মিতীয়সকলে অপভ্ৰংশ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

## সাহিত্য
লুপ্ত হৈ গ'লেও পৈশাচী ভাষাত ৰচিত আটাইতকৈ অধিক পৰিচিত গ্ৰন্থখন হৈছে গুণাধ্যৰ *বৃহৎকথা* (আক্ষৰিক অৰ্থত "বৃহৎ কাহিনী")। ই পদ্যৰে লিখা কাহিনীৰ এক বৃহৎ সংকলন। সংস্কৃতত হোৱা বৃহৎকথাৰ অভিযোজন, যেনে সোমদেৱৰ একাদশ শতিকাৰ কথাসৰিৎসাগৰ আৰু ক্ষেমেন্দ্ৰৰ বৃহৎকথাৰ পৰাও গ্ৰন্থখন জনাজাত। সোমদেৱ আৰু ক্ষেমেন্দ্ৰ দুয়োজনেই কাশ্মীৰৰ আছিল আৰু তাত বৃহৎকথা জনপ্ৰিয় বুলি কোৱা হৈছিল। 

গ্ৰীয়েৰচনৰ মতে পৈশাচী ভাষা বায়ৱ্য (উত্তৰ-পশ্চিম) অঞ্চলত কোৱা হৈছিল। ই সম্ভৱতঃ পাহাৰীয়া লোকসকলৰ কথিত ভাষা আছিল আৰু নগৰাঞ্চলৰ শিক্ষিত লোকসকলে তুচ্ছাৰ্থত ইয়াক পৈশাচী আখ্যা দিছিল।

বৰৰুচিৰ দ্বাৰা ৰচিত বুলি খ্যাত প্ৰাকৃত ভাষাৰ ব্যাকৰণ গ্ৰন্থ *প্ৰাকৃত প্ৰকাশ*ত পৈশাচী প্ৰাকৃত সন্দৰ্ভত এটা অধ্যায় আছে। এই গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা হৈছে যে পৈশাচীৰ ভিত্তি হৈছে সৌৰসেনী ভাষা।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাষা
শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা
অৰণ্যৰ গান (কাব্য সংকলন)

**অৰণ্যৰ গান** নীলমনি ফুকনে অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰা এলানি কবিতাৰ সংকলন। এই কবিতাসমূহ মূলতঃ ছত্তিশগড়ী, ৱাঞ্চু, চাঁ‌ওতাল, মিচিং, মুণ্ডা, কাৰ্বি, গাৰো, কুকি, বড়ো, আঙ্গামী, পৰাজা, কন্যাক আদি বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু আদিবাসী ভাষাৰ। ইয়াৰে কাৰ্বি, মিচিং আৰু বড়ো কবিতাসমূহৰ বাদে বাকী কবিতাসমূহ বিভিন্নজনৰ ইংৰাজী অনুবাদৰ পৰা অসমীয়ালৈ ভাঙনি কৰা হৈছে। কাব্যপুথিখনৰ আগকথা লিখিছে হীৰেন গোহাঁ‌য়ে। সংকলনখনিৰ সন্নিৱিষ্ট প্ৰতিটো ৰেখাচিত্ৰই ভাৰতীয় জনজাতীয় চিত্ৰ-ভাস্কৰ্যক ভিত্তি কৰি সমিৰণ বৰুৱাই অংকন কৰিছে। ষ্টুডেণ্টচ্ ষ্ট'ৰচৰ বেনাৰত এই সংকলনখনি প্ৰথমবাৰলৈ প্ৰকাশ পায় ১৯৯৩ চনত। ২০০৫ চনত গ্ৰন্থখনিৰ দ্বিতীয়টো সংস্কৰণ প্ৰকাশ পায়।

## লেখকৰ চমু পৰিচয়

নীলমনি ফুকন অসমীয়া ভাষাৰ এজন কবি, কলা-সমালোচক, অধ্যাপক আৰু সাহিত্যিক। তেওঁক তেওঁ‌ৰ কবিতাসমূহৰ প্ৰতীকবাদ আৰু চিত্ৰকল্পবাদৰ বাবে জনা যায়। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত আছে 'সূৰ্য হেনো নামি আহে এই নদীয়েদি', 'কবিতা', আৰু 'গোলাপী জামুৰ লগ্ন' শীৰ্ষক কাব্য সংকলন। ১৯৯০ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে। ২০২১ চনত তেওঁক ভাৰতীয় জ্ঞানপীঠে সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অনবদ্য বৰঙণিৰ বাবে ২০২০ বৰ্ষৰ জ্ঞানপীঠ বঁ‌টা আগবঢ়ায়।

## বিষয়বস্তু
কাব্য সংকলনখনিত মুঠ ১০৮টা কবিতা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। ইয়াৰে সিংহভাগ প্ৰেমৰ কবিতা। ইয়াৰ লগতে দুই এটা মৃত্যু আৰু দৰিদ্ৰতা বিষয়ক কবিতাও ইয়াত সন্নিৱিষ্ট হৈছে। ইয়াৰে কোনো কোনো কবিতাত আধুনিক কবিসকলে কৰাৰ দৰে ব্যক্তিগত প্ৰতীকৰো ব্যৱহাৰ লক্ষ্য কৰা যায়। ফুকনৰ নিজৰ ভাষাত, ইয়াৰ কবিতাসমূহ জনজাতিসমূহৰ জীৱন-যৌৱনৰ সৈতে গঁ‌থা আৰু ই গোষ্ঠী জীৱনৰ সাঙ্গীতিক, কাব্যিক অভিব্যক্তি।
এই বিষয়ে *অনুবাদকৰ কথা*ত তেওঁ উল্লেখ কৰিছে:

সংকলনটোৰ একাধিক কবিতা ইংৰাজী অনুবাদৰ পৰা অসমীয়ালৈ ভাঙনি কৰা হৈছে। এই কবিতাসমূহৰ মূল ইংৰাজী অনুবাদ কে.পি. বাহাদুৰ, কে.বি. দাস, এল.কে. মহাপাত্ৰ, তৰুণ গোস্বামী আদি।

সংকলনটোৰ শেষৰ ফালে টোকা হিচাপে যিসমূহ জনজাতিৰ কবিতা ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে সেই জনজাতিসমূহৰ বিষয়ে একোটা পৰিচয়মূলক চমু টোকা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই টোকাৰ লেখক কিশোৰ ভট্টাচাৰ্য।

কবিতা পুথিখনত সন্নিৱিষ্ট ৰেখাচিত্ৰসমূহৰ সন্দৰ্ভত অনুবাদকে কৈছে:

## মন্তব্য আৰু সমালোচনা
সংকলনখনিৰ কবিতাসমূহৰ সন্দৰ্ভত হীৰেন গোহাঁ‌য়ে লিখিছে যে আদিবাসী কবিতা/গীতৰ অনুবাদ আনে কৰা আৰু নীলমণি ফুকনে কৰাৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে। এই পাৰ্থক্যটো হৈছে যে ফুকনৰ আগ্ৰহ ঠিক নৃতাত্ত্বিক নাইবা অনুবাদকৰ অনুশীলনৰ আগ্ৰহ নহয়। তেওঁ কৈছে যে কাব্যজীৱনৰ তাগিদাতেই ফুকনে অৰণ্যৰ গান শুনিছে আৰু নিজৰ ভাষালৈ ইয়াক অনুবাদ কৰিছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:অসমীয়া কবিতাপুথি
ভগা জখলাত খোজ (আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ)

**ভগা জখলাত খোজ** () নামৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থখনৰ লেখক আবু চুফিয়ান৷ মুঠ ৪১৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক নিজৰা হাজৰিকা আৰু প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান স্পন্দন প্ৰকাশ৷ প্ৰকাশ কাল ২০২১ চন৷ গ্ৰন্থখনত লেখকে তেওঁৰ জীৱনৰ ঘাত-প্ৰতিঘাতৰ কথা ৰোমন্থন কৰি আনুষংগিক পৰিৱেশৰ উপস্থাপনৰ দ্বাৰা জীৱনৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে৷

