open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
যোগেশ দত্ত

**যোগেশ দত্ত** (জন্ম ১৯৩৫) এগৰাকী ভাৰতীয় মূকাভিনয় (মাইম) শিল্পী। পঞ্চাশ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি তেওঁ ভাৰতত মূকাভিনয় কলাৰ অগ্ৰদূত হিচাপে পৰিগণিত হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৩৫ চনত বৰ্তমানৰ বাংলাদেশৰ ফৰিদপুৰ জিলাৰ হাটশিৰুৱাইল নামৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা দত্তই তাতেই নিজৰ শৈশৱৰ প্ৰায় ১১ বছৰ কাটাইছিল। ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ত ভাৰত স্বাধীন হৈছিল; সেই সময়ত ১৫ বছৰীয়া দত্ত আৰু তেওঁৰ পিতা-মাতা আৰু পাঁচজন ভাই-ভনী কলকাতাৰ শিয়ালদাহ ৰেলৱে ষ্টেচনৰ  প্লেটফৰ্মত বাস কৰিছিল। পূৰ্ব পাকিস্তানৰপৰা অহা পৰিয়ালটোৱে অনিশ্চিত ভৱিষ্যতৰ সন্মুখীন হৈছিল। 

চলচ্চিত্ৰ শিল্পী চাৰ্লি চেপলিন তেওঁৰ মূল অনুপ্ৰেৰণা হৈছিল। ১৯৫৬ চনত তেওঁ নিজৰ প্ৰথম বাস্তৱ মূকাভিনয় সৃষ্টি কৰিছিল, য'ত এজনী মহিলা এখন দাপোনৰ সন্মুখত সাজি থকা দেখুৱাইছিল। সেই বছৰত বুল্লী (কলকাতাৰ ওচৰত) তেওঁ প্ৰথমবাৰ মঞ্চত এই অভিনয় প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। প্ৰথমে এজন কৌতুকাভিনেতা আৰু অভিনেতা হিচাপে আৰম্ভ কৰিলেও, যোগেশ দত্ত **সন্দৰাম**ৰ প্ৰাথমিক সদস্য আছিল আৰু *[[পথেৰ পাঁচালি]]* আৰু *মৃত্যুৰ চোখেৰ জল*ত অভিনয় কৰিছিল। (১৯৫৯), যাৰ পৰিচালক আছিল মনোজ মিত্ৰ। মূকাভিনয়ৰ ঐতিহ্য বা প্ৰাচীন *[[নাট্যশাস্ত্ৰ]]*ৰ বিষয়ে তেওঁৰ বিশেষ ধাৰণা নাছিল। ১৯৬০ চনক দত্তই নিজৰ ‘আৰম্ভণি বছৰ’ হিচাপে গণ্য কৰিছিল, কাৰণ সেই বছৰত কলকাতাত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ মহোৎসৱত কৰা অভিনয়ৰ বাবে দেশজুৰি,পাছত বিশ্বজুৰি প্ৰদৰ্শনৰ নিমন্ত্ৰণ লাভ কৰিলে।

## কৰ্মজীৱন
ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ এজন প্ৰতিনিধি হিচাপে দত্তই ইংলেণ্ড, আমেৰিকা, ৰাছিয়া, জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ৰোমানিয়া, বুলগেৰিয়া, নেদাৰলেণ্ড, আফগানিস্তান, মধ্যপ্ৰাচ্য, কানাডা আদি বহুতো দেশ ভ্ৰমণ কৰিছে। ১৯৬৮ চনত তেওঁ ছ’ফিয়া (বুলগেৰিয়া)ত অনুষ্ঠিত নৱম বিশ্ব যুৱ আৰু ছাত্ৰ মহোৎসৱত ভাৰতৰ হৈ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৭৩ চনত জি. ডি. আৰ.-ত অনুষ্ঠিত দশম বিশ্বমেলাত তেওঁ অভিনয়শিল্পী হিচাপে সন্মান লাভ কৰিছিল। ১৯৮৩ চনত ফিল্মছ ডিভিছনে ১৪টা ভাৰতীয় ভাষাত তেওঁৰ ওপৰত এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল; ইয়াৰ পিছত জাৰ্মানী, ইংলেণ্ড আৰু ফ্ৰান্সেও তেওঁকলৈ তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।

## যোগেশ মাইম একাডেমি
১৯৭১ চনত তেওঁ *পদাবলী* নামেৰে এটা দল গঠন কৰিছিল, যি ১৯৭৫ চনত পশ্চিমবঙ্গ চৰকাৰৰ সহায়ত ‘‘**যোগেশ মাইম একাডেমি**'’’লৈ পৰিৱৰ্তিত হয়। একাডেমিটো সংগীত নাটক অকাডেমি আৰু ৰবীন্দ্ৰভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে সংযুক্ত। ২০০৯ চনত দত্তে মঞ্চৰপৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ইয়াত তেওঁ নতুন শিল্পী তৈয়াৰ কৰি গৈছে। চাৰিবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰমটোৰ শিক্ষাৰ্থী ভাৰত, বাংলাদেশ, নেপাল আৰু ছুইজাৰলেণ্ডৰ পৰা আহে। দত্তই প্ৰতিষ্ঠিত ‘‘**ছাইলেণ্ট ভিলেজ**'’’ — শাৰীৰিকভাৱে প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন লোকসকলৰ বাবে, য'ত মাইম এটা ঐচ্ছিক উপাৰ্জনৰ পথ হিচাপে উপলব্ধ।

## দত্তৰ অন্তিম অভিনয়
দত্তৰ শেষ মঞ্চাভিনয় আছিল তেওঁৰ অতি জনপ্ৰিয় অভিনয় ‘‘*The Thief*’’—২০০৯ চনত ৰবীন্দ্ৰ সদনত। তেওঁ কৈছিল, “মই বৰ বয়সীয়া হৈ পৰিলোঁ; মঞ্চত মাইম কৰা শাৰীৰিক কষ্ট আৰু ক্ষিপ্ৰ চলাচল এতিয়া মোৰ পক্ষে কঠিন।” শেষ অভিনয়ৰ পিছত দত্তই শুভ্ৰ পোছাক পিন্ধি মঞ্চত পুনৰ আহি তেওঁৰ বিৰা আৰু পোছাক মঞ্চত থৈ দিলে। ‘‘নীৰৱতাৰ কবি’’ হিচাপে তেওঁ এটা শব্দও উচ্চাৰণ কৰা নাছিল। দৰ্শকসকলে পুনৰ অভিনয় বিচাৰিলে; দত্তই আশ্বাস দিলে যে তেওঁ শিক্ষাদান অব্যাহত ৰাখিব আৰু এইদৰে মাইম কলা অব্যাহত থাকিব।

## বঁটা
* ১৯৮৫: শিৰোমণি পুৰস্কাৰ
* ১৯৯৩: সংগীত নাটক অকাডেমি বঁটা

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* যোগেশ মাইম একাডেমি 

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
বিদৰ্ভ ৰাজ্য

সংস্কৃত মহাকাব্য মহাভাৰতৰ **বিদৰ্ভ ৰাজ্য** যদু ৰজাই (ভোজ যাদৱ) শাসন কৰা বহু ৰাজ্যৰ ভিতৰত অন্যতম। ই মধ্য ভাৰতৰ বৰ্তমান মহাৰাষ্ট্ৰত এতিয়াও বিদৰ্ভ নামেৰে জনাজাত অঞ্চলত অৱস্থিত আছিল। 

নলৰ পত্নী দময়ন্তী আছিল বিদৰ্ভৰ ৰাজকুমাৰী। একেদৰে বাসুদেৱ কৃষ্ণৰ জ্যেষ্ঠ পত্নী ৰুক্মিণী বিদৰ্ভৰ আছিল। 
অগস্ত্য ঋষিৰ পত্নী লোপামুদ্ৰাও মহাভাৰতত উল্লেখ কৰা বিদৰ্ভ দেশৰ ৰাজকুমাৰী আছিল। ভগৱান ৰামৰ আইতাক আৰু ৰজা দশৰথৰ মাতৃ ইন্দুমতীও বিদৰ্ভ ৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী আছিল। কুণ্ডিনাপুৰী আছিল ইয়াৰ ৰাজধানী, যাক পূব মহাৰাষ্ট্ৰৰ কৌন্দিন্যপুৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। ৰুক্মিণীৰ ভাতৃ ৰুক্মবীৰয়ে বিদৰ্ভ প্ৰপাৰৰ ওচৰত ৰাজধানী ভোজকাটা লৈ আন এখন ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত যেতিয়া আন সকলো ৰাজ্যই যুদ্ধত অংশ লৈছিল, তেতিয়া ৰুক্মবীৰৰ অধীনত বিদৰ্ভ নিৰপেক্ষ আছিল, কাৰণ তেওঁৰ সৈন্যবাহিনীক যুদ্ধত নিয়োজিত দুইপক্ষ পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱ উভয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। 
বিদৰ্ভৰ আন কোনো ৰজাই যুদ্ধত অংশ লৈছিল নে নাই সেয়া স্পষ্ট হোৱা নাই। 
মহাভাৰতৰ ৬:৫১ ত উল্লেখ আছে, যে বিদৰ্ভ সেনাই বৰ-সেনাপতি ভীষ্মৰ অধীনত কৌৰৱৰপক্ষ লৈছিল।
## বিদৰ্ভৰ ৰজা ভীম
মহাভাৰতৰ বহু ঠাইত বিদৰ্ভৰ প্ৰাচীন শাসক হিচাপে ৰজা ভীমৰ কথা উল্লেখ আছে। (মহাভাৰতৰ ৩:৫৩ৰ পৰা ৭৭)।
## বিদৰ্ভ আৰু অযোধ্যা সংযোগী দক্ষিণ পথ
মহাভাৰতত বিদৰ্ভক কোশলৰ দৰে উত্তৰ ৰাজ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা প্ৰাচীন কালত থকা এটা পথৰ সূত্ৰ দিয়া হৈছে।

তলত উল্লেখ কৰা নল আৰু দময়ন্তীৰ মাজত হোৱা কথা-বতৰাত প্ৰাচীন কালৰ উত্তৰ, দক্ষিণ আৰু মধ্য ভাৰতৰ ৰাজ্যসমূহক সংযোগ কৰা বহুতো প্ৰাচীন পথ বা পথৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। (মহাভা: ৩:৬১)

*এই দিশৰ বহু পথে দক্ষিণ দেশলৈ যায়, (নগৰ) অৱন্তী আৰু ঋক্ষৱত পৰ্বতৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যায়। এইটোৱেই সেই বিন্ধ্য নামৰ সেই মহান পৰ্বত; য়ন, সাগৰৰ ফালে বৈ যোৱা পায়স্বিনী নদী আৰু তাত বিভিন্ন ফল আৰু শিপাৰে সজ্জিত তপস্বীসকলৰ আশ্ৰয়স্থল। এই পথটোৱে বিদৰ্ভৰ দেশলৈ যায়—আৰু সেইটোৱেই, কোশলৰ দেশলৈ। এই ৰাস্তাবোৰৰ সিপাৰে দক্ষিণ দিশত নামনি দেশ।*

*ঋতুপৰ্ণ ৰজা (অযোধ্যা, কোশলৰ) বিদৰ্ভ নগৰত উপস্থিত হ’ল। ৰাইজে ভীম ৰজা (বিদৰ্ভৰ) ওচৰলৈ (তেওঁৰ আগমনৰ খবৰ) লৈ আহিল। আৰু ভীমৰ নিমন্ত্ৰণত ৰজা কুণ্ডিনা নগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে*

