open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
আনাৰকলী

**আনাৰকলী** (; ; জন্ম. **শৰিফ-উন-নিচা**) বৰ্তমানৰ পাকিস্তানৰ অন্তৰ্গত লাহোৰৰ এগৰাকী নৰ্তকী আছিল। তেওঁৰ জন্মৰ নাম শৰিফ-উন-নিচা আৰু তেওঁক নাদিৰা বেগম বুলিও জনা যায়। এটা কাহিনী অনুসৰি তেওঁৰ মোগল চাহজাদা চেলিমৰ (পিছলৈ জাহাঙ্গীৰ) সৈতে অবৈধ সম্পৰ্ক আছিল, যাৰবাবে তেওঁক মোগল সম্ৰাট আকবৰে জীয়াই জীয়াই কবৰ দিয়ে। অৱশ্যে চলচ্চিত্ৰ, গল্প আৰু বুৰঞ্জী আধাৰিত কাল্পনিক কাহিনীবোৰত এই চৰিত্ৰটোক যিভাৱে চিত্ৰিত কৰে, তাৰ কোনো ঐতিহাসিক ভিত্তি নাই।

আনাৰকলীৰ বিষয়ে প্ৰথম এজন ইংৰাজ পৰ্যটক আৰু সদাগৰ ৱিলিয়াম ফিনচৰ ৰচনাত উল্লেখ হৈছিল। তেওঁ ১৬০৮ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগল সাম্ৰাজ্য ভ্ৰমণ কৰিছিল। এই কাহিনীটো এজন ভাৰতীয় লেখক আব্দুল হালিম শাৰাৰৰ গ্ৰন্থতো লিপিবদ্ধ হৈছিল। গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম পৃষ্ঠাতে তেওঁ স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰিছিল যে এয়া এক কাল্পনিক কাহিনী। অন্যান্য ৰচনা-ৰাজি বা চলচ্চিত্ৰতো অভিযোজন কৰা হৈছে।

১৯৬০ চনত মুক্তি পোৱা বলিউডী ছবি *মুগল-ই-আজম*ত আনাৰকলী চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছে। আনাৰকলীৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে মধুবালাই।

## আনাৰকলিৰ সমাধি

*আনাৰকলীৰ সমাধি* নামেৰ লাহোৰত এটা ঐতিহাসিক স্থাপত্য আছে। ইতিহাসবিদ মহম্মদ বাকিৰৰ মতে আনাৰকলী প্ৰকৃতাৰ্থত বাগিছাখনৰ নাম, য’ত এই সমাধিটো আছে। সময়ৰ সোঁতত স্থাপত্যটোৱে আনাৰকলীৰ নাম পৰিগ্ৰহ কৰিলে। শাহ জাহানৰ পুত্ৰ দাৰা চিকোৰ *চকিনত অল-আউলিয়া* গ্ৰন্থত এই বাগিছাখনৰ নাম উল্লিখিত হৈছে। এই বাগিছাখনত সন্ত মিয়ান মিৰে মাজেমাজে বহিছিল। দাৰাৰ ৰচনাত এই সমাধিটোৰ বিষয়েও লিখা হৈছে, কিন্তু তেওঁ ইয়াৰ নাম *আনাৰকলীৰ সমাধি* বুলি উল্লেখ কৰা নাই।

## চিত্ৰায়ন
আনাৰকলী ভাৰত, বাংলাদেশ আৰু পাকিস্তানৰ অসংখ্য গ্ৰন্থ, নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰৰ বিষয়। এই চৰিত্ৰটোৰ বিষয়ে আটাইতকৈ পুৰণি আৰু পৰিবেশিত ঐতিহাসিক নাটক হ’ল ইমতিয়াজ আলি তাজৰ উৰ্দু ভাষাৰ নাট *আনাৰকলী*, যিখন ১৯২২ চনত মঞ্চায়িত হৈছিল। এই নাটখনৰ আধাৰত *লাভ অফ এ মুগল প্ৰিঞ্চ* নামৰে নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ এখনো নিৰ্মিত হৈছিল; ১৯২৮ চনত মুক্তি পোৱা ছবিখনত নাট্যকাৰ তাজে আকবৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছল। আন এখন নিৰ্বাক ছবি *আনাৰকলী* সেই একেটা বছৰতে মুক্তি পাইছিল, যাৰ পৰিচালক আছিল আৰ.এচ. চৌধুৰী। এই ছবিখন একে নামৰে ১৯৩৫ চনত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত মুক্তি পোৱা *আনাৰকলী*ৰ মূল চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল বীণা ৰায়ে। তামিল ভাষাৰ ১৯৬৬-ৰ *আনাৰকলী*ৰ পৰিচালক আছিল কুনচাকো আৰু ইয়াত অভিনয় কৰিছিল আক্কিনেনী নাগেশ্বৰ ৰাও আৰু অঞ্জলি দেৱীয়ে। ১৯৬০ চনত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ মাইলৰ খুঁটিস্বৰূপ কে. আচিফ পৰিচালিত *আনাৰকলী* মুক্তি পায়, য’ত নাম ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল মধুবালাই, চেলিমৰ ভূমিকাত দিলীপ কুমাৰ আৰু আকবৰৰ ভূমিকাত পৃথ্বীৰাজ কাপুৰে। ১৯৭৯ চনত এন.টি. ৰামাৰাৱে পৰিচালনা কৰা *আকবৰ চেলিম আনাৰকলী* মুক্তি পায়।

পাকিস্তানত নুৰ জাহানে মূল ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰা *আনাৰকলী* ১৯৫৮ চনত ছবিগৃহলৈ আহে।

২০১৩ চনৰ একতা কাপুৰৰ টিভি ধাৰাবাহিক *জোধা আকবৰ*তো *আনাৰকলী*ৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰায়ন কৰা হৈছে। তাত আনাৰকলীৰ সৰুকালৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে চনিয়া তকীৰ আৰু ডাঙৰকালৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিছে হিনা পাৰমাৰে। *কালাৰ্চ টিভি*ৰ ডেইলী চ’প *দাষ্টান-ই-মুহব্বত চালিম আনাৰকলি*ত চেলিম আৰু আনাৰকলীৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে ক্ৰমে শাহিৰ শেখ আৰু সোণাৰিকা ভাদোৰিয়াই।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Anarkali Tomb. University of Alberta.

শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কিংবদন্তি
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
পদ্মাৱতী (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)

এইটো এটা দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা। **পদ্মাৱতী** শব্দটোৱে নিম্নলিখিত প্ৰবন্ধবোৰ সূচাব পাৰে:

; ধৰ্ম আৰু সাহিত্য
* পদ্মাৱতী, দ‌ক্ষিণ ভাৰতত পূজ্য হিন্দু দেৱী
* লক্ষ্মী, হিন্দু ধৰ্মৰ সৌভাগ্যৰ দেৱী
* পদ্মাৱতী (জৈন ধৰ্ম), জৈন ধৰ্মৰ শাসনৰ দেৱী
* ৰাণী পদ্মিনী, তেৰ-চৈধ্য শতিকাৰ মেৱাৰৰ এগৰাকী কিংবদন্তি ৰাণী
* পদ্মাৱত, চুফী কবি মালিক মহম্মদ জায়চীয়ে ৰচনা কৰা এটা মহাকাব্যিক কবিতা

; ব্যক্তি
* পদ্মাৱতী দেৱী ফুকননী (১৮৫৩–১৯২৭), অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথম লেখিকা
* এছ. আই. পদ্মাৱতী (১৯১৭–২০২০), ভাৰতীয় চিকিৎসক তথা হৃদয় বিশেষজ্ঞ
* পদ্মাৱতী বন্দ্যোপাধ্যায় (১৯৪৪–), ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ প্ৰাক্তন তিনি তাৰকাযুক্ত বিষয়া

; অন্যান্য
* পদ্মাৱত (চলচ্চিত্ৰ), ২০১৮ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ
ওড়িশাৰ শিলৰ খোদাই

**ওড়িশাৰ শিলৰ খোদাই** () শিলক খোদিত কৰি কলা আৰু উপযোগী বস্তুলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ওড়িশাৰ প্ৰাচীন হস্তশিল্পৰ অনুশীলন। শিলৰ খোদাই কাৰিকৰসকলে মুখ্যতঃ পুৰী, ভুৱনেশ্বৰ আৰু কটক জিলাৰ ললিতগিৰিত অনুশীলন কৰে। ময়ূৰভঞ্জ জিলাৰ খিচিঙতো কিছু পৰিমাণে এই কলাৰ অনুশীলন কৰা হয়। শিলৰ খোদাই হৈছে ওড়িশাৰ অন্যতম মুখ্য হস্তশিল্প। কলা প্ৰকাৰত মুখ্যতঃ ৰীতিগতভাবে খোদিত কৰা হয়। কোণাৰ্কৰ সূৰ্য মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ জটিল ভাস্কৰ্যসমূহে ৰঙা উজ্জ্বল বালিশিলৰ ওপৰত সূক্ষ্ম খোদাই কৰা প্ৰথাক প্ৰদৰ্শন কৰে। উদয়গিৰি আৰু ৰত্নাগিৰিৰ স্তূপ আৰু জগন্নাথ, লিঙ্গৰাজ, মুক্তেশ্বৰ আৰু লগতে অঞ্চলটোৰ অন্যান্য মন্দিৰসমূহত এই প্ৰাচীন কলাৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। 

## ব্যৱহৃত শিলসমূহ
কোণাৰ্ক শিলৰ কাৰু-কাৰ্যত বালিয়া শিল, চাবোন শিল, ছাৰ্পিনাইট, মাকৰানা মাৰ্বল আৰু গ্ৰেনাইট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দক্ষতাপূৰ্ণ শিল্পীসকলে কোমল, বগা চাবোন শিল, খাদিপাথৰা, বা অলপ কঠিন সেউজীয়া ক্লোৰাইট বা কোচিলাপাথৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। গোলাপী খাণ্ড'লাইট, সাহানাপাথৰ বা বাউলাপাথৰ আৰু সকলোতকৈ কঠিন শিল, ক'লা গ্ৰেনাইট আৰু মুগুনি পাথৰ সাধাৰণতে এই কলাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 

## প্ৰক্ৰিয়া
প্ৰথমে প্ৰয়োজনীয় আকাৰৰ শিলত এক প্ৰকাৰৰ ৰূপৰেখা অংকন কৰা হয়। ৰূপৰেখা অংকন কৰাৰ পিছত অবাঞ্ছিত অংশবোৰ খোদিত কৰি আঁতৰ কৰা হয়। এনেদৰে কঠিন পৰিশ্ৰমৰ অন্তত অন্তিম পৰ্যায়ত শিলৰ আকৃতি বিধ উলিয়াই অনা হয়। কঠিন শিলৰ বাবে অতিৰিক্ত অলাগতিয়াল অংশখিনি চেনিৰ সহায়ত উলিয়াই অনা হয়। কোমল শিলৰ বাবে অতিৰিক্ত অলাগতিয়াল অংশখিনি তীক্ষ্ণ সমতল ধাৰযুক্ত লোৰ সঁজুলি ৰেটিৰে উলিয়াই লোৱা হয়। ইয়াৰ লগতে বিভিন্ন আকাৰৰ হাতুৰি আৰু চেনি ব্যৱহাৰ কৰা হয় (যেনে মুনা, পাটিলি, মাৰতুল, থুক-থুকি আৰু নিতানা ইত্যাদি)। 

## সামগ্ৰীসমূহ
ওড়িশাৰ শিলৰ খোদাইৰ মূল বিষয় হিচাপে পৰম্পৰাগত আকৃতি আৰু পৌৰাণিক দেৱ-দেৱী। এই কলাত ইয়াৰ লগতে মমবাতিৰ ষ্টেণ্ড, কলমৰ ষ্টেণ্ড, পেপাৰৱেট, বুকএণ্ড, লেম্পৰ বেচ আৰু শিলেৰে তৈয়াৰ কৰা বাচনৰ দৰে পাকঘৰৰ সামগ্ৰীও সৃষ্টি কৰা হয়। কুণ্ড নামৰ কাঠৰ লেথ মেচিনেৰে ঘূৰাই সামগ্ৰীসমূহ পলিছ কৰা হয়। কাৰুশিল্পীসকলে সুন্দৰ পলিছ কৰা প্লেট (থাল), পাত্ৰ (জিনা, পাথৰি), কাপ আৰু চশমা প্ৰস্তুত কৰে। এইবোৰ পূজা, পাৰম্পৰিক ৰীতি-নীতি আৰু দৈনিক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শিলৰ পাত্ৰবোৰ দৈ সংৰক্ষণ কৰাৰ বাবে বিশেষকৈ ভাল কিয়নো ইয়াৰ সৈতে দৈৰ এচিডৰ প্ৰতি প্ৰতিক্ৰিয়া নকৰে। শিলৰ পাত্ৰবোৰ পানীৰে ভৰ্তি কৰি পোক-পৰুৱা বাহিৰলৈ ৰাখিবলৈ কাঠৰ অলমাৰীৰ খুৰাত ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## ভৌগোলিক স্বীকৃতি
২০০৮ চনৰ জুলাই মাহত এই শিল্পয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ পেটেণ্ট, ডিজাইন আৰু ট্ৰেড মাৰ্কৰ নিয়ন্ত্ৰক জেনেৰেলৰ পৰা কোণাৰ্ক শিলৰ খোদাই হিচাপে ভৌগোলিক স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। 