## বিৱৰণ
সৰু বৰ মুঠ এশ ছয়টা খণ্ডত লেখকে নিজৰ দাৰিদ্ৰ্যৰে ভৰা সংঘাতময় শৈশৱৰ পৰা আৰম্ভ কৰি , নানা বিপৰ্যয়কো নেওচি উচ্চ শিক্ষা লোৱাৰ কথা আৰু তাৰপাছত আৰক্ষী বিষয়াৰ পদ লাভ কৰি চাকৰি জীৱনৰ আগডোখৰ কাল কিদৰে ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সময়তো সাহস আৰু ধৈৰ্য্যৰে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল তাৰ পুংখানুপুংখ বিৱৰণ লিখিছে৷ অৱশ্যে দিনলিপিৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল স্মৃতি ৰোমন্থনৰ ওপৰত লিখা বাবে চন তাৰিখ সকলোতে সঠিকভাৱে উল্লেখ যে কৰিব পৰা নাই; সেই কথাও লিখকে লিখিছে৷ জীৱন সংঘাতময় হ’লেও লেখকে তাক উপভোগ কৰিছে৷ “কেৱল খোৱাপিন্ধা নাইবা তথাকথিত ভোগ-বিলাসৰ নামেই আমাৰ দৃষ্টিত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন নহয়৷ জীৱনৰ প্ৰতিটো খোজতে সংগ্ৰাম কৰি বিজয়ী হোৱাৰ মাদকতাই সুকীয়া৷’’ 
সাধাৰণতে আত্মজীৱনীসমূহৰ শৈশৱৰ বৰ্ণনাই অধিক আকৰ্ষণীয় হয়৷ ’ভগা জখলাত খোজ’তো সেয়া দেখিবলৈ পোৱা গৈছে৷ ভাৰতৰ সকলো ঠাইৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা আৰু শিশুৰ শিক্ষা গ্ৰহণৰ পৰিৱেশ সকলো ঠাইতে সমান নহয়৷ ’ভগা জখলাত খোজ’ নামৰ গ্ৰন্থখনে ভাৰতবৰ্ষৰ নিচিনা এখন দেশত অনেক প্ৰয়োজনীয় শৈক্ষিক পৰিৱেশৰ পৰা বঞ্চিত শিশু আৰু কিশোৰক বাট দেখুৱাব পাৰে৷ কিতাপখনৰ প্ৰথম অধ্যায় “মোৰ শৈশৱ, কৈশোৰ আৰু জীৱন সংগ্ৰাম’’ত লেখকে নিজে দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে কৰা সংগ্ৰামখনৰ কথা স্পষ্টকৈ দাঙি ধৰিছে৷ প্ৰতিকুল পৰিৱেশ আৰু দাৰিদ্ৰতাৰ বিৰুদ্ধে কৰা সংগ্ৰামৰ বাবে আৰু সেই সংগ্ৰামত জয়লাভ কৰা বাবে গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণি অংশ স্মৰণীয় হৈ পৰিছে’’৷ সাহিত্য সমালোচক হীৰেন গোঁহাই মতে, অসমৰ অভিবাসী মুছলমান সমাজৰ নানা সমস্যা-সংকটৰ বিষয়ে জানিবলৈ এই কিতাপখন পঢ়ুৱৈৰ বাবে পঠনীয় কিতাপ৷

গ্ৰন্থখনৰ শেষৰ ফালে চাকৰিজীৱনত লাভ কৰা অভিজ্ঞতাৰে কেইবাটাও খণ্ড লিখা হৈছে৷ প্ৰশাসনিক পদবীত ৰাজনৈতিক পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱ আৰু নিজৰ অস্তিত্ব বৰ্তাই ৰখাৰ বিভিন্ন পৰিৱেশ কিছু মুকলিকৈ আৰু কিছু সংক্ষেপ আৰু ইংগিতময়তাৰে উপস্থাপন কৰিছে৷ “চৰকাৰী চাকৰি জীবনত আৰক্ষীৰ বিভিন্ন অভিযানত সম্মুখৰ পৰা নেতৃত্ব দি লাভ কৰা তিতা-মিঠা অভিজ্ঞতাৰে পুষ্ট এজন আৰক্ষীয়ে আৱেগ আৰু বিবেকৰ সংযোগত দেখা এখন সমাজৰ সামাজিক,  ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতি এক দীৰ্ঘ সময়ৰ দলিল৷ 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
অপভ্ৰংশ

**অপভ্ৰংশ** () হৈছে পতঞ্জলিৰ সময়ৰেপৰা *বৈয়াকৰণা* অৰ্থাৎ স্থানীয় ব্যাকৰণবিদসকলে আধুনিক ভাষাসমূহৰ উত্থানৰ পূৰ্বে উত্তৰ ভাৰতৰ কথিত ভাষাসমূহ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক শব্দ। ইণ্ড'লজীত (দক্ষিণ এছিয়া বা ভাৰতৰ বিষয়ে অধ্যয়ন) ইয়াক মধ্যকালৰ শেষৰ ফালৰ আৰু আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইণ্ডো-আৰ্য ভাষাৰ মাজত পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা কৰা উপভাষাসমূহক একগোট কৰা এক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কালছোৱাই খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ আৰু ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজৰ সময়ছোৱাক সামৰি লৈছিল। কিন্তু এই উপভাষাসমূহ গতানুগতিকভাৱে মধ্য ইণ্ডো-আৰ্য যুগত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সংস্কৃতত অপভ্ৰংশৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "বিকৃত" বা "অব্যাকৰণগত ভাষা" আৰু ই সংস্কৃত ব্যাকৰণৰ নিয়মৰ আওতাৰ বাহিৰত। 

খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ সময়ছোৱাৰ বাবে উত্তৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ ক্ষেত্ৰত অপভ্ৰংশ সাহিত্য এক মূল্যৱান উৎস।
## ইতিহাস
পালি ভাষাক সামৰি লোৱা প্ৰাকৃত শব্দটো উত্তৰ ভাৰতৰ স্থানীয় ভাষাৰ বাবেও এক প্ৰতিশব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ভাষাসমূহ সম্ভৱতঃ চতুৰ্থৰ পৰা অষ্টম শতিকাৰ শেষৰ ফালে কোৱা হৈছিল। কিন্তু কিছুসংখ্যক পণ্ডিতে সমগ্ৰ মধ্য ইণ্ডো-আৰ্য যুগৰ বাবে এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে। মধ্য ইণ্ডো-আৰ্য ভাষাসমূহ ক্ৰমান্বয়ে অপভ্ৰংশ উপভাষালৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এইসমূহ প্ৰায় ত্ৰয়োদশ শতিকালৈকে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। অপভ্ৰংশসমূহে পৰৱৰ্তী সময়ত আধুনিক ইণ্ডো-আৰ্য ভাষালৈ বিকাশ লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাৰ সীমা কিছু পৰিমাণে ধূসৰ। ই স্পষ্ট ৰূপত কালক্ৰমিক নহয়। আধুনিক উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষাসমূহে প্ৰায় একাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে এক সুকীয়া পৰিচয় গঢ়ি তুলিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে অপভ্ৰংশসমূহ তেতিয়াও ব্যৱহৃত হৈ আছিল। দ্বাদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এইসমূহে সম্পূৰ্ণ সুকীয়া ৰূপ একোটা লাভ কৰিছিল। 

জৈন পুথিভঁৰালসমূহত যথেষ্ট পৰিমাণৰ অপভ্ৰংশ সাহিত্য পোৱা গৈছে। আমিৰ খুছৰো আৰু কবীৰে আধুনিক হিন্দী ভাষাৰ সৈতে প্ৰায় মিল থকা ভাষাত লিখি থকাৰ সময়তে বহু কবিয়ে বিশেষকৈ হিন্দু ৰজাৰ শাসনত থকা অঞ্চলবোৰত অপভ্ৰংশত সাহিত্য ৰচনা কৰি আছিল। এই লেখকসকলৰ ভিতৰত কামৰূপৰ চাৰাহা, তিলোপা আৰু কান্‌হা (চৰ্যাপদৰ ৰচয়িতাসকলৰ অন্যতম); ধৰ অঞ্চলৰ (বৰ্তমানৰ মধ্যপ্ৰদেশ) দেৱসেন (খ্ৰীষ্টীয় নৱম শতিকা); মান্যাখেতৰ (বৰ্তমান কৰ্ণাটক) পুষ্পদন্ত (খ্ৰীষ্টীয় নৱম শতিকা); ধনপাল; মুনি ৰামসিংহ; পাটানৰ (বৰ্তমানৰ গুজৰাট) হেমাচন্দ্ৰ; আৰু গোৱালিয়ৰৰ ৰাইঘু(খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫ শতিকা)। 

আপভ্ৰংশৰ ব্যৱহাৰৰ এটা প্ৰাচীন উদাহৰণ হ’ল কালিদাসৰ *বিক্ৰমোৰ্বশীয়ম* নামৰ নাট্য। ইয়াত পুৰুৰৱে অৰণ্যত থকা জীৱ-জন্তুবোৰক তেওঁৰ নিৰুদ্দেশ হোৱা প্ৰিয়জনৰ বিষয়ে অপভ্ৰংশত সুধিছিল। অপভ্ৰংশত কৰা সাহিত্য ৰচনা অষ্টাদশ শতিকালৈকে চলি আছিল। সেই সময়ত ভগৱতীদাসে *মিগনকলহ চাৰিউ* ৰচনা কৰিছিল।

এজন মুছলমান সাহিত্যিকে ৰচনা কৰা অপভ্ৰংশ গ্ৰন্থৰ একমাত্ৰ জনাজাত উদাহৰণ হ'ল মুলতানৰ আব্দুৰ ৰহমানৰ দ্বাৰা ৰচিত সন্দেশৰাসক। ই সম্ভৱতঃ প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰচিত।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাষা
কৃত্তিবাসী ৰামায়ণ

**কৃত্তিবাসী ৰামায়ণ** বা **শ্ৰীৰামপাঁচালী** হৈছে পোন্ধৰ শতিকাৰ বাংলা কবি কৃত্তিবাস ওঝাই ৰচনা কৰা ৰামায়ণৰ এক সংস্কৰণ। লেখকৰ নামেৰেই এই সংস্কৰণৰ নাম ৰখা হৈছে। এই গ্ৰন্থত ৰামায়ণক বাংলা ভাষালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মধ্য বাংলা সাহিত্যৰ পৰম্পৰাগত ৰামায়ণ পাঁচালী ৰূপত ৰচিত কৃতীবাসী ৰামায়ণ কেৱল মূল ভাৰতীয় মহাকাব্যৰ পুনৰ শব্দায়ন নহয়, ইয়াৰ প্ৰচলনৰ সময়ছোৱাত, মধ্যযুগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বংগৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ এক প্ৰতিফলনো ইয়াত দেখা যায়। ১৯১১ চনত দীনেশ চন্দ্ৰ সেনে ইয়াক ‘বংগৰ বহু দূৰলৈকে আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থ’ আৰু ‘গংগা উপত্যকাৰ মানুহৰ বাইবেল’ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছিল।

