গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা

**গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা** হ'ল পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু যৌন সংক্ৰামক ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে ব্যক্তিৰ গুণগত গৰ্ভনিৰোধক নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে বাছনি, লাভ আৰু ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষমতা। এই শব্দটোৱে মূলতঃ পৰিয়াল পৰিকল্পনা কাৰ্যসূচীৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে গৰ্ভনিৰোধক উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰিবলৈ কম আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহত কৰা প্ৰচেষ্টাক বুজায়। যদিও নিম্ন, মধ্যম আৰু উচ্চ আয়ৰ দেশত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ ব্যৱহাৰ ধাৰাবাহিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে, তথাপি বিশ্বৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰকৃত গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ ভিন্নতা আছে। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰে আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ সম্পৰ্কে সকলো পছন্দক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে বৰ্ণনা কৰে। কম আয়ৰ লোকৰ বাবে সুলভতা বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাজসাহায্যযুক্ত সামগ্ৰী বিশেষকৈ কণ্ডম আৰু গৰ্ভনিৰোধক বড়ি যোগান ধৰিব পাৰি। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত গৰ্ভনিৰোধক যোগান শৃংখল শক্তিশালী কৰা, গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা সমিতি গঠন কৰা, পণ্যৰ গুণগত মান নিশ্চিত কৰা, সহায়ক নীতিগত পৰিৱেশৰ প্ৰসাৰ আৰু বিত্তীয় বিকল্প পৰীক্ষা কৰা আদি থাকিব পাৰে।

## ইতিহাস
গৰ্ভনিৰোধক প্ৰাচীন মিচৰৰপৰাই চলি অহা এক সক্ৰিয় পদ্ধতি। ইতিহাসত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে আৰু সময়ৰ লগে লগে সাধাৰণ জনতাক গৰ্ভনিৰোধক পদ্ধতি প্ৰদান কৰা সংস্থাৰ বিকাশ ঘটিছে। আমেৰিকাত ১৮০০ চনৰ শেষৰফালে গৰ্ভনিৰোধক প্ৰায়ে নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল আৰু কিছুমান ৰাজ্যত ইয়াক অবৈধ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল ধৰ্ম আৰু অন্যান্য সামাজিক ভুল ধাৰণা, যিবোৰে প্ৰায়ে বিনোদনমূলক যৌনতাক প্ৰসাৰিত কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কিন্তু সমগ্ৰ বিশ্বতে অধিক ব্যক্তিয়ে গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব আৰু ই ব্যক্তিক দিব পৰা সুবিধা উপলব্ধি কৰিবলৈ ধৰিলে। 

১৮৮২ চনত নেদাৰলেণ্ডত আলেটা জেকবছে প্ৰথম পৰিয়াল পৰিকল্পনা ক্লিনিক মুকলি কৰে। ১৯০০ চনৰ আৰম্ভণিতে মাৰ্গাৰেট চেংগাৰৰ দৰে কৰ্মীসকলে গৰ্ভধাৰণ কৰিবলৈ সাজু নোহোৱা দম্পতীৰ বাবে গৰ্ভনিৰোধক বিকল্প হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। ১৯১৬ চনত চেংগাৰে নিউয়ৰ্কৰ ব্ৰুকলিনত প্ৰথম পৰিয়াল পৰিকল্পনা ক্লিনিক মুকলি কৰে। ই অসংখ্য ব্যক্তিৰপৰা যথেষ্ট প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল আৰু মুকলি হোৱাৰ কেইদিনমান পাছতে বন্ধ হ’বলৈ বাধ্য হৈছিল। 

জন্ম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু গৰ্ভাশয়ৰ ভিতৰৰ যন্ত্ৰ (IUD) সৃষ্টিৰ পিছত ১৯৬০ চনত গৰ্ভনিৰোধক আৰু অধিক বিষয় হৈ পৰিছিল।
দুয়োটাই গৰ্ভনিৰোধৰ অধিক নিৰাপদ আৰু সুবিধাজনক পদ্ধতি হিচাপে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ১৯৬৫ চনত আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গ্ৰীছৱল্ড বনাম কানেকটিকাট গোচৰৰ সময়ত বিবাহিত দম্পতীক জন্ম নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰাত বাধা দিয়াটো ৰাজ্যসমূহে অসাংবিধানিক বুলি ৰায় দিয়ে। 

