open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
মাউণ্ট গেডে পাংৰাংগো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**মাউণ্ট গেডে পাংৰাংগো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () ইণ্ডোনেছিয়াৰ পশ্চিম জাভাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। উদ্যানখন মাউণ্ট গেডে আৰু মাউণ্ট পাংৰাংগো নামৰ আগ্নেয়গিৰি দুটাৰ কেন্দ্ৰত আছে। ইয়াৰ আয়তন ১৫০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।

ইতিমধ্যে বিদ্যমান সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰসমূহ যেনে, চিবোডাছ উদ্ভিদ উদ্যান, চিমুংকাট নেচাৰ ৰিজাৰ্ভ, চিটুগুনুং বিনোদনমূলক উদ্যান, আৰু মাউণ্ট গেডে পাংৰাংগো নেচাৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ পৰা এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বিকশিত হৈছে‍ আৰু যোৱা শতিকাত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জৈৱিক আৰু সংৰক্ষণ গৱেষণাৰ স্থান হৈ পৰিছে‍। ১৯৭৭ চনত ইউনেস্ক'ই ইয়াক বিশ্ব জীৱমণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ নেটৱৰ্কৰ অংশ হিচাপে ঘোষণা কৰে।

## ভৌগোলিক বিৱৰণ আৰু পৰিস্থিতি বি‍জ্ঞান
left|thumb|ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত পোৱা জাভাৰ ট্ৰ'গন হৈছে পশ্চিম জাভাৰ স্থানীয় এক বিপন্ন প্ৰজাতি।
মাউণ্ট গেডে (২,৯৫৮ মিটাৰ) আৰু পান্গ্ৰাঙ্গো (৩,০১৯ মিটাৰ) হৈছে যমজ আগ্নেয়গিৰি। দুয়োটাৰে‍ শিখৰক কান্দাং বাদাক (২,৪০০ মিটাৰ) নামেৰে জনাজাত এটা ওখ জীন বান্ধৰ দ্বাৰা সংযুক্ত কৰা হৈছে। পাহাৰৰ ঢালবোৰ অতি থিয় আৰু দ্ৰুতগতিত বৈ যোৱা জলধাৰা কাটি পেলোৱা হয়। ই গভীৰ উপত্যকা আৰু দীঘল পাহাৰীয়া শিখৰ নিৰ্মাণ কৰে। 

নিম্ন আৰু ওপৰৰ মণ্টেন আৰু চাবআলপাইন অৰণ্যসমূহ উদ্যানৰ ভিতৰত আছে আৰু ইয়াৰ বিষয়ে‍ ভালদৰে অধ্যয়ন কৰা হৈছে। মাউণ্ট গেডেৰ উত্তৰে জাভানিজ এডলৱেইছ (এনাফালিছ জাভানিচা)ৰ এখন পথাৰ আছে। উদ্যানখনত বৃহৎ সংখ্যক এনে‍ প্ৰজাতি আছে যিবোৰ কেৱল ইয়াৰ সীমাৰ ভিতৰতহে‍ পোৱা যায়; অৱশ্যে, এয়া বহু বছৰ ধৰি হোৱা অসমান গৱেষণাৰ ফল হ'ব পাৰে।

মাউণ্ট গেডে পাংৰাংগো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানে অঞ্চলটোৰ চাৰি‍খন নদী অৱবাহিকাৰ বাবে জলবিভাজিকা হিচাপে কাম কৰে, যাৰ ভিতৰত তিনিটা হ'ল চিচাডেন নদী অৱবাহিকা, চিলিউং নদী অৱবাহিকা আৰু চিটাৰাম নদী অৱবাহিকা। এইবোৰৰ সকলো মুখ্য উপনদী জাভাৰ উত্তৰ উপকূলৰ ফালে বৈ গৈ অৱশেষত জাভা সাগৰত পৰে‍। আনহাতে, চিমন্দিৰি নদী অৱবাহিকাৰ মুখ্য উপনদী জাভাৰ দক্ষিণ উপকূলৰ ফালে বৈ গৈ ভাৰত মহাসাগৰত লীন হয়।

## উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী
জাভাত পোৱা ৪৫০বিধ চৰাইৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰৰ ২৫১বিধ চৰাই গুনুং গেডে-পাংৰাংগোত বসবাস কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত জাভান হক-ঈগল আৰু জাভান স্ক'প্ছ আউলক দৰে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি আছে।

উদ্যানখনত বিলুপ্তপ্ৰায় স্তন্যপায়ী প্ৰজাতিৰ ভিতৰত কেইবাটাও বান্দৰ প্ৰজাতি‍ আছে। সেইবোৰ হ'ল - ৰূপালী হলৌ বান্দৰ, জাভাৰ চুৰিলি আৰু জাভাৰ লুটুং। অন্যান্য স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰৰ ভিতৰত আছে জাভাৰ নাহৰফুটুকী বাঘ, লেপাৰ্ড কেট, সুগৰী পহু, জাভা মাউচ ডিয়েৰ, সুমাত্ৰান ৰাংকুকুৰ, মালয় কেটেলাপহু, সুন্দা দুৰ্গন্ধযুক্ত বেজাৰ, হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেন, আৰু বাৰ্টেলছ ৰেট।

## পৰ্যটন
thumb|ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ ব্যক্তিগত পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত ঘন কুঁৱলী।
দৰ্শনাৰ্থীসকলে সাধাৰণতে উদ্যানখনৰ চাৰিখন প্ৰৱেশ দুৱাৰৰ ভিতৰৰ এটাৰ দ্বাৰাহে‍ উদ্যানখনত প্ৰৱেশ কৰে। চিবোডা, গুনুং পুট্ৰি, আৰু চেলাবিণ্টানা গেট - সকলোৱে শৃংগলৈ যোৱাৰ প্ৰৱেশ পথ দিয়ে; ছিটু গুনুং গেটখনে মূলতঃ পৰিয়ালৰ বিনোদনৰ বাবে আঁতৰাই ৰখা হ্ৰদৰ অঞ্চল এটাত প্ৰৱেশ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। চিবোদাছ গেট হৈছে আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু ই উদ্যানখনৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ স্থান। গাড়ীৰে‍ জাকাৰ্টাৰ পৰা অঞ্চলটোলৈ‍ সাধাৰণতে চিবোডাছ বোটানিকেল গাৰ্ডেনৰ মাজেৰে দুঘণ্টাৰ যাত্ৰা। 

### লগতে চাওক

* ইণ্ডোনেছিয়াৰ নিৰ্বনানীকৰণ

## তথ্যসূত্ৰসমূহ

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ

* (ইণ্ডোনেছিয়াত) চৰকাৰী ৱেবছাইট
* বন মন্ত্ৰালয়ঃ গুনুং গেডে-পাংৰাংগো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:আই ইউ চি এন শ্ৰেণী II
শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শিবো মিশ্ৰ

**শিবো মিশ্ৰ** এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১৬ আৰু ২০২১ চনত অসম বিধাসভা নিৰ্বাচনত ৯২ নং লামডিং বিধান সভা সমষ্টিৰ পৰা অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছে।শিবো মিশ্ৰ অসমৰ লামডিং বিধানসভা সমষ্টিৰ এগৰাকী বিশিষ্ট সমাজকৰ্মী। তেওঁ বিজেপি ৰাজনৈতিক দল পৰা বিধায়ক নিৰ্বাচিত হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ
পিৰাহা ভাষা

**পিৰাহা** বা *মুৰা-পিৰাহা* ভাষা হ'ল ব্ৰাজিলৰ আমাজনাৰ পিৰাহা জনগোষ্ঠীৰ থলুৱা ভাষা। পিৰাহাসকলে আমাজন নদীৰ উপনৈ মাইচি নদীৰ কাষত বাস কৰে। পিৰাহা হৈছে মুৰা ভাষাৰ একমাত্ৰ জীয়াই থকা উপভাষা। মুৰা জনগোষ্ঠীৰ বেছিভাগ গোট পৰ্তুগীজলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ কাৰণে যোৱা কেইটামান শতিকাত মুৰা ভাষাৰ বাকী উপভাষা সমূহৰ মৃত্যু হৈছে। পিৰাহা ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ২৫০ৰ পৰা ৩৮০জনৰ ভিতৰত হ'ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অৱশ্যে এই ভাষাৰ বিলুপ্তিৰ তাৎক্ষণিক বিপদ নাই। কাৰণ ইয়াৰ ব্যৱহাৰ প্ৰবল আৰু পিৰাহা সম্প্ৰদায় বেছিভাগেই একভাষিক। পিৰাহাসকলৰ সৈতে ১৮ মাহ ধৰি বাস কৰা নৃতত্ত্ববিদ মাৰ্কো এণ্টনিঅ' গনচালভেছে লিখিছে যে "বেছিভাগ পুৰুষে পৰ্তুগীজ ভাষা বুজি পায়, যদিও সকলোৱেই ভাষাটোত নিজকে প্ৰকাশ কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। মহিলাসকলৰ পৰ্তুগীজ ভাষাৰ বিষয়ে কম বুজাবুজি থাকে আৰু কেতিয়াও ইয়াক ব্যৱহাৰ নকৰে।"

## ধ্বনিবিজ্ঞান
পিৰাহা ভাষা হৈছে ধ্বনিতাত্ত্বিকভাৱে সৰল ভাষাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, ৰ'ট'কাছ (নিউ গিনি) আৰু লেকছ প্লেইন ভাষা যেনে অবকুইটাইৰ সৈতে তুলনাযোগ্য।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাষা
শিলাদিত্য দেৱ

**শিলাদিত্য দেৱ** এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য। তেওঁ ২০১৬ চনত অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত হোজাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।

## বিতৰ্ক
৩ এপ্ৰিল তাৰিখে দেৱে *অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট* আৰু *ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ*ৰ বিধায়কসকলৰ সহায়ত হোজাই *পৌৰ ব’ৰ্ড* গঠন কৰি দলটোক অৱজ্ঞা কৰাৰ বাবে অসম বিজেপি দলে কাৰণ দেখুৱাবলৈ জাননী জাৰি কৰিছিল।
## তথ্যসূত্ৰ
চন্দন কুমাৰ সৰকাৰ

**চন্দন কুমাৰ সৰকাৰ** 
এজন ভাৰতীয় তথা অসম ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক নেতা আছিল। তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ তৰুণ গগৈৰ তৃতীয়কালৰ মন্ত্ৰালয়ত জলসিঞ্চন আৰু মাটি সংৰক্ষণ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
সৰকাৰদেৱে ১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈ আৰু পুনৰ ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা অসম বিধানসভাৰ সদস্য আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰদীপ সৰকাৰে অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই আৰু বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।
## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
সৰকাৰ আছিল প্ৰয়াত বিজয় চন্দ্ৰ সৰকাৰৰ পুত্ৰ। তেওঁ ১৯৭৪ চনত চকলা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা হাইস্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে।
## ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ
তেওঁ ১৯৯১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ পৰা অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টিৰ প্ৰাৰ্থী আছিল আৰু ২২৩১১টা ভোট(৩২.৫৮%) লাভ কৰিছিল।১৯৯৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত সৰকাৰে মুঠ ভোটৰ ১৬৯৭৭(২২.২৪%)টা ভোট লাভ কৰি অসম গণ পৰিষদৰ প্ৰাৰ্থী ৰবীন বানিক্যৰ হাতত ২৬৫৭২ ভোটত পৰাস্ত হয়।২০০১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত মুঠ ৪৫৩১৮(৫০.০২%)টা ভোট লাভ কৰি পুনৰ অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা বিধায়ক হয়। তেওঁ ৰবীন বানিক্যক ৩৬৩৩টা ভোটত পৰাস্ত কৰে।২০০৬ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত ২৬৬৩৮টা ভোট লাভ কৰি পুনৰ ৰবীন বানিক্যৰ হাতত ৪০৩৪টা ভোটত পৰাস্ত হয়।২০১১ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধান সভা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰ্থী হৈ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ১৫৮৯৯টা ভোটত পৰাস্ত কৰে। ২৩ জানুৱাৰী, ২০১৫ চনত তৰুণ গগৈ মন্ত্ৰীসভাৰ তৃতীয় মন্ত্ৰালয়ৰ সালসলনিত সৰকাৰে জলসিঞ্চন আৰু মাটি সংৰক্ষণৰ বিভাগৰ মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ২০১৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত অনন্ত কুমাৰ মালোৰ হাতত ১৯১টা ভোটত পৰাস্ত হয়। নিৰ্বাচনত পৰাস্ত হোৱা ১০জন কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।
## ব্যক্তিগত জীৱন আৰু মৃত্যু
তেওঁৰ ২জন পুত্ৰ আৰু ১ গৰাকী কন্যা সন্তান আছিল। ২০২১ চনত অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধান সভা সমষ্টিৰ পৰা পুত্ৰ প্ৰদীপ সৰকাৰে বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ২০১৮ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত সৰকাৰৰ কাৰ্ডিয়াক এৰেষ্ট হোৱাত লগে লগে বঙাইগাঁৱৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয় আৰু পিছত মৃত্যু হয়।
তেওঁৰ মৃত্যুত কেইবাজনো ৰাজনীতিবিদে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায় যেনে ৰিপুন বৰা, হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ইত্যাদি। সোণোৱালদেৱে কয় যে “পূৰ্বৰ কংগ্ৰেছ চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে সৰকাৰে মূল্যৱান সেৱা আগবঢ়াইছিল, যিটো ৰাইজে সদায় মনত ৰাখিব আৰু তেওঁৰ মৃত্যু সমাজৰ বাবে এক অপূৰণীয় ক্ষতি।”

