সৰ্প ৰাজকুমাৰ (হাংগেৰিয়ান লোককথা)

**সৰ্প ৰাজকুমাৰ (দ্য চাৰ্পেন্ট প্ৰিন্স** বা **দ্য স্নেক প্ৰিন্স)** হৈছে হাংগেৰিয়ান-আমেৰিকান পণ্ডিত লিণ্ডা ডেঘে সংগ্ৰহ কৰা হাংগেৰিয়ান লোককথা, য'ত এগৰাকী মানৱ কুমাৰী আৰু এডাল সাপৰ মাজত স্বামী-স্ত্ৰীৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱা হৈছে। 

কাহিনীটো এনিমেল এজ ব্ৰাইডগ্ৰুম বা দ্য চাৰ্চ ফৰ দ্য লষ্ট হাজবেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চক্ৰৰ সৈতে জড়িত। এগৰাকী মানৱ কুমাৰীয়ে সাপৰ ছদ্মবেশত থকা ৰাজকুমাৰ বিয়া কৰায়। হাংগেৰীৰ পণ্ডিতসকলৰ মতে হাংগেৰীৰ বেছিভাগ ভিন্নতাতে সাপটো মোহিত স্বামীৰ ৰূপ হিচাপে দেখা যায়।

লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ বুঢ়ী আইৰ সাধু নামৰ গল্প সংকলনৰ অন্তৰ্গত চম্পাৱতী সাধুটোৰ সৈতে এই কাহিনীটোৰ সাদৃশ্য দেখা যায়।

## উৎস

ডেঘে ১৯৫০ চনত হাংগেৰীৰ টেলাৰ জুজছানা পালকোৰ কাস্কাডিৰ পৰা এই কাহিনী সংগ্ৰহ কৰিছিল।

## কাহিনীটোৰ সাৰাংশ
*পালক’ৰ কথন আৰম্ভ হৈছে এইদৰে:* এজনী ৰাণীয়ে সন্তান জন্ম দিব নোৱাৰাত ৰজাই প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। ৰাণীয়ে ঈশ্বৰৰ ওচৰত পুত্ৰৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে। অৱশেষত তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হয়। কিন্তু সেয়া মানুহ নহৈ এটা সাপৰ পোৱালিৰ জন্ম হয়। ৰজাই ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে সৰ্প পুত্ৰক মানুহৰ চোকা দৃষ্টিৰ পৰা লুকুৱাই ৰাখিব লাগিব, যাতে কোনেও গম নাপায় যে তেওঁলোকৰ সাপৰ পুত্ৰ আছে।

জন্তু পুত্ৰটোক এটা কোঠাত লুকুৱাই ৰাখে আৰু সি তাতেই ডাঙৰ হয়। বছৰ বছৰ পিছত যেতিয়া সি বহুত ডাঙৰ হৈ যায়, তেতিয়া সি ইমানেই জোৰেৰে হুইচেল বজাবলৈ আৰম্ভ কৰে যে দুৰ্গটো জোকাৰি যায়। মাকে তেওঁক লগ কৰি প্ৰশ্ন কৰে যে হুইচেলৰ কাৰণ কি? তেওঁ বুজাই দিয়ে যে তেওঁ বয়সীয়াল হৈছে আৰু সংগীৰ কামনা কৰে, আৰু চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী নিখুঁত প্ৰাৰ্থী হ’ব বুলি পৰামৰ্শ দিয়ে।

গতিকে তেওঁৰ মাকে ৰাজকুমাৰীক মাতে আৰু তাই নিজৰ সম্ভাৱ্য স্বামীৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ দুৰ্গলৈ আহে। ৰাণীয়ে ৰাজকুমাৰীক ৰাজকুমাৰৰ কোৱাৰ্টাৰলৈ লৈ যায়। প্ৰকাণ্ড সাপটো দেখি তাই চিঞৰি চিঞৰি অজ্ঞান হৈ পৰে। ৰাণীয়ে তাইৰ ওপৰত কিছু পানী ছটিয়াই দিয়ে, যিয়ে ওচৰলৈ আহে, আৰু বুজাই দিয়ে যে ৰাজকুমাৰজন সাপটো , যদিও ই নিৰাপদ। ৰাজকুমাৰীয়ে সাপ ৰাজকুমাৰক বিয়া কৰাবলৈ অস্বীকাৰ কৰি কোঠাটোৰ পৰা পলাবলৈ চেষ্টা কৰে, যাৰ খিৰিকীবোৰত লোহাৰ বেৰ আছে। ৰাণী আৰু ৰজাই তাইক সাপ ৰাজকুমাৰৰ লগত আবদ্ধ কৰি থৈ দিয়ে।