১৯৬০ চনৰ মাজভাগত আমেৰিকা চৰকাৰে বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ দ্ৰুত ত্বৰণ হ্ৰাস কৰাত সহায়ক হোৱাত গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব বুজিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭০ চনত জনস্বাস্থ্য সেৱা আইনখনৰ টাইটেল এক্স গৃহীত হোৱাৰ ফলতহে গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা আৰু অধিক শক্তিশালী হয়, যাৰ লক্ষ্য আছিল আমেৰিকাত গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা অধিক প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰা। ১৯৭০ চনত অধিক ব্যক্তিক পৰিয়াল পৰিকল্পনা পদ্ধতি আৰু সেৱা লাভ কৰাত সহায় কৰিবলৈ চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰীকে ধৰি বহুতো সংস্থা গঠন কৰা হয়।

ইয়াৰ ফলত বছৰ বছৰ ধৰি *আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকল্পিত অভিভাৱকত্ব ফেডাৰেচন* (IPPF)ৰ দৰে বেচৰকাৰী সংস্থাৰ বিকাশ ঘটিছিল,
মেৰী ষ্টপছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল, পপুলেচন চাৰ্ভিচেছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল (পি এছ আই) আৰু উইমেন ডেলিভাৰৰ লগতে ডেনিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ডেভেলপমেণ্ট এজেন্সী (ডিডা), যুক্তৰাজ্যৰ আন্তৰ্জাতিক উন্নয়ন বিভাগ (DFID) আৰু আমেৰিকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সংস্থা (USAID)। এই সংস্থাসমূহে অনুদান, সঁজুলি, নীতি আৰু কাঠামোৰ জৰিয়তে অসংখ্য দেশত গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কাম কৰে। ইয়াৰ উপৰি ইউএছএআইডিয়ে পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তথ্য আৰু সম্পদৰ প্ৰৱেশ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহুতো ব্যক্তিগত আৰু ৰাজহুৱা কোম্পানীৰে অংশীদাৰিত্ব কৰে। আজিও গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়, বিশেষকৈ কিছুমান কম আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশত ইয়াৰ শিশু আৰু মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষমতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি।

## গুৰুত্ব
গৰ্ভনিৰোধক ঔষধে জৰায়ু থকা ব্যক্তিৰ অনাকাংক্ষিত গৰ্ভধাৰণ ৰোধ কৰিব পাৰে, লগতে ব্যক্তিক যৌন সংক্ৰমণ আৰু/বা ৰোগ (এছটিআই/এছটিডি) সংক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা কৰে। এজন ব্যক্তিৰ গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা তেওঁৰ অনুকূল স্বাস্থ্য নিশ্চিত কৰাৰ বাবে আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰজনন লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা ব্যক্তিসকলে নিজৰ শৰীৰৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিব পাৰে আৰু কেতিয়া পিতৃ-মাতৃ হ’ব সেইটো নিৰ্ণয় কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি দম্পতীক কিমান সন্তান ডাঙৰ-দীঘল কৰিব আৰু প্ৰতিটো শিশুৰ মাজৰ ব্যৱধান নিৰ্বাচন কৰাৰ ক্ষমতাও প্ৰদান কৰে।
ইয়াৰ উপৰি গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষাই ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰে, আৰু তেওঁলোকৰ শিক্ষা আৰু/বা কেৰিয়াৰৰ অধিকাৰ আগুৱাই নিব পাৰে।

২০১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ জনসংখ্যা বিভাগৰ মতে, বিশ্বজুৰি ১.৯ বিলিয়ন প্ৰজনন বয়সৰ মহিলাৰ ভিতৰত প্ৰায় ৫৮% (১৫–৪৯ বছৰ) গৰ্ভনিৰোধক পদ্ধতিৰ প্ৰয়োজন আছিল; ইয়াৰে প্ৰায় ১৭% মহিলাৰ পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ অপূৰণীয় প্ৰয়োজনীয়তা আছে। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা হৈছে মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ উন্নত কৰাৰ এটা উপায়। চিডিচিৰ মতে ২০২০ চনৰ বাবে মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ ২০১৯ চনৰপৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত ৩.৭% বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৭ চনত বিশ্বজুৰি প্ৰায় ২ লাখ ৯৫ হাজাৰ মহিলাৰ গৰ্ভাৱস্থা বা প্ৰসৱৰ সময়ত আৰু তাৰ পিছত মৃত্যু হয় যিটো নিম্ন আৰু নিম্ন মধ্যম আয়ৰ দেশত সংঘটিত হয়। এই মৃত্যুৰ হাৰে স্বাস্থ্য সেৱাৰ সুবিধাৰ বৈষম্য প্ৰতিফলিত কৰে, যেনে গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ সুবিধা। ১৫ বছৰৰ তলৰ কিশোৰ-কিশোৰীত মাতৃৰ মৃত্যুৰ আশংকা বেছি আৰু ২০–২৪ বছৰ বয়সৰ জৰায়ু থকা ব্যক্তিৰ তুলনাত ১০–১৯ বছৰ বয়সৰ কিশোৰী জৈৱিক মহিলাৰ মাজত গৰ্ভাৱস্থা/প্ৰসৱৰ জটিলতা বেছি। গৰ্ভনিৰোধক ঔষধে আন্তঃজন্মৰ ব্যৱধানো দীঘলীয়া কৰিব পাৰে, কিয়নো আন্তঃজন্ম/আন্তঃগৰ্ভাৱস্থাৰ ব্যৱধান কম হোৱাটো মাতৃৰ মৃত্যুৰ অধিক আশংকাৰ সৈতে জড়িত।

গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা বিভিন্ন চৰকাৰী নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ব্যক্তিসকলে নিজৰ বিবেচনা অনুসৰি বাছনি, লাভ আৰু ব্যৱহাৰ কৰিব পৰাকৈ সুলভ মূল্যৰ, উচ্চমানৰ গৰ্ভনিৰোধক সামগ্ৰী প্ৰদান কৰে। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰিবলৈ দাতা আৰু চৰকাৰী প্ৰতিশ্ৰুতি, নীতি, অংশীদাৰৰ সমন্বয়, আৰু যোগান শৃংখলৰ তথ্যৰ নিয়মীয়া নিৰীক্ষণৰ প্ৰয়োজন। 
গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা সূচক আৰু গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা সূচকাংককে ধৰি সঁজুলিসমূহে গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা জুখিব পৰা উপায় আগবঢ়ায়, আৰু সময়ৰ লগে লগে আৰু দেশসমূহৰ মাজত তুলনাৰ অনুমতি দিয়ে।

## অভিগম্যতা
### উত্তৰ আমেৰিকা
উত্তৰ আমেৰিকাত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ ক্ষেত্ৰত স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধা লাভ কৰাটো এটা বাধা।  স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধাৰ ভিতৰত খৰচ, স্বাস্থ্য আৰু প্ৰেছক্ৰিপচন বীমা, স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰী থকা আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনা ক্লিনিক বা সুবিধা লাভ কৰিব পৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত, এই সকলোবোৰ উত্তৰ আমেৰিকাৰ দেশসমূহৰ মাজত ভিন্ন। বহু ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰী, যেনে চিকিৎসক বা ফাৰ্মাচিষ্টৰ সৈতে কোনো ধৰণৰ যোগাযোগৰ প্ৰয়োজন হয়, কাৰণ ইয়াৰ বাবে কোনো পদ্ধতি বা প্ৰেছক্ৰিপচনৰ প্ৰয়োজন হয়। কণ্ডম হৈছে গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত ধৰণ কাৰণ ইয়াক কাউণ্টাৰৰ বাহিৰত উপলব্ধ আৰু ইয়াৰ বাবে প্ৰেছক্ৰিপচনৰ প্ৰয়োজন নহয়। অধ্যয়নটোত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে এইটোও কয় যে তেওঁলোকে অনুপ্ৰৱেশকাৰী বা যৌনকৰ্মী হোৱাৰ আশে-পাশে থকা কলংককে ধৰি অনুভূত কলংকৰ ভয়ৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা আৰু প্ৰজনন সেৱা লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম। অন্যান্য ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা হ’ল ব্যক্তিসকলৰ শিক্ষাৰ সীমিত। উদাহৰণস্বৰূপে যৌনকৰ্মীসকলে কয় যে তেওঁলোকে গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পিছত অন্য যৌনকৰ্মী বা স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰীৰ পৰা তেওঁলোকৰ গৰ্ভনিৰোধৰ বিকল্পৰ বিষয়ে জানিব পাৰিছিল।

আমেৰিকাত কেইবাটাও প্ৰসংগভিত্তিক কাৰকে গৰ্ভনিৰোধক সুলভতাৰ বাবে বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। এই কাৰকসমূহৰ ভিতৰত জাতি, যৌনতা, আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থা আৰু লিংগ পৰিচয় আদি অন্তৰ্ভুক্ত, কিন্তু ইয়াৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়।