## পাণ্ডুলিপি আৰু উৎপত্তি
কৃত্তিবাসী ৰামায়ণক বাল্মিকীৰ ৰামায়ণ নামেৰে জনাজাত সংস্কৃত গ্ৰন্থৰ এটা বা অধিক পুনৰীক্ষণৰ পৰা বাংলালৈ অনুবাদ কৰা যেন লাগে। কৃত্তিবাস ওঝাৰ সৈতে কৃত্তিবাসী ৰামায়ণৰ জনপ্ৰিয় সংযোগ আৰু তেওঁৰ বিষয়ে উপলব্ধ জীৱনীমূলক তথ্য যদি সঠিক হয়, তেন্তে কৃত্তিবাসী ৰামায়ণ ৰচনা হৈছিল খ্ৰীষ্টীয় পোন্ধৰ শতিকাত। কিন্তু বৰ্তমান উপলব্ধ সংস্কৰণ আৰু পূৰ্বতে ৰচিত অৰ্থাৎ পোন্ধৰ শতিকাৰ মূল সংস্কৰণৰ মাজত কিমান মিল আছে সেয়া স্পষ্ট নহয়, কাৰণ ঊনবিংশ শতিকাৰ পণ্ডিতসকলে আজিৰ প্ৰধান ছপা সংস্কৰণসমূহৰ বিষয়বস্তু নিৰ্ণয় কৰাত প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিছিল। গতিকে বৰ্তমান উপলব্ধ এই ৰামায়ণৰ সংস্কৰণটিত পিছলৈ অন্যান্য পণ্ডিতৰ প্ৰভাৱ পৰা বুলি গৱেষক সকলে অনুমান কৰিছে। এই সংস্কৰণটোৰ ১৫০০ খনতকৈও অধিক পাণ্ডুলিপি বিদ্যমান, কিন্তু বেছিভাগেই অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষৰ চতুৰ্থাংশ বা তাৰ পিছৰ, আৰু সেইবোৰ অতি বৈচিত্ৰ্যময় (কিছুমান ভিন্নতাই বংগৰ ভিতৰত আঞ্চলিক প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত কৰে); আনকি আদিম পাণ্ডুলিপিৰ খণ্ডবোৰো কল্পিত লেখকৰ আনুমানিক সময়সীমাৰ তুলনাত কমেও দুটা শতিকাৰ পিছৰ। গৱেষক সকলৰ দ্বাৰা এই কাব্যৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰস্তুত কৰাৰ কিছুমান প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছে, কিন্তু ফিলিপ বেন'ইটৰ মতে, 'sans résultat probant' ('বিনা... পতিয়ন যোগ্য ফলাফল'); এই পৰিস্থিতিত তেওঁ এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে 'il est impossible de se faire une idée du texte original de Krittibâs' ('কৃত্তিবাসৰ মূল পাঠটোৰ এটা ছাপ প্ৰণয়ন কৰাটো অসম্ভৱ')।

বৰ্তমান পশ্চিমবংগৰ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়, বিশ্বভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়, ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়, জাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়, বুঢ়ৱান বিশ্ববিদ্যালয়, উত্তৰবংগ বিশ্ববিদ্যালয় আদি বিশ্ববিদ্যালয়ত বৰ্তমানে বিদ্যমান পাণ্ডুলিপিসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। অসমৰ ছিলচৰ নৰ্মেল স্কুল লাইব্ৰেৰী, জাহাংগীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বাংলাদেশৰ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়; ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰী আৰু যুক্তৰাজ্যৰ স্কুল অৱ অৰিয়েণ্টেল এণ্ড আফ্ৰিকান ষ্টাডিজ; আৰু বিবলিওথেক নেচনেল ডি ফ্ৰান্স ইত্যাদিটো সংৰক্ষিত হৈ আছে। 

## সূচী
মূল বাল্মিকীৰ ৰামায়ণৰ দৰেই এই গ্ৰন্থখনো সাতটা খণ্ডত ভাগ কৰা হৈছে, এই ক্ষেত্ৰত আদিকাণ্ড, অযোধ্যাকাণ্ড, অৰণ্যকাণ্ড, কিষ্কিন্ধাকাণ্ড, সুন্দৰকাণ্ড, লংকাকাণ্ড, আৰু উত্তৰাকাণ্ড। ই ইয়াৰ উৎসৰ গঠন বা সামগ্ৰিক প্লটৰ বিশেষ পৰিৱৰ্তন কৰা নাই যদিও, যদিও ইয়াত স্থানীয় পৰিৱৰ্তন হোৱা দেখা যায়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰামায়ণ
পালি ভাষা

**পালি** (/ˈpɑːli/) হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ এটা থলুৱা মধ্য ভাৰত-আৰ্য লিটাৰ্জিকেল ভাষা। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পালি কেনন বা টিপিটকৰ ভাষাৰ লগতে থেৰাবাদ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পবিত্ৰ ভাষা হিচাপে এই ভাষাৰ বহুল অধ্যয়ন হোৱা দেখা যায়। প্ৰাৰম্ভিক কালত ইয়াক ব্ৰাহ্মী লিপিৰে লিখা হৈছিল। 

## ব্যুৎপত্তি
থেৰাবাদ কেননৰ ভাষাৰ নাম হিচাপে ‘পালি’ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই শব্দটোৰ উৎপত্তি ধাৰাভাষ্যমূলক পৰম্পৰাত হোৱা যেন লাগে, য'ত পালি (উদ্ধৃত মূল পাঠ্যৰ শাৰীৰ অৰ্থত) পাণ্ডুলিপিত ইয়াৰ পিছত অহা ধাৰাভাষ্য বা স্থানীয় ভাষাৰ অনুবাদৰ পৰা পৃথক কৰা হৈছিল। কে.আৰ.নৰ্মানে কৈছে যে ইয়াৰ উত্থান পালি-ভাস যৌগটোৰ ভুল বুজাবুজিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল, পালিক এটা বিশেষ ভাষাৰ নাম হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল।

পালি নামটো কেননিক সাহিত্যত দেখা নাযায়, আৰু ধাৰাভাষ্য সাহিত্যত কেতিয়াবা তান্তিৰে প্ৰতিষ্ঠাপন কৰা হয়, অৰ্থাৎ এটা বংশ হিচাপে। এই নামটো শ্ৰীলংকাত পালি ভাষাক দৰবাৰী আৰু সাহিত্যিক ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফালৰ পৰা চাবলৈ গ'লে খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিতে পুনৰুত্থানৰ সময়ত উত্থাপন হোৱা যেন লাগে।

সেই হিচাপে ভাষাটোৰ নামটোৱে বিভিন্ন বয়সৰ পণ্ডিতসকলৰ মাজত কিছু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে; কিয়নো ভাষাটোৰ নামৰ ক্ষেত্ৰত "আ" আৰু "অ" দুয়োটাৰ ব্যৱহাৰ পোৱা যায়, ইয়াৰোপৰি "ল" আখৰৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰটো হস্ৰ আৰু দীৰ্ঘ উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য বিদ্যমান। (দুয়োটা ISO 15919/ALA-LC ৰেণ্ডাৰ, Pāḷi ত দেখা যায়) কিন্তু আজিলৈকে শব্দটোৰ কোনো এটা মানক বানান নাই আৰু চাৰিওটা সম্ভাৱ্য বানান পাঠ্যপুথিত পোৱা যায়। আৰ চি চিল্ডাৰ্ছে এই শব্দৰ পাৰ্থক্যক শব্দ "শৃংখলা" ​​বুলি কৈছে লগতে তেওঁ উল্লেখ কৰিছে ভাষাটোৱে "ইয়াৰ ব্যাকৰণগত গঠনৰ নিখুঁততাৰ ফলস্বৰূপে উপনামটো বহন কৰে।" 

## পাণ্ডুলিপি
পালি ভাষাক সাধাৰণতে প্ৰাচীন ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে যদিও এইভাষাত লিখিত আদিম যুগৰ কোনো এপিগ্ৰাফিক বা পাণ্ডুলিপিৰ প্ৰমাণ এতিয়ালৈকে জীয়াই থকা নাই। আৱিষ্কৃত পালিৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন নমুনাসমূহ হৈছে মূল ভূখণ্ড দক্ষিণ-পূব এছিয়া, বিশেষকৈ মধ্য চিয়াম আৰু নিম্ন বাৰ্মাত অৱস্থিত পঞ্চম শতিকাৰ পৰা অষ্টম শতিকাৰ বুলি ধৰা শিলালিপি। এই শিলালিপিসমূহ সাধাৰণতে পালি কেনন আৰু অ-কেননিক গ্ৰন্থসমূহৰ চুটি অংশৰে গঠিত।

আচৰিত কথাটো হ'ল, নেপালত নৱম শতিকাৰ আটাইতকৈ পুৰণি পালি পাণ্ডুলিপি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। ই চাৰিটা টকৌজাতীয় পাতৰ ফলিঅ'ৰ আকাৰত আছে, গুপ্ত লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা পৰিৱৰ্তনশীল লিপি ব্যৱহাৰ কৰি কুল্লাভাগৰ এটা খণ্ড লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। শ্ৰীলংকা আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পৰা অহা আটাইতকৈ পুৰণি জ্ঞাত পাণ্ডুলিপিসমূহ ত্ৰয়োদশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ, ইয়াৰ উদাহৰণ কমেইহে আছে। ৪০০ বছৰতকৈ পুৰণি অতি কম সংখ্যক পাণ্ডুলিপিহে বৰ্তমানো অক্ষত অৱস্থাত আছে আৰু চাৰিটা নিকায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাণ্ডুলিপি কেৱল সপ্তদশ শতিকা আৰু তাৰ পিছৰ উদাহৰণতহে উপলব্ধ।

