open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
হেলা দাস

**হেলা দাস** অসমৰ এগৰাকী ভাস্কৰ্য-শিল্পী। বৰোদাৰ এম এছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা তেওঁ চাৰু-কাৰু কলা বিষয়ত ডিপ্ল'মা লাভ কৰিছিল। ভাস্কৰ্য-শিল্পী ৰূপে তেওঁ বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল আৰু গুৱাহাটী, দিল্লী, কলকাতা, আহমেদাবাদ আদি বিভিন্ন ঠাইত তেওঁৰ শিল্প প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছে। ২০১০ আৰু ২০১২ চনত তেওঁ আমেৰিকাতো কাঠ খোদাই প্ৰদৰ্শনীত অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল। ২০১৮ চনত অসম চৰকাৰে তেওঁক বিষ্ণু ৰাভা বঁটা প্ৰদান কৰে।

## জন্ম আৰু শিক্ষা
১৯৪৪ চনত শ্বিলঙত হেলা দাসৰ জন্ম হয়। দেউতাকৰ চাকৰিসূত্ৰে শ্বিলঙৰপৰা গুৱাহাটীলৈ অহাৰ পাছত ছবিৰ প্ৰতি থকা দুৰ্বলতাৰ বাবে জীৱেশ্বৰ বৰুৱাৰ আৰ্ট স্কুল (বৰ্তমান গুৱাহাটী চাৰু-কাৰু কলা মহাবিদ্যালয়)ত ভৰ্তি হয়। জীৱেশ্বৰ বৰুৱা আৰু শোভা ব্ৰহ্ম আছিল তেওঁৰ ছবিৰ শিক্ষক। হেলা তেতিয়া নৱম মানৰ ছাত্ৰী। উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হৈ ছবিতে উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰাৰ ইচ্ছাৰে তেওঁ বৰোদাৰ ফেকাল্টি অৱ ফাইন আৰ্টছত নামভৰ্তি কৰে। বৰোদাত পঢ়িবলৈ অসম চৰকাৰৰপৰা ফাইন-আৰ্টৰ বৃত্তি পোৱা তেৱেই প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া। বৰোদাতে তেওঁ 'উড কাৰ্ভিং' বিষয়ত স্পেচিয়েলাইজেচন কৰে।

## কৰ্মজীৱন আৰু দেহাৱসান
বিয়াৰ পাছতো ফ্ৰী লান্স আৰ্টিষ্ট হিচাপে তেওঁ কাম-কাজ অক্ষুণ্ণ ৰাখে। দিল্লী, কলিকতা, আহমেদাবাদ আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত তেখেতৰ ভাস্কৰ্য প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। আমেৰিকাৰ কেলিফৰ্ণিয়াৰ কাৰবাজ গীল্ডৰ দ্বাৰা তেওঁৰ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু এই অনুষ্ঠানতে 'মাডাৰ এণ্ড চাইল্ড' আৰু 'এজোৰা প্ৰেমিক পক্ষী' ভাস্কৰ্যৰ বাবে তেওঁ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল।

২০১৯ চনৰ ১৭ অক্টোবৰ তাৰিখে, ৭৫ বছৰ বয়সত হেলা দাসৰ বিয়োগ ঘটে।

## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অসমৰ চিত্ৰশিল্পী
বাঘ নাচ

**বাঘ নাচ** ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ এক লোক-নৃত্য। ওড়িশাৰ সুবৰ্ণপুৰ জিলাৰ বিংকা, সোণপুৰ আৰু গঞ্জাম জিলাৰ ব্ৰহ্মপুৰ আৰু আন কোনো কোনো ঠাইত চ’ত মাহত এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। নৃত্য পৰিৱেশন কৰোঁতে পুৰুষ নৃত্যশিল্পীজনে নিজকে বাঘৰ দৰে ৰং কৰাৰ বাবেই ইয়াক বাঘ নাচ বোলা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নৃত্য
কেটৰিনা কাঈফ

**কেটৰিনা কাঈফ** (; জন্ম: **কেটৰিনা টাৰকুইটি**; ১৬ জুলাই ১৯৮৩) হৈছে এগৰাকী ইংৰাজ অভিনেত্ৰী। কেটৰিনাই মূলতঃ হিন্দী ভাষাৰ ছবিত অভিনয় কৰি আহিছে। বলিউদৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীলৈ নিজকে ৰূপান্তৰিত কৰা কেটৰিনা হিন্দী ছবি জগতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অভিনেত্ৰীৰ তালিকাতো অন্তৰ্ভুক্ত।

ব্ৰিটিছ হংকঙত জন্মলাভ কৰা কেটৰিনাই লণ্ডনৰ বাসিন্দা হোৱাৰ পূৰ্বে বহুকেইখন দেশৰ নিবাসী হৈছে। কিশোৰী অৱস্থাতেই কেটৰিনাই প্ৰথমটো মডেলিঙৰ কৰ্ম লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত তেখেতে নিজকে এগৰাকী মডেল হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰে। লণ্ডনৰ এটা ফেশ্বন শ্ব'ত কেটৰিনাই ভাৰতীয় ছবি-নিৰ্মাতা কাইজাদ গুস্তাদৰ সাক্ষাৎ লাভ কৰে। গুস্তাদে কেটৰিনাক 'বুম' (২০০৩) নামৰ ছবিখনত এটা বিশেষ চৰিত্ৰত প্ৰক্ষেপিত কৰে। ছবিখন ব্যৱসায়িক দিশত বিফল প্ৰতিপন্ন হ'ল। ভাৰতত থকাৰ কালতে কেটৰিনাই কেইটামান মডেলিঙৰ এচাইনমেণ্ট লাভ কৰে নিজৰ প্ৰচেষ্টাৰ বলত মডেলিঙৰ জগতত সাফল্য অৰ্জন কৰে। অৱশ্যে হিন্দী ভাষাত দুৰ্বল হোৱা হেতুকে ছবি-নিৰ্মাতাসকলে তেখেতক ছবিত অভিনয়ৰ বৰকৈ সুযোগ দিয়া নাছিল। ২০০৪ চনত কেটৰিনাই 'মাল্লিস্বাৰী' নামৰ তেলুগু ভাষাৰ ছবিখনত অভিনয় কৰে। ২০০৫ চনৰ হিন্দী ছবি 'মেইনে প্যাৰ কিউ কিয়া'ৰ জৰিয়তে কেটৰিনাই সফলতা লাভ কৰে। তাৰ ঠিক দুবছৰৰ পিছত মুক্তিলাভ কৰা 'নমস্তে লণ্ডন' হৈছে কেটৰিনাৰ অইন এখন উল্লেখযোগ্য সফল ছবি। বক্স অফিচত কেইবাখনো সফল ছবিত অভিনয় কৰিছে যদিও কেটৰিনাই দুৰ্বল অভিনয়, একঘেয়েমী চৰিত্ৰ আৰু পুৰুষ-নিয়ন্ত্ৰিত ছবিত অভিনয়ৰ বাবে সঘনে সমালোচনাৰ সমুখীন হৈছে।

২০০৯ চনৰ থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি 'নিউ ইয়ৰ্ক'ৰ বাবে কেটৰিনাই ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত কেটৰিনাই 'অজব প্ৰেম কি গজব কাহিনী', 'ৰাজনীতি', 'জিন্দেগী না মিলেগী দুবাৰা'ত অভিনয় কৰি প্ৰশংসা অৰ্জন কৰে। ২০১১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত হিন্দী ছবি 'মেৰে ব্ৰাডাৰ কি দুলহন'ৰ বাবে তেখেতে ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা দ্বিতীয়টো মনোনয়ন লাভ কৰে। কেটৰিনাই অভিনয় কৰা ২০১২ চনৰ ছবি 'এক থা টাইগাৰ', ২০১৩ চনৰ ছবি 'ধুম-থ্ৰি' আৰু ২০১৪ চনৰ ছবি 'বেঙ-বেঙে' সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০১৮ চনত নিৰ্মিত হোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা 'জিৰো'ৰ বাবে কেটৰিনাই ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।

ছবিত অভিনয় কৰাৰ লগতে কেটৰিনাই মাতৃৰ সমাজসেৱামূলক কৰ্মতো অংশগ্ৰহণ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত কেটৰিনা কাইফৰ জন্ম হয়। জন্মসূত্ৰে তেখেতৰ মাতৃৰ উপাধি টাৰকুইটি (Turquotte) গ্ৰহণ কৰে। অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ মতে, তেখেতৰ পিতৃ হৈছে মহম্মদ কাঈফ। তেখেত এগৰাকী কাশ্মিৰী জাত্যাংশৰ ব্ৰিটিছ ব্যৱসায়ী। আনহাতে মাতৃৰ নাম হৈছে ছুজান। মাতৃ এগৰাকী অধিবক্তা আৰু সমাজকৰ্মী। কেটৰিনাৰ তিনিগৰাকী জ্যেষ্ঠ ভগ্নী আৰু তিনিজন কনিষ্ঠ ভগ্নী আছে। আনহাতে মাইকেল নামৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতৃও আছে। কনিষ্ঠ ভগ্নী ইছাবেলা কাঈফো মডেল আৰু অভিনেত্ৰী। কেটৰিনাৰ শৈশৱ কালতেই মাতৃ-পিতৃৰ বিবাহ-বিচ্ছেদ হয় আৰু পিতৃ আমেৰিকালৈ গমন কৰে। কেটৰিনাই কয় যে, তেওঁলোকৰ প্ৰতিপালনত পিতৃৰ কোনো প্ৰভাৱ নাই। কেৱল মাতৃ চুজানেহে তেওঁলোকক তুলি-তালি ডাঙৰ কৰে।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 

শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
আৰতি অংকলীকৰ-টিকেকৰ

**আৰতি অংকলীকৰ-টিকেকৰ** (, জন্ম: ২৭ জানুৱাৰী ১৯৬৩) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীত ধাৰাৰ লগত জড়িত আৰতিয়ে বেছিভাগ মাৰাঠী, কোংকণী আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে জড়িত। সম্পূৰ্ণ কণ্ঠৰ গীত আৰু শৈলীৰ বাবে জনাজাত আৰতি আগ্ৰাৰ লগতে গোৱালিয়ৰ আৰু জয়পুৰ ঘৰাণাৰ পৰা আয়ত্ত কৰিছিল। তেওঁ দুটাকৈ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।

তেওঁ বহুতো অডিঅ' কেছেট আৰু চিডিত কণ্ঠদান কৰিছে। তেওঁ শ্যাম বেনেগালৰ ছবি 'চৰ্দাৰী বেগম'ৰ মুখ্য নেপথ্য গায়িকা আছিল। তেওঁৰ এলবাম 'তেজোময় নাদব্ৰহ্ম', 'ৰাগ-ৰং', 'ভক্তিমালা ভজন' আৰু 'অন্তৰ্নাদ', 'ডে ঢাক্কা', 'চাৱলী', 'চৰ্দাৰী বেগম', 'ইক হাজাৰিচি নোট' ছবিৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা উদয় টিকেকৰৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। তেওঁলোকৰ কন্যা স্বনন্দী টিকেকৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৬৩ চনৰ ২৭ জানুৱাৰী তাৰিখে কৰ্ণাটকৰ বিজয়পুৰাত আৰতিৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ আগ্ৰা, গোৱালিয়ৰ আৰু জয়পুৰ-আত্ৰাউলী ঘৰাণাৰ পৰা সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক সংগীত শিক্ষা পণ্ডিত বসন্তৰাও কুলকাৰ্ণীৰ পৰা আৰু পিছত কিশোৰী আমোংকাৰৰ ওচৰত গ্ৰহণ কৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন
তেওঁ কেইবাটাও মাৰাঠী, কোংকণী লগতে হিন্দী ছবিৰ বাবে মুখ্য নেপথ্য গায়িকা আছিল। তেওঁ কণ্ঠদান কৰে উল্লেখযোগ্য ছবি সমূহ হৈছে: 'চৰ্দাৰী বেগাম' (১৯৯৬), 'চাৱলী', 'ডে ঢাক্কা' (২০০৮), 'দিল দোষ্টি ইটিচি', 'ধুচাৰ' আৰু 'সংহিতা' (২০১৩)।