### আফ্ৰিকা
আন বহু মহাদেশত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ তুলনামূলকভাৱে মুকলি সুবিধা আছে যদিও আফ্ৰিকাৰ ব্যক্তিসকলে গৰ্ভনিৰোধক লাভ কৰাত অসুবিধা পায়। ইয়াৰ ফলত হৈছে দুৰ্বল পুঁজি, সামাজিক সহায়ৰ অভাৱ আৰু অসাধ্য গৰ্ভনিৰোধক। আফ্ৰিকাত প্ৰায় ৮০% মহিলাই কোনো ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক একেবাৰেই ব্যৱহাৰ নকৰে।  ইয়াৰ এটা ডাঙৰ কাৰণ হ'ল আফ্ৰিকাৰ গড় ব্যক্তিৰ বাবে গৰ্ভনিৰোধক কিমান অসাধ্য। আফ্ৰিকাৰ ভিতৰৰ অধিকাংশ দেশকে এল এম আই চি (নিম্ন-মধ্যম আয়ৰ দেশ) বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বেছিভাগ শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ ব্যক্তিয়ে গৰ্ভনিৰোধক ক্ৰয় কৰাটো কঠিন হৈ পৰে কাৰণ উগাণ্ডাত কণ্ডমৰ দাম ৩০০০ উগাণ্ডাৰ শ্বিলিং (প্ৰায় ০.৭৫ আমেৰিকান ডলাৰ) পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে। একক কণ্ডমৰ বাবে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত বাস কৰা গড় ব্যক্তিৰ মাহিলী আয়ৰ আধা খৰচ হ'ব। এই খৰচে ব্যক্তিসকলে এই গৰ্ভনিৰোধক বিক্ৰী কৰা চহৰ অঞ্চললৈ যোৱাৰ পৰিবহণ খৰচৰ কাৰক নহয়।

আফ্ৰিকাত বহু মহিলাই গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰিব নে নকৰে সেই সিদ্ধান্তত ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিয়েও অতি বৃহৎ ভূমিকা পালন কৰে। লুৱেৰোত সাধাৰণতে অতি বৃহৎ পৰিয়াল থকাটো বাঞ্ছনীয় আৰু সেয়েহে পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পেলায়। ইয়াৰ ওপৰত বহুতো কেথলিক আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ে বিশ্বাস কৰে যে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে ঈশ্বৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিকল্পনা আছে আৰু গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ সেই বিশ্বাসৰ প্ৰত্যক্ষ বিপৰীত।

আফ্ৰিকাৰ বহু গাঁৱত তেওঁলোকৰ মানুহৰ বাবে সঠিক যৌন শিক্ষা উপলব্ধ নহয়। গৰ্ভনিৰোধৰ বিষয়ে বহুতো ভুল ধাৰণা আছে, য’ত এনেকুৱা কথাও আছে; আই ইউ ডি আপোনাৰ হৃদযন্ত্ৰত প্ৰৱেশ কৰি মৃত্যুৰ কাৰণ হ'ব পাৰে বা গৰ্ভনিৰোধক স্থায়ী বন্ধ্যাত্বৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কেতিয়াবা এই উৰাবাতৰিবোৰ ব্যক্তিৰ চৰকাৰৰ প্ৰতি সাধাৰণ অনাস্থাৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়। গৰ্ভনিৰোধক যন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ বা স্থাপনৰ লগত প্ৰায়ে নেতিবাচক সামাজিক কলংক দেখা যায় যিয়ে ব্যক্তিক ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰাত আৰু অধিক নিৰুৎসাহিত কৰে। পুৰুষসকলকো গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰক সমৰ্থন কৰাত নিৰুৎসাহিত কৰা হয় কাৰণ বহুতে বিশ্বাস কৰে যে ই তেওঁলোকৰ পত্নীক অবিশ্বাসী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰিব।

উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত কৰা এক অধ্যয়ন অনুসৰি, "প্ৰায় ১৩% গৰ্ভাৱস্থাৰ শেষত গৰ্ভপাত হয় আৰু ইয়াৰে ৯৭% অসুৰক্ষিত" (বেইন, ২০২১)। এই গৰ্ভাৱস্থাৰ বহুতো কিশোৰী মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত হয়, তেওঁলোকৰ জীৱনৰ এনে এটা সময় যেতিয়া সন্তান জন্ম দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত অধিক জটিলতা দেখা দিয়ে, মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ অধিক হয় আৰু গৰ্ভপাত হয়।

