دى ايه بى

**دى&nbsp;ايه&nbsp;بى** (DAB, ) هو استاندارد لبث الراديو بطريقه ديجيتال فى بلاد كتير فى العالم, اتحدد و اتدعم و اتسوق و اتروج ليه عن طريق المنظمه وورلد دى ايه بى (WorldDAB). الاستاندارد ده منتشر فى اوروپا. و بيستخدم بردو فى اوستراليا. و فى بعض المناطق فى افريقيا. لحد سنة 2025, كان فيه 55 بلد بتبث بنظام الDAB كنظام بديل عن البث الإف&nbsp;إم الأنالوج.

نظام الDAB كان نتيجة مشروع ريسيرش اوروپى انطلق بشكل رسمى لأول مره سنة 1995, مع ظهور اجهزة استقبال DAB للمستهلكين فى اواخر ال90-ات. فى البدايه كان من المتوقع فى بلاد كتير تعمل سويتش-اوڤر من الإف&nbsp;إم الأنالوج للDAB, بس انتشار نظام الDAB كان أبطأ بكتير من المتوقع. سنة 2017 النرويج كانت اول بلد تقرر قفل الإف&nbsp;إم الأنالوج و سويسرا كانت بعدها سنة 2026 (قبل ما تتراجع عن القرار). فى الوقت اللى مناطق تانيه بتخطط توقف الإف&nbsp;إم الأنالوج. استقبال الDAB بقى شرط فى كل العربيات الجديده اللى بتتباع فى الاتحاد الاوروپى من سنة 2021, الاوتوبيسات و اللورى استثنا للقرار ده.

النسخه الاصليه بتاعة نظام الDAB كانت بتستعمل الـكوديك MP2; بعدين جت نسخه متحسنه منها بإسم  (دى ايه بى پلاس) اللى بتستعمل الكوديك  اللى اقوى و اكفأ. الراديوهات القديمه اللى بنظام الDAB الاصلى مش بتقدر تستقبل نظام ال الاجدد. الايام دى اغلب محطات الDAB حوالين العالم بتستعمل النظام الاجدد . المملكه المتحده هى الوحيده اللى لسه بتبث عدد كبير من المحطات بنظام الDAB القديم.

نظام الDAB بيعتبر اكفأ فى استخدام الـ اسپكتروم من الإف&nbsp;إم الأنالوج, و بكده يقدر يقدم خدمات راديو اكتر على نفس الـ باندويدث المتاح. المحطه تقدر تختار اى كواليتى مطلوبه, من الـ هاى-فاى: للمزيكه, لل لو-فاى: للبرامج اللى فيها كلام من غير مزيكه, الحاله اللى ممكن تكون كواليتى الصوت فيها اقل بشكل ملحوظ من الإف&nbsp;إم الأنالوج. الكواليتى العاليه بتحتاج بيت-ريت و مصاريف بث اعلى. نظام الDAB بيتميز بإنه مقاوم للتشويش و الـ فيدينج اللى بيحصل بسبب الـ مالتى پاث لما الواحت يكون بيسمع على راديو محمول, ولو ان قوة الاستقبال بتاعة الDAB بتضعف فجأه لما قوة السيجنال بتقل عن الـ ثريشولد (حاجه معتاده فى البث الديجيتال), بمقارنة استقبال الإف&nbsp;إم الأنالوج اللى بيضعف بالتدريج مع ضعف السيجنال. نظام ال بيعتبر تكنولوجيا "صديقه للبيئه" و بتسمح بتقليل استهلاك الطاقه لحد 85% بالمقارنه مع الإف&nbsp;إم, لكن اجهزة الاستقبال الأنالوج اكتر كفاءه من الديجيتال. نظام ال اتنصح بيه فى حالة البث على نطاق صغير.

فيه انظمة بث ديجيتال للراديو الارضى زى HD&nbsp;Radio و ISDB-Tb و DRM و DMB المرتبط بالDAB. تكنولوجيا الجيل الخامس (5G) لبث الراديو و التلڤيزيون بتتطوير حوالين العالم: السيستيم ده محتمل يقدر بردو يسمح بإستقبال الراديو الديجيتال الارضى على الموبايلات.

## التسميات فى شمال افريقيا و غرب اسيا
النظام اتسما فى الإعلام و الإنترنت بأسامى اضافيه.
* فى تونس, "ديه آه بيه پلوس" من النطق الفرنساوى 
* فى الخليج. اتسما "داب&nbsp;پلاس" بنطق الاختصار الانجليزى DAB&nbsp;Plus كإنه كلمه واحده.
* فى السعوديه, "داب سيستم" من الانجليزى DAB&nbsp;system ولو انها مش تسميه مألوفه فى المناطق اللى بتستعمل النظام. كمان "موجة&nbsp;داب", "موجة&nbsp;الداب" و "راديو&nbsp;داب".
* فى مصر, "دى&nbsp;ايه&nbsp;بى" اتوصفت انها موجه, و النظام الاجدد "دى&nbsp;ايه&nbsp;بى&nbsp;پلاس"

## التاريخ و التطوير

استاندارد الDAB ابتدا كمشروع ريسيرش اوروپى.
بدأ فى ال1980-ات بالتعاون مع معهد تكنولوجيا الراديو فى غرب المانيا  مع مركز دراسات التليكوم و التليڤزيون المشترك . الاتحاد ده اتشكل سنة 1986, بعدين مؤسسات بث اوروپيه تانيه انضمت, زى البى بى سى.
المشروع بعدين بقى تبع شركة يوريكا (Eureka) و اتسما Eureka-147&nbsp;DAB&nbsp;Project سنة 1987.
الهدف المعلن كان تطوير نظام "يحسن الاستقبال بالمقارنه بالإف إم و بإمكانية تقديم خدمات زياده زى التكست, الداتا, الconditional&nbsp;access, خدمات المرور المتحسنه, و الصور".
بعض الاهداف التانيه كانت البث بكفاءه على الباندويدث, طاقة ارسال قليله, جودة استقبال كويسه فى العربيات. جودة صوت تقدر تتقارن مع السى دى.