আৰতি অংকলীকৰ-টিকেকাৰে টেলিভিছন সাক্ষাৎকাৰ, ৰিয়েলিটি শ্ব'ত আৰু সংগীত অনুষ্ঠানত অতিথি বিচাৰক হিচাপে প্ৰায়ে দেখা যায়।

তেওঁ ২০১৯ চনত টৰণ্টোৰ টৰণ্টোৰ আগা খান সংগ্ৰহালয়কে ধৰি সন্মানীয় স্থানত গোটেই বিশ্বতে তেওঁৰ কলা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।

## বঁটা আৰু সন্মান
তেওঁ ১৯৭৫-১৯৮০ বৰ্ষৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিভা অনুসন্ধান বৃত্তি লাভ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ ১৯৮০-১৯৮২ বৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰদৰ্শন কলা কেন্দ্ৰ *সুৰশ্ৰী [[কেশৰবাই কেৰকাৰ]] বৃত্তি* লাভ কৰিছিল। তেওঁ আকাশবাণীৰ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত প্ৰতিযোগিতাৰ সকলো শ্ৰেণীত "স্বৰ্ণ পদক" লাভ কৰিছিল।

আৰতি অংকলীকৰ-টিকেকৰে ২০০৬ চনত বাবে এজন শাস্ত্ৰীয় গায়কৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত কোংকণী চিনেমা 'অন্তৰ্নাদ'ত কণ্ঠদানৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

তেওঁ মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ 'ডে ঢাক্কা'ৰ বাবে মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৩ চনত তেওঁক মাৰাঠী ছবি 'সংহিতা'ত কণ্ঠদানৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰে পুৰস্কৃত কৰা হয়।

সংগীত ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ বাবে তেওঁ কেইবাটাও ৰাজ্যিক বঁটা যেনে পণ্ডিত যশৰাজ বঁটা আৰু পণ্ডিত কুমাৰ গন্ধৰ্ব বঁটা লাভ কৰিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* চেণ্টাৰ ফৰ দি প্ৰফৰ্মং আৰ্টছ অফ ইণ্ডিয়াত প্ৰ'ফাইল (পিটছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়) 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
ধাদি

**ধাদি** () শিখ ধৰ্মৰ লগত জড়িত আৰু ভাৰতৰ পঞ্জাব ৰাজ্যত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক সংগীতৰ ধাৰা আৰু এই ধাৰাৰ প্ৰদৰ্শকসকলক বোলে। ধাদি সকলে পাৰম্পৰিক লোকবাদ্য ধদ আৰু সাৰংগী বজাই পঞ্জাবৰ বেলাড বা কাহিনীগীত গায়। কাহ্ন সিং নাভাৰ মহান কোষৰ মতে ধাদিৰ সংজ্ঞা হৈছে "যি ধদ বজাই যোদ্ধাসকলৰ বেলাড বা কাহিনীগীত গায়।" শিখ গুৰুসকলৰ সময়ত ধাদি স্বতন্ত্ৰ সংগীতজ্ঞসকলৰ এটা গোট আছিল।

ধাদিয়ে পঞ্জাবী সংগীতৰ এটা ধাৰা আৰু ইয়াৰ প্ৰদৰ্শকসকলক বুজায়। ই হৈছে কাহিনীগীত গায়কসকলৰ এক সুকীয়াভাৱে গঠিত সজ্জা। ধাদি প্ৰদৰ্শনকাৰীসকলৰ মৌখিক ভাৱে গীত সমূহ প্ৰচলিত।

## নামৰ উৎপত্তি
ধাদি শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থহৈছে গীতিকবি। শব্দটো নম্ৰতাৰ অৰ্থত শিখ ধৰ্মীয় পাঠ গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবত কেইবাৰো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। তেওঁৰ ৰচনাসমূহত গুৰু নানক দেৱে নিজকে ঈশ্বৰৰ ধাদি বুলি কৈছিল। শব্দটো তৃতীয়, চতুৰ্থ আৰু পঞ্চম শিখ গুৰু আৰু ভগৎ নামদেৱৰ লিখনীত পোৱা গৈছে।

## ইতিহাস
যিহেতু ধাদি শব্দটো শিখ গুৰুসকলে ব্যৱহাৰ কৰিছিল এইটো স্পষ্ট যে ধাদিসকলৰ পুৰণি ইতিহাস আছে। ষষ্ঠ শিখ গুৰু গুৰু হৰগোৱিন্দে ধাদি কলাক উৎসাহিত আৰু প্ৰচাৰ কৰিছিল আৰু পৰম্পৰাক জমিদাৰ বা শাসকসকলৰ প্ৰশংসা গোৱাৰ পৰা প্ৰকৃত ঈশ্বৰৰ প্ৰশংসা তেওঁলোকক ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। ধাদিসকল মুখ্যতঃ ষষ্ঠ শিখ গুৰু গুৰু হৰগোৱিন্দৰ সময়ত উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁ অকাল তখৎ স্থাপন কৰিছিল আৰু গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবৰ পৰা গুৰবাণী গাবলৈ ধাদি স্থাপন কৰিছিল। পিছলৈ সমসাময়িক ধাদিসকলে ভাৰ বুলি জনাজাত যোদ্ধাসকলৰ বেলাড অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।

সেই সময়ত কেৱল নিম্ন জাতিৰ লোক অৰ্থাৎ মিৰাচিসকলে ধাদি গাইছিল। কিয়নো এই বৃত্তি উচ্চ শ্ৰেণী/জাতিৰ বাবে মহৎ বা সন্মানীয় বুলি গণ্য কৰা হোৱা নাছিল। মিৰাচিসকল ইছলাম ধৰ্মত দীক্ষিত হৈ থাকোঁতে ধাদিসকল এটা নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মীয় সম্পৰ্কত সীমাবদ্ধ নাছিল। গুৰু হৰগোৱিন্দ চাহিবে ধাদিসকলক উৎসাহিত কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে পৰিশোধ কৰিছিল। গুৰবাণী গোৱাৰ সৈতে তেওঁলোকৰ গীতবোৰত বীৰত্ব আৰু বীৰত্বৰ কাহিনী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। আমোদ প্ৰমোদৰ লগতে সেনাবাহিনীক উৎসাহিত কৰি যোদ্ধাৰ গুণেৰে উদ্ভাসিত হবলৈ ধাদি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ দুই ধাদি ভাই নাথ আৰু ভাই আব্দুলা এতিয়াও সন্মানেৰে স্মৰণ কৰা হয়। ভাই আব্দুলা এজন বিখ্যাত কবি আছিল আৰু গুৰুৰ দৰবাৰত নিজে ৰচনা কৰা গীত গাইছিল।

## ধাদি জাথা

জাথা ৰ অৰ্থ হৈছে 'দল' বা গোট। ধাদি জাথা হৈছে ধাদিৰ এক দল বা গোট। ইয়াত সাধাৰণতে তিনি বা চাৰিট গৰাকী ধাদি থাকে। ইয়াৰে ভিতৰত এজন সাৰংগী বাদক, দুজন ধদ বাদক আৰু এজন বক্তৃতাৰ সৈতে কাহিনীগীত গায়ক। গায়কসকলে গীত অনুসৰি এবাৰ অকলশৰীয়াকৈ আৰু এবাৰ একেলগে কোৰাচৰ দৰে একেলগে গীত গায়।

বৰ্তমান ধাদিসকল শিখ আৰু পঞ্জাবী সংগীতৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ। এই পৰম্পৰায়ে ধৰ্মীয় ৰচনা, যোদ্ধাৰ কাহিনীগীত, লোককাহিনী, লোক প্ৰেমকাহিনী, ইতিহাস, ৰোমাঞ্চ আৰু অন্যান্য প্ৰকাৰৰ লোকগীতকে ধৰি প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। সাধাৰণতে জাথাবোৰক নেতাৰ নামত জনা যায়; উদাহৰণ স্বৰূপে, নিৰ্মল সিং নুৰৰ ধাদি জাথা।

কেইটামান জনপ্ৰিয় ধাদি জাথা দল হৈছে:
* ধাদি জাথা যশৱন্ত সিং তান
* সৰংগী মাষ্টাৰ কৰম সিং
* ধাদি কুলদীপ সিং
* ধাদি লস্কৰ সিং
* স্বৰ্গীয় ধাদি পাল সিং পাঞ্চী
* স্বৰ্গীয় ধাদি দয়া সিং দিলবৰ

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:সংগীত
শ্ৰেণী:শিখ ধৰ্ম
ধদ

**ধদ** () ভাৰতৰ পঞ্জাব অঞ্চলত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক সুৰাশ্ৰয়ী ঘাতবাদ্য। ধদ দেখিবলৈ ডম্বৰু আকৃতিৰ। সাধাৰণতে ধাদি সংগীত প্ৰদশৰ্ন কৰা ধাদি জাথা সমূহে ধদ বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। ই ধাদি সংগীতৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ। ধাদিৰ উপৰিও পঞ্জাব অঞ্চলৰ লোকগীত সমূহত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অঞ্চলভেদে ইয়াক ধদ্দ্ বা ধধ্ নামেৰেও জনাজাত।

## বৰ্ণনা
এটুকুৰা কাঠক ডম্বৰু আকৃতিৰ অৰ্থাৎ মাজৰ অংশৰ বেধ কম আৰু এই বেধ ক্ৰমান্বয়ে দুইমূৰৰ ফালে বাঢ়ি যোৱা আকৃতিৰ ধদ তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিবলৈ সাধাৰণতে আম, নুনি বা চিচু গছৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দুয়োফালৰ মূৰ ইটোৰ লগত সিটো কটকটীয়াকৈ ৰছীৰে মুখ্য গাঁথনিৰ সৈতে টানকৈ বান্ধি ৰখা হয়। ই বাদ্যবিধ দৃঢ়ভাৱে একেলগে ধৰি ৰখাত সহায় কৰে। মুখ দুখন বৃত্তাকাৰ আৰু ছাগলীৰ চামৰাৰে ঢকা। ইয়াৰ ডিজাইন অন্যান্য ভাৰতীয় সুৰাশ্ৰয়ী ঘাতবাদ্য যেনে ডম্বৰু, উদুকাই, ইডেকা আদিৰ দৰে যথেষ্ট একে। ডম্বৰুৰ সোঁমাজত, মূৰত দুটা টোপোলা আকৃতিৰ গাঁঠি থকা দুগছ সূতাৰে বন্ধা থাকে। ডম্বৰুৰ গা-টোৰ মাজত হাতেৰে ধৰি ডম্বৰুটো জোকাৰিলে সেই টোপোলা দুটাই ছাল দুখনৰ যথাস্থানত আঘাত কৰি শব্দ ধ্বনিৰ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু ধদত এনে কোনো পৃথক ৰচী ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ডম্বৰু কঁপাই থাকিলে ঘূৰ্ণন কৰি অতি সোনকালে বজোৱা হয় যাতে ৰছীবোৰে শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ ইয়াৰ কাষত আঘাত কৰে আৰু কেতিয়াবা লাঠিৰেও বজোৱা হয়। উদুকাই আৰু ধদ বজোৱাৰ কৌশল প্ৰায় একেই, কিন্তু তেওঁলোকৰ ভিন্ন ভিন্ন সামাজিক গুৰুত্ব আছে। 

## বাদনশৈলী

ধদৰ এটা প্ৰান্তত আঙুলিৰ সহায়ত আঘাত কৰি বজোৱা হয়। ধদৰ মাজভাগত মেৰিয়াই থোৱা সৰু কাপোৰ টান বা ঢিলা কৰি ইয়াৰ শব্দৰ তীব্ৰতা আৰু তীক্ষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হয়। হাতেৰে চামৰাৰ কম্পন নিয়ন্ত্ৰিত কৰি মুক্ত বা বন্ধ শব্দও প্ৰস্তুত কৰিব পৰা যায়। 