*কোশলৰ ৰজাই অলপ সময় চিন্তা কৰি শেষত ক’লে, ‘মই ইয়ালৈ আহিছো তোমাক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাবলৈ।’ আৰু ৰজা ভীম আচৰিত হৈ পৰিল, আৰু এশ যোজন অতিক্ৰম কৰি ঋতুপৰ্ণৰ আগমনৰ (সম্ভাৱ্য) কাৰণটোৰ ওপৰত চিন্তা কৰিলে। আৰু তেওঁ চিন্তা কৰিলে, ‘যে আন সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যোৱা আৰু অগণন দেশ এৰি, তেওঁ কেৱল মোক শ্ৰদ্ধা জনাবলৈ আহিব লাগে, সেয়া তেওঁৰ আগমনৰ কাৰণ প্ৰায়েই নহয়।*
## গোৱাৰ ভোজ
অন্ততঃ খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকালৈকে গোৱা আৰু কংকনৰ কিছু অংশ আৰু কৰ্ণাটকৰ কিছু অংশ শাসন কৰা গোৱাৰ ভোজসকল দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰি দক্ষিণ কোংকন(গোৱা)ত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰা বিদৰ্ভৰ ভোজৰ বংশধৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পাটলিপুত্ৰৰ সম্ৰাটৰ প্ৰতি সামন্তীয় আনুগত্যৰে বা হয়তো সাতবাহনৰ অধীনত এই ভূখণ্ডত শাসন কৰা ভোজৰ ৰাজনৈতিক আওতালৈ গোৱা আহিল। ভোজৰ শাসন ক্ষমতা গোৱাৰ চন্দ্ৰপুৰা বা চন্দ্ৰাউৰা (আধুনিক চন্দোৰ)ত আছিল।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাজতন্ত্ৰ
শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল
ৰাজলক্ষ্মী পাৰ্থসাৰথি

**য়েচা গুঞ্জা ৰাজলক্ষ্মী পাৰ্থসাৰথি** (২৭ নৱেম্বৰ ১৯২৫ – ৬ আগষ্ট ২০১৯), **শ্ৰীমতী. ৱাই জি পি** নামেৰে বেছি পৰিচিত, তেওঁ এজনী ভাৰতীয় সাংবাদিক, শিক্ষাবিদ, আৰু সমাজকৰ্মী আছিল। পদ্মসেশাদ্ৰী বালা ভৱনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু ডীন আছিল।  সাহিত্য আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১০ চনত ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল ৰাজালক্ষ্মীয়ে।
## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯২৫ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত মাদ্ৰাজত এটা ধনী আৰু শিক্ষিত পৰিয়ালত বাৰ্মাহ শ্বেলৰ কৰ্মচাৰী আৰ পাৰ্থসাৰথী আৰু তেওঁৰ পত্নী আলমেলু আম্মাৰ কন্যা ৰাজলক্ষ্মীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ ভাৰতীয় স্বাধীনতা কৰ্মী দেৱান বাহাদুৰ টি ৰঙাচাৰীৰ পুত্ৰ, আৰু মাক আছিল এগৰাকী গৃহিণী। তেওঁৰ খুলশালীয়েক কে বালাজী তামিল চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ এজন অভিনেতা আৰু পৰিচালক আছিল।

ৰাজলক্ষ্মীয়ে মাদ্ৰাজৰ ছেইণ্ট জন স্কুল আৰু হলি ক্ৰছ কলেজত অধ্যয়ন কৰি ১৯৪৭ চনত মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে, যি সময়ত ভাৰতৰ কম সংখ্যক মহিলাই উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ শ্ৰেণীৰ একমাত্ৰ মহিলা আৰু পৰিয়ালৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা যিয়ে স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।  পিছলৈ তাই এম এড সম্পূৰ্ণ কৰে। আৰু মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাও ইতিহাসত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

নাট্যকাৰ ৱাই জি পাৰ্থসাৰথিৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ ৱাই জি ৰাজেন্দ্ৰন আৰু তামিল চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চ অভিনেতা ৱাই জি মহেন্দ্ৰন আছিল। ২০১৯ চনৰ ৬ আগষ্টত চেন্নাইত ৯৩ বছৰ বয়সত হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱাৰ বাবে ৰাজালক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।

## জীৱিকা
স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত ৰাজলক্ষ্মীয়ে দ্য হিন্দু আৰু তামিল সাপ্তাহিক কুমুদামৰ সৈতে সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰে। 
কিন্তু বিয়াৰ পিছত চাকৰি এৰি ১৯৫৮ চনত পদ্ম শেশাদ্ৰী বালা ভৱন আৰম্ভ কৰে।
### পদ্ম শেশাদ্ৰী বালা ভৱন
১৯৫৮ চনত ৰাজলক্ষ্মীয়ে নুংগম্বকম লেডিজ ৰিক্ৰিয়চন ক্লাবৰ সদস্যৰ সৈতে ১৩ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে এখন বিদ্যালয় আৰম্ভ কৰি নুংগম্বকমৰ নিজৰ ঘৰৰ টেৰেচত থকা এটা চেডত বিদ্যালয়খনৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰে আৰু ইয়াৰ এজন উপকাৰী আৰ এম শেশাদ্ৰীৰ ইচ্ছাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি পদ্ম শেশাদ্ৰী বালা ভৱন নাম ৰাখে তেওঁৰ পত্নী।
পিছৰ বছৰত বিদ্যালয়খনে নিজাকৈ এটা অট্টালিকা লাভ কৰে। ১৯৭১ চনত বিদ্যালয়খনে প্ৰথম শাখা স্থাপন কৰে, নুংগামংকামত (যিখনক মূল বিদ্যালয় বুলিও কোৱা হয়)। তেতিয়াৰ পৰাই বিদ্যালয়খন বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে আৰু ২০০৯ চনত ৮,০০০ৰো অধিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু ৫০০ কৰ্মচাৰীৰে সৈতে পাঁচটা শাখা গঠিত। ১৯৫৮ চনত আৰম্ভ হোৱাৰ পৰাই, মৃত্যুৰ আগলৈকে ৰাজালক্ষ্মীয়ে বিদ্যালয়খনৰ ডীন আৰু পৰিচালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১০ চনত ইয়াত ১০,০০০ তকৈ অধিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থকাৰ খবৰ পোৱা গৈছিল।

## পুৰস্কাৰ
* ২০১০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত ৰাজলক্ষ্মীয়ে সাহিত্য আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ নাগৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।
* 'এচিভমেণ্ট মেডেল ফৰ লিডাৰশ্বিপ এণ্ড কমিটমেণ্ট টু এক্সেলেন্স ইন এডুকেচন' আমেৰিকা ভিত্তিক চেণ্টাৰ ফৰ এক্সেলেন্স ইন এডুকেচনৰ দ্বাৰা। 
* ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা 'বয়োশ্ৰেষ্ঠ সন্মান' বঁটা। 
* মাদ্ৰাজৰ ৰটাৰী ক্লাবৰ দ্বাৰা 'পল হেৰিছ ফেলো বঁটা'।
## কাম
* 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ
শ্ৰেণী:সাংবাদিক
শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
দেৱকীনন্দন খত্ৰী

**দেৱকী নন্দন খাত্ৰী () **(  জন্ম ১৮ জুন ,১৮৬১–১ আগষ্ট ১৯১৩) সমস্তীপুৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় সাহিত্যিক আৰু ঐতিহাসিক কল্পকাহিনী  উপন্যাস চন্দ্ৰকান্তাৰ লেখক।চন্দ্ৰকান্ত এখন ঐতিহাসিক কল্পবিজ্ঞান/কল্পকাহিনী উপন্যাস।  এশ বছৰতকৈও অধিক পূৰ্বে অৰ্থাৎ ১৮৮৮ চনত দেৱকী নন্দন খাত্ৰীয়ে এই উপন্যাসখন লিখি প্ৰকাশ কৰিছিল।
## জীৱনী
১৮৬১ চনৰ ১৮ জুনত ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়াৰ (বৰ্তমানৰ বিহাৰ, ভাৰত) বংগ প্ৰেচিডেন্সিৰ সমস্তীপুৰ জিলাৰ পুছা গাঁৱত পঞ্জাবী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল লালা ঈশ্বৰ দাস। তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ পঞ্জাৱ (লাহোৰ)ৰ আছিল আৰু মোগল শাসনৰ সময়ত তেওঁ উচ্চ পদবীত আছিল। মহাৰাজ ৰঞ্জিত সিঙৰ পুত্ৰ শ্বেৰ সিঙৰ ৰাজত্বকালত লালা ঈশ্বৰ দাসে বানাৰসত বসতি স্থাপন কৰিছিল।

খটৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা আছিল উৰ্দু আৰু পাৰ্চী ভাষাত। পিছলৈ তেওঁ হিন্দী, সংস্কৃত আৰু ইংৰাজী অধ্যয়ন কৰে।   প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰি গয়াৰ টেকাৰি ৰাজলৈ গৈ তাতেই ৰজাৰ ওচৰত কৰ্মসংস্থাপন লয়। পিছলৈ তেওঁ বাৰাণসীত 'লাহৰি প্ৰেছ' নামৰ ছপাশাল আৰম্ভ কৰি ১৯০০ চনত হিন্দী মাহেকীয়া সুদৰ্শন প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।

১৯১৩ চনৰ ১ আগষ্টত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। 

## জনপ্ৰিয় কৰ্ম
দেৱকী নন্দন খাত্ৰীয়ে কিছুমান জনপ্ৰিয় উপন্যাসৰ অৱদান আগবঢ়াইছিল যি হিন্দী সাহিত্যত এক নতুন ধাৰা প্ৰৱৰ্তন কৰাত সহায় কৰাই নহয়, সামগ্ৰিকভাৱে হিন্দী ভাষাৰ সমৃদ্ধিশালীৰ দিশতো আগুৱাই লৈ গৈছিল।  দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰচনা হ'ল... :
** চন্দ্ৰকান্তা উপন্যাস* 
* * চন্দ্ৰকান্তা সন্ততি  *
* * ভূতনাথ (টিভি ধাৰাবাহিক) *
* * কাজাৰ কি কোথাৰী *
* *নৰেন্দ্ৰ মোহিনী*
* *কুসুম কুমাৰী*
* *বীৰেন্দ্ৰ বীৰ*
* কটোৰা ভৰ খোণ
* *গুপ্ত গডনা*

## মৃত্যু
১৯১৩ চনত দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ মৃত্যু হয় যদিও তেওঁ এৰি থৈ যায় হিন্দী ৰহস্য উপন্যাসৰ সংকলন যিয়ে এতিয়াও যুৱ পাঠকক মোহিত কৰি ৰাখিছে। তেওঁৰ অন্যতম বিখ্যাত ৰচনা "চন্দ্ৰকান্ত"ক নব্বৈৰ দশকৰ মাজভাগত টেলিভিছন ধাৰাবাহিকলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয় যদিও কাহিনী আৰু চৰিত্ৰসমূহ টেলিভিছনৰ দৰ্শকৰ লগত খাপ খুৱাই যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন কৰা হয়।  "চন্দ্ৰকান্ত" খাত্ৰীৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় উপন্যাস, আৰু উৰাবাতৰিৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অতি সোনকালে ইয়াক বলীউডৰ ছবিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হ'ব। যদি সকলো পৰিকল্পনা অনুসৰি হয়, তেন্তে আমি অমিতাভ বচ্চন, অভিষেক বচ্চন, আৰু ঐশ্বৰ্য ৰায় বচ্চনে দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ "চন্দ্ৰকান্ত"ৰ চলচ্চিত্ৰ অভিযোজনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা দেখিবলৈ পাম, যিটো ছবি নিৰ্মাতা বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পৰিচালনা কৰিব।

## তথ্যৰ উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* Complete Chandrakanta at Gadya Kosh 
* Chandrakanta at columbia.edu

শ্ৰেণী:সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:প্ৰকাশক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী

**অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী** (; ১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩১ – ২৯ নৱেম্বৰ ২০১৪) এজন বিখ্যাত পৰিৱেশবিদ আৰু বন ব্যৱস্থাপনাৰ বিশেষজ্ঞ আছিল আৰু তেওঁক যৌথ বন ব্যৱস্থাপনাৰ ধাৰণাটোৰ পিতৃ হিচাপে জনা যায়; যৌথ বন ব্যৱস্থাপনাক প্ৰায়ে সংক্ষিপ্তভাৱে জেএফএম বুলি কোৱা হয়। বেনাৰ্জীয়ে ভাৰতৰ পশ্চিম বংগত আৰবাৰী প্ৰকল্পৰ বাবে বিশ্বব্যাপী মনোযোগ লাভ কৰে য'ত তেওঁ ১৯৭২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে জে এফ এম ধাৰণা প্ৰৱৰ্তন কৰে।
## আৰম্ভণি জীৱন
পশ্চিম বংগৰ কালিঘাটত অৱস্থিত এক অভিজাত পৰিয়ালত সুধা মাধৱ বেনাৰ্জী আৰু উৎসা ৰাণী বেনাৰ্জীৰ ঘৰত ড° অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ ককা-আইতা আছিল অমৃতা বেনাৰ্জী আৰু তুফান তৰংগিনী দেৱী। তেওঁ বালিগঞ্জ চৰকাৰী হাইস্কুলত পঢ়ি তাৰ পাছত কলকাতাৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা তেওঁ পি এইচ ডি লাভ কৰে। 
## পশ্চিম বংগত ভাৰতীয় বন সেৱাৰ কেৰিয়াৰ
যৌথ বন ব্যৱস্থাপনাৰ ধাৰণাটোৰ উৎপত্তি ড° অজিত কে বেনাৰ্জীয়ে কৰিছিল। আৰবাৰীৰ প্ৰধান কঠিন কাঠ হৈছে শাল গছ, যিটো ব্যাৱসায়িকভাৱে লাভজনক। ১৯৭২ চনত বনবিভাগত তেতিয়া পশ্চিম বংগত বিভাগীয় বন বিষয়া হিচাপে কাম কৰা ড° বেনাৰ্জীয়ে লক্ষ্য কৰিছিল যে স্থানীয় জনসাধাৰণে চৰণীয়া পথাৰ আৰু অবৈধভাৱে কাঠ সংগ্ৰহ কৰা ফলত বনাঞ্চল ধ্বংস হৈছে। সেই সময়ত চৰকাৰ আৰু স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত বনজ সম্পদৰ ভাগ-বতৰা কৰাৰ কোনো পদক্ষেপ নাছিল। সহকৰ্মীসকলৰ পৰামৰ্শৰ বিপৰীতে বন বিষয়াজনে স্থানীয় এঘাৰখন গাঁৱৰ প্ৰতিনিধি বিচাৰিছিল আৰু এখন তদৰ্থ বন সুৰক্ষা সমিতিৰ সৈতে চুক্তিৰ চৰ্তসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল। প্ৰাৰম্ভিক কাৰ্যসূচীত ৬১২টা পৰিয়ালে ১২.৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বনাঞ্চল পৰিচালনা কৰিছিল যিটো "অৱক্ষয়িত" হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰপৰা অহা লাভৰ ২৫% গাঁৱৰ মানুহক প্ৰদান কৰা হৈছিল। চৰকাৰে প্ৰথমে আঁচনিখনত অনুমোদন দিয়া নাছিল, কিন্তু যেতিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ ধৰিলে তেতিয়াই জে এফ এম গ্ৰহণ কৰা হ'ল আৰু ১৯৮৭ চনৰ ভিতৰত ৰাজ্যৰ অন্যান্য অঞ্চললৈ ই সম্প্ৰসাৰিত হ'ল। 

ৰাজ্যৰ বন বিভাগ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ উভয়কে বন আন্দোলনৰ অংশীদাৰিত্বৰ বাবে জড়িত কৰা ভাৰতত জে এফ এম হৈছে চৰকাৰী আৰু জনপ্ৰিয় শব্দ। যৌথ বন আন্দোলনৰ নীতি আৰু উদ্দেশ্যসমূহ ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় ব্যাপক ৰাষ্ট্ৰীয় বন নীতিত বিতংভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে।

যদিও আঁচনিসমূহ ৰাজ্যভেদে বেলেগ বেলেগ আৰু বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষাত বিভিন্ন নামেৰে জনাজাত, সাধাৰণতে বন সুৰক্ষা সমিতি (FPC) নামেৰে জনাজাত এখন গাঁও সমিতি আৰু বন বিভাগে জে এফ এম চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। গাঁৱৰ মানুহে জুই, চৰণীয়া পথাৰ, আৰু অবৈধ সংগ্ৰহৰপৰা বনক সুৰক্ষাৰ জৰিয়তে বনজ সম্পদৰ সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ সন্মত হয় যাৰ বিনিময়ত তেওঁলোকে কাঠবিহীন বনজ সামগ্ৰী লাভ কৰে আৰু সামগ্ৰী বিক্ৰীৰপৰা পোৱা ৰাজহৰ এটা অংশ লাভ কৰে‍।
## মৃত্যু
২০১৪ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত কলকাতা ৭০০০২৬ নং গ্ৰীক চাৰ্চ ৰ' এক্সটেনচনৰ ৯ নং বাসগৃহত বেনাৰ্জীৰ মৃত্যু হয় আৰু মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ তেওঁৰ পত্নী, পুত্ৰ ডা° অৰিন্দম বেনাৰ্জী যি এজন অৰ্থপেডিক চাৰ্জন, বোৱাৰী আৰু নাতিক এৰি থৈ গৈছে‍।
## তথ্যসূত্ৰ
মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ

**মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ** (); জন্ম: ১৯৩৯ চনত ওড়িশাৰ পুৰীত) এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী আৰু পৰিবেশ জীৱবিজ্ঞানী। বৰ্তমান তেওঁ উৰিষ্যা চৰকাৰৰ আপীল কৰ্তৃপক্ষ, পানী (পিচিপি) আইন, ১৯৭৪ৰ সদস্য। তেওঁ সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন উপাচাৰ্য (২০০১–২০০৪)। তেওঁ উৰিষ্যা ৰাজ্যিক প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ ভূতপূৰ্ব অধ্যক্ষ (১৯৯৭–২০০১) আৰু নতুন দিল্লীৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ এজন প্ৰাক্তন সদস্য। দাশে ১৯৭৩ চনৰ পৰা ১৯৯৭ চনলৈকে সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্কুল অৱ লাইফ চাইন্সেছত পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু বিভাগটোৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগতে ইয়াক বহল জীৱ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যক্ৰমৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা ভাৰতৰ প্ৰাৰম্ভিক শৈক্ষিক বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম কৰি তোলাত সহায় কৰিছিল৷ ১৯৭৫ চনত তেওঁ পূৰ্ণকালীন প্ৰাধ্যাপক হয় আৰু ১৯৭৪ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈকে বিভাগটোৰ মুৰব্বী আছিল।
## শৈক্ষিক পটভূমি
মাধৱ চন্দ্ৰ দাশে ১৯৩৯ চনত উৰিষ্যাৰ পুৰীত ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ কটকৰ ৰেভেনশ্ব কলেজৰ পৰা প্ৰাণীবিজ্ঞান (অনাৰ্ছ)ত স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু পাছলৈ উৎকল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। দাশে ১৯৭০ চনত কেলগাৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা জে বি ক্ৰেগৰ তত্ত্বাৱধানত ডক্টৰেট (পি এইচ ডি) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ থিছিছৰ শিৰোনাম আছিল "ৰকি মাউণ্টেনৰ অৰণ্যৰ মাটিত (কানাস্কিছ অঞ্চল, আলবাৰ্টা, কানাডা) এনচাইট্ৰেইড (Oligochaeta)ৰ পৰিৱেশবিজ্ঞান"।

পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি উৰিষ্যাত জৈৱ বিজ্ঞানৰ বিকাশত সহায় কৰে আৰু সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জীৱ বিজ্ঞান বিদ্যালয়ত যোগদান কৰে।
## অৱদানসমূহ
দাশে ভাৰ্মিটেকন’লজী, মাটিৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, সাগৰীয় কচ্ছপ সংৰক্ষণ, জনসংখ্যা জীৱবিজ্ঞান, পৰিমাণগত পৰিৱেশ বিজ্ঞান, মাটিৰ অলিগোচেটৰ শক্তিবিজ্ঞান, উভচৰৰ শক্তিবিজ্ঞান, পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যায়ন (EIA), বহনক্ষম উন্নয়ন, পৰিৱেশ প্ৰদূষণ আৰু ইয়াৰ প্ৰশমনৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী কাম কৰিছে৷ ৪১ জন ডক্টৰেট ডিগ্ৰীধাৰী ছাত্ৰ আৰু অসংখ্য স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক পথ প্ৰদৰ্শন কৰাত তেওঁ যথেষ্ট সহায় কৰিছে।

ভাৰ্মিটেকন'লজীৰ ওপৰত তেওঁৰ কাম ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে ভাৰতৰ প্ৰথমৰ ফালৰ কামৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু তেওঁ উৰিষ্যাৰ উপকূলত (গহিৰ্মথা) কচ্ছপৰ প্ৰব্ৰজন আৰু প্ৰজননৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯০ চনত ভাৰতৰ পূব উপকূললৈ কচ্ছপৰ প্ৰব্ৰজন আৰু জনসংখ্যা অধ্যয়নৰ অন্যতম প্ৰথম গ্ৰন্থ উৰিষ্যাৰ গহীৰ্মথাৰ সহ-লেখক আছিল।[10] তেওঁ পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ ওপৰত বিশেষকৈ লোহাৰ অক্সাইড উদ্যোগ, তীখা আৰু এলুমিনিয়াম উদ্যোগৰ সম্পৰ্কত কাম কৰি আহিছে।

দাশ নতুন দিল্লীত থকা ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ৰ খনি প্ৰকল্পৰ ইআইএ আৰু ইএমপিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞ সমিতিৰ (১৯৯৫–১৯৯৭ – ৩ বছৰ) প্ৰাক্তন সদস্য।
## তথ্যসূত্ৰ
প্ৰিয়া ডেভিদৰ

**প্ৰিয়া ডেভিদৰ** () এগৰাকী ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক গৱেষক, সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী, পণ্ডিত আৰু লেখিকা। পণ্ডিচেৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাধ্যাপিকা হিচাপে ইতিমধ্য‍ে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পৰিৱেশ গৱেষণা কৰি আহিছে। তেওঁ *হুইছপাৰ্ছ ফ্ৰম দ্য ৱাইল্ড*কে (ই আৰ চি ডেভিডাৰৰ সৈতে সহ-লেখক ) ধৰি কেইবাখনো কিতাপ ৰচনা কৰিছে আৰু পেংগুইন ইণ্ডিয়া কিতাপৰদ্বাৰা এইবোৰ প্ৰকাশিত। ২০১২ চনত তেওঁ আমেৰিকান এছ'চিয়েচন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ চাইন্সৰ ফেলো নিৰ্বাচিত হয়। বনাঞ্চল আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ সৈতে তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত। বৈজ্ঞানিক গৱেষণা পত্ৰিকাত তেওঁৰ প্ৰায় ১০০খন গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰকাশ হৈছে। 
## আৰম্ভণি জীৱন আৰু পৰিয়াল
ডেভিডাৰ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল তামিলনাডুৰ উটিত, উটি প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ চহকী বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে পৰিচিত ঠাই। ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰকৃতিৰ ক্ষতিৰ তেওঁ সাক্ষী হৈ পৰিছিল আৰু এই কথাই তেওঁক সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰখনত সোমাবলৈ প্ৰেৰণা দিছিল। তেওঁ কৈছিল, ঠাইৰ বাবে হোৱা প্ৰতিযোগিতাত আন প্ৰজাতিবোৰ মানুহৰ হাতত দ্ৰুতগতিত পৰাজিত হৈছে‍।

ডেভিডাৰৰ পিতৃ ই.আৰ.চি. ডেভিডাৰ এজন সংৰক্ষণবিদ আৰু ভাতৃ মাৰ্ক ডেভিডাৰ ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ মাছিনাগুডিত থকা ছিগুৰ নেচাৰ ট্ৰাষ্ট (SNT)ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্থাপক; এই ট্ৰাষ্টে ৩০ একৰ ভূমিক বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষিত বনাঞ্চললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে‍।

ৰিম’ট চেন্সিঙৰ প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত গৱেষণা বিজ্ঞানী জিন-ফিলিপ পুইৰাভ’ডৰ সৈতে তেওঁ বিবাহ পাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকে বহু গৱেষণা-পত্ৰত যুগ্মভাৱে সহযোগিতা আগবঢ়াইছে।
## শিক্ষা
১৯৭৩ চনত তেওঁ মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা বি.এছ.চি সম্পূৰ্ণ কৰে‍ আৰু তাৰ পাছত ১৯৭৫ চনত একেখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা এম এছ চি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৯ চনত বম্বে বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৫ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা এছ.এম. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

ভাৰতৰ পক্ষী মানৱ হিচাপে জনাজাত প্ৰকৃতিবিদ চেলিম আলীৰ তত্ত্বাৱধানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ গৱেষণাৰ বাবে তেওঁ পতংগভোজী চৰাইৰদ্বাৰা অৰ্ধপৰজীৱী মিষ্টলেটৰ পৰাগযোগৰ কামৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল।
## কাম
সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী হিচাপে তেওঁৰ কামৰ বেছিভাগেই বন পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰজীৱী জীৱবিজ্ঞান আৰু বিপন্ন প্ৰজাতিৰ সংৰক্ষণৰ ওপৰত আবদ্ধ।