اول عروض للDAB كانت سنة 1988 فى چينيڤ فى مؤتمر WARC-88 اللى حصل بعده تجارب كتير فى بلاد تانيه فى اوروپا. سنة 1991 كان فيه عرض فى الNAB&nbsp;Show فى امريكا.
الكوديك MP2  اتطورت كجزء من المشروع. الDAB كان اول استاندارد متأسس على المودوليشن OFDM , اللى بقا من وقتها واحد من اكتر انظمة الارسال الوايدباند المنتشره فى انظمة الاتصالات الديجيتال الحديثه.

سنة 1990 حصل اختيار انظمة الكوديك, المودوليشن، و تصحيح ال غلط بعدين اتعمل اول بث تجريبى. من القرارات المعتبره كان تخصيص الترددات على اسپكتروم الراديو زى ما كان اتقرر يتبث على باندات مختلفة (Band&nbsp;1, Band&nbsp;3, L&nbsp;Band) بالمقارنه مع اللى كان مستخدم فى الFM و الAM.
مواصفات الپروتوكول كانت جاهزه سنة 1992
او 1993. تم اعتمادها سنة 1994 من الITU-R اللى بتحدد التوحيد القياسى, بعدين سنة 1995 من المجتمع الاوروپى, و بعدهم سنة 1997 من المعهد الاوروپى لمعايير الاتصالات (ETSI). بعد كده مشروع Eureka-147 انتها سنة 1999 و اندمج مع الWorldDAB.

### الانطلاق و بداية الاستخدام

البث التجريبى ابتدا سنة 1995: هيئة الاذاعه النرويجيه (NRK) ابتدت أول محطه DAB فى العالم, 1 يونيه 1995 (NRKKlassisk), بعدين البى بى سى و راديو السويد (SR) بدأو اول بث ليهم فى شهر سپتمبر. فى ألمانيا, ابتدا بث تجريبى فى باڤاريا فى شهر اكتوبر.

المحطات التجاريه فى بريطانيا ابتدت البث فى نوڤمبر 1999 بإسم Digital One.

ريسيڤرات الDAB الاولانيه فى سنة 1995 كانت وحدات للعربيات شبه-پروفيشينال فى بوكسات منفصله جوا البُوت. كانو مصنوعين من شركات Alpine.
Bosch.
Grundig.
Kenwood.
Philips,
و Sony. اللى صمموهم بغرض التقييم. ده كان سيستم معقد معتمد ياإما على شريحة ديكودر لمحطات الDAB من مشروع JESSI (المبادره الاوروپيه المشتركه للسيليكون تحت المايكرون), او على پروسسرات للسيجنال الديجيتال (DSP) للاغراض العامه. سنة 1997 اتعرض پروتوتايپ لريسيڤرات DAB استهلاكيه بشرايح سيليكون متحسنه لأول مره, بس الشركات المصنعه كانت متردده بشكل جزئى تطرح ريسيڤرات فى اوروپا بسبب تأخر اطلاق البث بالDAB فى ألمانيا. لفترة سنة 1999, اغلب ريسيڤرات الDAB كانت عباره عن وحدات للعربيات لونها اسود و غاليه, و عدد قليل من ريسيڤرات منزليه هاى-فاى.

التطورات الإضافيه بتاعة الintegratedcircuits اللى خلت الDAB اسهل للاستخدام خدت وقت اطول: من ابرز الامثله, سنة 2001, شريحة DRE200 من شركة TexasInstruments, اللى نزلت تكلفة و حجم اللوحات بشكل ملحوظ. الشريحه دى خلت راديوهات الDAB المحموله ممكن تتصنع, و اول پروتوتايپ شغال لراديو الجيب اتقدم من شركة RokeManorResearch, اللى هى جزء من Siemens. بإستخدام مودول اسمه GoldCardII اللى اتصمم بالشراكه مع شركة Panasonic. بعدين, ظهرت ريسيڤرات DAB منزلية بأسعار معقوله, ابرزهم جهاز Pure Evoke سنة 2002 اللى ساعد المستهلكين يتبنو تكنولوجيا الDAB لأول مره. الاجهزه دى استعملت integratedcircuit من صنع شركة Frontier Silicon, الشركه اللى شغلت ريسيڤرات DAB كتيره من بعد اللحظه دى.

رغم ده , تبنى تكنولوجيا الDAB فضل عامة بطىء لأسباب متعدده, زى ان الريسيڤرات سعرها عالى و الاستقبال محدود, بإستثناء بريطانيا و الدنمارك. فى بريطانيا, راديوهات الDAB حققت مبيعات عاليه و 10% من البيوت كان عندها راديو DAB لفترة سنة 2005, ده حصل جزئيا بسبب ان المصنعين المحليين عملو ريسيڤرات بأسعار معقوله. فى بلاد تانيه كتير زى ألمانيا, فينلاندا. و السويد، نظام الDAB ماقدرش ينتشر. لفترة سنة 2006, عدد الناس اللى كانت تقدر تستقبل الDAB حوالين العالم كان 500 مليون شخص. سنة 2006 كان فيه تقريبا 1000 محطة DAB بتتذاع فى العالم.

## فى مصر
سنة 2022 اتعمل بث تجريبى بتكنولوجيا ال, لكن مافيش بث منتظم حالى فى مصر.

## مصادر

تصنيف:راديو
تصنيف:تكنولوجا