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙাইগাঁও জিলা
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ
বুমডেলিং বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য

**বুমডেলিং বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য** () পূৰ্বৰ কুলং চু বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য অন্তৰ্ভুক্ত হৈ‍ থকা এই অভয়াৰণ্যখন (বমডেল্ল‍িং বা বমডেলিং বুলিও বানান কৰা হয়) উত্তৰ-পূব ভূটানত ১,৫২০.৬১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৫৮৭.১১ বৰ্গ মাইল) অঞ্চল সামৰি‍ ১,৫০০ মিটাৰ (৪,৯০০ ফুট)ৰ পৰা ৬,০০০ মিটাৰ উচ্চতাত বিস্তৃত (২০,০০০ ফুট)। এই অভয়াৰণ্যখনে বুমডেলিং গেৱগকে ধৰি ট্ৰাছিয়াঙছে জিলাৰ বেছিভাগ অঞ্চল সামৰি লৈছে। ১৯৯৫ চনত অভয়াৰণ্যখন বিষয়ে‍ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল আৰু ১৯৯৮ চনত ইয়াক স্থাপন কৰা হয়। ইয়াত আলপাইন হ্ৰদ আৰু বুমডেলিং উপত্যকাকে ধৰি বৈচিত্ৰ্যময় উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু দৃশ্যপট আছে। অভয়াৰণ্যখনত কেইবাটাও সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় স্থান আছে। উদ্যানখনত ৩,০০০ পৰিয়াল বসবাস কৰে। বুথান আৰু খোলং চুৰ অন্যতম বৃহৎ নদী ড্ৰাংমে চুৰ অৱবাহিকাত এই অভয়াৰণ্যখন অৱস্থিত।

বাৰ্ডলাইফ ইণ্টাৰনেশ্যনেল দ্বাৰা অভয়াৰণ্যখনক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পক্ষী অঞ্চল হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। কাৰণ ই ক'লা ডিঙিৰ ক্ৰেনৰ লগতে‍ (দেশৰ দুটা শীতকালীন স্থানৰ ভিতৰত ই এটা) উড স্নাইপ আৰু ধূসৰ-মুকুটযুক্ত প্ৰিনিয়াক আশ্ৰয় দিয়ে‍। ২০০৭ চনলৈকে বগা নেজৰ ঈগলৰ উপস্থিতিৰ এক তথ্য আছিল, যিটো অভয়াৰণ্যখনৰ বাবে প্ৰথম। ইয়াক ইউনেস্কোৰ অন্তৰ্ভুক্তকৰণৰ বাবে ভূটানৰ অস্থায়ী তালিকাত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।  &#x5B; *[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">citation needed</span>]]*&#x5D; 

ভূটান আৰু পৃথিৱীৰ একমাত্ৰ স্থানীয় পখিলা লুডল'ৰ ভূটান স্বেল'টেইল ইয়াতে‍ বাস কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভূটানৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল
চৰ কুকৰি-মুকৰি বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য

**চৰ কুকৰি-মুকৰি বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য** () হৈছে বাংলাদেশৰ এখন বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য। ই বাংলাদেশৰ দক্ষিণ চাৰ্ফেচন উপজিলাৰ বংগোপসাগৰৰ চৰ কুকৰি-মুকৰি দ্বীপত অৱস্থিত। অভয়াৰণ্যখনৰ আয়তন ৪০ হেক্টৰ (৯৯ একৰ), আৰু ই আকাৰত প্ৰসাৰিত। ই বৰিশাল চহৰৰ পৰা ১৩০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, মেঘনা নদীৰ মোহনাৰ গাঙ্গেয় বদ্বীপত অৱস্থিত। ইয়াক চাৰ্ফেচন বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য বুলিও কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যখনৰ অধিকাংশ অংশ জোৱাৰ-ভাটাৰ বাবে দিনটোত দুবাৰকৈ ডুব যায় আৰু ঘন মেনগ্ৰোভ গছ-গছনিৰে আবৃত। অভয়াৰণ্যখনৰ মাটি বোকাময়। 

## জলবায়ু
অভয়াৰণ্যখনত বাৰিষা কালত বৰষুণৰ পৰিমাণ অতি বেছি, বছৰি ২,৭৯০ মিলিমিটাৰ (১১০ ইঞ্চি) বৰষুণৰ ৰেকৰ্ড কৰা হয়। বছৰজুৰি জলবায়ু গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ থাকে। অভয়াৰণ্যখনক ৬টা সৰু খালৰ দ্বাৰা বিভাজিত কৰা হৈছে।

## ইতিহাস ‌
স্থানীয় লোকসকলৰ মতে, ১৯৩০ চনৰ আশে-পাশে ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ত এই দ্বীপটোত মানুহৰ বসতি আৰম্ভ হৈছিল। ১৯৭০ চনত বাংলাদেশত অহা ভোলা নামৰ ঘূৰ্ণীবতাহে দ্বীপটোৰ সমগ্ৰ মানৱ বসতিক ধ্বংস কৰিছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ পিছত ১৯৭৩/১৯৭৪ চনত পুনৰ মানুহে দ্বীপটোলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলৈ লয়। তেওঁলোকে তাত মাছ মৰা আৰু খেতি-বাতি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। বাংলাদেশৰ বন বিভাগে দ্বীপটোত বহু মেনগ্ৰোভ প্ৰজাতিৰ বনানীকৰণ আৰম্ভ কৰে। 

## পৰিচালনা
ভোলা জিলাৰ উপকূলীয় বন বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হোৱা এই উদ্যানখনৰ দায়িত্বত থাকে এজন ৰেঞ্জ বিষয়া আৰু এজন ফৰেষ্ট বিট গাৰ্ড। ১৯৪৭ চনৰ বাংলাদেশ বন্যপ্ৰাণী (সংৰক্ষণ) সংশোধনী আইনৰ অধীনত, ১৯৮১ চনৰ ১৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে, ইয়াক বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। সংৰক্ষণ কাৰ্যকলাপৰ বাহিৰে মেনগ্ৰোভ অৰণ্যত বনাঞ্চলৰ অন্য কোনো কাৰ্যকলাপ কৰা নহয়। 

## উদ্ভিদকুল আৰু প্ৰাণীকুল
অভয়াৰণ্যখনত এটা মোহনাৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আছে; অভয়াৰণ্যখনৰ মূল অংশটো মেনগ্ৰোভ বনাঞ্চলেৰে আচ্ছাদিত হৈ আছে আৰু মাজে মাজে মুকলি বোকাময় ঠাইও আছে। 

### উদ্ভিদকুল
অভয়াৰণ্যখনৰ পৰা আৰু দ্বীপটোত ৭৬টা পৰিয়ালৰ মুঠ ২৭৭টা উদ্ভিদ প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছিল। এই প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত আছে ৯১টা বৃক্ষ প্ৰজাতি, ৩৩টা গুল্ম প্ৰজাতি, ১১৮টা বনৌষধি আৰু ৩৫টা আৰোহী-লতা। সচৰাচৰ দেখা পোৱা মেনগ্ৰোভ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত *সোণেৰাটিয়া এপেটেলা*, বেইন (*এভিচেনিয়া অফিচিনেলিছ*), গেওয়া (*এক্সকোকেৰিয়া এগালোচা*), (*একানথাছ ইলিচিফোলিয়াছ*), খালিশা (*এজিচেৰাছ মাইউচ*) আৰু *টাইফা এংগাষ্টিফোলিয়া* আদি উল্লেখযোগ্য।

### প্ৰাণীকুল
সাধাৰণতে দেখা পোৱা স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰৰ ভিতৰত আছে, মেচেকা (ফেলিছ ভিভেৰিনা) আৰু এছীয়াৰ সৰু নখযুক্ত উদ (অনিক্স চিনেৰিয়া)। বিটাৰ্ণ, বগলী, বগ, মাছৰোকাৰ দৰে জলচৰ চৰাই প্ৰজাতিবোৰ সচৰাচৰ দেখা যায়। বগলীৰ সৰ্বমুঠ আঠটা প্ৰজাতিয়ে অভয়াৰণ্যত প্ৰজনন কৰে। আইইউচিএন ৰেড ডাটা বুকৰ নিকট সংকটগ্ৰস্ত প্ৰজাতিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত, ভেলা বা ঢেঁৰাও এই অভয়াৰণ্যত পোৱা যায়। অভয়াৰণ্যখনত গুঁইৰ তিনিওটা প্ৰজাতি পোৱা যায়, যেনে- এছিয়াৰ জল গুঁই (*ভাৰানাছ চালভাটৰ*), গুঁই (*ভাৰানাছ বেংগালেন্সিছ*) আৰু সোণালী গুঁই (*ভাৰানাছ ফ্লেভেচেঞ্চ*)।

## ভাবুকি
কৃষিভূমিৰ বাবে হোৱা বেদখল, স্থানীয় লোকৰ দ্বাৰা অত্যধিক পৰিমাণে মাছ মৰা আৰু বিদেশী উদ্ভিদ প্ৰজাতিসমূহৰ আক্ৰমণে অভয়াৰণ্যখনৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে।

## লগতে চাওক
* বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
বগদ খান উল জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চল

**বগদ খান উল জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চল** () হৈছে মংগোলিয়াৰ ৰাজধানী চহৰ, উলানবাটৰৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত এখন প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। ই খেণ্টি পৰ্বতমালা অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত, ফৰেষ্ট ষ্টেপ জ'নৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। ই বগদ খান পৰ্বতৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ১৯৯৬ চনত ইউনেস্কোৰ জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে মনোনীত হৈছিল। ইয়াক বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বুলি দাবী কৰা হয়। 

## বিৱৰণ

বগদ খান উল জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ মুঠ মাটিকালি ৬৭,৩০০ হেক্টৰ (২৬০ বৰ্গমাইল)। ইয়াৰ উচ্চতাৰ পৰিসৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১,৩১০ৰ পৰা ২,২৭০ মিটাৰ (৪,৩০০ আৰু ৭,৪৫০ ফুট)ৰ ভিতৰত। ইয়াৰ মূল এলেকা প্ৰায় ৪১,৬৫১ হেক্টৰ (১৬০.৮২ বৰ্গমাইল) যাক বাফাৰ জ’ন আৰু কিছুমান পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলে আৱৰি ৰাখিছে। বগদ খান পৰ্বতৰ উত্তৰ ঢালবোৰ ঘন শংকুসদৃশ অৰণ্যৰে আবৃত হোৱাৰ বিপৰীতে দক্ষিণ দিশটো কেৱল উদং শিলেৰে আবৃত।