অৱসৰ নোলোৱালৈকে তেওঁ পণ্ডিচেৰী বিশ্ববিদ্যালয়ত পৰিৱেশ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান বিভাগত প্ৰায় তিনিটা দশক ধৰি কাম কৰিছিল। বৰ্তমান তেওঁ এটা গৱেষণা প্ৰকল্পত কাম কৰি আছে য'ত তেওঁ "জৈৱ-ভৌগোলিক পৰিসৰত গছৰ বিতৰণ বিশ্লেষণ আৰু এছিয়ান হাতী আৰু নীলগিৰি তাহৰৰ দৰে বিপন্ন প্ৰজাতিৰ সংৰক্ষণ জিনীয় বিজ্ঞান অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত।" 

১৯৭০ চনত ক্ষেত্ৰ জীৱবিজ্ঞানী হিচাপে কাম কৰা কেইগৰাকীমান মহিলাৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম। যিসকল বিজ্ঞানীয়ে কেৱল নিজৰ পৰীক্ষাগাৰৰ ভিতৰতে গৱেষণা কৰিছে, তেওঁলোক ক্ষেত্ৰভিত্তিক কামৰ লগত ভালদৰে খাপ নাখায়, পানামাৰ সহযোগী পোষ্টডক্টৰ এলিছন স্নোৱে মন্তব্য কৰিছিল, "প্ৰিয়া আছিল ... সকলো ব্যাৱহাৰিক অসুবিধাৰ বাবে অবিচলিত।" 
## তথ্যসূত্ৰ
বিপাশা (বাংলা চলচ্চিত্ৰ)

***বিপাশা*** হৈছে ১৯৬২ চনৰ বাংলাদেশৰ বাংলা ভাষাৰ এখন উল্লেখযোগ্য নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। অগ্ৰদূতে পৰিচালিত এই চলচ্চিত্ৰখনত উত্তম কুমাৰ আৰু সুচিত্ৰা সেনে মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে। মুক্তিৰ পাছত এই চলচ্চিত্ৰখন উত্তম–সুচিত্ৰা জুটিৰ অন্যতম লোকপ্ৰিয় আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।

চলচ্চিত্ৰখন বিখ্যাত সাহিত্যিক তাৰাশংকৰ বন্দ্যোপাধ্যায় ৰচিত *বিপাশা* নামৰ উপন্যাসৰ ওপৰত আধাৰিত। উপন্যাসখনত ভাৰত বিভাজনৰ সময়ছোৱা, বিশেষকৈ পশ্চিম পাকিস্তানত সংঘটিত হিংসাত্মক ঘটনাসমূহ, সমাজৰ গভীৰ মানসিক অভিঘাত আৰু মহিলাসকলৰ ওপৰত হোৱা নিৰ্যাতনৰ বিষাদময় চিত্ৰ ফুটাই তোলা হৈছে। যদিও চলচ্চিত্ৰখনে উপন্যাসখনক অনুসৰণ কৰে, তথাপি কিছুমান হিংসাত্মক দৃশ্য, বিশেষকৈ পাকিস্তানী ইছলামপন্থীৰদ্বাৰা বিপাশাৰ ওপৰত সংঘটিত গণধৰ্ষণৰ ঘটনা আদি চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা নহ’ল। 

এইখন উত্তম–সুচিত্ৰাৰ জুটিৰ অভিনয়-দক্ষতা, পৰস্পৰ কেমিষ্ট্ৰী আৰু অনুভৱৰ প্ৰৱাহত সমৃদ্ধ এখন চলচ্চিত্ৰ। অভিনেতাসকলৰ মাজত ছবি বিশ্বাস, ছায়া দেৱী, পাহাৰী সান্যাল, জীৱন বসু, তুলসী চক্ৰৱৰ্তী আদি দেউতাই উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছে।

## পটভূমি
কাহিনী আৰম্ভ হয় যেতিয়া যুৱক অভিযন্তা দিব্যেন্দু চট্টোপাধ্যায় (উত্তম কুমাৰ)ৰ বিপাশা ভট্টাচাৰ্য (সুচিত্ৰা সেন)ৰ সৈতে পৰিচয় হয়। এই পৰিচয়ৰপৰা আৰম্ভ হোৱা বন্ধুত্ব দুইজনৰ জীৱনত প্ৰেম ৰূপে বিকশিত হয়। বিবাহৰ পিছত সামাজিক, নৈতিক আৰু ব্যক্তিগত জটিলতাই কাহিনীখনৰ উত্তেজনাপূৰ্ণ ধাৰাবাহিকতা সৃষ্টি কৰে। 

## অভিনয়
* উত্তম কুমাৰ — দিব্যেন্দু চট্টোপাধ্যায়
* সুচিত্ৰা সেন — বিপাশা ভট্টাচাৰ্য
* ছবি বিশ্বাস — স্বামীজি (দিব্যেন্দূৰ পিতা)
* ছায়া দেৱী — দিব্যেন্দূৰ মাতৃ
* নীতীশ মুখাৰ্জী — দিব্যেন্দূৰ মামা
* পাহাৰী সান্যাল — উকীল, দিব্যেন্দূৰ পিতৃৰ বন্ধু
* তুলসী চক্ৰৱৰ্তী — দোকানী
* জীৱন বসু — দিব্যেন্দূৰ সহকৰ্মী
* লিলি চক্ৰৱৰ্তী — যশোদা, বিপাশাৰ সহপাঠী
* কমল মিত্ৰ — হৰদয়াল সিংহ

## নিৰ্মাণ
অভিনেত্ৰী সুচিত্ৰা সেনে এই চলচ্চিত্ৰৰ বাবদ ১ লাখ টকা অৰ্হতা লাভ কৰিছিল আৰু সেই সময়ত তেওঁ বাংলা চলচ্চিত্ৰ জগতত সৰ্বাধিক দামী অভিনেত্ৰীৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। উত্তম কুমাৰে লাভ কৰিছিল ৮০ হাজাৰ টকা, যি সেই যুগৰ চলচ্চিত্ৰ-জগতৰ বাবে অত্যন্ত উচ্চ পৰিশ্ৰমিক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।

চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সম্পাদনা বিভাগো সমান গুৰুত্বৰ অংশ আছিল। ৰবীন চেটাৰ্জীৰ সংগীত পৰিচালনাক চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱেগিক স্তম্ভ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। চিত্ৰগ্ৰাহক বিজয় ঘোষ আৰু বিবুতি লাহাই বিভাজনৰ সময়ৰ মানসিক অস্থিৰতা, অস্থায়িত্ব আৰু যাত্ৰাৰ প্ৰতীকী ৰূপকসমূহক সফলতাৰে ৰূপদান কৰিছিল। বৈদ্যনাথ চেটাৰ্জীৰ সম্পাদনাই কাহিনীৰ গতি, অনুভৱ আৰু উত্তেজনাৰ সন্থুলন ৰাখিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। 

## সংগীত

## অভ্যৰ্থনা
মুক্তিৰ পাছত *বিপাশা* ব্লকবাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু প্ৰায় ৮০ দিনতকৈও বেছি সময়লৈ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ১৯৬২ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা বাংলা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াৰ উপলব্ধি দৃঢ় কৰে। দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছে উত্তম–সুচিত্ৰাৰ অভিনয়ক “বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ সুৱৰ্ণযুগৰ নিদৰ্শন” বুলি অভিহিত কৰে। 

*[[দ্য টেলিগ্ৰাফ]]*-এ ইয়াক দুয়ো অভিনেতাৰ “সৰ্বাধিক সফল চলচ্চিত্ৰসমূহ”ৰ তালিকাত অন্যতম হিচাপে উল্লেখ কৰিছে। দ্য পাইঅনৰে উত্তম–সুচিত্ৰাৰ সৰ্বাধিক বক্স-অ’ফিছ সফল চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত “বিপাশা”কো স্থান দিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰ
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ইত্যাদি পদ্য

**ব্ৰহ্মপুত্ৰ ইত্যাদি পদ্য** হৈছে কবি আৰু সাহিত্যিক অজিৎ বৰুৱাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আৰু আধুনিকতাবাদী কাব্যসংকলন। গ্ৰন্থখন ১৯৮৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল, যিয়ে অসমীয়া আধুনিক কবিতাৰ পৰিসৰত গভীৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰে। এই সংকলনৰ বাবে অজিৎ বৰুৱাই ১৯৯১ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে, যিয়ে তেওঁৰ সাহিত্যিক অৱদানক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ খ্যাতি প্ৰদান কৰে।

## বিষয়-বস্তু
সংকলনটো দীঘলীয়া পদ্য আৰু একাধিক কবিতাৰে গঠিত। শিৰোনামত থকা “ব্ৰহ্মপুত্ৰ” কবিতাটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য; ইয়াত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ প্ৰাকৃতিক ৰূপ, ইতিকথা, বৰ্ণ-ৰূপান্তৰ আৰু নদীৰ লগতে বেছি গভীৰ সামগ্ৰিক মানৱ-অভিজ্ঞতাৰ দিশ উদ্ঘাটিত হয়।

গ্ৰাম্য জীৱন, দৈনন্দিন বাস্তৱতা, সমাজ-ইতিহাসৰ সংঘাত, দেশ-বিভাজনৰ মানসিক অভিঘাত, মানুহৰ অন্তৰ্যাত্ৰা, আৰু পৃথিৱীৰ সৈতে মনুষ্যসম্পৰ্ক — এই সকলো দিশ সংকলনত ৰূপায়িত হৈছে। টেবুল-অফ-কণ্টেণ্টত "ব্ৰহ্মপুত্ৰ", "স্কিজ্জোফ্ৰেনিয়াৰ বিষয়ে", "চেনৰ পাৰত" আদি দীঘল পদ্যৰ উপৰি বহু চুটি কবিতা অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।

## সাহিত্যিক ৰূপ আৰু সমালোচনা
অজিৎ বৰুৱাৰ কবিতা সাধাৰণতে আধুনিকতাবাদী ৰূপধাৰা অনুসৰি গঠিত। তেওঁৰ ভাষা বৌদ্ধিক, সংকুচিত, বহুস্থানে ইলিঅ’টীয় প্ৰভাৱপূৰ্ণ আৰু গভীৰ চেতনা-সংকেতময়। সংকলনটোক অসমীয়া কাব্যত আধুনিক সম্ভাৱনাৰ এক শক্তিশালী দৃষ্টান্ত বুলি সমালোচকে অভিহিত কৰিছে, আৰু ইয়াৰ মাধ্যমেৰে লেখকে কবিতাৰ বিষয়-বৈচিত্ৰ্যৰ গভীৰতা নতুন ৰূপত প্ৰকাশ কৰিছে।

## প্ৰকাশনা
ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ইত্যাদি পদ্য কাব্য সংকলনখন ১৯৮৯ চনত প্ৰথম বাৰৰ বাবে প্ৰকাশিত হৈছিল; বিভিন্ন অনলাইন তথ্য অনুসৰি এই‌ কাব্য সংকলনখন ৯৬ পৃষ্ঠাৰ।

## প্ৰাসংগিকতা
অজিৎ বৰুৱা ইংৰাজী, ফ্ৰেঞ্চ আদি বিশ্ব-সাহিত্যৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰা বহুমুখী সাহিত্যিক আছিল। তেওঁৰ কবিতা, সমালোচনা আৰু গৱেষণাসমূহে অসমীয়া সাহিত্যৰ আধুনিক পৰিচয় গঠনত বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।

## সাহিত্যিক অৱদান আৰু পুৰস্কাৰ
চল্লিশৰ দশকত প্ৰায় তেৰ বছৰ বয়সতে লিখা ‘মন মোৰ নাথাকে ইয়াত’ কবিতাৰে অজিৎ বৰুৱাই সাহিত্যিক জীৱনৰ পাতনি মেলিছিল। তাৰ পাছত ১৯৪২ চনত ধীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত সম্পাদিত ‘অভিযান’ আলোচনীত তেওঁৰ কবিতা ‘তাজমহল’ প্ৰকাশ পায়। সংখ্যাত কবিতা তাকৰ আছিল যদিও বহু চৰ্চিত আৰু পঠিত ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’, 'জেংৰাই ১৯৬৩', 'চেনৰ পাৰত' আদি কবিতাই তেওঁক অসমীয়া সাহিত্যৰ জগতত প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৬০ চনৰপৰা ১৯৮৯ চনলৈকে সুদীৰ্ঘ ২৯ বছৰ কাল সাধনা কৰি তেওঁ তেওঁৰ প্ৰখ্যাত 'ব্ৰহ্মপুত্ৰ' কবিতাটো সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। কবিতাটোত তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰকেন্দ্ৰিক অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ ইতিহাস ৰূপায়ণ কৰিছে।