## সংস্কৃতিক গুৰুত্ব
শিখ ধৰ্মৰ লগত জড়িত আৰু ভাৰতৰ পঞ্জাব ৰাজ্যত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক সংগীতৰ ধাৰা ধাদিৰ ই অন্যতম মুখ্য বাদ্য। ধাদি সকলে পাৰম্পৰিক লোকবাদ্য ধদ আৰু সাৰংগী বজাই পঞ্জাবৰ বেলাড বা কাহিনীগীত গায়। কাহ্ন সিং নাভাৰ মহান কোষৰ মতে ধাদিৰ সংজ্ঞা হৈছে "যি ধদ বজাই যোদ্ধাসকলৰ বেলাড বা কাহিনীগীত গায়।" অৰ্থাৎ ধদ ধাদি সংগীতৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ধাদিৰ লগতে পঞ্জাবৰ লোকসংগীত সমূহত ধদ বজোৱা হয়। ইয়াক শিশুসকলৰ বাবে পৰিৰ কাহিনীগীত আৰু ভাংৰা নৃত্যৰ সৈতেও বজোৱা হয়। 

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ
কৰৱা চৌথ

**কৰৱা চৌথ** () কাৰ্তিক মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ পিছত চতুৰ্থ দিনা ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ হিন্দু মহিলাসকলে উদযাপন কৰা এক উৎসৱ। বহুতো হিন্দু উৎসৱৰ দৰে, হিন্দু বৰ্ষপঞ্জিকাৰ আধাৰত কৰৱা চৌথ চন্দ্ৰৰ অৱস্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি উদযাপন কৰা হয়। কৰৱা চৌথত, বিবাহিত মহিলাসকলে, বিশেষকৈ উত্তৰ ভাৰতত, তেওঁলোকৰ স্বামীসকলৰ সুৰক্ষা আৰু দীৰ্ঘায়ুৰ বাবে সূৰ্যোদয়ৰ পৰা চন্দ্ৰ ওলোৱালৈ উপবাস পালন কৰে। বৰ্ষপঞ্জি অনুসৰি, ই অক্টোবৰত আহে। কৰৱা চৌথ উপবাস পৰম্পৰাগতভাৱে ভাৰতৰ দিল্লী, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান, পঞ্জাব, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ, মধ্য প্ৰদেশ আৰু হিমাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যত উদযাপন কৰা হয়। এই উৎসৱ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশত আটলা টাড্ডে হিচাপে উদযাপন কৰা হয়। 

## ব্যুৎপত্তি আৰু উৎস
‘কৰৱাʼ হৈছে কলহ (পানী ভৰুৱা মাটিৰ কলহ) আৰু ʼচৌথʼৰ অৰ্থ হৈছে 'চতুৰ্থ' (কাৰ্তিক মাহৰ চতুৰ্থ দিনা পূৰ্ণিমাৰ পিছত) এই উৎসৱৰ উৎপত্তি হৈছিল ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশত আৰু ইয়াক বেছিভাগ উত্তৰ ভাৰতত উদযাপন কৰা দেখা যায়।

## উদযাপনৰ নিয়ম

এই উৎসৱত, কেৱল বিবাহিত মহিলাসকলে ৰাতিপুৱাৰ পৰা ৰাতি চন্দ্ৰৰ নেদেখালৈ উপবাস পালন কৰে। এই উপবাসৰ উদ্দেশ্য হৈছে স্বামীৰ স্বাস্থ্য, দীৰ্ঘ জীৱন আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা। যেতিয়া চন্দ্ৰ দৃশ্যমান হয়, বিবাহিত মহিলাই প্ৰথমে চালনীৰ মাজেৰে চন্দ্ৰলৈ চায় আৰু তাৰ পিছত চালনীৰ মাজেৰে তেওঁলোকে স্বামীৰ মুখ একেদৰে চায়। তাৰ পিছত মহিলাসকলে স্বামীৰ আৰতি কৰে আৰু স্বামীৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে ঈশ্বৰৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰে। পৰম্পৰাগতভাৱে উপবাস কৰা মহিলাগৰাকীয়ে সাধাৰণতে কোনো ঘৰৰ কাম নকৰে। মহিলাসকলে মিলি নিজৰ আৰু ইজনে সিজনৰ হাতত জেতুকাৰ ৰং লগায় আৰু অন্যান্য প্ৰসাধন প্ৰয়োগ কৰে। দিনটো বন্ধু আৰু আত্মীয়ৰ সৈতে লগ পোৱাত পাৰ হয়। যিহেতু গ্ৰাম্য অঞ্চলত খৰিফ শস্য ৰখাৰ পিছতে কৰৱা চৌথে পালন কৰে, সেয়েহে এইটো উৎসৱ উপহাৰ বিনিময়ৰ বাবে এক ভাল সময়। অভিভাৱকে প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ বিবাহিত কন্যা আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানলৈ উপহাৰ প্ৰেৰণ কৰে। সন্ধিয়া, মহিলাৰ অনুষ্ঠান হয়। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে সুন্দৰ পোছাক, গহনা আদি পিন্ধে (কিছুমান অঞ্চলত)। সনাতন ধৰ্মত (হিন্দু ধৰ্ম) এইটো গুৰুত্ব দিয়া হয় যে এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ স্বামীক সন্মান কৰিব লাগে, স্বামীৰ বিশ্বাসী আৰু সুখ-দুখৰ লগৰী হোৱাটো উচিত। কিছুমান স্বামীয়েও তেওঁলোকৰ পত্নীসকলক তেওঁলোকৰ প্ৰেম প্ৰকাশ কৰিবলৈ কৰৱা চৌথ উপলক্ষে উপবাস পালন কৰে, যদিও এইটো তেওঁলোকৰ ধৰ্মৰ অংশ নহয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ
* Karwa Chauth
* spiritual Awareness Karwa Chauth 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ
শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ
দৰবাৰী নাচ

**দৰবাৰী নাচ** (; (; ; ; ) ছোৱালী নৰ্তকীয়ে মোগলৰ ৰাজ-দৰবাৰত পৰিবেশন কৰা এটা জনপ্ৰিয় নাচৰ প্ৰকাৰ।  এই কলা মোগল সাম্ৰাজ্যৰ শেষৰ ফালে আৰু ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ শাসনৰ সময়ছোৱাত জাতিস্কাৰ হৈ পৰিছিল। সময়ৰ সোঁতত এই নাচ মোগল ৰাজ-দৰবাৰৰ পৰা ওলাই আহি নৱাব আৰু দেশীয় ৰাজ্যৰ শাসক, ব্ৰিটিছ ৰাজৰ উচ্চ পৰ্যায়ৰ বিষয়াবৰ্গ তথা জমিদাৰসকলৰ দৰবাৰত থিতাপি লৈছিল। 

কিছুমান প্ৰসংগত নাচ শব্দটো ভাৰতৰ হিন্দু মন্দিৰবোৰত ধৰ্মীয় নৃত্য পৰিবেশন কৰা দেৱদাসীসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে এই দুটাৰ মাজত বিশেষ সাদৃশ্য নাই। দৰবাৰী নাচনীসকলে পুৰুষক সন্তুষ্ট কৰিবলৈহে তেওঁলোকৰ কলা প্ৰদৰ্শন কৰাৰ বিপৰীতে দেৱদাসীসকলে দেৱতাক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ মন্দিৰৰ বিগ্ৰহৰ সন্মুখত ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰে শাস্ত্ৰ-সন্মত নৃত্য পৰিবেশন কৰিছিল।

## ইতিহাস
পূৰ্বতে ধৰ্মীয় কাৰণত দেৱদাসীসকলে মন্দিৰত নৃত্য পৰিবেশন কৰিছিল। মোগল যুগত নাচ এক জনপ্ৰিয় বিনোদনৰ মাধ্যমত পৰিমাণ হৈছিল আৰু বহু শাসকে আনকি যুদ্ধ শিবিৰতো নাচৰ অনুষ্ঠান আয়োজন কৰিছিল। ভাৰতলৈ অহা প্ৰাৰম্ভিক ব্ৰিটিছ অভিবাসীসকলক স্বাগতম জনাবলৈ প্ৰায়ে তৱাইফ উপহাৰ দিছিল। ওঠৰ শতিকাত যুৱৰাজসকলক *তহজিব* (শিষ্টাচাৰ) আৰু কলা শিকিবলৈ নৰ্তকীসকলৰ ওচৰলৈ পঠিওৱা হৈছিল।

মোগল আৰু ব্ৰিটিছ যুগত দৰবাৰত নিয়মীয়াকৈ নাচৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। বিশেষ বিশেষ কাৰ্যসূচীত নাচনী ছোৱালীবোৰক দেশী ভাৰতীয়সকলেও আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। আলহীসকল এটা পৃথক প্ৰেক্ষাগৃহত একত্ৰিত হয়। নাচনী ছোৱালীসকল দলৰ সৈতে একেলগে বহে। দলত সঙ্গীত শিল্পীৰ উপৰিও দৰ্শকৰ সংখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি দুই বা ততোধিক নাচনী থাকে।

মধ্য-ঊনবিংশ শতিকাত পশ্চিমীয়া শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ আৰু ১৮৬৯ চনত চুয়েজ খাল মুকলি হোৱাৰ পিছত হোৱা খ্ৰীষ্টিয়ান মিচনেৰীসকলৰ আগ্ৰাসনৰ ফলত ইউৰোপীয় তথা ভাৰতীয়সকলৰ মাজতো দৰবাৰী নাচৰ প্ৰতি অনীহা আহিল। স্বাভাৱিকতে নাচনী ছোৱালীসকলে পৃষ্ঠপোষকতা হেৰুৱাই জীৱিকা নিৰ্বাহৰ বাবে বাধ্যত পৰি গণিকাবৃত্তিৰ ফালে ধাৱমান হ’ল আৰু কুৰি শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নাচৰ দৰে এটা সন্মানজনক বৃত্তিয়ে অপমানজনক অৰ্থ ধাৰণ কৰিলে।

## নাচৰ দল
ঐতিহাসিকভাবে নাচনী দলৰ সঙ্গীত শিল্পীসকলে চাৰিবিধ বাদ্য সঙ্গত কৰিছিল- সাৰেঙ্গী, তবলা, মঞ্জিৰা আৰু ঢোলক। আৰু এবিধ বাদ্য হাৰমনিয়ামৰ  কুৰি শতিকাত আগমন হৈছিল। ৰাজ দৰবাৰ, মহল বা চহকী পৃষ্ঠপোষকসকলৰ গৃহত সঙ্গীত শিল্পীসকলে ঠিয় হৈ পৰিবেশন কৰাৰ বিপৰীতে কম চহকী বা ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে বহি লৈ পৰিবেশন কৰিছিল। নাচৰ অনুষ্ঠানত থুমৰী, দাদৰা, গজল আৰু গীত গোৱা হৈছিল।

দলটোত এজন বয়সীয়া, অভিজ্ঞ সেৱক থাকে, তেওঁক *মামা* বুলি কয়। তেওঁ মঞ্চৰ এটা কোণত বহি পৃষ্ঠপোষকসকলৰ বাবে পান আৰু বিড়ি সাজু কৰে। লগতে তেওঁ নাচনীসকলৰ খাদ্য, গহনাৰ  আদিৰো তদাৰক কৰে। *মুহাফিজ* এজন অস্ত্ৰবিহীন দেহৰক্ষী। তেওঁ অনুষ্ঠানটোৰ শৃঙ্খলা ৰক্ষা কৰে আৰু অনুষ্ঠান পৰিবেশন বা পোহৰ বহনকাৰী এজন বা দুজনৰ সহযোগত দলটোৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰে।