## ইতিহাস
প্ৰায় ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰাই বগদ খান পৰ্বতত পৰিৱেশ সুৰক্ষামূলক কাম-কাজ আৰম্ভ হৈছিল। সেই সময়ত কেৰাইত বংশৰ শাসক, তুৰিল খানে বগদ খান এটি পবিত্ৰ পৰ্বত বুলি দাবী কৰি তাত খৰি কটা আৰু বন্যপ্ৰাণী চিকাৰ নিষিদ্ধ কৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰাই স্থানীয় লোকসকলে এই পাহাৰটোক পূজা কৰিবলৈ লয় আৰু তেওঁলোক কেতিয়াও পাহাৰটোত চিকাৰো কৰা নাছিল আৰু খৰি সংগ্ৰহো নাছিল। ১৭৭৮ চনত, বৰ্তমানৰ উলান-বাটৰৰ, মংগোলীয় গৱৰ্ণৰে কিয়ানলং সম্ৰাটৰ ওচৰত আবেদন জনাই বছৰি দুবাৰকৈ মাউণ্ট বগদ খান উলৰ বাবে উৎসৰ্গিত বাৰ্ষিক সমাৰোহ পাতিবলৈ অনুমোদন জনায়। আঠ দিনৰ পিছত তেওঁলোকে বছৰি দুবাৰকৈ সমাৰোহৰ আয়োজন কৰিবলৈ অনুমতি পায়। ১৭৮৩ চনত, কিং বংশৰ স্থানীয় চৰকাৰে বগদ খানক ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰ বাবে সংৰক্ষিত স্থান বুলি ঘোষণা কৰে, যাৰ ফলত ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে পৰিগণিত হয়।

১৯৯৬ চনত ইউনেস্ক’ই বগদ খান উলক জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰে। জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ লক্ষ্য হৈছে "বহনক্ষম উন্নয়নৰ পদ্ধতি বিকশিত কৰা আৰু কাৰ্যকৰী কৰা" আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ সৈতে স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰয়োজনীয়তাক একত্ৰিত কৰি "পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য"ক উৎসাহিত কৰা। মূল অঞ্চলটো কঠোৰভাৱে সুৰক্ষিত। বাফাৰ জ’নটো ভাল পৰিৱেশগত পদ্ধতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু পৰিৱৰ্তনশীল জ’নে পৰিৱেশগতভাৱে বহনক্ষম কাৰ্য্যকলাপ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।

## উদ্ভিদকুল আৰু প্ৰাণীকুল
সংৰক্ষিত বনাঞ্চলখনত ঘাঁহনি, তৈগা উদ্ভিদ, আলপাইন তুন্দ্ৰা আৰু উদং শিলকে ধৰি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আবাসস্থল আছে। কিছুমান অঞ্চলত লাৰ্চ (*Larix sibirica*), বাৰ্চ (*Betula spp.*), "পিনাছ চিবিৰিকা" ​​("চিডাৰ", সাধাৰণ ৰুছ নাম) (*Pinus spp.*), সৰল (*Pinus spp.*) আৰু পপলাৰ (*Populus spp.*)ৰ দৰে উদ্ভিদো পোৱা যায়। এনেদৰে অৰণ্যখনত মিশ্ৰিতভাৱে বহু উদ্ভিদ আছে।

সংৰক্ষিত বনাঞ্চলখনৰ কিছুমান আটাইতকৈ বিপন্ন স্তন্যপায়ী প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত, কস্তুৰী মৃগ (*Moschus moschiferus*), ৰ’ হৰিণ (*Capreolus capreolus*), চেবল (*Martes zibellina*) আৰু আৰ্কটিক শহাপহু (*Lepus timidus*) আদি উল্লেখযোগ্য।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:মংগোলীয়াৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল
ভাৱাল ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**ভাৱাল ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () হৈছে বাংলাদেশৰ এখন প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। 

## ইতিহাস
১৯৭৪ চনত, উদ্যানখনৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ কাম-কাজ আৰম্ভ হৈছিল যদিও ১৯৮২ চনত, বাংলাদেশৰ বন্যপ্ৰাণী আইন (১৯৭৪) অনুসৰি ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ভাৱাল ৰাজ্যৰ শাসনকালত ই মধুপুৰৰ এখন অৰণ্য আছিল। ই বাংলাদেশৰ ঢাকা বিভাগৰ গাজীপুৰ চহৰত অৱস্থিত। উদ্যানখন ঢাকা চহৰৰ পৰা উত্তৰ দিশত প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ, গাজীপুৰৰ পৰা ২০ কিলোমিটাৰ আৰু কাপাছিয়াৰ পৰা ২০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত। উদ্যানখনৰ মূল ক্ষেত্ৰফল ৯৪০ হেক্টৰ (২,৩২২ একৰ) যদিও ইয়াৰ দাঁতিকাষৰীয়া বনাঞ্চলসমূহ ৫,০২২ হেক্টৰ (১২,৪০৯ একৰ) এলেকাজুৰি বিস্তৃত। উদ্যানখনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৱাসস্থলসমূহ সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে বিনোদনৰ সুযোগ প্ৰদান কৰা। সংৰক্ষিত ভূ-প্ৰকৃতি হিচাপে ইয়াক আই ইউ চি এন পৰিচালনা শ্ৰেণী V ৰ অধীনত ৰখা হৈছে। শাল গছৰ অৰণ্যবোৰেই হৈছে উদ্যানখনৰ অন্যতম সাধাৰণ উদ্ভিদকুল। ময়ূৰ, বাঘ, নাহৰফুটুকী বাঘ, ক’লা চিতাবাঘ, হাতী, ধূসৰ চিতাবাঘ আৰু শৰপহুৰ বাবে এই অঞ্চলটো বিখ্যাত আছিল। অৱশ্যে, এই বন্যপ্ৰাণীৰ বহুখিনি ইতিমধ্যে নোহোৱা হৈ গৈছে আৰু মাত্ৰ কেইটামান প্ৰজাতিহে বাকী আছে। ইয়াৰ উপৰিও, বেছিভাগ অৰণ্য ধ্বংস হ'ল আৰু এতিয়া বন কোম্পানী বা ভূমিহীন লোকে দখল কৰিলে।

পঞ্চাশ বছৰৰ আগতে, এই অঞ্চলৰ বেছিভাগেই অৰণ্যৰে আবৃত আছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰধান উদ্ভিদ প্ৰজাতিটো আছিল শাল (*Shorea robusta*)। অবৈধ বনাঞ্চল ধ্বংসৰ ফলত মূল বনাঞ্চলখনৰ মাত্ৰ ৬০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমিহে বাকী আছে। এতিয়া আকৌ বনাঞ্চলখনত নতুনকৈ বৃক্ষ ৰোপণ কৰা হৈছে।

## পৰিস্থিতি বিজ্ঞান
উদ্যানখনত ৩৪৫টা উদ্ভিদ প্ৰজাতি আছে, যাৰ ভিতৰত আছে ১৫১টা ভিন্ন বৃক্ষৰ প্ৰজাতি, ৫৩টা গুল্ম, ১০৬টা বনৌষধি আৰু ৩৪টা আৰোহী-লতাৰ প্ৰজাতি। উদ্যানখনৰ বন্যপ্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত আছে ১৩টা প্ৰজাতিৰ স্তন্যপায়ী, ৯টা প্ৰজাতিৰ সৰীসৃপ, ৩৯টা প্ৰজাতিৰ চৰাই আৰু ১০টা প্ৰজাতিৰ উভচৰ প্ৰাণী। ইয়াৰ উপৰিও বন বিভাগে শেহতীয়াকৈ ময়ূৰ, হৰিণ, অজগৰ, মেচেকা আদি প্ৰাণী নতুনকৈ এৰি দিছে।

## চিত্ৰ বীথিকা

File:গুইসাপ.jpg|গুই সাপ
File:Sal forest at Bhawal National Park.jpg
File:The Cute Monkey.jpg
File:The magnificent beauty of National Park.jpg
File:View of river From valley.jpg


## লগতে চাওক
* মধুপুৰ গড়
* বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* (PDF) Wildlife Biodiversity in Bhawal National Park
* Reading tools - Indexing Metadata - Wildlife Biodiversity in Bhawal National Park
* Nishorgo Biodiversity Program
* Protected Areas in Bangladesh

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰ

**পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰ** বা **ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন** (; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ *Nomascus nasutus*)ক কাও-ভিট ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা কাও-ভিট ক্ৰেষ্টেড গিবন বুলিও কোৱা হয়। ই হৈছে দক্ষিণ-পূব চীন আৰু উত্তৰ ভিয়েটনামৰ এক ঘোৰ সংকটাপন্ন প্ৰজাতিৰ হলৌ বান্দৰ। "কাও-ভিট" শব্দটো এইবিধ হলৌ বান্দৰৰ মাত বা গীতৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা; ভিয়েটনামৰ কাও বাং প্ৰদেশৰ ট্ৰুং খান জিলাৰ নগ'চ খে, ফঙ নাম আৰু নগ'চ কন কমিউনৰ গাওঁবাসীয়ে এইবিধ হলৌ বান্দৰৰ নাম ৰাখিবলৈ সিহঁতৰ মাত বা গীতৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দকে ব্যৱহাৰ কৰ‍িছে‍। 

বিশেষজ্ঞসকলে এইবিধ হলৌ বান্দৰ পুনৰ আৱিষ্কাৰৰ পিছৰে পৰাই এই নামটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছলি‍। ১৯৬০ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈকে‍ ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁযুক্ত হলৌ বান্দৰ কোনোৱেই নিশ্চিতভাৱে‍ দেখা পোৱা নাছিল আৰু ইয়াক সম্ভৱতঃ বিলুপ্ত বুলি ভবা হৈছিল। ২০০২ চনত উত্তৰ-পূব ভিয়েটনামৰ কাও বাং প্ৰদেশৰ ট্ৰুং খান জিলাৰ কাৰ্ষ্ট অৰণ্যত দুজন এফ. এফ. আই.ৰ জীৱবিজ্ঞানীয়ে কেইটামান এই প্ৰজাতিৰ হলৌ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। ২০০৬ চনলৈকে এই প্ৰজাতিটো ভিয়েটনামৰ স্থানীয় প্ৰাণী আছিল, কিন্তু ইহঁতক চীনৰ গুৱাংছি প্ৰদেশৰ এখন সৰু অৰণ্যতো পোৱা গৈছে, যিখন ট্ৰুং খান অৰণ্যৰ সমীপতে‍ আছে। ২০০৫ চনত ভিয়েটনামৰ ফালে ইয়াৰ সংখ্যা প্ৰায় ৩৫-৩৭টা মান বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। 

ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰ হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বিৰল আৰু আটাইতকৈ গুৰুতৰভাৱে বিপন্ন প্ৰাইমেট বা বান্দৰ প্ৰজাতি। ইয়াৰ এই অৱস্থা ইয়াৰ বাসস্থান থকা বনাঞ্চল ধ্বংস, বেদখল, চোৰাং চিকাৰৰ ফলত হৈছে। 

আণৱিক তথ্য, নোমৰ ৰং, আৰু যোগাযোগত ব্যৱহাৰ কৰা কণ্ঠস্বৰৰ পাৰ্থক্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰক অন্যান্য ক্ৰেষ্টেড গিবনৰ পৰা পৃথক হিচাপে শ্ৰেণীৱদ্ধ কৰা হয়। পূৰ্বতে ইয়াক হাইনান ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন সৈতে বা ব্লেক ক্ৰিষ্টেড গিবণৰ উপ-প্ৰজাতি হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছিল। মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল চাইট'ক্ৰ'ম বি জিনৰ ক্ৰমবিন্যাসৰ আগলৈকে হাইনান ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবনক ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰৰ এটা উপ-প্ৰজাতি *নোমাস্কাছ নাছুটছ হাইনাছ* বুলি ভবা হৈছিল। গৱেষকসকলে প্ৰস্তাৱ আগ বঢ়াইছে‍ যে জিনীয় পৃথকীকৰণে ইয়াক এক সুকীয়া প্ৰজাতি বুলি দেখুৱাইছে।

