পুষ্পাশ্ৰী পট্টনায়ক

**পুষ্পাশ্ৰী পট্টনায়ক**  হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ, জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান লেখিকা, সক্ৰিয়কর্মী আৰু সংৰক্ষক। বিজ্ঞান শিক্ষা, জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান, পৰিবেশবাদ আৰু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। *এক্সপ্ল'ৰিং নেচাৰ* হৈছে তেওঁৰ এখন কিতাপ। তেওঁ স্বামী নিখিল মোহন পট্টনায়কৰ সৈতে একেলগে ‘স্ৰুজনিকা’ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যি বিজ্ঞান, শিক্ষা, আৰু উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে, বিশেষকৈ ওଡিয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰত।

পট্টনায়কে স্ৰুজনিকাৰ অন্তৰ্গত শিশু শিক্ষা উদ্যোগ ইন্টিগ্ৰেল এডুকেচন চেণ্টাৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু সংগঠনটোৰ আলোচনী *বিজ্ঞান তৰংগ*ৰ সহ-সম্পাদকও আছিল। ওডিশা বিজ্ঞান একাডেমীয়ে তেওঁৰ কিতাপ *কাহিঁকি ভাই কাহিঁকি*ৰ বাবে ১৯৯৭ চনত প্ৰাণকৃষ্ণ পৰিজা জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান বঁটা প্ৰদান কৰিছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
পুষ্পাশ্ৰী পট্টনাইকৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ ওড়িশাৰ পুৰীত।

পাট্টনায়কে উটকাল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাণীবিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ আৰু শিক্ষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
১৯৮৩ চনত তেওঁ স্বামীৰ সৈতে বিজ্ঞান, শিক্ষা আৰু উন্নয়নৰ গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি  বিশেষকৈ ওড়িয়া ভাষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি ‘শ্ৰুজানিকা’ক সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শিশুৰ বাবে অখণ্ড শিশু শিক্ষা কেন্দ্ৰৰ নেতৃত্ব দিছিল, জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান আলোচনী *বিজ্ঞান তৰংগ*ৰ  সহ-সম্পাদনা কৰিছিল আৰু স্ৰুজনিকাৰ শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ সম্পৃক্তকৰণ উদ্যোগসমূহত তেওঁ মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল।

স্ৰুজনিকাৰ সংৰক্ষণ উদ্যোগসমূহৰ অধীনত, তেওঁ বৃহৎ পৰিমাণৰ পাব্লিক ডমেইন আৰু অন্যান্য কিতাপ সংৰক্ষণ আৰু ডিজিটাইজ কৰাৰ কামত নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ পূৰ্ণচন্দ্র ওড়িয়া ভাষাকোষৰ ডিজিটাইজড সংস্কৰণ পৰ্যালোচনা কৰিছিল আৰু সেইবোৰ ওড়িয়া বিভাৱা অনলাইন পোর্টেলত উপলব্ধ কৰাত সহায় কৰিছিল।

পিতৃ-মাতৃৰ আগ্ৰহৰ অভাৱ, আৰ্থিক সমস্যা, বা দলিত সম্প্ৰদায়ৰ অন্তৰ্গত হোৱা আদি বিভিন্ন কাৰণত শিক্ষা লাভৰ ক্ষেত্ৰত অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱা শিশুসকলক সহায় কৰিবলৈ পাটনাইকে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত ঘৰ আৰু বাৰীত দেওবাৰৰ বিদ্যালয় বুলিও জনাজাত অখণ্ড শিশু শিক্ষা কেন্দ্ৰটোও সহযোগীভাৱে আৰম্ভ কৰিছিল। স্কুলখন সম্পূৰ্ণ স্বেচ্ছামূলক আছিল, দেওবাৰে দুপৰীয়া ল’ৰা-ছোৱালীবোৰ আহিছিল। নিৰ্দিষ্ট পৰিকল্পনা বা পাঠ্যক্ৰমৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ আৰু অন্যান্য শ্ৰুজনী স্বেচ্ছাসেৱকসকলে জ্যামিতি আৰু বিজ্ঞান বিষয় শিকোৱাৰ বাবে শিক্ষণ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন
পট্টনাইকৰ বিবাহ নিখিল মোহন পট্টনয়কৰ সৈতে হয়।

## বঁটা আৰু সন্মান
১৯৯৭ চনত *কাহিংকি ভাই কাহিংকি* ৰ বাবে ওড়িশা বিগ্যান একাডেমীৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা প্ৰাণক্ৰুষ্ণ পাৰিজা জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান বঁটা

## গ্ৰন্থতালিকা
*পট্টনায়ক, পুষ্পাশ্ৰী (১৭ নৱেম্বৰ ২০২২)। ওড়িশা স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ বন্যপ্ৰাণী। কটকঃ বিনোদ বিহাৰী বিছয়। আই এছ বি এন ৯৭৮৯৩৯৫০০০০০০০০০।
*পাটনায়ক, নিখিল মোহন; পট্টনায়ক, পুষাশ্ৰী (২০১০)। উড়িয়াত বিজ্ঞান লেখা ১৮৫০-১৯৫০ (পিডিএফ)। শ্ৰুজানিকা; বিজ্ঞান প্ৰচাৰ। পৃ. ৩৮.
*পাটনায়ক, নিখিল মোহন; পট্টনায়ক, পুষ্পাশ্ৰী (২০০৯)। প্ৰাকৃতি কি প্ৰযোগশালা: গতিবিধি আধাৰিত প্ৰাকৃত অধ্যায়ন কে লিয়ে মাৰ্গনিৰ্দেশিকা। নতুন দিল্লীঃ সস্তা সাহিত্য মণ্ডলা। আই এছ বি *এন ৯৭৮৮১৭৩০৯৩৯৫১।
*পাটনায়ক, নিখিল মোহন; পট্টনায়ক, পুষাশ্ৰী (২০০৬)। প্ৰকৃতি অন্বেষণ: কাৰ্য্যকলাপ ভিত্তিক প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ ওপৰত এখন গাইডবুক। নয়ডা, ইউ.পি.: বিজ্ঞান প্ৰসাৰ। পৃ. ১২৮) আই এছ বি এন ৯৭৮৮১৭৪৮০১১২৮।
*পাটনায়ক, নিখিল মোহন; পট্টনায়ক, পুষাশ্ৰী; নমস্কাৰ, পদ্মজা নন্দিনী; সেনাপতি, মমতা (১ মাৰ্চ ২০০৫)। গিজুভাই শিক্ষা নিধি। ভুৱনেশ্বৰঃ শ্ৰুজানিকা। পৃ. ১৯৪।
*পট্টনায়ক, পুষাশ্ৰী; দাস, বিমল (১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯৮)। কাগাজাৰু আক্ৰ̥তি। ভুৱনেশ্বৰঃ শ্ৰুজানিকা। পৃ. ৮৪.
*পট্টনায়ক, পুষাশ্ৰী (১৯৯৭)। কহিংকি ভাই কহিংকি। ভুৱনেশ্বৰ।

## তথ্যসূত্ৰ