## গেলাৰী

File:Portrait of an Indian Nautch girl in Bombay (c. 1920-30s).jpg|thumb|180px|বোম্বেত দৰবাৰী নাচনী, ১৯২০-৩০
Image:Nautch dancer.jpg|thumb|180px|কলকাতাত দৰবাৰী নাচ পৰিবেশন, ১৯০০ চন
File:Indian Nautch girls and musicians in the 1870s.jpg|thumb|180px|বাদকৰ সৈতে দৰবাৰী নাচনী, ১৮৭০
File:Nautch girls, Hyderabad; a photo by Hooper and Western.jpg|thumb|180px|নাচনী, হায়দৰাবাদ


## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* The Nautch Girl, memoirs by James Forbes

শ্ৰেণী:পৰিবেশ্য কলা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
নুৰ জাহান (মোগল সম্ৰাজ্ঞী)

**নুৰ জাহান** (; জন্ম মেহেৰ-উন-নিচা; ৩১ মে ১৫৭৭- ১৮ ডিচেম্বৰ ১৬৪৫) মোগল সম্ৰাট জাহাঙ্গীৰৰ বিংশতম তথা শেষৰগৰাকী পত্নী আছিল।

আকবৰ এজন উজীৰ-এ-আজমৰ (মন্ত্ৰী) কন্যা আছিল নুৰ জাহান। নুৰ জাহান শব্দৰ অৰ্থ বিশ্বৰ পোহৰ। সোতৰ বছৰ বয়সত তেওঁৰ এজন ফাৰ্চী সৈন্য, মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত বিহাৰৰ প্ৰাদেশিক শাসক শেৰ আফগানৰ সৈতে বিয়া হয়। আকবৰ পুত্ৰ চাহজাদা চেলিম বিবাহিতা নুৰ জাহানৰ প্ৰেমত পৰিছিল। দুবছৰ পিছত আকবৰৰ মৃত্যু হয় আৰু চেলিমে জাহাঙ্গীৰ নাম লৈ মোগল সম্ৰাট হয়। ১৬০৭ চনত শেৰ আফগানক হত্যা কৰা হয়। কোৱা হয় যে বঙ্গৰ নবাবে তেওঁৰ আদেশ অনুসৰণ নকৰাক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা সংঘাতৰ বাবে শেৰ আফগানক হত্যা কৰিছিল। কিছুমানে সন্দেহ কৰে যে নুৰ জাহানৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণৰ বাবে জাহাঙ্গীৰে তেওঁক হত্যা কৰাইছিল। শেৰ আফগানৰ মৃত্যুৰ তিনি বছৰ পাছতহে নুৰ জাহানে জাহাঙ্গীৰৰ সৈতে বিবাহৰ সন্মতি দিয়ে। যদিও জাহাঙ্গীৰে নুৰ জাহানৰ গভীৰ প্ৰেমত পৰিছিল, এই ঘটনাৰ সৈতে এজনী নিম্ন বংশজাত নাচনী আনাৰকলীৰ চেলিম বা জাহাঙ্গীৰৰ সৈতে হোৱা কাল্পনিক কাহিনীৰ সৈতে কোনো সংযোগ নাই, যি কাহিনী জনপ্ৰিয় গল্প আৰু চলচ্চিত্ৰত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। 

সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ সৈতে বিয়াৰ পিছত, নুৰ জাহানৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি ত্বৰান্বিত হৈছিল। এগৰাকী শক্তিশালী আৰু আকৰ্ষণীয় ব্যক্তিত্বৰ  সুশিক্ষিত মহিলা, যিয়ে  স্বামীৰ পূৰ্ণ বিশ্বাস অৰ্জন কৰিছিল, সেইগৰাকী  নুৰ জাহান ৰাজ দৰবাৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী আৰু প্ৰভাৱশালী মহিলা আছিল, যি সময়ত মোগল সাম্ৰাজ্য ইয়াৰ শক্তি আৰু খ্যাতিৰ শীৰ্ষত আছিল। ৰাজনীতিত তেওঁ নিজৰ স্বামীতকৈও অধিক নিৰ্ণায়ক আৰু সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা বাবে তেওঁক ইতিহাসবিদসকলে তেওঁক পোন্ধৰ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি সিংহাসনৰ আঁৰৰ প্ৰকৃত শক্তি বুলি বিবেচনা কৰিছিল। নৰু জাহানক কিছুমান সন্মান আৰু বিশেষাধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল যিবোৰ আগতেও হওক বা পিছতেই  হওক, কোনো মোগল সম্ৰাজ্ঞীয়ে উপভোগ কৰা নাছিল। 

নিজৰ নামত মুদ্ৰা খোদিত কৰা তেৱেঁ একমাত্ৰ মোগল সম্ৰাজ্ঞী। সম্ৰাটে ৰাজ-দৰবাৰ আয়োজন কৰোঁতে তেৱোঁ লগতে উপস্থিত থাকিছিল। আনকি সম্ৰাটৰ অসুস্থতাৰ সময়ত তেওঁ নিজে "দিৱান-ই-মালিকী"ৰ (ৰাজ দৰবাৰ) আয়োজন কৰিছিল। চৰকাৰী নথি বা আদেশে আইনী বৈধতা পোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁৰ সন্মতিৰ প্ৰয়োজন আছিল আৰু সেইবাবে তেওঁক ৰাজকীয় মোহৰৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে আদেশ জাৰি কৰাৰ পূৰ্বে, আনকি পাটশাহ বেগম সংক্ৰান্তীয় বিষয়তো সম্ৰাটে তেওঁৰ মতামত লৈছিল। সম্ৰাটে নুৰজাহানৰ সৈতে সহ-শাসকৰ ভূমিকা লৈছিল আৰু পত্নীৰ পৰামৰ্শৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল। 
## তথ্য উৎস

## গ্ৰন্থপঞ্জী
*
*
*Lal, Ruby (2018). *Empress: The Astonishing Reign of Nur Jahan.* W. W. Norton. 
*
*
*

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
খুৰশীদ বানো

**খুৰশীদ বানো** (; ১৪ এপ্ৰিল ১৯১৪-১৮ এপ্ৰিল ২০০১) এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু কণ্ঠশিল্পী আছিল। ১৯৩১ চনত তেওঁ নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰৰে কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলি একে বছৰৰ ভিতৰত সবাক চলচ্চিত্ৰত জড়িত হৈছিল। দুই দশক জুৰি চলচ্চিত্ৰত কৰ্মজীৱন অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত ১৯৪৮ চনত দেশ বিভাজনৰ পিছত তেওঁ পাকিস্তানলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়লৈ তেওঁ ত্ৰিশখনমান ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম সবাক ছবি *লাইলা মজনু* (১৯৩১)। তেওঁক  বিশেষভাবে জনা যায় কে.এল. চাইগলে অভিনয় কৰা *তানসেন* (১৯৪৩) ছবিৰ বাবে, য’ত খুৰশীদে অভিনয় কৰাৰ উপৰি তেওঁ কণ্ঠদান কৰা বহু কেইটা স্মৰণীয় গীতো চিত্ৰিত হৈছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
খুৰশীদ বেগমৰ জন্ম হৈছিল লাহোৰৰ ওচৰৰ কচুৰ জিলাত আৰু সেই সময়ত তেওঁৰ নাম আছিল ইৰচাদ। সৰুকালত তেওঁ আল্লামা ইকবালৰ ঘৰৰ ওচৰত ভাট্টি গেট অঞ্চলত বাস কৰিছিল।
## কৰ্মজীৱন
খুৰশীদে *সেহলা* নামেৰে নিৰ্বাক ছবি আই ফৰ এন আই (১৯৩১) ছবিৰে কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলিছিল। সেই বছৰতে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ প্ৰথম সবাক ছবি আলম আৰায়ো মুক্তি পাইছিল। এই সময়চোৱাত তেওঁৰ *লেইলা মজনু* (১৯৩১),*মুফলিছ আশিক* (১৯৩২),*নকলী ডক্তৰ* (১৯৩৩),*বোম্ব শ্বেল*  আৰু *মিৰ্জা চাহিবা* (১৯৩৫),*কিমিয়াগাৰ* (১৯৩৬),*ইমান ফৰোছ* (১৯৩৭),*মধুৰ মিলন* (১৯৩৮) আৰু *সিতাৰা* (১৯৩৯) ছবিয়ে মুক্তি পাইছিল।

১৯৩১ চনৰ পৰা ১৯৪২ চনৰ সময়চোৱাত তেওঁ কলকাতা আৰু লাহোৰৰ ষ্টুডিঅ’ই নিৰ্মাণ কৰা ছবিত কাম কৰিছিল আৰু এগৰাকী কণ্ঠশিল্পী অভিনেত্ৰী ৰূপে এক পৰিচিতি গঢ়ি উঠিছিল যদিও তেওঁৰ ছবিবোৰে বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাব পৰা নাছিল। ১৯৪০ৰ দশকৰ তেওঁৰ কেইখনমান ছবি হ’ল- *মুচাফিৰ* (১৯৪০)*হোলী* (১৯৪০),*শাদী* (১৯৪১) আৰু *পৰদেশী* (১৯৪১)। জ্ঞান দত্তই সঙ্গীত পৰিচালনা কৰা *ভক্ত সুৰদাস*ৰ (১৯৪২) তেওঁ কণ্ঠদান কৰা *পঞ্চী বাৱৰে* শীৰ্ষক গীতটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈছিল। ছবিখনৰ অন্য কেইটামান জনপ্ৰিয় গীত *মধুৰ মধুৰ গা ৰে মনৱা*, *জোলী ভৰ তাৰাই লড়াই ৰে* আৰু কে.এল. চাইগলৰ সৈতে দ্বৈতকণ্ঠৰ *চান্দনী ৰাত ঔৰ তাৰায়ে খিলায়ে হুঁ*।

ৰঞ্জিত মোভীটোনৰ চলচ্চিত্ৰত কে.এল. চাইগল আৰু মোতীলালৰ সৈতে অভিনয় কৰিবলৈ বোম্বেলৈ যোৱাৰ পিছত তেওঁ কৰ্মজীৱনৰ শীৰ্ষ স্তৰ পাইছিল। চতুৰ্ভূজ দোশী পৰিচালিত *ভক্ত সুৰদাস*ত (১৯৪৩) কে.এল. চাইগলৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰাৰ পিছত খুৰশীদৰ খ্যাতিয়ে শিখৰ চুইছিল। ইয়াৰ পিছতে মুক্তি পাইছিল *তানসেন* (১৯৪৩), যিখনক প্ৰথম *সঙ্গীত তাৰকা*ৰ ছবি বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ একেলগে কাম কৰা দুজন মুখ্য তাৰকা জয়ৰাজ আৰু ঈশ্বৰলাল।

তেওঁৰ অন্য কিছুমান ছবি হ’ল- মুমতাজ মহল (১৯৪০), চোটা মা (১৯৪৩), চাহেনচাহ বাবৰ (১৯৪৪), মুৰ্তি (১৯৪৫), মিট্টি (১৯৪৭), আৰু আপ বিটি (১৯৪৮)।  পাকিস্তানত তেওঁৰ দুখন ছবিয়ে মুক্তি পাইছিল- মণ্ডী (১৯৫৬) আৰু ফনকাৰ (১৯৫৬)।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Rare Picture of Khursheed Bano
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি
পদ্মনাথ ভট্টাচাৰ্য বিদ্যাবিনোদ

**পদ্মনাথ ভট্টাচাৰ্য বিদ্যাবিনোদ** (১৮৬৮-১৯৩৮) এজন ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ৷ তেওঁৰ জন্ম চিলেটত (এতিয়াৰ বাংলাদেশত)৷ তেওঁ ঘাইকৈ প্ৰাচীন কামৰূপৰ বিষয়ে গৱেষণা কৰিছিল৷ তেওঁ অসমৰ এজন আগশাৰীৰ সংস্কৃত পণ্ডিত হোৱাৰ লগতে কামৰূপ অনুসন্ধান সমিতিৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল৷ তেওঁ কটন কলেজত অধ্যাপনা কৰিছিল৷ তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰাজিসমূহ হ’ল কামৰূপ শাসনাৱলী, ৰামকৃষ্ণ-বিবেকানন্দ প্ৰসংগ, Mr. Gait's History of Assam: A Critical Study, আৰু ভাৰতীয় পুৰাতত্ব বিভাগৰ জাৰ্ণাল Epigraphia Indica দ্বাদশ খণ্ডত গৱেষণাপত্ৰ৷ গেইটে লিপিবদ্ধ কৰা অসমৰ ঐতিহাসিক ঘটনাৱলী আৰু সেইবোৰৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে বিদ্যাবিনোদ অসন্তুষ্ট আছিল আৰু তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ নিয়মীয়াকৈ কামৰূপৰ শিলালিপি আৰু ফলিসমূহৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পাঠোদ্ধাৰৰ কামত অংশ লৈছিল৷