### ইউৰোপ
যদিও ইউৰোপে গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য, ইউৰোপৰ কিছুমান দেশৰ গৰ্ভনিৰোধৰ সুলভতা, শিক্ষা আৰু ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত পাৰ্থক্য আছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য ন্যাসে কৰা এক অধ্যয়নত জাৰ্মানী, পোলেণ্ড, ডেনমাৰ্ক আৰু ইটালীকে ধৰি ইউৰোপীয় দেশৰ ৬৬৩০ গৰাকী মহিলাৰ ওপৰত সমীক্ষা কৰা হৈছিল যিয়ে দেখুৱাইছিল যে দেশভেদে গৰ্ভনিৰোধৰ ব্যৱহাৰ তুলনামূলকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল। প্ৰতিখন দেশতে কি ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক বেছিকৈ সাধাৰণ বুলি পৰ্যালোচনা কৰিলে দেখা গ'ল যে ডেনমাৰ্ক, জাৰ্মানী আৰু উত্তৰ ইটালীত আই ইউ ডি (জৰায়ুৰ ভিতৰৰ যন্ত্ৰ) আৰু গৰ্ভনিৰোধক বড়ি বেছিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পোলেণ্ডে অধিক পৰম্পৰাগত গৰ্ভনিৰোধক কৌশল যেনে সময়ে সময়ে বিৰত থকা আৰু প্ৰত্যাহাৰ কৰা আদি গ্ৰহণ কৰে। ব্যক্তিসকলে এইটোও জনাইছে যে স্বেচ্ছামূলক বন্ধ্যাকৰণ (পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে বাবে) জাৰ্মানী, স্পেইন আৰু ডেনমাৰ্কৰ মাজত বেছিকৈ দেখা যায়।

প্ৰাকৃতিক পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে কৰা আন এটা অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে পশ্চিম ইউৰোপত মাত্ৰ প্ৰায় ৪৭% বিবাহিত দম্পতীয়েহে কিছুমান গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰিছে। গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ কিছুমান বাধাৰ ভিতৰত অপৰ্যাপ্ত যৌন শিক্ষা, অনুকূল পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্পদ আৰু উচ্চ খৰচ আদি অন্তৰ্ভুক্ত কাৰণ সকলো পশ্চিম ইউৰোপীয় দেশেই তেওঁলোকৰ স্বাস্থ্য বীমা পৰিকল্পনাৰ অধীনত গৰ্ভনিৰোধক সামৰি লোৱা নাই। ইউৰোপৰ প্ৰতিখন দেশেই গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ সুলভতাক বেলেগ বেলেগ ধৰণেৰে সম্বোধন কৰে।

জাৰ্মানীত ১৯৬৮ চনৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আন্তৰ্জাতিক মানৱ অধিকাৰ সন্মিলনকে ধৰি বিভিন্ন আইন প্ৰণয়নে পৰিয়াল পৰিকল্পনা সেৱা আৰু গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা আদি বহুতো কথাক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। জাৰ্মানীয়ে আই ইউ ডি আৰু জন্ম নিয়ন্ত্ৰণকে ধৰি তেওঁলোকৰ বহুতো গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ প্ৰেছক্ৰিপচনৰ প্ৰয়োজন হয়। তেওঁলোকৰ ১৮ বছৰৰ তলৰ মহিলাৰ বাবে বাধ্যতামূলক স্বাস্থ্য বীমা থাকে আৰু এই গৰ্ভনিৰোধকসমূহ সাধাৰণতে সেই বীমাৰ দ্বাৰা সামৰি লোৱা হয় (তেওঁলোকে সাধাৰণতে মাত্ৰ ১০% সহ-পে দিব লাগে)। ৰোমানিয়াত নাগৰিকে বিনামূলীয়াকৈ গৰ্ভনিৰোধক ঔষধ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয় আৰু নাগৰিকে স্বাস্থ্যসেৱাৰ পুঁজিত বৰঙণি আগবঢ়াব লাগে। এই স্বাস্থ্যসেৱা পুঁজিয়ে ব্যক্তিসকলক পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ পৰামৰ্শ, ৰাজসাহায্যযুক্ত গৰ্ভনিৰোধক আৰু সামাজিক সুবিধাৰ দৰে বস্তুৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। যদিও এই স্বাস্থ্যসেৱাৰ পুঁজি স্থাপন কৰা হৈছে, এটা অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে এই সেৱাসমূহৰ সুলভতা ক্ৰমান্বয়ে কঠিন হৈ পৰিছে কাৰণ ইয়াৰ ব্যাপক বিজ্ঞাপন দিয়া নহয় আৰু প্ৰথমে অনুৰোধ নকৰালৈকে প্ৰায়ে প্ৰদান কৰা নহ'ব। স্পেইনত কণ্ডম বহুলভাৱে বিনামূলীয়াকৈ উপলব্ধ আৰু জৰুৰীকালীন গৰ্ভনিৰোধক আইনৰ দ্বাৰা প্ৰেছক্ৰিপচন বা বয়সৰ সীমাবদ্ধতা অবিহনে প্ৰদান কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ব্ৰিটেইনত ব্যক্তিসকলে প্ৰেছক্ৰিপচন থাকিলে বিনামূলীয়াকৈ হৰম'নযুক্ত গৰ্ভনিৰোধক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। তেওঁলোকৰ লক্ষ্য হৈছে অপৰিকল্পিত গৰ্ভধাৰণ হ্ৰাস কৰা, গৰ্ভপাতৰ হাৰ হ্ৰাস কৰা আৰু এছটিডি সংক্ৰমণ কম কৰা। ইউৰোপৰ বেছিভাগ দেশৰ বাবে গৰ্ভনিৰোধক বেছিভাগেই ব্যাপকভাৱে উপলব্ধ আৰু সাধাৰণ ব্যক্তিৰ বাবে যথেষ্ট সুলভ যেন লাগে।

