open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
পাৱনী পৰৱ

**পাৱনী পৰৱ** উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম জনগোষ্ঠী কোচসকলৰ বছৰৰ আৰম্ভণীতে পতা এক পৱিত্ৰ জাতীয় উছৱ। এই উছৱৰ মূল ’পাৱনী দেৱী’ কোচসকলৰ জনবিশ্বাসমতে প্ৰাকৃতিক শক্তিৰ অধিকাৰিণী আৰু প্ৰেম উৎসৃজনী দেৱী। অৱশ্যে এই পৰৱত ’পাৱনী দেৱী’ৰ লগতে অন্যান্য দেৱ-দেৱীকো পূজা কৰা হয়। পাৱনী বায় কেইবাটাও দেৱ-দেৱতাৰ সমষ্টি। যেনে, বুঢ়া বাউছ, চৰাবুৰি, শীতলী কাতুলী, বাঙাকৱায়, লক্ষ্মীৱায় আদি। এইসকল দেৱ-দেৱী বিভিন্ন শক্তিৰ অধিকাৰী। বিভিন্ন দেৱ-দেৱীক উদ্দেশ্যি বেলেগ বেলেগ ভোগ নৈবেদ্য আগবঢ়োৱা হয়। বিশেষকৈ দৈ আৰু চাউলৰ গুড়িৰে কৰা পিঠা অপৰিহাৰ্য। ব’হাগ মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। ’পাৱনী’ শব্দটো ’পাউনি’ৰ অপভ্ৰংশ বুলিব পাৰি। পাউনি মানে আদৰণি। 
## উদ্দেশ্য
নতুন বছৰটোত জনগোষ্ঠীটোক সকলো অপায়-অমংগলৰ পৰা ৰক্ষা কৰি শস্য-ধন বৃদ্ধি কৰি সুখ শান্তিৰে থাকিব পৰাৰ মানসেৰে পাৱনী পৰৱত পাৱনী দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। 
## বৈশিষ্ট্য
অসমীয়া বিহুত প্ৰচলন থকাৰ দৰে পাৱনী পৰৱতো পিঠাগুড়িৰে নানা পিঠা-পনা আৰু ’ফাপ’ তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়ে পৰৱত প্ৰসাদৰ কামো কৰে। এই পৰৱত অসমীয়া বিহুগীতৰ দৰেই প্ৰেম-প্ৰণয়মূলক গীত গোৱা হয় আৰু নচা হয়। এই পৰৱৰ প্ৰধান বাদ্য ডাঙৰ ঢোল আৰু বাঁহী। 
## বিধি
পাৱনী পূজাৰ দেউৰীজনক ’দেউছী’ বোলা হয়। পূজাৰ প্ৰসাদৰূপে চাউলৰ গুড়িৰে সৰু সৰু ভাপ পিঠা তৈয়াৰ কৰি নৈবেদ্যৰূপে আগবঢ়ায় আৰু সৰু সৰুকৈ পিঠা তৈয়াৰ কৰি তাৰে মালা সাজি মংগল কামনা কৰি দেউছীজনক পিন্ধাই দিয়ে। এই মালা ডালক ’ফাপ-মালা’ বোলে। মালা পিন্ধাই সেৱকীয়ে এইদৰে গায়, “দেউছী আৱা মাতাৱা, ফাপ মালা কানো। ধাই মাতা লঙ মুঙ, ৱায় ভৰ মানো। ’’ ইয়াৰ অৰ্থ, “জ্যেষ্ঠ পুৰোহিত দেউতাই ফা-মালা পিন্ধি হাতত পূজাৰ ধাই লৈ পূজাত বিভোৰ হৈছেহি’’। আৰু মালা পিন্ধি পূজাৰী পূজাত বহে আৰু পূজাৰ শেষত গায়, “গুলি ভৰা মাছু দং, চাছাঙ ভৰা মায়। নক ভৰা মৰদ দং, আমায়নি বলায়’’। ইয়াৰ অৰ্থ, ’দেৱী আইৰ আশীৰ্বাদত গোহালি পূৰ্ণ গৰু, ভঁৰালপূৰ্ণ ধান, আৰু ঘৰখন মানুহেৰে যেন পৰিপূৰ্ণ হয়। ’
## নৃত্য-গীত
পাৱনী পৰৱত পূজাৰ অন্তত প্ৰণয়মূলক গীত আৰু নৃত্যৰো পয়োভৰ হয়। ডেকা-গাভৰুৱে মিলি নৃত্য কৰে। পাৱনীৰ নৃত্য-গীত বৰ আমোদজনক আৰু কিছু গীত অশ্লীলতাপূৰ্ণ। হেমমাতা অৰ্থাৎ ডাঙৰ ঢোলৰ ছেঁৱে ছেঁৱে আৰু বাঁহীৰ সুৰত গীত গাই ডেকা-গাভৰুৱে নৃত্য কৰে। 
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
অনুপমা পৰমেশ্বৰন

**অনুপমা পৰমেশ্বৰন** (, জন্ম: ১৮ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৬) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী যিয়ে তেলেগু, মালয়ালম আৰু তামিল ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে। তেওঁৰ মালয়ালম ভাষাৰ প্ৰথম অভিনিত চলচ্চিত্ৰ প্ৰেমম (২০১৫) -ত মেৰী জৰ্জৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ অধিক পৰিচিত, তেওঁ সতমানম ভৱতী (২০১৭), ভোনাধি ওকাতে জিন্দেগী (২০১৭), নতাসৰ্বভোমা (২০১৯), ৰক্ষাসুদু (২০১৯) আদি চলচ্চিত্ৰত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে৷ 

## শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
কেৰালাৰ ত্ৰিচুৰ জিলাৰ ইৰিঞ্জালাকুডাত ১৯৯৬ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে অনুপমা পৰমেশ্বৰনৰ জন্ম হয়৷ তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ নাম পৰমেশ্বৰন এৰেককাথ আৰু সুনীতা পৰমেশ্বৰন। তেওঁৰ সৰু ভায়েকৰ নাম অক্ষয়। তেওঁ কেৰালাৰ চিএমএছ মহাবিদ্যালয় কোট্টায়ামত কমিউনিকেটিভ ইংৰাজীত মেজৰ লৈছিল আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সাং নহওঁতেও তেওঁ অভিনয় অব্যাহত ৰাখিছিল৷

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
কন্ধ

**কন্ধ** এবিধ অপশক্তি বা ভূতৰ এক প্ৰকাৰ৷ কন্ধ শব্দটো ‘কবন্ধ’ শব্দৰ পৰা অহা৷ ই মূৰ নথকা ভূত৷ এহেজাৰ মানুহ য’ত বধ কৰা হয়, তাতে এটা কন্ধ হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়৷ পৃথিৱীৰ সকলো ঠাইতে কম-বেছি পৰিমাণে অপশক্তি বা ভূত আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়৷ অসমৰ জনবিশ্বাসত ’কন্ধ’ এক ভয়াল অপকাৰী ভূত৷ 
## শাৰীৰিক বৰ্ণনা
যদিও অপশক্তিবোৰৰ শাৰীৰিক অৱস্থিতি বিজ্ঞানসন্মত নহয়, তথাপি জনবিশ্বাসমতে, প্ৰায়বোৰ ভূতৰে কিছুমান অৱয়ব আছে বুলি জনসমাজত এক ধাৰণা প্ৰচলিত হৈ আছে৷ কন্ধ নামৰ ভূতটো দেখাত অতি ভয়লগা৷ ইয়াৰ মূৰ নাই৷ ডিঙিৰ পৰা শৰীৰৰ তলৰ অংশ আছে৷ ইয়াৰ চকু মুখ বুকুতে থাকে৷ চকু দুটা ডাঙৰ ডাঙৰ আৰু ট টকৈ জ্বলি থাকে৷ কন্ধই বৰ বিকট চিঞৰ মাৰে৷ শুনিলে মানুহৰ কাণ ফাটি যায়৷

## কন্ধ থকা ঠাই
সাধাৰণতে অশৰীৰীবোৰ জয়াল ঠাইত থাকে৷ কন্ধ কমেও এশ মৰিশালি থকা জয়াল ঠাইত নাইবা কোনো নিৰ্জন জলাশয়ৰ পাৰত থাকে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়৷ এনে জয়াল ঠাইৰ ওখ আঁহত গছ, ঔ গছ, হিদল গছ, সৌৰা গছ, বাঁহগছ  আদিত থাকে৷ সাধাৰণতে অপশক্তিবোৰ অদৃশ্য হৈ থাকে আৰু এনে অৱস্থাতে ইহঁতে মানুহৰ ক্ষতি কৰে৷
## অপকাৰ
অসমৰ জনবিশ্বাসমতে, শনিবাৰ, মঙলবাৰ, কালসন্ধিয়া বা ভৰদুপৰীয়া অশৰীৰীবোৰ পিয়াপি দি ফুৰে আৰু তেতিয়াই মানুহ কাষেদি গ’লে বা অশৰীৰী থকা গছৰ গুৰিত শৌচ-প্ৰস্ৰাব কৰিলে আৰু অশৰীৰীৰ ছাঁ গছকিলে অপশক্তি মানুহজনৰ গাত লম্ভে৷ ভৰদুপৰীয়া, কালসন্ধিয়া বা শনি-মঙলবাৰে অশৰীৰীয়ে নিজৰূপ লৈ বিচৰণ কৰোঁতে কেতিয়াবা মানুহে ইয়াৰ ৰূপ দেখা পায় আৰু ভয়ত কাতৰ হৈ পৰে৷
## প্ৰতিকাৰ
অপশক্তিবোৰে মানুহৰ গাত লম্ভিলে বেজে মঙল চাই কোন অপশক্তিৰ কবলত মানুহজন পৰিছে, পোনতে তাক নিৰ্ণয় কৰে৷ সেইমতে বিভিন্ন অপশক্তিৰ বেলেগ বেলেগ বিধান দিয়া হয়৷ কন্ধৰ বাবে বিশেষ বিধান নাই৷ ইয়াক আঁতৰাবলৈ অন্যান্য অপশক্তিক খেদাৰ দৰেই বিহলঙণি, সৌৰা গছৰ ঠাৰিৰে ভূত লম্ভা মানুহজনক কোবোৱা হয়৷ “যাবিনে নাযাৱ ক'” বুলি বেজে ক্ৰমান্বয়ে জোৰেৰে কোবোৱা আৰম্ভ কৰে আৰু শুকান জলকীয়া পুৰি ধোঁৱা দিয়া হয়৷ তাৰপাছত এটা সময়ত অপশক্তিয়ে মানহজনক এৰি আঁতৰি যায় আৰু তাৰ চিনস্বৰূপে ঘৰৰ কাষৰ কলগছ বা আন গছৰ ডাল ভাঙি থৈ যায়৷ অপশক্তিয়ে ক্ষতি নকৰিবলৈ মিঠাতেল আৰু সৰিয়হ খাবলৈ দিয়ে আৰু হাতত ৰঙা-ক’লা সূতাৰ ডোল বান্ধি দিয়ে৷ কন্ধকে আদি কৰি ভূত=প্ৰেতে নধৰিবলৈ অতীজৰে পৰা গ্ৰাম্য জনজীৱনত লোকসকলে ৰাতি=বিয়লি বাহিৰলে গ’লে হাতত কটাৰী, সৰিয়হ আৰু জুই লৈ বাহিৰ হোৱাৰ বিশ্বাস চলি আহিছে৷
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভূত-প্ৰেত
কোট্টাংকুলাঙ্গাৰা উৎসৱ

**কোট্টাংকুলাঙ্গাৰা উৎসৱ** হৈছে ভাৰতৰ কেৰালাৰ কোল্লাম অঞ্চলৰ কোট্টাঙ্কুলাঙ্গাৰা দেৱী মন্দিৰত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু উৎসৱ। এই উৎসৱ উপলক্ষে হাজাৰ হাজাৰ পুৰুষে মহিলাৰ দৰে পোছাক পৰিধান কৰে। ভগৱতী দেৱী এই উৎসৱৰ আৰাধ্য দেৱতা। প্ৰতি বছৰে মালায়ালম মীনাম মাচামৰ দশম আৰু একাদশ দিনত এই উৎসৱ উদযাপন কৰা হয়। কোট্টাংকুলাঙ্গাৰ দেৱী মন্দিৰ হৈছে দেৱী দুৰ্গা বা ভগৱতী, ক্ষমতাৰ সৰ্বোচ্চ মাতৃ আদি শাক্তিৰ এক হিন্দু মন্দিৰ। আৰাধ্য দেৱী ভাগৱতীক যুদ্ধৰ দেৱী বুলি জনা যায়। ভগৱতী শব্দৰ পুং লিংগ হিচাপে ভগৱান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা কেতিয়াবা ভগৱতী শব্দৰ ঠাইত দেৱী বা ঈশ্বৰী শব্দৰো ব্যৱহাৰ হয়। 

উৎসৱৰ দিনা হাজাৰ হাজাৰ ভক্তই দেৱী ভগৱতীৰ আশীৰ্বাদ ল'বলৈ মন্দিৰদৰ্শন কৰে। পুৰুষসকলে তেওঁলোকৰ পচন্দৰ মহিলাৰ পোছাক পৰিধান কৰে। কিছুমানে ছেট শাৰী, পাট্টু শাৰী, অৰ্ধ শাৰী আৰু কোনো কোনোৱে নৃত্যৰ পোছাক পিন্ধে। ক্ৰছ-ড্ৰেছিং এই উৎসৱৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতিৰ অংশ। ক্ৰছ-ড্ৰেছিং কৰা পুৰুষ সকলে হাতত একোটা চাকি লৈ দেৱীৰ মন্দিৰলৈ বুলি শোভাযাত্ৰা কৰাৰ দৰে খোজ কাঢ়ি আগবাঢ়ে। ভক্তসকলে মুখ্যতঃ দেৱীৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰি মন্দিৰলৈ যায়।