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্তশিল্প
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি
শ্ৰেণী:ওড়িশাৰ কলা
আং চান চ্যু কি

**আং চান চ্যু কি** (; জন্ম: ১৯ জুন ১৯৪৫) হৈছে এগৰাকী ম্যানমাৰৰ ৰাজনীতিজ্ঞ, কূটনীতিজ্ঞ, লেখক আৰু ১৯৯১ চনৰ শান্তিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী মহিলা যিয়ে ২০১৬-২০২১ লৈকে ম্যানমাৰৰ ৰাজ্য পৰিষদৰ (প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ সমতুল্য) আৰু বৈদেশীক নীতিৰ মন্ত্ৰিত্ব পদৰ দায়িত্বভাৰ লৈ আছিল। এওঁ ২০১১ চনত নেশ্যনেল জাতীয় গণতন্ত্ৰৰ সন্থা (লিগ ফৰ ডেমক্ৰেচী)ৰ সভানেত্ৰীৰ দ্বায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ১৯৮৮ৰ পৰা ২০১১ চনলৈ সাধাৰণ সম্পাদিকাও আছিল। ২০১০ ৰ দশকত এওঁ ম্যানমাৰৰ জুনতা প্ৰশাসনৰ পৰা আংশিক গণতন্ত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা অৱলম্বন কৰিছিল। আধুনিক ম্যানমাৰ জাতীয় জনক আং-চান আৰু খিন কি ৰ কনিষ্ঠ কন্যা আং চান চ্যু কিৰ জনম হৈছিল ইংৰাজ শাসনাধিষ্ট ব্ৰহ্মদেশ (বৰ্তমানৰ ম্যানমাৰ)-ৰ ৰেংগুনত। ১৯৬৪ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ১৯৬৪ চনত অক্সফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি তেওঁ জাতীয় সংঘত তিনি বছৰ কাম কৰিছে। তেওঁ ১৯৭২ চনত মাইকেল এৰিচ্ নামৰ এজন যুৱকক বিয়া কৰায় আৰু দুটি সন্তান জন্ম দিয়ে। ১৯৮৮ চনৰ ৮ আগষ্টত হোৱা ৮৮৮৮ বিদ্ৰোহত আং চান চ্যু কিয়ে যথেষ্ট প্ৰসিদ্ধি অৰ্জন কৰে আৰু এন এল ডি ৰ সাধাৰণ সম্পাদিকা হয়, যিটো তেখেতে বহুতো অৱসৰ প্ৰাপ্ত সেনা কৰ্মকৰতাসকলৰ সহযোগত গঠন কৰে, যিসকলে জুনতা প্ৰশাসনক সমালোচনা কৰিছিল। ১৯৯০ চনৰ নিৰ্বাচনত এন এল ডি য়ে সংসদৰ ৮১% আসন পাবলৈ সমৰ্থ হৈছিল, কিন্তু ফলাফল বাটিল কৰা হয় কাৰণ সামৰিক চৰকাৰে (ৰাজ্য শান্তি আৰু উন্নয়ন কাউন্সিলে, এচ পি ডি চি) ক্ষমতা হস্তান্তৰ কৰাত অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু যাৰ ফলত আন্তৰ্জাতিকভাৱে সকলোতে তল ওপৰ লাগি পৰে।

আং চান চ্যু কি ক নিৰ্বাচনৰ আগে আগে আতক কৰা হৈছিল আৰু ১৯৮৯ চনৰ পৰা ২০১০ লৈ ২১বছৰৰ মাজত ১৫ বছৰ এওঁ গৃহবন্দী হৈ থাকিবলগীয়া হৈছিল। এওঁ বিশ্বৰ এজন অন্যত্বম শীৰ্ষস্থানীয় ৰাজনৈতিক বন্দী আছিল। ১৯৯৯ চনত, টাইম আলোচনীখনে এওঁক এজন 'গান্ধীৰ সন্তান' আৰু অহিংসাৰ আধ্যাত্মিক উতৰাধিকাৰী হিচাবে নামকৰণ কৰিছে। ২০০৩ চনত হোৱা ডিপায়িন গুপ্তহত্যাৰ সময়ত জাতীয় গণতন্ত্ৰৰ সন্থা (এন এল ডি) ৰ লগত থকা ৭০জন লোক নিহত হয় যদিও এওঁ জীয়াই থাকিবলৈ সমৰ্থ হয়।

## নাম
আং চান চ্যু কি ৰ অন্য ব্ৰহ্মেশীয় লোকসকলৰ দৰে উপাধী নাই। এওঁৰ ক্ষেত্ৰত পৰিয়ালৰ তিনিজন মানুহৰ নামৰ পৰা এই নামটো আহিছে। 'আং চান' নামটো দেউতাকৰ নাম, 'চ্যু' নামটো দেউতাকৰ মাক আইতাকৰ আৰু 'কি' নামটো মাকৰ নাম 'খিন কি'-ৰ পৰা লোৱা।
 

## ব্যক্তিগত জীৱন
আং চান চ্যু কি ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪৫ চনৰ ১৯ জুনত ব্ৰিটিছৰ তলত থকা ব্ৰহ্মদেশৰ ৰেঙ্গুনত (এতিয়াৰ য়াগন)।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ম্যানমাৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:শান্তিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী
সংখেড়া আচবাব

**সংখেড়া আচবাব** () ভাৰতৰ গুজৰাটৰ চেগুন কাঠৰ ৰঙীন আচবাব। এই আচবাব সমূহ লাৰে ৰং কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে উজ্জ্বল গাঢ় ৰঙা আৰু সোণালী ৰং কৰা হয়। ইয়াক গুজৰাটৰ ছোটা উদয়পুৰ জিলাৰ সংখেড়া গাঁৱত প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু এই গাঁৱৰ নামৰ পৰা ইয়াৰ নাম আহিছে।  এই গাওঁখন ভদোদৰাৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত। 

শেহতীয়াকৈ ইয়াত পাৰম্পৰিক ৰঙৰ সৈতে ক'লা, নীলা, সেউজীয়া, হাতী দাঁতৰ ৰং, তাম, ৰূপালী ৰঙো গ্ৰহণ কৰা হৈছে। আচবাব সমূহ ভাৰততে ব্যাপকভাৱে বিক্ৰী কৰা নহয়। কিন্তু ইউৰোপ আৰু পশ্চিম এছিয়াকে ধৰি বহুতো দেশলৈ ৰপ্তানি কৰা হয়। বৰ্তমান ৰাসায়নিক ৰঞ্জক গ্ৰহণ কৰাৰ সৈতে কেৱড়া পাতৰ পৰম্পৰাগত জৈৱিক ৰং আৰু মণ্ডৰ পৰিৱৰ্তে ৰঙৰ আধাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পেলেটত আচবাব বোৰ ৰং কৰাৰ বাবে বহুতো ৰং আছে। অৱশ্যে "স্বচ্ছ লাৰ লেপ থকা টিনপাতৰ প্ৰকাৰ" হৈছে মৌলিকভাবে ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত পদ্ধতি। ইয়াক বৰ্তমানেও অব্যাহত ৰখা হৈছে আৰু আচবাবসমূহ এগেটেৰে পালিছ কৰা হয়।

এই সামগ্ৰীসমূহ ভাৰত চৰকাৰৰ ভৌগোলিক সামগ্ৰী (পঞ্জীয়ন আৰু সুৰক্ষা) আইন, ১৯৯৯ৰ অধীনত সুৰক্ষিত আৰু ভৌগোলিক স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত। ইয়াক পেটেণ্ট ডিজাইন আৰু ট্ৰেডমাৰ্কৰ নিয়ন্ত্ৰক জেনেৰেলৰ দ্বাৰা ২০০৭ চনৰ ৫ জুলাই তাৰিখে "সংখেড়া আচবাব" শীৰ্ষকৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল আৰু ২০০৭ চনৰ ৫ জুলাই তাৰিখে শ্ৰেণী ২০ৰ অধীনত জিআই এপ্লিকেচন নম্বৰ ১০০ত হস্তশিল্প সামগ্ৰী হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল।

## ইতিহাস

ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি ১৭ শতিকাত এজন ফৰাচী লেখক জৰ্জ ৰোককুৱেছ আৰু ব্ৰিটিছ অসামৰিক সেৱক জেমছ ফৰ্বছে এই প্ৰকাৰৰ আচবাবৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰিছিল। সেই সময়ত এই আচবাব তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহৃত চেগুন কাঠ ভালচাডৰ পৰা পৰিবহণ কৰা হৈছিল আৰু আচবাববোৰ থলুৱা ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছিল। সামগ্ৰীটো তেতিয়া চুৰাট আৰু খামহাট বন্দৰৰ পৰা ৰপ্তানি কৰা হৈছিল।

এই শিল্পৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা এটা স্থানীয় কিংবদন্তি হৈছে যে এজন আধ্যাত্মিকমুখী ব্যক্তিয়ে মোগল আক্ৰমণকাৰীসকলক এৰাই চলিবলৈ সংখেড়া গাৱলৈ আহিছিল আৰু খৰিকটীয়া এজনৰ সৈতে এক কুটিত বাস কৰিছিল। খৰিকটীয়াজনে তেওঁক সেৱা শুশ্ৰূষা আৰু ভালদৰে চোৱা-চিতা কৰিছিল। তেওঁৰ সৈতে দীৰ্ঘ সময় ধৰি থকাৰ পিছত এদিন তেওঁ হঠাতে অদৃশ্য হৈ গৈছিল। অৱশ্যে তেওঁ গাঁৱৰ পৰা অদৃশ্য হৈ যোৱা নিশা খৰিকটীয়াজনে তেওঁক তেওঁৰ সপোন দেখিছিল আৰু ঋষিৰ দৰে ব্যক্তিজনে তেওঁক এগৰাকী দক্ষ কথমিস্ত্ৰী হবলৈ আশীৰ্বাদ দিছিল। তাৰপিছত খৰিকটীয়া জনে এজন কথমিস্ত্ৰী হৈ পৰিছিল আৰু লাৰ লেপ ব্যৱহাৰ কৰি আচবাব খোদাই কৰা আৰম্ভ কৰিছিল।

এই পাৰম্পৰিক হস্তশিল্পৰ প্ৰচাৰৰ বাবে আহমেদাবাদত এটা প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰা হৈছে।

## সামগ্ৰীসমূহ
তিনিজনীয়া চোফা, হেডবোৰ্ড, বিছনা, বাগিচাৰ দোলনা, ড্ৰেছিং টেবুল, ৰকিং চকী, টেবুল, স্ক্ৰীণ, দিৱন আদিৰ বিস্তৃত পৰিসৰত পৰম্পৰাগত আচবাবৰ উপৰিও, এই শৈলীৰ অন্যান্য হস্তশিল্প উদ্ভাৱনসমূহ হৈছে বেৰ-হেংগিং, পেডেষ্টেল লেম্প, ফুলদানী আৰু পেন ষ্টেণ্ড, পুতলা, পাকঘৰৰ সামগ্ৰী আদিও প্ৰস্তুত কৰা হয়। যদিও ইয়াৰ ডিজাইনবোৰ দেখিবলৈ ভংগুৰ কিন্তু আচবাববোৰ স্থায়ী আৰু দীৰ্ঘ সময়ধৰি ভালে থাকে।  এই পৰম্পৰাগত আচবাবসমূহ বিবাহৰ সময়ত শুভ উপহাৰ হিচাপে উপহাৰ দিয়াটো গুজৰাটী সম্প্ৰদায়ৰ মাজত এক পাৰম্পৰিক ৰীতি।

## তথ্য উৎস

### গ্ৰন্থৰাজি
*
*
*
*

শ্ৰেণী:গুজৰাট
শ্ৰেণী:হস্তশিল্প
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি
হাৰেম