### এছিয়া
পাকিস্তানৰ দৰে এছিয়াৰ দেশসমূহত সামাজিক বাধা আৰু পাৰিবাৰিক সংযমকে ধৰি গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ প্ৰতি মানুহৰ মুকলি মনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পৰা আন কিছুমান কাৰক আছে। পাকিস্তানে পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত ৰক্ষণশীল সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগী অনুসৰণ কৰে আৰু প্ৰতিটো শিশুক ঈশ্বৰৰ উপহাৰ হিচাপে লয়। এই বিশ্বাস আৰু সমাজে বহু পৰিয়ালক গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক কৰি তুলিছে। গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত দুয়োটা সংগী আৰু শহুৰেকৰ দুয়োটা গোটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, যিটো পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ উদ্দেশ্যেৰে লোৱাসকলৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ বাধা হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে।

ফিলিপাইনছত কৰা এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ ৯টা পৰামৰ্শৰ ভিতৰত চাৰিটা পৰামৰ্শ মানি চলিছে দেশখনে। পূৰণ নোহোৱা পাঁচটা পৰামৰ্শৰ ভিতৰত আছিল অভিগম্যতা, উপলব্ধতা আৰু অৱগত-সন্মতি—যি তিনিওটাৱে গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ফিলিপাইনছৰ ক্ষেত্ৰত যিকোনো চৰকাৰী চিকিৎসালয়ত জৰুৰীকালীন গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা আইনখনৰ বাবে উপলব্ধতাৰ পৰামৰ্শসমূহ পূৰণ কৰা হোৱা নাছিল। সুলভতাৰ সন্দৰ্ভত প্ৰজনন স্বাস্থ্য আইনসমূহে কম আয়ৰ লোকসকলক গৰ্ভনিৰোধক প্ৰদান কৰাৰ উপায়ৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰে; কিন্তু ইয়াৰ মূল বাধাটো হ'ল যে গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ অনুৰোধ কৰা কিশোৰ-কিশোৰীৰ ক্ষেত্ৰত অভিভাৱকৰ সন্মতিৰ প্ৰয়োজন হয়।

কিছুমান দেশত গৰ্ভনিৰোধক সুলভতা উন্নত কৰাৰ এটা উদ্দেশ্য হৈছে জনসংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ। চীনত চহৰ অঞ্চলত সকলো ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক বিনামূলীয়া। বৰ্তমান চীনে মহিলাৰ প্ৰজনন, মাতৃ, নৱজাতক, শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ কাম কৰি আছে (RMNCAH)। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এই আন্দোলনত প্ৰসৱৰ ১৮ৰ পৰা ৫৯ মাহৰ ভিতৰত দ্বিতীয় গৰ্ভাৱস্থাৰ উপযুক্ত স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই ব্যৱধানৰ ব্যৱধান এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অধ্যয়নে সমৰ্থন কৰে যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে প্ৰসৱৰ সময়ত অধিক বিৰূপ পৰিঘটনা সংঘটিত হয়। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে প্ৰজনন আৰু নৱজাতকৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ দিশত কাম কৰি আছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহিলাৰ স্বাস্থ্যবিধি
শ্ৰেণী:মহিলাৰ সমস্যা