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ
সনজীদা খাতুন

**সনজীদা খাতুন** (, জন্ম: ৪ এপ্ৰিল ১৯৩৩) এগৰাকী ৰবীন্দ্ৰ সংগীত শিল্পী, লেখক, গৱেষক, সংগঠক, সংগীতজ্ঞ, শিক্ষক তথা বাংলাদেশৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰৰ অন্যতম ব্যক্তিত্ব। তেওঁ বাংলাদেশৰ অন্যতম আগশাৰীৰ সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠান 'ছায়ানট'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আৰু বৰ্তমান অধ্যক্ষ। তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰবীন্দ্ৰ সংগীত সম্মিলন সমিতিৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। ইয়াৰ লগতে তেওঁ শিশু শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান নালন্দাৰ সভাপতি। ১৯৯১ চনত তেওঁক বাংলাদেশ চৰকাৰে একুশে পদক প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। ২০২১ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক কলা শিতানত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
১৯৩৩ চনৰ ৪ এপ্ৰিল তাৰিখে ব্ৰিটিছ ভাৰতত সনজীদা খাতুনৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ ড° কাজী মোতাহাৰ হুছেইন এজন বিখ্যাত পণ্ডিত আৰু বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অধ্যাপক আছিল। সনজীদা খাতুন বাংলাদেশৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ শিক্ষাবিদ আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ কাজী আনোৱাৰ হুছেইনৰ ভগ্নী আৰু ৰবীন্দ্ৰ সংগীত বিশেষজ্ঞ ৱাহিদুল হকৰ পত্নী। 

তেওঁ ১৯৫৪ চনত বাংলা ভাষা আৰু সাহিত্যত সন্মানসহ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল আৰু ১৯৫৫ চনত ভাৰতৰ শান্তিনিকেতনৰ বিশ্ব ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। পিছত তেওঁ ১৯৭৮ চনত একেখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

## কৰ্মজীৱন
সনজীদা খাতুনে শিক্ষকতাৰ জৰিয়তে তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। শান্তিনিকেতনৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাংলা ভাষা আৰু সাহিত্য বিভাগৰ অধ্যাপক পদত যোগদান কৰিছিল। দীৰ্ঘ দিন ধৰি শিক্ষকতা কৰাৰ পিছত তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাদানৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। ১৯৭১ চনত মুক্তি যুদ্ধৰ সময়ত খাতুনে বাংলাদেশ মুক্তি সংগ্ৰামী শিল্পী সংস্থা আৰু ১৯৬০দশকৰ আৰম্ভণিতে ছায়ানট অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা আছিল। বৰ্তমান তেওঁ ছায়ানটৰ অধ্যক্ষ পদত অধিষ্ঠিত। তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰবীন্দ্ৰ সংগীত সম্মিলন সমিতিৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। ইয়াৰ লগতে তেওঁ শিশু শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান নালন্দাৰ সভাপতি।

## ব্যক্তিগত জীৱন
সনজীদা খাতুন ৰবীন্দ্ৰ সংগীত বিশেষজ্ঞ ৱাহিদুল হকৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। দম্পতীহালৰ তিনি সন্তান ক্ৰমে আপালা ফাৰহাট নাৱেদ, পাৰ্থ তনবীৰ নাৱেদ, ৰুচিৰা তবচ্ছুম নাৱেদ। 

## বঁটা আৰু সন্মান
সনজীদা খাতুনে তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। 'নজৰুল মানস' কিতাপখনৰ বাবে ১৯৮৮ চনত ব্ৰাক বেংক-সমকাল শিক্ষা পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। ১৯৯১ চনত তেওঁক বাংলাদেশ চৰকাৰে একুশে পদক প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। ২০১০ চনত তেওঁ ৰবীন্দ্ৰ স্মৃতি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। একে বছৰে তেওঁ পঞ্চম চিটিচেল চেনেল সংগীত বঁটা অনুষ্ঠানত তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ২০১২ চনত তেওঁ বিশ্ব ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান ' দেশিকোত্তম পুৰস্কাৰ' লাভ কৰে। তদুপৰি কলকাতাৰ ঠাকুৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানে তেওঁক ২০১৯ চনত তেওঁৰ 'ৰবীন্দ্ৰ তত্ত্বচাৰ্য' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। ২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।

## উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ
তেওঁ মুঠ ১৬খন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্যসমূহ হৈছে:
* 'কবি সত্যেন্দ্ৰনাথ দত্ত'
* 'ৰবীন্দ্ৰসঙ্গীতেৰ ভাবসম্পদ'
* 'ধ্বনি থেকে কবিতা'
* 'অতীত দিনেৰ স্মৃতি'
* 'ৰবীন্দ্ৰনাথ: বিবিধ সন্ধান'
* 'ধ্বনিৰ কথা আবৃত্তিৰ কথা'
* 'স্বাধীনতাৰ অভিযাত্ৰা'
* 'সাহিত্য কথা সংস্কৃতি কথা'
* 'জননী জন্মভূমি'
* 'ৰবীন্দ্ৰনাথ এবং ৰবীন্দ্ৰনাথ'

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
কিৰা মুৰাট'ভা

**কিৰা সিঅৰ্হিয়ুইভনা মুৰাট'ভা** (; ৫ নৱেম্বৰ ১৯৩৪ – ৬ জুন ২০১৮) ছ'ভিয়েট সংঘ আৰু ইউক্ৰেনীয়ানৰ এগৰাকী পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালিকা, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। এই পূৰ্বোত্তৰৰ স্লাভিকিয় নামটোৰ পিতৃৰ ফালৰ নাম হয় জৰ্জিয়ুইভনা আৰু পৰিয়ালৰ নাম হয় কৰটক'ভা/মুৰাট’ভা। এওঁ অস্বাভাৱিক ধৰণৰ পৰিচালনাৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। এওঁৰ চলচ্চিত্ৰসমূহ ছ'ভিয়েট সংঘত নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। মুৰাট'ভাই তেওঁৰ প্ৰায়খিনি শিল্পকৰ্মৰ কাম ওডেচ্ছাতে কৰি কটালে। তেখেতে স্থানীয় অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক লৈ চলচ্চিত্ৰবোৰো স্থানীয় ষ্টুডিয়তে তৈয়াৰ কৰিছিল। এওঁৰ পিতৃ আৰু মাতৃ উভয়েই কমিউনিষ্ট বা সাম্যবাদী থকাৰ উপৰিও কমিউনিষ্ট দলৰ সকৃয় সদশ্য আছিল।

## জীৱনী
### জীৱনৰ প্ৰথম সময়ছোৱা আৰু জীৱিকা
কিৰা কৰটক'ভাৰ ১৯৩৪ চনত ৰোম দেশৰ চৰ'শা (এতিয়াৰ মলড'ভা) নামৰ এখন চহৰত জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল ৰুছ দেশৰ আৰু মাতৃ আছিল ৰোমানিয়াৰ। এওঁৰ পিতৃ, য়ুৰি কৰটক'ভে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ফ্যাচিবাদৰ বিৰোধী গেৰিলা আন্দোনত ৰোমানীয়ান সৈন্যৰ হাতেৰে গেপ্তাৰ হৈছিল আৰু জেৰা কৰাৰ পাছত গুলীবদ্ধ হৈছিল। বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত কিৰা তেওঁৰ মাকৰ লগত বুকাৰেষ্টত থাকিবলৈ ধৰিলে। কিৰাৰ মাক আছিল এগৰাকী স্ত্ৰীৰোগৰ বিশেষজ্ঞ আৰু পাছত তেওঁ সমাজতান্ত্ৰীক ৰোমানৰ চৰকাৰী কৰ্মজীৱন অবলম্বন কৰিছিল।

১৯৯৫ চনত কিৰাই চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালনা বিষয়ৰ ওপৰত মস্কোৰ জেৰাচিমভ ইনষ্টিটিউতৰ পৰা শিক্ষা লাভ কৰে। শিক্ষা সাং কৰি কৰটক'ভায়ে ওডেচ্ছাৰ কৃষ্ণ সাগৰৰ বন্দৰত থকা ওডেচ্ছা চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ'ত এটি পৰিচালিকাৰ পদত নিযুক্তি হ'ল, যিটো তেখেতৰ নিজা ঠাই বেচ্চাৰাবিয়াৰ পৰা অতি ওচৰতে। এওঁ ১৯৬১ চনত প্ৰথম বাৰ বৃত্তিমূলক চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ষ্টুডিয়টোৰ লগত ১৯৭৮ চনলৈকে কাম কৰিছিল, কিন্ত পাছত বৃত্তিমূলক সংঘৰ্ষৰ পাছত এই ঠাই এৰি লেলিনগ্ৰেডলৈ স্থানান্তৰিত হ'ব লগিয়া হল। তাতে এওঁ এখন চলচ্চিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিলে, কিন্তু পাছত পুনৰ ওডেচ্ছালৈ ঘূৰি গ'লগৈ। এই দেশৰ সমাজতান্ত্ৰিক বাস্তৱৰ আদৰ্শ মানি নছলা বাবে মুৰাট'ভাৰ চলচ্চিত্ৰ সমূহক বৈশিষ্ট্যগত ভাষাৰ কাৰণে ছ'ভিয়েটৰ কৰ্মকৰ্তাসকলে যথেষ্ট সমালোচনা কৰিছিল। বহু বছৰ মুৰাট'ভাক চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ বাবেও নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।

## স্বীকৃতি আৰু পুৰস্কাৰ

পেৰেষ্ট্ৰয়েকাৰৰ সময়তহে মুৰাট'ভাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ব্যাপকভাৱে জনসাধাৰণ স্বীকৃতি আৰু পুৰস্কাৰ পাবলৈ সমৰ্থ হৈছিল। ১৯৮৮ চনত ক্ৰেতেইল (ফ্ৰান্স)-ত হোৱা মহিলাৰ আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ প্ৰথমবাৰৰ বাবে এওঁৰ ৰচনাৰ প্ৰদৰ্শন দেখুৱাইছিল। ১৯৪৪ চনৰ কাঁন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতৰ মাজত এওঁৰ 'এমং গ্ৰে স্ত'ন' চলচ্চিত্ৰখন 'আঁ চাৰটাঁ ৰগাড়' () বিভাগত সন্মান দেখুৱাই দেখুৱা হৈছিল।

মুৰাট'ভাৰ পুৰস্কাৰসমূহ:
* অৰদাৰ অফ প্ৰিন্স য়াৰ'স্লভ দ্যা ৱাইজ
* অৰদাৰ অফ বন্ধুত্ব (ফ্ৰন্দচিপ্)
* পিপ'লচ্ আৰটিষ্ট অফ ইউক্ৰেইন
* ১৯৯৩ ছেভছেনক' জাতীয় পুৰস্কাৰ

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
কুকুৰা যুঁজ

[thumb|[ভাৰতৰ তামিলনাডুত কুকুৰা যুঁজ]]
**কুকুৰা যুঁজ** () অসমৰ এক পৰম্পৰাগত খেল। অসমৰ বহু অঞ্চলত কুকুৰা যুঁজৰ ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা দেখা যায়। বিশেষকৈ মাঘ বিহুৰ সময়ত এই খেল অসমৰ বহু ঠাইত সামূহিকভাৱে অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল। এই খেলত প্ৰত্যেকেই নিজৰ কুকুৰাক প্ৰশিক্ষণ দি অন্য কুকুৰাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ দিয়ে। কোনো কোনো ঠাইত কুকুৰাৰ ভৰিত বিন্ধা যুক্ত কাইট লগাই দিয়ে যাতে আক্ৰমণ কৰিলে প্ৰতিদ্বন্দ্বী কুকুৰাটো আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়।

২০১৪ চনত এটা ৰায়ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা সকলো ধৰণৰ জীৱ-জন্তুৰ যুঁজ নিষিদ্ধ কৰে। ইয়াৰ পিছতে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসমৰ কুকুৰা যুঁজ বন্ধ কৰাৰো নিৰ্দেশ দিয়ে।

## বিৱৰণ
thumb|পালনাডু যুদ্ধৰ সময়ত কুকুৰা যুঁজ দেখুওৱা ভাস্কৰ্য
এই খেলত প্ৰত্যেকেই নিজৰ কুকুৰাক প্ৰশিক্ষণ দি অন্য কুকুৰাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ দিয়ে। কোনো কোনো ঠাইত কুকুৰাৰ ভৰিত বিন্ধা যুক্ত কাইট লগাই দিয়ে যাতে আক্ৰমণ কৰিলে প্ৰতিদ্বন্দ্বী কুকুৰাটো আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। এনে যুঁজত হৰা কুকুৰাটো প্ৰায়ে মৃত্যুমুখত পৰে।

## ইতিহাস
কুকুৰা যুঁজৰ ইতিহাস প্ৰাচীন। সিন্ধু সভ্যতাৰ সময়তো আমোদ-প্ৰমোদৰ বাবে এই যুঁজ অনুষ্ঠিত কৰাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। প্ৰাচীন ভাৰতত ১১৭৮ চনত অন্ধ্ৰপ্ৰদেশত সংঘটিত হোৱা পালনাডু যুদ্ধ (Battle of Palnadu)-ৰ পৰিণাম কুকুৰা যুঁজেৰে নিৰ্ণয় কৰাৰ তথ্য পোৱা যায়।

## নিষিদ্ধকৰণ
২০১৪ চনত এটা ৰায়ৰ জৰিয়তে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা সকলো ধৰণৰ জীৱ-জন্তুৰ যুঁজ নিষিদ্ধ কৰে। ইয়াৰ পিছতে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসমৰ কুকুৰা যুঁজ বন্ধ কৰাৰো নিৰ্দেশ দিয়ে।

## লগতে চাওক
* বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ খেল-ধেমালি
ৰাণী পদ্মিনী

**পদ্মিনী ** () তেৰ-চৈধ্য শতিকাৰ মেৱাৰৰ এগৰাকী কিংবদন্তি ৰাণী আছিল। তেওঁক **পদ্মাৱতী** হিচাপেও জনা যায়। সোতৰ শতিকাৰ বহুকেইখন গ্ৰন্থত তেওঁৰ উল্লেখ পোৱা যায়, যাৰ প্ৰচীমতম সূত্ৰ পদ্মাৱত। ১৫৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত মালিক মহম্মদ জায়সীয়ে এই মহাকাব্য ৰচনা কৰিছিল। 
## জায়সীৰ ‘পদ্মাৱত’
মালিক মহম্মদ জায়সীৰ মহাকাব্যৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁ সিংহল ৰাজ্যৰ বা বৰ্তমানৰ শ্ৰীলংকাৰ সুন্দৰী ৰাণী আছিল। চিতোৰ দূৰ্গৰ ৰাজপুত শাসক আছিল ৰতন সেন। ৰতন সেনে ‘হীৰামন’ নামৰ কথা কব পৰা ভাটো চৰাইৰ পৰা পদ্মিনীৰ ৰূপৰ সম্ভেদ পায়। এক শিহৰণকাৰী অভিযানৰ যোগে ৰতন সেনে পদ্মিনীক জয় কৰে আৰু বিয়া কৰাই চিতোৰলৈ লৈ আহে। তৎকালীন দিল্লীৰ চুলতান আলাউদ্দিন খিলিজিয়ে চিতোৰ আক্ৰমণ কৰে আৰু ৰতন সিঙক বন্দী কৰে। কুম্ভলগড়ৰ ৰজা দেৱপালেও পদ্মিনীৰ ৰূপৰ কথা শুনিছিল আৰু ৰতন সিং কাৰগাৰত থকা অৱস্থাত তেওঁক বিয়াৰ প্ৰস্থাৱ আগবঢ়ায়। ৰতন সেন চিতোৰলৈ উভতি অহাত দুয়োৰ মাজত দ্বন্দ হয় আৰু দুয়োজনৰে মৃত্যু হয়। আলাউদ্দিনে ৰাণী পদ্মিনীক পাবলৈ চিতোৰ অৱৰোধ কৰে। চিতোৰ বচোৱাৰ কোনো উপায় নেদেখি খিলিজিৰ হাতত পৰাৰ আগেয়ে পদ্মিনী আৰু তেওঁৰ সঙ্গিনীসকলে জৌহৰ বা আত্মহত্যা কৰে। অন্য  ৰাজপুত পুৰুষসকলে আলাউদ্দিনৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰি প্ৰাণত্যাগ কৰে।

হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মৰ বহুতো লেখা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাত পদ্মিনীৰ বিষয়ে পোৱা যায়। এই সংস্কৰণবোৰৰ চুফী কবি জায়াসীৰ ৰচনাৰ সৈতে ভিন্নতা দেখা  যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে এই সংস্কৰণবোৰত ৰাণী পদ্মিনীৰ স্বামী ৰতন সেন আলাউদ্দিল খিলিজীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু বৰণ কৰে আৰু তাৰ পিছত তেওঁ জৌহৰ ব্ৰত অৱলম্বন কৰে। তেওঁক এগৰাকী হিন্দু ৰাজপুত ৰাণী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে এজন মুছলমান আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ মৰ্যদা ৰক্ষা কৰে। সময়ৰ সোঁতত এক ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা পোৱা পদ্মিনীৰ জীৱনৰ আধাৰত বহুতো উপন্যাস, নাটক, টেলিভিচন ধাৰাবাহিক, চলচ্চিত্ৰ আদিৰ সৃষ্টি হৈছে। Daud Chand's *Padmini* (1948),  and the Hindi language *Maharani Padmini* (1964).
## বিভিন্ন সংস্কৰণ
ষোল শতিকাৰ বিভিন্ন ৰচনাত ৰাণী পদ্মিনীৰ ভিন্ন ভিন্ন কাহিনী দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰাচীনতম চুফী কবি মালিক মহম্মদ জায়াসীয়ে অৱধী ভাষাত ৰচিত  *পদ্মাৱত* (১৯৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ)সম্ভৱতঃ ই পাৰ্চী লিপিত ৰচিত হৈছিল।
 চৈধ্য শতিকাৰ মুছলমান ৰাজ দৰবাৰৰ ঐতিহাসিকসকলৰ ৰচনাত আলাউদ্দিন খিলিজিৰ চিতোৰ আক্ৰমণৰ প্ৰসংগত এই ৰাণীগৰাকীৰ কোনো উল্লেখ নাই। চৈধ্য- ষোল শতিকাৰ জৈন সাহিত্য- *নবীনান্দন জেনুধৰ*, *চিতাই চৰিত্ৰ* আৰু *ৰায়ান চেহৰা*ত ৰাণী পদ্মিনীৰ উল্লেখ আছে।
## প্ৰতিকী ৰূপ
ৰাণী পদ্মিনীৰ কাহিনীটো কিছুমান মুছলমান চুফী, হিন্দু নাথ আৰু জৈন পৰম্পৰাৰ পাণ্ডুলিপিত উল্লেখ থকামতে ই এক প্ৰতীকাত্মক কাহিনী। ইয়াৰে সোতৰ শতিকাৰ কিছুমান পাণ্ডুলিপিৰ মতে চিতোৰ হৈছে মানৱ শৰীৰৰ, সিংহল দ্বীপ মানৱ হৃদয়ৰ আৰু পদ্মিনী হৈছে মানৱ মনৰ প্ৰতীক। ভাটোটো হৈছে গুৰু বা শিক্ষক, যিয়ে পথ প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে আলাউদ্দিন হৈছে মায়াৰ প্ৰতীক। পদ্মিনীৰ এনে আলংকাৰিক বাখ্যা ৰাজস্থানৰ হিন্দু আৰু জৈন পৰম্পৰাতো দেখা যায়।
## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
পূজা ভাট

**পূজা ভাট** (; জন্ম: ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৭২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, অভিনেত্ৰী, ভয়ছ অভাৰ শিল্পী, মডেল আৰু ছবি-নিৰ্মাতা। পূজা ভাটে লাভ কৰা বহুকেইটা পুৰস্কাৰৰ ভিতৰত দুটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও সন্নিৱিষ্ট হৈ আছে। তেখেত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক মহেশ ভাটৰ জীয়ৰী। ১৯৮৯ চনত মহেশ ভাটে নিৰ্মাণ কৰা টেলিভিছন ছবি *ডেডি*ৰ জৰিয়তে পূজা ভাটে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনৰ বাবে পূজা ভাটে শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতাৰ ফিল্মফেয়াৰ *লাক্স নিউ ফেচ অৱ দ্যা ইয়েৰ* সন্মান লাভ কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৯৭২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পূজা ভাটৰ জন্ম হয়। পূজা ভাটৰ পিতৃ আছিল মহেশ ভাট আৰু মাতৃ আছিল কিৰণ ভাট। পূজা ভাটে পিতৃৰ পৰা গুজৰাটী জাত্যাংশ আৰু মাতৃৰ পৰা ইংৰাজী, স্কটিশ, আৰ্মেনিয়ান আৰু বাৰ্মিছ জাত্যাংশ লাভ কৰিছে।

## কৰ্মজীৱন
পূজা ভাটে ১৭ বছৰ বয়সত (১৯৮৯ চনত) অভিনয়ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ছবিখন আছিল মহেশ ভাটৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত *ডেডী*। সেইখন ছবি মহেশ ভাটে টিভিৰ ছবি হিচাপে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ছবিখনৰ আন এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল বলিউডৰ বলিষ্ঠ অভিনেতা অনুপম খেৰে।

১৯৯১ চনত নিৰ্মাণ হোৱা *দিল হেই কে মানতা নহী* শীৰ্ষক ৰোমাণ্টিক ছবিখন আছিল পূজা ভাটৰ কেৰিয়াৰৰ এখন উল্লেখযোগ্য ছবি। এইখন ছবি আছিল অস্কাৰ-বিজয়ী *ইট হেপেনড ওৱান নাইট*ৰ ৰিমেক।

পূজা ভাটৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবি হৈছে *ছড়ক* (১৯৯১),, *জুনুন (১৯৯২)*, *জানম*, *হাম দোনো* (১৯৯৫), *অংগৰক্ষক*, *বৰ্ডাৰ (১৯৯৭)* আৰু *জখম* (১৯৯৮) আদি। ২০০১ চনত পূজা ভাটে *Everybody Says I'm Fine! * নামৰ ইংৰাজী ছবিখনত অভিনয় কৰে। ২০০৪ চনত পূজা ভাটৰ নিজস্ব পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনাত *পাপ* নামৰ ছবিখন মুক্তি হয়। ইয়াৰ পিছত তেখেতে চাৰিখনকৈ ছবি পৰিচালনা কৰে। ২০২১ চনত পূজা ভাটে অলংকৃতা শ্ৰীবাস্তৱেৰ নিৰ্দেশনাত *বোম্বাই বেগমছ* নামৰ ছটা খণ্ডৰ চিৰিজটোত অভিনয় কৰিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্বাহানা গোস্বামী