মন্দিৰৰ কিংবদন্তী আৰু উৎপত্তিৰ স্মৃতিত, প্ৰতিবছৰে প্ৰাচীন মন্দিৰৰ আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰা হয়। কুঞ্জালুমমুডুৰ পৰা দেৱীৰ শোভাযাত্ৰাৰ সময়ত ভক্তসকলে কুঞ্জালুমমুডুৰ পৰা আৰাট্টুকাদাভুলৈ দীঘলীয়া শাৰীপাতি অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে। 

## জনশ্ৰুতি
জনশ্ৰুতি অনুসৰি, গৰখীয়াৰ এটা দলে কোট্টাঙ্কুলাঙ্গাৰা দেৱী মন্দিৰৰ ঠাইখিনিতে এটা নাৰিকল পাইছিল আৰু ভূঠাকুলামৰ দক্ষিণ অংশত এটা শিল পাইছিল। যেতিয়া তেওঁলোকে নাৰিকলটোৰ পৰা বাকলি গুচাবলৈ বুলি শিলৰ ওপৰত খুন্দা মাৰিছিল তেতিয়া তেওঁলোকে শিলৰ পৰা তেজৰ টোপাল নিৰ্গত হোৱা দেখিবলৈ পালে। গৰখীয়া সকলে জ্যেষ্ঠসকলক এই ঘটনাটো বুজাই কোৱাৰ পিছত এজন জ্যোতিষীজনে পৰামৰ্শ দিছিল যে শিলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক শক্তি আছিল আৰু এই স্থানত এটি মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ লগে লগে পূজা আৰম্ভ কৰিব লাগে। বয়সিয়াল লোক সকলে গৰখীয়াসকলৰ সৈতে লগ হৈ নাৰিকল, তালৰ খুটা, পাত আৰু খেৰ আদি ব্যৱহাৰ কৰি এটা অস্থায়ী মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত প্ৰচলিত এটা প্ৰথা অনুসৰি কেৱল বালিকাসকলেহে ফুলৰ মালা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু প্ৰাচীন কুদুম্বা মন্দিৰত পূজাৰ চাকি জ্বলাইছিল। এই পৰম্পৰা স্বীকাৰ কৰি, মহিলাৰ পোছাক পিন্ধা গৰখীয়াসকলে মন্দিৰত পূজা আগবঢ়াইছিল। নাৰিকলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা গাখীৰৰ তৰল উতলাই ইয়াৰপৰা এবিধ ঔষধি তেল (উৰুক্কু ভেলিচেন্না) আহৰণ কৰা হৈছিল আৰু গোটা নাৰিকলসহ (কোট্টান) দেৱীক নৈবেদ্য হিচাপে আগবঢ়োৱা হৈছিল।
## তথ্যসূত্ৰ

*
*
*

শ্ৰেণী:উৎসৱ
ফাবাংকূট উৎসৱ

**ফাবাংকূট উৎসৱ** উৎসৱ ডিমা হাচাও জিলাত বসবাস কৰা কম জনসংখ্যাৰ ’বেইটে’ সম্প্ৰদায়ৰ পয়োভৰপূৰ্ণ জাতীয় উৎসৱ৷ এই উৎসৱ কৃষিকৰ্মৰ লগত জড়িত৷ কৃষিকৰ্মৰ লগত জড়িত আন আন উৎসৱসমূহ হ’ল, কৃষিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা একাদিক্ৰমে  চেমচ’ই কূট, পামচাৰ কূট, লাবাংকূট আদি৷ তেওঁলোকৰ উৎসৱসমূহ প্ৰধানকৈ দুই ভাগত ভগাব পাৰি, কৃষিভিত্তিক আৰু বিজয় প্ৰদৰ্শক৷ কৃষিভিত্তিক এই ফাবাংকূট উৎসৱ ভৈয়ামৰ ভোগালী বিহুৰ দৰে কৃষি কাৰ্য সামৰণি পৰাৰ পাছত ভঁৰালত লখিমী সুমুওৱাৰ আনন্দত সকলোৱে মিলি নৃত্য-গীতৰ মাজেৰে পালন কৰে৷ এই উৎসৱৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু বেইটে জনগোষ্ঠীৰ উপাস্য দেৱতা “ফাবাংকূট পাৰ্থিয়ান’’৷ সমাজৰ মুখীয়ালসকলৰ নেতৃত্বত নৃত্য-গীতৰ সকলো অনুষ্ঠান সুপৰিচালিত হয়৷ মুখীয়ালসকল হ’ল, ’খুৱপু’ (গাওঁবুঢ়া), ’চিয়েৰ কালিম’ ( মূখ্য বিষয়া), ’থিয়েমপু’ (পূজাৰী) আদি৷ এইসকলৰ আলোচনা আৰু পৰামৰ্শমতে অন্যান্য উৎসৱৰ দৰে ফাবাংকূট উৎসৱৰো আয়োজন কৰা হয়৷ ফাবাংকূট গাঁৱৰ মাজৰ মুকলি ঠাইত অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷ ’ফাবাংকূট পাৰ্থিয়ান’ক উদ্দেশ্যি ’থিয়ামপু’য়ে ছাগলী, কুকুৰা, ম’হ, গাহৰি আদি বলি দিয়ে৷ তাৰপাছত সকলোৱে লাউপানী আৰু ভোজ-ভাত খাই আনন্দ কৰে৷ এই উৎসৱত নানা খেল-ধেমালি আৰু নৃত্য পৰিৱেশন কৰি গীতৰ দ্বাৰা মনৰ ভাব প্ৰকাশ কৰি গীত জুৰে৷ ফাবাংকূট উৎসৱত দুখ প্ৰকাশক গীতো গোৱা হয়৷ উৎসৱৰ আনন্দৰ মাজতে গাভৰুৱে অতীতৰ প্ৰেমৰ কথা সুঁৱৰি বিলাপগীত গায়৷ গাভৰুৰ প্ৰেমিকৰ যদি মৃত্যু হয়, তেন্তে তেওঁৰ গুণ-যশ বৰ্ণাই উৎসৱৰ মাজতে শোক কৰে৷ তেনে এটি শোকগীতৰ উদাহৰণ কথাৰে দিয়া হ’ল:-- ’যুদ্ধত শত্ৰুক জিনিবৰ জোখাৰে তেওঁৰ প্ৰিয়তম শক্তিমন্ত নহয়, সেয়ে শত্ৰুৱে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ ঠেলি দিলে৷ তেওঁৰ মিঠা সান্নিধ্যৰ মধুৰ স্মৃতিয়ে আজিও গাভৰুগৰাকীৰ হৃদয়ৰ গোপন অংশ হেঁচুকি যায়.....৷’
## সাজ-পাৰ
উৎসৱ উপলক্ষে বেইটে জনগোষ্ঠীৰ পুৰুষ মহিলা উভয়েই পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ পিন্ধি নৃত্যত অংশ গ্ৰহণ কৰে৷ মহিলাসকল বোঁৱা-কটাত পাকৈত৷ তেওঁলোকে ’পৱন-ৰিকল’(কঁকালত বান্ধি মাটিত বহি বোৱা তাঁতশাল)ত তেওঁলোকৰ সাজ-পাৰ বৈ উলিয়ায়৷ মহিলাসকলে ’পুৱানবুম’(মেখেলা), ’জাকুৱা’(ছাৰ্ট বা চোলা), ’চইপৱন’(মেঠনি) আৰু ’ৰিটাই’ (মূৰত মৰা ফিটা) পিন্ধে৷ পুৰুষসকলে ’পুৱান’(ধুতি), ’ৰিংজেল’(চোলা), আৰু ’লুখুম’(পাগুৰি) পিন্ধে৷ মহিলাসকলে পইচাৰে গঁথা ’ৰিথাই’ (মালা) অলংকাৰ হিচাপে পৰিধান কৰে৷

## বাদ্যযন্ত্ৰ
ফাবাংকূট উৎসৱ বা আন উৎসৱত বেইটেসকলে চেৰেণ্ডা, ’ভাৰৰিবো’(কাঁহ), ’ভাৰপুই’(বৰকাঁহ), ’খুৱং’ (ঢোল), ’ৰচেম’( তিতালাউৰ খোলা আৰু বাঁহীৰ দ্বাৰা তৈয়াৰী বাদ্য), ’চংপ্ৰেং’ (বাঁহ এপাবত দুডাল চেঁচুৰে সজা বাদ্য), ’থেইলে’(বাঁহী), ’টেংৰেপ’(তাল), ’টুই মেই খুৱং’(বাঁহৰ চুঙাৰ বাদ্য) আদি বজাই গীতৰ তালে তালে নৃত্য কৰে৷
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
মাৰুণী নৃত্য

**মাৰুনী নৃত্য** () অসমত বসবাস কৰা গোৰ্খা নেপালীসকলৰ এক লোকনৃত্য৷ এই নৃত্য অসমৰ উপৰি নেপাল, দাৰ্জিলিং, ভূটান, ম্যানমাৰ আদিত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়৷ মাৰুণী নৃত্য আদিতে *মগৰ* সম্প্ৰদায়ৰ নৃত্য আছিল, কিন্তু পাছলৈ নেপালী জনগোষ্ঠীৰ বেলেগ বেলেগ সম্প্ৰদায়ৰ লোকেও ইয়াক গ্ৰহণ কৰে৷ নেপালী সংস্কৃতিৰ প্ৰায়বোৰতে বৈদিক সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱ পৰা দেখা যায় যদিও জাতীয় স্বকীয়তা বৰ্তি থকা মাৰুণী নৃত্যৰ নেপালী লোকসংস্কৃতিত এক বিশেষ স্থান আছে৷ এই নৃত্য আঁউসীত আৰম্ভ কৰি একাদশীত শেষ কৰা হয়৷ ’দশৈ’ বা দুৰ্গাপূজা আৰু *তিহাৰ* বা দীপাৱলীৰ সন্ধিক্ষণত এই নৃত্য অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷ এই সময়ত মাদলে নৃত্য আৰু সোৰঠী নৃত্য আদিও অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷ 
মাৰুনী নৃত্যৰ লুপ্তপ্ৰায় অৱস্থালৈ চাই এই নৃত্য বৰ্তমান বিভিন্ন পৰিৱেশত পৰিৱেশন কৰা হয়৷ মাৰুণী নৃত্য পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী নানা ঠাইত অনুস্থিত কৰা হয়৷ এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰাৰ আগতে (ঢটৱাৰ)বহুৱা ওলোৱা নিয়ম৷ বহুৱাই নানা হাস্যকৰ অংগীভংগীৰে নাচটোক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলে৷ এই নৃত্য তিনিটা প্ৰধান চৰিত্ৰ হ’ল, মাদল বাদক, বহুৱা আৰু মাৰুণী৷ বাকী সহযোগী নৃত্য শিল্পীয়ে নৃত্যটিৰ ভাৱ প্ৰকাশত সহযোগ কৰে৷
## বিশেষত্ব
মাৰুনী নৃত্যৰ বিশেষ বৈশিষ্ট হ’ল, আদিতে মহিলাৰ সাজ পিন্ধি পুৰুষসকলেহে নৃত্য কৰিছিল৷ অৱশ্যে বৰ্তমান এই নৃত্যত পুৰুষ, মহিলা উভয়েই অংশ গ্ৰহণ কৰে৷  আন এক বৈশিষ্ট হ’ল, এই নৃত্য আৰম্ভণি এটা গীতেৰে, নৃত্যৰে বস্ত্ৰ পৰিধান কৰোঁতে এটা গীতেৰে আৰু সামৰণী আন এটা গীতেৰে কৰা হয়৷ বহুৱাৰ লগতে ঢুলীয়া আৰু নৃত্যশিল্পীসকল আঁতৰি যাওঁতে বেলেগ বেলেগ গীত গাই আঁতৰি যায়৷ মাদল বাদকৰ নিৰ্দেশ অনুসাৰে নৃত্যশিল্পীসকলে বৃত্তাকাৰে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে৷ নেপালীসকলৰ জনপ্ৰিয় ’শোৰঠী’ নৃত্য-গীতো এই মাৰুনী নৃত্যৰে ভিতৰুৱা৷

## বস্ত্ৰ-অলংকাৰ
মাৰুণী নৃত্যৰ শিল্পীসকলে কেৱল সোঁভৰিত ঘুংগৰু পিন্ধাৰ নিয়ম৷ নৃত্যশিল্পীসকলে কপালত পিন্ধা অলংকাৰ ’শিৰবন্ধী’, কাণৰ অলংকাৰ ’ঢুংৰী’, ডিঙিৰ অলংকাৰ ’কণ্ঠচূৰা’, ভৰিত পিন্ধা ’কল্লী’, নাকৰ অলংকাৰ ’বুলাকী’ পিন্ধি মহিলাৰ বিভিন্ন সাজো পৰিধান কৰে৷ এই নৃত্যত ’ঢোলী’ (নেপালী মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা জাতীয় কাপোৰ), ’ঘাগ্ৰা’ (কঁকালৰ পৰা ভৰিলৈকে পৰা এবিধ কাপোৰ, ’পচৌৰী’ (চেলেং) আৰু মূৰত এডোখৰ ৰঙীন কাপোৰ মাৰে৷

## বাদ্য
মাৰুণী নৃত্যৰ প্ৰধান বাদ্য মাদল৷ মাদল আৰু বহুৱা অবিহনে এই নৃত্য অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰয়৷
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:নৃত্য
অসমৰ লোকস্থপতি