**হাৰেম** (;  ḥarīm; "মহিলাসকলৰ কাৰণে নিৰ্ধাৰিত পবিত্ৰ স্থান, য’ত অন্য পুৰুষৰ প্ৰবেশ নিষিদ্ধ") হৈছে মুছলমান পৰিয়ালত মহিলাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত ঘৰুৱা স্থান।এই ব্যক্তিগত স্থানে পৰম্পৰাগত ভাৱে মহিলাসকলৰ শ্লীলতা, বিশেষাধিকাৰ আৰু সুৰক্ষা বজাই ৰাখে বুলি ভৱা হয়। প্ৰাচীন কালত, ৰজাঘৰীয়া হাৰেম সমূহত ৰাজকুমাৰসকলৰ উপপত্নীসকলো বাস কৰিছিল। পৰিয়ালৰ ব্যক্তিত্ব, সামাজিক-অৰ্থনৈতিক স্থিতি আৰু স্থানীয় ৰীতি-নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি হাৰেমৰ গাঁথনি আৰু একগামি বা বহুগামীতাৰ ব্যাপ্তি বিভিন্ন ধৰণৰ। এই ব্যৱস্থা ভূমধ্য সাগৰীয় আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যৰ সভ্যতাত বিশেষকৈ উচ্চবিত্ত আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ মাজত অধিক পৰিলক্ষিত হয়। পৰম্পৰাগত পাৰ্চী আৱাসিক স্থাপত্যত এই মহিলাৰ মহলসমূহক 'অন্দৰুনি' অৰ্থাৎ ভিতৰছোৱা আৰু ভাৰতীয় উপনিৱেশত 'জানানা' বুলি কোৱা হয়। একোটা হাৰেমত এজন পুৰুষৰ এক বা একাধিক স্ত্ৰী, উপ-পত্নী, অপ্ৰাপ্ত বয়স্ক পুত্ৰ, অবিবাহিতা কন্যা, আত্মীয় আৰু পৰিচাৰিকাসকল বাস কৰিছিল।

ভাৰতত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ আমোলত সম্ৰাটৰ হাৰেমৰ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা নিকপকপীয়া আছিল। প্ৰথমে কিন্নৰ প্ৰহৰীসকলে হাৰেমৰ ব্যৱস্থাপনা আৰু নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত নিয়োজিত আছিল। এইসকল কিন্নৰক *নাজিৰ* বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিদিনে মহিলা প্ৰহৰীসকলে নাজিৰৰ ওচৰত হাৰেমৰ ঘটনাৱলী পেচ কৰিছিল। হাৰেমত বহিৰাগতৰ প্ৰবেশ আছিল প্ৰায় অসম্ভৱ। মোগলৰ অনুকৰণত বঙ্গৰ নবাসকলেও হাৰেমৰ ব্যৱস্থা প্ৰচলন কৰিছিল। আনকি ইংৰাজৰ আমোলতো হাৰেমৰ ব্যৱস্থা প্ৰচলন আছিল। তেতিয়া হাৰেমত আৰ্মেনিয়ান আৰু পৰ্টুগীজ নাৰীসকলকো দেখা গৈছিল। 

শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ আৰু নাৰী স্বাৱলম্বিতাৰ সুযোগ বৃদ্ধি তথা পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত আধুনিক যুগত হাৰেম অনুষ্ঠানটো তীব্ৰ পতনৰ সন্মুখীন হৈছে যদিও নাৰীক আৱদ্ধ কৰি ৰখাৰ এই পৰম্পৰা পৃথিৱীৰ বিভিন্ন অংশ, বিশেষকৈ আফগানিস্তান আৰু ফাৰ্চী উপকূলীয় বহু অঞ্চলত এতিয়াও দেখা যায়।

অসংখ্য নাৰীৰ উদ্দীপক ভঙ্গীয়ে প্ৰাচ্যৰ হাৰেমৰ যৌন পৰাধীনতা সম্পৰ্কীয় কাল্পনিক ধাৰণাই পশ্চিমৰ জগতখনৰ চিত্ৰকলা, নাটক, চলচ্চিত্ৰ আৰু সাহিত্য কৰ্মত প্ৰভাৱ পেলাইছে। ষোল শতিকাৰ ইউৰোপীয় নৱজাগৰণৰ কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক পেইণ্টিঙত অ’টোমান হাৰেমৰ মহিলাসকলক মৰ্যাদাসম্পন্ন আৰু ৰাজনৈতিকভাবে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ ৰূপত চিত্ৰিত কৰিছে। ইছলামীয় ইতিহাসৰ বিভিন্ন যুগত হাৰেমৰ মহিলাসকলে, উদাহৰণ স্বৰূপে অ’টোমান সাম্ৰাজ্যৰ মহিলাসকলে, কম-বেছি পৰিমাণৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল। 
## মোগল হাৰেম
কেৱল যে সম্ৰাটৰ পত্নী, উপপত্নী, নাচনী ছোৱালী আৰু দাসসকলহে হাৰেমত আছিল, তেনে নহয়। অন্য বহু নাৰী যেনে সম্ৰাটৰ মাক, খুৰীয়েক, মাহীমাক, আইতাক, ভনীয়েক, জীয়েক আৰু অন্যান্য আত্মীয় মহিলাসকলে তথা ডাঙৰ নোহোৱালৈকে ল’ৰা শিশুবোৰেও তাত বাস কৰিছিল। হাৰেম পৰিসৰতে বজাৰ, ধুবী, ৰান্ধনীঘৰ, খেলপথাৰ, পঢ়াশালি, স্নানাগাৰ আদি উপলব্ধ আছিল। হাৰেমত পদানুক্ৰম অনুসৰণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কৰ্তৃত্ব আছিল পত্নী আৰু সম্ৰাটৰ মহিলা আত্মীয়সকলৰ আৰু তাৰপিছতে উপপত্নীসকলৰ। উৰ্দুবেগিছ পদৱীৰ মহিলাসকলৰ ওপৰত সম্ৰাট আৰু হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ সুৰক্ষাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত আছিল। সুৰক্ষাৰ দায়িত্বত থকা মহিলাসকল সাধাৰণতে *হাবচি*, *টাটাৰ*, *তুৰ্কী* আৰু *কাশ্মিৰী* মূলৰ আছিল। কাশ্মিৰী মহিলাসকলক বাচনি এইবাবে কৰা হৈছিল যে তেওঁলোকৰে পৰ্দা প্ৰথা অনুসৰণ কৰা নাছিল। বেছিভাগ মহিলাক দাস হিচাপে ক্ৰয় কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক উক্ত দায়িত্ব পালন কৰাৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* Harem in the Ottoman Empire (English)
* Some paintings of harems
* Popular culture depictions of harems 
* Harem Novel From Aslı Sancar

শ্ৰেণী:ইছলামী সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
শ্ৰেণী:ইছলামিক আইন
ঔৰংগাবাদী মহল

**ঔৰংগাবাদী মহল** (; ; অৰ্থ "ৰাজ সিংহাসনৰ সমৃদ্ধি"; মৃত্যু.১৬৮৮) মোগল সম্ৰাট ঔৰৎজেৱৰ পত্নী আছিল।
## মূল
ঔৰংগাবাদী মহল হয় ঔৰংগাবাদৰ (বৰ্তমান মহাৰাষ্ট্ৰৰ অন্তৰ্গত) নিবাসী আছিল অথবা তেওঁ ঔৰংগাবাদৰ হেৰেমত স্থান পাইছিল।
 তেওঁ গ্ৰেগৰীয় বা চাৰকাচীয় মূলৰ ব্যক্তি। সম্ৰাট আকবৰৰ ৰাজত্ব কালৰ পৰা এনে নীতি অনুসৰণ কৰা হৈছিল যে ৰাজকীয় হেৰেমৰ মহিলাসকলৰ নাম ৰাজহুৱাকৈ উল্লেখিত  
নহ’ব। তেওঁলোকৰ জন্মস্থান বা যিখন নগৰৰ ৰাজকীয় হেৰেমত তেওঁলোকে প্ৰবেশ কৰে, তাৰ আধাৰত তেওঁলোক পৰিচিত হ’ব।

## বিবাহ
১৬৬১ চনৰ ২৮ চেপ্তেম্বৰত তেওঁ মেহেৰ-উন-নিচা বেগমক জন্ম দিয়ে। মেহেৰ-উন-নিচা ঔৰংজেৱৰ আটাইতকৈ সৰু জীয়ৰী আছিল। তেওঁ সম্ৰাট ঔৰংজেৱৰ নৱম সন্তান আৰু ঔৰংগাবাদী মহলৰ একমাত্ৰ সন্তান।

১৬৮০ চনৰ মাৰ্চ মাহত য়ালাংতোষ খান বাহাদুৰক ঔৰংগাবাদী আৰু চাহজাদী জেব-উন-নিচাক দিল্লীৰ পৰা আজমেৰলৈ নিবলৈ পঠিয়াইছিল। দুয়োগৰাকী মহিলা মে মাহত আজমেৰ গৈ পাইছিল আৰু তেওঁলোকক চাহজাদা মহম্মদ আজম শাহ মিৰ্জাই ৰাজকীয় হেৰেমলৈ আদৰণি জনাইছিল। যেতিয়া চাহজাদা চুলতান মহম্মদ আকবৰে পিতৃৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল, ঔৰংগাবাদীক পুনৰ দিল্লীলৈ ওভতাই লৈ যোৱা হৈছিল। তেওঁ গৈ আকবৰৰ পত্নী চালিমা চুলতান বেগম আৰু চাহজাদা চুলেইমান চিকো মিৰ্জাৰ জীয়ৰীক সংগ দিছিল।

১৬৮৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত ঔৰংজেৱৰ বিজাপুৰ দূৰ্গ দখলৰ অভিযানৰ পূৰ্বে খান  জাহান বাহাদুৰক বুৰহানপুৰলৈ ঔৰংগাবাদীক লৈ আনিবলৈ পঠিয়াইছিল আৰু তেওঁৰ বাবে এটা ‘পান্না স্মাৰক’ তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ ১৯৮৬ চনৰ মে মাহত দিল্লীৰ পৰা ঔৰংজেৱৰ চোলাপুৰ শিবিৰ পাইছিল আৰু দেওৰীৰ ওচৰৰ দূৰ্গৰ দুৱাৰত চাহজাদা মহম্মদ কাম বক্স মিৰ্জাই আদৰণি জনাইছিল। তেওঁ ঔৰংজেৱৰ সৈতে বিজাপুৰলৈকে গৈছিল আৰু ১৬৮৬ চনৰ চেপ্তেম্বৰলৈ বিজাপুৰ অভিযান সফল হোৱালৈতে তাত আছিল।

## মৃত্যু
১৬৮৮ চনৰ নবেম্বৰ মাহলৈকে ঔৰংগাবাদী বিজাপুৰত বসতি কৰি আছিল। সেই সময়ত সমগ্ৰ চহৰখনত প্লেগ ৰোগ বিয়পি পৰিছিল। প্লেগ ৰোগত অন্য বহু লোকৰ সৈতে ঔৰংগাবাদী মহলৰো মৃত্যু হৈছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত "মাচিৰ-ই-আলমগীৰ" গ্ৰন্থৰ ৰচয়িতা চাকি মুস্তাক খানে তেওঁক ‘সম্ৰাটৰ অনুগামী, প্ৰাচীন আৰু সমৰ্পিত হাতধৰা লিগিৰি’ বুলি উল্লেখ কৰি গৈছে।

যেতিয়া ঔৰংজেৱৰ জীয়ৰী জেব-উন-নিচা বেগমে ঔৰংগাবাদীৰ ৰোগৰ কথা শুনিলে, তেওঁ গভীৰ শোকত বুৰ গ’ল, যিগৰাকী নাৰী সদায় সকলোৰে বাবে ভাল আছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৱে ঔৰংজেৱৰ আটাইতকৈ সৰু আৰু সকলোতকৈ মৰমৰ উপপত্নী, চাহজাদা কাম বক্সৰ মাতৃ উদয়পুৰী মহলৰ শেষ প্ৰতিদ্বন্দী নাইকীয়া কৰিলে।