**শ্বাহানা গোস্বামী** (,জন্ম-৬ মে' ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। শ্বাহানাই সাধাৰণতে হিন্দী ভাষাৰ ছবিত অভিনয় কৰে। প্ৰযোজনা সহযোগী হিচাপে কেৰিয়াৰৰ পাতনি মেলা শ্বাহানাই পৰৱৰ্তী সময়ত অভিনয়ৰ জগতত ভৰি দিয়ে আৰু একাধিক ভিন্নধৰ্মী ছবিত কাম কৰে। ২০০৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত *ৰক অন* ছবিত অভিনয় কৰি শ্বাহানাই ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সমালোচকৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ফিল্মফেয়াৰৰ উপৰি শ্বাহানাই আইফা, ষ্টাৰ স্ক্ৰীন আদি বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। *ফিৰক*, *মিডনাইটছ চিলড্ৰেন*, *বোম্বাই বেগমছ*, *ব্ৰেক কে বাদ* হৈছে শ্বাহানাৰ কিছু উল্লেখযোগ্য কৰ্ম।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
শ্বাহানাৰ জন্ম হৈছিল নতুন দিল্লীত। তেখেতে দিল্লীৰ চৰ্দাৰ পেটেল বিদ্যালয় আৰু মুম্বাইৰ ছফিয়া কলেজত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে। স্কুলত তেখেতে হাউছ কেপ্টেইন আৰু ক্ৰীড়া চেম্পিয়ন আছিল। তেখেতে দহবছৰৰ কাৰণে গুৰু পদ্মশ্ৰী কিৰণ ছেগলৰ অধীনত ওডিছিৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।
## কৰ্মজীৱন
সৰুতেই শ্বাহানা পেচাগত অভিনয়ৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তেখেতে মুম্বাইলৈ আহি নিজৰ স্নাতক শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু অভিনয়ৰ ক্ষেত্ৰত থকা সম্ভাৱনাসমূহ অন্বেষণ কৰে। প্ৰথম পদক্ষেপ হিচাপে তেখেতে যামিনী পাঠকৰ থিয়েটাৰ গ্ৰুপত কাম কৰে। ইয়াত তেখেতে প্ৰযোজনা সহযোগী হিচাপে কৰ্মৰত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত শ্বাহানাই তেওঁলোকৰে প্ৰযোজনাত মঞ্চস্থ হোৱা *ছিগাল* আৰু *আৰবিয়ান নাইটছ*ত অভিনয় কৰে।

থিয়েটাৰত কৰ্মৰত হৈ থকাৰ সময়তে টেলেণ্ট কনছালটেণ্ট শ্বানু শৰ্মাই শ্বাহানক নাছিৰুদ্দিন শ্বাহৰ অভিষেককাৰী পৰিচালনা *ইউ হোতা ত' ক্যা হোতা*ৰ বাবে অডিশ্যন দিবলৈ কয়। পৰ্যায়ক্ৰমে শ্বাহানাই ৰীমা কাগতিৰ ছবি "হানিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেড"ত বোমান ইৰানীৰ জীয়েকৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।সেইখিনি সময়তে, *ইউ হোতা ত' ক্যা হোতা*ত শ্বাহানাৰ অভিনয় প্ৰত্যক্ষ কৰা এগৰাকী চিত্ৰগ্ৰহণকাৰীয়ে তেখেতক পাৰ্ছেপ্ট পিকচাৰ কোম্পানীৰ *ৰু ব ৰু*ৰ বাবে অডিশ্যন দিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। ছবিখনৰ বাবে শ্বাহানা নিৰ্বাচিত হয় আৰু স্নাতক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি থকাৰ সময়তেই তেখেতে সেইখন ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনৰ প্ৰথমটো শ্বট শ্বাহানাই বেংককত দিয়ে।

শ্বাহানাৰ বন্ধু শ্বানু শৰ্মা আৰু ছিমৰণে *ৰক অন* বাবে অভিনয়-শিল্পীৰ বাছনি কৰি থকাৰ সময়তে শ্বাহানাৰ নামটো ছবিখনৰ পৰিচালক অভিষেক কাপুৰক জনোৱা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত শ্বাহানাই ৰক অনৰ বাবে অডিশ্যন দিয়ে আৰু ছবিখনৰ ডেবি নামৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰটোত অভিনয়ৰ সুযোগ পায়। এইটো চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি শ্বাহানাই দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ প্ৰশংসা অৰ্জন কৰাৰ উপৰি বহুকেইটা মানসম্পন্ন বঁটাও লাভ কৰে। তাৰে ভিতৰত ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা লাভ কৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সমালোচকৰ বঁটাটো অন্যতম। ২০১৩ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত দীপা মেহতাৰ ছবি মিডনাইটছ চিলড্ৰেন আছিল শ্বাহানাৰ প্ৰথমখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি। ছলমান ৰুশ্বডিৰ একে নামৰ প্ৰখ্যাত উপন্যাসখন ছবিখনৰ আধাৰ আছিল।
২০২১ চনত শ্বাহানাই অলংকৃতা শ্ৰীবাস্তৱৰ নিৰ্দেশত *বোম্বাই বেগমছ* নামৰ ছটা খণ্ডৰ নেটফ্লিক্স চিৰিজটোত অভিনয় কৰে। এইটো ছিৰিজত তেখেতৰ লগতে পূজা ভাট, অম্ৰুতা শুভাস আৰু প্লাৱিতা বৰঠাকুৰয়েও অভিনয় কৰিছে।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
মমতাজ মহল

**মমতাজ মহল ** (; ; জন্ম **আৰ্জুমন্দ বানু বেগম**; ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫৩- ১৭ জুন ১৬৩১) ১৯ জানুৱাৰী ১৬২৮-ৰ পৰা মৃত্যুৰ দিনলৈকে মোগল সম্ৰাট শ্বাহ জাহানৰ বেগম আছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ সমাধিৰ ওপৰত সম্ৰাট শ্বাহজাহানে বিশ্বৰ এক আশ্চৰ্য্য বুলি গণ্য কৰা আগ্ৰাৰ তাজমহল নিৰ্মাণ কৰাইছিল।

## পৰিবাৰ আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৫৯৩ চনৰ ২৭ এপ্ৰিলত আগ্ৰাত মমতাজৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ মাক-দেউতাকৰ নাম আছিল আবুল হাচান আচফ খান আৰু দিৱানজী বেগম। মাক দিৱানজী এজন ফাৰ্চী ৰান্ধনীৰ জীয়ৰী আছিল। দেউতাক মোগল সাম্ৰাজ্যৰ এক উচ্চ পদত অধিষ্ঠিত বিত্তশালী ব্যক্তি আছিল। ১৫৭৭ চনত তেওঁলোক পৰিয়াল ভাৰতলৈ আহে। আচফ খান মোগল সম্ৰাজ্ঞী নুৰ জাহানৰ ডাঙৰ ভায়েক আছিল।
## বিবাহ
শ্বাহ জাহানে ১৬০৭ চনত মমতাজক বাকদান কৰিছিল, যেতিয়া মমতাজ চৈধ্য বছৰ বয়সীয়া শ্বাহ জাহান পোন্ধৰ বছৰীয়া আছিল। ইয়াৰ পাঁচ বছৰ পিছত ৩০ এপ্ৰিল ১৬১২ত আগ্ৰাত তেওঁলোকৰ মাজত বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল। এইখন এখন প্ৰেমবিবাহ আছিল।  বিয়াৰ পিছত শ্বাহ জাহানে তেওঁক "মমতাজ মহল" বেগম উপাধি   তেওঁলোকৰ বাকদান আৰু বিবাহৰ মাজৰ সময়ছোৱাত শ্বাহ জাহানে ১৯০৯ চনত প্ৰথম পত্নী ৰাজকুমাৰী কান্দাহাৰী বেগমক বিয়া কৰায়। মমতাজক বিয়া কৰোৱাৰ পিছতো তেওঁ আৰু এগৰাকী ইজ-উন-নিচা বেগমক বিয়া কৰায়। ইজ-উন-নিচা-বেগম এজন শীৰ্ষস্থানীয় মোগল দৰবাৰীৰ জীয়ৰী আছিল। 
## মৃত্যু

বুৰহানপুৰত ১৭ জুন ১৬৩১ত চতুৰ্দশ সন্তানটো জন্ম দিবলৈ গৈ প্ৰসৱোত্তোৰ ৰক্তক্ষৰণত মমতাজৰ মৃত্যু হয়। প্ৰায় ত্ৰিশ ঘণ্টা জোৰা প্ৰসৱ বেদনাত তেওঁ ভুগিছিল। দাক্ষিণাত্য মালভূমিলৈ অভিযানত যোৱা স্বামীক তেওঁ সঙ্গ দিছিল। তেওঁৰ দেহ অস্থায়ীভাবে বুৰহানপুৰত শ্বাহ জাহানৰ খুৰাক ৰাজকুমাৰ ডেনিয়েলে নিৰ্মাণ কৰা তাপ্তী নদীৰ পাৰৰ জৈনাবাদ নামৰ বাগিছা এখনত অস্থায়ীভাবে কবৰ  দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত সম্ৰাট প্ৰায় এবছৰৰ বাবে শোকাকুল হৈ নিজকে নিৰ্জনতাৰ মাজত আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। এবছৰ পাছত তেওঁ যেতিয়া জন-সন্মুখলৈ আহিল, তেতিয়া তেওঁৰ চুলিয়ে শুকুলা বৰণ ধাৰণ কৰিছিল; ৰাজহাড বেঁকা হৈ গৈছিল আৰু  মুখ শোতোৰা পৰিছিল। মমতাজৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ জীয়েক জাহানাৰা বেগমে দেউতাক শোক-সাগৰৰ পৰা উলিয়াই আনিছিল।
## গ্ৰন্থপঞ্জী
* 
* 
*
*
## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

*Mumtaz Mahal
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য
ইমন চক্ৰৱৰ্তী

**ইমন চক্ৰৱৰ্তী** (, জন্ম: ১৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। তেওঁ ঘাইকৈ ফিল্মী, স্বতন্ত্ৰ সংগীত আৰু
ৰবীন্দ্ৰ সংগীতৰ লগত জড়িত। ইমন চক্ৰৱৰ্তীয়ে ২০১৭ চনত বঙালী ভাষাৰ ছবি 'প্ৰাক্তন'ত তেওঁৰ গীত "তুমি যাকে ভালোবাসো"ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। এই বঁটা কণ্ঠশিল্পীসকলৰ বাবে ভাৰতৰ আটাইতকৈ সন্মানীয় বঁটা আৰু চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্যত কণ্ঠদান কৰে শিল্পীক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁ নিজৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ গীতৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৮৯ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ হাওৰা জিলাৰ লিলুৱা চহৰত ইমন চক্ৰৱৰ্তীৰ হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ শংকৰ চক্ৰৱৰ্তী আৰু মাতৃ তৃষ্ণা চক্ৰৱৰ্তী। সৰুকালত তেওঁ মাতৃ তৃষ্ণা চক্ৰৱৰ্তীৰ পৰা সংগীত শিকিছিল আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ সাহিত্য কৰ্মৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল।

## কৰ্মজীৱন
ভাৰতীয় ৰেকৰ্ড লেবেল কোম্পানী সাৰেগামাৰ সৈতে কাম কৰাৰ বৃহৎ সুযোগতে তেওঁ পেশাদাৰী সংগীতত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। সাৰেগামাৰ বেনাৰত তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম 'বসতে দিয়ো কাছে' মুক্তি লাভ কৰিছিল। এলবামটোত কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ কেইটামান গীতৰ উপস্থাপন আছিল। এলবামটোৱে তেওঁৰ ৰচনাৰ বাবে নতুন কণ্ঠ আৰু গুণেৰে এক সতেজ কণ্ঠৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰিব বিচৰা সুৰকাৰ অনুপম ৰয়ৰ চকু পৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অনুপম ৰয়ৰ বঙালী চলচ্চিত্ৰ গীত "তুমি যাকে ভালোবাসো" গাইছিল। এয়া ইমনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ গীত আছিল। এই গীতৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা অৰ্জন কৰিছিল।

২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ টলিউড এলবাম 'মন'ৰ শীৰ্ষক গান "মন" গানটো মুকলি কৰে। এই গীত তেওঁ কণ্ঠশিল্পী সৰজিৎ ঘোষৰ সৈতে গাইছিল। সৰজিৎ ঘোষ গীতটোৰ সংগীত পৰিচালক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু প্ৰযোজক আছিল।

তেওঁক জী বাংলাত সম্প্ৰচাৰিত 'সা ৰে গা মা পা' টিভি শৃংখলাৰ বিচাৰক আৰু মেণ্টৰ হিচাপে দেখা গৈছিল। 

## প্ৰভাৱ
ইমন চক্ৰৱৰ্তী কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ পৰা প্ৰচুৰভাবে প্ৰভাৱিত। সৰুকালৰ পৰায়ে তেওঁ ঠাকুৰৰ সাহিত্য কৰ্মৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তেওঁ ইতিমধ্যে কেইবাটাও ৰবীন্দ্ৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰিছে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
ইমন চক্ৰৱৰ্তীয়ে সুৰকাৰ নীলঞ্জন ঘোষৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ। ২০২১ চনৰ ৩১ জানুৱাৰী তাৰিখে তেওঁলোকৰ বিবাহ পঞ্জীভূক্ত কৰা হৈছিল। ইমন চক্ৰৱৰ্তীয়ে বৰ্তমান ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ত সত্যজিৎ ৰায়ৰ চলচ্চিত্ৰৰ সংগীতৰ ওপৰত পিএইছডি ডিগ্ৰীৰ বাবে গৱেষণাৰত। 

## বঁটা আৰু সন্মান
* শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
উত্তৰা উন্নিকৃষ্ণন

**উত্তৰা উন্নিকৃষ্ণন** (, জন্ম: ২০০৪) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। তেওঁ এ এল বিজয়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এক পাৰিবাৰিক ২০১৪ চনৰ তামিল ছবি 'শৈৱম'ৰ "আঝাগু" (সৌন্দৰ্য) গীতত কণ্ঠদানৰ বাবে ২০১৫ চনৰ ৬২ তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। তেওঁ মাত্ৰ ৭ বছৰ বয়সত গীতটো ৰেকৰ্ড কৰিছিল। তেওঁ ১০ বছৰ বয়সত শ্ৰেষ্ঠ মহিলা কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰি ইয়াৰ কনিষ্ঠতম প্ৰাপ্তকৰ্তা হিচাপে পৰিগণিত হয়।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
২০০৪ চনত উত্তৰা উন্নিকৃষ্ণনৰ জন্ম হৈছিল। 
তেওঁ কৰ্ণাটিক শাস্ত্ৰীয় সংগীতশিল্পী পি. উন্নিকৃষ্ণন আৰু ভাৰতনাট্যম নৃত্যশিল্পী প্ৰিয়া উন্নিকৃষ্ণন কন্যা। তেওঁৰ দেউতাক পি. উন্নিকৃষ্ণনে শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত একাধিক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে। তামিল গীত "এন্নাভালে আদি এন্নাভালে" আৰু "উইৰম নেই"ৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ১৯৯৫ চনত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বঁটা লাভ কৰিছিল।

উত্তৰায়ে সুধা ৰাজাৰ পৰা ছয় বছৰ বয়সত কৰ্ণাটিক শাস্ত্ৰীয় সংগীত শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ লেডি এণ্ডাল স্কুল আৰু এপিএল গ্লোৱেল স্কুলত পঢ়িছিল। তামিল সংগীতৰ উপৰিও তেওঁ পশ্চিমীয়া শাস্ত্ৰীয়, ৰক আৰু পপ সংগীত উপভোগ কৰে আৰু এই সকলো ধাৰাবোৰ আয়ত্ত কৰিব বিচাৰে।

## সাংগীতিক জীৱন
ৰাগ কানাড়াৰ ওপৰত আধাৰিত জি ভি প্ৰকাশ কুমাৰে "আঝাগু" (সৌন্দৰ্য) ৰচনা কৰিছিল। এই গীতটোৱে চাৰিওফালে থকা সৌন্দৰ্যৰ বিষয়ে শিশুৰ ধাৰণা বৰ্ণনা কৰিছে। এই গীতটো না. মুথুকুমাৰে লিখিছিল আৰু তেওঁ ইয়াৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ গীতৰ শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰিছিল। যেতিয়া উত্তৰা উন্নিকৃষ্ণনে তেওঁৰ মাতৃ প্ৰিয়া উন্নিকৃষ্ণনৰ সৈতে গোলু উৎসৱৰ সময়ত কৰ্ণাটিক কণ্ঠশিল্পী চাইন্দৱীৰ ঘৰলৈ গৈছিল তাত তেওঁ এই গীতটোৰ কেইটামান শাৰী গাইছিল। কেইমাহমান পিছত চাইন্দৱীৰ স্বামী জি. ভি. প্ৰকাশ কুমাৰে উত্তৰাক 'শৈৱম' ছবিৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰে।
উত্তৰা উন্নিকৃষ্ণনে ২০১৩ চনত আঠ বছৰ বয়সত শিশু অভিনেতা চাৰা অৰ্জুনৰ বাবে গীতটো ৰেকৰ্ড কৰিছিল। ছবিখনত "আঝাগু"ৰ উপৰিও তেওঁ আৰু দুটা তামিল গান গাইছে।

গীতটোৱে বহু লোকৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ পিছতো কণ্ঠশিল্পী প্ৰদীপ সোমাসুন্দৰনে জুৰিৰ বাছনিৰ সমালোচনা কৰি গানটোক তীক্ষ্ণতা সংশোধন ছফ্টৱেৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে যথেষ্ট পৰিবৰ্তন কৰা বুলি কৈছিল। ection]] software. উত্তৰায়ে পিছত জি. ভি. প্ৰকাশ কুমাৰৰ সৈতে 'থেৰি' ছবিত "ইনা মীনা টীকা" গীতত কণ্ঠদান কৰিছিল। তেওঁ ফ্লাৱাৰ টিভিত প্ৰচাৰিত মালায়ালম টিভি শৃংখলা মুনুমণিৰ 'মিনামিনি কুঞ্জলে' শীৰ্ষক গীতটো গাইছে। বৰ্তমান তেওঁ তেওঁৰ দেউতাকৰ দৰে কৰ্ণাটিক সংগীতৰ কনচাৰ্টত প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ কৰিছে। ২০১৭ চনৰ কানাড়া এজানাডু বাতৰি কাকত (প্ৰাইভেট লিমিটেড)ৰ বাৰ্ষিকীত তেওঁৰ শেহতীয়া প্ৰদৰ্শনক দৰ্শকে যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰিছিল। 

## গীতসমূহৰ তালিকা

## বঁটা আৰু সন্মান
* শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০১৪

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
জাহানাৰা বেগম

**জাহানাৰা বেগম** (; ; ২৩ মাৰ্চ ১৬১৪ – ১৬ চেপ্তেম্বৰ ১৬৮১) এগৰাকী মোগল ৰাজকুমাৰী আৰু ১৬৩১ চনৰ পৰা ১৬৮১ চনলৈ পাদশাহ বেগম আছিল। তেওঁ সম্ৰাট শাহ জাহান আৰু মমতাজ মহলৰ জ্যেষ্ঠ সন্তান আছিল। সাধাৰণতে বেগম চাহিব বুলি উল্লিখিত বেগম জাহানাৰা দাৰা চিকো আৰু ঔৰংজেৱৰ বায়েক আছিল।

## পাটশাহ বেগম
মমতাজ মহলৰ ১৬৩১ চনত মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, মাত্ৰ সোতৰ বছৰ বয়সত জাহানাৰাই মাকে এৰি থৈ যোৱা পাদশাহ বেগমৰ অৰ্থাৎ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ‘প্ৰথম নাৰী’ৰ আসনত উপবিষ্ট হৈছিল। যদিও সম্ৰাট শাহ জাহানৰ আৰু তিনিগৰাকী পত্নী আছিল, সকলোকে চেৰাই সম্ৰাটৰ আটাইতকৈ মৰমৰ জীয়ৰী জাহানাৰাই পাটশাহ বেগম হৈছিল। দেউতাকৰ শাসনকালত ৰাজনৈতিক বিষয়ত তেওঁ আটাইতকৈ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল আৰু সেই সময়ৰ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ "ক্ষমতাশালী মহিলা" বুলি পৰিগণিত হৈছিল। 

জাহানাৰা আছিল শাহ জাহানে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ উত্তৰাধিকাৰ হিচাপে বিচৰা দাৰা চিকোৰ উগ্ৰ সমৰ্থক। ১৬৫৭ চনত শাহ জাহান অসুখত পৰাত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ উত্তৰাধিকাৰক লৈ কন্দল হওঁতে তেওঁ দাৰা চিকোৰ পক্ষ লৈছিল আৰু অৱশেষত যেতিয়া ঔৰংজেৱে দেউতাকক শাহ জাহানক আগ্ৰা দুৰ্গত বন্দী কৰি থৈ নিজে সম্ৰাট হ’ল, তেতিয়া জাহানাৰাই শাহ জাহানক লগ কৰিবলৈ আগ্ৰা দুৰ্গলৈ গৈছিল। দেউতাকৰ প্ৰতি সমৰ্পিত প্ৰাণ জাহানাৰাই ১৬৬৬ চনত দেউতাকৰ মৃ্ত্যু হোৱালৈকে যতন লৈছিল। পিছলৈ ঔৰংজেৱৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক মধুৰ হৈছিল আৰু ইতিমধ্যে ভনীয়েক  ৰোচনাৰা বেগমে উপবিষ্ট হোৱা মোগল সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰথম নাৰী পাদশাহ বেগমৰ আসনত তেওঁ পুনৰ বহিছিল। জাহানাৰা অবিবাহিত আছিল আৰু ঔৰংজেৱৰ শাসন কালতে তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।

## চুফীবাদৰ সৈতে সম্পৰ্ক
ভায়েক দাৰা চিকোৰ সৈতে জাহানাৰাই ১৬৪১ চনত গুৰু মোল্লা শাহৰ ওচৰত চুফী পন্থত দীক্ষিত হয়। জাহানাৰা এগৰাকী লেখক আছিল। তেওঁ সন্ত ময়নুদ্দিন চিষ্টিৰ বিষয়ে *মুনিচ অল-আৰৱা* নামেৰে, এখন জীৱনী গ্ৰন্থ লিখিছিল। লগতে মোল্লা শাহৰো *ৰিচালাহ-উ-সাহিবা* নামৰে জীৱনী এখন লিখিছিল, য’ত মোল্লা শাহৰ ওচৰত তেওঁ দীক্ষা লোৱাৰ উল্লেখ আছে। ময়নুদ্দিন চিষ্টিৰ জীৱনীখন ইয়াৰ বিচাৰ আৰু সাহিত্যিক মানদণ্ডৰ ক্ষেত্ৰত অতি উচ্চখাপৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। মৃত্যুৰ চাৰি শতিকা পিছতো চিষ্টিয়ে জাহানাৰাক আধ্যাত্মিকতাৰ দীক্ষা দিয়া বুলি তথা সন্তগৰাকীৰ দৰগাহ আজমেৰ ভ্ৰমণ কৰাৰ  উল্লেখ গ্ৰন্থখনত কৰা হৈছে। জাহানাৰাই নিজকে ফকীৰা (মহিলা চুফী অনুগামী) আখ্যা দিছে।

জাহানাৰৰ মতে ভায়েক দাৰা আৰু তেৱেঁ টাইমূৰ বংশৰৰ একমাত্ৰ চুফীবাদৰ অনুগামী। 
যদিও ঔৰংজেৱেও চুফীবাদৰ এজন অনুগামীৰূপে প্ৰশিক্ষিত আছিল। চুফী সাহিত্যৰ পৃষ্ঠপোষক ৰূপে জাহানানাৰ বহুতো ধ্ৰুপদী সাহিত্যৰ অনুবাদ আৰু টীকা-ভাষ্য ৰচনা কৰাইছিল।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজকুমাৰী
শ্ৰেণী:মোগল সাম্ৰাজ্য