## নৃত্য
গৱেষকসকলৰ মতে‍ মাইকী ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰবোৰে ছন্দময় নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা দেখা যায়। এইবোৰক মাইকী ইষ্টাৰ্ণ ব্লেক ক্ৰেষ্টেড গিবন বা পূবৰ ক'লা জঁ-যুক্ত হলৌ বান্দৰবোৰৰ মাজৰ এক প্ৰকাৰৰ অ-আক্ৰমণাত্মক প্ৰতিযোগিতা বুলি কোৱা হৈছে। প্ৰজননকাৰী মতাটোৰ সৈতে দুৰ্বল সম্পৰ্ক থকা মাইকীবোৰে এই নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ কম্পাঙ্ক বৃদ্ধি কৰি ইহঁতৰ লগত সামাজিক আৰু যৌন সম্পৰ্ক বৃদ্ধি কৰে‍। গৱেষকসকলে এনে ছন্দময় প্ৰদৰ্শনে "মানৱ নৃত্য আৰু ভাষাৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে আমাৰ বোধগম্যতাক নতুন অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰিব পাৰে" বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ ঘোৰ সংকটজনক প্ৰজাতি
শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী
শ্ৰেণী:বিপন্ন প্ৰজাতি
সঞ্জয় মালহোত্ৰা

**সঞ্জয় মালহোত্ৰা** (, জন্ম ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬৮) এগৰাকী ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা বিষয়া আৰু বৰ্তমান ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ ২৬তম গভৰ্নৰ। ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হোৱাৰ আগতে তেওঁ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব (ৰাজহ) পদত অধিষ্ঠিত আছিল। ১৯৯০ চনৰ ৰাজস্থান কেডাৰৰ ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া সঞ্জয় মালহোত্ৰাই পূৰ্বতে ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত বিত্তীয় সেৱা বিভাগত সচিব পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ গ্ৰাম্য বিদ্যুৎ নিগমৰ অধ্যক্ষ আৰু পৰিচালন সঞ্চালক আৰু শক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ অতিৰিক্ত সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। এই কাৰ্যকালৰ পূৰ্বে তেওঁ ৰাজস্থান চৰকাৰৰ বিভিন্ন পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁক ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ ২৬তম গভৰ্নৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৬৮ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে ৰাজস্থানৰ বিকানেৰত সঞ্জয় মালহোত্ৰাই জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কানপুৰৰ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত প্ৰযুক্তিবিদ্যাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজহুৱা নীতিত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ৰাজস্থানৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ গভৰ্ণৰ
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
কৃষ্ণেন্দু পাল

**কৃষ্ণেন্দু পাল** অসমৰ এজন উল্লেখযোগ্য ৰাজনৈতিক নেতা আৰু বৰ্তমান অসম চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।

## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
তেওঁৰ পিতৃৰ নাম কৃপেশ ৰঞ্জন পাল আৰু মাতৃ বাণী ৰাণী পাল। অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্গত কৰিমগঞ্জ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৯৫ চনত বাণিজ্য (স্নাতক) ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কেৰিয়াৰ
তেওঁ অসম বিধানসভাৰ পাথাৰকান্দি বিধানসভা সমষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (বিজেপি)ৰ এজন সক্ৰিয় সদ্যস। তেওঁৰ ভূমিকা মন্ত্ৰী হিচাপে মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ নেতৃত্বত মূল বিভাগসমূহৰ তদাৰক কৰা।

## তথ্যসূত্ৰ
চিন্ময় কৃষ্ণ দাস

**চিন্ময় কৃষ্ণ দাস** () বাংলাদেশী হিন্দু সন্ন্যাসী আৰু বাংলাদেশ সনাতন জাগৰণ মঞ্চৰ মুখপাত্ৰ। ২০২৪ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত তেওঁক দেশদ্ৰোহৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ ফলত তেওঁৰ অনুগামীসকলে হিংসাত্মক প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। সমান্তৰালভাৱে ভাৰতৰপৰাও কূটনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰা হয়।তেওঁ ইস্কন বাংলাদেশৰ প্ৰাক্তন সদস্য আছিল। শিশু যৌন নিৰ্যাতন আৰু অন্যান্য অনুশাসনমূলক সমস্যাৰ অভিযোগত তেওঁক সংগঠনটোৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।

## চমু জীৱনপঞ্জী
চিন্ময় কৃষ্ণ দাস এজন হিন্দু সন্ন্যাসী। তেওঁ চট্টগ্ৰাম জিলাৰ হাথাজাৰীত থকা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ পুণ্ডাৰিক ধামৰ মুৰব্বী। ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহলৈকে দাস ইস্কনৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁক সাংগঠনিক অনুশাসনৰ দোহাই দি বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।

দাসে নিয়মিতভাৱে বাংলাদেশৰ ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলৰ অধিকাৰৰ পোষকতা কৰিছিল, আৰু ২০২৪ চনৰ ৫ আগষ্টত শ্বেখ হাছিনা প্ৰশাসনৰ পতনৰ পিছত ক্ৰমান্বয়ে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল। তেওঁ হিন্দু আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰৰ বাবে প্ৰচাৰ চলোৱা বাংলাদেশ সনাতন জাগৰণ মঞ্চৰ মুখপাত্ৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

২৫ অক্টোবৰত সনাতন জাগৰণ মঞ্চই চট্টগ্ৰামৰ লাল দিঘীত এক বৃহৎ সমাৱেশ অনুষ্ঠিত কৰি আঠটা দাবী উত্থাপন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত সংখ্যালঘু নিৰ্যাতনৰ ক্ষিপ্ৰ বিচাৰৰ বাবে বিশেষ ন্যায়াধিকৰণ স্থাপন কৰা, সংখ্যালঘু সুৰক্ষা আইন প্ৰণয়ন কৰা, সংখ্যালঘু পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা, মন্দিৰৰ সম্পত্তি উদ্ধাৰৰ বাবে আইন আদিৰ সৃষ্টি কৰা আদি।

এই সময়ৰ আশে-পাশে সনাতন জাগৰণ মঞ্চই বাংলাদেশ সোমমিলিটো শংখলোগু জোটৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰি, বাংলাদেশ সোমমিলিটো সনাতন জাগৰণ জোট গঠন কৰে। দাসে সংযুক্ত সংগঠনটোৰ মুখপাত্ৰ হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
তৰা আপেল

তৰা আপেল (ইংৰাজীঃ STAR APPLE, বৈজ্ঞানিক নামঃ Chrysophyllum cainito) হৈছে দক্ষিণ পূব এচিয়াৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলত উপলব্ধ এবিধ Sapotaceae পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত ফল। ই পানামাৰ ঠেক উপকূল অঞ্চলত উপলব্ধ এক স্থানীয় বৃক্ষজাতীয় গছৰ ফল। সময়ৰ লগত ইয়াৰ চাহিদাৰ প্ৰতি লক্ষ্য কৰি ইয়াৰ খেতি আৰম্ভ হৈছে। সময়ৰ লগত ইয়াৰ খেতি বৃহত্তৰ এণ্টিলিছ আৰু ৱেষ্ট ইণ্ডিজলৈ বিয়পি পৰিছে আৰু বৰ্তমান দক্ষিণ-পূব এছিয়াকে ধৰি সমগ্ৰ ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত ইয়াৰ খেতি কৰা হৈছে। ই দ্ৰুতগতিত ডাঙৰ হয় আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ২০ মিটাৰ পৰ্যন্ত হয়। 

## নাম
সাধাৰণ নাম Cainito আৰু Caimito সম্ভৱতঃ স্পেনিছ ভাষাত মায়ান শব্দ cab (ৰস), im (স্তন), আৰু vitis (ৰস)ৰ পৰা আহিছে। তৰা আপেল স্থানীয় সাধাৰণ নাম।  ইয়াৰ ৰঙৰ লগত সংগতি ৰাখি কোনো কোনোৱে স্থানীয় ভাৱে বেঙুনীয়া আপেল বুলিও কয়। 

## বিৱৰণ

### গছ
পাতবোৰ চিৰসেউজ, বিকল্প শিৰা, সৰল, ডিম্বাকাৰ, সম্পূৰ্ণ, ৫–১৫ চে.মি. দীঘল হয়। গছৰ পাতবোৰ দূৰৰ পৰা চালে তলৰ ফালটো সোণালী ৰঙেৰে জিলিকি উঠে। সৰু সৰু ফুলবোৰ বেঙুনীয়া বগা আৰু মিঠা সুগন্ধি গোন্ধ থাকে। গছজোপা হাৰ্মাফ্ৰডিটিক (আত্ম-উৰ্বৰ)ও। ইয়াৰ পৰা প্ৰচণ্ড গোন্ধ ওলায়। 

### ফল
ফলটো গোলাকাৰ আৰু সাধাৰণতে ইয়াৰ ব্যাস ২ৰ পৰা ৩ ইঞ্চি হয়। পকিলে সাধাৰণতে ইয়াৰ ছাল বেঙুনীয়া হয় আৰু ফুলৰ পাহিবোৰৰ চাৰিওফালে ক্ষীণ সেউজীয়া অংশ দেখা যায়। ফলৰ ঠাৰি অংশত এটা জিলিকিথকা তৰাৰ দৰে বেটুপাতবোৰ দেখা যায়। ফলবোৰ কেতিয়াবা সেউজীয়া বগা আৰু হালধীয়া হয়। ছালত প্ৰচুৰ পৰিমাণে আঠা থাকে, আৰু ইয়াৰ আৰু ছালবোৰ খাব পৰা নহয়, ফলটো গুচাই খাব লাগে। চেপেটা গুটিবোৰ পাতল বাদামী আৰু কঠিন। ই ঋতু অনুসৰি ফল দিয়া গছ। 

ফলবোৰ সতেজ ডেজাৰ্ট ফল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়; ই মিঠা আৰু প্ৰায়ে ঠাণ্ডা কৰি পৰিবেশন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলটো গাঢ় বেঙুনীয়া, সেউজীয়া বাদামী আৰু হালধীয়া তিনিটা ৰঙতো থাকে। বেঙুনীয়া ৰঙৰ ফলৰ ছাল আৰু গঠন ঘন হোৱাৰ বিপৰীতে সেউজীয়া বাদামী ৰঙৰ ফলৰ ছাল পাতল আৰু অধিক তৰল ৰস থাকে; হালধীয়া ৰঙৰ জাতটো কম উপলব্ধ। 

আফ্ৰিকাত গাম্বেয়া এলবিডা আৰু জি. আফ্ৰিকানাকে ধৰি কেইবাটাও সম্পৰ্কীয় প্ৰজাতি, যাক তৰা আপেল বুলিও কোৱা হয়, খেতি কৰা হয়। 

## ফটো সংগ্ৰহ

চিত্ৰ:Chrysophyllum_cainito0.jpg|কাটি থোৱা এটা তৰা আপেল
চিত্ৰ:Star_Apple_(Kaimito).jpg|চিঙি অনা তাজা ফল
চিত্ৰ:Starr_070906-8589_Chrysophyllum_cainito.jpg|তৰা আপেল গছৰ ফল
চিত্ৰ:Chryso_caini_071010-0476_jtg.jpg|বেঙুনীয়া, ৰঙা, সেউজীয়া ৰঙৰ ফল

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ফল
সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

thumb|280 px|উদ্যানত জুয়েলড নবাব (''পলিয়ুৰা ডেলফিচ'') নামৰ পখিলা
[thumb|280 px|উদ্যানত [কাঠ শালিকা]]
**সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () হৈছে বাংলাদেশৰ হবিগঞ্জ জিলাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ১৯৭৪ চনৰ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইন প্ৰণয়নৰ পিছত, ২০০৫ চনত ২৪৩ হেক্টৰ (৬০০ একৰ) ভূমিত "সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বঙালী ভাষাত ‘সাতছড়ি’ মানে ‘সাতটা ধাৰা বা নদী’। এই অৰণ্যখনৰ মাজেৰে সাতটা পাহাৰীয়া নদী বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ পৰাই ‘সাতছড়ি’ নামটো আহিছে। উদ্যানখনৰ পূৰ্বৰ নাম আছিল *"ৰঘুনন্দন হিল ৰিজাৰ্ভ ফৰেষ্ট"*।

## বিৱৰণ
এই উদ্যানখন চিলেট অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত হবিগঞ্জ জিলাৰ চুনাৰুঘাট উপজিলাৰ পাইকপাৰা ইউনিয়নৰ অন্তৰ্গত ৰঘুনন্দন পাহাৰত অৱস্থিত। ই বাংলাদেশৰ ৰাজধানী চহৰ ঢাকাৰ পৰা ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। উদ্যানখনৰ ওচৰতে ৯খন চাহ বাগিচা আছে। উদ্যানখনৰ পশ্চিমে সাতছড়ি চাহ বাগিচা আৰু পূবে চাকলাপুঞ্জি চাহ বাগিচা অৱস্থিত। ২০০৭ চনৰ এক তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ ওচৰতে থকা তিপ্ৰা গাঁও এখনত বৰ্তমান তিপ্ৰা জনজাতিৰ প্ৰায় ২৪টা পৰিয়াল বসবাস কৰি আছে। 

## উদ্ভিদ
সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান প্ৰায় ২০০তকৈও অধিক গছ-গছনি আছে। শাল (*Shorea robusta*), চেগুন (*Tectona grandis*), আগৰ, গৰ্জন, চামকঁ‌ঠাল, পাম, মেহগনি, কৃষ্ণচূড়া, ডুমুৰ (*Ficus*), জামৰুল, এজাৰ, আৱাল, মালেকাছ, ইউকেলিপ্টাছ, আকাশমণি, বাঁহ, বেঁত হৈছে উদ্যানখনৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ উদ্ভিদ প্ৰজাতি।

## বন্যপ্ৰাণী
এই উদ্যানখন বন্যপ্ৰাণীৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট চহকী। বনকুকুৰা, কাঠনি‍ বোৱাৰী, পাকৈঢোৰা, বাঢ়ৈটোকা, পাতি ময়না, ভীমৰাজ, সখিয়তী আৰু ভাটো ইয়াৰে কিছুমান উল্লেখযোগ্য চৰাই। ইয়াত গুৰুতৰভাৱে বিপন্ন পশ্চিমীয়া হলৌ বান্দৰৰ লগতে চচমা-চকুৱা বান্দৰ, টুপীমূৰীয়া বান্দৰ, লাজুকী বান্দৰ, উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ আৰু মলুৱা বান্দৰ বসবাস কৰে। এছিয়াৰ ক'লা ভালুক আৰু ৰাংকুকুৰো ইয়াত স্বল্পসংখ্যকভাৱে পোৱা যায়। 

অধিক সাধাৰণ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ ভিতৰত সুগৰী পহু, বনৰীয়া গাহৰি, মেচেকা, চিতা মেকুৰী (*Prionailurus bengalensis*), হেপা, হাগা গেন্দেৰা, মাস্কড পাম চিভেট (*Paguma larvata*), জহামাল, হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেন (*Martes flavigula*), নেউল (*Urva urva*), শিয়াল, কেঁটেলা পহু (*Atherurus macrourus*), চীনা বনৰৌ আদি উল্লেখযোগ্য। 

## নিসৰ্গ সহায়তা প্ৰকল্প
ৰাষ্ট্ৰীয় বন বিভাগৰ লগতে "নিসৰ্গ" নামৰ এটা বেচৰকাৰী সংস্থাই, তেওঁলোকৰ "নিসৰ্গ সহায়তা প্ৰকল্প"ৰ সৈতে উদ্যানখন চোৱা-চিতা কৰে। সংৰক্ষণ কৰাৰ উপৰিও অৰণ্যৰ কাষত তেওঁলোকে ইক’-ট্যুৰ প্ৰদান কৰে। এই বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে তাত কিছুমান আড়ম্বৰপূৰ্ণ সামগ্ৰীও বিক্ৰী কৰে।

## লগতে চাওক

* ভাৱাল ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
* লাউৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
* বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা

## তথ্য উৎস

## লগতে পঢ়ক
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
বাৰ্মিজ তাৰকা কাছ

**বাৰ্মিজ তাৰকা কাছ** (; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ *Geochelone platynota*) হৈছে এক সংকটাপন্ন কাছ প্ৰজাতি৷ ই ম্যানমাৰ (বাৰ্মা)ৰ শুকান, পৰ্ণপাতী অৰণ্যৰ স্থানীয় প্ৰজাতি‍৷
## বৰ্ণনা
বাৰ্মিজ তাৰকা কাছৰ শক্তিশালী গম্বুজযুক্ত চলঙত বিকিৰিত তৰা আকৃতিৰ আৰ্হি থাকে। ইয়াৰ চলঙত ওখোৰা-মোখোৰা তৰাৰ দৰে দেখা আৰ্হি আছে।এই কাছবিধক অতি সহজে‍ সাধাৰণ ভাৰতীয় তাৰকা কাছৰ সৈতে‍ তলিভাগ বা তলপেটৰ অংশ তুলনা কৰি পৃথক কৰিব পাৰি আৰু ই দুয়োটা প্ৰজাতিৰ মাজৰ ভিন্নতাক বুজাত সহায় কৰে‍।

## বন্দী অৱস্থাত প্ৰজনন
বাৰ্মিজ তাৰকা কাছৰ প্ৰজনন কঠিন৷ বন্দী অৱস্থাত ইয়াৰ প্ৰথম সফল প্ৰজনন টাইৱানৰ তাইপেই চিৰিয়াখানাত হৈছিল, ২০০৩ চনত সেই প্ৰজননৰ যোগেদি‍ কেইটামান বাৰ্মিচ তাৰকা কাছ পোৱা গৈছিল।

ইয়াদানাবন জুলজিকেল গাৰ্ডেনেও বৰ্তমান এই কাছৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ প্ৰয়াসেৰে‍ বন্দী-প্ৰজনন কাৰ্যসূচীত মনোনিৱেশ কৰিছে‍৷

২০০৪ চনত ২০০টা কাছৰ পৰা প্ৰজনন কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰি ২০১৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে ইয়াৰ সংখ্যা ১৪,০০০টা হৈছিল আৰু ইয়াৰে‍ ১০০০টাক পুনৰ বনাঞ্চলত এৰি দিয়া হৈছিল। ২০২১ চনৰ ৩১ জুলাইত ৰিচাৰ্ড ব্ৰেনছনে ঘোষণা কৰিছিল যে এই প্ৰজাতিৰ সংৰক্ষণৰ বাবে তেওঁ কৰি থকা কামৰ অংশ হিচাপে তেওঁৰ ব্যক্তিগত নেকাৰ দ্বীপত দুটা বাৰ্মিজ তাৰকা কাছৰ জন্ম হৈছে। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ ঘোৰ সংকটজনক প্ৰজাতি
শ্ৰেণী:প্ৰাণীজগত
শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী
সৰু পুণী

বিশ্বৰ ক্ষুদ্ৰতম ফুল **উলফিয়া গ্ল'ব'ছা।**

**উলফিয়া গ্ল’ব’ছা** (ইংৰাজী ও বৈজ্ঞানিক নামঃ Wolffia globosa) হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ ক্ষুদ্ৰ সপুষ্পক উদ্ভিদ। ইয়াক সাধাৰণতে এছিয়ান ৱাটাৰমিল (এছিয়াৰ পুনি) আৰু ডাকৱিড নামেৰে জনা যায়। ই এছিয়াৰ মহাদেশৰ স্থানীয় উদ্ভিদ যদিও ইয়াক আমেৰিকা আৰু আফ্ৰিকাৰ কিছু অংশত পোৱা যায়, য'ত ই এটা প্ৰৱৰ্তিত প্ৰজাতি (introduced species)।

## বিৱৰণ
পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সৰু এই ফুল ফুটবলৰ আকৃতিৰ, সৰু, চেপেটা ফাল উজ্জ্বল সেউজীয়া বা হালধীয়া। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ১-১.৪ মিলিমিটাৰতকৈ বেছি নহয়, প্ৰস্থ - ০.৫-১ মিলিমিটাৰ, বেছিভাগৰ এজোপা(! ) গছৰ ওজন ২০০ মাইক্ৰ'গ্ৰামতকৈ অধিক। তুলনামূলকভাৱে: জুইশলা কাঠিৰ মূৰৰ এটা ফাল এই ফুলবোৰৰ প্ৰায় ৩০টা ফুলৰ জোখৰ সমান। 

উলফিয়া - শিপাবিহীন পুণি জাতীয় উদ্ভিদ, ইয়াৰ শৰীৰৰ ভিতৰৰ নলীকাডাল চুটি  যি উশাহ ল'ব পৰা ফুটা (Stomata)ৰে শ্বাস-প্ৰশ্বাস লয়; ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য মাত্ৰ ১২-১৪ মাইক্ৰন। ইয়াৰ সহায়তে ই পানীৰ পৰা অক্সিজেন লয়। 

## বাসস্থান
এই উদ্ভিদবিধ স্থিৰ, আবদ্ধ পানীত যেনে পুখুৰী, হ্ৰদ, জলাশয় আদিত মেটেকাৰ দৰে ওপঙি গজে। ই অতি ক্ষুদ্ৰ, ডিম্বাকৃতিৰ উদ্ভিদ যাৰ পাত, কাণ্ড, শিপা নাই। গছজোপাৰ শৰীৰ, স্বচ্ছ সেউজীয়া ডাল, এক মিলিমিটাৰতকৈও কম বহল। মানৱ পৰীক্ষাত প্ৰক্ৰিয়াকৃত ডব্লিউ গ্ল'ব'জাই খাদ্যৰ প্ৰ'টিন আৰু ভিটামিন বি-১২ প্ৰদান কৰা বুলি কোৱা হৈছে।

উলফিয়া গ্ল'ব'ছাক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সৰু ফুলফুলা উদ্ভিদ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, ইয়াৰ ব্যাস ০.১–০.২ মিলিমিটাৰ (০.০০৪–০.০০৮ ইঞ্চি)।

## ফুলাৰ সময়
উলফিয়াৰ ফুল ফুলাৰ সময় জুলাই আৰু আগষ্ট মাহ।  গছবোৰৰ ফুলবোৰ অতি ক্ষুদ্ৰ যদিও ইয়াত প্ৰতিটো ফুলত এটা স্ত্ৰীকেশৰ আৰু পুংকেশৰ পোৱা যায়। কেৱল মাইক্ৰস্কোপৰ সহায়ত দেখা পোৱা এই ফুলৰ অংশবোৰ খালী চকুৱে দেখা নাপায়, অতি সৰু। 

## উপকাৰিতা
থাইলেণ্ডত উলফিয়া গ্ল'ব'ছাক খাদ্য হিচাপেও খোৱা হয়। থাই ভাষাত ফাম (ผํา) নামেৰে জনাজাত ই খাদ্যৰ বিশেষকৈ ইছানত( Isan) নামেৰে জনপ্ৰিয় খাদ্যবিধৰ মূল উপাদান।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:জলজ উদ্ভিদ
শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ
চিন্তামণি‍ কৰ

**চিন্তামণি কৰ** (; ১৯ এপ্ৰিল ১৯১৫ - ৩ অক্টোবৰ ২০০৫) এজন বিখ্যাত ব্ৰিটিছ-ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যশিল্পী। তেওঁ ভাৰত আৰু ফ্ৰান্স চৰকাৰৰ পৰা অসামৰিক বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে‍ গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ হৈ অলিম্পিকত ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন আৰু অধ্যয়ন
১৯১৫ চনৰ ১৯ এপ্ৰিলত পশ্চিমবংগ খড়গপুৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা কৰে‍ অবনীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি অৱ অৰিয়েণ্টেল আৰ্টত প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। গিৰিধাৰী মহাপাত্ৰ আৰু ভিক্টৰ জিওভনেলিৰ ওচৰত তেওঁ ভাস্কৰ্য শি‍ক্ষা লৈছিল।