**অসমৰ লোকস্থপতি** বা লোকস্থাপত্য বুলিলে সাধাৰণতে বাঁহ, বেত, ইকৰা, খেৰ আৰু কাঠেৰে সজা ঘৰ-দুৱাৰবোৰকে বুজায়। এইসমূহ ব্যক্তিগত আৰু ৰাজহুৱা দুয়ো প্ৰকাৰৰ হ'ব পাৰে। লোকজীৱন সাধাৰণতে কৃষিৰ সৈতে জড়িত হোৱা হেতুকে থকা ঘৰৰ উপৰি ভঁৰালঘৰ, গোহালিঘৰ, ঢেঁকীশাল আদি ভালেমান ঘৰ জনসাধাৰণে নিৰ্মাণ কৰি লয়। এই ঘৰ-দুৱাৰ নিৰ্মাণ সম্পৰ্কীয় জ্ঞান সাধাৰণতে পৰম্পৰাগতভাৱে শিকা কথা, বুঢ়া-মেথাৰ বচন, ডাকপুৰুষৰ বাণী আদিৰ জৰিয়তে পোৱা যায়। এই জ্ঞানৰ ভেটিতেই ঘৰ-দুৱাৰবোৰ সাজি উলিয়ায়। ঘৰ-দুৱাৰবোৰত বিশেষ কাৰুকাৰ্য সংযোগ কৰা নহয়। ওপৰত দুখন চাল, চাৰিওফালে চাৰিখন মাটিৰে লিপা বেৰ, এখন দাং লগোৱা দুৱাৰেই সাধাৰণ ঘৰবোৰৰ চানেকি। বিবিধ প্ৰয়োজনত সজা এই ঘৰবোৰৰ ভিতৰত আছে চ'ৰাঘৰ, বৰঘৰ, সৰুঘৰ, মাৰলঘৰ, শোৱনিঘৰ, পাকঘৰ, ঢেঁকীঘৰ, তাঁতশাল, গোহালিঘৰ, ভঁৰালঘৰ, বাটচ'ৰা বা বাটঘৰ, নামঘৰ, গোঁসাইঘৰ আদি। 

## বিধি

ঘৰ-দুৱাৰবোৰ সাঁজিবলৈ বিবিধ থলুৱা সঁজুলি ব্যৱহাৰৰ কৰা হয়। ঘৰবন্ধা ভেটিৰ নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰটো বিভিন্ন নীতি-নিয়ম মানি চলা হয়। সাধাৰণতে নদীৰ কাষত বা দ ঠাইত ঘৰ সাজিলে সততে বানপানীৰ প্ৰতি লক্ষ্য কৰা হয়। নৈপৰীয়া মিচিংসকলে সেয়ে চাংঘৰ সাজে। চাংঘৰবোৰৰ তলত গৰু, ছাগলী, গাহৰি আদি ৰখা হয়। 

আহোম স্বৰ্গদেউসকলে ৰাজ অভিষেকৰ কাৰণে পাটঘৰ, হোলোংঘৰ, শিঙৰি ঘৰ আদি সজাইছিল। এওঁলোকে পোৰামাটিৰ পকীঘৰো সজাইছিল। সাধাৰণ লোকক এই জাতীয় ঘৰ সজাবলৈ দিয়া নহৈছিল। আনকি টুপদিয়া ঘৰো সৰ্বসাধাৰণক সাজিব দিয়া হোৱা নাছিল। কেৱল ৰজাঘৰেহে দুয়োমুৰ টুপ লগোৱা ঘৰ সজাব পাৰিছিল। ঘৰ-দুৱাৰ সাজোঁতে প্ৰথমে জ্যোতিষীৰ হতুৱাই চোৱা-মেলা কৰা হয়। সাধাৰণতে ঘাইখুঁটা বা বৰখুটা পুতিবৰ দিনা পূজা-পাঠ কৰা নিয়ম। বৰঘৰ বা থকা ঘৰ সচৰাচৰ পুৱা পশ্চিমাকৈ সজা হয়। ডাকৰ বচনত পোৱা যায়-

“পূবা পশ্চিমাকৈ সাজিবা ঘৰ।  অকাল মৃত্যুক নাহিকে ডৰ॥”

চ’ৰাঘৰ, আলহী ঘৰটো দুচলীয়াকৈ পথালিভাৱে সজা হয়। চ'ৰাঘৰত সোমাবলৈ সাধাৰণতে বাহিৰৰ চোতালৰ পৰা দুৱাৰ দিয়া হয়। বাকীবোৰ ঘৰতো ওলোৱা-সোমোৱা কৰিবলৈ দুৱাৰ দিয়া থাকে। ঘৰবোৰত সাধাৰণতে খিৰিকী দিয়া নহয় যদিও পোহৰ সোমাবৰ কাৰণে জলঙা ৰখা হয়। কিছুমানত আকৌ বেৰৰ ওপৰফালে তাঁতী দিয়া ব্যৱস্থা আছে। ৰান্ধনি ঘৰ বা পাক ঘৰটো থকা ঘৰৰ পৰা কিছু আঁতৰত সজা হয়। একেদৰে গোহালি ঘৰটোও আঁতৰত সজা নিয়ম। ইয়াৰ পিছফালে বেৰ থাকে, বাকী দিশত বেৰ দিয়া নহয়। গৰু-ম'হৰ বাবে গোহালি ঘৰ সজাৰ উপৰি ছাগলীৰ কাৰণে ওখ চাংঘৰ বা গোহালিৰ ভিতৰতে চাং সাজি দিয়া হয়।

## ব্যৱহাৰ হোৱা সামগ্ৰী
ঘৰ-দুৱাৰবোৰ সাধাৰণতে থলুৱা সামগ্ৰীৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ঘৰৰ বেৰবোৰ সাধাৰণতে ইকৰা, খাগৰি আৰু বাঁহ-বেতেৰে সজা হয় আৰু চালবোৰ উলূ, শৰণ-খেৰ আদিৰে ছোৱা দেখা যায়। খেৰৰ অভাৱত অৱশ্যে ধানৰ নৰাৰেও ছোৱা হয়। আজিকালি অৱশ্যে কাঠৰ ঘৰৰ লগতে বাঁহৰ ঘৰবোৰতো টিনপাট বন্ধা দেখা যায়। ঘৰৰ ভেটিটোত মাটিৰে ওখকৈ পিৰালি দিয়াৰ নিয়ম। ঘৰৰ বেৰ লেচিবলৈ গাঁত এটাত গোবৰ, মাটি আৰু পানী দি কিছুদিন ৰখা হয়। পাছত কোমল হ'লে এই মিশ্ৰণৰ সহায়ত বেৰ লেচা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:স্থাপত্য
এলজিবিটি যুৱচামৰ আত্মহত্যা

গৱেষণাৰ দ্বাৰা সমকামী, উভকামী, ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ (এলজিবিটি) যুৱচামৰ মাজত আত্মহত্যাৰ চেষ্টাৰ হাৰ আৰু আত্মহত্যাৰ ধাৰণা সাধাৰণ জনসংখ্যাতকৈ যথেষ্ট বেছি বোলি জনা গৈছে।
এলজিবিটি লোকসকলৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইন গৃহীত হোৱাৰ ফলত এলজিবিটি যুৱচামৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰে; উদাহৰণ স্বৰূপে, বৈষম্যমূলক আইন গৃহীত হোৱাৰ পিছত এলজিবিটি লোকসকলৰ মাজত হতাশা আৰু ড্ৰাগৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি হোৱা দেখা গৈছে। ইয়াৰ বিপৰীতে, এলজিবিটি লোকসকলক নাগৰিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমান বুলি স্বীকৃতি দিয়া আইন, যেনে সমকামী বিবাহসমৰ্থন কৰা আইন, এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। 

এলজিবিটি যুৱচামৰ ওপৰত চলোৱা উৎপীড়ন হৈছে আত্মহত্যাৰ ক্ষেত্ৰত অৰিহণা যোগোৱা এক মুখ্য কাৰক। এই উৎপীড়ণ বিশেষভাৱে যৌনতা বা লিংগসম্পৰ্কীয় নহ'বও পাৰে। ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেইবাটাও আত্মহত্যাৰ পিছৰে পৰা এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত আত্মহত্যা হ্ৰাস কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত বিষয় আৰু অন্তৰ্নিহিত কাৰণসমূহৰ ওপৰত অধিক মনোযোগ দিয়া হৈছে। পাৰিবাৰিক গ্ৰহণযোগ্যতা প্ৰকল্পৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে "শিশুৰ যৌন অভিমুখীতাৰ সন্দৰ্ভত পিতৃ-মাতৃৰ গ্ৰহণযোগ্যতা, আনকি নিৰপেক্ষতাই" আত্মহত্যাৰ চেষ্টাৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে। . *নেচনেল একচন এলায়েন্স ফৰ ছুইচাইড প্ৰিভেনচন*-এ উল্লেখ কৰিছে যে সামগ্ৰিকভাৱে এলজিবিটি জনসংখ্যাৰ মাজত বা বিশেষকৈ এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত আত্মহত্যাৰ ধাৰণা বা আত্মহত্যাৰ হাৰ সম্পৰ্কে কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় তথ্য নাই (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাবে)।

## গৱেষণা
সমাজ কৰ্মী কেটলিন ৰিয়ানৰ পাৰিবাৰিক গ্ৰহণ প্ৰকল্পই (চান ফ্ৰাঞ্চিস্কো ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি) আত্মহত্যা, এইচআইভি/এইডছ, আৰু গৃহহীনতা সহ এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ স্বাস্থ্য, মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত পৰিয়ালৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু অগ্ৰাহ্যৰ প্ৰভাৱৰ প্ৰথম অধ্যয়ন চলাইছিল। তেওঁলোকৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে এলজিবিটিৰ অন্তৰ্ভুক্ত যুৱক-যুৱতীসকলে ২০ বছৰ বয়সলৈকে "যিসকলে কৈশোৰৰ সময়ত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ পৰা উচ্চ স্তৰৰ প্ৰত্যাখ্যান অনুভৱ কৰে (যেতিয়া পিতৃ-মাতৃ আৰু যত্ন লওঁতাৰ পৰা সামান্য বা কোনো প্ৰত্যাখ্যান অনুভৱ নকৰা যুৱক-যুৱতীসকলৰ তুলনাত) তেওঁলোকৰ আত্মহত্যাৰ বাবে চেষ্টা কৰাৰ সম্ভাৱনা আঠগুণতকৈ অধিক আছিল, উচ্চ স্তৰৰ হতাশাৰ হাৰ ছয়গুণতকৈ অধিক আৰু অবৈধ ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা তিনিগুণতকৈ অধিক, আৰু এইচ.আই.ভি. বা অন্যান্য এছ.টি.ডি.-ৰ বাবে উচ্চ বিপদাশংকা থকাৰ সম্ভাৱনা তিনিগুণতকৈ অধিক।" 

বহুতো অধ্যয়নৰ পৰা জনা গৈছে যে সমকামী, আৰু উভকামী যুৱক-যুৱতীসকলৰ আত্মহত্যাৰ প্ৰচেষ্টাৰ হাৰ বিষমকামী যুৱক-যুৱতীৰ তুলনাত অধিক। আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ সম্পদ কেন্দ্ৰই অনুমান কৰিছিল যে বয়স আৰু লিংগ গোটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ৫ ৰ পৰা ১০% এলজিবিটি গোটৰ অন্তৰ্গত যুৱকে আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিছে, যি বিষমকামী যুৱক-যুৱতীতকৈ ১.৫-৩ গুণ অধিক আছিল। সমকামী কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ মাজত তেওঁলোকৰ বিষমকামী বন্ধু-বৰ্গৰ তুলনাত আত্মহত্যাৰ ধাৰণা আৰু সামগ্ৰিক মানসিক স্বাস্থ্যৰ সমস্যাৰ এই উচ্চ প্ৰচলন সংখ্যালঘু চাপৰ বাবে দায়ী। 
উচ্চ স্তৰৰ শিক্ষা থকা বা বিভিন্ন জাতিৰ অভিভাৱকে এলজিবিটি+ আত্মহত্যাৰ পৰিসংখ্যাৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা নাযায়।

গৱেষণাৰ এক তথ্য অনুসৰি বিদ্যায়তনিক পৰিৱেশত ২৫% গে', লেছবিয়ান বা উভকামী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী বা কৰ্মচাৰীক তেওঁলোকৰ যৌন অভিমুখীতাৰ বাবে হেয় প্ৰতিপন্ন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়। ইয়াৰে এক তৃতীয়াংশ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোক অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:এলজিবিটি
সুন্দৰীদিয়াৰ সুঁৱেৰী উৎসৱ

**’সুঁৱেৰী’** বৰপেটাৰ দৌল উৎসৱ এক অংগাংগী উৎসৱ৷ এই সুঁৱেৰী বৰপেটাৰ সকলো সত্ৰতে পালন কৰা হয় যদিও **’সুন্দৰীদিয়াৰ সুঁৱেৰী’**ৰ এক সুকীয়া তাৎপৰ্য আছে৷ সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত ব’হাগ বিহুৰ সপ্তম দিনা বা ’সাত দম্হী’ৰ দিনা ’সুঁৱেৰী’ পালন কৰা হয়৷ সুৱেৰী বা স’ৰি শব্দৰ অৰ্থ সোঁৱৰণ বা স্মৰণ৷ সচৰাচৰ দৌলোৎসৱ বা ফাকুৱাত ’কলীয়া গোঁসাই’ক মণিকূটৰ পৰা বাহিৰলৈ আনি নামঘৰৰ চাৰিওপিনে এপাক ঘূৰাই পুনৰ মণিকূটত স্থাপন কৰে৷ ফাকুৱা উৎসৱৰ বাহিৰে আন সময়ত গোঁসাইক মণকূট গৃহৰ পৰা বাহিৰ কৰা নহয়৷ কিন্তু সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত ব’হাগৰ সাতবিহুৰ দিনা গোঁসাই উলিয়াই বাহিৰত ফুৰোৱা হয়৷ সুন্দৰীদিয়াই একমাত্ৰ সত্ৰ, য’ত গোঁসাইক বছৰেকত দুবাৰ বাহিৰ কৰা হয়৷

## সুন্দৰীদিয়াৰ সুঁৱেৰীৰ তাৎপৰ্য

সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত ব’হাগ বিহুৰ সময়ত সুঁৱেৰী অনুষ্ঠিত কৰাৰ আঁৰত এক প্ৰচলিত কাহিনী আছে৷ এবাৰ বছৰেকীয়া দৌল উৎসৱৰ সময়ত সুঁৱেৰীৰ দিনা গোঁসাইক মণিকূটৰ বাহিৰলৈ উলিওৱাৰ সময়ত হঠাৎ ধুমুহা বৰষুণে বিধি-পথালি দিলে৷ সেয়ে, নামঘৰৰ চাৰিওপিনে সাতপাক ঘূৰোৱাৰ পৰিৱৰ্তে মাথোঁ দুপাক ঘূৰাই, ভগৱানৰে ইচ্ছা বুলি ৰাইজে গোঁসাইক মণিকূটত স্থাপন কৰিলে৷ তাৰপাছত সেইবছৰ সত্ৰত বেমাৰ-আজাৰ, মাৰি-মৰক, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আদিয়ে জনজীৱন স্তব্ধ কৰিলে৷ মানুহৰ বিশ্বাস হ’ল যে সুঁৱেৰীত মাথোঁ দুপাক ঘূৰাই ’কলীয়া গোঁসাই’ক মণিকূটত প্ৰৱেশ কৰোৱা বাবে এনে অপায়-অমঙ্গল হৈছে৷ সেয়ে, সকলোৱে মিলি কীৰ্তনঘৰৰ কাথিত বহা মেলত সিদ্ধান্ত ল’লে যে, ফাকুৱাৰ সুঁৱেৰীত বাকী থকা পাঁচপাক ঘূৰণ ব’হাগৰ সাতদম্হীত ঘূৰাই সাতপাক সম্পূৰ্ণ কৰা হওক৷ সকলোৱে মিলি পৰম উৎসাহেৰে বাকী থকা পাঁচপাক গায়ন-নায়ন লৈ গীত-পদ গাই সম্পূৰ্ণ কৰিলে৷ তেতিয়াৰে পৰা ই পৰম্পৰা হিচাপে চলি থাকিবলৈ ল’লে আৰু ই সুন্দৰীদিয়া সত্ৰৰ অন্যতম উৎসৱ হিচাপে আজিও পালিত হৈ আহিছে৷ ব’হাগৰ সুঁৱেৰীৰ বিশেষত্ব এয়াই যে, দৌল বা ফাকুৱাৰ সুঁৱেৰীৰ দৰে ইয়াত গোঁসাইক সাতপাক নুঘূৰাই মাথোঁ পাঁচপাকহে ঘূৰোৱা হয়৷

## দুই সুঁৱেৰীৰ মাজৰ পাৰ্থক্য

দৌলৰ সুঁৱেৰী আৰু ব’হাগৰ সুঁৱেৰী পালনৰ মাজত যথেষ্ট প্ৰভেদ আছে৷ দৌলৰ সুঁৱেৰীত ’এনুৱা বসন্তে প্ৰাণ ক’লৈ উৰি যোৱা হে’ বুলি ঢোলক আৰু মঞ্জিৰা লৈ বসন্তক আদৰি অনা গীত গাই ডেকা বুঢ়া সকলো আনন্দত বাউল হৈ পৰে৷ কিন্তু ব’হাগৰ সুঁৱেৰীত গায়ন-বায়ন সহ ভকতৰ দ্বাৰা বৰগীত-নামঘোষাৰ গীত-পদ গাই ভগৱানৰ চৰণত ঠাই পোৱাৰ কাকূতি কৰা হয়৷ দৌলৰ সুঁৱেৰীত গোঁসাইক ’হেকেতা’ খুৱাবলৈ নিয়াৰ বিপৰীতে মণিকূটৰ পৰা উলিয়াই ওচৰৰ ’কলয়া কীৰ্তনঘৰ’লৈ নি সত্ৰীয়া আচাৰ-বিধিৰে নাম-কীৰ্তন কৰি পুনৰ মূল কীৰ্তনঘৰৰ মণিকূটত স্থাপন কৰা হয়৷ ৰাতিলৈ যাত্ৰা-ভাওনা পতা হয়৷ পিছদিনা সত্ৰৰ আটাইকেইখন হাটীৰ ভকত লগ হৈ বীৰ-কীৰ্তন কৰি অনুষ্ঠানৰ সামৰণি মাৰে৷
## তথ্য সূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ
চৈতেলী গোৱা

**চৈতেলী** গোৱা নামনি অসমৰ এক লুপ্তপ্ৰায় লোক-অনুষ্ঠান৷ এই উৎসৱৰ লগত নামনি অসমৰে ম’হখেদা ’মহোহো’ উৎসৱৰ সৈতে সামান্য মিল আছে৷  চৈতেলী গোৱা উৎসৱত নামনি অসমৰ বিভিন্ন টোলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা ব্ৰাহ্মণ ছাত্ৰসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু মহোহো অনুষ্ঠান গাঁৱৰ শিশু আৰু ডেকাসকলে পালন কৰে৷ চ’ত মাহৰ দোমাহীত গৰুদক্ষিণাৰ বাবে ছাত্ৰসকলে ভিক্ষা বিচাৰে৷ চৈতেলী শব্দটোৰ উৎস সম্পৰ্কে বিভিন্ন মতবাদ আছে৷ ই চোতালে চোতালে বহি নাম গাই অনুষ্ঠিত কৰাবাবেও হ’ব পাৰে বা চ’ত মাহত অনুষ্ঠিত কৰা বাবেও হ’ব পাৰে; এই বিষয়ে ঠিৰং সিদ্ধান্ত একো পোৱা নাযায়৷ লোকসংস্কৃতিৰ গৱেষক নাৰায়ণ দাসৰ মতে, চ’ত মাহত চোতালে চোতালে হাতচাপৰি বজাই পইচা খুজি আনি গুৰুদক্ষিণা দিছিল বাবে ইয়াৰ নাম চৈতেলী নাম৷ ঠাইভেদে ইয়াৰ উচ্চাৰণ বেলেগ বেলেগ, যেনে, চৌতালী, চৈতেলী, চ’তেলী, ছয়তেলী আদি

## পৰম্পৰাৰ উৎস

প্ৰাচীন ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত শিষ্যসকলে ভিক্ষা কৰি প্ৰাপ্ত ভিক্ষা গুৰুদক্ষিণা হিচাপে  গুৰুক আনি দিয়াৰ ব্যৱস্থা আছিল৷  বৌদ্ধধৰ্মীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাতো শিক্ষা শেষ হোৱাৰ পাছত সদলবলে ওলাই গৈ “ভিক্ষাং দেহি’’, “কল্যাণামাস্তু ভৱ’’ আদি ধ্বনি দি বৌদ্ধ বিহাৰৰ শিষ্যসকলে ভিক্ষা কৰে৷ অৱশ্যে ইয়াৰ মাজত এটা পাৰ্থক্য আছে, বৌদ্ধ বিহাৰত শিষ্যসকলক গাৰ্হস্থ্য ধৰ্মৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ শিক্ষা দিয়া হয় আৰু টোলসমূহত আন শিক্ষাৰ লগতে গাৰ্হস্থ্য শিক্ষাও দিয়া হয়৷ সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত এই ভিক্ষা কাৰ্যৰ কিছু পৰিৱৰ্তন হৈছে৷  উৎস যিয়েই নহওক, দক্ষিণ কামৰূপৰ ঠায়ে ঠায়ে এতিয়াও চৈতেলী নাম গোৱা হয়৷ অৱশ্যে ইয়াত ছাত্ৰসকলৰ ঠাইত আন জনসাধাৰণে চ’ত মাহত ’গহইঘৰ’ৰ সম্মুখত নাগেৰা, তাল আদি বজাই চৈতেলী নাম পাতে৷

## পৰম্পৰা
পুৰণি অসমত টোলসমূহত বছৰৰ আৰম্ভণিতে শিক্ষাবৰ্ষ আৰম্ভ হয় আৰু বছৰৰ শেষভাগত শেষ হয়৷ গোটেই বছৰ গুৰুৰ টোলত থাকি শিক্ষাগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত, ফাগুন আৰু চ’তৰ সংক্ৰান্তি অৰ্থাৎ দোমাহীৰ দিনাৰ পৰা চ’তৰ আঠ দিন যোৱালৈকে প্ৰতিখন টোলৰ পৰাই ছাত্ৰসকলে বিভিন্ন গাঁৱত গৈ ঘৰে ঘৰে শ্লোক গাই বা নাম গাই পইচা সংগ্ৰহ কৰে৷ ছাত্ৰসকলৰ সুন্দৰ শ্লোক-নাম শুনি গৃহস্থসকলে আনন্দমনে পইচা দান কৰে৷ ছাত্ৰসকলে গোৱা এটা শ্লোকৰ উদাহৰণ, “ অচ্যুতং কেশৱং বিষ্ণু হৰিং সতং জনাৰ্দনং৷৷ হংসং নাৰায়ণঞ্চৈৱ বিষ্ণোৰ্ণামাষ্টকং শুভম্৷৷ চৈতেলীত গোৱা নামবোৰ ঠাইভেদে নাগাৰা নাম, দগৰৰ নাম, পালনাম, বীৰনাম, চৈতেলী নাম আদি নামেৰে জনা যায়৷ এনেদৰে ছাত্ৰসকলে নানা অৰ্থবহ শ্লোক আৰু নাম গাই গৃহস্থৰ চোতালে চোতালে আশীৰ্বাদ দি ফুৰে৷ পিছত সংগৃহীত ধন টোললৈ আহি গুৰুক অৰ্পণ কৰে৷ গুৰুৱে এই ধনৰ এভাগ নিজলৈ ৰাখি বাকীখিনিৰে ছাত্ৰসকলক এটা ভোজ খুৱাই শিক্ষাবৰ্ষৰ সামৰণি মাৰি শিষ্যসকলক বিদায় দিয়ে৷ বৰ্তমান সময়ত শিষ্যসকলৰ আৰ্হিত দুলড়ী, লেছাৰী, ঝুনা, ছবি আদিৰ সহায়ত গঞালোকে এই চৈতেলী গোৱা প্ৰথা জীয়াই ৰাখিছে৷
## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
বৰাত উৎসৱ

**বৰাত উৎসৱ** নামনি অসমৰ কামৰূপ, হাজো, নলবাৰী গোৱালপাৰা আদি ঠাইত সধৱা নাৰীসকলে পালন কৰা এক পৰম্পৰাগত লোক-অনুষ্ঠান৷ জেঠ মাহৰ শেষৰ চাৰিদিনৰকে ধৰি আহাৰ মাহৰ তিনিদিনলৈ অৰ্থাৎ মাজত দোমাহীটো ৰাখি জেঠমাহৰ শেষ তিনিদিন আৰু আহাৰ মাহৰ প্ৰথম তিনিদিন, মুঠ সাতদিন ধৰি এই বৰাত উৎসৱ পালিত হয়৷ এই বৰাত উৎসৱ আৰু অসমৰ তিৱাসকলৰ বৰত পূজা একেই নহয় যদিও মূল শব্দ ’ব্ৰত’ৰ পৰাই বৰাত বা বৰত শব্দ আহিছে বুলি অনুমান কৰিব পাৰি৷ কোনো কোনো ঠাইত বৰাত উৎসৱক উকনী বুঢ়ীৰ পূজাও বোলে৷ বৰাত উৎসৱৰ লগত চাহ জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত ’কৰম পূজা’ৰ কিছু সাদৃশ্য দেখা যায়৷

## পালনীয় ৰীতি

**বৰাতৰ মাটি তোলা**:-- এই উৎসৱত সধবা নাৰীসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে৷ এই উৎসৱৰ নেতৃত্বত থাকে ’ওজেনী’৷(ওজাৰ বিপৰীত)৷ প্ৰথম দিনা বৰাতত অংশ লোৱা মহিলাই গা ধুই গোঁসাইঘৰৰ পৰা আসনপতা পীৰা এখন লগত লৈ ওচৰৰ পুখুৰী বা নৈলৈ গৈ তিনিবাৰ, পাঁচবাৰ বৰ সাতবাৰ ডুব মাৰি বোকামাটি তুলি আনে৷ তাৰপাছত লগত নিয়া আসন পতা পীৰাখনত এই মাটিখনি থয়৷ কিছুমান ঠাইত পীৰাৰ সলনি কাঁহৰ কাঁহী ব্যৱহাৰ কৰে৷ আয়তীসকলৰ উৰুলি-জোকাৰ আৰু গীত-পদৰ মাজতে আসনত থোৱা মাটিখিনত ধান, মাহ, তিল, যৱ, কালা, মচুৰ, বেহৰ আদি শস্য সিঁচি দিয়ে৷ ইয়াৰ পাছত আসনখন ঘৰলৈ আনি আগতেই গোবৰমাটিৰে লিপি থোৱা ঠাইত থয় আৰু সেন্দূৰ আৰু বিভিন্ন ৰঙৰ ফুলেৰে সজায়৷ তাৰপাছত তাত এপাত খাৰু, ফল-মূল, তামোলপাণ আৰু ডবুৱা কটাৰী এখন ৰাখে৷ সকলোখিনি হ’লে ওজেনীয়ে আসনখন ভঁৰাল ঘৰৰ চাঙত তুলি থয়৷ দোমাহীৰ দিনা আসনখন সভক্তিৰে বাহিৰলৈ উলিয়াই আনে আৰু নাম-গুণ গাই সেবা-সৎকাৰ কৰি পুনৰ আগৰ ঠাইত থৈ দিয়ে৷ সাতদিনৰ দিনাখনহে বৰাতৰ পূজা অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷

## পূজাৰ বিধি

বৰাতৰ পূজাৰ বাবে চোতালৰ এচুকত ঠাই মচি খুটি এটি পুতি চন্দ্ৰতাপ হিচাপে জাপি এটি আঁৰি দিয়া হয়৷ তাৰপাছত বৰাতীসকলে আসনখন উলিয়াই আনি সভক্তিৰে জাপিৰ তলত স্থাপন কৰে৷ মাটিখিনিত প্ৰথমদিনা সিঁচা শস্যৰ গজালি ওলায়৷ বৰাতীয়ে পুৰণা ফলমুল তামোলপাণ আঁতৰাই নতুন ফলমুল, তামোল-পাণ দিয়ে আৰু কাষতে এমুঠি ঢেঁকীয়া, মুৰফুলা আৰু ওল এটা থয়৷ তাৰ কাষতে পিঠাগুড়ি, হালধি, সেন্দূৰ লগ কৰি ওকণী বুঢ়ী বা সাবিত্ৰী, তেওঁৰ স্বামী আৰু পুত্ৰৰ প্ৰতিকৃতি আঁকে৷ তাৰপাছত বৰাতীসকলে সেই চিত্ৰৰ ওচৰত নাম-গুণ গাই ভক্তি জনায় আৰু কপালৰ সেন্দূৰ মচ নাযাবলৈ বৰ মাগে৷ কামৰূপৰ এই লোক উৎসৱ ঠাইভেদে কিছু বেলেগ বেলেগ আচাৰ-বিধিৰে পালন কৰা দেখা যায়৷ কামাখ্যাধামত নতুন বৰাতীয়ে পুৰণি বৰাতীৰ ঘৰৰ পৰা ভঁৰালঘৰৰ তলৰ এন্দুৰে তোলা মাটি সংগ্ৰহ কৰে৷ তাৰপৰা ছয়লডা মাটিৰ ছয়টা লেটিয়া সাজি ঘূৰণীয়াকৈ আসনত স্থাপন কৰি সেইখন মূৰত লৈ সৌভাগ্যকুণ্ডলৈ গৈ তাৰপৰাহে বৰাতৰ মাটি তোলে৷ নলবাৰীৰ কোনো কোনো ঠাইত সন্তান কামনাৰে অম্বুবাচীৰ দিনকেইটাত পীৰা এখনৰ ওপৰত শস্যৰ বীজ ছটিয়াই দি নিতৌ নাম-কীৰ্তন কৰি উকনী বুঢ়ীৰ পূজা পাতে৷ 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি
লীনা যাদৱ

**লীনা যাদৱ** (), জন্ম- ৬ জানুৱাৰী ১৯৭১) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ছবি পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য লেখক আৰু সম্পাদক৷ লীনা যাদৱে টেলিভিছন উদ্যোগত নিজৰ কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্যৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগবাঢ়ে৷ তেখেতৰ প্ৰথমখন আন্তৰ্জাতিক ছবি আছিল *পাৰ্চড্*৷ ২০১৫ চনত ছবিখনৰ টৰণ্টো আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল৷
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
লীনা যাদৱে ভাৰতীয় স্থলসেনাৰ এগৰাকী জেনেৰেলৰ ঘৰত জন্মলাভ কৰিছিল৷ তেখেতৰ জন্মস্থান আছিল মধ্যপ্ৰদেশ৷ নতুন দিল্লীস্থ লেডি শ্ৰী ৰাম কলেজ ফ'ৰ ৱমেনৰ পৰা তেখেতে অৰ্থনীতি বিষয়ত অনাৰ্ছসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ মুম্বাইত থকা ছ;ফিয়া কলেজৰ পৰা তেখেতে লাভ কৰে গণ সংযোগৰ শিক্ষা৷
## ব্যক্তিগত জীৱন
খেমচান্দ প্ৰকাশৰ নাতি আৰু ৰাম গোপাল বাজাজৰ পুত্ৰ অসীম বাজাজৰ লগত লীনা যাদৱৰ যুগ্ম জীৱন আৰম্ভ হয়৷ অসীম বাজাজ এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী আৰু চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক৷ *হাজাৰো খোৱাইছ' এইচি*, *শব্দ*, *ইউ মি অউৰ হাম* আৰু *চামেলী* আদি ছবিত কেমেৰাৰ জৰিয়তে উপস্থাপন কৰা কাব্যসুলভ প্ৰতীকৰ বাবে  অসীম বাজাজ জনাজাত৷ *দিছ উইক ডেট ইয়েৰ* নামৰ টেলিভিছন শ্ব'টো পৰিচালনা কৰি থকাৰ সময়ত লীনা যাদৱে অসীমক লগ পাইছিল৷ সেইখন আছিল লীনা যাদৱৰ প্ৰথমটো টেলিভিছন শ্ব'৷
## কৰ্মজীৱন
চলচ্চিত্ৰৰ সম্পাদনাৰ কামটোৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হৈ লীনা যাদৱে চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰে৷ সেইসময়ত তেখেতে গণমাধ্যমৰ বিষয়তো ডিপ্লমা কৰি আছিল৷ লীনা যাদৱে কাৰোৰে অধীনত সহকাৰী হিচাপে কাম কৰা নাছিল৷ সম্পাদনাৰ কৌশলৰ পৰাই পাছলৈ তেখেতে ছবি পৰিচালনা আৰু চিত্ৰনাট্য লিখিবলৈ শিকে৷ বিজ্ঞাপনৰ ছবিত তেখেতে সম্পাদক হিচাপে কাম কৰে, কিছুমান কৰ্পোৰেটৰ লগত কাম কৰে আৰু টেলিভিছনৰ বাবে কেতবোৰ কাম কৰে৷ তেখেতে *ডিছ উইক ডেট ইয়েৰ* নামৰ টিভি শ্ব'টো পৰিচালনা কৰিছিল৷ শ্ব'টো ষ্টাৰ মুভিছত সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল৷ সফলতা লাভ কৰাৰ পাছত তেখেতে নিখিল কাপুৰৰ লগত নিজৰ প্ৰযোজনা গোষ্ঠী আৰম্ভ কৰে আৰু কিছুমান সফল শ্ব' পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰে৷ 

টিভিৰ পৰিচালক হিচাপে, লীনা যাদৱে কল্পনাশ্ৰয়ী আৰু অ-কাহিনীমূলক দুয়োটা প্ৰকাৰৰ কামতেই হাত দিয়ে আৰু এইধৰণৰ কৰ্মত তেখেত মোটামুটি ১২ বছৰ জড়িত হৈ থাকে৷ দুখনমান জনপ্ৰিয় আৰু সফল অনুষ্ঠান হৈছে-*Say Na Something to Anupam Uncle*, *Sanjeevani* ইত্যাদি

মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপে লীনা যাদৱে পোনপ্ৰথমে *শব্দ* নামৰ ছবিখন পৰিচালনা কৰে৷ ছবিখনে মুক্তি লাভ কৰে ২০০৫ চনত৷ ইয়াৰ পাঁচটা বছৰৰ বিৰতিৰ মূৰত তেখেতে *টিন পট্টি* নামৰ ছবিখন নিৰ্মাণ কৰে৷  *পাৰ্ছড* নামৰ ছবিখনত টন্নিষ্ঠা চেটাৰ্জী, ৰাধিকা আপ্টে,সুৰভিন চাওলা আৰু আদিল হুছেইনে কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে৷ লীনা যাদৱে পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজন কৰা শেহতীয়া ছবিখন হৈছে *ৰাজমা চাৱল*৷ ছবিখনৰ এটা চৰিত্ৰত বৰ্ষীয়ান অভিনেতা ঋষি কাপুৰেও অভিনয় কৰিছিল৷ 

### পৰিচালক হিচাপে
**চলচ্চিত্ৰ**

;টেলিভিছনৰ শ্ব'
* *ডিছ উইক ডেট ইয়েৰ* –ষ্টাৰ মুভিজ
* *ছেই না চামথিং টু অনুপম আংকল*
* *সঞ্জীৱনী*
* *গুঞ্জ* – ছনি টিভি
* *কহী না কহী কৌই হ্যেয়* মাধুৰী দিক্ষীতৰ লগত কৰা এটা অনুষ্ঠান
* *টেম্পটেছন আইলেণ্ড*.
* *ডেড এণ্ড*.
* *খৌফ*

;
;তথ্যচিত্ৰ
**হাউছ অৱ ছিক্ৰেটছ* (২০২১)

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক
শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক
পাজাৰ

**পাজাৰ** বা গামোচা ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ পুৰুষে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ৷ ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ পুৰুষৰ জাতীয় সাজপাৰ তেনেই সাধাৰণ৷  ’পাজাৰ’ এখন নানাৰঙী সূতাৰে বোৱা ফুলাম কাপোৰ৷ ইয়াক ৰাভা সমাজত অসমীয়া সমাজৰ ’বিহুৱান’ৰ সমানেই মৰ্যাদা দিয়া হয় আৰু পুৰুষসকলে ডিঙিত এইখন মেৰিয়াই লয়৷ পাজাৰ দীঘলে ৩/৪ হাত আৰু বহলে ১ হাত৷ ইয়াক পুৰুষে কেতিয়াবা মূৰত পাগুৰি বন্ধা ’খপং’ আৰু কঁকালত টঙালি বন্ধা ’ছেংকোকেন’ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰে৷ পাজাৰ বা আন পৰিধেয় কাপোৰ ব’বলৈ ৰাভা মহিলাসকলে কপাহৰ পৰা সূতা কাটি অসমৰ হাবি-বননিত পোৱা গছ-লতাৰ পৰা প্ৰাকৃতিকভাবে সূতাত ৰং কৰিছিল৷ হৰিতকী৷ আশু গছ, হালাই, সিদা, জীয়া, কঁঠাল, নীল, জেতুকা আদি গছৰ ছাল-পাত সিজাই বিভিন্ন পদ্ধতিৰে সূতাত ৰং কৰিছিল৷ অসমৰ ফুলাম কাপোৰৰ চানেকিৰ সমান মনোৰম চানেকি ভাৰতৰ আন ৰাজ্যত পাবলৈ নাই৷ এই চানেকী গঢ়াত জনজাতীয় শিপিনীৰ অৱদান যথেষ্ট আছে৷ অসমৰ প্ৰায়বোৰ জনজাতীয় লোকৰ জাতীয় বস্ত্ৰ সেই জনগোষ্ঠীৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীয়ে তাঁতশালত বৈ উলিয়ায়৷ ভৈয়ামৰ ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ ফুলাম কাপোৰৰ চানেকি অতি মনোৰম৷ আহোম ৰমণীসকলে এনিশাৰ ভিতৰতে সূতা কাটি কাপোৰ বৈ ’কৱচ কাপোৰ’ বোৱাৰ দৰে ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ মহিলায়ো ’মকৰ্দ্দমা ফুল’ বাছি কাপোৰ বোৱাৰ প্ৰথা আছে৷ ’মকৰ্দ্দমা ফুল’ হ’ল, অমাৱশ্যাৰ নিশা নিশটোৰ ভিতৰতে তাঁতৰ বাতি কাঢ়ি তাঁতত জুৰি ফুল বাছি বৈ শেষ কৰিব লাগে৷ ৰাভা তিৰোতাই গোৱা গীতত আছে, “বাইক নেৰিবি ভিনি, এৰি নাযাবি মোক, মোকৰ্দ্দমা ফুল তুলি গামচা পিন্ধাম তোক’’৷  এই মোকৰ্দ্দমা ফুল বা আন পৱিত্ৰ ফুল যেনে, ’মূতচ পাৰ’ বা মজু ফুল এবিধ পৱিত্ৰ ফুলৰ চানেকি আছে৷ অৱশ্যে এনে ফুল বছা কাপোৰ মাৰৈ গীত গোৱা ওজা আৰু দেওধনীয়েহে কঁকালত পিন্ধি লয়৷ নানা ৰং-বৰণীয়া সূতাৰে ফুল বাছি ৰাভা শিপিনীয়ে ’পাজাৰ’ বৈ উলিয়ায়৷ বয়ন বিদ্যাত ৰাভা মহিলা অতি চহকী৷ তেওঁলোকে সপোনত ফুল ৰচে আৰু বাস্তৱত তাক ৰূপায়ন কৰে৷ ’পাজাৰ’ বা গামোচা সাধাৰণতে হালধীয়া, ৰঙা, বেঙুনীয়া, বগা ক’লা আঁচুৰে বোৱা হয়৷ দুই মূৰে দীঘলকৈ দহিসূতা ৰাখি, বিভিন্ন গাঁথনিৰে দহি গাঁথি মাজত বিভিন্ন বুটা দিয়াও দেখা যায়৷  ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ অতি আদৰৰ এই পাজাৰ জাতীয় নৃত্যৰ সময়ত কঁকালত বা ডিঙিত মেৰিয়াই লোৱাৰ উপৰি সভা-সমিতিত অভ্যাগত লোকক পাজাৰেৰে আদৰণিও জনোৱা হয়৷ 

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ৰাভা জনগোষ্ঠী
শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
লাঙামাৰা পূজা

**লাঙামাৰা পূজা** অসমৰ ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ মাজৰ পাতিৰাভাসকলৰ এক পৱিত্ৰ উৎসৱ৷ অসমত বসবাস কৰা মংগোলীয় মূলৰ ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ খেল বা ফৈদ কেইবাটাও৷ ড° ভূবন মোহন দাস আৰু ৰাজেন ৰাভাৰ মতে, ৰাভাসকলৰ মুঠ খেল বা ফৈদ ৯টা৷ আনহাতে ড° উপেন ৰাভা হাকাচামৰ মতে ৮টা৷ এই সকলোবোৰ ফৈদৰ মাজতে পাতিৰাভা ফৈদৰ জনসংখ্যা সৰ্বাধিক৷ পাতিৰাভাসকলে অসমীয়া মিহলি ৰাভা ভাষা কয়৷ ঘাইকৈ দক্ষিণ কামৰূপ আৰু গোৱালপাৰা জিলাৰ পূব অংশত পাতিৰাভাসকলৰ বসতি৷ ৰাভা জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তিৰ পৰিৱৰ্তে শিল বা গছ-গছনিক দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতীক হিচাপে লৈ পূজা কৰে৷ প্ৰাচীন কালৰে পৰা পাতিৰাভাসকলৰ মাজত প্ৰচলিত হৈ অহা লাঙামাৰা পূজা হৈছে দেৱাদিদেৱ মহাদেৱৰ পূজা৷ জেঠ-আহাৰ মাহত এই পূজা পতা হয়৷ এই পূজাত এই পূজাত লংদেও, খোকচি, সন্নাসী, কেঁচাইখাইতী, খৈলা, ৰংগুৰ আদিকো আৰাধনা কৰা হয় যদিও প্ৰধান পূজা হয় শিৱৰ নামত৷ লাঙামাৰা পূজা দেউৰীৰ দ্বাৰা কৰা হয়৷ ৰাভাসকলে দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতীকৰূপে শিল ব্যৱহাৰ কৰাৰ আঁৰত এক কাহিনী আছে৷ “এসময়ত জুনাবায় মেচিক আৰু জুনাবায় মেবা নামৰ গিৰিয়েক-ঘৈণীয়েক এহালে গঞাৰ লগত মাছ মৰিবলৈ গৈছিল৷ সকলোৱে খালৈভৰ্তি মাছ পালে কিন্ত জুনাবায় মেচিকে শিল এডোখৰহে পালে৷ শিলডোখৰ পেলাই দিলেও বাৰে বাৰে শিলটো জাকৈত উঠে৷ কিবা ভাবি জুনাবায়ে শিলটো ঘৰলৈ লৈ আহিল৷ ৰাতি শিলটোৱে সপোন দেখুৱালে, আৰু পূৰ্বৰ প্ৰতাপী ডডান ৰজাৰ কাহিনী কৈ পূজা কৰিবলৈ ক’লে৷ সপোনৰ কথা পিছদিনা গাঁৱৰ মানুহৰ আগত কোৱাত সেই শিলডোখৰকে স্থাপন কৰি পূজাৰ আয়োজন কৰে৷ তেতিয়াৰ পৰাই শিল স্থাপন কৰি ’খোকচী’( খোক মানে খালৈ) পূজা কৰাৰ ৰীতি প্ৰচলিত হৈ আছে৷
## দেৱ-দেৱী আৰু দেউৰী
ৰাভাসকলৰ আৰাধ্য দেৱ-দেৱীসকলক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয় আৰু দুই ধাৰাত পূজা কৰা হয়৷ সেই দুটা ধাৰা হ’ল, ৰাভা বায় আৰু লেমা বায়৷ ’ৰাভা বায়’ত অন্তৰ্ভূক্ত দেৱ-দেৱীক জনগোষ্ঠীটোৰ কৌলিক ধৰ্মীয় নিয়মমতে পূজা কৰা হয় আৰু ’লেমা বায়’ত অন্তৰ্ভূক্ত দেৱ-দেৱীক হিন্দু ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰে পূজা কৰা হয়৷ লাঙা দেৱতা ’ৰাভা বায়’ শ্ৰেণীৰ দেৱতা৷ এনে পূজাত কোনো ব্ৰাহ্মণ বা পুৰোহিতে পূজা নকৰে৷ ৰাভাসকলৰ স্থানীয় দেউৰীয়েহে পূজা কৰে৷ পূজাৰ মূল পূজাৰীজনক দেউৰী, ওজা বা বায়ফাং বোলে আৰু সহায়কাৰীজনক পালি, পালিচা বা তাকব্ৰা বোলে৷ দেউৰী আৰু সহায়কাৰীজনে পূজাৰ এসপ্তাহ আগৰে পৰা নীতি-নিয়ম মানি ব্ৰতাচাৰে থাকিব লাগে৷ পূজাৰ সময়ত গা-পা ধুই তিতাবস্ত্ৰেৰে গাত পিঠাগুড়ি ছটিয়াই, ডিঙিত কুশবন একোছা লৈ পূজা কৰাটো নিয়ম৷
## পূজাৰ বিধি
লাঙামাৰা পূজা গাঁৱৰ বাহিৰৰ কোনো কাঠনিবাৰী বা নদীৰ পাৰত অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷ এই পূজাত লাঙা, ধনকুবেৰ, ঠাকুৰাণী, দুধকুমৰ, ফুলকুমৰ, খোকচী আদি দেৱ-দেৱীৰ নামত একোডোখৰ শিল স্থাপন কৰি পূজা কৰা হয়৷ প্ৰথমে ঠাকুৰাণীৰ পূজা কৰি পিছত বাকীসকলৰ পূজা আৰু শেষত খোকচী দেৱীৰ পূজা কৰা হয়৷ নৈবেদ্য বা ঠগী দিয়া ঠাইত পিঠাগুড়িৰে আল্পনা অঁকা হয়৷ তাত ঠগী, নৈবেদ্য আগবঢ়াই প্ৰথমে ঠাকুৰাণীক বলি দিয়া হয়৷ তাৰপিছত লাঙা, ধনকুবেৰ আৰু খোকচীক বলি দিয়ে৷ দুধকুমৰ আৰু ফুলকুমৰক বলি দিয়া নহয়৷ প্ৰধান পুৰোহিতৰ ঘৰত প্ৰস্তুত কৰা মদ “ঘৰী’’ নামৰ পাত্ৰত আনি অৰ্পন কৰা হয় আৰু সেই মদ ঠাকুৰাণী, দুধকুমৰ আৰু ফুলকুমৰৰ নামত অৰ্পন কৰে৷ ঠগী আৰু ভোগ আগবঢ়োৱাৰ পিছত সকলোৱে লগ হৈ মদ খায় আৰু ভোজন কৰে৷ গাঁৱৰ গৰখীয়াসকলৰ বাবে পৃথকে পূজাৰ প্ৰসাদ থৈ দিয়া নিয়ম৷ তাৰপিছত সকলোৱে লগ হৈ প্ৰতিগৰাকী দেৱ-দেৱীক সম্বোধন কৰি আৰাধনা কৰে আৰু আশীৰ্বাদ বিচাৰে৷ শেষত পূজাৰীয়ে প্ৰসাদ বিতৰণ কৰে আৰু সকলোৱে প্ৰসাদ খাই ঘৰাঘৰি যায়৷

## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ
খাৰচী পূজা

**খাৰচী পূজা** ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পূৰাণখ্যাত ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ উৎসৱ৷ এই পূজা প্ৰতি বছৰ আহাৰ মাহৰ শুক্লাষ্টমী তিথিৰ পৰা আগৰতলাত থকা “চতুৰ্দশ মন্দিৰ’’ত অনুষ্ঠিত হয়৷ এই পূজাৰ আঁৰত এক পৌৰাণিক কাহিনী আছে৷  সেইটো হ’ল, কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল ত্ৰিলোচন৷ ত্ৰিলোচনে মৃত্যুৰ আগমূহূৰ্তত ডাঙৰ ৰাজকুমাৰ দ্ৰিকপতিক উত্তৰাধিকাৰী ঘোষণা কৰে৷ কিন্তু ত্ৰিলোচনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ দক্ষিণে বলপূৰ্বক ৰাজপাটত আৰোহণ কৰে৷ ইয়াৰ পৰিণতিত দ্ৰিকপতিয়ে ভায়েক দক্ষিণৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে৷ যুদ্ধত দ্ৰিকপতিৰ জয় হয়৷ কিন্তু যুদ্ধৰ শেষত দক্ষিণে চৌদ্ধজন সেনাৰ মূৰ কাটি লৈ যায়৷ তেতিয়াৰ পৰাই দ্ৰিকপতিৰ বংশধৰসকলে মূৰ কটা যোৱা সৈনিকসকলক সোঁৱৰণ কৰি “খাৰচী পূজা’’ পাতিবলৈ লয়৷ খাৰচী শব্দৰ অৰ্থ হ’ল, ’খাৰ’ মানে পলায়ন কৰা আৰু ’চী’ মানে জ্ঞাত হোৱা৷ খাৰচী শব্দৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ হ’ল, যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰা৷

## চতুৰ্দশ মন্দিৰ আৰু দেৱতাৰ পূজা

ত্ৰিপুৰাৰ ’চতুৰ্দশ মন্দিৰ’ নিৰ্মাণ কৰে ৰজা কৃষ্ণ মাণিক্যই৷ এই মন্দিৰৰ স্থাপত্যত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়৷  মন্দিৰৰ ভিতৰত চৌদ্ধগৰাকী দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি আছে৷ সেই চৌদ্ধ গৰাকী দেৱ-দেৱী হ’ল, হৰ, হৰি, উমা, লক্ষ্মী, সৰস্বতী, কাৰ্তিক, গণেশ, ব্ৰহ্মা, পৃথিৱী, সাগৰ, গংগা, অগ্নি, কামদেৱ আৰু হিমাদ্ৰী দেৱী৷ আহাৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ অষ্টমী তিথিত আৰম্ভ হোৱা খাৰচী পূজা সাতদিন ধৰি চলে আৰু প্ৰতিদিনে দুগৰাকীকৈ দেৱ বা দেৱীৰ পূজা কৰা হয়৷ পূজাৰ বাবে কেইটামান প্ৰতিমূৰ্তি বাঁহেৰে সজোৱা হয়৷ চান্থাই (প্ৰধান পুৰোহিত)য়ে পূজাত আগভাগ লয়৷ তেওঁক সহায় কৰে ধৰ্মীয় পদবীধাৰী আন চাৰিজন লোকে৷ সেইসকল হ’ল, নাৰাণ, বেৰিফাং, য়াকচুক আৰু গালিম৷ খাৰচী পূজাত সকলো ধৰ্মৰ আৰু সকলো জনগোষ্ঠীয় লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু এই উৎসৱত জনজাতীয় অজনজাতীয় সকলো লোকে নিজৰ নিজৰ কৃষ্টি সংস্কৃতি প্ৰদৰ্শন কৰে৷

## চতুৰ্দশ দেৱ-দেৱীৰ বিশেষত্ব

চতুৰ্দশ দেৱ-দেৱীৰ প্ৰত্যেকৰে শিৰত অৰ্ধচন্দ্ৰ খচিত আছে আৰু শিৱৰ বাহিৰে বাকীসকল দেৱ-দেৱীৰ মুকুট সোণেৰে নিৰ্মিত৷ শিৱৰ মুকুট ৰূপেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু এই বিগ্ৰহটি আনকেইটি বিগ্ৰহতকৈ ডাঙৰ৷ ত্ৰিপুৰী জাতি চন্দ্ৰবংশীয় ক্ষত্ৰিয় কূলজাত কাৰণেই  কূলীয় চিহ্ন হিচাপে আৰাধ্য দেৱ-দেৱীৰ শিৰত অৰ্ধচন্দ্ৰ খচিত কৰা আছে৷ খাৰচী পূজাত বিশেষ গোপনীয়তা অৱলম্বন কৰাৰ ৰীতি প্ৰচলিত৷ পূজাৰ কেইদিনৰ এদিন গভীৰ ৰাতি ’হজগিৰি’ নৃত্য অনুষ্ঠিত হয়৷ সেইদিনা ৰাজপুৰোহিতৰ বাদে আন সাধাৰণ লোকে ঘৰৰ বাহিৰত ঘূৰাপকা কৰা নিষিদ্ধ৷

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰা
বাই মাই জাই

**বাই মাই জাই** হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ডিমাছা জনগোষ্ঠীৰ এক পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। এই নৃত্য যুৱতী বা মহিলাসকলে দুয়োখন হাতত থাল লৈ পৰিৱেশন কৰে। বাই মাইজাই হৈছে ডিমাপুৰৰ ৰাজত্বকালত শিলৰ ছেকনি বা শিল হাতত লৈ কৰা এক সাংস্কৃতিক প্ৰদৰ্শন। তেওঁলোকৰ হাতত শিলবোৰে যোদ্ধাসকলৰ উভতি অহা অজেয়তা চিত্ৰিত কৰি। মহিলাসকলে এই  আনন্দ উদযাপন কৰিবলৈ বাই মাই জাই নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। 
আজিকালি এই শিলৰ ছেকনিৰ সৈতে নৃত্য  প্ৰদৰ্শন কৰাটো কঠিনবাবে সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানবোৰত নৃত্যশিল্পীসকলে ধাতুৰ থাল হাতত লৈ এই নৃত্য পৰিচালনা কৰা দেখা যায়।
ডিমাচা বসতিপূৰ্ণ অঞ্চল ডিমাচা হাচাও, কাছাৰ, হোজাই, নাগালেণ্ডৰ ডিমাপুৰ আৰু কাৰ্বি আংলং জিলাৰ এই নৃত্য এক উমৈহতীয়া প্ৰদৰ্শন। ডিমাচা ৰাজ্যৰ শাসনকালত, ৰজাই যুদ্ধত বিজয়ী হোৱাৰ আনন্দত এই নৃত্য প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই নৃত্যটো জনপ্ৰিয় হৈ আহিছে। নৃত্যটোৱে এতিয়া ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছে। 

## পোছাক
এই নৃত্যত, নৃত্যশিল্পীসকলে পোছাক আৰু অলংকাৰ পিন্ধে যেনে ৰংবৰচা (মুদ্ৰাৰে নিৰ্মিত নেকলেস), ডিঙিত ঢোলৰ আকৃতিৰ অলংকাৰ, চন্দ্ৰহাল (ফুলৰ আকৃতিৰ তিনিটা ৰূপৰ চেইনেৰে নিৰ্মিত নেকলেচ)ৰিখাওচা (দীঘল মাফলাৰ; বগা, সেউজীয়া বা হালধীয়া), ৰাইঝাম্ফাইগুফু (বুকুত মেৰিয়াই পিন্ধা বগা কাপোৰ), আৰু ৰিগুডিমা(ককালৰ পৰা গোৰোহালৈ পিন্ধা কাপোৰ)। নৃত্যশিল্পীসকলে দুয়োখন হাতত দুখন প্লেট লৈ নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। গানটো আত্মাখাৰাম (ঢোল) আৰু মুড়ী (এবিধ বাহিঁ)ৰ সুৰত প্ৰকাশ কৰা হয়। মুড়ী, ডিমাচা ভাষাৰ শব্দত এক বাহিঁৰ লেখিয়া পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ।

## ইতিহাস
এই নৃত্যৰ এক সুকীয়া অনন্য বৈশিষ্ট্য আছে। অতীতত, ডিমাচা ৰাজ্যৰ শাসনকালত, এই নৃত্য যুদ্ধত বিজয়ৰ বাতৰি পোৱাৰ পিছত পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। গাওঁখনৰ মহিলা সকলে বিজয়ী যোদ্ধাসকলক গ্ৰহণ কৰিবলৈ আধা পথ আগবাঢি গৈ হাতত শিলৰ ছেকনি লৈ এই গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাটোৰ উদযাপন কৰিবলৈ আনন্দেৰে নৃত্য কৰিছল। ১২৫১ খ্ৰীষ্টাব্দত বাৰ্মা আৰু মণিপুৰৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ৰ পিছত ৰজা মাকাৰদ্বাজ থাওছেনে বাই-মাইজাই (বাই-মাইজাই তেতিয়া শিলৰ প্লেট বা চালনী) নামৰ সাংস্কৃতিক প্ৰদৰ্শনৰ দ্বাৰা ডিমাপুৰ ৰাজবাৰী গেটৰ সন্মুখত দেহমালু কেম্পৰাইক আদৰণি জনায়। এই কচাৰী ৰাজবাৰী নিৰ্মাণ কৰিছিল চতুৰ্থ কচাৰী ৰজা চক্ৰধ্ৱজে  দেহমালু কেম্পৰাইক আদৰণিৰ ঘটনাৰ ফলত ডিমাচা শাসকসকলৰ ইতিহাসত এক শোচনীয় ট্ৰেজেডী হৈছিল। আদালতৰ মন্ত্ৰীসকলে ইতিমধ্যে ডেহমালুৰ গৌৰৱ আৰু দক্ষতাৰ প্ৰতি উৎসাহী আৰু ভয় খাই শংকিত হৈছিল। চেংগায়া দেহমালুৱে এটা সময়ত সৰ্বোচ্চ শাসকৰ অবাধ্য হৈ উঠিছিল। তেওঁক বিশ্বাসঘাতকতাৰ বাবে পিছলৈ হত্যা কৰা হৈছিল।
## বাহ্যিক উৎস
* https://dimasathairili.blogspot.com/2021/09/baimaijai-dance.html
* https://www.youtube.com/watch?v=sMqVcyU8BJQ
* https://www.youtube.com/watch?v=6EXc6m6yDUA
* https://www.youtube.com/watch?v=z-GwWXwycUM

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য
শিয়াল খেদা উছৱ

নামনি অসমৰ নলবাৰী-বৰভাগ অঞ্চলত ব’হাগৰ দোমাহীৰ দিনা **“শিয়াল খেদা’’** উছৱ পতা হৈছিল৷ নামনি অসমৰ কৃষিজীৱী অসমীয়াই কৃষি ৰক্ষাৰ বাবেই বিহুগীত বিৱৰ্জিত ’ব’হাগৰ দোমাহী’ত হাবিত সোমাই কেটেলা পহু, শিয়াল আদিক দলবদ্ধভাবে চিকাৰ কৰিছিল৷ কামৰূপৰ বহু ঠাইত আজিও ’ব’হাগৰ দোমাহী’ক ’শিয়াল খেদা দোমাহী’ বোলে৷ নলবাৰী বৰভাগ অঞ্চলত এটা সময়ত শিয়ালৰ বৰ উপদ্ৰৱ আছিল আৰু খেতিপথাৰৰ শস্য খাই তহিলং কৰিছিল৷ সেয়ে, গাঁৱৰ ৰাইজ একত্ৰিত হৈ  “শিয়াল খেদা’’ উছৱ অনুষ্ঠিত কৰি খেতিপথাৰৰ ওচৰৰ পৰা শিয়াল খেদিছিল৷ বৰ্তমান আগৰ দৰে হাবিয়নিও নাই আৰু শিয়ালৰো সংখ্যা কল্পনাতীতভাবে কমি গ’ল৷ সেয়ে এই শিয়াল খেদা অনুষ্ঠানৰো বিলুপ্তি ঘটিল৷

শ্ৰেণী: অসমৰ সংস্কৃতি

## উছৱৰ পৰম্পৰা

ব’হাগ বিহুৰ উৰুকাৰ দিনা দোকমোকালিতে উঠি ডেকা-ল’ৰা আৰু গৰখীয়াসকলে গা-পা ধুই নামঘৰ বা গাঁৱৰ মুকলি ঠাইত গোট খায়৷ তাৰপাছত থাপনাৰ ফালে মুখ কৰি ভগৱানক উদ্দেশ্যি সেৱা লৈ কেঁচা জাতিবাঁহৰ টাঙোন কাটি তাত প্ৰতিডালতে তিনিটাকৈ সেন্দূৰৰ ফোঁট দিয়ে৷ দলটোৰ সকলোৱে পটলুং আৰু বনিয়ন পিন্ধে আৰু মূৰত গামোচাৰে পাগুৰি মাৰি লয়৷ দলৰ দলপতিজনে শিয়াল খেদাৰ পৰিকল্পনা সকলোকে বুজাই দিয়াৰ পাছত সকলোৱে টাঙোনে টাঙোনে যুঁজাই, ছন্দোবদ্ধ গীত গাই গাই হাবি বা জাৰণিত সোমায়৷ তেওঁলোকে গোৱা গীত হ’ল,

বৈহাগোৰ দুমেহী হল
শ্যাল খেদবাৰ হুকুম হল
শ্যালে বোলে আহোঁ দে
হাঁহ পাৰ নাখাওঁ দে... আদি৷ ই প্ৰায় নামনি অসমৰ আন এক লোক উৎসৱ মহোহো গীতৰ দৰে৷

এনেদৰে গীত গাই ল’ৰাহঁতে হাবিয়নিত সোমাই য’তে ত’তে টাঙোনেৰে কোবাই শিয়াল খেদিবলৈ ধৰে৷ হাবিৰ শিয়ালে ভয়তে পেপুৱা লাগি কুঁকুৱাবলৈ ধৰে৷ ল’ৰাবোৰে আগুৰি ধৰি হৈ হৈ কৰি খেদি শিয়ালবোৰ মাৰে৷ কিছুমান শিয়াল আধামৰা হৈ পলাই যায়৷ আধামৰা শিয়াল পলাই যোৱাটো গাঁওৰ বাবে অমংগলৰ চিন৷ মৰা শিয়ালবোৰ আনি ডোঙৰ পানীত জুবুৰিয়াই দি শিৰত সেন্দূৰৰ ফোঁট দিয়া হয় আৰু গাঁত খান্দি তাত কলপাত পাৰি পুতি থোৱা হয়৷ সকলো কাম শেষ কৰি ঠাইডোখৰ মচি-কাছি বনৰ ফলমূল সংগ্ৰহ কৰি বা গাঁৱৰ পৰা যোগাৰ আনি খাই ৰং-তামাচা কৰে৷ তাৰপিছত, হৰি ব’ল, হৰি ব’ল, শিয়াল খেদা শেষ হ’ল৷ ছাগালোৰ দিন হ’ল৷ হাবি জংগল মুকল হ’ল’ বুলি হাতচাপৰি বজাই গাই গাই ঘৰলৈ ওভতে৷

## জনবিশ্বাস
শিয়াল খেদা অনুষ্ঠান প্ৰায় চাৰিঘণ্টা সময় ধৰি অনুষ্ঠিত হয়৷ এই অনুষ্ঠান পালন কৰিলে অপায়-অমঙ্গল দূৰ হয় আৰু শিয়ালৰ উপদ্ৰৱ কমে বুলি নলবাৰী বৰভাগ অঞ্চলৰ ৰাইজে বিশ্বাস কৰে৷ কিছুমান বেজে শিয়ালৰ তেল বিচাৰি, শিয়ালপোতা ঠাইলৈ আহে আৰু ল’ৰাহঁত আঁতৰি যোৱাৰ পিছত গাঁতৰ পৰা শিয়াল উলিয়াই লৈ যায়৷
## তথ্যসূত্ৰ
ৰাধিকা মেনন

**ৰাধিকা মেনন** এগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা মাৰ্চেণ্ট নৌ সেনা বিষয়া। তেওঁ বৰ্তমান ভাৰতীয় মাৰ্চেণ্ট নেভিৰ কেপ্টেইন হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁ তেল সামগ্ৰীৰ টেংকাৰ সুৱৰ্ণ স্বৰাজ্যক নেতৃত্ব দিয়া ভাৰতীয় মাৰ্চেণ্ট নেভিৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা কেপ্টেইন। ২০১৬চনত ৰাধিকাই সাগৰত দেখুওৱা ব্যতিক্ৰমী সাহসিকতাৰ বাবে আইএমঅ' বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম গৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ ২০১৫ চনৰ জুন মাহত সফলতাৰে বঙ্গোপসাগৰত চলোৱা উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে সুপৰিচিত। এই অভিযানত তেওঁৰ নেতৃত্বত এসপ্তাহ ধৰি নাৱত আৱদ্ধ হৈ থকা সাতজন মাছমৰীয়াক উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
ৰাধিকাই কেৰালাৰ কোদুংগাল্লুৰত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ইয়াতেই ডাঙৰ দীঘল হয়। তেওঁ কোচিৰ অল ইণ্ডিয়া মেৰিন কলেজত এটা ৰেডিঅ' পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰি প্ৰথমতে ভাৰতীয় শিপিং কৰ্পোৰেচনত ৰেডিঅ' বিষয়া হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।

## কেৰিয়াৰ
ভাৰতীয় শিপিং কৰ্পোৰেচনৰ সৈতে কিছুদিন কাম কৰাৰ পিছত তেওঁ ভাৰতীয় নৌ সেনাৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কেডাৰ হৈ পৰে। ২০১২ চনত, তেওঁ ভাৰতীয় মাৰ্চেণ্ট নেভিৰ অধিনায়ক হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগেলগে মেনন ভাৰতীয় মাৰ্চেণ্ট নেভিৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা কেপ্টেইন হৈ পৰে। একে বছৰতে, তেওঁ প্ৰায় ২১,৮২৭ টন ওজনৰ তেল টেংকাৰ সুৱৰ্ণ স্বৰাজ্যৰ নেতা হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।

২০১৫ চনৰ জুন মাহত তেওঁ সন্মুখৰ পৰা নেতৃত্ব দিয়া তেওঁৰ সফল সাহসী উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে তেওঁক ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰত আন্তৰ্জাতিক সামুদ্ৰিক সংগঠন বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ দলে সাগৰীয় ধুমুহাৰ ফলত ইঞ্জিন বিকল হোৱা আৰু নাওখন লংগৰ ভাঙি যোৱাৰ ফলত ডুব যোৱা নাওখনৰ সৈতে বংগোপসাগৰত আৱদ্ধ হৈ থকা সাতজন মাছমৰীয়াক উদ্ধাৰ কৰিছিল। ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্তব্যক স্বীকৃতি দি প্ৰাসংগিক বঁটাৰ বাবে মনোনীত কৰিছিল আৰু লগতে আইএমঅ' সাহসিকতা বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম গৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।

ৰাধিকাই যুৱ মহিলা নাবিকসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে মুম্বাইত সহ-নৌ সেনা বিষয়া সুনীতি বালা আৰু শৰ্বনী মিশ্ৰৰ সৈতে ৩ নৱেম্বৰ ২০১৭ তাৰিখে আন্তৰ্জাতিক মহিলা নাবিক ফাউণ্ডেচন (আইডব্লিউএছএফ) প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ তাৰিখে তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ মন কি বাত শৃংখলাৰ অংশ হিচাপে *ভাৰত কি লক্ষ্মী* হেচটেগ অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে সন্মানিত কৰে। 

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৌ-সেনা বিষয়া
শ্ৰেণী:নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ বিজয়ী
বে-দেইন্-খলাম

**বে-দেইন্-খলাম** উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ ’স্কটলেণ্ড’ বুলি অভিহিত শ্বিলঙৰ জয়ন্তীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে চাৰিদিন ধৰি পালন কৰা এক কৃষিভিত্তিক উৎসৱ।  ই জয়ন্তীয়াসকলৰ জাতীয় উৎসৱ। শীতলা দেৱীক পূজা কৰিলে বসন্ত ৰোগ ভাল হোৱা বিশ্বাসৰ দৰে এই উৎসৱ পালন কৰিলে প্লেগ বেমাৰ নাশ হয় বুলি জনবিশ্বাস প্ৰচলিত হৈ আছে। ঘাইকৈ মেঘালয়ৰ জোৱাই চহৰত এই উৎসৱ পালন কৰা হয় আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ নানা ঠাইৰ জয়ন্তীয়া লোকসকল আহি মিলিত হৈ এই উৎসৱ পালন কৰে। ’বে-দেইন-খলাম’ উৎসৱ কৃষিকাৰ্যৰ সামৰণি পৰাৰ পাছত জুলাই মাহত পালন কৰে। পূৰ্বৰ উত্তৰ কাছাৰ জিলাৰ জয়ন্তীয়া লোকসকলেও এই এই উৎসৱ পালন কৰে।
## পৰম্পৰা
বে-দেইন্-খলাম উৎসৱত আৰম্ভণিতে প্ৰধান পুৰোহিত বা লিংডোই পুৱাই মানুহৰ বসতিপ্ৰধান অঞ্চললৈ গৈ কাঠৰ টাঙোন এডালেৰে প্লেগ বেমাৰ খেদাৰ প্ৰতীক হিচাপে মানুহৰ ঘৰৰ চালত কোবায়। ই অসমৰ ম’হ খেদা, মিছিং সকলৰ ’আৰৃগ দবুৰ’ আৰু কামৰূপৰ ’ভেল দিয়া’ উছৱৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখিছে। বাঁহ আৰু কাঠৰ বিভিন্ন ৰোগ নিৰাময়ৰ শক্তি আছে বুলি জনবিশ্বাস প্ৰচলিত। ’বে-দেইন্-খলাম’ত ঘৰৰ চালত কোবাই উঠি টাঙোনডাল পানীত পেলাই দিয়া হয়। ’বে-দেইন্-খলাম’ উছৱত কৃষিক্ষেত্ৰত উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু বছৰটোলৈ অপায়-অমঙ্গল দূৰ কৰাৰ বাবে আৰাধ্য দেৱতাৰ আগত ছাগলী বলি দি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। এই উছৱৰ আন এক আমোদজনক বৈশিষ্ট্য হ’ল, কাঠ আৰু বাঁহেৰে নিৰ্মিত ৰথ প্ৰদৰ্শন কৰা। জয়ন্তীয়া বসতিপ্ৰধান সকলো ঠাইৰ লোকে স্থানীয়ভাৱে নিজা নিজা ৰথ সাজি নানা ৰঙচঙীয়া কাগজ আৰু ফুলেৰে সুসজ্জিত কৰি কেইজনমান যুৱকে ৰথখন কান্ধত তুলি নি ৰাইজক প্ৰদৰ্শন কৰায়। ই ’জগন্নাথৰ ৰথযাত্ৰা’ৰ সৈতে মিল থকা পৰ্ব। ’বে-দেইন্-খলাম’ত জোৱাই চহৰৰ প্ৰতিটো অঞ্চলৰ লোকে অঞ্চলভিত্তিক একোখন ৰথ সাজি প্ৰদৰ্শন কৰাৰ পিছত সেই ৰথত হাবিৰ পৰা ’দেইন। খলাম’ নামৰ এবিধ গছ সংগ্ৰহ কৰি কঢ়িয়াই আনে আৰু জোৱাই চহৰৰ মুছিয়াং নামে ঠাইত ৰাখে। পিছদিনা সেই গছবোৰ নিজৰ নিজৰ ঠাইলৈ নি ৰাজহুৱা ঠাইত পুতি তাৰ চাৰিওফালে ৰাইজে মিলি নাচ-গান কৰে। উছৱৰ শেষদিনা পূজা এভাগ কৰি গছবোৰ পানীত বিসৰ্জন কৰে। বিসৰ্জনৰ আগতে গছজোপা স্পৰ্শ কৰিলে, কৰোঁতাৰ মংগল হয় বুলি এক বিশ্বাসৰ প্ৰচলন আছে। ’বে-দেইন্-খলাম’ৰ আন এক আমোদজনক পৰম্পৰা হ’ল, শহুৰ আৰু জোঁৱাইৰ মাজত হোৱা খেল। পৰম্পৰামতে সমাজৰ শহুৰ আৰু জোঁৱাইসকল উত্তৰ আৰু দক্ষিণ নামেৰে দুটা ভাগত বিভক্ত হৈ মুকলি ঠাইত এখন কাঠৰ থাল লৈ ফুটবল খেলাৰ দৰে খেলে। ইয়াৰ ফলত শহুৰ আৰু জোঁৱাইৰ মাজত আন্তৰিকতা বৃদ্ধি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ সংস্কৃতি
হাজা গেৰবা

**হাজা গেৰবা** অসমত বসবাস কৰা ডিমাছা জনগোষ্ঠীৰ এক পৱিত্ৰ পূজা৷ গাঁৱৰ পৰিসীমাৰ মাজত যাতে বেমাৰ-আজাৰ নহয় আৰু মানুহ সুখ-সন্তোষে থাকিব পাৰে, তাৰবাবেই এই পূজা কৰা হয়৷ ’গেৰবা’ৰ অৰ্থ ভগৱানক ভোগ দিয়া৷ পূজাৰ দিনা গাঁৱৰ সকলো পুৰুষ গোট খাই গাঁৱত অনিষ্ট কৰিব পৰা অপদেৱতা বা ৰাক্ষসজনৰ উদ্দেশ্যে ভক্তিভাবে সেৱা জনায়৷ এই পূজাৰ বাবে এজোপা বৰগছৰ ডালৰ প্ৰয়োজন হয়৷ গছৰ ডালটো আনি তাত এটা চুফিন(বাঁহী), এটা খ্ৰাম(ঢোল)ৰ আকৃতিত সজা বাদ্যৰ প্ৰতিকৃতি আৰু এটা হলৌ বান্দৰৰ প্ৰতিকৃতি আঁৰি দিয়া হয়৷ হোজাই বা পূজাৰীজনে গছৰ ডালটো কান্ধত তুলি গাঁৱৰ বাহিৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে৷ এই সময়ত হাঁহি-ধেমালি কৰা নিষেধ৷
## বিশেষত্ব
ডিমাছা জনগোষ্ঠীৰ ’হাজা গেৰবা’ পূজাত একেদিনাই একেলগে চাৰিটা বেলেগ বেলেগ পূজা কৰিব লাগে৷ পূজা চাৰিটা হ’ল, ১) বৈৰাগী, ২) দাখিনচা, ৩) হাচং আৰু ৪) চগ৷ চাৰিওটা পূজাৰ আয়োজন একেলগে কৰিবলগীয়া হয় বাবে এই পূজা অতি ব্যয়বহুল আৰু কষ্টকৰ৷ গাঁৱৰ সকলো লোকে এই পূজাৰ বাবে দান-দক্ষিণা আগবঢ়ায়৷
## পূজাৰ বিধি
হাজা গেৰবা পূজাৰ অন্তৰ্গত চাৰিওটা পূজাৰ বিধি বেলেগ বেলেগ৷ (১) **বৈৰাগী পূজা**:- গাঁৱৰ বাহিৰৰ কোনো বৰগছৰ তলত এই পূজাৰ বেদী পাতি, বেদীখন সেন্দূৰেৰে বোলাই ৰঙা কৰি কৰা হয়৷ চাউল, কল আৰু নানাবিধ ফল প্ৰসাদ হিচাপে আগ কৰা হয়৷ ধূপ ধূনা আৰু মমবাতি বা মিঠাতেলৰ চাকি জ্বলাই প্ৰাৰ্থনা কৰি শেষত হাঁহ বা ছাগলী বলি দিয়া হয়৷ (২) **দাখিনচা পূজা**:- এই পূজা গাঁৱৰ বাহিৰত কিন্তু গছৰ তলত কৰা নহয়৷ কোনো পিতনি থকা ঠাইত নলা এটাৰ ওপৰত বাঁহৰ চাং সাজি তাত বেদী স্থাপন কৰা হয়৷ এই বেদীৰ ওপৰতে পূজাৰ সকলো কাৰ্য সম্পন্ন কৰা হয়৷ হোজাইক উপস্থিত অন্যসকলে পূজা কৰাত সহায় কৰে৷  দাখিনচা পূজাত হাঁহ বা ছাগলীৰ পৰিৱৰ্তে কুকুৰা বলি দিয়া হয়৷ (৩) **হাচং পূজা**:- হাচং পূজাৰ বাবেও গাঁৱৰ বাহিৰৰ কোনো ডাঙৰ গছৰ তলৰ ঠাইৰ প্ৰয়োজন হয়৷ আনকেইটা পূজাৰ দৰে এই পূজাতো প্ৰসাদ হিচাপে ফলমূল আৰু চাউল লাগে৷ হাচং পূজাত কুকুৰা বলি দিয়া হয়৷ (৪) **চগ পূজা**:- হাজা গেৰবা পূজাৰ চাৰিওটা পূজাৰ ভিতৰত চগ পূজাৰ কিছু অমিল দেখা যায়৷ গাঁৱৰ বাহিৰৰ কোনো বৰগছৰ তলত বেদী সাজি পূজাৰ যোগাৰ কৰে৷ প্ৰসাদ হিচাপে ফলমূল ব্যৱহাৰ কৰা হয়৷ চগ পূজাত কুকুৰা বলি দিয়া নহয়৷ এই পূজাত দেৱতাৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে কুকুৰাটো বেদীৰ সম্মুখত মৰিয়াই মৰিয়াই মৰা হয়৷ এইদৰে চাৰিওটা পূজা শেষ কৰি পুৰুষসকল গাঁৱলৈ উভতি আহে৷ এই পূজা কৰিলে গাঁৱত মাৰি-মাৰক, অপায়-অমঙ্গল হ’ব নোৱাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়৷

শ্ৰেণী:লোক-সংস্কৃতি
মাংবউং নৃত্য

**মাংবউং** নৃত্য নক্তে জনগোষ্ঠীৰ লোকৰ মাজত প্ৰচলিত এক নৃত্যানুষ্ঠান। নক্তেসকলে কোনো সন্মানীয় লোকৰ মৃত্যু হ’লে মৃতকৰ সন্মানাৰ্থে মংবউং নৃত্য অনিষ্ঠিত কৰে। নক্তেসকলৰ মাত মৃতদেহ খৰি দিয়া, কবৰ দিয়া আৰু চাঙত তুলি থোৱা- তিনিওটা নিয়মেই আছে। সকলোৰে ঘৰতে মানুহ মৰিলে মৃতদেহ ৰাখিবলৈ এটুকুৰা বিশেষ ঠাই আছে, তাক **লপটকৰং** বোলে। ইয়ত মৃতদেহ ৰাখে। ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে মৃতদেহ কেইবাদিনলৈ ৰাখে। তেওঁলোকে মৃতদেহৰ কাষত নৃত্য কৰে আৰু প্ৰেত খেদাবলৈ কাঁহ কোবায় আৰু বন্দুকৰ গুলী ফুটায়।
## বিধি
নক্তেসকলে সন্মানীয় লোকৰ মৃত্যু হ’লে মৃতদেহৰ গা ধুৱাই নতুন কাপোৰ পিন্ধায় আৰু নানা অলংকাৰেৰে সালংকৃত কৰে। ঘৰত থকাকেইদিন মৃতকক পুৰুষ-মহিলা উভয়ে পহৰা দি থাকে আৰু মাজে মাজে মহিলাসকলে ৰাউচি জুৰি কান্দে। কান্দোনৰ মাজে মাজে যুৱকসকলে কাঁহ আৰু ঢোল বজায়। তাৰপিছত মৃতকক শেষ সন্মান জনাবলৈ তেওঁলোকে নাচ আৰম্ভ কৰে। 
## নাচৰ শৈলী
মাংবউং নাচ এক বিশেষ শৈলীৰে নচা হয়। একুৰা ডাঙৰ জুইৰ চাৰিওকাষে নৃত্যশিল্পীসকল ঘূৰণীয়াকৈ থিয় হয় আৰু এখোজ এখোজকৈ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে এজন শিল্পীয়ে গীত লগায় দিয়ে আৰু বাকীসকলে গীতৰ অংশ দোহাৰে। ইয়াত একাধিক ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে আৰু নৃত্যশিল্পীসকলে সোঁভৰিত পিন্ধা বিৰিয়ে জুনুকাৰ দৰে শব্দ কৰে। গীতৰ শেষত জুইকুৰাৰ ফালে দুখোজ আগুৱায় আৰু তাৰপিছত ঘড়ীৰ কাঁটাৰ অনুকূলে আৰু প্ৰতিকূলে ঘূৰি ঘূৰি নাচে। এনেকৈ ঘূৰাৰো নিয়ম আছে। নাচৰ এটা মেৰৰ পৰা আন এটা মেৰলৈ আগবাঢ়োঁতে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ প্ৰতিকূলে সাত খোজৰ পৰা এঘাৰ-বাৰ খোজ যোৱাৰ ৰীতি আছে। নৃত্যৰ মেৰবোৰ হৈছে, (১) ঘড়ীৰ অনুকূল, (২) ঘড়ীৰ প্ৰতিকূল, (৩) ঘড়ীৰ অনুকূল, (৪) ঘড়ীৰ প্ৰতিকূল, (৫) ঘড়ীৰ অনুকূল। নৃত্যৰ মাজে মাজে বুঢ়ীমানুহবোৰে বিকট চিঞৰ মাৰে। উৎসৱৰ চতুৰ্থদিনা নৃত্যশিল্পী আৰু ঢুলীয়াসকলে মদ আৰু ভোজ-ভাত খাই টোপনি যায়। 

## সাজ-পাৰ
নৃত্যশিল্পীসকলে বাঁহেৰে সজা টুপী ব্যৱহাৰ কৰে আৰু টুপীত হৰ্ণবিল চাৰাইৰ পাখি গুজি লয়। কোনো কোনোৱে বেঁতেৰে সজা টুপী পিন্ধে আৰু এনে টুপীত বনৰীয়া গাহৰিৰ দাঁতেৰে সুসজ্জিত কৰে। হাতত একোখন দা লয় আৰু দাখনৰ নালত ছাগলীৰ নোমেৰে সজোৱা হয়। ডেকাসকলে হাতত এডোখৰ ঘূৰণীয়া বা বৰ্গাকাৰ কাঠ লয়। এইডোখৰ কাঠক ’খাপাক’ বোলে। ’খাপাক’ত মানুহৰ লাওখোলাৰ নক্সা আঁকি বা ছাগলীৰ নোমেৰে সুসজ্জিত কৰা হয়। ছোৱালীবিলাকে কঁকালত ৰঙা বা বগা বস্ত্ৰ এখন পিন্ধি বিভিন্ন ধৰণৰ মণিৰ হাৰেৰে বুকু আবৃত কৰি ৰাখে। কাণৰ লতিত ৰঙা বাৰি এডোখৰ সুমুৱাই লয় বা কাণফুলি পিন্ধে। কোনো কোনোৱে চৰাইৰ পাখি বা তালপাতেৰে শিৰস্ত্ৰাণ সাজি পিন্ধে। পিঠিত শামুকৰ খোলাসহ কাঁহৰ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ ঘণ্টা ওলোমাই লয়।
## তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ সংস্কৃতি