গংগুবাই কোঠেৱালী

**গংগুবাই হৰজীৱনদাস** () পৰিচিত আৰু জনপ্ৰিয় নাম হৈছে **গংগুবাই কোঠেৱালী** আৰু **গংগুবাই কাঠিয়াৱাড়ী**৷ তেওঁ আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় পতিতা আৰু কুৰি শতিকাৰ '৭০ৰ দশকত মুম্বাইৰ কামাথিপুৰা এলেকাত গঢ় লৈ উঠা এটা পতিতালয়ৰ গৰাকীনী বা 'ম্যাডাম'৷  

২০১১ চনত প্ৰকাশিত হুছেইন জাইদীৰ অকাহিনীমূলক অপৰাধভিত্তিক গ্ৰন্থ *মাফিয়া কুইনচ অৱ মুম্বাই*ত গংগুবাইৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে৷ 

২০২২ চনৰ ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত মুক্তি লাভ কৰা সঞ্জয় লীলা ভাঞ্চালীৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত আৰু মুখ্য চৰিত্ৰত আলিয়া ভাটৰ দ্বাৰা অভিনীত হিন্দী ভাষাৰ আত্মজীৱনীমূলক কথাছবি 'গংগুবাই কাঠিয়াৱাড়ী'য়ে গংগুবাই হৰজীৱনদাসৰ জীৱনদ্দশাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে৷ 
## জীৱন
১৯৪০ৰ দশকৰ গুজৰাটৰ কাঠিয়াৱাড় গাঁৱত গংগুবাইৰ জন্ম হয়৷ জন্মতে তেওঁৰ নাম আছিল গংগা হৰজীৱনদাস৷ যৌৱনাৱস্থাতে গংগুবাইয়ে পিতৃৰ গাণনিক ৰামনিক লালৰ লগত মুম্বাইৰ চহৰলৈ পলাই আহে৷ ইয়াৰ আগতে দুয়োয়ে সংগোপনে বিবাহ-পাশত আবদ্ধ হয়৷ কিন্তু গিৰিয়েক ৰামনিকে গংগুবাইৰ লগত প্ৰবঞ্চনা কৰে আৰু তাইক পতিতাবৃত্তিত পাঁচশ টকাৰ বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে৷ গংগুবাইৰ জীৱনক ৰেখাপাত কৰা হুছেইন জাইদীৰ গ্ৰন্থ 'মাফিয়া কুইনছ অৱ মুম্বাই'ত গংগুবাইৰ বিষয়ে অনেক গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য সন্নিৱিষ্ট হৈছে৷  লিখক হুছেইনৰ মতে, গংগুবাইৰ উচ্চতা বৰ বেছি নহয়৷ পাঁচ ফুট পাঁচ ইঞ্চিমানহে হ'ব৷ পতিতাবৃত্তিৰ লগত অনাকাংক্ষিতভাৱে পৰিচিত হৈ গংগুবাইয়ে পূৰ্বৰ *গংগা* নামটো সলাই পেলায় আৰু তাৰ ঠাইত *গংগু* বুলি আত্মপৰিচয় দিবলৈ আৰম্ভ কৰে৷  

প্ৰথমাৱস্থাত গংগুবাইয়ে একাধিক অস্বস্তিদায়ক পৰিস্থিতিৰ সমুখীন হৈছিল যদিও পাছলৈ মুম্বাইৰ আণ্ডাৰৱৰ্ল্ডৰ সান্নিধ্যলৈ আহে আৰু সেইসূত্ৰেই চৌপাশৰ অঞ্চল আৰু সমাজত পৰিচয় লাভ কৰে৷ গংগুবাইৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ দায়িত্বত আছিল কৰিম লালা৷ কৰিম লালাক সেইসময়ত মুম্বাইৰ এজন কুখ্যাত ডন হিচাপে জনা যায়৷ কামথিপুৰাৰ এই এলেকাটো কৰিম লালাৰ অধীনত আছিল৷ কোৱা হয় যে, গংগুবাইয়ে কৰিম লালাক ৰাখী পিন্ধাইছিল৷ কিয়নো গংগুবাইক দুবাৰকৈ ধৰ্ষণ কৰা তাৰ এজন গুণ্ডাৰ পৰা কৰিম লালাই ৰক্ষা কৰিব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ হৈছিল৷ মুম্বাইৰ কামাথিপুৰাত গংগুবাইয়ে এগৰাকী যৌনকৰ্মী হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে আৰু ক্ৰমাৎ সেই অঞ্চলত থকা বহুকেইখন পতিতালয়ৰ গৰাকীনী হয় আৰু সেইবোৰৰ পৰিচালনাও কৰে৷ স্থানীয় 'ঘৰৱালী' নিৰ্বাচন জয়ী হোৱাৰ পিছত গংগুবাইয়ে নিজৰ নামৰ পিছত 'ক'ঠেৱালী' উপাধি সংযুক্ত কৰে৷ কম বয়সতে গংগুবাই পতিতালয়ৰ *ম্যাডাম* হিচাপে স্বীকৃত হয়৷ সাধাৰণতে এই নিৰ্বাচনবোৰৰ জৰিয়তে কামাথিপুৰাৰ যৌন কৰ্মীৰ মাজত তেওঁলোকৰ স্থিতি আৰু স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল৷ জাইদিয়ে কিতাপখনত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, গংগুবাইয়ে কেতিয়াও নাৰীক নিজৰ ইচ্ছাৰ অসন্মতিত যৌন বৃত্তিলৈ টানি অনা নাছিল৷ কিশোৰীক তেওঁ কেতিয়াও পতিতাবৃত্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ নিদিছিল৷ আনকি ব্যৱসায় আৰু অৰ্থৰ পৰিৱৰ্তে নাৰীৰ এই স্বাধীনতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া গংগুবাইয়ে সেইসময়ত একমাত্ৰ 'ম্যাডাম' আছিল৷ 

গংগুবাইয়ে যৌন কৰ্মী আৰু অনাথ শিশুৰ কল্যাণ আৰু উত্তৰণৰ হকে কাম কৰিছিল৷ 

ৰেড লাইট এলেকাবোৰৰ সুৰক্ষাৰ অনুমোদন বিচাৰি গংগুবাইয়ে ভাৰতৰ প্ৰধান মন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুকো সাক্ষাৎ কৰিছিল৷
## জনপ্ৰিয় মাধ্যমত
মুম্বাইৰ অনুসন্ধানমূলক সাংবাদিক আৰু লেখক এছ. হুছেইন জাইদীয়ে সাংবাদিক জন বৰ্গেছৰ সৈতে লগ হৈ লিখা *মাফিয়া কুইনছ অৱ মুম্বাই*ত সন্নিৱিষ্ট তেৰগৰাকী মুম্বাইৰ নাৰীৰ ভিতৰত গংগুবাইৰ জীৱনকো সামৰিছে৷ এই গ্ৰন্থখন ১৫ এপ্ৰিল ২০১১ চনত 'ট্ৰেংকুবাৰ'-এ প্ৰকাশ কৰিছিল৷ গ্ৰন্থখনৰ ভাষা-ইংৰাজী৷ 

হুছেইন জাইদীৰ গ্ৰন্থখনৰে এটা অধ্যায়ক আধাৰ হিচাপে লৈ নিৰ্মাণ কৰা হিন্দী ভাষাৰ কথাছবি 'গংগুবাই কাঠিয়াৱাড়ী'য়ে ২০২২ চনৰ ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ ছবিগৃহত মুক্তিলাভ কৰে৷ এই ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছে সঞ্জয় লীলা ভাঞ্চালী আৰু মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে আলিয়া ভাটে৷ ছবিখনে দৰ্শক-সমালোচকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে৷
## টোকা

## তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পতিতাবৃত্তি