১৯৩৮ চনত কৰ পেৰিছলৈ যায় আৰু ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পূৰ্বে‍ একাডেমী ডি লা গ্ৰেণ্ড চামিয়েৰত অধ্যয়ন কৰিছিল।

চিন্তামণি‍ কৰ আমিনা আহমেদৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। আমিনা আহমেদ নিজেই এগৰাকী শিল্পী আছিল আৰু তেওঁৰ সৃষ্টি‍সমূহ প্ৰধানকৈ অ-আলংকাৰিক আৰু বিমূৰ্ত আছিল। দম্পতীহালৰ এটি‍ সন্তান আছিল। ২০০৫ চনৰ ৩ অক্টোবৰত ৯০ বছৰ বয়সত এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত কৰৰ মৃত্যু হয়; তেওঁৰ মৃত্যুৰ পূৰ্বে‍ই কৰৰ পৰিয়ালৰ দুয়োজন সদস্যৰে‍ মৃত্যু হৈছিল।

## শৈলী আৰু কেৰিয়াৰ
কাঠ, টেৰাকোটা, শিল আৰু ধাতুৰ দৰে বিভিন্ন সামগ্ৰীৰে কৰে‍ ভাস্কৰ্য সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমতে এক শৈক্ষিক আৰু প্ৰতিনিধিত্বমূলক শৈলীত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল যদিও অধিক বিমূৰ্ত প্ৰকৃতিৰ কামও তেওঁ কৰিছিল।

কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু দিল্লী পলিটেকনিকত তেওঁ শিক্ষকতা কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত তেওঁ লণ্ডনলৈ যায় তাত তেওঁ ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ ব্ৰিটিছ স্কাল্প্টাৰ্ছৰ সদস্য হয়। ১৯৫৬ চনত তেওঁ পশ্চিমবংগলৈ ঘূৰি আহিছিল আৰু তাৰ পিছত চৰকাৰী কলা আৰু শিল্প মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্ব লৈছিল।

## সন্মান আৰু পুৰস্কাৰ
১৯৭৪ চনত তেওঁক ভাৰত গণৰাজ্যৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মভূষণেৰে সন্মানিত কৰা হয়। ২০০০ চনত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মানেৰেও সন্মানিত হৈছিল। তেওঁ আৰু স্থানীয় আন লোকসকলে বৰ্তমানৰ চিন্তামণি‍ কৰ পক্ষী অভয়াৰণ্যখনে বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ যুঁজ দিয়াৰ পিছত অভয়াৰণ্যখনে প্ৰাপ্য স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল; ভাস্কৰ্যশিল্পীজনক সন্মান জনাই অভয়াৰণ্যখন চিন্তামণী কৰ পক্ষী অভয়াৰণ্য হিচাপে নামকৰণ কৰা হৈছিল।

১৯৪৮ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ প্ৰতিযোগী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰা কৰে‍ *দ্য ষ্টেগ* শীৰ্ষক তেওঁৰ কামৰ বাবে ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল। লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হোৱা ১৯৪৮ চনৰ গেমছত কলা প্ৰতিযোগিতা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল যদিও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক সমিতিয়ে পদকসমূহক স্বীকৃতি দিয়া নাছিল। 

## ভাস্কৰ ভৱন প্ৰশাসন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ ন্যাস
২০০৫ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বে কৰে কলকাতা নৰেন্দ্ৰপুৰত থকা তেওঁৰ আৱাসিক ঠাইত ভাস্কৰ ভৱন প্ৰশাসন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ ন্যাস স্থাপন কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ ১৯ এপ্ৰিল তাৰিখে তেওঁৰ ৯১ সংখ্যক জন্মদিনত ই ৰাজহুৱা সংগ্ৰহালয়ত পৰিণত হয়। ইয়াত শিল্পীগৰাকীৰ লগতে তেওঁৰ পত্নীৰ শিল্পকলাও আছে। এই ন্যাস তেওঁৰ কিতাপ-পত্ৰ সংগ্ৰহৰ লগতে তেওঁৰ কামৰ প্ৰমাণীকৰণ আৰু নথিকৰণত সক্ৰিয় হৈ আছে। ই স্থানীয় অঞ্চলৰ দৰিদ্ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক সহায় কৰে আৰু বাৰ্ষিক চিন্তামণি‍ কৰ স্মাৰক বক্তৃতা অনুষ্ঠিত কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাস্কৰ্যশিল্পী
শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
চতুৰ্থ মে' আন্দোলন

**চতুৰ্থ মে' আন্দোলন** () আছিল চীনৰ সাংস্কৃতিক আৰু সাম্ৰাজ্যবাদ বিৰোধী ৰাজনৈতিক আন্দোলন। ১৯১৯ চনৰ ৪ মে'ত বেইজিঙত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ প্ৰতিবাদৰ পৰা এই আন্দোলন গঢ় লৈ উঠিছিল। ১৯১৪ চনত চিংটাও ঘেৰাও কৰাৰ পিছত জাৰ্মান সাম্ৰাজ্যই আত্মসমৰ্পণ কৰা শ্বাণ্ডঙত জাপান সাম্ৰাজ্যই আত্মসমৰ্পণ কৰা ভূখণ্ডসমূহ ধৰি ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া ভাৰ্চাইল সন্ধিৰ সিদ্ধান্তৰ প্ৰতি চীন চৰকাৰে দিয়া দুৰ্বল সঁহাৰিৰ প্ৰতিবাদত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে টিয়ানমেনৰ সন্মুখত সমবেত হয়। 

## পৃষ্ঠভূমি
অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাসবিদ ৰানা মিটাৰে লক্ষ্য কৰিছিল যে "১৯১৯ চনৰ আশে-পাশে যি পৰিৱেশ আৰু ৰাজনৈতিক আৱেগ উদ্ভৱ হৈছিল, সেইটোৱেই চীনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিংশ শতিকাটোক গঢ় দিছিল।" ১৯১১ চনত কিঙ বংশৰ বিভাজন ঘটিছিল আৰু হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ সাম্ৰাজ্যবাদী শাসনৰ অন্ত পৰিছিল। লগতে নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল য'ত ৰাজনৈতিক ক্ষমতা নামমাত্ৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল যদিও কনফুচিয়াছবাদৰ, সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক সম্পৰ্কত এতিয়াও গভীৰ প্ৰভাৱ আছে।

## প্ৰতিবাদ

১৯১৯ চনৰ ৪ মে’ৰ পুৱা বেইজিঙত তেৰখন ভিন্ন স্থানীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ প্ৰতিনিধিয়ে বৈঠকত মিলিত হয় আৰু পাঁচটা প্ৰস্তাৱৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰে:
পূৰ্বৰ জাৰ্মান ৰেহাইৰ অধীনত জাপানীসকলক শ্বেণ্ডং প্ৰদানৰ বিৰোধিতা কৰা। 
চীনৰ অস্বস্তিকৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে চীনত জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা বৃদ্ধি কৰা। 
বেইজিঙত বৃহৎ পৰিসৰৰ সমাৱেশৰ পৰামৰ্শ প্ৰদান
বেইজিং ছাত্ৰ সংগঠন গঠনৰ বাবে পৰামৰ্শ প্ৰদান। 
ভাৰ্চাইল সন্ধিৰ চৰ্তৰ প্ৰতিবাদত বিক্ষোভ প্ৰদৰ্শন কৰা

৪ মে’ৰ বিয়লি য়েনচিং বিশ্ববিদ্যালয়, পেকিং বিশ্ববিদ্যালয় আৰু অন্যান্য বিদ্যালয়ৰ ৪ হাজাৰৰো অধিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে বহু ঠাইৰ পৰা সমদল উলিয়াই টিয়ানমেনৰ সন্মুখত গোট খায়।   তেওঁলোকে "বাহ্যিকভাৱে সাৰ্বভৌমত্বৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰক, ঘৰত জাতীয় বিশ্বাসঘাতকসকলৰ পৰা মুক্তি দিয়ক", "কিংডাওক আমাক ঘূৰাই দিয়ক!" ,"একবিংশ দাবী আঁতৰাই পেলাওক", আৰু ভাৰ্চাইল চুক্তিত স্বাক্ষৰ নকৰক" ইত্যাদি শ্লোগানেৰে আন্দোলন তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল।

মিত্ৰশক্তিয়ে চীনক কৰা বিশ্বাসঘাতকতাক লৈ প্ৰতিবাদকাৰীসকলে ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰি চীনৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰাত চৰকাৰৰ মেৰুদণ্ডহীন অক্ষমতাক ধিক্কাৰ দিয়ে আৰু জাপানী সামগ্ৰী বৰ্জনৰ আহ্বান জনায়। বিক্ষোভকাৰীসকলে জাপানীসকলৰ সহযোগী বুলি অভিযোগ কৰা তিনিজন চীনা বিষয়াৰ পদত্যাগৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। এই বিষয়াসকলৰ বাসগৃহ জ্বলাই দিয়াৰ পিছত আৰু তেওঁলোকৰ কিছুমান ব্যক্তিগত সহায়কাৰীক প্ৰহাৰ কৰাৰ পিছত ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত ভৰোৱা হয় আৰু গুৰুতৰভাৱে প্ৰহাৰ কৰা হয়।

## গুৰুত্ব
পণ্ডিতসকলে নতুন সংস্কৃতি আৰু মে’ চতুৰ্থ আন্দোলনক উল্লেখযোগ্য টাৰ্নিং পইণ্ট হিচাপে স্থান দিছে, যেনেকৈ ডেভিদ ডেৰ-ৱেই ৱাঙে কৈছিল, "ই আছিল চীনৰ সাহিত্যিক আধুনিকতাৰ সন্ধানৰ টাৰ্নিং পইণ্ট।" 

পৰম্পৰাগত চীনা মূল্যবোধৰ প্ৰত্যাহ্বান অৱশ্যে বিশেষকৈ কুওমিণ্টাঙৰ কিছু অংশৰ পৰাও তীব্ৰ বিৰোধিতাৰ সন্মুখীন হৈছিল। তেওঁলোকৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এই আন্দোলনে চীনা পৰম্পৰাৰ ইতিবাচক উপাদানসমূহ ধ্বংস কৰি প্ৰত্যক্ষ ৰাজনৈতিক কাৰ্য্য আৰু উগ্ৰ মনোভাৱৰ ওপৰত গধুৰ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। 

লি আৰু চেন আছিল চতুৰ্থ মে'ৰ সময়ছোৱাত চীনত মাৰ্ক্সবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী প্ৰচাৰক। বহল অৰ্থত চতুৰ্থ মে' আন্দোলনে উগ্ৰ বুদ্ধিজীৱীসকলক প্ৰতিষ্ঠা কৰে যিয়ে কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক চীনৰ কমিউনিষ্ট দললৈ সংগঠিত কৰি চীনৰ কমিউনিষ্ট বিপ্লৱৰ সফলতাক কঠিন কৰি তুলিব পৰা সাংগঠনিক শক্তি লাভ কৰে।
চতুৰ্থ মে’ আন্দোলনৰ সময়ত কমিউনিষ্ট ধাৰণা থকা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ গোটটো ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পালে, যেনে চেন টাংকিউ, ঝৌ এনলাই, চেন ডুচিউ আদিয়ে ক্ৰমান্বয়ে মাৰ্ক্সবাদৰ শক্তিৰ শলাগ লৈছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজনৈতিক আন্দোলন
শ্ৰেণী:চীনৰ সংস্কৃতি
ৰামসাগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**ৰামসাগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () হৈছে বাংলাদেশৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই দিনাজপুৰ জিলাৰ আউলিয়াপুৰ ইউনিয়নৰ অন্তৰ্গত তাজপুৰ গাঁৱত অৱস্থিত। উদ্যানখন দিনাজপুৰ সদৰৰ পৰা ৮ কিলোমিটাৰ দূৰৈত স্থিত "ৰামসাগৰ" হ্ৰদৰ চাৰিওফালে অৱস্থিত। ১৯৬০ চনত ৰামসাগৰক বাংলাদেশৰ বন বিভাগৰ তত্ত্বাৱধানলৈ অনা হয়। ১৯৯৫-৯৬ চনত ৰামসাগৰক আধুনিক পৰ্যটন কেন্দ্ৰ হিচাপে বিকশিত কৰা হয় আৰু ২০০১ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।

## ইতিহাস
১৮ শতিকাত দিনাজপুৰৰ ৰজা ৰামনাথে এই কৃত্ৰিম হ্ৰদটোৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পলাশীৰ যুদ্ধৰ পূৰ্বেই ৰজা ৰামনাথে এই হ্ৰদটো খনন কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেওঁৰ নামানুসাৰেই হ্ৰদটোৰ নাম ৰামসাগৰ দিয়া হৈছিল। হ্ৰদটো খনন কৰিবলৈ প্ৰায় ৩০,০০০ টাকা আৰু ১৫,০০,০০০ শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। উপকূলকে ধৰি হ্ৰদটোৰ পৰিসীমা ৪,৩৭,৪৯২ মিটাৰ, দৈৰ্ঘ্য ১,০৩১ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ৩৬৪ মিটাৰ। গড় গভীৰতা প্ৰায় ১০ মিটাৰ। 

## পৰিচালনা
উদ্যানখন ৮জন কৰ্মচাৰীয়ে পৰিচালনা কৰে য’ত ১জন বন বিষয়া, ৩জন মালী, ৩জন বনৰক্ষী আৰু ১জন চকীদাৰ থাকে। ১৯৬০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থাপন কৰা এই উদ্যানখনক, ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭১ চনত পূব পাকিস্তান চৰকাৰে বিনোদন আৰু শিক্ষাৰ বাবে খ-শ্ৰেণীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰামৰ্শ দিছিল। ১৯৪৭ চনৰ বন্যপ্ৰাণী (সংৰক্ষণ) সংশোধনী আইন অনুসৰি, বাংলাদেশ চৰকাৰৰ অধীনত ২০০১ চনৰ ৩০ এপ্ৰিল তাৰিখে ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।

## উদ্ভিদকুল আৰু প্ৰাণীকুল
উদ্যানখনত ডাঙৰ বৃক্ষ নাই; মথাউৰিৰে আগুৰি থকা এটা ডাঙৰ হ্ৰদ আছে। উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ অধিকাংশই জলাশয়ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত। 

### উদ্ভিদ
এই অভয়াৰণ্যত, ১৩২টা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত ২৭২টা উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ তথ্য পোৱা গৈছে। অভয়াৰণ্যখনত সাধাৰণতে দেখা পোৱা কিছুমান গছ হৈছে আম, জামু, তেঁতেলী, ভোলা আদি।

### প্ৰাণী
হ্ৰদটো বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছেৰে ভৰপূৰ। হ্ৰদটোত কাছ আৰু সাপো আছে। ইয়াত দেখা পোৱা জীৱ-জন্তুসমূহ হ’ল বঙ্গীয় শিয়াল (*Vulpes bengalensis*), শিয়াল, মেচেকা আৰু হেপা আদি। পানীডাউক, দলপুঙা, গঙাচিলনী, মাছৰোকা, ৰিংড প্লভাৰ (*Charadrius hiaticula*), হালখেদা আৰু লাল কোল (*Ardea purpurea*)ৰ দৰে পানীৰ চৰাইবোৰ মূলতঃ ইয়াত পোৱা যায়। এই উদ্যানৰ বিলুপ্ত প্ৰাণীসমূহ হ’ল ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ, ভাৰতীয় নাহৰফুটুকী (*Panthera pardus fusca*), এশিঙীয়া গঁড়, ভাৰতীয় স্লথ ভালুক (*Melursus ursinus*), হায়েনা (*Hyaena hyaena*), নিলগাই (*Boselaphus tragocamelus*), ভাৰতীয় বনৰৌ (*Manis crassicaudata*), ভাৰতীয় ময়ূৰ (*Pavo cristatus*) আদি। 

## ভাবুকি
উদ্যানখনৰ ভিতৰৰ গছ-গছনিবোৰ স্থানীয় গাঁওবাসীয়ে খাদ্য, পশুখাদ্য, আচবাব বনোৱা, ঔষধ আৰু ইন্ধনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে। অতিমাত্ৰা শোষণৰ বাবে থলুৱা মাছৰ প্ৰজাতিয়ো হ্ৰাস পাইছে। উদ্যানখনৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যক প্ৰভাৱিত কৰা আন কাৰকসমূহ হ’ল কৃষি প্ৰদূষণ, পলি, ৰোগ আৰু বানপানী।

## লগতে চাওক
* বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
এছিয়া মহাদেশ পৰা অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী আৰু মনোনীতৰ তালিকা

বিশ্বৰ সৰ্ববৃহত্ মহাদেশ এছিয়া জনসংখ্য়াৰ ফালৰ পৰাও সৰ্বোচ্চ। সেই অনুপাতে মহাদেশখনৰ মুঠ ৪৪ খন দেশৰ বিভিন্ন পৰিচালকে নিৰ্মাণ কৰা বিভিন্ন চলচিত্ৰ বিশ্বৰ সৰ্বোত্তম চলচিত্ৰ বঁটা **অস্কাৰৰ** বাবে বিভিন্ন সময়ত নিৰ্বাচিত হৈছে আৰু বঁটাও লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।  

চলচিত্ৰ শিতানত অস্কাৰলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা আৰু বঁটা জয় কৰা চলচিত্ৰসমূহৰ তালিকা তলত দিয়া ধৰণৰঃ

## শ্ৰেষ্ঠ বোলছবি শিতানত এছিয়া মহাদেশৰ পৰা নিৰ্বাচিত আৰু বঁটা বিজয়ী চলচিত্ৰৰ তালিকাঃ

## তথ্যসূত্ৰঃ
প্ৰফুল্ল কুমাৰ সাহা

**প্ৰফুল্ল কুমাৰ সাহা** এজন অসমৰ ভাৰত স্বাধীনতা সংগ্ৰামী। 
## জন্ম আৰু শিক্ষা
অসমৰ কোকৰাঝাৰ জিলাৰ বাউলাগুৰি অঞ্চলৰ এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হৈছে প্ৰফুল্ল কুমাৰ সাহা। তেওঁৰ জন্ম ১৯১৯ চনত অবিভক্ত ভাৰতবৰ্ষৰ ঢাকাৰ গাইগুটীয়া জিলাৰ পূৰ্ণসাহা নামৰ ঠাইত হৈছিল। তেওঁ বলিয়াৰী হাইস্কুলত পঢ়িছিল আৰু একাদশ শ্ৰেণীত নামভৰ্তি কৰিছিল। বিদ্যালয়খনৰ অধ্যক্ষ অযোধ্যা চক্ৰৱৰ্তীয়ে ডেকা প্ৰফুল্ল কুমাৰ সাহাৰ হৃদয়ত স্বাধীনতাৰ শিখা জ্বলাই দিয়ে আৰু চক্ৰৱৰ্তীৰ নিৰ্দেশনাত তেওঁ ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামত জঁপিয়াই পৰে।
## সংগ্ৰাম
১৯৩০ চনত আইন অমান্য (Civil Disobedience) আন্দোলনত জড়িত হোৱাৰ অপৰাধত সাহাক ঢাকাৰ কাৰাগাৰত বন্দী কৰি ৰখা হৈছিল। প্ৰায় তিনি বছৰতকৈ অধিক সময় কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হৈছিল। কাৰাবাসৰ পৰা মুক্তিৰ পিছত প্ৰফুল্ল কুমাৰে পুনৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ লগত যোগদান কৰে। ফলত ১৯৩৪ চনত পুনৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু এইবাৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰলৈ লৈ যায়। সেই সময়ত তেওঁ আন বিপ্লৱীসকলৰ সৈতে নৱাবগঞ্জ, কাৰাকোপা, বেণ্ডেলিয়াৰত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰেলী আৰু প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰে। ১৯৩৬ চনত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত তেওঁ কলিকতাত *নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু*ক লগ পায়। তেওঁ *ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ* আৰু *দেশবন্ধু চিত্তৰঞ্জন দাস*ক লগ পোৱাৰ সুযোগ পাইছিল। ১৯৪২ চনত *ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন*ত যোগদান কৰি পুনৰ কলিকতাত গ্ৰেপ্তাৰ হয়। তিনি বছৰৰো অধিক সময় কাৰাবাস খাটিছিল। 

## স্বাধীনতাৰ পিছৰ সময়
দেশখনে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ দিনহাটা, কুচবিহাৰ, আৰু পশ্চিমবংগৰ আন আন ঠাইত থাকিবলৈ লয়। অৱশেষৰ শেষ দিনলৈকে অসমৰ কোকৰাঝাৰ জিলাৰ নিচেই ওচৰ বসতি স্থাপন কৰে। ২০০৮ চনৰ ৩ জুলাই তাৰিখে কোকৰাঝাৰ জিলাৰ বাউলাগুৰিত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। 
## সন্মান
অসমৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী *শ্ৰীযুত প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত*ই আমাৰ স্বাধীনতা দিৱসৰ সোণালী জয়ন্তীত *প্ৰফুল্ল কুমাৰ সাহা*ক *তামৰ ঢাল* সন্মান প্ৰদান কৰে। 
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
দাউদ কামাল

**দাউদ কামাল** (; ৪ জানুৱাৰী ১৯৩৫ - ৫ ডিচেম্বৰ ১৯৮৭) এজন পাকিস্তানী কবি৷তেওঁ বেছিভাগ লেখা-মেলা ইংৰাজী ভাষাত কৰি‍ছিল।

এজৰা পাউণ্ড, ডব্লিউ. বি. ইয়েটছ আৰু টি. এছ. এলিয়ট দৰে আধুনিক ইংৰাজী ভাষাৰ কবিসকলৰ দ্বাৰা তেওঁ প্ৰভাৱিত হৈছিল।

## শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন
১৯৩৫ চনত ব্ৰিটিছ ৰাজৰ এবটাবাদত তেওঁৰ জন্ম; দাউদ আছিল পেছাৱৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা চৌধুৰী মহম্মদ আলীৰ পুত্ৰ৷ ১৯৬৪ চনত জিন্না কলেজ ফৰ উইমেন প্ৰতিষ্ঠা কৰা দাউদ কামালে পেছাৱৰৰ ইছলামিয়া কলেজলৈ যোৱাৰ আগতে বাৰ্ন হল এবটাবাদৰ পৰা প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা লাভ কৰিছিল, তাৰ পিছত শ্ৰীনগৰৰ বাৰ্ন হ'লত । তাৰ পিছত তেওঁ পেছাৱৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা কলা শাখাত স্নাতক আৰু ইংলেণ্ডৰ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ট্ৰিপ'ছ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে।

২৯ বছৰ ধৰি তেওঁ পেছাৱৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ শিক্ষক আৰু অধ্যক্ষ হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

## কিতাপসমূহ

* *ৰিম'ট বিগিনিঙচ* 
* *কম্পাছ অফ লভ এণ্ড আদাৰ পয়েমচ* 
* *ৰিকগনিশ্বনচ* 
* *বিফৰ দা কাৰ্নেচনচ ৱাইদাৰ* 

অধ্যাপক দাউদ কামালে ফৈজ আহমেদ ফয়েজ আৰু মিৰ্জা গালিবৰ কিছু নিৰ্বাচিত কবিতা উৰ্দুৰ পৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছিল।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
কোৱা হয় যে ১৯৭০ৰ দশকত তেওঁ "আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ট্ৰাইটন কলেজৰ পৃষ্ঠপোষকতাত অনুষ্ঠিত তিনিটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা প্ৰতিযোগিতাত তিনিটা স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰিছিল"।

তেওঁ ১৯৮৭ চনত *ফয়েজ আহমেদ ফয়েজ বঁটা* আৰু ১৯৯০ চনত পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰাইড অফ পাৰ্ফমেন্স বঁটা লাভ কৰে।

