হালাল

right|thumb|263x263px|আৰবী ভাষাত ''হালাল'' শব্দ। ইয়াক ৰেষ্টুৰেণ্ট, দোকান আৰু সামগ্ৰীত মুছলমানসকলৰ বাবে দৃশ্যমান চিহ্নিতকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

***হালাল*** (;    ) আৰবী শব্দ যাৰ ইংৰাজী অনুবাদ 'permissible' হয়। কোৰআনত হালাল শব্দটোৰ বিপৰীতে হাৰাম ('forbidden') শব্দটো দেখা গৈছে। এই বাইনাৰী বিৰোধিতাক "পাঁচটা সিদ্ধান্ত" নামেৰে জনাজাত অধিক জটিল শ্ৰেণীবিভাজনত বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছিল: বাধ্যতামূলক, পৰামৰ্শ দিয়া, নিৰপেক্ষ, নিন্দনীয় আৰু নিষিদ্ধ। হালাল শব্দটোৱে এই শ্ৰেণীসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথম দুটা বা প্ৰথম চাৰিটা শ্ৰেণী সামৰি লয় সেই সম্পৰ্কে ইছলামিক আইনবিদসকলৰ মতানৈক্য আছে। শেহতীয়াকৈ জনসাধাৰণ আৰু জনপ্ৰিয় দৰ্শকৰ বাবে লিখা লেখকসকলক সংগঠিত কৰিব বিচৰা ইছলামিক আন্দোলনসমূহে হালাল আৰু হাৰামৰ সৰল পাৰ্থক্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।

হালাল শব্দটো বিশেষকৈ ইছলামিক খাদ্য আইন আৰু বিশেষকৈ সেই প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু প্ৰস্তুত কৰা মাংসৰ সৈতে জড়িত। 

## কোৰআনত
হালাল আৰু হাৰাম শব্দটো কোৰআনত হালাল বা অনুমোদিত আৰু বেআইনী বা নিষিদ্ধৰ শ্ৰেণীসমূহ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সাধাৰণ শব্দ। কোৰআনত *হ-ল-ল* মূলটোৱে হালালতাক বুজায় আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা তীৰ্থযাত্ৰীৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ অৱস্থাৰ পৰা ওলাই অশ্লীল অৱস্থাত প্ৰৱেশ কৰাটোও বুজোৱা হ’ব পাৰে। এই দুয়োটা অৰ্থতে ইয়াৰ অৰ্থ *হ-ৰ-ম* মূলৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ পোৱা অৰ্থৰ বিপৰীত (cf. হাৰাম আৰু ইহৰাম)। আক্ষৰিক অৰ্থত h-r-m মূলটোৱে বিলুপ্তি (যেনে, শপত ভংগ) বা অৱতৰণ (যেনে, ঈশ্বৰৰ ক্ৰোধ)ক বুজাব পাৰে। কোৰআনত সাধাৰণতে  ('to make lawful'), ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা বৈধতাক সূচাই দিয়া হৈছে, য’ত ঈশ্বৰক উল্লিখিত বা অন্তৰ্নিহিত বিষয় হিচাপে লোৱা হৈছে।

## খাদ্য

ইছলামে সাধাৰণতে প্ৰতিটো খাদ্যক হালাল বুলি গণ্য কৰে যদিহে হাদিছ বা কোৰআনত বিশেষভাৱে নিষিদ্ধ নহয়। বিশেষকৈ হালাল খাদ্য সেইবোৰ হ’ল-

# ইছলামিক আইন (শ্বৰীয়ত) অনুসৰি পৰিষ্কাৰ কৰা যন্ত্ৰপাতি, সঁজুলি আৰু/বা বাচন-বৰ্তন ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ, উৎপাদন, নিৰ্মাণ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু সংৰক্ষণ কৰা। 
# ইছলামিক আইন অনুসৰি মুছলমানসকলে খোৱাটো নিষিদ্ধ কৰা কোনো উপাদানৰ পৰা মুক্ত।