## তথ্য উৎস

## গ্ৰন্থপঞ্জী
* 
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
আব'তানি

**আব'তানি** বা **আবুতানি** হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আপাতানি, নিছি, আদি, গালো আৰু তাগিনৰ দৰে তানি জনগোষ্ঠীৰ অধিবাসীসকলৰ পূৰ্বপুৰুষ।  অসমৰ প্ৰধানকৈ লখিমপুৰ, ধেমাজি আৰু মাজুলী জিলাত বসবাস কৰা মিচিং জনগোষ্ঠীও আব'তানি গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত।   ভাৰত-চীন সীমানতৰ তিব্বত আৰু চীনৰ ভিতৰুৱা অঞ্চলসমূহতো আব'তানি জনগোষ্ঠীৰ লোক পোৱা যায়। চীনদেশত আব'তানি জনগোষ্ঠীসমূহ ল'বা (Lhoba) নামৰ এক এক নৃ-গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভুক্ত, আৰু এই গোষ্ঠী হৈছে মিছিমি আৰু আব'তানি জনগোষ্ঠীৰ একত্ৰিত গোট। এই নৃ-গোষ্ঠীয় লোকসকল ডনি-প'ল' ধৰ্মৰ অনুগামী আৰু তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি ধান খেতিৰ পদ্ধতি আব'তানিৰ পৰা উদ্ভূত।  
আব' বা আবু মানে *পিতৃ* আৰু আৰু তানি মানে *মানৱ*। সেয়ে আব'তানি মানে *পিতৃপুৰুষ*।
## মৌখিক ইতিহাস
### আপাতানিসকলৰ জনবিশ্বাসত আব'তানি
বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৃষ্টিৰ সম্পৰ্কত কলয়ুং (Kolyung), ক'ল' (Kolo), ৱাচি (Wachi)  আৰু লিপ্য (Lipyo)-ক আপাতানিসকলৰ আদি-বিশ্বাস হিচাপে গণ্য কৰা হয়। এই বিশ্বাস অনুসৰি, আব'তানি হৈছে আপাতানিসকলৰ লগতে সমগ্ৰ বিশ্বৰে প্ৰথম পূৰ্বপুৰুষ, যি পৃথিৱীৰ প্ৰথম পূৰ্ণাৱয়বৰ মানৱ হিচাপে ৰূপান্তৰিত হৈছিল। পৃথিৱী আৰু আকাশে সূৰ্যৰ ৰশ্মি আৰু পানীৰ সৈতে মিশ্ৰিত হৈ দেৱতাৰ জন্ম হ'ল, যাক চাতুং (Chatung) আৰু চানভা (Chanbha) নামেৰে জনা যায়। এইদুগৰাকী দেৱতাৰ চাংকাঙ্গ্ৰিমা (Chankangrima) আৰু দ'কাৰিমাং (Dokarimang) নামৰ দেৱীসকলৰ সৈতে মিলনৰ জৰিয়তে তানি (অৰ্থাৎ আব'তানি) আৰু ত'ৰ'ৰ জন্ম হয়। আপাতানি ধৰ্মযাজকসকলৰ মতে, কেইবাজনো তানিৰ জন্ম হৈছিল আৰু শেষৰগৰাকী তানিক নেহা তানি হিচাপে জনা যায়। যাজকসকলে আৰু কয় যে, এইসকলৰ ভিতৰৰ কিব'-ৰিবা (Kibo-Riba), বাণী-বাৰ' (Bani-Baro) আৰু নিচি-নিচা(Nichi-Nicha)ই হৈছেই আপাতানিসকলৰ পূৰ্বপুৰুষ। এই তিনিজন তানিয়েই আব'তানিৰ পৈতৃক সূত্ৰ। আপাতানি লোকবিশ্বাস মতে, এই তিনিজন পূৰ্বপুৰুষ মুড' চুপ্পুং নামৰ এক পৌৰাণিক স্থানত সৃষ্টি হৈছিল আৰু এই স্থানকেই বৰ্তমানৰ তিব্বত হিচাপে ধৰা হয়। 

### আদিসকলৰ জনবিশ্বাসত আব'তানি
নিম্নোক্ত আখ্যানটি ধৰ্মীয় যাজক (মিৰি) সকলে আদিসকলৰ মাজত প্ৰচলিত: 

 

আব'তানিৰ সম্পৰ্কে আন এক তানি ৰূপকথা এনেধৰণৰ:
দিগ'-এ'ন অঞ্চলৰ এগৰাকী মহিলাই এবাৰ আব'তানিক ধান খেতি কৰাৰ পদ্ধতি শিকাইছিল।  আব'তানিয়ে তেওঁৰ পত্নী আয়' দীলিয়াং দীবিউ(Aio Diiliang Diibiu)-ৰ সহযোগত সফলতাৰে ধান খেতি কৰিছিল।  কিন্তু ঘটনাক্ৰমত আব'তানিয়ে পত্নীৰ সৈতে বিবাহ বিচ্ছেদিত হৈ আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰায়। কিন্তু নতুন পত্নীৰ আৰামপ্ৰিয়তাৰ ফলস্বৰূপে তেওঁৰ সা-সম্পত্তিৰ পতন হয়।  আব'তানিয়ে যেতিয়া তেওঁৰ পতন উপলব্ধি কৰিলে তেওঁ দ্বিতীয় পত্নীক ত্যাগ কৰি নিজেই ধান খেতিত লাগিবলৈ ধৰিলে। এবাৰ আনকি আব'তানি গছত উঠি নামিব নোৱৰা হোৱাত তেওঁৰ ভগ্নীৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।  

আব'তানিৰ জীৱনৰ ঘটনাৱলী আৰু ধানখেতিৰ প্ৰতি অধ্যৱসায় তানি জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক অংগস্বৰূপ আৰু এইসমূহ বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত ধান খেতিৰ সময়চক্ৰৰ সৈতে ৰজিতা খুৱাই উদযাপন কৰা হয়। আব'তানি হৈছে মানৱজাতিৰ খাদ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ প্ৰতি সংগ্ৰাম আৰু এটা পৰিয়াললৈ প্ৰগতি অনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োজনীয় নাৰী-পুৰুষৰ সমন্বয়ৰ প্ৰতীকস্বৰূপ।

## জনপ্ৰিয় মাধ্যমত
তানি জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভুক্ত বিভিন্ন জনজাতি সমাজৰ জীৱনযাত্ৰাত আব'তানিৰ প্ৰভাৱ অপৰিসীম যদিও বহিঃজগতত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ যথেষ্ট সীমাবদ্ধ হৈ আছে। ইয়াৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি লণ্ডনত অৱস্থিত "আদিবাসী আৰ্টছ ট্ৰাষ্ট" নামৰ এক সংস্থাই "আব'তানি" শীৰ্ষক এখন এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ কাম হাতত লৈছে। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসম
শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশ
শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী
জীনত মহল

**বেগম চাহিবা জীনত মহল** বা **জীনত মহল** (; , ১৮২৩- ১৭ জুলাই ১৮৮৬) বাহাদুৰ শাহ (দ্বিতীয়) জফৰৰ প্ৰিয়তম পত্নী আছিল। তেওঁ সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত যথেষ্ঠ পৰিমানে হস্তক্ষেপ কৰাৰ উপৰিও নিজৰ পুত্ৰ মিৰ্জা জৱান বখটক সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰ পাতিবৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।
## জীৱনী
১৮৪০ চনৰ ১০ নবেম্বৰত দিল্লীত জীনত মহলৰ ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী, শেষ মোগল সম্ৰাট বাহাদুৰ শাহ জফৰৰ সৈতে বিয়া হয়। তেওঁ সম্ৰাটৰ সৰ্বপ্ৰিয় পত্নী আছিল। দুয়োৰো মাজত ৪৮ বছৰ বয়সৰ পাৰ্থক্য আছিল। বিয়াৰ সময়ত বাহাদুৰ শাহৰ বয়স ৬৫ বছৰ হৈছিল। দুয়োৰ যুগ্ম-জীৱনৰ সাক্ষী স্বৰূপে এটা পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম হৈছিল- মিৰ্জা জৱান বখট্।

তেওঁ সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত যথেষ্ঠ পৰিমানে হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ভৱিষ্যতৰ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ উত্তৰাধিকাৰ চাহজাদা মিৰ্জা দাৰা বখটৰ মৃত্যুৰ পিছত জীনতে তেওঁৰ পুত্ৰ মিৰ্জা জৱান বখটক মোগল সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰ পাতিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল; যদিও সম্ৰাটৰ জীৱিত জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ মিৰ্জা ফাথ-উল-মুল্ক বাহাদুৰহে আছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছৰ "জ্যেষ্ঠ উত্তৰাধিকাৰ" নীতি বলবৎ থকাৰ বাবে মিৰ্জা জৱান বখটৰ উত্তৰাধিকাৰৰ বিষয়টো গ্ৰহণ কৰা নহ’ল। সেই সময়ত দিল্লীত ব্ৰিটিছ ৰেচি়ডেণ্ট হিচাপে আছিল থমাছ মেটকাফে। তেওঁ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ যিকোনো বিষয়তে হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ লৈছিল। ১৮৫৩ চনত তেওঁৰ ৰহস্যজনক ভাবে মৃত্যু হয়। সন্দেহ কৰা হয় যে সাম্ৰাজ্যৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত অযথা হস্তক্ষেপ কৰা বাবেই জীনত মহলে তেওঁক বিহ দি হত্যা কৰিছিল।

তেওঁ পুৰণি দিল্লীৰ লাল কুৱাঁত অৱস্থিত নিজৰ হাউলিত বাস কৰিছিল।
### ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ
১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সময়ত তেওঁ ভৱিষ্যতৰ সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰৰ লক্ষ্যৰে নিজ পুত্ৰক বিদ্ৰোহাত্মক কাৰ্যকলাপৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছিল। বিদ্ৰোহাত্মক কাৰ্যকলাপত জড়িত থকাৰ বাবে সম্ৰাটৰ আন দুজন পুত্ৰক ব্ৰিটিছে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল। ১৮৫৮ চনত তেওঁৰ স্বামী বাহাদুৰ শাহ জফৰক গাদীচ্যুত কৰাৰ লগেলগে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অন্ত পৰিছিল।  জীনত মহলক তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে ব্ৰিটিছ শাসিত বৰ্মাৰ ৰেঙ্গুন চহৰত নিৰ্বাসন দিয়া হৈছিল। ১৮৬২ বাহাদুৰ শাহ নিৰ্বাসিত অৱস্থাতে মৃত্যু হোৱাৰ পিছত কোনো এজনকে দিল্লীৰ সিংহাসনৰ দাবীদাৰ হোৱাত বাধা আৰোপ কৰে।  
### মৃত্যু
১৮৮৬ চনৰ ১৭ জুলাইত জীনত মহলৰ মৃত্যু হয়। অন্য এক সূত্ৰই কয় যে তেওঁ স্বামীৰ মৃত্যুৰ বিশ বছৰ পিছত ঢুকাইছিল। তেওঁক ৰেঙ্গুনৰ শ্বেডেগন পেগোডাৰ ওচৰৰ ডেগন টাউনশ্বিপৰ বাহদুৰ শাহ জফৰৰ সমাধিৰ ওচৰত কবৰ দিয়া হয়। বাহাদুৰ শাহ জফৰ আৰু জীনতৰ নাতিয়েককো তেওঁলোকৰ ওচৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়। বহু দশকৰ অন্তত বাহাদুৰ শাহৰ সমাধি আৱিষ্কাৰ হয় আৰু ১৯৯১ চনত তাৰ সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
## গেলাৰী

File:Marriage certificate of the last Mughal ruler, Bahadur Shah II (r. 1837-57) to Zinat Mahal Begam, on 18 November 1840.jpg|বাহাদুৰ শাহ জফৰ আৰু জীনত মহলৰ কাবিলনামা (বিবাহৰ প্ৰমাণপত্ৰ)
File:Zinat mahal.jpg|জীনত মহলৰ প্ৰতিকৃতি
File:Zeenat Mahal, wife of Bahadur Shah II.jpg|জীনত মহলৰ প্ৰতিকৃতি
File:Zinat Mahal.jpg|জীনত মহলৰ প্ৰতিকৃতি

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

*The Prime Minister at Bahadur Shah Zafar's Dargah (Video)  at CNN-IBN, May 30, 2012.
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
মায়া (বুদ্ধদেৱৰ মাতৃ)

**ৰাণী মায়াদেৱী** (; ) বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক সন্ত গৌতম বুদ্ধৰ জন্মদাত্ৰী মাতৃ। তেওঁ প্ৰথম বৌদ্ধ ভিক্ষুণী প্ৰজাপতি গৌতমীৰ বায়েক আৰু ৰজা শুদ্ধোধনৰ পত্নী। গৌতম বুদ্ধ বা সিদ্ধাৰ্থৰ প্ৰসৱৰ সময়ত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।
## জীৱনী