## মৃত্যু
১৯৮৭ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰত আমেৰিকাত অধ্যাপক দাউদ কমলৰ মৃত্যু হয়।পিছত তেওঁক ২৯ বছৰ ধৰি অধ্যাপনা কৰা একেখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কবৰস্থানত, পাষ্টো একাডেমীৰ সন্মুখত পেছাৱৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কবৰস্থানত সমাধিস্থ কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি
হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

**হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান** () হৈছে বাংলাদেশৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম বিভাগৰ অন্তৰ্গত কক্সবাজাৰ জিলাৰ হিমছড়িত অৱস্থিত। উদ্যানখন মূলতঃ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত আৰু পশ্চিমে বংগোপসাগৰৰ লগত সংলগ্ন। প্ৰায় ১,৭২৯ হেক্টৰ (১৭.২৯ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) এলেকাজুৰি বিস্তৃত উদ্যানখনে মিশ্ৰিত চিৰসেউজ অৰণ্যক সামৰি লৈছে। ১৯৮০ চনত ইয়াক প্ৰথমে সংৰক্ষিত অঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।

## প্ৰশাসন
সমগ্ৰ বনাঞ্চলখন কক্সবাজাৰ দক্ষিণ বন বিভাগৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। উদ্যানখনৰ চাৰিটা বনাঞ্চল আছে, সেইবোৰ হ'ল- কলাতলী, চৈন্দা, ঝিলংজা আৰু লিংক ৰোড। উদ্যানখনৰ *ব্ৰ'কেন হিলচ্* আৰু *ৰ' অৱ খ্ৰীষ্টমাছ ট্ৰীচ্*য়েই পৰ্যটকসকলৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।

## জৈৱ বৈচিত্ৰ্য

### উদ্ভিদকুল
পাহাৰীয়া ভূখণ্ড আৰু ঘন গছ-গছনিৰ বাবে অৰণ্যৰ মাজেৰে খোজকাঢ়ি যোৱাটো সহজ নহয়। ৩৭টা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত প্ৰায় ১১৭টা গছৰ প্ৰজাতি ইতিমধ্যে লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। লিপিবদ্ধ কৰা কিছুমান প্ৰায় বিপন্ন উদ্ভিদ প্ৰজাতি হ’ল *ইলেইছ গিনিয়েনচিছ* (*Elaeis guineensis*), *গাৰ্চিনিয়া লেন্সিফ’লিয়া* (*Garcinia lanceifolia*), *ইলেঅ’কাৰ্পাছ টেক্টৰিয়াছ* (*Elaeocarpus tectorius*), *ইলেঅ’কাৰ্পাছ ফ্ল’ৰিবুণ্ডাছ* (*Elaeocarpus floribundus*), *চুৰেগাডা মাল্টিফ্ল’ৰা* (*Suregada multiflora*), *লিথ’কাৰ্পাছ এলিগেন্স* ভাৰ. *এলিগেন্স* (*Lithocarpus elegans* var. *elegans*) আৰু *এক্ৰ’নিচিয়া পেডুনকুলেটা* (*Acronychia pedunculata*)। 

### প্ৰাণীকুল
উদ্যানখনত বিশেষকৈ সৰীসৃপৰ ভিতৰত ৰিডলি সামুদ্ৰিক কাছ, ২৮৬টা চৰাই প্ৰজাতি আৰু ২৬টা স্তন্যপায়ী প্ৰাণী আছে। ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ দুবিধ সাধাৰণ চৰাই হ’ল চাতক আৰু তাল বতাহী। স্তন্যপায়ী প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত হলৌ বান্দৰ, লতামাকৰী বাঘ, মেচেকা, বাঘ, এছিয়াৰ ক’লা ভালুক, স্লথ ভালুক, হাতী, বনৰীয়া গাহৰি, মলুৱা বান্দৰ আৰু নেউল আদি উল্লেখযোগ্য।

## মানৱ বসতি
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান এলেকাৰ ভিতৰত প্ৰায় ৪০০০ লোকে বসবাস কৰে। এইসকলৰ বেছিভাগেই প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু জীৱিকাৰ বাবে তেওঁলোক মাছ মৰা তথা খেতি-বাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। 

## ভাবুকি
উদ্ভিদৰ বৈচিত্ৰ্যতা আৰু জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ মূল কাৰণবোৰ হৈছে কৃষিভূমিৰ বাবে হোৱা বেদখল, অপতৃণ প্ৰজাতিৰ আক্ৰমণ, অত্যধিক পশুধন চাৰণ, সৰু সুৰা বনজাত সামগ্ৰী আৰু ইন্ধনৰ বাবে খৰি সংগ্ৰহ, বনজুই, যাতায়াতৰ সুবিধাৰ্থে পথ সম্প্ৰসাৰণ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনিমূলক প্ৰকল্প। 

## লগতে চাওক

* বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য
ভাঙন (চলচ্চিত্ৰ)

**ভাঙন** হৈছে ২০২২ চনত মুক্তি পোৱা এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ বঙালী ভাষাৰ নিৰ্মিত এখন বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ।   পৰিচালক মিৰ্জা সাখাৱত হুছেইনৰ পৰিচালক।  ২০২০-২০২১ বিত্তীয় বৰ্ষত বাংলাদেশ চৰকাৰৰ পুঁজিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ছবিখন।      ফজলুৰ ৰহমান বাবু, মৌচুমী, প্ৰাণ ৰায়, ৰছেদা চৌধুৰী, মিৰ্জা আফ্ৰিদা আৰু মিৰ্জা আফ্ৰিদাই ইয়াত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে।   ২০২২ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত বাংলাদেশৰ ছবিগৃহত ভাঙনে মুক্তি পাইছিল।    

## তথ্যসূত্র

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ
শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰ
মেণ্টাৱাই দ্বীপপুঞ্জৰ বৰ্ষাৰণ্য

**মেণ্টাৱাই দ্বীপপুঞ্জৰ বৰ্ষাৰণ্য** হৈছে ইণ্ডোনেছিয়া এক ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ বহল পাতৰ পৰিৱেশীয় অঞ্চল। ই সুমাত্ৰাৰ পশ্চিম উপকূলৰ ওচৰত ভাৰত মহাসাগৰ এটি‍ দ্বীপপুঞ্জ মেণ্টাৱাই দ্বীপপুঞ্জক সামৰি লৈছে। দ্বীপসমূহ মধ্য-প্লেইষ্টোচিন যুগতে‍ সুমাত্ৰাৰ পৰা পৃথক হৈছিল। ইয়াৰ ভৌগোলিক বিচ্ছিন্নতাই ইয়াত ১৭টা স্থানীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী ধৰি কেইবাটাও স্থানীয় প্ৰজাতিৰ বিৱৰ্তনত সহায় কৰিছে‍।

## ভূগোল
thumb|মেণ্টাৱাই দ্বীপপুঞ্জৰ স্থলাকৃতি
এই পৰিৱেশ অঞ্চলৰ আয়তন ৬,৫১৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াত সমগ্ৰ মেণ্টাৱাই দ্বীপপুঞ্জ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে, যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপবোৰ হৈছে চাইবেৰুট, ছিপুৰা, উত্তৰ পাগাই, আৰু দক্ষিণ পাগাই, লগতে দক্ষিণ-পূব দিশত থকা ইংগানো দ্বীপ দ্বীপসমূহ সুমাত্ৰাৰ পশ্চিম উপকূলৰ পৰা ৮০ৰ পৰা ১২০ কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত। 

## জলবায়ু
দ্বীপসমূহৰ জলবায়ু ক্ৰান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ দৰে। ইয়াত গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৪,৫০০ মিলিমিটাৰ। অক্টোবৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে ইয়াত আৰ্দ্ৰ ঋতু। বছৰজুৰি গড় তাপমাত্ৰা প্ৰায় ৩০° চেলছিয়াছ।

## উদ্ভিদকুল
ইয়াৰ অৰণ্যত প্ৰায় ৩৬ মিটাৰ ওখ আচ্ছাদন আছে আৰু ৪৫ মিটাৰ বা তাতকৈ অধিক ওখ হৈ থকা উঠি অহা গছ আছে। ডিপটেৰ'কাৰ্প পৰিয়ালৰ গছবোৰেই হৈছে সাধাৰণ আচ্ছাদন আৰু তৰুণ গছ। তৰুণ গছবোৰৰ ভিতৰত আছে ডিপ্টেৰ'কাৰ্প জেনেৰাৰ ডিপ্টেৰোকাৰ্পাছ আৰু শ্ব'ৰিয়াৰ প্ৰজাতিৰ লগতে‍ *কুমপাসিয়া, ছিন্দোৰা* আৰু *ডায়ালিয়াম* প্ৰজাতিসমূহ। ওখ আচ্ছাদন দিয়া গছবোৰৰ ভিতৰত আছে মাল'টাছ, নেমা, ছেণ্টিৰিয়া, ভেছা, ইউজেনিয়া, বেক্কাউৰিয়া, ডিলেনিয়া, আৰ্ট'কাৰ্পাছ আৰু হ'ৰ্ছফিল্ডিয়া। 

## জীৱ-জন্তু
পৰিৱেশ অঞ্চলটোত ছবিধ স্থানীয় প্ৰাইমেট আছে - ক্লোছ গিবন (হাইলোবেটছ ক্লছিই), মেণ্টাৱাই মেকাক (মেকাকা পেগেনছিছ), চাইবেৰুট মেকাক (মেকাকা ছিবেৰু), মেণ্টাৱৰাই লেংগুৰ (*প্ৰেছবিটিছ পটেঞ্জিয়ানি*), চাইবেৰৰেট লেংগুৰ (প্ৰেছবিটিছ চিবেৰু) আৰু গাহৰিনেজীয়া লেংগুৰ (ছিমিয়াছ কনকলাৰ)। অন্যান্য স্থানীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰৰ ভিতৰত আছে মেণ্টাৱাই ট্ৰিশ্ৰু (টুপাই ক্ৰাইছ’গাষ্টাৰ), চিপোৰা ফ্লাইং স্কুইৰেল (হাইলোপেটছ চিপোৰে), মেণ্টাৱেই দীঘল নেজৰ বৰ নিগনি‍ (লিওপোল্ডামিছ চিপোৰৰানছ), পাগাই স্পাইনি ৰাইট (মেক্স'মিছ পেগেনছিছ), মেণ্টাৱি ফ্লাইং স্কুইৰেল (*ৰাট্টাছ লুগেনছ),* মেণ্টাউই ফ্লাইং স্কুইৰেল (আই'মিছ চিপোৰা), চাইবেৰাট ফ্লাইং স্কুইৰেল (পেটিনোমিছ লুগেনচ) আৰু চুটি মূৰৰ পাত-নাকৰ বাদুলি (হিপ্পোচিডেৰছ ব্ৰিভিচেপ)।অন্যান্য স্থানীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰৰ ভিতৰত আছে জহামাল (পেৰাড'ক্সুৰাছ হাৰ্মাফ্ৰ'ডিটছ) আৰু কেঁকোৰা খোৱা মেকাক (মেকাকা ফ্যাসিকুলাৰিছ)।

দ্বীপসমূহত ২৫০বিধ স্থানীয় প্ৰজাতিৰ চৰাই আছে। মেণ্টাৱাই স্ক'প্ছ আউল (অ'টাছ মেণ্টাৱি) হৈছে একমাত্ৰ স্থানীয় প্ৰজাতি।

## সুৰক্ষিত অঞ্চল
ইয়াৰ ৩০.৯৪% পৰিৱেশ অঞ্চল সংৰক্ষিত অঞ্চলত আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে চাইবেৰুট ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, যি চাইবেৰাটৰ পশ্চিম অংশক সামৰি লৈছে আৰু দ্বীপসমূহৰ উত্তৰ-পশ্চিম চাইবেৰুটৰ অক্ষত অৰণ্যৰ সৰ্ববৃহৎ অঞ্চল।

## তথ্যসূত্ৰ