১৯৮৯ চনত প্ৰকাশিত "ব্ৰহ্মপুত্ৰ ইত্যাদি পদ্য" নামৰ কাব্য সংকলনখনৰ বাবে অজিৎ বৰুৱাই ১৯৯১ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে।

## কবি পৰিচয়

**অজিৎ বৰুৱা** (৯ আগষ্ট ১৯২৬ — ৩ এপ্ৰিল ২০১৫) এগৰাকী অসমীয়া সাহিত্যিক, প্ৰশাসনিক বিষয়া আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামী। প্ৰধানকৈ সাহিত্যিক হিচাপেই তেওঁ জনাজাত আছিল। একাধাৰে কবি, গীতিকাৰ, ঔপন্যাসিক, সমালোচক, অনুবাদক, ৰম্য ৰচনাকাৰ আদি হিচাপে তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যলৈ অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁক ‘জেংৰাই কবি’ অভিধাৰে জনা যায়। সামগ্ৰিকভাৱে অজিৎ বৰুৱাক আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথমগৰাকী যথাৰ্থ আধুনিকতাবাদী কবি হিচাপে অভিহিত কৰা হয়। কবি কুশল দত্তৰ মতে “অধ্যয়নৰ ব্যাপ্তি, বোধৰ সামুদায়িক দৃষ্টি, জগত আৰু জীৱনক বুজি উঠা আৰু তাক অতি ওখ খাপৰ শিল্পৰূপে স্থাপত্যসিদ্ধ কৰি তোলাৰ সাধনাই অজিৎ বৰুৱাৰ সৃষ্টিক একক আৰু অনন্যৰূপে অসমীয়া তথা ভাৰতীয় সাহিত্যত সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।”

## আৰু চাওক
*অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰাপ্ত অসমীয়া গ্ৰন্থ
ভাৰতত জৈন ধৰ্ম

জৈন ধৰ্ম ভাৰতৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম ধৰ্ম। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ১.৩৫ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অধিকাংশই মহাৰাষ্ট্ৰ, ৰাজস্থান, গুজৰাট, মধ্যপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক ইত্যাদিত জৈন ধৰ্মালাম্বী লকে বাস কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত জৈন ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ এই সংখ্যায় প্ৰকাশ কৰাতকৈ বহু বেছি হৈছে। ভাৰতৰ বৃহৎ সমাজৰপৰা সৰু সমাজলৈকে প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু প্ৰতিখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত জৈনসকলক পোৱা যায়। ১৬,৩০১ জন জনসংখ্যা আৰু জৈন লোকৰ সংখ্যা ঝাৰখণ্ড ৰাজ্যত সন্মেদ শিখৰৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ তীৰ্থকেন্দ্ৰও আছে। ভাৰতীয় জৈনক সমগ্ৰ বিশ্বৰ আন বহু দেশতো পোৱা যায়। 

## ইতিহাস

জৈন মতবাদে শিকায় যে জৈন ধৰ্ম সদায় আছিল আৰু সদায় থাকিব। প্ৰায়বোৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় ধৰ্মৰ দৰে জৈন ধৰ্মৰো শিপা সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰপৰাই হৈছে, ভাৰত-আৰ্য্য ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ পূৰ্বৰ থলুৱা আধ্যাত্মিকতাক প্ৰতিফলিত কৰে। আন আন পণ্ডিতসকলে শ্ৰমণ পৰম্পৰাসমূহ পৃথক আৰু ঐতিহাসিক বৈদিক ধৰ্মৰ ভাৰত-আৰ্য্য ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সমসাময়িক বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। ২০০৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জৈন ধৰ্ম, শিখ ধৰ্ম (আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম) সুকীয়া ধৰ্ম যদিও হিন্দু ধৰ্মৰ সৈতে আন্তঃসংলগ্ন আৰু আন্তঃসম্পৰ্কীয়, গতিকে এই তিনিওটা বহল বহল হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ, ইয়াৰ পিছত ঐতিহাসিক পটভূমিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সংবিধান অস্তিত্বলৈ আহিছিল। কিন্তু ২০০৬ চনৰ ৰায়দানত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে "জৈন ধৰ্ম নিৰ্বিবাদে হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ নহয়" বুলি ৰায় দিয়ে।

## ভাৰতত মৰ্যাদা
২০১৪ চনৰ ২০ জানুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগ (এনচিএম) আইন (এনচিএম), ১৯৯২ৰ ধাৰা ২(গ) অনুসৰি ভাৰতৰ "জাতীয় সংখ্যালঘু", মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, শিখ, বৌদ্ধ, আৰু পাৰ্চীসকলৰ পিছত জৈন সম্প্ৰদায়ক সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে। যদিও উত্তৰ প্ৰদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, ছত্তীশগড় আৰু ৰাজস্থানকে ধৰি ভাৰতৰ ১১খন ৰাজ্যত ইতিমধ্যে জৈনসকলৰ সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা আছিল, ২০০৫ চনত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিনিধিৰদ্বাৰা ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এখন আবেদন দাখিল কৰা হয়, যাক ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগেও সমৰ্থন কৰিছিল। ৰায়দানত আদালতে এই সিদ্ধান্ত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত এৰি দিয়ে।

## ৰাজ্য অনুসৰি জৈন ধৰ্ম
ধৰ্ম হিচাপে জৈন ধৰ্ম সমগ্ৰ ভাৰততে বিদ্যমান। ৰাজ্যভেদে জৈন ধৰ্মৰো ভিন্নতা আছে যদিও মূল মূল্যবোধ একে। 

**উত্‍স:** ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১ৰপৰা সংকলিত তথ্য।

## ভাৰতৰ লোকপিয়ল, ২০১১

## লগতে চাওক

*জৈন মন্দিৰৰ তালিকা

## টোকা

## তথ্যসমূহ
* 
* 
* Elst, K. (2002). *Who is a Hindu?: Hindu revivalist views of Animism, Buddhism, Sikhism, and other offshoots of Hinduism*.
নিধি আগৰৱাল

**নিধি আগৰৱাল** এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, যিয়ে মূলতঃ তেলুগু আৰু তামিল চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৪ চনৰ মিছ ডিভা ইউনিভাৰ্ছ ২০১৪ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আগৰৱালে হিন্দী ছবি *মুন্না মাইকেল* (২০১৭)ৰ জৰিয়তে অভিনয়ত অভিষেক ঘটে। এই ছবিখনত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ জি চিনে বঁটা শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক লাভ কৰে।

তেওঁ তেলেগু চলচ্চিত্ৰত *সব্যসাচী* (২০১৮)ৰ জৰিয়তে আৰু তামিল চলচ্চিত্ৰত *ঈশ্বৰণ* (২০২১)ৰ জৰিয়তে অভিষেক ঘটায়। *সব্যসাচী*ৰ বাবে তেওঁ এছআইআইএমএ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা আত্মপ্ৰকাশ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ *আইস্মাৰ্ট শংকৰ* (২০১৯), *কলাগা থালাইভান* (২০২২) আদি সফল ছবিতো অভিনয় কৰিছে।

## কেৰিয়াৰ
২০১৬ চনত পৰিচালক ছাব্বিৰ খানে নিশ্চিত কৰিছিল যে আগৰৱাল টাইগাৰ শ্ৰফৰ সৈতে তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ *মুন্না মাইকেল*-ৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ চুক্তিবদ্ধ হৈছে। প্ৰায় ৩০০ প্ৰাৰ্থীৰ মাজৰপৰা আগৰৱালক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল। চলচ্চিত্ৰখন সম্পূৰ্ণ নোহোৱালৈকে তেওঁক এটা "ন’–ডেটিং ক্ল’জ"ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈও কোৱা হৈছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনই আগৰৱালৰ অভিনয়জীৱনৰ সূচনা চিহ্নিত কৰে; যদিও সমালোচকসকলৰপৰা মিশ্ৰিতৰপৰা নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া পোৱা গৈছিল।

২০১৮ চনত আগৰৱালে নাগা চৈতন্যৰ বিপৰীতে তেলুগু ভাষাৰ *সব্যসাচী* ছবিৰ জৰিয়তে তেলুগু ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ছবিখনে বক্স অফিচত সন্তোষজনক প্ৰদৰ্শন দেখুৱাব নোৱাৰিলে।

২০১৯ চনত তেওঁৰ দুখন ছবি মুক্তি পায়। অখিল আকিনেনীয়ৰ সৈতে *মিষ্টাৰ মাজনু* বক্স অফিচত অসফল কৰিছিল, আনহাতে ৰাম পথিনেনীৰ সৈতে *আইছ্টমাৰ্ট শংকৰ* ব্যাৱসায়িক ৰূপে সফল হয় আৰু বক্স অফিচত ১০০ দিনতকৈ অধিক সময় চলি আছিল। সেই বছৰে তেওঁ Jyotica Tangri গোৱা *Unglich Ring Daal De* আৰু বাদশ্বাহৰ সৈতে *AAHO! Mittran Di Yes Hai* সংগীত ভিডিঅ’ত উপস্থিত হৈছিল। 

২০২১ চনত তেওঁ চিলাম্বৰাছানৰ বিপৰীতে তামিল ভাষাৰ *ঈশ্বৰান* চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনে মিশ্ৰিত সমালোচনা লাভ কৰিছিল আৰু গড় সফলতা পায়। তাৰ পাছতেই জয়ম ৰৱিৰ সৈতে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি *ভূমি* মুক্তি পায়, যদিও ছবিখনে নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। সেই বৰ্ষতে তেওঁ আলতাফ ৰাজাৰ পুনৰ্নিমাণ কৰা *সাথ কিয়া নিভাওগে* গীতৰ ভিডিঅ’ত চনু সুদৰ বিপৰীতে উপস্থিত হৈছিল। 

২০২২ চনত তেওঁ অভিষেক অশোক গালাৰ সৈতে *হিৰো* চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা মিশ্ৰিত সমালোচনা লাভ কৰিছিল। লগতে তেওঁ অধয়ানিধি ষ্টেলিনৰ সৈতে মাজিজ থিৰুমেনীৰ একচন-থ্ৰিলাৰ *কালাগা থালাইভান* ছবিতো অভিনয় কৰে, যিয়ে সমালোচকৰপৰা ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল।

ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত মুক্তি পোৱা *হৰি হৰা বীৰা মল্লু* ছবিখনত আগৰৱালক পঞ্চমীৰ চৰিত্ৰত দেখা গৈছিল।।

## সংবাদ মাধ্যমত

আগৰৱালে বিভিন্ন সময়ত হায়দৰাবাদ টাইমছ Most Desirable Woman তালিকাত স্থান লাভ কৰিছে। ২০১৯ চনত তেওঁ ১১তম স্থানত আছিল, আৰু ২০২০ চনত ৮তম স্থানত।

তেওঁ কেইবাটাও ব্ৰেণ্ড আৰু সামগ্ৰীৰ সক্ৰিয় চেলিব্ৰিটি এণ্ডাৰছাৰ। ২০১৯ চনত, তেওঁ এটা ফেয়াৰনেছ ক্ৰীমৰ এণ্ডাৰছমেণ্ট নাকচ কৰিছিল।

আগৰৱাল কল্যাণ জুৱেলাৰ্ছৰ বহুভাষিক বিজ্ঞাপনতো অংশ লৈছে।

## ফিল্মগ্ৰাফী
### চলচ্চিত্ৰ

† চিহ্নই এতিয়ালৈকে মুক্তি নোপোৱা চলচ্চিত্ৰ বা টিভি প্ৰডাকচনক বুজাইছে।

### মিউজিক ভিডিঅ'

## বঁটা আৰু মনোনয়ন

; অন্যান্য সন্মান 

* ইয়ামাহা ফাচিনো মিছ ডিভা ২০১৪ — ফাইনেলিষ্ট 

## বাহ্যিক সংযোগ
*
*

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল
সুমনা ৰয়

**সুমনা ৰয়**  এগৰাকী ভাৰতীয় লেখিকা আৰু কবি। তেওঁৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে হাউ আই বিকম এ ট্ৰি (২০১৭), অকল্পনীয় ৰচনা; মিছিং (২০১৯), এখন উপন্যাস; আউট অৱ চিলেবাছ (২০১৯), কবিতা সংকলন; আৰু মোৰ মাৰ প্ৰেমিক আৰু অন্যান্য গল্প (২০১৯) নামৰ এখন চুটিগল্প সংকলন। তেওঁৰ অপ্ৰকাশিত উপন্যাস লাভ ইন দ্য চিকেনছ নেক মেন এছিয়ান লিটাৰেৰী প্ৰাইজ (২০০৮)ৰ বাবে দীৰ্ঘ তালিকাভুক্ত হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ হাউ আই বিকম এ ট্ৰি, অকল্পনীয় ৰচনা, ২০১৭ চনৰ শক্তি ভট্ট বঁটাৰ বাবে চৰ্টলিষ্ট হৈছিল।
## জীৱন
অশোকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগী অধ্যাপিকা সুমনা ৰয় ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাৰ এখন চহৰ শিলিগুৰি, য'ত তেওঁ জীৱনৰ বেছিভাগ সময় কটায়।
শিলিগুৰিৰ মাহবাৰ্ট হাইস্কুল আৰু কলকাতাৰ প্ৰাট মেম'ৰিয়েল স্কুলত অধ্যয়ন কৰে আৰু তাৰ পিছত শিলিগুৰি কলেজ আৰু উত্তৰ বংগ বিশ্ববিদ্যালয়ত ইংৰাজী সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে।
ইংৰাজী আৰু সৃষ্টিশীল লেখাৰ সহযোগী অধ্যাপিকা হিচাপে অশোকা বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰাৰ আগতে তেওঁ পশ্চিম বংগৰ কেইখনমান চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়ত ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপনা কৰিছিল।
২০১৮ চনত এল এম ইউ মিউনিখৰ ৰেচেল কাৰ্ছন চেণ্টাৰ ফৰ এনভাইৰনমেণ্ট এণ্ড ছ’চাইটিত কাৰ্ছন ফেলো হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।
একে বছৰতে তেওঁ কৰ্নেল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দক্ষিণ এছিয়া প্ৰগ্ৰেমৰ পূৰ্ণকালীন ভিজিটিং ফেলো
আৰু হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডাম্বাৰ্টন অকছৰ প্লাণ্ট হিউমেনিটিজ লেবৰ ফেলো আছিল।
## কাম
ৰয়ে দ্য হিন্দু বিজনেছ লাইনত উদ্ভিদ জীৱনৰ বিষয়ে মাহেকীয়াকৈ ট্ৰিলজি নামৰ এটা স্তম্ভ লিখে। তেওঁৰ কবিতা আৰু ৰচনাসমূহ গ্ৰান্টা, দ্য কেৰাভান, গুয়েৰ্নিকা হিমাল চাউথছিয়ান, লছ এঞ্জেলছ ৰিভিউ অৱ বুকছ, প্ৰেৰি শ্বুনাৰ, আমেৰিকান বুক ৰিভিউ, দ্য হোৱাইট ৰিভিউ জাৰ্নেল অৱ চাউথ এছিয়ান ষ্টাডিজ, জাৰ্নেল অৱ লাইফ ৰাইটিংত প্ৰকাশ পাইছে।

ৰয়ৰ প্ৰথম ৰচনা আছিল লাভ ইন দ্য চিকেনছ নেক নামৰ এখন উপন্যাস, যিখন এতিয়াও অপ্ৰকাশিত হৈ আছে। বন্ধুত্বৰ কাহিনী। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চহৰ শিবমন্দিৰত অৱস্থিত এই ছবিখনে দাৰ্জিলিং, দুৱাৰ আৰু শিলিগুৰিৰ মাজত তেওঁলোকৰ কঠিন ইতিহাস, ৰাজনৈতিক আন্দোলনৰ ইতিহাস, ইয়াৰ ভিতৰত গোৰ্খালেণ্ড আৰু কামতাপুৰৰ চাহিদাৰ মাজেৰে গতি কৰে, যিয়ে তিনিওজন বন্ধু তিৰ্না, নিৰ্ঝাৰ আৰু বলৰামৰ মাজৰ সম্পৰ্কত প্ৰভাৱ পেলায়।
## বঁটা আৰু মনোনয়ন
ৰয়ৰ অপ্ৰকাশিত উপন্যাস লাভ ইন দ্য চিকেন’ছ নেক মেন এছিয়ান লিটাৰেৰী প্ৰাইজ (২০০৮)ৰ বাবে দীৰ্ঘ তালিকাভুক্ত হৈছিল।
তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ How I Became a Tree, অকল্পনীয় ৰচনা, ২০১৭ চনৰ শক্তি ভট্ট বঁটাৰ বাবে চৰ্টলিষ্ট কৰা হৈছিল।
২০১৯ আৰু ২০২০ বৰ্ষৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটাৰ বাবে ইয়াক চৰ্টলিষ্ট কৰা হৈছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি
শ্ৰেণী:লেখিকা
শ্ৰাবণী বাসু

**শ্ৰাবণী বাসু** () এগৰাকী ভাৰতীয় সাংবাদিক আৰু ইতিহাসবিদ৷ তেওঁ *স্পাই প্ৰিন্সেছ:দ্য লাইফ অৱ নুৰ ইনায়ত খান (২০০৬)* আৰু *ভিক্টোৰিয়া এণ্ড আব্দুল (২০১০)ৰ* বাবে অধিক পৰিচিত। পিছলৈ তেওঁ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত ইউৰোপলৈ প্ৰেৰণ কৰা ভাৰতীয় পুৰুষৰ কাহিনী *For King and Another Country (২০১৫)* সংকলন কৰে। তেওঁ *দ্য মিষ্ট্ৰী অৱ দ্য পাৰ্চি ল’য়াৰ (২০২১)ত* ইংলেণ্ডৰ মিডলেণ্ডছৰ বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতীয় উকীল জৰ্জ এডালজীৰ নিৰ্দোষিতাক আৰ্থাৰ কনন ডয়েলে কেনেকৈ প্ৰমাণ কৰিছিল- সেয়া দেখুৱাইছিল।

বাসুৰ কৰ্মৰ আধাৰত *ভিক্টোৰিয়া এণ্ড আব্দুল (২০১৭)* ছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, আৰু ইয়াৰ পৰিণতিস্বৰূপে নূৰ ইনায়ত খান মেম’ৰিয়েল ট্ৰাষ্ট আৰু লণ্ডনৰ গৰ্ডন স্কোৱাৰত স্থাপন কৰা খানৰ স্মৃতিসৌধ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। ২০২০ চনত টাভিটন ষ্ট্ৰীটত খানৰ ঘৰৰ বাহিৰত এখন ব্লু প্লেক উন্মোচন কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
শ্ৰাবণী বসুৱে চিত্ত ৰঞ্জন বসুৰ ঘৰত কলিকতাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল । তেওঁৰ দুগৰাকী ভগ্নী আছে। তেওঁ ঢাকা, কাঠমাণ্ডু আৰু দিল্লীত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। দিল্লীৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন কলেজত তেওঁ ইতিহাস অধ্যয়ন কৰি দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
১৯৮৩ চনত বাসুৰ সাংবাদিকতাৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ হয়, যেতিয়া তেওঁ মুম্বাইত দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ প্ৰশিক্ষাৰ্থী সাংবাদিক হয়। ১৯৮৭ চনত তেওঁ লণ্ডনলৈ গুচি যায় আৰু কলিকতাস্থিত আনন্দবজাৰ পত্ৰিকা আৰু দ্য টেলিগ্ৰাফ কাকতত কাম কৰে।

## প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ
১) 
২) 
৩) 
৪) 
৫) 
৬) 


## চিত্ৰভঁৰাল

File:Shrabani Basu RCP.jpg|ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছত শ্ৰাবণী বাসু
File:Shrabani Basu at the 2025 Jaipur Literature Festival.jpg|২০২৫ চনৰ জয়পুৰ সাহিত্য উৎসৱত বাসু


## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মহিলা আয়োগ
শ্ৰেণী:লেখিকা
শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাংবাদিক
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা সাংবাদিক
ছানী সিং

**ছানী সিং** এফ আৰ এছ এল  ভাৰতত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী শিক্ষাবিদ আৰু কল্পকাহিনী আৰু সৃষ্টিশীল অকল্পকাহিনীৰ লেখক। লণ্ডন মেট্ৰ’পলিটান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলাৰ সৃষ্টিশীল লেখা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ অধ্যাপিকা।

## প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
ভাৰতৰ বাৰাণসীত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ছানী সিঙৰ। তেওঁৰ পিতৃয়ে চৰকাৰৰ সৈতে কাম সূত্ৰে পৰিয়ালটো নিয়মিতভাৱে স্থানান্তৰিত হৈছিল, ডেৰাডুন, ডিব্ৰুগড়, আলং, তেজুকে ধৰি কেণ্টনমেণ্ট আৰু আউটপোষ্টত বাস কৰিছিল। পৰিয়ালটোৱে তেওঁৰ পিতৃৰ বিদেশত নিযুক্তিও অনুসৰণ কৰিছিল, পাকিস্তান, আমেৰিকা আৰু নামিবিয়াত বাস কৰিছিল।

সিঙে ব্ৰেণ্ডেইছ বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়িছিল, য'ত তেওঁ ইংৰাজী আৰু আমেৰিকান সাহিত্যত মেজৰ কৰিছিল। জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্পেনিছ ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু স্পেইনৰ বাৰ্চিলোনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
## কৰ্মজীৱন
সিঙে মেক্সিকো, চিলি আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত সাংবাদিক আৰু পৰিচালনা কাৰ্যবাহী হিচাপে কাম কৰিছিল, তাৰ পিছত ১৯৯৫ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহি লেখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ২০০২ চনলৈকে নতুন দিল্লীত ফ্ৰীলান্স লেখিকা আৰু সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰি সেই সময়ছোৱাত প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। ২০০২ চনত পি এইচ ডিৰ কাম কৰিবলৈ বাৰ্চিলোনালৈ গুচি যায় আৰু ২০০৬ চনত দ্বিতীয়খন উপন্যাস প্ৰকাশ কৰে।

২০২০ চনত অধ্যাপিকা হিচাপে নিযুক্তি পোৱাৰ পূৰ্বে সিং লণ্ডন মেট্ৰ'পলিটান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৃষ্টিশীল লেখাৰ জ্যেষ্ঠ প্ৰবক্তা আৰু পাঠ্যক্ৰম নেতা আছিল।

সিঙে ২০২০ চনত টুইটাৰত লিখিছিল- "বিভিন্ন মঞ্চত বিতৰ্ক কৰিবলৈ নিয়মীয়াকৈ আমন্ত্ৰণ পাওঁ। মই সদায় না কওঁ। কাৰণ বিতৰ্ক হৈছে সাম্ৰাজ্যবাদী পুঁজিবাদী বগা শ্ৰেষ্ঠত্ববাদী চিছ হেটেৰ'পেট্ৰিয়াৰ্চেল কৌশল যিয়ে জ্ঞানৰ সম্ভাৱ্য বিনিময়ক বৰ্জন আৰু অত্যাচাৰৰ আহিলালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।"

২০২১ চনত সিঙে মনিছা ৰাজেশ আৰু চিমেনে চুলেমানৰ সৈতে ছ'চিয়েল মিডিয়াত বৰ্ণবাদী নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হয়, যাৰ ফলত কেট ক্লাঞ্চিৰ গ্ৰন্থ ছাম কিডছ আই টিড এণ্ড ৱাট ডি টাউট মিত অটিজিম আৰু ৰঙৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ চিত্ৰণৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে।

২০২৩ চনত তেওঁ ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ লিটাৰেচাৰৰ ফেলো নিৰ্বাচিত হয়।

## সাহিত্যিক ৰচনা
সিঙে তিনিখন উপন্যাস, তিনিখন অকল্পনীয় গ্ৰন্থ আৰু অসংখ্য চুটিগল্প আৰু ৰচনা প্ৰকাশ কৰিছে।

সিঙৰ প্ৰথম উপন্যাস নানীছ বুক অব চুচাইডছৰ কিতাপখনে ২০০৩ চনত স্পেইনত মাৰ ডি লেট্ৰাছ বঁটা লাভ কৰে।
তেওঁৰ উপন্যাস হোটেল আৰ্কাডিয়া প্ৰকাশ কৰিছিল কোৱাৰ্টেট বুকছে। তেওঁৰ শেহতীয়া গ্ৰন্থ এ বলীউড ষ্টেট অৱ মাইণ্ড ২০২৩ চনৰ ১৯ ​​অক্টোবৰত ফুটনোট প্ৰেছৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হয় (বনিয়াৰ বুকছৰ অংশ)।

### কিতাপ
* *নানীছ বুক অব চুচাইডছ*, HarperCollins Publishers India (2000), 
* *সিংগল ইন দ্য চিটি*, Penguin Books Australia (2000), 
* *উইথ কৃষ্ণাছ আইছ*, Rupa & Co. (2006), 
* *Hotel Arcadia*, Quartet Books (2015), 
* *অমিতাভ বচ্চন*, British Film Institute (2017), 
* *এ বলিউড ষ্টেট অব মাইণ্ড*, Footnote Press (2023), 

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:লেখিকা
শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ
মুচুকুণ্ড

**মুচুকুণ্ড** (সংস্কৃত मुचुकुण्ड) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত সূৰ্যবংশ (সৌৰ বংশ)ৰ এজন ৰজা। তেওঁ ৰজা মান্ধাতাৰ পুত্ৰ, আৰু অম্বৰীশৰ ভাতৃ।

## অসুৰৰ লগত যুদ্ধ
ভাগৱত পুৰাণৰ মতে এসময়ত দেৱতাসকল অসুৰৰ হাতত পৰাজিত হৈছিল। তেওঁলোকে মহাযোদ্ধা আৰু ধৰ্মপৰায়ণ বুলি বৰ্ণনা কৰা মুচুকুণ্ড নামৰ ৰজাৰ সহায় বিচাৰিছিল। শিৱৰ পুত্ৰ কাৰ্তিকৰ অধীনত দেৱতাসকলৰ সেনাবাহিনী একত্ৰিত নোহোৱালৈকে ৰজা মুচুকুণ্ডই দেৱতাসকলক নিৰাপত্তা দিছিল। তেওঁলোকৰ বিজয়ৰ পিছত তেওঁ পৃথিৱীত নিজৰ ৰাজ্য ত্যাগ কৰি তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ স্বৰ্গলৈ যাত্ৰা কৰাৰ বাবে দেৱতা আৰু তেওঁলোকৰ ৰজা ইন্দ্ৰই ৰজাৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে তেওঁক জনালে যে পৃথিৱীত এটা সম্পূৰ্ণ যুগ পাৰ হৈ গৈছে, এতিয়া ত্ৰেতা যুগ দ্বাপৰ যুগলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছে। তেওঁলোকে তেওঁক জনাইছিল যে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সকলোৰে মৃত্যু হৈছে। তেওঁলোকে মুচুকুণ্ডক তেওঁৰ সেৱাৰ বাবে তেওঁৰ পছন্দৰ যিকোনো বৰদান আগবঢ়াইছিল, মোক্ষ (মুক্তি)ৰ বাহিৰে, কাৰণ সেয়া তেওঁলোকৰ সামৰ্থ্যৰ বাহিৰত আছিল। পৰিয়ালটো আৰু জীয়াই থকা নাই বুলি জানি দুখত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ, আৰু বহুদিনীয়া যুদ্ধৰ পিছত ক্লান্ত অনুভৱ কৰি তেওঁ দেৱতাসকলৰ পৰা নিৰৱচ্ছিন্ন নিদ্ৰাৰ বৰ বিচাৰিলে, এই ব্যৱস্থাৰে যে যিয়েই ইয়াক বিঘ্নিত কৰিবলৈ সাহস কৰিব তেওঁ লগে লগে ছাইলৈ পৰিণত হ’ব। এই বৰদান পোৱা গ'ল আৰু ৰজাই এটা গুহাত নিদ্ৰা আৰম্ভ কৰিলে।
## কালযৱনৰ মৃত্যু
মহাভাৰতৰ মতে, মহাযৱন যোদ্ধা ৰজা কালযৱন বৰ্বৰোচিত যুদ্ধৰ বাবে অপৰাজিত আৰু অতুলনীয় আছিল। জৰাসন্ধৰ লগত মিত্ৰ হৈ তেওঁ কৃষ্ণৰ ৰাজ্য মথুৰা আক্ৰমণ কৰিবলৈ ৰাওনা হয়। যুদ্ধত দুয়ো সৈন্যৰ মুখামুখি হ’লে কৃষ্ণই ৰথৰ পৰা নামি পিছুৱাই গ’ল, তাৰ পিছত কালযৱন। বহুদিন খেদি খেদি কৃষ্ণৰ পিছে পিছে কালযৱনে এটা অন্ধকাৰ গুহাত প্ৰৱেশ কৰিলে। এইটোৱেই আছিল সেই গুহাটো, যাৰ ভিতৰত মুচুকুণ্ড নিদ্ৰাত মগ্ন আছিল। কালযৱনে ক্ৰোধৰ বশৱৰ্তী হৈ আন্ধাৰত একোকে নমনি মুচুকুণ্ডক কৃষ্ণ বুলি ভুল কৰি আক্ৰমণ কৰিলে। যেতিয়া মুচুকুণ্ডই চকু মেলিলে, তেতিয়া তেওঁৰ দৃষ্টি কালযৱনৰ ওপৰত পৰিল, যিজন লগে লগে জ্বলি ছাই হৈ পৰিল।

সম্বিৎ লাভ কৰাৰ পিছত কৃষ্ণক দেখি ৰজা আনন্দিত হ’ল। কৃষ্ণই তেওঁক তেওঁৰ সঞ্চিত পাপ শুদ্ধ কৰিবলৈ, মোক্ষ (মুক্তি) লাভ কৰিবলৈ তপস্যা কৰিবলৈ উপদেশ দিছিল। দেৱতাৰ লগত সাক্ষাৎ কৰি মুচুকুণ্ড গুহাৰ পৰা ওলাই আহিল। কাহিনীটোত কোৱা হৈছে যে গুহাটোত জিৰণি লৈ থকাৰ সময়ত সময়ৰ লগে লগে সকলো জীৱৰ আকাৰ সংকুচিত হোৱা দেখি তেওঁ আচৰিত হৈছিল, যিয়ে বহু যুগ পাৰ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে। তাৰ পিছত মুচুকুণ্ডই তপস্যা কৰাৰ বাবে গন্ধমাদন পৰ্বতলৈ আৰু তাৰ পৰা বদৰিকাশ্ৰমলৈ যায়।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
অম্বৰীশ

হিন্দু গ্ৰন্থত অম্বৰীশ (সংস্কৃত अम्बरीष) এজন ইক্ষ্বাকু বংশৰ ৰজা, এয়া সেই বংশ, য'ত ভগৱান ৰামৰো আবিৰ্ভাৱ হৈছিল। অম্বৰীশ মথুৰাৰ মান্ধাতাৰ পুত্ৰ। তেওঁ এসপ্তাহত সমগ্ৰ বিশ্ব জয় কৰা বুলি জনা যায়। চাৰিটা চক্ৰীয় যুগৰ ভিতৰত দ্বিতীয় ত্ৰেতা যুগত তেওঁ জীয়াই আছিল। শ্ৰীমদ্ভাগৱত অনুসৰি অম্বৰীশ সকলো ইন্দ্ৰিয়কে ভগৱানৰ সেৱাত নিয়োজিত কৰাৰ বাবে বিখ্যাত। 
## কিংবদন্তি
### ৰামায়ণ
ৰামায়ণত আৰু ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ কিংবদন্তিত ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰৰ বিষয়ে ভিন্নতা আছে। ৰামায়ণ সংস্কৰণত ৰজাৰ নাম হৰিশ্চন্দ্ৰৰ পৰিৱৰ্তে অম্বৰীশ বুলি কোৱা হৈছে। এই কিংবদন্তি অনুসৰি অম্বৰীশ এসময়ত নিজৰ ৰাজধানী অযোধ্যাত অশ্বমেধ যজ্ঞত নিয়োজিত আছিল। এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত অশ্বমেধৰ ঘোঁৰাটো ইন্দ্ৰই চুৰি কৰি লৈ যায়। অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰা পুৰোহিতে ৰজাক ক’লে যে তেওঁ ঘোঁৰাটো বিচাৰি উলিয়াব লাগিব, বা পৰিস্থিতিৰ ফলত হোৱা দুৰ্ভাগ্য ৰোধ কৰিবলৈ নৰবলি দিব লাগিব। ঘোঁৰাটো বিচাৰি নাপাই ৰজাই বলিৰ বাবে ঋষিৰ পুত্ৰ ছুনাহচেপক কিনিলে। বিশ্বামিত্ৰ ঋষিয়ে দিয়া দুটা গীত আবৃত্তি কৰি ছুনাহচেপে বলি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা পৰে।
### ভাগৱত পুৰাণ
গন্ধমাদন পৰ্বত

**গন্ধমাদন পৰ্বত** পৰ্বতৰ আটাইতকৈ ওখ শৃংগ গন্ধমাদন, ৰামেশ্বৰমৰ সমীপৱৰ্তী পাম্বন দ্বীপত অৱস্থিত। ই মূল ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাৰ মাজত পালক জলদ্বীপত আছে। ইয়াত ভগৱান হনুমান বাস কৰে বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।
## অৱস্থান

দ্বীপটোৰ পশ্চিম প্ৰান্ত আৰু পূব শিখৰৰ চুকত থকা ধনুশকোড়ী নামৰ জনপ্ৰাণীহীন চহৰৰ প্ৰায় মাজভাগত ৰামেশ্বৰমৰ পৰা ৩ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত গন্ধমাদন অৱস্থিত।
## কিংবদন্তি
গন্ধমাদন পৰ্বত সেই পাহাৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, যাৰ শিখৰৰ পৰা ভগৱান ৰামভক্ত হনুমানে ৰাৱণৰ লংকালৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল। কালিদাসৰ [কুমাৰসম্ভৱ, ষষ্ঠ] বুলিলে হিমালয়ৰ পৌৰাণিক নগৰ ওষধিপ্ৰস্থৰ ওচৰত অৱস্থিত গন্ধমদনক বুজোৱা হয়, য'ত সন্তনক গছ থাকে।

নাথৰ পৰম্পৰা অনুসৰি পৰশুৰামে নিজৰ প্ৰতিশোধ পূৰণ কৰাৰ পিছত আধ্যাত্মিক পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে গন্ধমাদন পৰ্বতৰ ওপৰত ঈশ্বৰ দত্তাত্ৰেয়ক বিচাৰিছিল। তেওঁলোকৰ কথা-বতৰাৰ পৰাই অদ্বৈত বেদান্তৰ গ্ৰন্থ ত্ৰিপুৰা ৰহস্যৰ জন্ম হয়। ইয়াতেই দেৱতাই যোদ্ধা-মুনিক শাস্ত্ৰৰ জ্ঞান, লৌকিক কৰ্মৰ ত্যাগ, অদ্বৈততাৰ বিষয়ে নিৰ্দেশ দিছিল আৰু এইদৰে পৰশুৰামক মৃত্যু আৰু পুনৰ্জন্মৰ চক্ৰৰ পৰা মুক্ত কৰিছিল। গন্ধমদন পৰ্বতক ৰামৰ ভৰি বুলিও কোৱা হয়।

## উৎস

* 
* 

শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ স্থানসমূহ
কালযৱন

**কালযৱন** () হিন্দু ধৰ্মৰ এজন ৰজা। তেওঁ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ বিৰুদ্ধে ৩ কোটি যৱনৰ সৈন্যবাহিনীৰে মথুৰা আক্ৰমণ কৰা বুলি কোৱা হয়।
## কিম্বদন্তি
ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ ১৪.৪৬ ত কালযৱনৰ জন্মৰ বিষয়ে তলৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰা হৈছে, ভ্ৰুক্ক্ষা-দেৱী নামৰ এগৰাকী মহিলাই গাৰ্গ্যৰ পুৰুষত্ব পৰীক্ষা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। গাৰ্গ্যই বীৰ্যপাত কৰিব নোৱাৰিলে, যাৰ বাবে যাদৱসকলে হাঁহে আৰু অপমান কৰিলে। ১২বছৰীয়া তপস্যাৰ অন্তত গাৰ্গ্যই মহাদেৱৰপৰা বৰদান পালে যে যাদৱক ধ্বংস কৰিব পৰা শক্তি থকা পুত্ৰ পাব। তপস্যাৰ সময়ত তেওঁ লোহাৰ খাদ্য খাইছিল যাৰ ফলত তেওঁৰ ৰং লোহাৰ দৰে ক’লা হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত গাৰ্গ্য মথুৰালৈ আহিল, আৰু ছদ্মবেশত ইন্দ্ৰৰ অপ্সৰাৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিলে। এই যৌন সম্পৰ্কৰ ফল কালযৱন, গাৰ্গ্যই তেওঁক যৱনৰ নতুন ৰজা হিচাপে মুকুট পিন্ধাই বানপ্ৰস্থী হয়।

বিষ্ণু পুৰাণ আৰু হৰিবংশৰ মতে তেওঁ ক্ৰোধৰ আংশিক অৱতাৰ আছিল।

কংসৰ শহুৰেক জৰাসন্ধ আৰু মগধৰ শাসকে মথুৰাক সোতৰবাৰ আক্ৰমণ কৰিছিল যদিও প্ৰতিবাৰেই কৃষ্ণই প্ৰহাৰ কৰিছিল। নিজাববীয়াকৈ কৃষ্ণক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি জৰাসন্ধই কালযৱনৰ লগত মিত্ৰতা কৰিলে। কালযৱন এজন শক্তিশালী যৱন যোদ্ধা হৈ পৰিছিল, যিয়ে শিৱৰপৰা এটা আশীৰ্বাদ পাইছিল যে যুদ্ধক্ষেত্ৰত তেওঁ অপৰাজিত হ'ব।

কৃষ্ণই নিজৰ লোকসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ দ্বাৰকা নামৰ এখন ভয়ংকৰ নগৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, য'লৈ তেওঁ মথুৰাৰ বাসিন্দাসকলক স্থানান্তৰ কৰিছিল। কালযৱনে ৩ কোটি যৱনৰ সৈন্যবাহিনীৰে মথুৰাক আক্ৰমণ কৰে। যৱনৰ সংখ্যা সকলো যাদৱতকৈ বহু বেছি বুলি উপলব্ধি কৰি কৃষ্ণই কালযৱনক দ্বৈত যুঁজলৈ প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। কৃষ্ণই কৌশলগতভাৱে যুদ্ধক্ষেত্ৰৰপৰা পলায়ন কৰি কালযৱনক সেই গুহালৈ প্ৰলোভিত কৰে য'ত ত্ৰেতাযুগৰ মহান ৰজা ৰামৰ অন্যতম পূৰ্বপুৰুষ মুচুকুণ্ডই অসুৰৰ সৈতে মহাকাব্যিক যুদ্ধত দেৱতাক সহায় কৰাৰ পাছত হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ গভীৰ নিদ্ৰাত আছিল।

একেবাৰে বিৰতিহীন টোপনিৰ কামনা কৰি তেওঁক ইন্দ্ৰই এক আশীৰ্বাদ দিছিল যে যিয়েই তেওঁৰ টোপনি বিঘ্নিত কৰিবলৈ সাহস কৰিব তেওঁ লগে লগে জ্বলি ছাই হৈ যাব। দ্বাপৰ যুগত গুহাৰ ভিতৰৰ গভীৰ আন্ধাৰত কৃষ্ণই মুচুকুণ্ডক চাদৰেৰে ঢাকি ৰাখিছিল। কালযৱনে তেওঁক কৃষ্ণ বুলি ধৰি লৈ তেওঁক লাথি মাৰি এইদৰে ৰজাৰ টোপনি বিঘ্নিত কৰি ছাই হৈ পৰিল। তাত কৃষ্ণক দেখি মুচুকুণ্ড আনন্দিত হৈ পৰিল। কৃষ্ণই তেওঁক মোক্ষ লাভৰ বাবে সঞ্চিত পাপ শুদ্ধ কৰিবলৈ তপস্যা কৰিবলৈ উপদেশ দিছিল। দেৱতাক লগ পোৱাৰ পিছত মুচুকুণ্ড গুহাৰপৰা ওলাই আহিল। তাৰ পিছত মুচুকুণ্ডই তপস্যা কৰাৰ বাবে উত্তৰ দিশলৈ গন্ধমাদন পৰ্বতলৈ আৰু তাৰপৰা বদ্ৰিকাশ্ৰমলৈ যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত মোক্ষৰ ৰূপত মুক্তি লাভ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পৌৰাণিক কথা
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
মগধৰ সহদেৱ

**সহদেৱ** এজন ৰাজকুমাৰ (পাণ্ডৱ নহয়) আৰু পিছলৈ মহাভাৰত আৰু বিভিন্ন পুৰাণত উল্লেখিত ৰজা আছিল। শক্তিশালী মাগধী ৰজা জৰাসন্ধৰ পুত্ৰ হিচাপে পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁক সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰা হয়।

## বংশ আৰু উত্তৰাধিকাৰ
সহদেৱ মগধৰ শক্তিশালী ৰজা জৰাসন্ধৰ পুত্ৰ আছিল। মহাভাৰতৰ মতে তেওঁৰ ভগ্নী অস্তি আৰু প্ৰাপ্তিৰ বিবাহ মথুৰাৰ অত্যাচাৰী শাসক কংসৰ লগত হৈছিল। ভীমৰ দ্বাৰা জৰাসন্ধক বধ কৰাৰ পিছত অৰ্জুন আৰু কৃষ্ণৰ সহায়ত সহদেৱক পাণ্ডৱ আৰু কৃষ্ণই মগধৰ সিংহাসনত বহুৱাইছিল। সহদেৱৰ এজন ভাতৃ জয়ৎসেন (বা জয়সেন) আছিল, যাৰ কিছু অধিকাৰো থাকিব পাৰে। 

পুৰাণ অনুসৰি সিংহাসনত বহাৰ পিছত কৃষ্ণৰ অনুৰোধত জৰাসন্ধৰ বন্দীত্বৰ পৰা মুক্তি পোৱা ৰজাসকলৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে স্নান, সাজ-পোছাক আৰু খাদ্যৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। পিছলৈ ৰাজধানীৰ পৰা যোৱাৰ সময়ত তেওঁ কৃষ্ণক সন্মান জনায়। 

যদিও সহদেৱক ৰজা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, তথাপি তেওঁ আপাত দৃষ্টিত মাগধী ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশহে শাসন কৰিছিল। গিৰিভৰাজা ৰাজধানী থকা পূব অঞ্চলটো দণ্ডধৰা আৰু দণ্ডা নামৰ আন দুজন শাসকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকা যেন লাগে। এই ৰজাসকলক মহাকাব্য পৰম্পৰাত পৃথকে পৃথকে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু তেওঁলোকক জৰাসন্ধৰ পুত্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হোৱা নাই। তেওঁলোকে জলাসন্ধা নামৰ আন এজন ৰাজকুমাৰৰ সৈতে কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত কৌৰৱসকলৰ লগত মিত্ৰতা কৰিছিল, আনহাতে সহদেৱে পাণ্ডৱসকলক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে জৰাসন্ধৰ পতনৰ পিছত মগধৰ ভিতৰত ৰাজনৈতিক বিভাজন ঘটিছিল।

পুৰাণৰ মতে সহদেৱৰ দুজন পুত্ৰ আছিল: সোম্পী (কিছুমান উৎসত সোমাধি বুলিও কোৱা হয়) আৰু মৰ্জাস্প।
৫৮ বছৰ গিৰিভৰাজত শাসন কৰা সোম্পীৰ মাজেৰে তেওঁৰ বংশ অব্যাহত আছিল। সোম্পীৰ পুত্ৰৰ নাম আছিল শ্ৰুতাশ্ৰৱ।

### মহাভাৰতত ভূমিকা
দ্ৰৌপদীৰ স্বয়ম্বৰত সহদেৱ উপস্থিত আছিল আৰু পাণ্ডৱৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰদৰ্শন কৰা ৰজাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। তেওঁ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত তেওঁলোকৰ কাৰ্য্যক সমৰ্থন কৰিছিল, সৈন্যৰ এক অক্ষৌহিনীৰ বাহিনী আনিছিল।
পাণ্ডৱ সেনাবাহিনীত তেওঁক সাতজন মহাৰথী—মহাযোদ্ধা—ৰ ভিতৰত এজন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মহাভাৰতত উল্লেখ আছে যে যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁক দ্ৰোণে হত্যা কৰিছিল।
## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
বৃহদ্ৰথ

**প্ৰথম বৃহদ্ৰথ** (সংস্কৃত- बृहद्रথ) হিন্দু সাহিত্যত প্ৰদৰ্শিত মগধৰ প্ৰাচীন কিম্বদন্তি শাসক বংশ বৃহদ্ৰথ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। তেওঁ গংগা নদীৰ পাৰত ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য চেদীৰ পৰা নতুনকৈ বসতি স্থাপন কৰা মগধলৈ স্থানান্তৰ কৰি মগধ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁৰ আৰু পুত্ৰ জৰাসন্ধৰ ৰাজত্বকালত মগধ দেশখনৰ এক প্ৰধান শক্তি হৈ পৰিছিল। তেওঁৰ শশীৰেখা নামৰ কন্যা সন্তান আছিল যি ধৃষ্টদ্যুম্নৰ দ্বিতীয় পত্নী আছিল।

বৃহদ্ৰথ চেদিৰ কুৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ ৰাণী গিৰিকা বসুৰ (উপৰিচৰা বসু বুলিও জনাজাত) পাঁচজন পুত্ৰৰ ভিতৰত জ্যেষ্ঠ আছিল। তেওঁৰ পিতৃ চেদীৰ শাসক আছিল আৰু বৃহদ্ৰথে চেদী ৰাজ্যৰ সীমাত মগধ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। মহাকাব্য মহাভাৰত আৰু পুৰাণত তেওঁৰ উল্লেখ আছে। বৃহদ্ৰথৰ নাম ঋগবেদতো পোৱা যায় (১.৩৬.১৮, দশম.৪৯.৬)।
## ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
এই নামটোৰ *বৃহৎ* শব্দাংশৰ অৰ্থ ‘মহান’ বা ‘বিশাল’, আৰু *ৰথ*ৰ অৰ্থ ‘ঘোঁৰাই টনা ৰথ’ৰ সংমিশ্ৰণ। গতিকে বৃহদ্ৰথ (সংস্কৃত- बृहद्रথ) নামটোৰ অৰ্থ "মহা/বিশাল ৰথ থকা কোনোবা" বুলি ধৰিব পাৰি।
## সাহিত্য
বৃহদ্ৰথে মগধত নিজৰ বংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ৰিপুঞ্জয় তেওঁৰ বংশৰ শেষৰজন আছিল, যিজনক তেওঁৰ মন্ত্ৰীয়ে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬৮২ চনত হত্যা কৰিছিল।

সকলো পুৰাণতে তেওঁৰ ভগ্নী আমনাক তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। কুশাগ্ৰৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ বৃষভে (বা ঋষৱ) ৰাজত্ব কৰে। পুষ্পৱন্ত (বা পূষ্যৱন্ত বা পুণ্যৱন্ত) আছিল বৃষভৰ পুত্ৰ। পুষ্পৱন্তৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সত্যহিতাই (বা সত্যধৃত) ৰাজত্ব কৰে। সত্যহিতাৰ পুত্ৰ আছিল সুধনবন (বা সুধৰ্মণ, ধৰ্মত্মা, বা ধনুষ)। ধনুষৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সৰ্ব (বা উৰ্জা বা জাতু বা জাহু বা জান্টু) ৰাজত্ব কৰে। সৰ্বৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সম্ভৱ ৰাজপাটত বহে। অগ্নি পুৰাণৰ মতে সম্ভৱৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ জৰাসন্ধ, মহাভাৰতত উল্লেখ কৰা বিখ্যাত যোদ্ধা ৰজা ৰাজপাটত বহে। কিন্তু আন সকলো পুৰাণ বংশাৱলী তালিকাত জান্টু আৰু জৰাসন্ধ বা সম্ভৱ আৰু জৰাসন্ধৰ মাজত পুনৰ বৃহদ্ৰথৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে। জৰাসন্ধৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সহদেৱ (মগধৰ ৰজা) কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত নিহত হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:পৌৰাণিক কথা