## ধ্বনিব্যৱস্থা

### স্বৰধ্বনি

### ব্যঞ্জনধ্বনি

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাষা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা
জিএছটি

**সামগ্ৰী আৰু সেৱা কৰ** বা চমুকৈ **জিএছটি** () হৈছে ভাৰতত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ যোগানৰ ওপৰত ব্যৱহৃত পৰোক্ষ কৰ। ইয়াত কেইটামান ৰাজ্যিক কৰৰ বাহিৰে প্ৰায় সকলো পৰোক্ষ কৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰতিটো স্তৰতে জি এছ টি আৰোপ কৰা হয় যদিও অন্তিমগৰাকী গ্ৰাহক বা চূড়ান্ত উপভোক্তাগৰাকীৰ বাহিৰে উৎপাদনৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ সকলো পক্ষক ঘূৰাই দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আৰু গন্তব্যস্থানভিত্তিক কৰ হিচাপে ইয়াক সংগ্ৰহ কৰা হয়। পূৰ্বৰ কৰসমূহৰ দৰে ইয়াক আৰম্ভণিতেই সংগ্ৰহ কৰা নহয়। 

কৰ সংগ্ৰহৰ বাবে সামগ্ৰী আৰু সেৱাসমূহক পাঁচটা ভিন্ন কৰ স্তূপত ভাগ কৰা হয়। এইকেইটা হৈছে ক্ৰমে ০% অৰ্থাৎ কৰমুক্ত, ৫%, ১২%, ১৮% আৰু ২৮%। কিন্তু পেট্ৰলিয়ামজাত সামগ্ৰী, নিচাযুক্ত পানীয়, আৰু বিদ্যুতৰ ওপৰত জি এছ টিৰ অধীনত কৰ আৰোপ কৰা নহয় আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে পূৰ্বৰ কৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি ভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰে পৃথকে পৃথকে কৰ আৰোপ কৰে। 

ভাৰত চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবিধানৰ এশ এক সংখ্যক সংশোধনী ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে ২০১৭ চনৰ ১ জুলাইৰ পৰা এই কৰ কাৰ্যকৰী কৰে। ইয়াৰ লগে লগে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰে পূৰ্বে আৰোপ কৰা কৰসমূহৰ ঠাই জিএছটিয়ে গ্ৰহণ কৰে। 

কৰৰ হাৰ আৰু নীতি-নিয়মসমূহ জিএছটি পৰিষদৰ () দ্বাৰা পৰিচালিত হয় আৰু ই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু সকলো ৰাজ্যৰ বিত্তমন্ত্ৰীসকলক লৈ গঠিত। 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অৰ্থনীতি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কৰ প্ৰণালী
অনুবাদ

**অনুবাদ** () হৈছে উৎস ভাষাৰ পাঠ্যৰ অৰ্থ সমতুল্য লক্ষ্য ভাষাৰ পাঠ্যৰ দ্বাৰা যুক্ত কৰা। ইংৰাজী ভাষাই অনুবাদ (এটা লিখিত পাঠ্য) আৰু ব্যাখ্যা (বিভিন্ন ভাষাৰ ব্যৱহাৰকাৰীৰ মাজত মৌখিক বা স্বাক্ষৰিত যোগাযোগ)ৰ মাজত এটা পৰিভাষিক পাৰ্থক্য অংকন কৰে (যিটো প্ৰতিটো ভাষাতে নাই)। এই পাৰ্থক্যৰ অধীনত ভাষা সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত সেই লেখাটোৰ আৰ্ৱিভাৱৰ পিছতহে অনুবাদ আৰম্ভ কৰিব পাৰি।

এজন অনুবাদকে লক্ষ্য-ভাষাটোত উৎস-ভাষাৰ শব্দ, ব্যাকৰণ বা বাক্যবিন্যাস অজানিতে প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ শংকা থাকে। আনহাতে, এনে "একত্ৰিতকৰণ"সমূহে কেতিয়াবা উপযোগী উৎস-ভাষাৰ Calque আৰু ঋণ শব্দ আমদানি কৰিছে যিয়ে লক্ষ্য ভাষাসমূহক সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। পবিত্ৰ গ্ৰন্থৰ প্ৰাচীন অনুবাদককে ধৰি আন অনুবাদকসকলে তেওঁলোকে অনুবাদ কৰা ভাষাবোৰক গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছে।

অনুবাদ প্ৰক্ৰিয়া কষ্টকৰ। সেয়েহে ১৯৪০ চনৰ পৰা অনুবাদক স্বয়ংক্ৰিয় কৰাৰ বাবে বা মানৱ অনুবাদকক যান্ত্ৰিকভাৱে সহায় কৰাৰ বাবে বিভিন্ন মাত্ৰাত আৰু পৰ্যায়ত সফলতাৰে প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। অতি শেহতীয়াকৈ ইণ্টাৰনেটৰ উত্থানে অনুবাদ সেৱাৰ বাবে বিশ্বব্যাপী বজাৰ গঢ়ি তুলিছে আৰু "ভাষা স্থানীয়কৰণ"ৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে। 

## ব্যুৎপত্তি

ইংৰাজী শব্দ "অনুবাদ" লেটিন শব্দ *translatio* ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিটো trans, "across" + ferre, "to carry" বা "to bring" (-latio পাছলৈ latus, ferre ৰ অতীতৰ participle ৰ পৰা আহিছে)। এইদৰে অনুবাদ হৈছে "এটা কঢ়িয়াই নিয়া" বা "এটা কঢ়িয়াই অনা"। অৰ্থাৎ এটা ভাষাৰ পৰা অইন এটা ভাষালৈ

কিছুমান শ্লেভিক ভাষা আৰু জাৰ্মানীয় ভাষাই (ডাচ আৰু আফ্ৰিকান ভাষাৰ বাহিৰে) অনুবাদৰ বিষয়ত "অনুবাদ" ধাৰণাটোৰ বাবে নিজৰ শব্দক calque কৰাইছে, লেটিন মূলৰ সলনি নিজ নিজ শ্লাভিক বা জাৰ্মানীয় মূল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছে। 

পশ্চিম আৰু পূব শ্লাভিক ভাষাই (ৰাছিয়ান ভাষাৰ বাহিৰে) অনুবাদ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল, আনহাতে ৰাছিয়ান আৰু দক্ষিণ স্লাভিক ভাষাই ট্ৰেডক্টিঅ' আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছিল। 

## এছিয়াত অনুবাদ পৰম্পৰা
দক্ষিণ, দক্ষিণ-পূব আৰু পূব এছিয়াত অনুবাদৰ এক সুকীয়া পৰম্পৰা আছে (প্ৰাথমিকভাৱে ভাৰতীয় আৰু চীনা সভ্যতাৰ গ্ৰন্থসমূহৰ); বিশেষকৈ ধৰ্মীয়, বিশেষকৈ বৌদ্ধ ধৰ্মীয় গ্ৰন্থসমূহৰ অনুবাদৰ সৈতে আৰু চীনা সাম্ৰাজ্যৰ শাসনৰ সৈতে জড়িত। ইউৰোপত অধিক সাধাৰণতে পোৱা ঘনিষ্ঠ অনুবাদৰ পৰিৱৰ্তে ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় অনুবাদৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে শিথিল অভিযোজন; আৰু চীনা অনুবাদ তত্ত্বই অনুবাদৰ বিভিন্ন মাপকাঠী আৰু সীমাবদ্ধতা চিনাক্ত কৰে।
যদিও দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ভাৰতীয়কৃত ৰাজ্যসমূহে প্ৰায়ে সংস্কৃত ভাষাৰ গ্ৰন্থ স্থানীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল, সাক্ষৰ অভিজাত শ্ৰেণী আৰু লিখকসকলে সংস্কৃতক তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি আৰু চৰকাৰৰ প্ৰাথমিক ভাষা হিচাপে অধিক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
ভাৰতীয় মহাকাব্য ৰামায়ণ বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষাত বহুতো সংস্কৰণত প্ৰকাশ পাইছে, আৰু প্ৰতিটোতে গল্পবোৰ বেলেগ বেলেগ। মধ্যযুগীয় খ্ৰীষ্টান সাহিত্যতো একেধৰণৰ উদাহৰণ পোৱা যায়, যিয়ে স্থানীয় ৰীতি-নীতি আৰু ৰীতি-নীতিৰ লগত পাঠটোক সামঞ্জস্য কৰি তুলিছিল।

## টোকা
ডাচ *অভাৰজেটিং* (নাম) আৰু *অভাৰজেটিং* (ক্ৰিয়া) ক্ৰমে "অনুবাদ" আৰু "অনুবাদ কৰা" অৰ্থত প্ৰাচীন বুলি গণ্য কৰা হয়। *omzetting* এতিয়াও আদিম আধুনিক সাহিত্যিক গ্ৰন্থসমূহত পোৱা যাব পাৰে যদিও আধুনিক ডাচ ভাষাত ইয়াৰ ঠাইত সম্পূৰ্ণৰূপে *vertaling* ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাহিত্য
কাকৱিন ৰামায়ণ

**কাকৱিন ৰামায়ণ** হৈছে কাকাৱিন ছন্দ শৈলীত ৰচিত ৰামায়ণৰ পুৰণি জাভানীজ কবিতা। এই কাব্যখন মধ্য জাভাত (আধুনিক ইণ্ডোনেছিয়া) প্ৰায় নৱম শতিকাৰ শেষৰ ফালে বা দশম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে, মেডাং ৰাজ্যৰ যুগত ৰচনা কৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।  ইয়াৰ শেহতীয়া ইংৰাজী অনুবাদক ষ্টুয়াৰ্ট ৰবছনৰ মতে: ′′পুৰণি জাভানী ৰামায়ণ ৮৫৬ চনৰ পৰা প্ৰায় ৯৩০ চনৰ ভিতৰত লিখা হৈছিল আৰু শেষৰ খণ্ডটো সম্ভাব্য ৯০০-৯৩০ চনৰ সময়ছোৱাত যোগ কৰা হৈছিল।" 

ৰামায়ণৰ মহাকাব্য ইণ্ডোনেছিয়ালৈ আহিছিল প্ৰায় অষ্টম বা নৱম শতিকাত। পুৰণি জাভানী ভাষাত লিখা এইখন কাকৱিন ৰামায়ণ নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ছাঁয়া পুতলা (ৱায়াং কুলিত আৰু ৱায়াং পুৰৱা)ৰ জৰিয়তে সুমাত্ৰা, পশ্চিম আৰু মধ্য জাভাত বৌদ্ধ ধৰ্ম সুপ্ৰতিষ্ঠিত হোৱা সময়ত হিন্দু ধৰ্মক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ বাবে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মহাভাৰতৰ কাহিনীবোৰো ইণ্ডোনেছিয়াৰ কিছুমান দ্বীপত প্ৰথম শতিকালৈকে অনুসন্ধান কৰা হৈছে আৰু যাৰ সংস্কৰণসমূহে ভাৰতীয় সংস্কৰণটোক প্ৰায় প্ৰতিফলিত কৰে। জাভানীসকলৰ মাজত কাকৱিন ৰামায়ণক সদায়েই কলাত্মক প্ৰকাশভংগীৰ শিখৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছে। সংৰক্ষিত পাণ্ডুলিপিৰ বৃহৎ সংখ্যকে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা আৰু অভিযোজনৰ প্ৰমাণ দিয়ে। জাভাৰ হিন্দু-বৌদ্ধ যুগৰ সকলো পুৰণি জাভানীজ কাকাৱিনৰ ভিতৰত ই আটাইতকৈ দীঘল। 

## বিচ্ছিন্নতা
জাভানী ৰামায়ণ মূল হিন্দু সংস্কৃত ৰামায়ণ পৰা লক্ষণীয়ভাৱে পৃথক। এই সংস্কৰণটোৰ প্ৰথম অৰ্ধেক মূল সংস্কৃত সংস্কৰণৰ সৈতে মিল থকাৰ বিপৰীতে শেষৰ অৰ্ধেক মূল ৰামায়ণৰ ভাৰতীয় পণ্ডিতসকলে চিনিব নোৱাৰাকৈ বিচ্ছিন্ন। এনে বৃহৎ অন্তৰৰ ভিতৰত এটা হৈছে সৰ্বশক্তিমান জাভানী থলুৱা দেৱতা ধয়ানা গাৰ্ডিয়ান গড অৱ জাভা চেমাৰ (বালিৰ সাহিত্যত টৱালেন নামেৰে জনাজাত) আৰু তেওঁৰ বিকৃত পুত্ৰ গাৰেং, পেট্ৰুক আৰু বাগংৰ অন্তৰ্ভুক্তি। এই পিছৰ, মূল কাহিনীৰ পৰিৱৰ্তিত অধ্যায়টোৱেই আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়, আৰু ইয়াক সকলো ৱায়াং পৰিবেশনতে পৰিবেশন কৰা হয়।

আন এটা উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য হৈছে সীতাৰ চৰিত্ৰ চিত্ৰণ। ভাৰতীয় ৰামায়ণে তেওঁৰ চৰিত্ৰক কোমল, সুন্দৰ, বিনয়ী, নিষ্ঠাবান, ধৈৰ্য্যশীল নাৰী হিচাপে চিত্ৰিত কৰাৰ বিপৰীতে কাকৱিন ৰামায়ণে সীতাক সাহসী, শক্তিশালী ৰূপত চিত্ৰিত কৰিছে আৰু ৰামে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অপেক্ষা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ৰাৱণৰ লংকাত অসুৰৰ সৈতে যুঁজ দেখা যায়।

## উৎসসমূহ
সাহিত্য পণ্ডিতসকলৰ মতে পুৰণি জাভানী কাকৱিন ৰামায়ণৰ পাঠ্যৰ মুখ্য উৎস হ’ব পাৰে ভাৰতীয় কবি ভট্টিৰ সংস্কৃত কবিতা ৰাৱণাৱধ বা ভট্টি-কাব্য। এই ভট্টি-কাব্য ৰচনা হৈছিল খ্ৰীষ্টীয় সষ্ঠৰ পৰা সপ্তম শতিকাৰ ভিতৰত। কাকৱিন ৰামায়ণৰ প্ৰথমাৰ্ধ কম-বেছি পৰিমাণে ভট্টি-কাব্যৰ সঠিক অনুবাদ বুলি অনুমান কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়া
শ্ৰেণী:ৰামায়ণ
টেমজেন ইমনা এলং লংকুমেৰ

**টেমজেন ইমনা এলং লংকুমেৰ** () এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২০ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীৰ পৰা নাগালেণ্ডৰ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ ৰাজ্যিক সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৮ চনৰ পৰা আলোংটাকি সমষ্টিৰ পৰা নাগালেণ্ড বিধানসভাৰ বিধানসভাৰ সদস্য হিচাপে তেওঁ ২০১৮ চনৰ পৰা চতুৰ্থ নেইফিউ ৰিঅ’ মন্ত্ৰালয়ৰ উচ্চ আৰু কাৰিকৰী শিক্ষাৰ মন্ত্ৰী হিচাপে অধিষ্ঠিত আছিল। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ লোকসকলে ভোগকৰা বৰ্ণবাদ সম্পৰ্কীয় ৰসিক বক্তব্য আৰু সৰল কথন শৈলীৰ বাবে তেখেত শেহতীয়াকৈ সামাজিক মাধ্যমত যথেষ্ট চৰ্চা লাভ কৰিছে।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ ব্যক্তি
ছাবল্টাৰ্ণ ষ্টাডিজ

**নিম্নবৰ্গীয় প্ৰসংগ**, **ছাবল্টাৰ্ণ ষ্টাডিজ** বা **ছাবল্টাৰ্ণ ষ্টাডিজ কালেকটিভ** হৈছে উত্তৰ এছিয়াৰ পণ্ডিতসকলৰ এটা গোটৰ দ্বাৰা উন্মেষ ঘটোৱা এটা বিষয় যি নিম্নবৰ্গৰ লোকৰ দ্বাৰা ইতিহাস পুনৰ লিখনৰ সৈতে জড়িত। এই গোটটো উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-সাম্ৰাজ্যবাদী সমাজৰ প্ৰতি আগ্ৰহী। ছাবল্টাৰ্ণ ষ্টাডিজ শব্দটো কেতিয়াবা আনসকলৰ ক্ষেত্ৰতো অধিক ব্যাপকভাৱে প্ৰয়োগ কৰা হয় যিসকলৰ বহুতো মতামতৰ মিল আছে আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক অধ্যয়নৰ আদৰ্শ" আৰু এই ক্ষেত্ৰখনৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী আন্দোলন হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁলোকৰ অত্যাৱশ্যকীয়তাবাদ বিৰোধী দৃষ্টিভংগী তলৰ পৰা ইতিহাসৰ দৃষ্টিভংগী, অভিজাত শ্ৰেণীতকৈ সমাজৰ ভিত্তি স্তৰৰ জনসাধাৰণৰ মাজত কি ঘটে তাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। 

## সংজ্ঞা
এই প্ৰসংগত "ছাবল্টাৰ্ণ" শব্দটো ইটালীৰ মাৰ্ক্সবাদী এণ্টনিঅ' গ্ৰামস্কিৰ (১৮৯১–১৯৩৭) ৰচনাৰ ইংগিত। গ্ৰামস্কিৰ পিছত ৰণজিৎ গুহই প্ৰথম ব্যৱহাৰৰ পৰা এই শব্দটোৰ অৰ্থগত পৰিসৰ বিকশিত হৈছে কেৱল ঔদ্যোগিক পুঁজিবাদী ব্যৱস্থাৰ সৈতে একত্ৰিত নোহোৱা কৃষকসকলক বুজাবলৈ। ই এতিয়া জাতি, শ্ৰেণী, লিংগ, যৌন অভিমুখিতা, বৰ্ণ বা ধৰ্মৰ বাবেই হওক, নিম্ন পদবী বা বৰ্গৰ যিকোনো ব্যক্তি বা গোটক বুজায়। 

এৰিক ষ্ট’কছ আৰু ৰণজিৎ গুহাৰ পাণ্ডিত্যৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ ১৯৮০ চনত ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাসৰ এক নতুন আখ্যান ৰচনা কৰাৰ প্ৰয়াসত এই গোটটোৰ উত্থান ঘটিছিল। ছাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা গোটটোৱে তাৰ পিছত মূলতঃ গুহাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ জৰিয়তে আগবাঢ়ি কৰি গৈছিল। গ্ৰামস্কিৰ লেখাৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত এই আখ্যান কৌশলটো তেওঁলোকৰ "গুৰু" ৰণজিৎ গুহাৰ লেখাত আটাইতকৈ স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এইসমূহৰ ভিতৰত তেওঁৰ "ঘোষণাপত্ৰ" আৰু লগতে তেওঁৰ ক্লাছিক মনোগ্ৰাফ *দ্য এলিমেণ্টৰী এস্পেক্টছ অৱ পেচেণ্ট ইনচাৰজেন্সী* উল্লেখযোগ্য। যদিও তেওঁলোক, এক অৰ্থত, বাওঁপন্থী, তথাপিও তেওঁলোকে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ পৰম্পৰাগত মাৰ্ক্সবাদী আখ্যানটোক অতি সমালোচনা কৰে, য’ত অৰ্ধসামন্তবাদী ভাৰতক ব্ৰিটিছৰ উপনিবেশিকৰণ, ৰাজনীতিকৰণ কৰাৰ উপৰি স্বাধীনতাক কাঢ়ি লোৱা হৈছিল। বিশেষকৈ তেওঁলোকে এই আখ্যানৰ কেন্দ্ৰবিন্দু অভিজাত শ্ৰেণীৰ ৰাজনৈতিক চেতনাক লৈ সমালোচনা কৰে, যিয়ে পাছলৈ জনসাধাৰণক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ আৰু বিদ্ৰোহৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰে। 