কপিলাবস্তুৰ শাক্য বংশীয় ৰজা শুদ্ধোধনে মায়া দেৱীক বিবাহ কৰায়। মায়া শুদ্ধোধনৰ খুৰাকৰ জীয়ৰী; যি দেৱদহৰ ৰজা আছিল। বিয়াৰ বিশ বছৰ পাছলৈকে দুয়োৰো সন্তান নাছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি এদিন পূৰ্ণিমা ৰাতি মায়া দেৱীয়ে এটা সপোন দেখে। তেওঁক যেন চাৰিজন দেৱদূতে হিমালয়ৰ হ্ৰদ এটালৈ কঢ়িয়াই লৈ গৈছে। তাত তেওঁ স্নান কৰে আৰু স্বৰ্গীয় বসন পৰিধান কৰে। এনেতে এটা শুকুলা হাতীয়ে শূৰেৰে এপাহ পদুম ফুল লৈ তেওঁৰ চাৰিওদিশে তিনিবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰি তেওঁৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰে। মায়া দেৱীয়ে অনুভৱ কৰিলে যে এই সপোনটোৱে তেওঁলৈ সৌভাগ্যৰ বতৰা কঢ়িয়াই আনিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম
প্ৰজাপতি গৌতমী

**মহাপ্ৰজাপতি গৌতমী** বা **গোতমী** (; Pali;  Sanskrit **Mahāprajāpatī Gautamī**) গৌতম বুদ্ধৰ পালিতা মাতৃ, সতীয়া মাতৃ আৰু মাহীয়েক আছিল। বুদ্ধ পৰম্পৰাত তেৱেঁ প্ৰথম ভিক্ষুণী হ’বলৈ আকাঙ্খা কৰা নাৰী। বুদ্ধদেৱে তেওঁক বৌদ্ধ ধৰ্মত শৰণ দিছিল।
## প্ৰথম জীৱন
মহাপ্ৰজাপতি গৌতমী কোলীয় গণৰ এগৰাকী ৰাজকন্যা আছিল। তেওঁৰ দেউতাৰৰ নাম আছিল অঞ্জন আৰু মাকৰ নাম আছিল যশোধৰা। দন্দপানী আৰু সুপ্পবুদ্ধ গৌতমীৰ ভাতৃ। তেওঁৰ ভগ্নী মায়া দেৱী। দুয়োজনী বাই-ভনীৰ জন্মৰ সময়ত জ্যোতিষীয়ে গণনা কৰি তেওঁলোক চক্ৰৱৰ্তিনী (চক্ৰৱৰ্তী ৰজাৰ পত্নী) হ'ব বুলি ভৱিষ্যতবাণী কৰিছিল। পিছলৈ শাক্য ৰজা শুদ্ধোধনে মায়া দেৱী আৰু গৌতমী উভয়কে  বিয়া কৰায়। সিদ্ধাৰ্থৰ জন্মৰ মাত্ৰ সাত দিন পিছতে মায়াদেৱীৰ মৃত্যু হোৱাত  গৌতমীয়ে সিদ্ধাৰ্থক ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। পিছলৈ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ থেৰীলৈ ৰূপান্তৰ হোৱা মহাপ্ৰজাপতিৰ জন্ম দেৱদহত হৈছিল। নন্দ আৰু সুন্দৰী নন্দা গৌতমীৰ সন্তান।

## পৰৱৰ্তী জীৱন
সিদ্ধাৰ্থই বুদ্ধত্ব লাভ কৰাৰ কিছু বছৰ পাছত তেওঁৰ  পিতৃ শুদ্ধোধনৰ মৃত্যু হয়। স্বামীৰ মৃত্যুৰ পিছত মহাপ্ৰজাপতি গৌতমীয়ে সংসাৰ ধৰ্ম ত্যাগ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় আৰু গৌতম বুদ্ধৰ ওচৰত সংঘত যোগ দিয়াৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। কিন্তু বুদ্ধদেৱ কোনো নাৰী সংঘত যোগদান কৰা সম্পৰ্কত প্ৰস্তুত নাছিল। হতাশ নহৈ গৌতমীয়ে মূৰৰ চুলি খুৰাই হালধীয়া ৰঙৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি শাক্য আৰু কোলীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বহু মহিলাক একত্ৰিত কৰি বুদ্ধৰ অনুসৰণ কৰে আৰু বৈশালীলৈ পদব্ৰজে যাত্ৰা কৰে। বৈশালীত পুনৰ তেওঁ বুদ্ধৰ ওচৰত আবেদন জনায়। এই সময়ত বুদ্ধৰ অন্যতম প্ৰিয় শিষ্য আৰু সহায়ক আনন্দই মহাপ্ৰজাপতিৰ হৈ বুদ্ধক সংঘত মহিলাসকলক ভিক্ষুণী হিচাপে যোগদান কৰাৰ অনুমতি দিবলৈ অনুৰোধ জনায়। অৱশেষত বুদ্ধদেৱ মান্তি হয়; কিন্তু ভিক্ষুণীসকলৰ বাবে তেওঁ আঠটা কঠিন নিয়মাৱলীৰ প্ৰচলন কৰে। ধৰ্মপদকথা অনুসৰি গৌতমীৰ উপসম্পদা আনুষ্ঠানিক ভাবে নোহোৱাত পৰৱৰ্তী সময়ত ভিক্ষুণীসকলে তেওঁৰ সৈতে ‘উপোস্থ’ কৰিবলৈ অমান্তি হৈছিল। তেতিয়া বুদ্ধদেৱে নিজেই মহাপ্ৰজাপতিৰ ‘উপসম্পদা’ সম্পন্ন কৰা বুলি ঘোষণা কৰে। বুদ্ধদেৱৰ ধৰ্মশিক্ষা লাভ কৰি তেওঁ এগৰাকী ‘অৰ্হতা’লৈ ৰূপান্তৰ হৈছিল।

মহাপ্ৰজাপতি ১২০ বছৰ জীয়াই আছিল। তেওঁৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁৰ সহচৰী পাঁচশ ভিক্ষুণীয়েও একেলগে প্ৰাণত্যাগ কৰে। গৌতমীৰ আৰু পাঁচশ ভিক্ষুণীৰ পৰিনিৰ্বাণৰ কাহিনীটো যথেষ্ঠ জনপ্ৰিয়, বহুল প্ৰসাৰিত আৰু বিভিন্ন সংস্কৰণত উপলব্ধ।
 ত্ৰিপিটক, "সৰ্বস্থিবাদ" আৰু "মূলসৰ্বস্থিবাদ"কে ধৰি বিভিন্ন বিনয়ত এই কাহিনী লিপিবদ্ধ হৈছে।
## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*Maha Pajapati (Gotami) Theri: A Mother's Blessing
*Mahāpajāpatī Gotami
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ভিক্ষুণী
মৰাণ ভাষা

**মৰাণ ভাষা** () বড়ো-গাৰো পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত আৰু পূৰ্ব্বতে উত্তৰ পূব ভাৰতৰ অসম (বিশেষভাৱে তিনিচুকীয়া জিলা)-ত কথিত এটা বিলুপ্ত ভাষা। এই ভাষা অসমৰে আন এক ভাষা ডিমাছাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। তথ্য অনুসৰি মৰাণভাষী লোকৰ সংখ্যা ১৯০১ চনৰ লোকপিয়লত ৭৮, ১৯১১ চনত ২৪ আৰু ১৯৩১ চনত ০ আছিল। এই ভাষাৰ একমাত্ৰ নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস হিচাপে ১৯০৪ চনৰ P R Gurdon-ৰ নিৱন্ধটোহে উপলব্ধ। মৰাণভাষীসকলে অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰে। "মৰাণ" শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "বনৰ অধিবাসী"।

## ইতিহাস
গৱেষক ডব্লিউ. বি. ব্ৰাউনৰ মত অনুসৰি মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ ভাষাৰ মূল আছিল এটা কছাৰী ভাষা। মধ্যযুগ (১৩শ-১৬শ শতিকা)-ত আক্ৰমণকাৰী আহোমসকলৰ জৰিয়তে মৰাণসকল আৰু চুতীয়াসকল সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত সংমিশ্ৰণ হৈছিল। ইয়াৰ ফলশ্ৰুতিতেই তেওঁলোকে তেওঁলোকে নিজস্ব অধিবাসিক ভাষা আৰু প্ৰাকৃতৰে মিশ্ৰিত এটা সংযোগী ভাষাৰে বাৰ্তালাপ কৰিবলৈ লৈছিল। এই পৰিবৃত্তিকৰণৰ জৰিয়তে মৰাণ ভাষাৰ বিকাশ হৈছিল, যি সময়ৰ সোঁতত পুনৰ এক আধুনিক ৰূপৰ অসমীয়া ভাষাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। আধুনিক অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশতো প্ৰাকৃত ভাষাৰ এক বৃহৎ প্ৰভাৱ আছে। বৰ্তমান কালত মৰাণসকল মূলতঃ অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ অধিবাসী। আদিকালৰ লগতে ঔপনিৱেশক শাসনৰ কালতো পৰম্পৰাগত ঝুম কৃষি পদ্ধতি অৱলম্বনৰ ফল হিচাপে মৰাণসকল ব্যাপকভাৱে পৰিভ্ৰমী বা প্ৰচৰণশীল আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে আদিম বাসস্থান টিপাম আৰু চৰাইদেউৰ পৰা ক্ৰমে উত্তৰৰ দিশলৈ প্ৰৱজন কৰিবলৈ লৈছিল। উল্লেখ্য যে, সম্ভৱতঃ সিক্ত ধানখেতিৰ ব্যাপ্তিৰ ফলস্বৰূপে টিপাম আৰু চৰাইদেউতে তেওঁলোকৰ সৈতে টাই প্ৰৱজনকাৰীসকলৰ মুখামুখি হৈছিল। উনবিংশ শতিকাত যেতিয়া ব্ৰিটিছসকল আহি উপস্থিত হৈছিল, ডিব্ৰুগড় আৰু শদিয়াৰ মাজৰ ঠাইখিনি মূলতঃ অনন্বেষিত অৰণ্য আছিল, আৰু ইয়াৰ মুখ্য অধিবাসী আছিল মৰাণসকল। আহোম শাসনৰ আদিছোৱা কালত মৰাণসকলক শাৰীৰিক শ্ৰমযুক্ত অ-কৌশলী কৰ্মক্ষেত্ৰ যেনে খৰি-কটা আৰু পানী-তোলা আদিত নিয়োজিত কৰা হৈছিল। আহোম ৰাজত্বৰ পিছৰ কালছোৱাত কাকতাল, মৰিয়নি, হোলোংপাৰ, জাঁজী আদি বিভিন্ন ঠাইত মৰাণসকলৰ বসতি পোৱা হৈছিল আৰু তেওঁলোক ঘাইকৈ *কপহীয়া* (কপাহৰ খেতিয়ক) হিচাপে নিয়োজিত হৈছিল। ইয়েই দেখুৱায় যে আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে মৰাণসকল ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমগ্ৰ দক্ষিণ পাৰতেই বিস্তৃত হৈ পৰিছিল।

মৰাণসকল আৰু চুতীয়াসকলৰ লগতে অন্যান্য কছাৰীসকল পানী বুজাবলৈ "দি" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু এই "দি"য়েই উজনি অসম আৰু উত্তৰ অসমৰ প্ৰায় সকলো মুখ্য নৈৰ নামৰ আদ্যাক্ষাৰটি গঠন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দিবাং, দিচাং, দিখৌ, ডিক্ৰং, ডিকৰাই, দিহিং, দিগাৰু, ডিফলু, ডিমৌ, দিচৈ ইত্যাদি নৈৰ নামে দেখুৱায় যে এই সমগ্ৰ ভু-খণ্ডত এই গোষ্ঠীৰ লোকসকলেই মুখ্য জনগোষ্ঠী আছিল। তেওঁলোকৰ মুলস্থান আছিল শদিয়া, আৰু শদিয়াই হৈছে চুতীয়াসকলৰ প্ৰাচীনতম জ্ঞাত ৰাজনৈতিক শক্তি আৰু সভ্যতাৰ পীঠ। তেওঁলোক সম্ভৱতঃ কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ পূৱীয় শাখা যি আহোম শাসনৰ সময়ত বিছিন্ন হৈ পৰিছিল।

## টোকা

## তথ্যসূত্ৰ

* 

## বাহ্যিক সংযোগ
*Moran  at Brahmaputra Studies Database

শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি
শ্ৰেণী: ভাষা
শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা
কাদম্বৰী দেৱী

**কাদম্বৰী দেৱী** (, ৫ জুলাই ১৮৫৯ - ২১ এপ্ৰিল ১৮৮৪) বঙালী নাট্যকাৰ, সংগীতজ্ঞ, সম্পাদক আৰু চিত্ৰশিল্পী জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ পত্নী, মহৰ্ষি দেৱেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ বোৱাৰী আৰু বিশ্বকবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ বৌয়েক আছিল।

## জীৱনী
১৮৫৯ চনৰ ৫ জুলাইত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্গত বেংগল প্ৰেচিডেন্সিৰ কলকাতাত কাদম্বৰী দেৱীয়ে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পৈতৃক নাম মাতংগিনী আছিল। তেওঁ ঠাকুৰবাৰী বজাৰ চৰকাৰ শ্যাম গাংগুলী আৰু ত্ৰৈলোক্যসুন্দৰীৰ তৃতীয় কন্যা আছিল। কাদম্বৰীৰ বয়স মাত্ৰ ন বছৰ বয়সত ১৯ বছৰীয়া ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ সৈতে বিয়া হৈছিল। জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে বিবাহৰ পিছত তেওঁৰ শিক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। তেওঁৰ ককাক জগনমোহন গাংগুলী এজন প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ আছিল। তেওঁৰ পৰা কাদম্বৰী আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথে শিশু হিচাপে সংগীত শিকিছিল। 

সমবয়সৰ হোৱাৰ বাবে ৰবীন্দ্ৰনাথে কাদম্বৰীৰ সৈতে বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথক তেওঁৰ সৃষ্টিশীল মতামত দি বিভিন্ন কাহিনী, কবিতা, নাটক আৰু গান লিখিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ৰবীন্দ্ৰনাথ আৰু কাদম্বৰী অতি ভাল বন্ধু আৰু সহপাঠী আছিল যাৰ বাবে সেই সময়ত দুয়োজনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে বিভিন্ন বিতৰ্ক এতিয়াও বৰ্তী আছে। 

## মৃত্যু
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ বিবাহৰ (৯ ডিচেম্বৰ, ১৮৮৩) চাৰি মাহ পিছত কাদম্বৰী দেৱীয়ে ১৮৮৪ চনৰ ১৯ এপ্ৰিলত অফিম খাই আত্মহত্যা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ইয়াৰ দুই দিন পিছত ২১ এপ্ৰিল তাৰিখে মাত্ৰ ২৪ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। জোড়াসাঁকোৰ ঠাকুৰ পৰিয়াল এই আত্মহত্যাৰ বিষয়ে নীৰৱ আছিল। 

মুখ্যতঃ পাৰিবাৰিক সমস্যাৰ বাবে তেওঁৰ মৃত্যু হোৱা বুলি ধৰা হয় যদিও বিষয়টো এতিয়াও বিতৰ্কৰ আওঁতাত। হিন্দু পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁৰ শৱ শৱগৃহলৈ প্ৰেৰণ কৰা হোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে জোড়াসাঁকো ঠাকুৰবাৰীতে স্থাপন কৰা হৈছিল। গৱেষকসকলে বিশ্বাস কৰে যে আত্মহত্যা নোট আৰু আৰক্ষীৰ প্ৰতিবেদন মহৰ্ষিৰ উদ্যোগত লুকুৱাই দিয়া হৈছিল। সংবাদ মাধ্যমক ৫২ টকাৰ উৎকোচ দি সকলো সংবাদ মাধ্যমত মৃত্যুৰ খবৰ প্ৰকাশ হবলৈ দিয়া নাছিল। 

ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কাদম্বৰী দেৱীৰ মৃত্যুৰ পিছত মানসিকভাৱে ভাঙি পৰিছিল আৰু তেওঁৰ স্মৃতিৰে তেওঁৰ মৃত্যুৰ বহু পিছত কেইবাটাও কবিতা, গান আৰু কাহিনী লিখিছিল। 

## জনপ্ৰিয় মাধ্যমত
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ উপন্যাসিকা 'নষ্টনীড়'ৰ আধাৰিত সত্যজিৎ ৰায়ৰ 'চাৰুলতা' তেওঁৰ জীৱন আৰু ঠাকুৰৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত আধাৰিত বুলি অনুমান কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।সুকন্ত ৰয়ৰ বঙালী ছবি 'ছেলেবেলা' (২০০২) দেৱশ্ৰী ৰায়ে কাদম্বৰীৰ আৰু যীচু সেনগুপ্তয়ে ঠাকুৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। বন্দনা মুখোপাধ্যায়ৰ ছবি 'চিৰসখা হে'ত (২০০৭) দীপঞ্জনা পৌলে চায়ন্দিপ ভট্টাচাৰ্যৰ সৈতে কাদম্বৰী আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।ঋতুপৰ্ণ ঘোষৰ বাংলা তথ্যচিত্ৰ ছবি 'জীৱন স্মৃতি'ত (২০১১) ৰাইমা সেনে সমাদৰ্শী দত্তৰ সৈতে ক্ৰমে কাদম্বৰী আৰু ঠাকুৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। সুমান ঘোষৰ বঙালী ছবি 'কাদম্বৰী'ত (২০১৫) ত কংকনা সেন শৰ্মাই পৰমব্ৰত চেটাৰ্জীৰ সৈতে কাদম্বৰী-ঠাকুৰক চিত্ৰিত কৰি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
যশোধৰা

**যশোধৰা** (; ) এজন শ্ৰমণ হোৱাৰ উদ্দেশ্যে গৃহ-ত্যাগ নকৰালৈকে ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ পত্নী আৰু ৰাহুলৰ মাতৃ, তথা দেৱদত্তৰ ভগ্নী আছিল। পিছলৈ লৈ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অনুগমন কৰি ভিক্ষুণী হৈছিল আৰু এগৰাকী অৰ্হতা (নাৰী অৰ্হৎ) ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল।
## জীৱনী

যশোধৰা ৰজা সুপ্পবুদ্ধ আৰু অমিতাৰ কন্যা আছিল। অমিতা আছিল শুদ্ধোধনৰ ভনীয়েক। সিদ্ধাৰ্থৰ সৈতে তেওঁ বহাগ মাহৰ একেটা দিনতে উপজিছিল। তেওঁৰ ককাক অঞ্জন এজন কোলীয় শাসক আছিল। মাক অমিতা আছিল শাক্যবংশৰ। কোলীয় আৰু  শাক্য ‘আদিকা’ বা ইক্ষাকু সাম্ৰাজ্যৰ বিভাগ আছিল। এই দুই বংশই এই অঞ্চলৰ অন্য কোনো বংশক তেওঁলোকৰ সম পৰ্যায়ৰ বুলি নাভাবিছিল আৰু ৰাজকীয় পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক এই দুই বংশৰ ভিতৰতে হৈছিল।

বুদ্ধত্ব প্ৰাপ্তিৰ পিছত সিদ্ধাৰ্থ, বুদ্ধ নামেৰে জনাজাত হয়। পিতৃ শুদ্ধোধনৰ অনুৰোধত বুদ্ধদেৱে গৃহ নগৰী কপিলাবস্তুলৈ আহে। দ্বিতীয় দিনা অন্যান্য ভিক্ষুসকলৰ লগত নগৰত ভিক্ষা বিচাৰি পৰিভ্ৰমণ কৰোঁতে যশোধৰাই তেওঁক খিৰিকিৰে দেখা পায়। বুদ্ধৰ ব্যক্তিত্বৰ গৰিমাত মুগ্ধ যশোধৰাই ৮টা শ্লোক ৰচনা কৰে, যি 'নৰসিহগাথা' (নৰসিংহ গাথা) নামে পৰিচিত। সেইদিনা প্ৰাসাদৰ সকলো নাৰী বুদ্ধৰ ওচৰলৈ যায় যদিও যশোধৰাই যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে। বুদ্ধ কপিলাবস্তুলৈ অহাৰ সপ্তম দিনা তেওঁ ৰাহুলক উত্তৰাধিকাৰ বিচাৰি পিতৃৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ৰাহুলে ভিক্ষুৰ জীৱন গ্ৰহণ কৰে আৰু বুদ্ধৰ অনুৰোধত সাৰিপুত্তই তেওঁ উপসম্পদা প্ৰদান কৰে। পৰৱৰ্তী কালত বুদ্ধই নাৰীসকলকো সংঘত প্ৰবেশৰ অনুমতি দিয়াত যশোধৰায়ো ভিক্ষুণী ৰূপে সংঘত যোগদান কৰে আৰু অৰ্হৎ প্ৰাপ্ত হয়। বুদ্ধদেৱৰ পৰিনিৰ্বাণৰ দুবছৰ আগতে, ৭৮ বছৰ বয়সত যশোধৰাৰ মৃত্যু হয়।
## নামৰ ভিন্নতা
বিভিন্ন বৌদ্ধ পৰম্পৰাত বুদ্ধৰ পত্নী হিচাপে 'গোপ', 'গোপী', 'মনোধৰা' আদি বিভিন্ন নাম চিনাক্ত কৰা হৈছে। 'মূলসৰ্বস্তিবাদ' আৰু অন্যান্য উৎসৰ মতে বুদ্ধৰ তিনিগৰাকী আৰু নাগাৰ্জুনে উদ্ধৃতি দিয়া এটা জাতকৰ কাহিনী মতে দুগৰাকী পত্নী আছিল। থমাছ ৰাইচ ডেভিদে বাখ্যা আগবঢ়াইছে বুদ্ধৰ এগৰাকীয়ে পত্নী আছিল, কিন্তু সময়ৰ সোঁতত তেওঁৰ সৈতে বিভিন্ন নাম সংযোগ হৈছিল, যাৰবাবে বুদ্ধৰ একাধিক পত্নী থকাৰ কাহিনীৰ জন্ম হৈছে। নোৱেল পেৰী নামৰ পণ্ডিত এজনে প্ৰথম বাৰৰ বাবে চীনদেশীয়, তিব্বতীয় আৰু পালি উৎসসমূহ বিশদভাবে অধ্যয়ন কৰি এনে সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে পঞ্চম শতিকাৰ পূৰ্বৰ ৰচনাবোৰত বুদ্ধৰ পত্নীৰ নাম ‘গোপী’ আৰু পৰৱৰ্তীকালৰ ৰচনাসমূহত ‘যশোধৰা’ বুলি উল্লেখিত হৈছে। 
## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*A Mysterious Being: The Wife of Buddha by Professor Andre Bareau, Université de France (Translated by Kyra Pahlen), the apparent source being a series of three articles published as *Recherches sur la biographie du Buddha, Presses de l'École française d'extrême-orient,* 1963, 1970 & 1971. (archived 2011)
*Dipankara meets Sumitta and Sumedha (archived 2011)
*Mahásammata (archived 2012)
*The Life of Princess Yashodara: Wife and Disciple of the Lord Buddha
*Cover 1929
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ভিক্ষুণী
ৰাইমা সেন

**ৰাইমা সেন** (, জন্ম: ৭ নৱেম্বৰ ১৯৭৯) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ বঙালী আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত তেওঁৰ কামৰ বাবে জনাজাত। 

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৭৯ চনৰ ৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে বোম্বেত (বৰ্তমানৰ মুম্বাই) ৰাইমা সেনৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ মাতৃ অভিনেত্ৰী মুন মুন সেন আৰু পিতৃ ভৰত দেৱ বৰ্মা। তেওঁ বঙালী চিনেমাৰ "মহানয়িকা" বুলি খ্যাত অভিনেত্ৰী সুচিত্ৰা সেনৰ নাতিনী। ৰাইমাৰ ভগ্নী ৰিয়া সেনও বলিউড উদ্যোগৰ লগত জড়িত। তেওঁলোকৰ পিতৃ ভৰত দেৱ বৰ্মা ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য। তেওঁৰ পৈতৃক আইতা ইলা দেৱী কোচ বিহাৰৰ ৰাজকুমাৰী আছিল। তেওঁৰ সৰু ভগ্নী গায়ত্ৰী দেৱী জয়পুৰৰ মহাৰাণী আছিল। তেওঁৰ পৈতৃক আজু-আইতা ইন্দিৰা বৰোদাৰ মহাৰাজ সায়াজিৰাও গায়কৱাদ তৃতীয়ৰ একমাত্ৰ কন্যা আছিল।

ৰাইমাৰ মাতৃ প্ৰজন্মৰ আজু ককা আদিনাথ সেন কলকাতাৰ এজন বিশিষ্ট ব্যৱসায়ী আছিল। প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় আইন মন্ত্ৰী অশোক কুমাৰ সেনৰ আত্মীয় তেওঁৰ পুত্ৰ দীননাথ সেন ত্ৰিপুৰাৰ মহাৰাজৰ মন্ত্ৰী বা দিৱান আছিল। সেন ভগ্নীদ্বয়ে তেওঁলোকৰ মাতৃৰ উপাধিৰে সামাজিক জীৱনত জনাজাত যদিও তেওঁলোকৰ চৰকাৰী কাকতবোৰত পিতৃৰ উপাধি দেৱ বৰ্মা ব্যৱহাৰ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
ৰাইমা সেনে 'গডমাডাৰ' ছবিখনৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। শাবানা আজমীয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা ছবিখনত ৰাইমায়ে এক সৰু ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ৰবিনা টণ্ডন জীয়েকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা কল্পনা লাজমীৰ 'দমন' ছবিখনত অভিনয় কৰিছিল। 