এই পৰিস্থিতি এসপ্তাহলৈকে চলি থাকে: ৰাজকুমাৰীয়ে ওলাই অহাৰ পথ এটা ভাবিবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু য’তেই চায় খিৰিকী আৰু দুৱাৰবোৰ বন্ধ হৈ থাকে। তাই নিজৰ খাদ্যও স্পৰ্শ নকৰে, সাপটোক বিয়া কৰাতকৈ লাহে লাহে মৰহি যাবলৈ বাছি লয়। কইনাৰ অভিযোগৰ পিছতো সাপ ৰাজকুমাৰে ছোৱালীজনীক পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে যে তেওঁ তাইৰ কোনো ক্ষতি কৰিব বিচৰা নাই। তাৰ পিছত তেওঁ তেওঁলোকৰ কইনাৰ বিচনাত খোজ কাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে, ৰাজকুমাৰীৰ ভয়ত। দুৰাতি তাই তাৰ পৰা লুকাই চুৰকৈ আঁতৰি যাবলৈ চেষ্টা কৰে, কিছু সফলতাৰে।

তৃতীয় ৰাতি খৰধৰকৈ জিৰণি লোৱাৰ পিছত তাই সাৰ পায় কাষতে এজন ধুনীয়া মানুহ। তাই মানুহজনক জগাই তাত তেওঁৰ উপস্থিতিৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে: তেওঁ তাইক কয় যে তেওঁ সাপ , কিন্তু ৰাতি সাপৰ চামৰা পিন্ধে "কাৰণ তেওঁৰো আছে", যিহেতু সেয়া তেওঁৰ "পোছাক"। ৰাজকুমাৰীয়ে অধিক নিশ্চিন্ত অনুভৱ কৰে আৰু তেওঁলোকে স্বামী-স্ত্ৰী হিচাপে জীয়াই থাকে, কিছু সময়ৰ পিছত তাই গৰ্ভৱতী হয়।

প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছতো ৰাজকুমাৰে পিতৃ-মাতৃক নিজৰ মানৱ ৰূপ দেখুৱাই নিদিয়ে, যিয়ে ৰাজকুমাৰীক বিৰক্ত কৰে। ওচৰৰ এগৰাকী যাদুকৰৰ ওচৰলৈ যায় আৰু তাইৰ পৰিস্থিতিৰ কথা কয়। যাদুকৰীয়ে তাইক সাপৰ চামৰাখন লৈ চৌকাত জ্বলাই দিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।

সেই নিশা যেতিয়া সাপ ৰাজকুমাৰ শুই থাকে, তেতিয়া ৰাজকুমাৰীয়ে সাৰ পায়, তেওঁৰ পৰা সাপৰ চামৰা খুলি দিয়ে। তাই পাকঘৰলৈ সোমাই যায়, চৌকাটো জ্বলাই ছালখন ভিতৰলৈ ঠেলি দিয়ে। তাই নিজৰ কোঠাবোৰলৈ উভতি যায় এজন জাগ্ৰত ৰাজকুমাৰৰ ওচৰলৈ, যিয়ে তাইক জ্বলোৱাৰ গোন্ধৰ বিষয়ে সুধিলে। তাই মিছা কথা কয় যে তাইৰ চুলিৰ কিছুমান গুটিহে জ্বলি আছে, কিন্তু সি জানে তাই মিছা কথা কৈছে। তাৰ পিছত ৰাজকুমাৰে বুজাই দিয়ে যে তেওঁ আৰু এমাহৰ বাবে পোছাকটো পিন্ধিব লাগিছিল, আৰু তাইক গালি পাৰে যে তেওঁ পুনৰ আলিংগন নকৰালৈকে তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম নিদিব; আৰু তাইৰ আঙুলিৰ আঙঠি এটা তাতেই থাকিব যেতিয়ালৈকে সি তাইৰ ওপৰত আঙুলি নিদিয়ে। তাৰ পিছত তেওঁ তাইক এটা শুকান হেজেল-ৰড দিয়ে, তাই চকুলোৰে পানী দিব লাগিব যেতিয়ালৈকে ই ফল নিদিয়ে, আৰু ঘেঁহুৰ দানা এটা তাই ৰোপণ কৰিব লাগিব আৰু শস্য চপোৱাৰ লগে লগে পিঠা এটা বনাব লাগিব; তেতিয়া তাই তাৰ পিছে পিছে যাব পাৰিব। তাৰ পিছত তেওঁ অদৃশ্য হৈ পৰে।

ৰাজকুমাৰীয়ে মাক-দেউতাকক কয় যে সাপ ৰাজকুমাৰজন নোহোৱা হৈ গৈছে, আৰু শুকান হেজেল-ৰড আৰু ঘেঁহুৰ দানাখিনি পানী দিবলৈ যায়। বহুদিনৰ মূৰত তাই ৰড আৰু ৰুটি লৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। এখন হাবিত তাই দূৰৈত এটা পোহৰ দেখা পায় - এগৰাকী বৃদ্ধা (চন্দ্ৰৰ মাক)ৰ ঘৰত, য'ত তাই ৰাতিৰ বাবে আশ্ৰয় লয়। তাইৰ পুত্ৰ ঘৰলৈ আহি সৰ্প ৰাজকুমাৰৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে সোধা হয়। বুঢ়ীয়ে ৰাজকুমাৰীক পেহীৰ ওচৰলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, আৰু সোণৰ ববিন এটা দিয়ে।

পিছৰ দুটা ঘৰত (সূৰ্য্য আৰু বতাহৰ) পৰিস্থিতি দুবাৰকৈ পুনৰাবৃত্তি হয় আৰু তাই সোণৰ ৰিল আৰু সোণৰ স্পুল আৰু সূতাৰ বল লাভ কৰে; তৃতীয় ঘৰতহে তাই অৱশেষত গম পায় যে তাইৰ স্বামী ক'ত আছে: হাৰিকেন বতাহে তাইক কয় যে তেওঁ নিজৰ দুৰ্গলৈ গৈছিল আৰু তেওঁ তাইক তালৈ লৈ যাব পাৰে।

ৰাজকুমাৰীয়ে দুৰ্গত উপস্থিত হৈ সোণৰ ববিনটো লৈ ঘূৰি ফুৰে। এগৰাকী দাসীয়ে উপস্থিত হৈ ছোৱালীজনীক ৰাণীৰ ওচৰলৈ লৈ যায়, যিগৰাকীয়ে সোণালী বস্তুটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আৰু কিনিব বিচাৰে। ৰাজকুমাৰীয়ে ৰজাৰ কোঠাত এৰাতি থকাৰ বিনিময়ত ইয়াক আগবঢ়ায়। তাই চেম্বাৰবোৰত সোমাই স্বামীক সাৰ পাই তাইক চাবলৈ অনুৰোধ কৰে। তাই বিফল হৈ ৰাতিপুৱালৈকে তিক্তভাৱে কান্দি থাকে, যেতিয়া ৰাণীয়ে তাইক কোঠাৰ পৰা খেদি পঠিয়াই দিয়ে। দ্বিতীয় ৰাতিটোও প্ৰায় একেই।

তৃতীয় দিনা ৰজাৰ ভেলেটে তেওঁক কয় যে এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ কোঠালৈ আহি তেওঁৰ বিচনাৰ কাষত কান্দিছে, কিন্তু তেওঁ কোনো সঁহাৰি দিব নোৱাৰিলে। ৰজাই অনুমান কৰে যে তেওঁক টোপনিৰ ঔষধেৰে ড্ৰাগছ দিয়া হৈছিল, আৰু তেওঁৰ ভেলেটক গা ধোৱাত যিকোনো পানীয় ঢালিবলৈ কয়। ৰাজকুমাৰীয়ে তাইক সোণৰ সূতাডাল বিক্ৰী কৰে, এই আশাত যে তাই তাক জগাই তুলিব পাৰিব। তাই কোঠাটোত সোমাই গিৰিয়েকক সাৰ পাই তাইৰ স্তনটো চুবলৈ অনুৰোধ কৰে। সি কৰে আৰু তাই সিহঁতৰ সন্তান জন্ম দিয়ে: দুটা সোণালী চুলিৰ ল’ৰা।

ৰাণীয়ে মহিলাগৰাকীক বহিষ্কাৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে, কিন্তু ৰজাই প্ৰহৰীসকলক তাইক জব্দ কৰি এটা কোঠাত আবদ্ধ কৰি ৰাখিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে । ৰজাই তেওঁৰ উপদেষ্টাসকলক মাতে, যিয়ে তেওঁক পৰামৰ্শ দিয়ে যে অবিবাহিত মহিলাতকৈ বিবাহিত মহিলাই ভাল। তেওঁ ৰাজকুমাৰী আৰু তেওঁৰ দুই পুত্ৰৰ লগত থাকে, আৰু ৰাণীক শাস্তি দিয়ে।

## আৰু চাওক
*সৰ্প ৰাজকুমাৰ (পঞ্জাবী সাধুকথা)
*সৰ্প ৰাজকুমাৰৰ টোপনি যোৱা মূৰ
*চম্পাৱতী (সাধু)

## তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:লোককথা
শ্ৰেণী:সাধু
শ্ৰেণী:সাধুকথা