হাৰাম (অহালাল) খাদ্যৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ উদাহৰণ হ’ল গাহৰিৰ মাংস। যদিও গাহৰিৰ মাংস একমাত্ৰ মাংস যিটো শুদ্ধভাৱে মুছলমানে খাব নোৱাৰে (কোৰআনে ইয়াক নিষেধ কৰিছে, ছূৰা ২:১৭৩ আৰু ১৬:১১৫) বিশুদ্ধতাৰ অৱস্থাত নথকা আন খাদ্যকো হাৰাম বুলি গণ্য কৰা হয়। গাহৰিৰ মাংস নথকা বস্তুৰ মাপকাঠীত ইয়াৰ উৎস, জন্তুটোৰ মৃত্যুৰ কাৰণ আৰু ইয়াক কেনেকৈ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হৈছিল। গৰিষ্ঠসংখ্যক ইছলামিক পণ্ডিতে শেলফিছ আৰু অন্যান্য সাগৰীয় খাদ্যক হালাল বুলি গণ্য কৰে। নিৰামিষ খাদ্যত মদ নাথাকিলে *হালাল* হয়।

মুছলমানসকলে এইটোও নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে সকলো খাদ্য (বিশেষকৈ প্ৰচেছড খাদ্য), লগতে অখাদ্য সামগ্ৰী যেনে প্ৰসাধন সামগ্ৰী আৰু ঔষধ হালাল। সঘনাই এই সামগ্ৰীসমূহত পশুৰ উপজাত সামগ্ৰী বা অন্যান্য উপাদান থাকে যিবোৰ মুছলমানসকলে তেওঁলোকৰ শৰীৰত খোৱা বা ব্যৱহাৰ কৰাটো অনুমোদিত নহয়। মুছলমানসকলে সেৱন কৰিবলৈ হালাল বুলি গণ্য নকৰা খাদ্যসমূহৰ ভিতৰত তেজ আৰু মদ্যপানৰ দৰে মাদক দ্ৰব্য।

যিজন মুছলমান অনাহাৰে মৃত্যুবৰণ কৰিব, তেওঁক হালাল খাদ্য উপলব্ধ নহ’লে অহলাল খাদ্য খাবলৈ অনুমতি দিয়া হয়। বিমান উৰণৰ সময়ত মুছলমানসকলে সাধাৰণতে কোশ্বাৰ খাদ্য (যদি হালাল খাদ্য উপলব্ধ নহয়) অৰ্ডাৰ দিব যাতে তেওঁলোকে নিৰ্বাচিত খাদ্যত গাহৰিৰ মাংসৰ কোনো উপাদান নাথাকে। 

কেইবাটাও খাদ্য কোম্পানীয়ে হালাল প্ৰচেছড খাদ্য আৰু সামগ্ৰী আগবঢ়ায়, য’ত হালাল ফ’ই গ্ৰাছ, স্প্ৰিং ৰোল, চিকেন নাগেট, ৰেভিওলি, লাজানা, পিজ্জা আৰু বেবী ফুড আদিও আছে। ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকাৰ মুছলমানসকলৰ বাবে হালাল ৰেডি মিল হৈছে ক্ৰমবৰ্ধমান গ্ৰাহকৰ বজাৰ আৰু ইয়াক ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা সংখ্যক খুচুৰা বিক্ৰেতাই আগবঢ়ায়।

জিএমঅ’ খাদ্যৰ ওপৰত মতামত মিশ্ৰিত যদিও ইয়াৰ সেৱনত কোনো বহুলভাৱে গ্ৰহণযোগ্য নিষেধাজ্ঞা নাই। একাংশ মৌলবী আৰু পণ্ডিতে এনে খাদ্য উৎপাদন পদ্ধতি হালাল বুলি যুক্তি দাঙি ধৰিছে কাৰণ ই মানুহৰ মংগলত অৰিহণা যোগায়। জিএমঅ’ৰ বিৰোধিতা কৰা কণ্ঠই যুক্তি আগবঢ়ায় যে খাদ্য শস্যৰ জিনীয় পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন নাই কাৰণ ঈশ্বৰে সকলো নিখুঁতভাৱে সৃষ্টি কৰিছে আৰু ঈশ্বৰে সৃষ্টি কৰা কোনো বস্তুকে হেঁচা মাৰি ধৰাৰ কোনো অধিকাৰ মানুহৰ নাই। আন কিছুমানে গাহৰিৰ জিন ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদিত নিৰ্দিষ্ট জিএমঅ’ খাদ্যৰ তাত্ত্বিক ব্যৱহাৰক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে।

### হালাল মাংস

মুছলমানসকলে জীৱ-জন্তুৰ লগত নৈতিক ব্যৱহাৰত বিশ্বাস কৰে। হালাল পদ্ধতিসমূহে প্ৰাণীটোৰ সমগ্ৰ জীৱনচক্ৰত দয়া, মমতা আৰু মানৱীয় ব্যৱহাৰক প্ৰসাৰিত কৰি এই দৰ্শনৰ সৈতে মিল খায়। দ্ৰুত আৰু বেদনাহীন বধৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াটোৱে জন্তুৰ মৰ্যাদাক সন্মান কৰে আৰু দুখ-কষ্ট কম কৰে।

হালাল মাংস হালাল পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা যোগানকাৰীৰ পৰা আহিব লাগিব।  () ইছলামিক আইন অনুসৰি মাছ আৰু অন্যান্য সাগৰীয় প্ৰাণী বাদ দি সকলো মাংসৰ উৎসৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত বধ পদ্ধতি। জীৱ-জন্তু বধ কৰাৰ এই পদ্ধতিত চোকা দাৰে এটা ছিদ্ৰ কৰা হয় যিয়ে ডিঙি, খাদ্যনলী আৰু জুগুলাৰ শিৰাৰ সন্মুখভাগ কাটি পেলায় কিন্তু মেৰুদণ্ড কাটিব নোৱাৰে। হালাল পদ্ধতিৰে বধ কৰা জন্তুৰ মূৰটো কিবলা (মুছলমানে নামাজ কৰোঁতে যি দিশলৈ মুখ কৰি থাকে) তাৰ লগত মিলাই দিব লাগে। নিৰ্দেশনাৰ উপৰিও ইছলামিক নামাজ "বিছমিল্লাহ, আল্লাহ আকবৰ" (ঈশ্বৰৰ নামত, ঈশ্বৰ সৰ্বোচ্চ) উচ্চাৰণ কৰাৰ লগে লগে অনুমোদিত জীৱ-জন্তুবোৰক বধ কৰিব লাগে।

বধ মুছলমান পুৰুষে কৰিব লাগিব। কেৰিয়ান (মৃত জীৱ-জন্তুৰ মৃতদেহ, যেনে বন্যপ্ৰাণীত মৃত্যু হোৱা জীৱ-জন্তু) খাব নোৱাৰি। ইয়াৰ উপৰিও ডিঙি চেপি হত্যা কৰা, মাৰপিট কৰা (মৃত্যু কৰা), পতিত হৈ হত্যা কৰা, গুড়ি কৰা (মৃত্যু কৰা), বনৰীয়া জন্তুৱে চিকাৰৰ কৰা (মানুহে শেষ নকৰালৈকে), বা শিলৰ বেদীত বলি দিয়া প্ৰাণীক খাব নোৱাৰি।

## লগতে চাওঁক

* ইছলামিক নৈতিকতা
* , এটা শ্বিয়া গ্ৰন্থ য'ত হালাল বস্তুৰ সকলো বিৱৰণ সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। 
* 
* অষ্ট্ৰেলিয়াত হালালৰ প্ৰমাণপত্ৰ
* ইউৰোপত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ
* নিষিদ্ধ খাদ্য আৰু পানীয়। 
* কাশ্ৰুত (ইহুদী খাদ্য আইন)
* খ্ৰীষ্টান খাদ্য আইন
* স্কটিছ গাহৰিৰ মাংস নিষিদ্ধ
* ভাৰতত হালাল প্ৰমাণপত্ৰ

## তথ্যসমূহ

## অধিক পঢ়ক

* Yungman, Limor, "Food", in *Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God* (2 vols.), Edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol I.

## বাহ্যিক সংযোগসমূহ

* হালাল মাংস কি?
* হালাল বিশ্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰ

শ্ৰেণী:ইছলামিক আইন
শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম
শ্ৰেণী:ভাৰতত ইছলাম