বৰঞ্চ তেওঁলোকে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ এজেণ্ট হিচাপে অ-অভিজাত শ্ৰেণীক, উপ-অধ্যক্ষসকলক গুৰুত্ব দিয়ে। কেৱল বিক্ষোভ আৰু বিদ্ৰোহৰ দৰে অতি দৃশ্যমান কাৰ্য্যৰ বিপৰীতে উদীয়মান ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক আন্দোলনৰ বক্তৃতা আৰু অলংকাৰৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ বিশেষ আগ্ৰহ আছে।

## ছাবল্টাৰ্ণ ষ্টাডিজৰ গ্ৰন্থতালিকা
: 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ইতিহাস লিখন
শ্ৰেণী:সমাজতত্ব
কল্পনা সাহিত্য

**কল্পনা সাহিত্য** () হৈছে প্ৰায়েই কাল্পনিক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত নিৰ্মিত সাহিত্য। অৱশ্যে বাস্তৱ জগতৰ কোনো স্থান, পৰিঘটনা বা মানুহৰ সহায় নোলোৱাকৈ এনে সাহিত্য সদায়েই সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি। যাদু, অতিপ্ৰাকৃতিক আৰু যাদুকৰী জীৱবোৰ এনে সাহিত্যত সততে দৃষ্টিগোচৰ হয়। কল্পনা সাহিত্য শিশু আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক উভয়ৰে প্ৰতি নিৰ্দেশিত হ’ব পাৰে। 

ফেণ্টাচি হৈছে জল্পনা-কল্পনাৰ কল্পকাহিনীৰ এটা উপধাৰা আৰু এই ধাৰাবোৰ ওপৰত ওপৰ সোমাই থাকিলেও ক্ৰমে বৈজ্ঞানিক বা ভয়ংকৰ বিষয়বস্তুৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে ইয়াক কল্পবিজ্ঞান আৰু ভয়াৱহতাৰ ধাৰাসমূহৰ পৰা পৃথক কৰা হৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে কল্পনাপ্ৰসূত বেছিভাগ ৰচনা লিখা হৈছিল যদিও ১৯৬০ চনৰ পৰা ফেণ্টাচি ধাৰাটোৰ এটা ক্ৰমবৰ্ধমান অংশই ছবি, টেলিভিছন অনুষ্ঠান, গ্ৰাফিক উপন্যাস, ভিডিঅ’ গেম, সংগীত আৰু শিল্পৰ ৰূপ লৈছে। 

মূলতঃ শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ বাবে লিখা বহুতো ফেণ্টাচি উপন্যাসেও প্ৰাপ্তবয়স্ক দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে *এলিছ এডভেঞ্চাৰছ ইন ৱণ্ডাৰলেণ্ড*, *হেৰী পটাৰ ছিৰিজ*, *দ্য লৰ্ড অৱ দ্য ৰিংছ* আৰু *দ্য হবিট* আদি। 

যাদু আৰু ভয়ংকৰ দানৱৰ সৈতে জড়িত কাহিনীবোৰ ছপা সাহিত্যৰ আগমনৰ পূৰ্বেই কথিত ৰূপত বিদ্যমান হৈ আহিছে। ধ্ৰুপদী পৌৰাণিক কাহিনীবোৰ কল্পনাতীত কাহিনী আৰু চৰিত্ৰৰে ভৰি আছে, আটাইতকৈ পৰিচিত (আৰু হয়তো আধুনিক কল্পনাৰ বাবে আটাইতকৈ প্ৰাসংগিক) হোমাৰ (গ্ৰীক) আৰু ভাৰ্জিল (ৰোমান)ৰ ৰচনা।

প্লেটোৰ দৰ্শনে ফেণ্টাচি ধাৰাটোত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছে। খ্ৰীষ্টান প্লেটনিক পৰম্পৰাত অন্যান্য জগতৰ বাস্তৱতা আৰু অতি আধ্যাত্মিক আৰু নৈতিক গুৰুত্বৰ এক সামগ্ৰিক গঠনে আধুনিক ৰচনাৰ কল্পনা জগতসমূহক সমৃদ্ধ কৰিছে।

এম্পেডক্লিছ,(প্ৰায় ৪৯০-৪৩০ খ্ৰিঃপূঃ) উপাদানসমূহৰ সৈতে, ইয়াক প্ৰায়ে কল্পনাপ্ৰসূত ৰচনাত প্ৰকৃতিৰ শক্তিৰ ব্যক্তিত্ব হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ভাৰতত বৈদিক পৌৰাণিক কাহিনীৰ পৰাই কল্পনাপ্ৰসূত কাহিনী আৰু চৰিত্ৰৰ এক দীঘলীয়া পৰম্পৰা আছে। পঞ্চতন্ত্ৰক(Fables of Bidpai) কিছুমান পণ্ডিতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাৰ আশে-পাশে ৰচনা কৰা বুলি বিশ্বাস কৰে। পঞ্চতন্ত্ৰক পুৰণি মৌখিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে, য'ত "আমি কল্পনা কৰিব পৰাকৈ পুৰণি প্ৰাণীৰ উপকথা"ও অন্তৰ্ভুক্ত।

ইউৰোপ আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কল্পনা সাহিত্য প্ৰভাৱশালী আছিল। ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ কেন্দ্ৰীয় ভাৰতীয় নীতিসমূহ চিত্ৰিত কৰিবলৈ ইয়াত বিভিন্ন পশু উপকথা আৰু যাদুকৰী কাহিনী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মানৱীয় গুণেৰে সমৃদ্ধ কথা কোৱা জীৱ-জন্তুবোৰ এতিয়া আধুনিক কল্পনাৰ এটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হৈ পৰিছে।

মধ্যপ্ৰাচ্যৰ "এক হাজাৰ এনিশা"ৰ কিতাপ (আৰবিয়ান ৰাতি) ১৭০৪ চনত এণ্টোৱান গ্যালেণ্ডে আৰবীৰ পৰা ফৰাচীলৈ অনুবাদ কৰাৰ পিছৰে পৰা পশ্চিমত প্ৰভাৱশালী হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ফ্ৰান্সত ইয়াৰ অনুকৰণত অনেক কিতাপ লিখা হৈছিল।

কল্পনাপ্ৰসূত সাহিত্যত প্ৰতীকবাদে প্ৰায়ে উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। কিছুমানে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ফেণ্টাচি সাহিত্য আৰু ইয়াৰ ঠাঁচসমূহে ব্যক্তি আৰু সমাজৰ বাবে এটা কাৰ্য পূৰণ কৰে আৰু বাৰ্তাবোৰ বৰ্তমানৰ সমাজৰ বাবে নিৰন্তৰ বিৱৰ্তিত হৈ থাকে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাহিত্যৰ ধাৰা
শ্ৰেণী:সাহিত্য
জী টিভি

শ্ৰেণী:Articles using infobox television channel
**জী টিভি** () হৈছে এক হিন্দী ভাষাৰ মনোৰঞ্জন-ধৰ্মী মাচুলযুক্ত টিভি চেনেল। ১৯৯২ চনৰ ২ অক্টোবৰত ভাৰতৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত টিভি চেনেল হিচাপে ইয়াক উদ্বোধন কৰা হয়। এই চেনেলটো জী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্টাৰপ্ৰাইজেছৰ মালিকানাধীন। ১৯৯৫ চনত যুক্তৰাজ্যতো জী টিভিৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হয়।

## ইতিহাস
১৯৯২ চনৰ ২ অক্টোবৰত জী টেলিফিল্ম্‌ছৰ ফ্লেগশ্বিপ চেনেল-ৰূপে জী টিভিৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হয়। ১৯৯৩ চনত ইয়াৰ ২৪-ঘণ্টীয়া সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হয়।  ই ভাৰতৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত টিভি চেনেল। ২০০৭ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত জী টেলিফিল্ম্‌ছ লিমিটেডৰ নাম সলনি কৰি জী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্টাৰপ্ৰাইজেছ লিমিটেড () নামেৰে নামাকৰণ কৰা হয়।

২০১৩ চনত জী টিভি আৰু ইয়াৰ আটাইবোৰ ভগ্নী চেনেলৰ ৰিব্ৰেণ্ডিং কৰা হয়।
right|thumb|200x200px|২০১৩ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈকে ব্যৱহৃত জী টিভিৰ ল’গ’

২০১৭ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত জীৰ ৰূপালী জয়ন্তী উপলক্ষে ইয়াৰ আটাইবোৰ চেনেলৰ পুনৰ ৰিব্ৰেণ্ডিং কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ


## বাহ্যিক সংযোগ

* 
শ্ৰেণী: টেলিভিছন চেনেল
জীৱনী

জীৱনী () হৈছে এজন ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বিশদ বিৱৰণ। জীৱনীত শিক্ষা, কৰ্ম, সম্পৰ্ক, মৃত্যু আদি মৌলিক তথ্যবোৰৰ লগতে সামাজিক দিশ একোটা  জড়িত হৈ আছে। ইয়াত এজন ব্যক্তিৰ এই জীৱনৰ পৰিঘটনাবোৰৰ অভিজ্ঞতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে। জীৱনীমূলক ৰচনাবোৰ সাধাৰণতে অ-কল্পকাহিনী হয় যদিও কল্পকাহিনীৰ সহায়ত এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক চিত্ৰিত কৰিব পাৰি। জীৱনীমূলক সামৰি লোৱাৰ এটা গভীৰ ৰূপক *লিগেচি ৰাইটিং* বোলা হয়। সাহিত্যৰ পৰা চলচ্চিত্ৰলৈকে বৈচিত্ৰময় মাধ্যমৰ ৰচনাই জীৱনী নামেৰে জনাজাত ধাৰাটো গঠন কৰে।

কোনো বিষয় বা কোনো বিষয়ৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ অনুমতি, সহযোগিতা আৰু কেতিয়াবা অংশগ্ৰহণ কৰি এখন অনুমোদিত জীৱনী লিখা হয়। আনহাতে আত্মজীৱনী ৰচনা কৰে ব্যক্তিজনে নিজেই। অৱশ্যে কেতিয়াবা কোনো সহযোগী বা লেখকৰ সহায়তো আত্মজীৱনী লিখা হয়।

## ইতিহাস
প্ৰথমতে জীৱনীমূলক লেখাবোৰক কেৱল ইতিহাসৰ এটা উপখণ্ড হিচাপেহে গণ্য কৰা হৈছিল য’ত ঐতিহাসিক গুৰুত্বপূৰ্ণ কোনো বিশেষ ব্যক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। সাধাৰণ ইতিহাস লেখাৰ পৰা পৃথক হিচাপে স্বতন্ত্ৰ জীৱনী ধাৰাটোৱে ১৮ শতিকাত আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ২০ শতিকাৰ প্ৰান্তত সমসাময়িক ৰূপত উপনীত হয়। 

প্ৰথম আধুনিক জীৱনী আৰু এই ধাৰাটোৰ বিৱৰ্তনত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলোৱা এখন গ্ৰন্থ আছিল জেমছ বছৱেলৰ *দ্য লাইফ অৱ চেমুৱেল জনছন*(১৭৯১ চনত প্ৰকাশিত)। চেমুৱেল জনছন আছিল এগৰাকী অভিধানকাৰ,নাট্যকাৰ,লেখক, লেক্সিকোগ্ৰাফাৰ

### ঐতিহাসিক জীৱনী
আটাইতকৈ পুৰণি জীৱনীকাৰসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল কৰ্ণেলিয়াছ নেপছ, যিয়ে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪৪ চনত তেওঁৰ গ্ৰন্থ Excellentium Imperatorum Vitae ("অসাধাৰণ সেনাপতিসকলৰ জীৱন") প্ৰকাশ কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত বিখ্যাত গ্ৰীকসকলক বিখ্যাত ৰোমানসকলৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপেঃ বক্তা ডেমষ্টেনিছ আৰু চিচেৰো, বা জেনেৰেল আলেকজেণ্ডাৰ দ্য গ্ৰেট আৰু জুলিয়াছ চিজাৰ। গ্ৰন্থখনৰ প্ৰায় পঞ্চাশটা জীৱনী এতিয়াও আছে। আন এটা সুপৰিচিত প্ৰাচীন জীৱনী সংকলন হৈছে সম্ৰাট হড্ৰিয়ানৰ সময়ত প্ৰায় ১২১ খ্ৰীষ্টাব্দত লিখা *ছুৱেটনিয়াছৰ ডে ভিটা চিজাৰাম* ("চিজাৰসকলৰ জীৱনৰ ওপৰত")।

মধ্যযুগীয় পশ্চিম ভাৰতত *প্ৰবন্ধ* নামে খ্যাত একাংশ বিশেষ ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বিষয়ে অৰ্ধ-ঐতিহাসিক জীৱনীমূলক আখ্যান লিখাৰ ধাৰা এটা সংস্কৃত জৈনে গুৰি ধৰিছিল। প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰধানকৈ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা জৈন পণ্ডিতসকলে ৰচনা কৰিছিল আৰু ইয়াক কথিত সংস্কৃতত (ধ্ৰুপদী সংস্কৃতৰ বিপৰীতে) লিখা হৈছিল। প্ৰবন্ধ- নামেৰে স্পষ্টকৈ শিৰোনাম দিয়া আদিম সংকলনটো হৈছে জিনাভদ্ৰৰ প্ৰবন্ধাৱলী (১২৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)।

### শেহতীয়া ধাৰা
শেহতীয়া বছৰবোৰত সকলো জীৱনী কল্পকাহিনী নেকি?- সেই লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে, বিশেষকৈ যেতিয়া লেখকসকলে অতীতৰ ঘটনাৱলীৰ বিষয়ে লিখিছে। অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উলফছন কলেজৰ সভানেত্ৰী হাৰ্মাইন লীয়ে যুক্তি আগবঢ়ায় যে সকলো ইতিহাসক এনে এক দৃষ্টিভংগীৰ দ্বাৰা দেখা যায় যিটো এজনৰ সমসাময়িক সমাজৰ উন্মোচন আৰু যাৰ ফলস্বৰূপে জীৱনীমূলক সত্যবোৰ অহৰহ স্থানান্তৰিত হৈ থাকে। গতিকে, জীৱনীকাৰসকলে লিখা ইতিহাসৰ বিষয়ে যিদৰে ঘটিছিল, সেইদৰে নহ’ব; তেওঁলোকে যিদৰে মনত পেলাইছিল, সেইদৰেহে হ'ব। জীৱন-লিখাত স্থানৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কেও বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:সাহিত্য
সময়সাপেক্ষ কবিতা

**সময়সাপেক্ষ কবিতা** () হ’ল কোনো বিশেষ উপলক্ষে ৰচনা কৰা কবিতা। সাহিত্যৰ ইতিহাসত ইয়াক প্ৰায়ে মৌখিক, পৰিৱেশন, পৃষ্ঠপোষকতাৰ সৈতে জড়িত কৰি অধ্যয়ন কৰা হয়।

## পৰিক্ৰমা
সাহিত্য সমালোচনাৰ এটা পৰিভাষা হিচাপে "সময়সাপেক্ষ কবিতা"য়ে গ্ৰন্থখনৰ উদ্দেশ্য আৰু বিষয়বস্তুৰ সৈতে কবিৰ সম্পৰ্ক বৰ্ণনা কৰে। ই কোনো ধাৰা নহয়, কিন্তু কেইবাটাও ধাৰা সময়সাপেক্ষ কবিতা হিচাপে উৎপত্তি হয়, য’ত আছেঃ এপিথালেমিয়া (বিবাহৰ গীত), শোক বা অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ কবিতা, পেয়ান, আৰু বিজয়ধ্বনি। সময়সাপেক্ষ কবিতাসমূহো একক অনুষ্ঠান বা বৰ্ষপূৰ্তিৰ স্মৃতিত, যেনে: জন্মদিন, প্ৰতিষ্ঠা, বা সমৰ্পণৰ বাবে যিকোনো এটা ধাৰা নীতিৰ গোটৰ ভিতৰত বা তাৰ ভিতৰত ৰচনা কৰিব পাৰি।

সময়সাপেক্ষ কবিতা প্ৰায়ে গীতিময় হয় কাৰণ ইয়াৰ উৎপত্তি পৰিৱেশনমূলক। কাৰণ পৰিৱেশনে দৰ্শকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ সাম্প্ৰদায়িক বা ৰাজহুৱা প্ৰকৃতিয়ে ইয়াক "গীত" শব্দটোৰ সৈতে প্ৰায়ে জড়িত আৱেগৰ অন্তৰংগতা বা ব্যক্তিগত প্ৰকাশৰ বিপৰীতে ৰাখিব পাৰে। 

প্ৰাচীন গ্ৰীক আৰু ৰোমান সংস্কৃতিত সময়সাপেক্ষ কবিতা প্ৰকাশৰ এক উল্লেখযোগ্য আনকি বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ৰূপ আছিল। আৰু সমগ্ৰ পশ্চিমীয়া সাহিত্যত কেতিয়াবা নান্দনিকভাৱে অৱনমিত হ’লেও এক বিশিষ্ট ভূমিকা এই কবিতাই পালন কৰি আহিছে। যিসকল কবিৰ ৰচনাৰ আংগিকত সময়সাপেক্ষ কবিতা বিদ্যমান; তেওঁলোক হৈছেঃ পিণ্ডাৰ, হৰেচ, ৰনছাৰ্ড, জনছন, ড্ৰাইডেন, মিল্টন, গ'থে, ইয়েটছ আৰু মালাৰ্মে। সময়সাপেক্ষ কবিতা (ফৰাচী pièce d'occasion, জাৰ্মান Gelegenheitsgedichte) ফাৰ্চী, আৰবী, চীনা, আৰু জাপানী সাহিত্যতো গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু প্ৰায় সকলো বিশ্ব সাহিত্যৰ মাজত ইয়াৰ সৰ্বব্যাপিতাই কবিতাৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশত সময়সাপেক্ষ কবিতাৰ কেন্দ্ৰীয়তাক শিল্পৰ এটা ৰূপ হিচাপে প্ৰকাশ কৰে।

গ'থে ঘোষণা কৰিছিল যেঃ "সময়সাপেক্ষ কবিতাই সৰ্বোচ্চ প্ৰকাৰৰ" আৰু হেগেলে ইয়াক কবিতাই জীৱনৰ সৈতে কেনেদৰে ক্ৰিয়া কৰে তাৰ দাৰ্শনিক পৰীক্ষাত কেন্দ্ৰীয় স্থান দিছিল:

বাস্তৱ জগতৰ সৈতে কবিতাৰ জীৱন্ত সংযোগ আৰু ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত বিষয়ত ইয়াৰ পৰিঘটনা তথাকথিত পিচেছ ডি অকেচনত আটাইতকৈ বেছিকৈ প্ৰকাশ পাইছে। যদি এই বৰ্ণনাটোক বহল অৰ্থ দিয়া হ’লহেঁতেন, তেন্তে আমি ইয়াক প্ৰায় সকলো কাব্যিক ৰচনাৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলোঁহেঁতেন: কিন্তু যদি আমি ইয়াক সঠিক আৰু সংক্ষিপ্ত অৰ্থত লওঁ তেন্তে আমি ইয়াক কোনোবা এটা বৰ্তমানৰ পৰিঘটনাৰ বাবে আৰু স্পষ্টভাৱে উৎপত্তি হোৱা প্ৰডাকচনসমূহৰ মাজতে সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব কিন্তু জীৱনৰ সৈতে এনে জটিলতাত কবিতা পুনৰ নিৰ্ভৰশীলতাৰ অৱস্থাত পৰা যেন লাগে, আৰু এই কাৰণেই ইয়াক প্ৰায়ে পিচেছ ডি অকেচনৰ সমগ্ৰ ক্ষেত্ৰখনক এটা হীনমান্য মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে যদিও কিছু পৰিমাণে, বিশেষকৈ গীতিময় কবিতাত, আটাইতকৈ বিখ্যাত ৰচনাসমূহ এই শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।"}}

১৯ আৰু ২০ শতিকাত আমেৰিকাৰ বাতৰি কাকতসমূহে প্ৰায়ে সময়সাপেক্ষ কবিতা প্ৰকাশ কৰিছিল; আৰু বানপানী, ৰেল দুৰ্ঘটনা, খনি দুৰ্যোগ আদিৰ বাবে স্মৃতি কবিতা সঘনাই বেলাডৰ পংক্তিত গীতৰ কথা হিচাপে লিখা হৈছিল।

একবিংশ শতিকাৰ সময়সাপেক্ষ কবিতাসমূহৰ ভিতৰত এটা উদাহৰণ হ'ল এলিজাবেথ আলেকজেণ্ডাৰৰ "প্ৰাইজ ছং ফৰ দ্য ডে", যিটো ২০০৯ চনত বাৰাক অ'বামাৰ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ বাবে লিখা হৈছিল, আৰু এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত কবিয়ে প্ৰায় ৩.৮ কোটি টেলিভিছন দৰ্শকৰ আগত পঢ়া হৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাহিত্যৰ ধাৰা
শ্ৰেণী:সাহিত্য
সাহিত্যৰ সমাজতত্ত্ব

**সাহিত্যৰ সমাজতত্ত্ব** ()  সংস্কৃতিৰ সমাজতত্ত্বৰ এটা উপক্ষেত্ৰ। ইয়াত সাহিত্যৰ সামাজিক দৃষ্টিপাত আৰু ইয়াৰ সামাজিক প্ৰভাৱৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হৈছে। ইয়াৰ এটা উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হ’ল ১৯৯২ চনত পিয়েৰ ব’ৰ্ডিউৰ *লেছ ৰেগলছ ডি ল’আৰ্ট: জেনেছ এট ষ্ট্ৰাকচাৰ ডু চেম্প লিটেৰেয়াৰ*, যিখনক চুজান ইমানুৱেলে *ৰুলছ অৱ আৰ্ট: জেনেছিছ এণ্ড ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ দ্য লিটাৰেৰী ফিল্ড (১৯৯৬)*লৈ অনুবাদ কৰিছিল।

## চমু আলোচনা
সমাজতত্ত্বৰ কোনো ‘প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ'য়ে সাহিত্যৰ বিশদ অধ্যয়ন কৰা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে এনে ধাৰণা গঢ়ি তুলিছিল, যিবোৰ পৰৱৰ্তী সময়ত আনসকলে সাহিত্যত প্ৰয়োগ কৰিছিল। কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ মতাদৰ্শ তত্ত্বটো পিয়েৰ মেচেৰী, টেৰী ইগলটন আৰু ফ্ৰেড্ৰিক জেমছন আদিয়ে সাহিত্যৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত কৰিছিল। মেক্স ৱেবাৰৰ আধুনিকতাবাদক সাংস্কৃতিক যুক্তিবাদৰ তত্ত্ব হিচাপে ফ্ৰেংকফৰ্ট স্কুলৰ লেখক থিয়ডৰ এডৰ্ণো আৰু জুৰ্গেন হাবাৰমাছৰ দৰে সাহিত্যকে ধৰি সকলো কলাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰিছিল। বাহ্যিকভাৱে সংজ্ঞায়িত সামাজিক তথ্যৰ অধ্যয়ন হিচাপে সমাজতত্ত্বৰ প্ৰতি এমিল ডাৰখাইমৰ দৃষ্টিভংগীক ৰবাৰ্ট এস্কাৰপিটে সাহিত্যৰ ফালে পুনৰ নিৰ্দেশিত কৰিছিল। বোৰ্ডিউৰ ৰচনা মাৰ্ক্স, ৱেবাৰ আৰু ডাৰখাইমৰ ওচৰত স্পষ্টভাৱে ঋণী।

সাহিত্যৰ সমাজবিজ্ঞানৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰথম পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল জৰ্জ লুকাচৰ *দ্য থিয়ৰী অৱ দ্য নভেলে*। ১৯১৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে জাৰ্মান ভাষাৰ Zeitschrift fur Aesthetik und Allgemeine Kunstwissenschaft ত প্ৰকাশিত হৈছিল। ১৯২০ চনত ইয়াক কিতাপৰ ৰূপত পুনৰ প্ৰকাশ কৰা হয় আৰু এই সংস্কৰণে *ফ্ৰেংকফৰ্ট স্কুল*ত প্ৰবল প্ৰভাৱ পেলায়। ১৯৬২ চনত প্ৰকাশিত দ্বিতীয় সংস্কৰণটোৱে ফৰাচী গাঁথনিবাদৰ ওপৰতো একেদৰেই প্ৰভাৱ পেলাইছিল। উপন্যাসৰ তত্ত্বই যুক্তি দিছিল যে, ধ্ৰুপদী মহাকাব্যই ধ্ৰুপদী সভ্যতাৰ সামাজিক সংহতিৰ দ্বাৰা বাস্তৱত পূৰ্বতে প্ৰদান কৰা জীৱনৰ এক সামগ্ৰিকতাক ৰূপ দিছিল। উপন্যাসৰ ৰূপটো সেয়েহে সমস্যাপূৰ্ণ পৃথিৱীৰ ভিতৰত সমস্যাপূৰ্ণ মূল্যবোধৰ সন্ধানত সমস্যাপূৰ্ণ নায়কক কেন্দ্ৰ কৰি সংগঠিত কৰা হৈছে।

সাহিত্যৰ সমাজবিজ্ঞানলৈ ইংৰাজী ভাষাৰ পুৰণি অৱদানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক ইয়ান ৱাটৰ *দ্য ৰাইজ অৱ দ্য নভেল* (১৯৫৭)। ৱাটৰ বাবে উপন্যাসখনৰ ‘নতুনত্ব’ আছিল ইয়াৰ ‘আনুষ্ঠানিক বাস্তৱবাদ'।

সংস্কৃতি, অভ্যৰ্থনা নান্দনিকতা আৰু সাংস্কৃতিক পুঁজিৰ উৎপাদনত পূৰ্বৰ কামৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰি সাহিত্যৰ সমাজবিজ্ঞানে শেহতীয়াকৈ পাঠকৰ অৰ্থ নিৰ্মাণৰ ওপৰত মনোনিৱেশ কৰিছে। নতুন নতুন বিকাশৰ ভিতৰত সাহিত্য আৰু গোটৰ পৰিচয়ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অধ্যয়ন কৰা; প্ৰতিষ্ঠানিক আৰু পাঠকৰ-প্ৰতিক্ৰিয়া বিশ্লেষণ সম্পৰ্কে; সাহিত্যত লেখকৰ উদ্দেশ্যৰ ভূমিকা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা; সাহিত্যত নৈতিকতা আৰু নৈতিকতাৰ ভূমিকা পুনৰ বিবেচনা কৰা,  আৰু সাহিত্য কেনেকৈ অন্য মাধ্যমৰ দৰে আৰু কেনেকৈ নহয় তাৰ বিষয়ে অধিক স্পষ্ট বুজাবুজি গঢ়ি তোলা, আদি বিবিধ ক্ষেত্ৰত এই আলোচনা দেখা পোৱা যায়।

সাহিত্যৰ সমাজবিজ্ঞানেও শেহতীয়াকৈ প্ৰথম বিশ্ব আৰু তৃতীয় বিশ্বৰ লেখকৰ মাজত হোৱা বিশ্বব্যাপী বৈষম্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে, য’ত পিছৰ লেখকসকলে পেৰিছ, লণ্ডন বা নিউয়ৰ্কৰ প্ৰকাশকসকলৰ সম্পাদকীয় সিদ্ধান্তৰ ওপৰত প্ৰবলভাৱে নিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে আৰু প্ৰায়ে ইয়াৰ পৰা বিশ্ব সাহিত্যিক বজাৰত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পৰা বাদ দিয়া হয়। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাহিত্য
শ্ৰেণী:সমালোচনা