তাৰপিছত তেওঁ ঋতুপৰ্ণ ঘোষৰ ছবি 'চোখেৰ বালি'ত অভিনয় কৰিছিল। আৰু কেইটামান গড় চিনেমাৰ পিছত তেওঁ ২০০৫ চনত 'পৰিনীতা' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখনত তেওঁ নবাগত বিদ্যা বালনৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ এক্সন থ্ৰিলাৰ 'দছ' আৰু বঙালী ছবি 'অন্তৰ মহল'ত অভিনয় কৰিছিল। ২০০৬ চনত তেওঁ 'দি বং কানেক্সন' ছবিখনত অভিনয় কৰিছিল। ২০০৭ চনত তেওঁ অভয় দেওলৰ সৈতে থ্ৰিলাৰ 'মনোৰমা চিক্স ফুট আণ্ডাৰ'ত কাম কৰিছিল। ২০১১ চনত তেওঁ পৰমব্ৰত চেটাৰ্জীৰ বিপৰীতে বঙালী ছবি 'বাইশে শ্ৰাৱণ'ত অভিনয় কৰিছিল। 

২০১৪ চনত সেনক সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত 'হৃদয মাঝাৰে'ৰ মুখ্য চৰিত্ৰত দেখা গৈছিল। এই ছবিখন উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰৰ নাটকৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰথম বাংলা চলচ্চিত্ৰ আৰু বাৰ্ডৰ ৪৫০তম জন্ম বাৰ্ষিকীৰ বাবে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছিল। নবাগত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰঞ্জন ঘোষৰ এই ডাৰ্ক প্ৰেম-কাহিনীত তেওঁ আবিৰ চেটাৰ্জী আৰু ইন্দ্ৰাশীষ ৰায়ৰ সৈতে সহ-অভিনয় কৰে। ছবিখনে শ্বেক্সপিয়ৰৰ নাটকৰ ওপৰত আধাৰিত বিশ্ব চিনেমাৰ তালিকাত অতি সন্মানীয় ফিল্ম লণ্ডনৰ পৰা এক বিৰল সন্মান অৰ্জন কৰিছে। ছবিখন আৰু ইয়াৰ চিত্ৰনাট্যকো সন্মানীয় ইউজিচি সাহিত্য আৰ্কাইভত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ছবিখন আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা 'চবুজ দ্বীপেৰা ৰাজা'ৰ (১৯৭৯) পিছত একমাত্ৰ অন্য বাংলা ছবি হোৱাৰ বাবেও বিখ্যাত।

২০১৬ চনত তেওঁক কে.ডি. সত্যমৰ দ্বাৰা লিখা আৰু পৰিচালনা কৰা এখন ছবি 'বলিউড ডায়েৰীছ'ত দেখা গৈছিল। ছবিখনত আশিস বিদ্যাৰ্থী আৰু চালিম দিৱানেও অভিনয় কৰিছে। আমাজন প্ৰাইম 'দা লাষ্ট আৱাৰ' ৱেব চিৰিজ ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এই শৃংখলাত সমাপ্ত ৰাইমা সেন আৰু সঞ্জয় কাপুৰে এই শৃংখলাটোৰ মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে। এই শৃংখলাটো অমিত কুমাৰে পৰিচালনা কৰিছে। 

## বঁটা আৰু সন্মান
* 'নিশি যাপন'ৰ বাবে বিএফজিএ-আটাইতকৈ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ অভিনেত্ৰী বঁটা, ২০০৬

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
ইন্দু জৈন

**ইন্দু জৈন** (, ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩৬) এগৰাকী বিশিষ্ট ভাৰতীয় মিডিয়া ব্যক্তিত্ব আৰু ব্যৱসায়ী। চাহু জৈন পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত ইন্দু জৈন বৰ্তমান ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিডিয়া গোট বেনেট ক'লমেন এণ্ড কো. লিমিটেডৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। তেওঁ টাইমছ গ্ৰুপৰ অধ্যক্ষ। এই গোট টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া আৰু অন্যান্য বৃহৎ বাতৰি কাকতৰ মালিক। ফৰ্বছ আলোচনীৰ ২০১৫ চনৰ মূল্যাংকন অনুসৰি ইন্দু জৈনৰ মুঠ অৰ্থমূল্য ৩.১ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ আছিল। তেওঁ ভাৰতৰ ৫৭তম আটাইতকৈ ধনী ব্যক্তি আৰু বিশ্বৰ ৫৪৯তম আটাইতকৈ ধনী ব্যক্তি আছিল। ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০১৬ চনত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মভূষণ প্ৰদান কৰে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৩৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্গত ইউনাইটেড প্ৰভিন্সেছৰ ফৈজাবাদত ইন্দু জৈনৰ জন্ম হৈছিল। অশোক কুমাৰ জৈনৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল। দম্পতীহালৰ দুজন পুত্ৰ সমীৰ জৈন, বিনীত জৈন আৰু এগৰাকী কন্যা আছে। ১৯৯৯ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত হৃদযন্ত্ৰ সংৰোপণৰ পিছত ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ক্ৰিভলেণ্ডত তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হৈছিল।

## পেশাদাৰী জীৱন
ইন্দু জৈন বৰ্তমান ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিডিয়া গোট বেনেট ক'লমেন এণ্ড কো. লিমিটেডৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। এই কোম্পানী ১৮৩৮ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৪৮ চনত ৰামকৃষ্ণ ডালমিয়াই কোম্পানীটো বেনেট ক'লমেনলৈ বিক্ৰী কৰে। বহুতো ব্ৰেণ্ড নাম এই গোটৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ইন্দু জৈন দাতব্য কামৰ সৈতে জড়িত আৰু ধৰ্মীয় স্তম্ভ লিখে। তেওঁ মহিলাৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। 

ইন্দু জৈন টাইমছ গ্ৰুপ আৰু টাইমছ ফাউণ্ডেচনৰ অধ্যক্ষ। তেওঁ টাইমছ ফাউণ্ডেচন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। টাইমছ ফাউণ্ডেচনে বানপানী, ঘূৰ্ণি বতাহ, ভূমিকম্প আৰু মহামাৰী আদি দুৰ্যোগ ৰক্ষাৰ বাবে সম্প্ৰদায় সেৱা, গৱেষণা ফাউণ্ডেচন আৰু টাইমছ ৰিলিফ ফাণ্ড পৰিচালনা কৰে।

২০১৭ চনৰ মাৰ্চ লৈকে তেওঁ এফএইচিচিআইফিকি (এফ.এল.ও.)ৰ লেডিজ শাখাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জ্ঞানপীঠ ন্যাসৰ অধ্যক্ষ। এই ন্যাসে সন্মানীয় জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰদান কৰে।

তেওঁ ২০০০ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক নেতাসকলৰ সহস্ৰাব্দ বিশ্ব শান্তি সন্মিলনত তেওঁৰ ভাষণত বিশ্বাসৰ মাজত একতাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ২০০৩ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা ওৱাননেছ ফৰাম বা একত্ব মঞ্চক জৈনে নেতৃত্ব দিয়ে।

## বঁটা আৰু সন্মান

ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০১৬ চনত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মভূষণ প্ৰদান কৰে। তেওঁক ভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছে 'আন্তৰ্জাতিক জীৱনকাল প্ৰাপ্তি বঁটা প্ৰদান কৰিছিল। ২০২০ চনত তেওঁ ইনষ্টিটিউট অফ কোম্পানী চেক্ৰেটাৰীৰ পৰা সন্মানীয় আইচিএছআই লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা লাভ কৰে। তেওঁ মহাত্মা মহাবীৰ বঁটাও লাভ কৰিছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
সংঘমিত্ৰা

**সংঘমিত্ৰা** (; ) সংঘামিত্ৰা সম্ৰাট অশোক (৩০৪ খ্ৰীঃপূঃ- ২৩২ খ্ৰীঃপূঃ) আৰু দেৱীৰ জ্যেষ্ঠা কন্যা। ভাতৃ মহেন্দ্ৰৰ সৈতে তেওঁ  বৌদ্ধ ভিক্ষুত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। সম্ৰাট অশোকৰ সমসাময়িক ৰজা দেৱনামপ্ৰিয় তিস্যৰ (২৫০ খ্ৰীঃপূঃ- ২১০ খ্ৰীঃপূঃ) অনুৰোধত এই দুই ভাই-ভনীয়ে সিংহল দ্বীপলৈ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বাণী প্ৰচাৰৰ গৈছিল। অশোকে প্ৰথমে নিজৰ জীয়ৰীক বিদেশলৈ পঠাবলৈ অনিচ্ছুক আছিল, কিন্তু সংঘামিত্ৰাৰ আগ্ৰহত তেওঁ অৱশেষত মান্তি হৈছিল। ৰাণী অনুলা আৰু অনুৰাধাপুৰৰ দৰবাৰৰ মহিলাসকলক মহিন্দ্ৰই বৌদ্ধ ধৰ্মত দিক্ষিত কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে ভিক্ষুণী হোৱাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰাত ৰজা তিস্যৰ অনুৰোধত সংঘামিত্ৰাক অন্যান্য ভিক্ষুণীসকলৰ সৈতে একেলগে সিংহল দ্বীপলৈ পঠিওৱা হৈছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
সংঘমিত্তৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল সম্ৰাট অশোক আৰু তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী দেৱী। ২৮২ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। প্ৰকাশিত জনপ্ৰিয় ৰচনাসমূহৰ মতে তেওঁ সম্ৰাট অশোকৰ দ্বিতীয় সন্তান আৰু মহিন্দ্ৰ তেওঁৰ ককায়েক। তেওঁৰ জন্ম উজ্জেনীত হৈছিল (বৰ্তমান মধ্য প্ৰদেশৰ উজ্জয়িনীত)।   ১৪ বছৰ বয়সত তেওঁ  অশোকৰ ভতিজাক অগ্ৰিব্ৰাহ্মীৰ সৈতে বিবাহ পাশত আবদ্ধ হৈছিল।  অগ্ৰিব্ৰাহ্মী এজন অৰ্হৎ আছিল।  তেওঁলোকৰ  পুত্ৰ সামনেৰ সুমনও পিছলৈ এজন অৰ্হৎ হৈছিল আৰু  মোমায়েক মহিন্দ্ৰৰ সৈতে বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ সিংহললৈ গৈছিল।  ১৮ বছৰ বয়সত তেওঁ গুৰু ধৰ্মপালৰ নিৰ্দেশত থেৰাবাদী বুদ্ধধৰ্মত শৰণ লৈছিল। একে সময়তে মহিন্দ্ৰয়ো শৰণ লৈছিল। ‘ধম্ম’ৰ প্ৰতি সমৰ্পিত তেওঁৰ অধ্যাৱসায়ৰ বাবে তেওঁ অৰ্হৎ থেৰীলৈ উত্তৰণ হৈছিল আৰু পাতালিপুত্ৰত (বৰ্তমানৰ পাটনা) বাস কৰিবলৈ লৈছিল।
## শেষ জীৱন
২০৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত ৰজা উত্তিয়ৰ শাসনৰ নৱম বৰ্ষত অনুৰাধাপুৰত সংঘমিত্তৰ ৭৯ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়। ৰজা উত্তিয়ই তেওঁৰ শেষকৃত সমাপন কৰিছিল। তেওঁৰ সন্মানত সিংহলত এসপ্তাহ জুৰি অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। তেওঁক চিত্তশালাৰ ওচৰত থুপাৰামত, বোধিবৃক্ষৰ সন্মুখত সৎকাৰ কৰা হৈছিল। এই স্থান মৃত্যুৰ পূৰ্বে সংঘমিত্তই নিজে বাচনি কৰিছিল। থেৰীগৰাকীৰ চিতাভস্মৰ ওপৰত ৰজা উত্তিয়ই এটা স্তুপ নিৰ্মাণ কৰাই দিছিল।

প্ৰতি বছৰে শ্ৰীলংকাত ডিচেম্বৰ মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ দিনা ভিক্ষুণী সংঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সংঘমিত্তই শ্ৰীলংকালৈ অহা আৰু বোধগয়াৰ বোধিবৃক্ষৰ ডাল এটা অনুৰাধাপুৰত ৰোপন কৰা দিনটোক স্মৰণ কৰিবলৈ দেশখনত 'উন্দুভাপ পোয়া' উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱক ‘সংঘমিত্ত দিৱস’ হিচাপে নিৰ্দ্ধাৰিত কৰা হৈছে। ১৯০৩ চনত শ্ৰীলংকাৰ মহাবোধি সমিতিৰ পৰামৰ্শত পুনৰ্জীৱিত কৰা এই অনুষ্ঠানটো প্ৰতি বছৰে দহগৰাকী নিৰ্দিষ্ট ভিক্ষুণীয়ে অনুষ্ঠান উদযাপন আৰম্ভ কৰে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*Sanghmitra Theri, A liberated woman
*Arahat Theri Sanghmitra 
*She is celebrated @ Fullmoon in December 
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ভিক্ষুণী
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন ভাৰতৰ নাৰী
শ্ৰেণী:অশোকৰ সন্তান
সাৰদা দেৱী

**সাৰদা দেৱী** (; ২২ ডিচেম্বৰ ১৮৫৩- ২০ জুলাই ১৯২০) আছিল ঊনৈশ শতিকাৰ বিশিষ্ট বঙালী ধৰ্মগুৰু ৰামকৃষ্ণ পৰমহংসৰ পত্নী, সাধনসঙ্গিনী আৰু ৰামকৃষ্ণ মঠ আৰু মিছনৰ সংঘজননী। ভক্তসকলে তেওঁক শ্ৰীশ্ৰী মা নামেৰে সম্বোধন কৰে। ৰামকৃষ্ণ আন্দোলনৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে৷

বেঙ্গল প্ৰেচিডেঞ্চিৰ জয়ৰামবাটী গাঁৱত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। বিবাহৰ পূৰ্বে তেওঁৰ নাম আছিল সাৰদামণি মুখোপাধ্যায়। মাত্ৰ পাঁচ বছৰ বয়সতে তেওঁৰ ৰামকৃষ্ণৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হয়। অৱশ্যে কৈশোৰ কাল নোপোৱালৈকে তেওঁ স্বামীৰ সৈতে দেখা কৰাৰ সুযোগ পোৱা নাছিল। তেওঁৰ জীৱনীকাৰসকলৰ মতে গাৰ্হস্থ আৰু সন্ন্যাস জীৱনৰ আদৰ্শ স্থাপন কৰাৰ বাবে তেওঁলোকে অবিচ্ছিন্ন ব্ৰহ্মচৰ্যৰ অনুশীলন কৰিছিল। শ্ৰীৰামকৃষ্ণৰ মৃত্যুৰ পিছত সাৰদা দেৱীয়ে অৱশিষ্ট জীৱন জয়ৰামবাটী আৰু কলকাতাৰ ‘উদ্বোধন ভৱন’ত কটাইছিল। তেওঁৰ সমগ্ৰ জীৱন স্বামী, ভাতৃ আৰু পৰিয়ালবৰ্গ আৰু তেওঁৰ আধ্যাত্মিক সন্তানসকলৰ প্ৰতি সেৱা আৰু আত্মত্যাগত উৎসৰ্গিত আছিল। গুৰুৰ প্ৰয়ানৰ পিছত ভক্তসকল উপদেশ আৰু উৎসাহ লাভৰ আশাত তেওঁৰ কাষলৈ ধাপলি মেলিছিল। তেওঁ নিজৰ জীৱনকালত তথা মৃত্যুৰ পিছত ভক্তসকলৰ দ্বাৰা মহাশক্তিৰ অৱতাৰ ৰূপে পূজিত হৈছিল।

## জন্ম আৰু পৰিয়াল
১৮৫৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত, বঙালী কেলেণ্ডাৰ মতে ১২৬০ চনৰ ৮ পুহত আৰু হিন্দু পঞ্জিকা মতে আঘোণ মাহৰ কৃষ্ণা সপ্তমী তিথিত পশ্চিবঙ্গৰ বাঁকুড়া জিলাৰ এখন ভিতৰুৱা গাঁও জয়ৰামবাটীত এটা দৰিদ্ৰ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। দেউতাক ৰামচন্দ্ৰ মুখোপাধ্যায় আৰু মাক শ্যামাসুন্দৰী দেৱী অন্যন্ত ধৰ্মপৰায়ণ ব্যক্তি আছিল। তেওঁৰ পিতৃকূল মুখোপাধ্যায় বংশ পুৰুষানুক্ৰমে ৰামৰ উপাসক আছিল। সাৰদা দেৱী মাক-দেউতাকৰ জ্যেষ্ঠ কন্যা। জন্মৰ পিছত তেওঁৰ নাম প্ৰথমে ‘ক্ষেমঙ্কৰী’ ৰখা হৈছিল। ৰাশি অনুসৰি তেওঁৰ নাম ৰাখিছিল ‘ঠাকুৰমণি’। পিছত ক্ষেমেঙ্কৰী নামটো আঁতৰাই সাৰদামণি ৰখা হয়। ৰামকৃষ্ণ মুখোপাধ্যায়ে কৃষিকৰ্ম আৰু পুৰোহিতালী কৰি জীৱন-নিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু তিনিজন ভায়েকক প্ৰতিপালন কৰিছিল। দৰিদ্ৰ হ’লেও ৰামচন্দ্ৰ আছিল পৰোপকাৰী আৰু দানশীল ব্যক্তি। সাৰদা দেৱীৰ জন্মৰ পিছত কাদম্বিনী নামেৰে এজনী জীয়ৰী আৰু প্ৰসন্নকুমাৰ, উমেশচন্দ্ৰ, কালীকুমাৰ, বৰদাপ্ৰসাদ আৰু অভয়চৰণ নামে পাঁচজন পুত্ৰসন্তান উপজিছিল।
## বিবাহ
১৮৫৯ চনৰ মে’ মাহত সেই সময়ৰ গ্ৰাম্যপ্ৰথা অনুসৰি মাত্ৰ পাঁচ বছৰ বয়সতে তেওঁৰ ৰামকৃষ্ণ পৰমহংসৰ সৈতে বিবাহ হয়। ৰামকৃষ্ণৰ বয়স তেতিয়া তেইছ বছৰ। বিয়াৰ পিছত সাৰদা মাক-দেউতাৰ তত্ত্বাৱধানতে ৰ’ল। ৰামকৃষ্ণ দক্ষিণেশ্বৰলৈ উভতি যায়। ওঠৰ বছৰ বয়সত তেওঁ শুনে যে তেওঁৰ স্বামী এজন মহান সন্তলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। তেতিয়া তেওঁ স্বামীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ দক্ষিণেশ্বৰলৈ অহাৰ সিদ্ধান্ত লয়।

এই সময়ত ৰামকৃষ্ণই সাৰদা দেৱী আৰু দিব্য মাতৃকাক অভিন্ন জ্ঞান কৰি ষোড়শী পূজাৰ আয়োজন কৰে। কালীৰ আসনত বহুৱাই পুষ্প আৰু উপাচাৰৰে শ্ৰীৰামকৃষ্ণই পূজা কৰে। তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন আছিল এক শুদ্ধ আধ্যাত্মিক সংগত।
## মৃত্যু
১৯২০ চনৰ ২০ জুলাইত ৰাতি দেৰ বজাত কলকাতাৰ উদ্বোধন ভৱনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। বেলুড় মঠত গংগাৰ তীৰত তেওঁৰ শেষকৃত্য সম্পন্ন কৰা হয়। 
## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* Official Website of Sri Sarada Math 
* Sarada maa stotra written by Swami Abhedananda
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় গুৰু
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি
মাতঙ্গিনী হাজৰা

**মাতঙ্গিনী হাজৰা** (; ১৭ নবেম্বৰ ১৮৭০- ২৯ চেপ্তেম্বৰ ১৯৪২) ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ অংশগ্ৰহণকাৰী আৰু এগৰাকী মহান বিপ্লৱী নেত্ৰী। ১৯৪২ চনৰ ২৯ চেপ্তেম্বৰত সেই সময়ৰ মেদিনীপুৰ জিলাৰ তমলুক থানাৰ সন্মুখত ব্ৰিটিছ পুলিছৰ গুলিত তেওঁ নিহত হৈছিল। তেওঁ *গান্ধী বুঢ়ী* নামেৰে পৰিচিত আছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ
মাতঙ্গিনী হাজৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন সম্পৰ্কে বিশেষ জনা নাযায়। মাত্ৰ এইখিনিয়ে জনা গৈছে যে ১৮৬৯ চনত তমলুকৰ ওচৰৰ আলিনান নামে এখন সৰু গাঁৱত এটা দৰিদ্ৰ কৃষক পৰিয়ালত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। দাৰিদ্ৰৰ বাবেই তেওঁ প্ৰথাগত শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত হৈছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁৰ বিয়া হৈছিল। ওঠৰ বছৰ বয়সতে তেওঁ নিঃসন্তান ৰূপে বিধৱা হ'বলগীয়া হৈছিল। 

নাৰীসকলৰো আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ- মেদিনীপুৰ জিলাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য আছিল।  

১৯০৫ চনত প্ৰত্যক্ষভাবে ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সৈতে তেওঁ জড়িত হৈ পৰে। মতাদৰ্শগত ভাবে তেওঁ এগৰাকী গান্ধীবাদী আছিল। মিদনাপুৰত স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এটা উল্লেখনীয় দিশ আছিল মহিলাসকলৰ আন্দোলনৰ প্ৰতি অভূতপূৰ্ব সহাঁৰি আৰু আন্দোলনত যোগদান। ১৯৩২ চনত তেওঁ আইন অমান্য আন্দোলনত যোগ দিয়ে। সেই সময়ত তেওঁ *লোণ আইন* অমান্য কৰি গ্ৰেপ্তাৰবৰণ কৰিছিল। কিছুদিন পিছত অৱশ্যে তেওঁক মুক্তি দিয়া হৈছিল। কিন্তু কৰ ৰেহাইৰ দাবীত প্ৰতিবাদ কৰাত তেওঁক আকৌ গ্ৰেপ্তাৰ  কৰা হয়। এইবাৰ তেওঁ বৰহমপুৰ কাৰাগাৰত ছমাহ কাৰাৰুদ্ধ হৈ আছিল। তেওঁ *হিজলি বন্দী নিবাস*তো কিছুদিন বন্দী হৈ আছিল। মুক্তিলাভৰ পিছত তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সক্ৰিয় সদস্যপদ লাভ কৰে আৰু নিজহাতে যতৰত সুতা কাটি কাপোৰ ববলৈ লয়। ১৯৩৩ চনত তেওঁ শ্ৰীৰামপুৰত মহকুমা  কংগ্ৰেছ অধিবেশনত যোগদান কৰিবলৈ গৈ পুলিছৰ লাঠিচাৰ্জত আহত হয়।
## ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ
ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ সদস্যসকলে মেদিনীপুৰ জিলাৰ সকলো থানা আৰু অন্যান্য চৰকাৰী কাৰ্যালয় দখল কৰাৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰে। মূলতঃ মহিলা স্বেচ্ছাসেৱকসকলে তমলুক থানা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে এটা সমদল উলিয়ায়। এই সমদলৰ নেতৃত্ব দিছিল ৭৩ বছৰ বয়সীয়া মাতঙ্গিনী হাজৰাই। চহৰৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত সমদল গৈ পোৱাত ব্ৰিটিছ পুলিছে ভাৰতীয় দণ্ড বিধিৰ ১৪৪ ধাৰা জাৰি কৰি সমাবেশ ভাঙি দিয়াৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। সেই আদেশ অমান্য কৰি মাতঙ্গিনী অগ্ৰসৰ হোৱাত তেওঁলৈ গুলি চলোৱা হয়। কিন্তু তথাপিও আগুৱাই যায় আৰু জনতাৰ ওপৰত গুলি বৰ্ষণ নকৰাৰ বাবে পুলিচৰ ওচৰত আবেদন জনায়। 

সমান্তৰাল *তমলুক জাতীয় চৰকাৰ*ৰ মুখপত্ৰ *বিপ্লৱী*ত বৰ্ণনা কৰে, 'ফৌজদাৰী আদালত ভৱনৰ উত্তৰ দিশৰ পৰা মাতঙ্গিনী এটা সমদলৰ নেতৃত্ব দিছিল। পুলিছে গুলি চলোৱাত তেওঁ অন্যান্য স্বেচ্ছাসেৱকক পিছত ৰাখি নিজেই আগুৱাই যায়। পুলিছে তেওঁক তিনিবাৰ গুলী কৰে। গুলি লাগে কপালত আৰু দুই হাতত। তথাপিও তেওঁ আগুৱাই গৈ থাকে।' 
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি