open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
কাঠপুতলি

**কাঠপুতলি** () ভাৰতৰ ৰাজস্থান ৰাজ্যত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক পুতলা নাচ অনুষ্ঠান। কাঠপুতলি পুতলা নাচৰ পুতলাবোৰ মোটা সূতা বা তাঁৰৰ সহায়ত নৃত্য কৰোৱা হয়। ই ভাৰতীয় পুতলা নাচৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ৰূপ। সূতাৰ সহায়ত নৃত্য কৰোৱা বাবে এই পুতলাবোৰ মাত্ৰ এডাল সূতা বা তাঁৰৰ সহায়ত নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি। এই সূতা পুতলাৰ ওপৰৰ অংশৰ পৰা সূত্ৰধাৰৰ হাতলৈ প্ৰসাৰিত থাকে।

## নামৰ উৎপত্তি
কাঠপুতলি শব্দটো ৰাজস্থানী ভাষাৰ দুটা শব্দ কাঠ আৰু পুতলিৰ সমষ্টি। ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে সম্পূৰ্ণৰূপে কাঠৰে তৈয়াৰ কৰা পুতলা। কিন্তু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত ইয়াক কাঠ, কপাহী কাপোৰ আৰু ধাতুৰ তাঁৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। 

## ইতিহাস

কিছুমান পণ্ডিতে বিশ্বাস কৰে যে কাঠপুতলি কলাৰ পৰম্পৰা হাজাৰ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি। ৰাজস্থানী লোককাহিনী, গীত আৰু আনকি কেতিয়াবা লোকগীততো ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ৰাজস্থানৰ জনজাতিসকলে প্ৰাচীন কালৰ পৰা এই কলা প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে আৰু ই ৰাজস্থানী সংস্কৃতি বিবিধতা আৰু পৰম্পৰাৰ এক চিৰন্তন অংশ হৈ পৰিছে। কাঠপুতলি অবিহনে ৰাজস্থানৰ কোনো গ্ৰাম্য মেলা, কোনো ধৰ্মীয় উৎসৱ আৰু যিকোনো সামাজিক সমাবেশ সম্পূৰ্ণ নহয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে প্ৰায় ১৫০০ বছৰ আগতে ৰাজস্থানী ভাট জনজাতিৰ লোকসকলে কাঠপুতলিক পুতলা নাচ কলা হিচাপে ব্যৱহাৰৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। কাঠপুতলি পৰম্পৰাগত লোককাহিনী আৰু বেলাডৰ ওপৰত আধাৰিত। পণ্ডিতসকলে বিশ্বাস কৰে যে এই লোককাহিনীবোৰে প্ৰাচীন ৰাজস্থানী জনজাতিৰ জীৱন-ধাৰণক প্ৰদৰ্শিত কৰে। কাঠপুতলি কলাৰ উৎপত্তি বৰ্তমানৰ নাগৌড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে অৱস্থিত অঞ্চলৰ পৰা হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ৰাজস্থানী ৰজা আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলে বিভিন্ন হস্তশিল্প আৰু কলা যেনে কাঠ আৰু মাৰ্বলৰ ভাস্কৰ্য, মৃৎশিল্প আৰু চিত্ৰকলাক উৎসাহিত কৰিছিল। এই প্ৰৱণতা ৫০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি আছে। ভাট সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে দাবী কৰে যে তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে ৰাজপৰিয়ালৰ বাবে কাম কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে ৰাজস্থানৰ শাসকসকলৰ পৰা যথেষ্ট সন্মান আৰু প্ৰতিপত্তি লাভ কৰিছিল।

## বৰ্ণনা
ঘুমৰ নৃত্যৰ পিছতে কাঠপুতলি শিল্প বৰ্তমান ৰাজস্থানৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় শিল্পকলা। কাঠপুতলিৰ অন্যতম মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে সূত্ৰধাৰে পেঁপাৰ সহায়ত উলিওৱা মাত। ৰাজস্থানী কাঠপুতলি কলা প্ৰায় হাজাৰ বছৰ আগতে উদ্ভৱ হৈছিল আৰু প্ৰথমে ভাট সম্প্ৰদায়ই এই কলা অনুশীলন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ৰাজ্যৰ বহুতো শাসক পৰিয়ালৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰাৰ ফলত ই শীঘ্ৰেই অঞ্চলটোৰ এক মুখ্য কলা ৰূপলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। কাঠপুতলি শিল্পৰ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰত কাম কৰা সকলৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য সমূহ হৈছে ১৯৬০ চনত বিজয়দান দেথা আৰু কোমল কোঠাৰীৰ দ্বাৰা স্থাপিত যোধপুৰৰ ৰূপায়ণ সংস্থা আৰু ১৯৫২ চনত দেৱীলাল সমৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত হৈ থকা উদয়পুৰৰ ভাৰতীয় লোককলা মণ্ডল। 

আধুনিক সময়ত পুতলা থিয়েটাৰৰ লগতে পুতলা সংগ্ৰহালয় আছে।
ৰাজধানী নতুন দিল্লীৰ শদিপুৰ ডিপোত 'কাঠপুতলি কলনী' বুলি জনা জাত এক অঞ্চল আছে। ইয়াত কাঠপুতলি শিল্পী, যাদুকৰ, এক্ৰোবাট, নৃত্যশিল্পী, সংগীতজ্ঞ আৰু অন্যান্য ভ্ৰাম্যমাণ শিল্পীৰ দলে অৰ্ধ শতিকা ধৰি ইয়াত বসতি স্থাপন কৰিছে।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* ৰাজস্থানী পুতলাৰ ছবি
*শদিপুৰৰ পথ প্ৰদৰ্শনকাৰী আৰু পুতলা নাচ শিল্পীসকলৰ কাঠপুতলি কলনীৰ বাসিন্দাসকলৰ এখন ফটো তথ্যচিত্ৰ 

শ্ৰেণী:পৰিবেশ্য কলা
শ্ৰেণী:ৰাজস্থান
চাম নৃত্য

**চাম নৃত্য** () তিব্বতীয় বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ উৎসৱৰ লগত জড়িত পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। তিব্বতীয় কিছুমান সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জীৱন্ত মুখাযুক্ত আৰু পোছাক পৰিহিত চাম নৃত্য চীন, ভাৰত আৰু ভূটানত প্ৰচলিত। নৃত্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি সন্ন্যাসীসকলে লোক সংগীত গায়। নৃত্যবোৰে প্ৰায়ে প্ৰেৰিত কৰুণা বা সহানুভূতি সম্পৰ্কীয় নৈতিক নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াক অনুভৱ কৰা সকলোৰে বাবে যোগ্যতা আনিবলৈ অনুষ্ঠিত কৰা হয়।

চাম নৃত্যক ধ্যানৰ এক প্ৰকাৰ আৰু দেৱতাসকলৰ উদ্দেশ্য উছৰ্গিত এটা নৈবেদ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। চাম নৃত্যৰ নেতা সাধাৰণতে এজন সংগীতজ্ঞ। তেওঁ কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে তাল ব্যৱহাৰ কৰি গীত জুৰে। ব্যতিক্ৰম হিচাপে দ্ৰামিন চামত তাল ৰাখিবলৈ দ্ৰামিন ব্যৱহাৰ কৰি ৰখা হয়।

২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে প্ৰদৰ্শনৰ পশ্চিমীয়া সকলে ইয়াক "চয়তান নৃত্য" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই নাম প্ৰদৰ্শকসকলে পিন্ধা পোছাকৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছিল।

## উৎপত্তি

যদিও চাম নৃত্যৰ উৎস কি কোৱা সম্ভৱ নহয় কিন্তু তন্ত্ৰবিদ্যাৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক আছে। হিমালয়ৰ পাদদেশত ইয়াৰ উৎপত্তি হৈছিল। বহুতৰ মতে অষ্টম শতিকাৰ শেষত ৰজা ত্ৰিচং দেস্তানক এটা আশ্ৰম নিৰ্মাণৰ পৰা প্ৰতিহত কৰা হৈছিল আৰু গুৰু পদ্মসম্ভৱক অশুভ শক্তি আঁতৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যাতে আশ্ৰমখন নিৰ্মাণ কৰিব পাৰি। গুৰু পদ্মসম্ভৱে অশুভ শক্তি আঁতৰ কৰিবলৈ চাম নৃত্য কৰে আৰু সেইঠাইত এই নৃত্যৰ উৎপত্তি হয়।

## মুখা আৰু সাজ-পাৰ
চাম নৃত্যত মুখা আৰু উজ্জ্বল পোছাক পিন্ধা হয়। মুখাবোৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে কাঠ, পিতল, ব্ৰঞ্জ আৰু কপাহী কাপোৰৰ মুখা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মুখাবোৰ উজ্জ্বল ৰঙেৰে ৰং কৰা হয়।

চাম নৃত্যৰ বিশেষ পোছাক সাধাৰণতে দৈনন্দিন কাপোৰৰ ওপৰত পিন্ধা হয়। পোছাকবোৰ উজ্জ্বল ৰঙৰ আৰু ইয়াৰ হাত বহল থাকে। ইয়াত এম্ব্ৰইডাৰী, কাঠ, ধাতু আৰু আনকি প্লাষ্টিক আৰু বিভিন্ন অলংকাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

## বিষয়বস্তু
চাম নৃত্যত প্ৰায়ে নৱম শতিকাৰ নাইংমাপা গুৰু পদ্মসম্ভৱ আৰু অন্যান্য সাধুসকলৰ জীৱনৰ ঘটনাবোৰ প্ৰদৰ্শিত কৰে। দুই প্ৰধান বিতৰ্ক বা বাদ-সংবাদ মহেয়ান আৰু কমলশিলাৰ মাজত লাছা পৰিষদৰ মহান তৰ্ক কিংহাইৰ কুমবুম মঠত বছৰি এবাৰ অনুষ্ঠিত এক নিৰ্দিষ্ট চাম নৃত্যত বৰ্ণনা আৰু প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। খ্ৰীষ্টীয় ৮৪১ চনত নিষ্ঠুৰ তিব্বতী ৰজা লাংদাৰ্মাৰ হত্যাৰ স্মৃতিৰ বাবে তিব্বতীয় নতুন বছৰ লোচাৰৰ প্ৰাকঁকালত এই নৃত্য কৰা হয়। এইটো এটা নৃত্য অশুভৰ ওপৰত শুভৰ বিজয়ৰ প্ৰতীক।

ব্লেক হেট বা ক'লা টুপী পৰিহিত নৃত্য এবিধ বজ্ৰকীলয়া নৃত্য আৰু চিত্ৰকলাত আটাইতকৈ সঘনাই প্ৰদৰ্শিত কৰা নৃত্য।

## অঞ্চল
### ভূটান

ভূটানত প্ৰতিখন জিলাৰ চেচু নামৰ এক বাৰ্ষিক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত চাম নৃত্য কৰা হয়। এই নৃত্য সন্ন্যাসী, মঠবাসী আৰু গাওঁবাসীৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ৰাজকীয় প্ৰদৰ্শন কলা একাডেমীয়ে চাম নৃত্য প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰা হয়।
### তিব্বত
এই নৃত্য সাধাৰণতে তিব্বতৰ মানলাম প্ৰাৰ্থনা উৎসৱৰ সময়ত বহুদৰ্শকৰ সন্মুখত অনুষ্ঠিত কৰা হয়।
### ভাৰত
ভাৰতৰ ছিক্কিম, ধৰ্মশালা আৰু লাডাখৰ বিভিন্ন সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত চাম নৃত্য কৰা হয়।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

* ভূটানৰ ব্লেক হেট নৃত্যৰ বৰ্ণনা 
* চাম নৃত্যৰ উদাহৰণ
* জিং নৃত্য ভিডিঅ' 

শ্ৰেণী:নৃত্য
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য
শ্ৰেণী:ভূটান
ডচমোছে

**ডচমোছে** () ভাৰতৰ লাডাখত উদযাপন কৰা এক পাৰম্পৰিক লোক উৎসৱ। ইয়াক লেহ, লিকিৰ আৰু ডিস্কিৰ বৌদ্ধ মঠসমূহত উদযাপন কৰা হয়। এইটো নতুন বছৰ উদযাপনৰ অন্তিম উৎসৱ। লোচাৰ ইয়াৰ লগত জড়িত আন এক উৎসৱ। দুদিনীয়াকৈ অনুষ্ঠিত ডচমোছে উৎসৱ লেহ জিলা আৰু জাংস্কাৰ মহকুমাৰৰ বাবে ৰাজপত্ৰিত বন্ধৰ দিন। ডচমোছেক "বলিৰ ছাগলীৰ উৎসৱ" বুলিও কোৱা হয়। ই লাডাখৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় প্ৰাৰ্থনা উৎসৱৰ ভিতৰত অন্যতম।

## ইতিহাস
ডচমোছে উৎসৱ লাডাখৰ শাসকসকলে আৰম্ভ কৰিছিল। এই উৎসৱটো ৰজা লাচেন গংডপ/ লহা-চেন-ডনোছ-গ্ৰুবৰ (১২৯৫-১৩২০) শাসনকালত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেওঁ যুদ্ধত বিনাশকাৰী শক্তিক প্ৰতিহত কৰিবলৈ নুংটি (হিমাচল প্ৰদেশৰ কুল্লু) পৰা আক্ৰমণকাৰীসকলৰ সৈতে দুখন যুদ্ধ কৰিছিল। পৱিত্ৰ মুখ পৰিহিত চাম নৃত্য এই অনুষ্ঠানত কৰা হৈছিল। লেহ পেলেচৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ তলত অৱস্থিত ৰাজকীয় দৰবাৰত এই নৃত্য অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল। লামাসকলক এই উৎসৱৰ বাবে ঘূৰ্ণনৰ আধাৰত লাডাখৰ ওপৰেৰে বিভিন্ন মঠৰ পৰা আমন্ত্ৰণ কৰা হয়।

## উদযাপন
পাৰম্পৰিক তালসমূহ পৰ্যায়ক্ৰমিক শব্দৰ সৈতে গয়লিঙৰ উচ্চ শব্দ আৰু ঢোলৰ তালবদ্ধ স্পন্দনেৰে পাহাৰৰ ঢালৰ পৰা প্ৰতিধ্বনিত হয়। বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলক বহুৰঙী পোছাক আৰু বিভিন্ন মুখাত আকৰ্ষণীয় ৰূপত দেখা যায়। তেওঁলোকে বুদ্ধকে ধৰি বিভিন্ন দেৱতাৰ ৰূপক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। তেওঁলোকে অশুভক আঁতৰাই আনিবলৈ আৰু সৰ্বজনীন শান্তি আৰু সুখক আদৰণি জনাবলৈ তালৰ বৃদ্ধিৰ সৈতে স্পন্দনত নৃত্য কৰে। মুখাযুক্ত চাম নৃত্য মহায়ান বৌদ্ধ ধৰ্মৰ তান্ত্ৰিক পৰম্পৰাৰ এক অত্যাৱশ্যকীয় অংশ।

মোতী-বজাৰৰ পৰা লেহ বজাৰৰ আনটো মুৰলৈ এক কিলোমিটাৰ প্ৰসাৰত দুদিনীয়া উৎসৱত হাজাৰ হাজাৰ দোকানৰ সৈতে মেলা বহে। ৰঙীন পোছাক পিন্ধি থকা হাজাৰ হাজাৰ লোকে লেহ বজাৰত একেলগ হয়। তাম্বোলা আৰু লটাৰী দৰে খেল আৰু বজাৰ কৰিবলৈ তেওঁলোক মেলালৈ যায়।

### চাম নৃত্য
ডচমোছে উৎসৱৰ লগত জড়িত চাম নৃত্য তিব্বতীয় বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ উৎসৱৰ লগত জড়িত পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য। তিব্বতীয় কিছুমান সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জীৱন্ত মুখাযুক্ত আৰু পোছাক পৰিহিত চাম নৃত্য চীন, ভাৰত আৰু ভূটানত প্ৰচলিত। নৃত্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি সন্ন্যাসীসকলে লোক সংগীত গায়। নৃত্যবোৰে প্ৰায়ে প্ৰেৰিত কৰুণা বা সহানুভূতি সম্পৰ্কীয় নৈতিক নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াক অনুভৱ কৰা সকলোৰে বাবে যোগ্যতা আনিবলৈ অনুষ্ঠিত কৰা হয়।

## তাৰিখ
লাডাখত তিব্বতীয় চন্দ্ৰ বৰ্ষপঞ্জি অনুসৰণ কৰা হয়। সেয়ে ডচমোছে উৎসৱ তিব্বতীয় বৰ্ষপঞ্জিৰ দ্বাদশ মাহৰ ২৮ আৰু ২৯ তাৰিখে পালন কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে উৎসৱটো গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জিৰ এটা পৃথক তাৰিখত পৰে যদিও সাধাৰণতে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়।

## চিত্ৰ বিথিকা

File:Cham dance during Dosmoche festival in Leh Palace DSCN5689 1.jpg|লেহ পেলেচত ডচমোছে উৎসৱৰ সময়ত চাম নৃত্য
File:Leh main market during Dosmoche festval 2.jpg|মানুহে উৎসৱৰ সময়ত তাম্বলা আৰু লটাৰিৰ দৰে খেল উপভোগ কৰি আছে।
File:Handing over turquoise beads necklace at Leh P 20180214 132835 1.jpg|মেলা
File:Dosmoche festival at Leh market.jpg|লেহ বজাৰত ডচমোছে উৎসৱৰ দ্বিতীয় দিন


## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ
ফৰিদা খানম

**ফৰিদা খানম** () এগৰাকী পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশৰ শাস্ত্ৰীয় সঙ্গীতৰ কণ্ঠশিল্পী। পাকিস্তান চৰকাৰে সঙ্গীতৰ জগতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক 'হিলাল-ই-ইমতিয়াজ' আৰু 'প্ৰাইড অফ পাৰ্ফৰমেঞ্চ' বঁটাৰে সন্মানিত কৰিছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯২৯ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ কলকাতাত তেওঁৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ চাৰিজন ভায়েক-ভনীয়েক আছিল, এজনী- বায়েক আৰু তিনিজন ভায়েক। তেওঁৰ বায়েক মুখতাৰ বেগম এগৰাকী বিখ্যাত কণ্ঠশিল্পী আছিল। তেওঁৰ ওঠৰ বছৰ বয়সত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অমৃতসৰৰ পৰা লাহোৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

পাতিয়ালা ঘৰানাৰ ওস্তাদ আশিক আলি খানৰ পৰা তেওঁ খয়াল, দাদৰা আৰু থুমৰী শিকিবলৈ লয়। শৈশৱত তেওঁক বায়েক মুখতাৰ বেগমে শাস্ত্ৰীয় সঙ্গীতৰ নিয়মীয়া ‘ৰিয়াজ’ বা অনুশীলনৰ কাৰণে খানৰ ওচৰলৈ অনা-নিয়া কৰিছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰত বিভাজনৰ পিছত তেওঁৰ পৰিয়ালটোৱে পাকিস্তানৰ নাগৰিকত্ব লয়।

## কৰ্মজীৱন
ফৰিদা খানমে একৈশ বছৰ বয়সত, ১৯৫০ চনত প্ৰথম ৰাজহুৱা সঙ্গীত পৰিবেশন কৰে আৰু তাৰ পিছতে তেওঁ ৰেডিঅ’ পাকিস্তানত অংশগ্ৰহণ কৰে। ১৯৬০ চনত পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আয়ুব খানে ৰাজহুৱা পৰিবেশনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ পিছত তেওঁ তাৰকালৈ পৰিণত হয়। তেওঁ পাকিস্তান টেলিভিচন (PTV) আৰু অন্য চেনেলত নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ অনুষ্ঠান পৰিবেশিত হৈছিল।

তেওঁ গোৱা এটা শ্ৰেষ্ঠ গজল 'আজ জানে কী জিদ না কৰো' বিখ্যাত কবি ফায়াজ হাচমীয়ে লিখিছিল। ২০১৫ চনত ৮৬ বছৰ বয়সত তেওঁ কোক ষ্টুডিঅ’ (পাকিস্তান) চিজন ৮-ত এই গীতটো গাইছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিত তেওঁ গীতৰ অনুষ্ঠান কৰিবলৈ কাবুল, আফগানিস্তান ভ্ৰমণ কৰিছিল। তেওঁ আফগান সঙ্গীতজ্ঞসকলৰ সহযোগত তাত ফাৰ্চী ভাষাতো গজল গাইছিল।

## ব্যক্তিগত জীৱন
ফৰিদা খানম পাকিস্তানৰ লাহোৰত বাস কৰে। তেওঁৰ পাঁচজনী জীয়েক আৰু এজন পুতেক। পি.টি.ভি.ৰ ড্ৰামা ধাৰাবহিক 'সোণা চান্দি'ৰে (১৯৮২) প্ৰখ্যাত হোৱা শেবা হাচান তেওঁৰ ভতিজী। খানমক পাকিস্তানত আদৰেৰে 'গজলৰ ৰাণী' বুলি সম্বোধন কৰে।

## বঁটা আৰু স্বীকৃতি
২০০৫ চনত পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে তেওঁ 'হিলাল-ই-ইমতিয়াজ' বঁটা প্ৰদান কৰে। পাকিস্তান চৰকাৰৰ দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ এই বঁটা অসমাৰিক আৰু সামৰিক বাহিনী উভয়কে আগবঢ়োৱা হয়।

১৯৭০ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা 'প্ৰাইড অফ পাৰ্ফৰমেঞ্চ' বঁটা গ্ৰহণ কৰে। এই বঁটা পাকিস্তানী নাগৰিকলৈ সাহিত্য, শিল্পকলা, ক্ৰীড়া, চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ চৰকাৰী স্বীকৃতি।

ভাৰতৰ এজন বিশিষ্ট সৰোদ বাদক হাফিজ খানৰ নামেৰে প্ৰৱৰ্তিত 'হাফিজ খান বঁটা' তেওঁ লাভ কৰে ২০০৫ চনত।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* Farida Khanum's 2015 performance at Coke Studio (Pakistan)

শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ কণ্ঠশিল্পী
জোহৰাবাই অম্বালেৱালী

**জোহৰাবাই অম্বালেৱালী**  (; ১৯১৮-২১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯০) ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ এগৰাকী ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সঙ্গীতৰ কণ্ঠশিল্পী তথা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আছিল।  ১৯৪৪ চনত মুক্তি পোৱা হিট ছবি নৌচাদে সঙ্গীত পৰিচালনা কৰা *ৰতন*ৰ *আঁখিয়া মিলাকে জিয়া ভৰমাকে* আৰু *আয়ী দিৱালী আয়ী দিৱালী* আৰু একেজন সঙ্গীত পৰিচালকৰে, শমশাদ বেগমৰ সৈতে দ্বৈতকণ্ঠত গোৱা *অনমোল ঘড়ী*ৰ *উড়ান খটোলে পে উড় যাঊ* আদি গীতৰ  ‘নিম্ন স্বৰ’ৰ (contralto) গায়কীৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাবে জনাজাত আছিল। ৰাজকুমাৰী শমশাদ বেগম আৰু আমিৰবাই কৰ্ণাটকীকে ধৰি জোহৰাবাই অম্বালেৱালী হিন্দী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ প্ৰথম প্ৰজন্মৰ কণ্ঠশিল্পীসকলৰ অন্যতম। ১৯৪০ৰ দশকত গীতা দত্ত, লতা মংগেশকাৰ আদিৰ আগমনৰ লগেলগে জোহৰাবাইৰ সঙ্গীত জীৱনৰ জেউতি ক্ৰমে ম্লান হৈ আহিছিল।
## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বৰ্তমানৰ হাৰিয়ানাৰ আম্বালাত এটা পেচাদাৰী সঙ্গীত শিল্পীৰ পৰিয়ালত তেওঁ জন্ম লাভ কৰিছিল আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। আম্বালা জন্মা বাবেই তেওঁ *অম্বালেৱালী* উপাধি লৈছিল। গুলাম হাচান খান আৰু ওস্তাদ নাচিৰ হুছেইন খানৰ ওচৰত তেওঁ সঙ্গীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ আগ্ৰা ঘৰানা আৰু হিন্দুস্থানী সঙ্গীতৰ প্ৰশিক্ষিত আছিল।

## কৰ্মজীৱন
অম্বালেৱালীয়ে তেৰ বছৰ বয়সতে অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ গায়িকা ৰূপে কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলিছিল। তাত তেওঁ মূলতঃ শাস্ত্ৰীয় আৰু অৰ্দ্ধ-শাস্ত্ৰীয় গীত গাইছিল। ৰেডিঅ’ই তেওঁক এইচ এম ভি কোম্পানীৰ গ্ৰামফোন ৰেকৰ্ডত গীত বাণীবদ্ধ কৰাৰ বাট মুকলি কৰি দিছিল আৰু থুমৰীৰ কেইখন ৰেকৰ্ড মুক্তি পাইছিল। সমান্তৰালভাবে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী ৰূপে কাম কৰাৰো সুযোগ পায়।  তেওঁৰ প্ৰথম কণ্ঠদান কৰা, প্ৰাণসুখ নায়কে সঙ্গীত পৰিচালনা কৰা হিন্দী ছবি *ডাকু কী লড়কী*য়ে  মুক্তি পায় ১৯৩৩ চনত। কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়খিনিত লাহোৰৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ জড়িত হৈ থাকি পিছত বোম্বেলৈ স্থানান্তৰিত হয়। সাঙ্গীতিক ক্ষেত্ৰখনত নৌচাদে সঙ্গীত পৰিচালনা কৰা *ৰতন* (১৯৪৪) ছবিখনে তেওঁলৈ সফলতা কঢ়িয়াই আনে; য’ত *আঈ দিৱালী আঈ দিৱালী* আৰু *আঁখিয়া মিলা কে জিয়া ভৰমা কে*ৰ দৰে হিট গান আছিল। সঙ্গীত পৰিচালক নৌচাদৰ বাবে তেওঁ পুনৰ *অনমোল ঘড়ী* (১৯৪৬),*মেলা* (১৯৪৮) আৰু *যাদু*ৰ (১৯৫১) বাবে গীত গাইছিল। তেওঁ নুৰ জাহান আৰু কল্যাণীৰ সৈতে *জীন্নত* (১৯৪৫) ছবিৰ বাবে এটা কাৱালীতো কণ্ঠদান কৰিছিল; যিটো মহিলাৰ কণ্ঠত বাণীবদ্ধ কৰা ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ প্ৰথম কাৱালী। এই গীতটোৱে প্ৰভুত জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।

এই যুগটোত শমশাদ বেগম, খুৰশীদ বানো, আমিৰবাই কৰ্ণাটকী আদি শীৰ্ষস্থানীয় নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীসকলে গধুৰ থুমৰী শৈলী আৰু অনুনাসিক স্বৰত গীত গাইছিল। ১৯৪৮ চনত লতা মংগেশকাৰৰ আৰু সমসাময়িকভাবে গীতা দত্ত আৰু আশা ভোঁচলেৰ আগমনৰ লগেলগে শ্ৰোতাৰ আগ্ৰহ সুক্ষ্ম, মিহি স্বৰৰ প্ৰতি বাঢ়ি অহাত তেওঁলোকৰ সাঙ্গীতিক জীৱনৰ ক্ৰমশঃ যৱনিকা পৰিল। সেই সময়ৰ অন্য এগৰাকী মুখ্য নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী নুৰ জাহান পাকিস্তানলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিলে আৰু তাত তেওঁ সঙ্গীতখনৰ ক্ষেত্ৰত এগৰাকী অতি সফল ব্যক্তি ৰূপে পৰিগণিত হ’ল।

জোহৰাবাই অম্বেৱালীয়ে ১৯৫০ চনত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোদৰ পৰা অৱসৰ লয় যদিও তেওঁৰ জীয়ৰী ৰোচন কুমাৰীৰ কথকৰ অনুষ্ঠানত গীত গাই গৈছিল। উল্লেখনীয় যে ৰোচন কুমাৰী এগৰাকী প্ৰতিভাশালী কথক শিল্পী আছিল আৰু সত্যজিত ৰায়ৰ *জলসাঘৰ* (১৯৫৮) ছবিখনত তেওঁৰ নৃত্য চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী
হিমাচলী টুপী

**হিমাচলী টুপী** () হিমাচল প্ৰদেশৰ সংস্কৃতিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক স্বকীয় টুপী। ইয়াক পাহাৰী টুপী বুলিও কোৱা হয়। ই পাহাৰী অঞ্চলৰ বাসিন্দাৰ পৰম্পৰাগত পোছাকৰ এটা অংশ। ইয়াক সাধাৰণতে স্থানীয় অনুষ্ঠান, বিবাহ, উৎসৱ-পাৰ্বন আদিত পৰিধান কৰা হয় যদিও ই হিমাচলৰ দৈনন্দিন সাজ-পাৰৰ অংশ।

## ইতিহাস
হিমাচলী টুপী ঐতিহাসিকভাৱে কিন্নাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল আৰু ৰাজকীয় বুচাহৰ আৰু কুল্লু ৰাজ্য হৈ হিমাচল প্ৰদেশৰ অন্যান্য অংশত উপনীত হৈছিল।

## সামগ্ৰী আৰু আকৃতি
হিমাচলী টুপী হিমাচল প্ৰদেশৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় কলা আৰু শিল্প। হিমাচলী টুপী সাধাৰণতে ঊলেৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘূৰণীয়া বা নাওৰ আকৃতিৰ হয়।
### প্ৰকাৰ
অঞ্চলভেদে হিমাচলী টুপীৰ অনন্য ৰং আৰু শৈলী পৃথক পৃথক হয়। হিমাচলী টুপীক মূল চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেই কেইটা হৈছে।
#### বুচাহৰি টুপী
বুচাহৰি টুপী বুচাহৰ অঞ্চলত প্ৰচলিত। ই সাধাৰণতে ভাটৌৰঙী সেউজীয়া ৰঙৰ।
#### কিন্নাউৰি টুপী
কিন্নাউৰি টুপী কিন্নাউৰ অঞ্চলত প্ৰচলিত। ই অলপ বুচাহৰি টুপীৰ সৈতে একে কেৱল ইয়াৰ ৰং আৰু ডিজাইনৰ পাৰ্থক্য আছে। কিন্নাউৰি টুপী গাঢ় ৰঙা বা ক্ৰিমচন ৰঙৰ শাৰী থাকে।
#### কুল্লুৱী টুপী
কুল্লুৱী টুপী হিমাচলৰ কুল্লু জিলাত প্ৰচলিত। এই টুপী আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় হিমাচলী টুপী। এই টুপী বহুৰঙী শাৰী আৰু জ্যামিতিক নক্সাৰে সজ্জিত। অতি অলংকৃত হোৱাৰ বাবে ই উপহাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
#### লাহউলি টুপী
লাহউলি টুপী হিমাচল প্ৰদেশৰ লাহউল অঞ্চলত প্ৰচলিত। এই টুপী কুল্লুৱী টুপীৰ সৈতে অলপ মিল আছে। কিন্তু ইয়াক বৰ বেছি অলংকৃত কৰা নহয়।

## পৰম্পৰাগত পৰিধান
হিমাচলী টুপী হিমাচলৰ দৈনিক পিন্ধনৰ এক অংশ। ইয়াক স্থানীয় উৎসৱ, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু বিবাহ আদিৰ সময়ত সচৰাচৰ পিন্ধা হয়। কাংৰা আৰু হামিৰপুৰৰ দৰে প্ৰায় সকলো পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পুৰুষে কুৰ্তা পায়জামা আৰু টুপী পিন্ধে আৰু মহিলাসকলে কামীজ আৰু দুপাট্টাৰ সৈতে চুৰিদাৰ পায়জামা বা ছালৱাৰ পিন্ধে। হিমাচলী টুপী হিমাচলৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। হিমাচলৰ মানুহে ইয়াক লৈ গৌৰৱ অনুভৱ কৰে। ই পঞ্জাবৰ শিখসকলৰ পাগুৰীৰ সমপৰ্যায়ৰ মূৰত পিন্ধা বসন।
### ৰাজনৈতিক পৰিচয়

হিমাচলী টুপীৰ ৰং দীৰ্ঘ দিন ধৰি পাহাৰীয়া ৰাজ্যখনত ৰাজনৈতিক আনুগত্যৰ সূচক হৈ আছে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ নেতা যেনে বীৰভদ্ৰ সিঙৰ দৰে দলৰ নেতাসকলে সেউজীয়া বেণ্ডৰ সৈতে টুপি পৰিধান কৰে আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ নেতা প্ৰেম কুমাৰ ধুমালে মেৰুন বেণ্ডৰ সৈতে টুপি পিন্ধে।

## চিত্ৰ বিথিকা

File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi dedicates to the nation the World’s longest Highway tunnel - Atal Tunnel, in Manali, Himachal Pradesh on October 03, 2020 (7).jpg|হিমাচলী টুপী পৰিহিত নৰেন্দ্ৰ মোদী
File:Prem Kumar Dhumal.jpg|হিমাচলী টুপী পৰিহিত প্ৰেম কুমাৰ ধুমাল
File:Virbhadra Singh HP.jpg|হিমাচলী টুপী পৰিহিত বীৰভদ্ৰ সিং
File:Himachali Caps (87069779).jpeg|হিমাচলী টুপী


## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ
অমৃতা পেটেল

**অমৃতা পেটেল** (, জন্ম: ১৩ নৱেম্বৰ ১৯৪৩) এগৰাকী ভাৰতীয় ব্যৱসায়ী। তেওঁ সমবায় দুগ্ধ খণ্ডৰ সৈতে জড়িত আৰু লগতে এগৰাকী পৰিবেশবিদ।
তেওঁ ১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন বোৰ্ডৰ নেতৃত্ব দিছিল। এই বোৰ্ডে বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দুগ্ধ উন্নয়ন কাৰ্যসূচী 'অপাৰেচন ফ্লাদ'ৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ আন কেইবাটাও প্ৰতিষ্ঠানৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল আৰু বেংকৰ বোৰ্ডৰ সদস্য আছিল। ২০০১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মভূষণ প্ৰদান কৰে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
অমৃতা পেটেলৰ জন্ম ১৯৪৩ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰত নতুন দিল্লীৰ সফদৰজং ৰোডৰ এক গুজৰাটী পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁ অসামৰিক সেৱাৰ বিষয়া আৰু ৰাজনীতিবিদ হিৰুভাই এম পেটেল আৰু সাৱিত্ৰীবেনৰ কন্যা। তেওঁ পৰিয়ালৰ পাঁচগৰাকী কন্যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু আছিল। তেওঁৰ দেউতাকে চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ পৰিয়াল ১৯৫৯ চনত গুজৰাটৰ আনন্দলৈ উভতি গৈছিল। তেওঁ মুম্বাইৰ পৰা উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰিছিল আৰু পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু পশুপালনৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। ১৯৬৫ চনত তেওঁ দুগ্ধসমবায় আমুলত যোগদান কৰে আৰু ভাৰ্গিজ কুৰিয়েনৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল।

## কৰ্মজীৱন
আমুলত প্ৰায় চাৰি দশক জুৰি কাম কৰাৰ পিছত তেওঁ ১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন বোৰ্ডৰ (এনডিডিবি) অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। এনডিডিবিৰ পৰিচালনা সঞ্চালক হিচাপে তেওঁ বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দুগ্ধ বিকাশ কাৰ্যসূচী অপাৰেচন ফ্লাদৰ নেতৃত্ব দিছিল।

তেওঁ দিল্লীৰ মাদাৰ ডেইৰীৰ অধ্যক্ষ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ আন্তৰ্জাতিক দুগ্ধ ফেডাৰেচনৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় সমিতিৰ সভাপতি আৰু পিছত হিমাচল প্ৰদেশ চৰকাৰৰ পৰিকল্পনা আয়োগৰ সদস্যও আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়ন বেংক বোৰ্ডৰ বৰ্তমান সদস্য।

তেওঁ পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ সুৰক্ষাৰ পোষকতা কৰে। তেওঁ পৰিৱেশৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰা পৰিৱেশ নিৰাপত্তা ফাউণ্ডেচনৰ অধ্যক্ষ আছিল। তেওঁ বৰ্তমান চৰ্দাৰ পেটেল নৱীকৰণযোগ্য শক্তি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু লগতে চাৰুতাৰ আৰোগ্য মণ্ডলৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কৰ্মৰত।

## বঁটা আৰু সন্মান
দুগ্ধ খণ্ডৰ বিকাশ আৰু ব্যৱস্থাপনাত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। তেওঁ লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য বঁটা সমূহ হৈছে: ফাইনেঞ্চিয়েল এক্সপ্ৰেছ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা, ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে জৱাহৰলাল নেহৰু জন্ম শতবৰ্ষী বঁটা (১৯৯৯-২০০০), ৱৰ্ল্ড ডেইৰী এক্সপোৰ বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ আন্তৰ্জাতিক ব্যক্তি (১৯৯৭), ভাৰতীয় ডেইৰী এছোচিয়েচন ফেল'শ্বিপ, কৃষিমিত্ৰ বঁটা, ফুয়েল ইঞ্জেক্সন ইঞ্জিনিয়াৰিং কোম্পানীৰ পৰা ফাউণ্ডেচন ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, সহকাৰিতা বন্ধু বঁটা, বৰলাগ বঁটা (১৯৯১), ইন্দিৰা গান্ধী পৰিৱেশ পুৰস্কাৰ (২০০৫), মহিন্দ্ৰা সমৃদ্ধি কৃষি শিৰোমণি সন্মান জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা (২০১৬) ইত্যাদি।

ভাৰত চৰকাৰে ২০০১ চনত তেওঁক বাণিজ্য শিতানত ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মভূষণ প্ৰদান কৰে।

## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
শ্ৰেণী:পৰিৱেশ কৰ্মী
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
ৰাজকুমাৰী ডুবে

**ৰাজকুমাৰী ডুবে** (; ১৯২৪-২০০০) এগৰাকী ভাৰতীয় নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আছিল। **ৰাজকুমাৰী** নামেৰে প্ৰখ্যাত, হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত কণ্ঠশিল্পীগৰাকীৰ সঙ্গীত জীৱনৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় চাৰি দশক যদিও ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশক দুটা তেওঁৰ বাবে উজ্জ্বলতৰ সময়। তেওঁৰ কেইটামান বিখ্যাত গীত- 'বাওৰে নেইন' (১৯৫০) ছবিৰ 'শুন ভাইৰি বালম সচ বোল', 'মহল' (১৯৪৯) ছবিৰ 'ঘবৰাকে যো হম সৰ কো তকৰায়া' আৰু 'পাকিজা' (১৯৭২) ছবিৰ 'নজৰিয়া কি মাৰী'।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বাৰাণসীত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। এঘাৰ বছৰ বয়সত এজনী শিশুশিল্পী ৰূপত 'ৰাধেশ্যাম ঔৰ জুলমী হন্স' (১৯৩২) ছবিৰ যোগে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত পদাৰ্পন কৰে। তাৰ পিছত কেই বছৰমান থিয়েটাৰত কাম কৰে। পুনৰ তেওঁ প্ৰকাশ পিকচাৰত এগাৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু কণ্ঠশিল্পী ৰূপে অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ সময়ৰ শীৰ্ষস্থানীয় কণ্ঠশিল্পী জোহৰাবাই অম্বালেৱালী, আমিৰবাই কৰ্ণাটকী আৰু শমশাদ বেগমৰ তুলনাত সংকীৰ্ণ পৰিসৰত তেওঁৰ কণ্ঠ বেছি কোমল আৰু মিঠা আছিল। লতা মংগেশকাৰে আহি নেপথ্য সঙ্গীতৰ দৃশ্যপট সলনি কৰি নিদিয়ালৈ, ৰাজকুমাৰীয়ে ১৯৫০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈৰ সময়লৈকে এশখন ছবিত গীত গায়।

## কৰ্মজীৱন
১৯৩৩ চনত মুক্তি পোৱা 'আঁখ কা তাৰা' আৰু 'তুৰ্কী শেৰ'ত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। 'ভক্ত কে ভগৱান' (১৯৩৪), 'ইনচাফ কী টোপী' (১৯৩৪) আদি ছবিত তেওঁ মূল ভূমিকাত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। কেই বছৰমানৰ ভিতৰতে তেওঁ বহু কেইখন সফল ছবি 'লাল চিট্টি' (১৯৩৫),'বোম্বে মেইল' (১৯৩৫),'বম্বাই কী শেঠানী' (১৯৩৫),'শমশীৰ-ই-আৰব' (১৯৩৫) আদি ছবিত নায়িকাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত কণ্ঠশিল্পী হিচাপে কাম কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পিছত তেওঁ অভিনয় এৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।

এইচ এম ভিত তেওঁ ১৯৩৪ চনত প্ৰথম গীত বাণীবদ্ধ কৰে আৰু তাৰ পিছত এটা থিয়েটাৰ কোম্পানীত যোগদান কৰে; য’ত তেওঁ গীত গোৱাৰ উপৰিও অভিনয়ো কৰে। অৱশেষত ১৯৩০ দশকৰ শেহৰ পিনে তেওঁ প্ৰকাশ পিকচাৰ্চলৈ যায় আৰু তাতো তেওঁ অভিনয় আৰু কণ্ঠশিল্পী হিচাপে কাম কৰে। পৰৱৰ্তী বিশ বছৰত তেওঁ প্ৰায় এশখন ছবিত গীত গায়। হিন্দীৰ বাদেও তেওঁ গুজৰাটী আৰু পঞ্জাবী গীতত কণ্ঠদান কৰে। শাস্ত্ৰীয় সঙ্গীতৰ প্ৰশিক্ষণৰ অভাৱত তেওঁ নিজকে থুমৰী আৰু দাদৰাৰ শাস্ত্ৰীয় ৰূপৰ ক্ষেত্ৰতহে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব পাৰিছিল।

পিছলৈ ৰাজ কাপুৰ আৰু মধুবালা অভিনীত 'নীল কমল' (১৯৪৭) আৰু 'হালচাল'ত (১৯৫১) তেওঁ কণ্ঠদান কৰে। তেওঁক বিশেষভাবে স্মৰণ কৰা হয়, 'মহল' (১৯৪৯) আৰু 'বাৱৰে নেইন' (১৯৫০) ছবি দুখনৰ বাবে। লতা মংগেশকাৰ আৰু আশা ভোঁচলেৰ আগমনৰ লগেলগে ৰাজকুমাৰী পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হ’ল আৰু কোৰাচ গাবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। বহু বছৰ পিছত নৌচাদে তেওঁক কামাল আমৰোহীয়ে পৰিচালনা কৰা 'পাকিজা'ত (১৯৭২)'নজৰিয়া কি মাৰী' শীৰ্ষক গীতটোত কণ্ঠদান কৰাৰ সুযোগ দিলে।

২০০০ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ জীৱন কালত গোৱা শেষ গীতটো আছিল 'কিতাব' (১৯৭৭) ছবিৰ 'হৰ দিন যো বিতা'।

## তথ্য উৎস

## গ্ৰন্থপঞ্জী
* 

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
*Rajkumari – Her Profile, Interview and Complete Solo Song List on cineplot.com website

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শমশাদ বেগম

**শমশাদ বেগম** (; ১৪ এপ্ৰিল ১৯১৯-২৩ এপ্ৰিল ২০১৩) এগৰাকী হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী। ১৯১৯ চনত এটা পঞ্জাবী মুছলমান মান জাট পৰিয়ালত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ কণ্ঠৰ প্ৰতিভাধৰ শিল্পী আছিল, যিয়ে হিন্দী, বঙালী, মাৰাঠী, গুজৰাটী, তামিল আৰু পঞ্জাবী ভাষাত ছয় হাজাৰৰো অধিক গীত গাইছে আৰু ইয়াৰে ১২৮৭টা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ গীত। তেওঁ নৌচাদ, গুলাম হায়দৰ, শচীন দেৱবৰ্মণ, ও.পি. নায়াৰ, চি. ৰামচন্দ্ৰ আদি সঙ্গীত গুৰুৰ সৈতে কাম কৰিছে। ১৯৪০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৭০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈ তেওঁ অসংখ্য জনপ্ৰিয় গীত গাইছিল, যাৰ ভিতৰত বহুবোৰ গীত ৰিমিক্স কৰি অহা হৈছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পঞ্জাব প্ৰদেশৰ লাহোৰত (বৰ্তমান পাকিস্তানত) শমশাদ বেগমে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। দেউতাকৰ নাম আছিল মিঞা হুছেইন। ১৯৩২ চনত গণপত লাল বাট্টু নামৰ এজন হিন্দু উকীলক ভাল পাইছিল। পাৰিবাৰিক বাধা-নিষেধ থকা সত্ত্বেও ১৯৩৪ চনত দুয়োৰো বিয়া হৈ যায়। শমশাদৰ বয়স তেতিয়া পোন্ধৰ বছৰ। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তেতিয়াৰ পৰাই মৃত্যু পৰ্যন্ত তেওঁ জীয়ৰী ঊষা আৰু জোৱায়েক কৰ্ণেল যোগেশ ৰাত্ৰাৰ সৈতে মুম্বাইৰ পোৱাই অঞ্চলৰ হীৰানন্দী গাৰ্ডেনত বাস কৰি আহিছিল।

## কৰ্মজীৱন
প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়া সময়তে স্কুলৰ অধ্যক্ষই তেওঁৰ প্ৰতিভাৰ উমান পাইছিল। সুন্দৰ কণ্ঠস্বৰৰ বাবে তেওঁক শ্ৰেণীকক্ষৰ প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে বাছনি কৰা হৈছিল। দহ বছৰ বয়সতে তেওঁ বিয়া-বাৰুবোৰত লোকসঙ্গীত পৰিবেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সঙ্গীতৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰবল অনুৰাগ ১৯২৯ চনৰ ফালে লক্ষ্য কৰা যায়, যিটো পৰিয়ালৰ মানুহে মানি লব পৰা নাছিল। গজল আৰু কাৱালীৰ ভক্ত শমশাদৰ খুৰাকৰ উৎসাহত বাৰ বছৰ বয়সত জেনোফোন মিউজিক কোম্পানীৰ সঙ্গীতজ্ঞ গুলাম হায়দৰৰ অডিচনৰ সন্মুখীন হয়। এটা সাক্ষাৎকাৰত শমশাদে কৈছিল যে তেওঁ বিখ্যাত কবি তথা শাসক বাহাদুৰ শাহ জফৰৰ গজল *মেৰা য়াৰ মুঝে মিলে অগৰ*টো গায়। মুগ্ধ হৈ গুলাম হায়দৰে তেওঁক বাৰটা গীতত অংশগ্ৰহণৰ সুবিধা দিয়ে আৰু তেওঁক প্ৰখ্যাত গায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাত যথেষ্ট সহায় কৰে। খুৰাকৰ মধ্যস্থতাত দেউতাক মিঞা হুছেইন বক্সে জীয়েকক গীত গাবলৈ অনুমতি দিয়ে যদিও চৰ্ত ৰাখিলে যে গীত বাণীবন্ধনৰ সময়ত বোৰ্খা পৰিধান কৰিব লাগিব আৰু ফটো তোলা কোনোমতেই নচলিব। ১৯৩৭ চনত অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ পেচাৱৰ আৰু লাহোৰৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা তেওঁৰ গীত পৰিবেশন হোৱাৰ পিছত তেওঁ বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। প্ৰযোজক দিলসুখ পাঞ্চলীয়ে তেওঁৰ ছবিৰ বাবে শমশাদৰ স্ক্ৰীণটেষ্ট লৈছিল। তেওঁ উত্তীৰ্ণও হৈছিল যদিও দেউতাৰ কৈছিল যে তেওঁ যদি অভিনয় কৰে, তেন্তে ভৱিষ্যতলৈ আৰু গীত গাব নিদিব। দেউতাকক কথা দিলে যে তেওঁ কেতিয়াও কেমেৰাৰ সন্মুখত অৱতীৰ্ণ নহব।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ

*Legends – Shamshad Begum: Her profile, Interview, complete list of her songs and her work with Music Directors and Co-Singers
*
*PLANET POWAI – Shamshad Begum

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী
ৰাগিনী ত্ৰিবেদী

**ৰাগিনী ত্ৰিবেদী** (; জন্ম: ২২ মাৰ্চ ১৯৬০) হৈছে ভাৰতৰ এগৰাকী ধ্ৰুপদী সংগীতশিল্পী। তেখেতে বিচিত্ৰ বীণা, চিতাৰ আৰু জল তৰংগ পৰিৱেশন কৰে। তেখেত মিশ্ৰবাণীৰ এগৰাকী অগ্ৰণী আৰু *ওম স্বৰলিপি* নামৰ ডিজিটেল স্বৰলিপি প্ৰণালীৰ উদ্ভাৱক।

## সংক্ষিপ্ত জীৱন
ৰাগিনী ত্ৰিবেদীৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ কানপুৰত। তেখেতৰ পিতৃ লালমণি মিশ্ৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত সংগীতশিল্পী। ১৯৬৯ চনত পিতৃয়ে ফিলাডেলফিয়াৰ পেন ইউনিভাৰ্ছিটিৰ অধীনস্থ দক্ষিণ-ভাৰতীয় সংগীত শিক্ষা বিভাগত এগৰাকী অনাৱাসিক অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। ফিলাডেলফিলায়ত সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা একাংশ শিক্ষাৰ্থী পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতৰ লগতে বেনাৰসৰ বিশ্ববিদ্যালয়লৈও আহিছিল। পিতৃয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰায় ডেৰশখন চহৰ আৰু নগৰ পৰিভ্ৰমণ কৰিছে। তেখেতৰ নিজাকৈ এখন সংগীত বিদ্যালয়ো স্থাপন কৰিছিল। ৰাগিনী জন্মৰ আগতে তেখেতে বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাদ্যযন্ত্ৰী বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। ৰাগিনীক সংগীতৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত মাতৃ পদ্মাই আগভাগ লৈছিল। ভ্ৰাতৃ গোপাল শংকৰো সংগীতৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈছিল। বাৰাণসীত থাকোঁতে, তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো ৰেৱা কোথীৰ দ্বিতীয় মহলাত আছিল। সেইটো আবাসস্থলীৰে তলৰ মহলাত কণ্ঠশিল্পী ওমকাৰনাথ ঠাকুৰেও বাস কৰিছিল। ১৯৭৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত মাতৃ পদ্মাৰ দেহাৱসান ঘটে। তাৰ ঠিক দুবছৰৰ পাছতে, ১৯৭৯ চনৰ ১৭ জুলাইত পিতৃৰ দেহাৱসান ঘটে। ৰাগিনী আৰু তেখেতৰ ভ্ৰাতৃ গোপালে সংগীতৰ সাধনা আৰু অভ্যাসৰ জৰিয়তে নিজকে পৰিপক্ব কৰিছিল। ১৯৮০ চনত ৰাগিনীয়ে বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম. মিউছত সোণৰ পদক অৰ্জন কৰে। ১৯৮৩ চনত তেখেতে কে.চি. গেংগৰেডৰ অধীনত ডি.মিউছৰ শিক্ষা সমাপন কৰে। কিছু সময়ৰ বাবে তেখেতে বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাগিনীয়ে হৌশংগাবাদ, ৰেৱা আৰু ইন্দোৰৰ চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠানত চিতাৰ শিকায়। উল্লেখনীয় যে, ৰাগিনী আৰু তেখেৰ ভ্ৰাতৃ গোপাল শংকৰ মিশ্ৰই পিতৃ-মাতৃৰ লগত ফিলাডেলফিয়াত এবছৰ থাকিছিল। ফিলাডেলফিয়াত শিক্ষাগ্ৰহণৰ কালছোৱাত ৰাগিনীয়ে পিয়ানো শিকে আৰু কম সময়ৰ ভিতৰতে পৰিপক্বতা অৰ্জন কৰে।

ৰাগিনী ত্ৰিবেদীয়ে পোনপ্ৰথমে ৰেডিঅ'ৰ যুৱ বাণী অনুষ্ঠানত জল তৰংগ পৰিৱেশন কৰিছিল। অৱশ্যে তেখেতে পোনপ্ৰথমে মঞ্চত পৰিৱেশন কৰা বাদ্যবিধ আছিল চিতাৰ। ১৯৮২ চনত তেখেতে ভূপালৰ আৰম্ভ মহোৎসৱত পৰিৱেশন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে মধূকলিত ১৯৮৬ আৰু ১৯৯৪ চনত চিতাৰ পৰিৱেশন কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেখেতে প্ৰথমা মহোৎসৱত জল তৰংগ পৰিৱেশন কৰে। মধূকলিৰ লগত সহ-উদ্যোগত ভাৰত ভৱনে তেখেতক ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত বিচিত্ৰ বীণা ৰিচাইটেল অনুষ্ঠানলৈ আমন্ত্ৰিত কৰে। ২০১৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেখেতে ডা০ মল্লিকাৰ্জুন মনচুৰ স্মাৰক মহোৎসৱত পৰিৱেশন কৰে।

## প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপুঞ্জী
* *Raga Vibodh: Misrabani*. Hindi Madhyam Karyanvaya Nideshalaya: Delhi. ২০১০
* *Sitar Compositions in Ome Swarlipi*. . ২০১১
* *Raga Vibodh: Misrabani Vol. 2*. Hindi Madhyam Karyanvaya Nideshalaya: দিল্লী ২০১৩

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী
আমিৰবাই কৰ্ণাটকী

**আমিৰবাই কৰ্ণাটকী** (; ১৯০৬–৩ মাৰ্চ ১৯৬৫) এগৰাকী হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ আৰম্ভণী কালৰ অভিনেত্ৰী আৰু কণ্ঠশিল্পী। তেওঁ 'কানাড়া ককিলা' নামে প্ৰখ্যাত আছিল। মহাত্মা গান্ধীয়ে তেওঁ গোৱা 'বৈষ্ণৱ জন তো' গীতটোৰ পৰম ভক্ত আছিল।

## কৰ্মজীৱন
আমিৰবাই এগৰাকী প্ৰতিভাশালী কণ্ঠশিল্পী আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। তেওঁ মাতৃভাষা কন্নড়ৰ উপৰিও গুজৰাটী ভাষাতো পাৰদৰ্শী আছিল। সঙ্গীত কোম্পানী এইচ এম ভিৰ এজন প্ৰতিনিধি এজনে তেওঁৰ সাঙ্গীতিক প্ৰতিভা দেখি ইমানে মুগ্ধ হৈছিল যে তেওঁক মাতি নি এটা কাৱালী গোৱাইছিল। সেই সময়ত অতি জলপ্ৰিয় হোৱা কাৱালীটো চৌকত হুছেইন ৰিজবিয়ে পৰিচালনা কৰা 'জীন্নত' (১৯৪৫) ছবিৰ আছিল। তেওঁৰ বায়েক গৌহৰবাই এজন অভিনেত্ৰী আছিল আৰু তেৱেঁ আমিৰবাইক ১৯৩৪ চনত 'বিষ্ণু ভক্তি' নামৰ ছবি এখনত চৰিত্ৰ এটা পোৱাত সহায় কৰিছিল।
	
সমান্তৰালভাবে আমিৰবায়ে চলচ্চিত্ৰত গীতো গাবলৈ লৈছিল। কিন্তু বিচৰা ধৰণে সফলতাৰ মুখ দেখা নাছিল। ১৯৪৩ চনত বোম্বে টকীজক 'কিস্মত' মুক্তিৰ লগেলগে তেওঁ বিখ্যাত হৈ পৰে। ছবিখনত আমিৰবায়ে গীতবোৰে প্ৰভুত জনপ্ৰিয়তা পাইছিল। এই সফলতাৰ আঁৰৰ মানুহজন আছিল কিস্মতৰ সঙ্গীত পৰিচালক অনিল বিশ্বাস। ১৯৪৭ চনত তেওঁৰ খ্যাতিৰ শীৰ্ষত উপনীত হৈছিল। ১৯৪৭ চনৰ পিছত এগৰাকী সঙ্গীত তাৰকা ৰূপে লতা মংগেশকাৰৰ উত্থান হোৱাত আমিৰবায়ে সঙ্গীতৰ পৰা অভিনয়ৰ জগতলৈ গতি কৰে।

পৰৱৰ্তী সময়চোৱাত তেওঁ বেছিকৈ চৰিত্ৰাভিনয়ে কৰি গৈছিল। তেওঁ ৱাহাব পিকচাৰ্চৰ 'চেহনাজ' (১৯৪৮) ছবিখনৰ সঙ্গীতো পৰিচালনা কৰিছিল। একে বছৰতে তেওঁ গুজৰাটী আৰু মাৰোৱাৰী চলচ্চিত্ৰত কাম কৰিবলৈ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ কাম এৰি দিয়ে। ভাৰতৰ এখন বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক আলোচনা 'ফিল্ম ইণ্ডিয়া'ই এটা প্ৰবন্ধত উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত ভাৰতৰ এগৰাকী নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীয়ে যেতিয়া এটা গীতৰ বাবে ৫০০ টকা পাৰিশ্ৰমিক লৈছিল, আমিৰবায়ে লৈছিল ১০০০ টকা।

## ব্যাক্তিগত জীৱন
আমিৰবাইৰ কৰ্ণাটকৰ বিলগী চহৰত এটা মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত জন্ম হৈছিল।

তেওঁৰ প্ৰথম বিবাহ হৈছিল এজন প্ৰতিভাৱান অভিনেতা হিমালয়ৱালাৰ সৈতে। বিয়াৰ পিছত গিৰিয়েকে তেওঁক প্ৰায়ে মাৰপিত কৰিছিল আৰু তেওঁৰ আৰ্জিত ধনো গিৰিয়েকে খৰচ কৰিছিল। আমিৰবাইৰ বিবাহিত জীৱনৰ যন্ত্ৰণাৰ গুজাৰাটী লেখক ভাই ৰঞ্জন কুমাৰ পাণ্ডেয়াই পুংখানুপুংখ বৰ্ণনা কৰিছে। বিবাহবিচ্ছেদৰ বাবে হিমালয় বালাই তেওঁৰ পৰা এটা শকত পৰিমাণৰ ধন আৰু তেওঁৰ গাড়ীখনো লৈ লৈছিল। সকলোৱে দেখাকৈয়ে গিৰিয়েকে তেওঁক ৰেকৰ্ডিং ষ্টুডিঅ’ৰ পৰা অপহৰণ কৰি আনি এটা কোঠাত আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল আৰু শাৰীৰিক নিৰ্যাতন চলাইছিল। আনকি পুলিচো হিমালয়ৱালাৰ সৈতেই আছিল। অৱশেষত প্ৰখ্যাত আইনজীৱী চেলশঙ্কৰ ব্যাসৰ সহায়ত তেওঁ আদালতৰ পৰা বিবাহ বিচ্ছেদ লাভ কৰিছিল। ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনৰ পিছত হিমালয়ৱালা পাকিস্তানলৈ গুছি গৈছিল আৰু তাত এজন ভাল অভিনেতা হিচাপে সুপ্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল। আমিৰবায়ে দ্বিতীয়বাৰ 'পৰশ'ৰ সম্পাদক বদ্ৰী কাঞ্চনৱালাক বিয়া কৰায়, যি এজন ভাল স্বামী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
*Amirbai Karnataki filmography on Complete Index To World Film (C.I.T.W.F.) website
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
ৰেখা ভৰদ্বাজ

**ৰেখা ভৰদ্বাজ** (, জন্ম: ২৪ জানুৱাৰী ১৯৬৪) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। তেওঁ হিন্দী ভাষাৰ উপৰিও বঙালী, মাৰাঠী, পঞ্জাবী আৰু মালায়ালম ভাষাতো গান গাইছে। তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা কণ্ঠশিল্পী শিতানত দুটাকৈ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।

## ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৬৪ চনৰ ২৪ জানুৱাৰী তাৰিখে দিল্লীত ৰেখা ভৰদ্বাজৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ পৰিয়ালত ৬ গৰাকী ভাই-ভনীৰ ভিতৰত পাঁচ গৰাকী কন্যা আৰু এগৰাকী পুত্ৰ সন্তান আছিল।

তেওঁ ১৯৯১ চনত জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, সুৰকাৰ আৰু নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী বিশাল ভৰদ্বাজৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ১৯৮৪ চনত নতুন দিল্লীৰ হিন্দু মহাবিদ্যালয়ৰ বাৰ্ষিক অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰস্তুতি কৰোঁতে তেওঁ তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে লগ পাইছিল।

## কৰ্মজীৱন
ৰেখা ভৰদ্বাজক প্ৰথমতে তেওঁৰ বায়েকে সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ দিছিল। তেওঁ পণ্ডিত অমৰনাথৰ অধীনত আনুষ্ঠানিকভাবে সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল।

ৰেখাই ১৯৯৭ চনত চাচী ৪২০ ত "এক আৰু দিন দি" গানেৰে তেওঁৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ভৰদ্বাজৰ 'ইশ্‌কা ইশ্‌কা' শীৰ্ষক প্ৰথম এলবামটো দহ বছৰ পিছত ২০০২ চনত মুক্তি পাইছিল। ইয়াৰ সফলতাৰ জৰিয়তে তেওঁ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত কণ্ঠশিল্পী হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে আৰু ২০০৬ চনৰ তেওঁৰ স্বামী বিশাল ভৰদ্বাজৰ 'ওমকাৰা'ত "নামক ইশক কা"ৰ দৰে তেওঁৰ জনপ্ৰিয় গীত গাইছিল। তাৰ পিছত ২০০৯ চনৰ দিল্লী-৬ ছবিত ছত্তীশগঢ়ী লোকগীতৰ আধাৰত এ আৰ ৰহমানৰ গীত
"চাচুৰাল গেণ্ডা ফুল"ত কণ্ঠদান কৰিছিল। এই গীতৰ জৰিয়তে তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শ্ৰেণীত ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

তেওঁ '৭ খুন মাফ'ৰ (২০১১) গীত "ডাৰ্লিং"ত কণ্ঠদান কৰাৰ বাবে ঊষা উথুপ সৈতে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শ্ৰেণীত দ্বিতীয়টো ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১১ চনতে তেওঁ 'ইচকিয়া' ছবিত 'বড়ি ধীৰে জ্বলি' গীত বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শিতানত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ 'বৰ্ফি' (২০১২)ত 'ফিৰ লে আয়া দিল' আৰু 'য়ে জৱানী হে দিৱানী'ত (২০১৩) "ঘাঘৰা" গীতত কণ্ঠদান কৰে। তেওঁ 'ডেৰ ইচকিয়া' (২০১৪) ছবিখনৰ "হামাৰী আতাৰিয়া পে" গানৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী শ্ৰেণীত ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল। তেওঁ 'বদলাপুৰ'ত অৰিজিত সিঙৰ সৈতে গোৱা "জুদাই" গানটো ২০১৫ চনৰ জানুৱাৰী-মাৰ্চত মিৰ্ছি মিউজিক আৰু দি ইকোনমিক টাইমছৰ ৰেটিং অনুসৰি শীৰ্ষ ১৫টা গানৰ তালিকাত ১৪ তম স্থান লাভ কৰিছিল।

২০১৯ চনত তেওঁ অনুপামা ৰাগাৰ "কিউ মে তুমহাৰী" গীতত কণ্ঠদান কৰে।

## পুৰস্কাৰ আৰু মনোনয়ন

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ মহিলা নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
পাও ভাজি

**পাও ভাজি** () ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যত প্ৰচলিত একপ্ৰকাৰৰ ফাষ্ট ফুড ব্যঞ্জন। ইয়াত কোমল পাওৰুটিৰ সৈতে ডাঠ পাচলিৰ তৰকাৰী পৰিৱেশন কৰা হয়। এই তৰকাৰীত আলু, পিয়াঁজ, গাজৰ, জলকীয়া, মটৰ, কেপচিকাম, আৰু বিলাহী অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে। ইয়াৰ উৎস মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যত আৰু ই পশ্চিম ভাৰতত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। চাপাটি, ৰুটি বা অন্যান্য পাওৰুটি আৰু পাচলিৰ তাৰতম্যৰ ফলত কেইবা প্ৰকাৰৰ পাও ভাজি আছে।

## ইতিহাস
পাও ভাজিৰ উৎপত্তি পৰ্তুগীজ সকলৰ পৰা হৈছিল। তেওঁলোকে সকলো পাচলিৰ সৈতে পাভ ভাজি তৈয়াৰ কৰিছিল আৰু ইয়াক ব্ৰেডেৰে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ব্ৰেডক 'পাও' বুলি কোৱা হয় আৰু ইয়াক ভাৰততো পাও বুলি কোৱা হয়। পিছলৈ পাও ভাজি মুম্বাইৰ বস্ত্ৰ মিল কৰ্মীসকলৰ বাবে কম সময়তে দ্ৰুত মধ্যাহ্ন ভোজন গ্ৰহণৰ ব্যঞ্জন হিচাপে উদ্ভৱ হৈছিল। পাও ভাজি পিছলৈ সমগ্ৰ মুম্বাই চহৰৰ ৰেষ্টুৰেণ্টত পৰিৱেশন কৰা আৰম্ভ হৈছিল। এতিয়া পদপথৰ বিক্ৰেতা সকলৰ পৰা ভাৰত আৰু বিদেশৰ আনুষ্ঠানিক ৰেষ্টুৰেণ্টলৈ পাও ভাজি পৰিৱেশন কৰা হয়।

পাও ভাজি 'ফাষ্ট ফুড' শব্দৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হোৱা প্ৰথম দক্ষিণ এছিয়াৰ ব্যঞ্জন বুলি কোৱা হয়। এই ব্যঞ্জনৰ উৎসগুজৰাটৰ সৈতে বহুতে ভুলভাৱে জড়িত কৰি থকাৰ সময়ত, ইয়াক প্ৰকৃততে ১৯ শতিকাৰ মুম্বাইৰ চালৰ মহিলাসকলে এক কম সময়তে ৰান্ধিবপৰা খাদ্য হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰিছিল।

## প্ৰস্তুতি
ঠাইভেদে পাও ভাজিৰ উপাদান আৰু ৰন্ধাৰ শৈলীৰ তাৰতম্য পৰিলক্ষিত হয়। কিন্তু সকলোৰে আধাৰ হৈছে এটা ডাঠ পাচলিৰ থপ থপিয়াকৈ পিটিকাৰ মচলা মিশ্ৰণ আৰু পাওৰুটি। সাধাৰণতে সমতল তাৱাত পাচলিযুক্ত মছলাখিনি ৰন্ধা হয় আৰু কোমল বগা ব্ৰেড ৰোলেৰে গৰমে গৰমে পৰিৱেশন কৰা হয়।

উপাদান আৰু ৰন্ধনশৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি পাও ভাজিৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে। যেনে চীজ পাও ভাজিত গৰম ভাজিৰ ওপৰত চীজৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। ভজা পাও ভাজিত পাওৰুটিখিনি ভাজিৰ লগত লুটিয়াই ভাজি লোৱা হয়।
পনীৰ পাও ভাজিত ভাজিৰ সৈতে পনীৰ মিহলাই লোৱা হয়। মচৰুম পাও ভাজিত ভাজিৰ সৈতে কাঠফুলাৰ মিহলাই লোৱা হয়। খড়া পাও ভাজিত পাচলিখিনি পিটিকা নকৰাকৈ ডাঙৰ ডাঙৰ টুকুৰা থকাতে পৰিবেশন কৰে। জৈন পাও ভাজিত ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি পিয়াঁজ আৰু নহৰু অবিহনে আৰু আলুৰ পৰিৱৰ্তে উদ্ভিদৰ অন্যান্য অংশৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা হয়। কোলহাপুৰী পাও ভাজি মহাৰাষ্ট্ৰৰ কোলহাপুৰ জনপ্ৰিয়। ইয়াত একপ্ৰকাৰৰ স্থানীয় মছলাৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা হয়। বগা পাও ভাজিত গৰম মছলা আৰু জলকীয়া জলকীয়া গুৰি অবিহনে তৈয়াৰ কৰা হয়।

## চিত্ৰ বিথিকা

Pav Bhaji 2.jpg|লোৰ তাৱাত পাও ভাজি তৈয়াৰ কৰি থকা দৃশ্য
A Pav Bhaji stand at Chandni Chowk, Delhi.jpg|দিল্লীৰ চান্দিনী চকৰ এখন পদপথৰ পাও ভাজি বিক্ৰেতা


## তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:খাদ্য
ছানয়া মালহোত্ৰা

**ছানয়া মালহোত্ৰা** (, জন্ম: ২৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ছানয়াৰ অধিকাংশ ছবিয়েই হিন্দী ভাষাত নিৰ্মিত। ২০১৬ চনত মুক্তি লাভ কৰা জীৱনীমূলক ক্ৰীড়াভিত্তিক ছবি 'দংগল'ৰ জৰিয়তে পৰ্দাত ভুমূকি মৰা ছানয়াই ২০১৮ চনত 'বধাই হো' নামৰ ছবিখনত সফলভাৱে অভিনয় কৰে। স্মৰ্তব্য যে, দুয়োখন ছবিয়েই বাণিজ্যিকভাৱে সফল প্ৰতিপন্ন হয়। ২০১৯ চনত মুক্তি লাভ কৰা 'ফটোগ্ৰাফ' নামৰ ছবিখনত আগবঢ়োৱা প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ছানয়াই ফিল্মফেয়াৰত সমালোচকৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী শিতানলৈ মনোনীত হয়। ২০২০ চনত মুক্তি লাভ কৰা 'শকুন্তলা দেৱী' আৰু 'লুডো'ৰ বাবে ছানয়াই দৰ্শকসমাজৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰে।

## সংক্ষিপ্ত জীৱন
১৯৯২ চনৰ ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত ছানয়া মালহোত্ৰাৰ জন্ম হৈছিল। তেখেতৰ প্ৰতিপালনো দিল্লীতেই হয়। ছানয়াই কণ্টেমপ'ৰাৰি আৰু বেলে নৃত্যত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছে। গাৰ্গী কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পাছত ছানয়াই নৃত্যভিত্তিক ৰিয়েলিটি শ্ব' 'ডান্স ইণ্ডিয়া ডান্স'ত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু 'শীৰ্ষ এশ'লৈ নিৰ্বাচিত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেত মুম্বাইলৈ আহে আৰু অডিশ্যন দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। টিভিৰ বিজ্ঞাপনৰ বাবে কেমেৰা পৰিচালকৰ লগত সহায়ক হিচাপে ছানয়াই কাম কৰে। মুকেশ ছাবাৰিয়া নামৰ কাষ্টিং পৰিচালকজনে পৰৱৰ্তী সময়ত ছানয়াৰ লগত যোগাযোগ কৰে।

নিতেশ তিৱাৰীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হিন্দী ভাষাৰ ছবি 'দংগল' আছিল ছানয়াৰ প্ৰথমখন ছবি। নৱাগতা অভিনেত্ৰী ফাটিমা ছানা শ্বেইখয়েও ছানয়াৰ সৈতে অভিনয় কৰে। ছবিখনত অভিনয় কৰাৰ প্ৰাক্-মুহূৰ্তত ছানয়াই প্ৰকাশ কৰে যে- মল্লযুদ্ধৰ বিষয়ে তেখেতৰ বিশেষ জ্ঞান নাই। সেয়েহে জ্ঞানাৰ্জনৰ বাবে ছানয়াই মল্লযুঁজৰ বহুকেইটা ভিডিঅ' চায় আৰু প্ৰশিক্ষণো লয়। ছবিখনত বলিউদৰ অভিনেতা আমিৰ খানে অভিনয় কৰিছিল। দংগলে সমালোচকৰ পৰা প্ৰশংসা আদায় কৰে আৰু ব্যৱসায়িক দিশতো অপাৰ সফলতা অৰ্জন কৰে। ২০১৭ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে দংগল জনাজাত হয়। চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ মতে, ছবিখনৰ কাহিনীটোত ছানয়া মালহোত্ৰাই শক্তিশালী সমৰ্থন আগবঢ়াইছে। ২০১৭ চনৰে আন এখন ছবি "ছিক্ৰেট ছুপাৰষ্টাৰ"ৰ এটা বিশেষ গীত 'ছেক্সি বলিয়ে' ছানয়াই কৰিঅ'গ্ৰাফ কৰে। গীতটোত আমিৰ খানে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।

দুবছৰৰ বিৰতিৰ পাছত ছানয়াক দেখা যায় বিশাল ভাৰদ্বাজৰ ছবি 'ফাটাকা'ত। ছবিখনৰ আনটো গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত নৱাগতা ৰাধিকা মাদানে অভিনয় কৰিছে। ২০১৯ চনত বলিউডৰ জনপ্ৰিয় অভিনেতা নাৱাজুদ্দিন ছিদ্দিকীৰ সৈতে ছানয়াই 'ফটোগ্ৰাফ' নামৰ ছবিখনত অভিনয় কৰে। ছবিখন ২০১৯ চনৰ ৬৯তম বাৰ্লিন ইণ্টাৰনেশ্যনেল ছবি মহোৎসৱ আৰু ছানডেন্স ছবি মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ২০২০ চনত ছানয়াৰ দুখন উল্লেখযোগ্য ছবিয়ে মুক্তিলাভ কৰে। প্ৰথমখন ছবি আছিল মানৱ কম্পিউটাৰ হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰা শকুন্তলা দেৱীৰ জীৱন আধাৰিত ছবি 'শকুন্তলা দেৱী'। ছবিখনত ছানয়াই শকুন্তলা দেৱীৰ জীয়ৰীৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। আনখন ছবি আছিল অনুৰাগ বাসুৰ 'লুডো'। পংকজ ত্ৰিপাঠী, আদিত্য ৰয় কাপুৰ, অভিষেক বচ্চন, ফাটিমা ছানা শ্বেইখ, ৰাজকুমাৰ ৰাওৱে অভিনয় কৰা এন্থল'জি ছবিখন ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰীৰ বাবে নেটফ্লিক্সত মুক্তি দিয়া হয়।

২০২১ চনৰ ২৬ মাৰ্চত ছানয়াই কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা হিন্দী ছবি *পগলেইট* মুক্তি হয়। নেটফ্লিক্সত মুক্তিলাভ কৰা এই ছবিখনত ছানয়াই আগবঢ়োৱা প্ৰদৰ্শনক দৰ্শক-সমালোচকে একেমুখে প্ৰশংসা কৰে।

## সন্মান

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* আইএমডিবিত ছানয়া মালহোত্ৰা
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
ৰাধিকা মাদান

**ৰাধিকা মাদান** () হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ইয়াৰ পূৰ্বতে তেখেত এগৰাকী টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব আছিল। নতুন দিল্লীত তেখেতে নৃত্য প্ৰশিক্ষক হিচাপেও কৰ্মৰত হৈ আছিল। ৰাধিকাৰ ছবিসমূহ মূলতঃ হিন্দী ভাষাত নিৰ্মিত। ২০১৪ চনত ৰাধিকাই 'মেৰি আশিকী টুম ছে হী' নামৰ ৰোমাণ্টিক ড্ৰামাখনৰ জৰিয়তে টেলিভিছনৰ পৰ্দাত পদাৰ্পণ কৰে। ইয়াত তেখেতে ঈশানী পাৰিখৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ২০১৮ চনত ৰাধিকাই অভিনয় কৰে বিশাল ভাৰদ্বাজ পৰিচালিত ছবি 'ফাটাকা'ত। এইখন ৰাধিকাৰ প্ৰথম হিন্দী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ইৰফান খানৰ লগত তেখেতে 'অংগ্ৰেজী মিডিয়াম' নামৰ ছবিখনত শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৯ চনৰ একছন কমেডি ছবি 'মৰ্দ কো দৰ্ড নহী হোটা'ৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ 'চুপ্ৰী'ত অভিনয় কৰি ৰাধিকাই বিশেষ খ্যাতি অৰ্জন কৰে।

## সংক্ষিপ্ত জীৱন
দিল্লীৰ নিবাসী ৰাধিকা মাদানে প্ৰাত্যহিক টেলিভিছন শ্ব' 'মেৰি আশিকি টুম ছে হী'ৰ জৰিয়তে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে। এইখন ধাৰাবাহিক কালাৰ্ছ টিভিত ডেৰ বছৰধৰি চলে। ৰাধিকাই নৃত্যৰ ৰিয়েলিটি শ্ব' 'ঝলক দিখলা যা'ৰ অষ্টম সংস্কৰণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

টেলিভিছনৰ পাছত ৰাধিকাই বিশাল ভাৰদ্বাজৰ বোলছবি 'ফটাকা'ৰ জৰিয়তে বলিউডত প্ৰৱেশ কৰে। ছবিখনত তেখেতৰ লগত অভিনয় কৰিছিল ছানয়া মালহোত্ৰাই। চৰণ সিং পাঠিকৰ চুটি গল্প 'দো বেহেন'ৰ আধাৰত নিৰ্মাণ হোৱা ছবিখনৰ কাহিনীয়ে ৰাজস্থানৰ দুগৰাকী ভগ্নীৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা সংঘাতক উপস্থাপন কৰে। চুটি গল্পটোৰ আধাৰ হৈছে গল্পকাৰ পাঠিকৰ ভ্ৰাতৃ-বোৱাৰী দুগৰাকী। ছবিখনত অভিনয় কৰা দুয়োগৰাকী অভিনেত্ৰী মাদান আৰু মালহোত্ৰাই বাস্তৱ জীৱনৰ মহিলা দুগৰাকীক সাক্ষাৎ কৰি তেওঁলোকৰ ভাষা আৰু শৈলী শিকে। প্ৰস্তুতিৰ বাবে দুয়োগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে জয়পুৰৰ সমীপৱৰ্তী ৰঞ্চি গাঁৱত থাকে আৰু ৰাজস্থানী ভাষা শিকে। ইয়াৰ লগতে দুয়োগৰাকীয়ে ম'হৰ গাখীৰ খিৰোৱা, খেৰীঘৰ সজোৱা, গোবৰেৰে ঘৰৰ বেৰ লেপা, মূৰত কলহ (মটকা) লৈ বহুদূৰলৈকে খোজ কাঢ়ি যোৱা কাৰ্যসমূহ অভ্যাস কৰে। চৰিত্ৰ দুটিত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ ওজনো দহকেজি পৰ্যন্ত বঢ়াবলগীয়া হয়। ৰাজা সেনে নিজৰ সমালোচনাত লেখে, “Radhika Madan positively shines in this bossy role, unwavering in dialect and determination.”

ইয়াৰ পিছত মাদানক দেখা যায় বাচান বালাৰ একছন কমেডি ছবি 'মৰ্দ কো দৰ্দ নহী হোতা'ত। ২০১৮ চনৰ টৰণ্টো আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱৰ মিডনাইট মেডনেচ শাখাত ছবিখন প্ৰদৰ্শিত হয়। ছবিখনে টৰণ্টো মহোৎসৱৰ 'পিপল'ছ ছয়ছ' বঁটা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১৮ চনৰ 'মুম্বাই একাডেমী অৱ দ্য মুভিং ইমেজ'তো ছবিখনে প্ৰদৰ্শনী লাভ কৰে। মাদানে জনায় যে- এইখন ছবিৰ বিষয়ে অৱগত হোৱাৰ সময়ত তেখেতে "লাইলা মজনু" নামৰ ছবিখনৰ বাবে অ'ডিশ্যন দি আছিল। কিন্তু 'মৰ্দ কো...' ছবিখনৰ মৌলিক যেন অনুমান হোৱাত তেখেতে এইখন ছবিত অভিনয়ৰ বাবে বাছনি কৰিলে। ছবিখনৰ প্ৰকাৰটোৰ সৈতে একাত্ম হ'বৰ বাবে ৰাধিকাই বহুকেইখন ক্লাছিক একছনধৰ্মী ছবি চায়। উল্লেখযোগ্য যে, ছবিখনত সকলোবোৰ ষ্টাণ্টেই ৰাধিকাই নিজেই কৰিছে। শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণৰ সময়ত তেখেত এবাৰ আঘাতপ্ৰাপ্তও হয়। ফাৰ্ষ্টপ'ষ্টৰ প্ৰদীপ মেননে ৰাধিকাক "delight as Supri" বুলি মন্তব্য কৰে।

২০২০ চনত ৰাধিকাই হোমী আদাজানীয়াৰ কমেডি ড্ৰামা ছবি 'অংগ্ৰেজী মিডিয়াম'ত অভিনয় কৰে। ইৰফান খান আৰু কৰিণা কাপুৰেও এইখন ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৭ চনত মুক্তিলাভ কৰা 'হিন্দী মিডিয়াম' নামৰ ছবিখনৰ ছিকুৱেল আছিল এইখন ছবি। ছবি সমালোচকা অনুপমা চোপ্ৰাই ৰাধিকাৰ অভিনয়ক “absolute natural” বুলি অভিহিত কৰে। তেখেতে কয় যে- ৰাধিকাই “captures the unforced innocence of a 17-year-old, desperate to get out of her small town and see the world.”

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
আলিয়া ভাট

**আলিয়া ভাট** (; জন্ম: ১৫ মাৰ্চ ১৯৯২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা। তেখেত ভাৰতৰ লগতে ব্ৰিটেইনৰ নাগৰিকত্বৰ অধিকাৰী। আলিয়াৰ সৰহভাগ কৰ্ম হিন্দী ছবি জগতত আবদ্ধ।  ২০১৯ বৰ্ষৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অভিনেত্ৰীৰ ভিতৰত অন্যতম আলিয়াই এতিয়ালৈকে চাৰিটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ লগতে অনেক বঁটা-সন্মান আৰু স্বীকৃতি অৰ্জন কৰিছে। ২০১৭ চনত ফৰ্বছ-এছিয়াই যুগুত কৰা 'ফৰ্বছ থাৰ্টি আণ্ডাৰ থাৰ্টি'ৰ তালিকাত আলিয়া অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ইয়াৰ লগতে ফৰ্বছ-ইণ্ডিয়াৰৰ এশগৰাকী চেলেব্ৰিটিৰ তালিকাতো আলিয়াৰ নাম সংযোজিত হৈছে। 

বলিউডৰ খ্যাত ভাট পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা আলিয়াই ছবিনিৰ্মাতা মহেশ ভাট আৰু অভিনেত্ৰী ছনি ৰাজদানৰ জীয়ৰী। ১৯৮৯ চনৰ থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি 'সংঘৰ্ষ'ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে আলিয়াই শিশু শিল্পী ৰূপে ভূমুকি মাৰে। কৰণ জোহৰৰ কিশোৰ-ড্ৰামা 'ষ্টুডেণ্ট অৱ দ্য ইয়েৰ' (২০১২) আছিল আলিয়াই শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা প্ৰথমখন ছবি। পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আলিয়াই ধৰ্মা প্ৰযোজনা গোষ্ঠীৰ উদ্যোগত নিৰ্মিত হোৱা বহুকেইখন ছবি যেনে, 'টু ষ্টেটছ্' (২০১৪), 'হাম্পটি শৰ্মা কি দুলহনীয়া'(২০১৪), 'বদ্ৰীনাথ কি দুলহনীয়া'(২০১৭), 'ডিয়েৰ জিন্দেগী'(২০১৬)ত অভিনয় কৰে। ২০১৪ চনৰ অপহৰণমূলক ড্ৰামা ছবি 'হাইৱে'ৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা সমালোচনাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী বঁটা লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে 'উড়তা পঞ্জাব', 'ৰাজী', 'গালী বয়'ৰ বাবে অইন তিনিটা ফিল্মফেয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। 

ছবিত অভিনয় কৰাৰ উপৰি, আলিয়া ভাটৰ বস্ত্ৰ আৰু হাতমোনাৰ নিজস্ব ব্যৱসায় আছে। সমান্তৰালভাৱে আলিয়াৰ 'CoExist' নামৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক উদ্যোগ এটাৰো প্ৰতিষ্ঠাতা। ২০১৭ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হোৱা এইটো অনুষ্ঠানে ৰাস্তাত থকা জন্তুৰ কল্যাণৰ হকে কাম কৰি আহিছে। ২০১৪ চনত কণ্ঠদান কৰা 'ছমজাৱা'কে ধৰি আলিয়াই এতিয়ালৈকে ছটাকৈ ছবিৰ গীতত কণ্ঠ নিগৰাইছে।

## প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৯৯৩ চনৰ ১৫ মাৰ্চত আলিয়া ভাটৰ জন্ম হৈছিল। জন্মস্থান আছিল বোম্বাই। পিতৃ আছিল বলিউডৰ যশস্বী ছবি-নিৰ্মাতা মহেশ ভাট আৰু মাতৃ আছিল অভিনেত্ৰী ছনি ৰাজদান। পিতৃ হৈছে গুজৰাটী জাত্যাংশৰ আৰু আৰু মাতৃ হৈছে কাশ্মিৰী পণ্ডিত আৰু জাৰ্মান বংশদ্ভূত। আলিয়াই ব্ৰিটেইনৰো নাগৰিকত্ব অৰ্জন কৰিছে। আলিয়াৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নীৰ নাম হৈছে শ্বাহীন। আনহাতে পূজা ভাট আৰু ৰাহুল ভাট হৈছে আলিয়াৰ অৰ্ধ ভাই-ভগ্নী। অভিনেতা ইমৰাণ হাছমী আৰু পৰিচালক মোহিত ছুৰী হৈছে আলিয়াৰ পিতৃসম্বন্ধীয়। পৰিচালক মুকেশ ভাট হৈছে আলিয়াৰ খুড়ায়েক। আলিয়াই যমনাবাই নাৰ্ছি স্কুলৰ পৰা শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে।

তেনেই কম বয়সতে আলিয়াৰ মনত অভিনেত্ৰী হোৱাৰ বাসনা জাগ্ৰত হৈছিল। কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত পঢ়ি থকাৰ সময়ত এটা কোৰাছত অভ্যাস কৰি থকাৰ সময়তে আলিয়াৰ প্ৰথমটো উপলব্ধি হৈছিল। পৰৱৰ্তী কালত শ্যামক দাৱৰৰ নৃত্য প্ৰতিষ্ঠানত আলিয়াই নৃত্য-শিক্ষা ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।১৯৯৯ চনত পিতৃৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ছবি 'সংঘৰ্ষ'ত মাত্ৰ পাঁচ বছৰ বয়সীয়া আলিয়াই এটি শিশুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। তেখেতে প্ৰীতি জিণ্টাৰ শৈশৱৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল। নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে ক'বলৈ গৈ আলিয়াই মন্তব্য কৰে যে, “I don’t remember much of the shoot. I would go to the sets only for the food.”

২০১২ চনত নিৰ্মিত হোৱা কৰণ জোহৰৰ ছবি 'ষ্টুডেণ্ট অৱ দ্য ইয়েৰ' আছিল আলিয়াৰ প্ৰথমখন ছবি। ছবিখনত আলিয়াই সিদ্ধাৰ্থ মলহোত্ৰা আৰু বৰুণ ধাৱানৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনৰ বাবে ৫০০ গৰাকী ছোৱালীৰ সৈতে আলিয়াই অডিশ্যন দিছিল আৰু ১৬ কেজি ওজন কমোৱাৰ পাছত আলিয়াক চৰিত্ৰটোৰ বাব নিৰ্বাচিত কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ

* 
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
ফাটিমা ছানা শ্বেইখ

**ফাটিমা ছানা শ্বেইখ** (; জন্ম: ১১ জানুৱাৰী ১৯৯২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। হিন্দী চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ফাটিমাক জনা যায়। চলচ্চিত্ৰৰ উপৰি তেখেতে দূৰদৰ্শনৰ পৰ্দাতো অভিনয় কৰিছে। ফাটিমাই 'ছাছী ৪২০' আৰু 'ওৱান টু কা ফ'ৰ' নামৰ হিন্দী ছবি দুখনত শিশু শিল্পী হিচাপে ভূমুকি মাৰিছিল। বছৰদিয়েকৰ পাছত, ফাটিমাই ভাৰতীয় ড্ৰামা ছবি 'টাহান'ত জয়া নামৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে ফাটিমাই ২০০৯ চনত জাৰ্মানীৰ ষ্টাটগাৰ্টত অনুষ্ঠিত 'বলিউড এণ্ড বেয়ণ্ড' অনুষ্ঠানত 'The German Star of India award' সন্মান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১৬ চনত তেখেতে ভাৰতীয় ক্ৰীড়াভিত্তিক ড্ৰামা ছবি 'দংগল'ত ভাৰতীয় ফ্ৰিষ্টাইল মল্লযুঁজাৰু গীতা ফোগাতৰ চৰিত্ৰটি ৰূপায়ণ কৰে। ছবিখন বেইজিং আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱ আৰু দ্বিতীয় ব্ৰিকছ সন্মিলনীত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ফাটিমাই ভাৰতীয় একছন-এডভেন্সাৰ ছবি 'থাগছ্ অৱ হিন্দুস্তান'ত জাফিৰা বেইগ নামৰ যুঁজাৰু-ধনুৰ্বিদৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হয়।
তামিল ভাষাৰ ছবি 'আৰুভি'ৰ হিন্দী ৰিমেকত ফাটিমাই অভিনয় কৰিব। ছবিখন এপ্লিউছ এণ্টাৰটেইনমেণ্টে প্ৰযোজনা কৰিছে।

## সংক্ষিপ্ত জীৱন
ফাটিমাৰ জন্ম হৈছিল হায়দৰাবাদত কিন্তু তেখেতে প্ৰতিপালিত হয় মুম্বাইত। তেখেতৰ মাতৃ ৰাজ টবচ্ছুম শ্ৰীনগৰৰ জীৰয়ী আৰু পিতৃ বিপিন শৰ্মা জম্মুৰ। 'কুইণ্ট'ৰ লগত সম্পন্ন হোৱা এটা বিশেষ সাক্ষাৎকাৰত ফাটিমাই প্ৰকাশ কৰিছে যে- তেখেতৰ পিতৃ বিপিন শৰ্মা এগৰাকী হিন্দু, আনহাতে মাতৃ মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ। ফাটিমাই নিজকে নাস্তিক বুলি গণ্য কৰে। ফাটিমাই মুম্বাইস্থিত ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হাইস্কুলৰ পৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত মুম্বাইৰ মিথিভাই কলেজৰ পৰা উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ফাটিমাৰ হবি হৈছে নৃত্য, পঢ়া, অংকন আৰু ফটোগ্ৰাফী।

১৯৯৭ চনত মুক্তি লাভ কৰা ছবি 'ছাছি ৪২০'ৰ জৰিয়তে ফাটিমাই পৰ্দাত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ভূমুকি মাৰিছিল। সেইখন ছবিত অভিনয় কৰিছিল কমল হাছানে। আনহাতে ফাটিমা অৱতীৰ্ণ হৈছিল শিশু শিল্পীৰ চৰিত্ৰত। চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল ভাৰতী, জয়প্ৰকাশ পাছোৱান আৰু জানকী পাছোৱানৰ জীয়ৰী। ১৯৯৭ চনৰ পৰা অভিনয় কৰি থকা সত্ত্বেও তেখেতে আমিৰ খান অভিনীত ক্ৰীড়াভিত্তিক ড্ৰামা ছবি 'দংগল'ৰ জৰিয়তে সুখ্যাতি আৰু সুনাম অৰ্জন কৰে। নিতেশ তিৱাৰীয়ে পৰিচালনা কৰা ছবিখনত আনগৰাকী নৱাগতা ছানয়া মালহোত্ৰায়েও অভিনয় কৰিছিল। ২০১৫ চনৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ত, ফাটিমাই অভিনয়ৰ পৰিৱৰ্তে ছিনেমেটোগ্ৰাফীত কেৰিয়াৰ গঢ়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিয়নো তিনিটা বছৰ তেখেত কৰ্মহীনভাৱে কটাবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেখেতে দংগলৰ বাবে অদিশ্যন দিয়ে আৰু ৬টা ৰাউণ্ডৰ পিছত ছবিখনৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।

## তথ্যসূত্ৰ

## বাহ্যিক সংযোগ
* 
* 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী
মৰাণ চৰকাৰ

**মৰাণ চৰকাৰ** (; ) এগৰাকী পঞ্জাবী মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী দৰবাৰী নাচৰ নাচনী (nutch girl) আছিল। ১৯০২ চনত তেওঁ মহাৰজা ৰঞ্জিত সিঙক বিয়া কৰাইছিল। এগৰাকী নাচনী ছোৱালীক বিয়া কৰোৱা বাবে শিখ ধৰ্মগুৰু আকালি ফুল সিঙে মহাৰজাক বেত্ৰাঘাটেৰে শাস্তি প্ৰদান কৰিছিল।

## জীৱন পৰিত্ৰমা
লাহোৰ আৰু অমৃতসৰৰ ওচৰৰ এখন গাঁও মাখনপুৰৰ এটা মুছলমান পৰিয়াল মাই মৰাণ জন্ম হৈছিল। তেওঁ মহাৰজা ৰঞ্জিত সিংহক বিয়া কৰায়। একৈশ বছৰ বয়সত ৰঞ্জিত সিংহ লাহোৰৰ মহাৰজা হয় আৰু মাই মৰাণৰ সৈতে বিয়া হোৱাৰ সময়ত তেওঁ ৰাজপাটত উঠাৰ এবছৰ হৈছিলহে। বিয়াৰ পিছত মাই মৰাণক আনুষ্ঠানিক ভাবে মহাৰাণী চাহিবা নাম দিয়া দিয়া হৈছিল। তেওঁ এগৰাকী নাচনী ছোৱালী বা নৰ্তকী আছিল। বিবাহৰ পূৰ্বে মহাৰজাই তেওঁ নাচ উপভোগ কৰিছিল। লাহোৰ আৰু অমৃতসৰৰ মাজভাগত অৱস্থিত 'পুল কঞ্জৰী' নামে ঠাই এটুকুৰাত তেওঁ নাচ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। এতিয়া এই ঠাইখনৰ নাম 'পুল মৰাণ' কৰা হৈছে।

মহাৰজা হোৱাৰ পিছত ৰঞ্জিত সিংহৰ সৈতে মাই মৰাণ বিয়া হয়। বিয়াৰ পূৰ্বে মাই মৰাণক মৰাণ বা মহৰান বাই নামেৰে জনা গৈছিল। তেওঁলোকে বিয়াৰ প্ৰথম নিশা 'ৱাজিৰ খান মছজিদ'ৰ মিনাৰত কটাইছিল, যি ঘটনাৰ বাবে মুছলমান সমাজত বিক্ষোভৰ সৃষ্টি হৈছিল। কিয়নো মছজিদ মুছলমানসকলৰ বাবে অতি পবিত্ৰ ঠাই আৰু এনেহেন পবিত্ৰ ঠাইত যৌন সংসৰ্গ ঘটোৱা পাপ বা অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই ঘটনাৰ পিচত মহাৰজাই ডাঙৰ অসুখত ভুগিছিল আৰু ইয়াক মছজিদৰ ঘটনাটোৰে অভিশাপ লগা বুলি ভবা হৈছিল। হিন্দু পণ্ডিত, মুছলমান গ্ৰন্থি আৰু মুছলমান মোল্লাসকলক মাতি অনা হৈছিল। সকলোৱে একমুখে কৈছিল যে এয়া মহাৰজা আৰু মাই মৰাণ দুয়োৰো ওপৰত মুছলমান সন্ত চৈয়দ মহম্মদ ইচাক গুজৰানী বা সকলোৱে জনাজাত নাম- হজৰত মিৰান শাহৰ অভিশাপ বৰ্ষিত হৈছে, যাৰ সমাধিস্থল মছজিদ চৌহতত আছিল। মৰাণ বায়ে অবিলম্বে ইছলাম ধৰ্মৰ আচাৰ-অনুষ্ঠান পালন কৰিবলৈ ল’লে আৰু নিজৰ নাম মাই মৰাণলৈ সলনি কৰি ললে। পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত হিচাপে তেওঁ নিজৰ হাউলীৰ ওচৰতে শাহআলমী গেটৰ ওচৰত পাপৰ মাণ্ডীত এটা মছজিদ সজাই দিলে। ইফালে মাই মৰাণৰ যেতিয়া মৃত্যু হ’ল, তেওঁক মিয়ানী চাহিবত হজৰত তাহিৰ বন্দেগীৰ কবৰৰ কাষতে কবৰ দিলে। এই স্থানত ৰাণী গুলবাহাৰ বেগমকো কবৰ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ পিছতো মহাৰজা ৰঞ্জিত সিংহ বহুদিন জীয়াই আছিল। জীয়াই থকা কালচোৱাত তেওঁ প্ৰতি বৃহস্পতিবাৰে পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত হিচাপে এই স্থানৰ দুখীয়া-দৰিদ্ৰসকলক খোৱাবস্তু দান কৰিছিল। তেওঁ ৰাণী মৰাণৰ নামেৰে এটা মুদ্ৰা খোদিত কৰে আৰু সেই কাৰণে তেওঁক লাহোৰবাসীয়ে মৰাণ চৰকাৰ নামৰে সম্বোধন কৰিবলৈ ল'লে।

তেওঁক কলাবিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰত অতি পাৰদৰ্শী আছিল বুলি ভবা হয়। তেওঁ বহুতো জনহিতকৰ কাম কৰিছিল আৰু ৰাজহুৱা সমস্যা আদিৰ ক্ষেত্ৰত মহাৰজাৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰাইছিল।

মৰাণৰ অনুৰোধতে মহাৰজা ৰঞ্জিত সিংহই 'মছজিদ-ই-তৱাইফন' নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াক ১৯৯৮ চনত মাই মৰাণ মছজিদ নামে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ই শাহআলমী গেটৰ ওচৰত বৰ্তমান লাহোৰ বজাৰ জনাজাত, পাপৰ মাণ্ডীত অৱস্থিত।

## তথ্য উৎস

## বাহ্যিক সংযোগ
* Link to Mai Moran Masjid on Google Maps
* More Pictures of Mai Moran Mosque in WikiCommons

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাণী