شيراز

thumb|left

**شيراز** () مدينه من المدن الايرانيه الكبيره. هيا مركز محافظة فارس. و فى احصاء سنه 2006 كان سكان شيراز 1,204,882 انسان. هيا تالت اكبر مدينه فى ايران بعد طهران و مشهد

وشيراز موجوده فى نص ارض محافظة فارس، ومرتفعة 1486 متر عن الارض. هيا موجوده فى منطقة جبال زاجروس ( کوهستانی زاگرس) وجو شيراز جو لطيف اوى. وجوها احسن من المناطق القريبه منها زى يزد و خوزستان. وغرب شيراز موجود جبل دراك (کوه دراک). شمال شيراز موجوده جبال بمو، جبل سبزپوشان، ‌جبل چهل‌مقام و جبل باباکوهی والجبال دى تابعه لجبال زاجروس. و كانت مساحة شيراز 178.891 متر مربع.

اسم شيراز فى الكتب والاوراق التاريخيه مختلف وليه اكتر من اسم زى «تیرازیس»، «شیرازیس» و «شیراز». وكمان شيراز يسموها دار العلم  وشهر راز  واصل مكان مدينة شيراز كان فى طابيه ابونصر. و كانت شيراز عاصمة لايران فى زمان شوية دول تاريخيه زى الدوله الصفاريه ( صفاریان). الدوله البويهيه ( بوییان) والدوله الزنديه ( زنديان).

## تاريخ

thumb|100px|left|رسم لطهمورث
اسم شيراز قديم اوى و كان موجود قبل اكتر من 4000 سنه. وبعض العلما شافو فى النقوش المسماريه اسم شيراز وقالوا ان الاسم موجود من حوالين سنه 2000 قبل الميلاد فى زاويه فى جنوب غرب شيراز. وبعض الاساطير الايرانيه القديمه، ان طهمورث (طهمورس) هوه اللى عمل الكتابه دى، وصارت بعد كده خرابه.

اقدم نبيت فى العالم، والى بيرجع تاريخو لى حوالين 7000 سنه، اكتشف العلما انو موجود فى جرار طينيه موجوده على حدود شيراز.

وشيراز قريبه من اقدم الاماكن للحضاره الفارسيه وهى:
* **[[باسارجاد|پاسارجاد]]:** (*پاسارگاد*) هى مدينه فارسيه قديمه كانت عاصمة الامبراطور الفارسى كوروش الكبير (*کوروش بزرگ*) اللى اندفن فيها. كمان اليونسكو بتصنف الموقع ده تراث عالمى. كانت اول عاصمه للامبراطوريه الاخمينيديه. بعديها بقت پرسيپوليس *Persepolis* العاصمه فى عصر داريوش الاول.
* **[[برسيبوليس|پرسيپوليس]]**: *Persepolis* (بيتسمّا كمان *تخت جمشيد*). كانت عاصمه للامبراطوريه الاخمينيديه فى الفتره (550-330 ق.م). واليونسكو مصنفته مكان تراث عالمى. والمكان ده بعيد عن شيراز حوالين 60 كم.

* **[[فيروز آباد]]:**

## جغرافيا
شيراز موجوده فى جنوب ايران و فى شمال غرب محافظة فارس. هيا كمان موجوده فى منطقه خضرا على جبال زاجروس ( کوهستانی زاگرس). ومرتفعه 1500 متر عن البحر. وشيراز بعيده عن طهران العاصمه حوالين 919 كم فى جهة الجنوب. و فى نهر رودخانه خشك ( رودخانه خشک) بيصب فى الجزء الشمالى من المدينه وكمان فى بحيرة مهارلو ( دریاچه مهارلو) وهى بحيره مالحه بعيده عن شيراز حوالين 15 كم. مساحة السطح فى البحيره دى بتوصل لى حوالين 600 كم مربع، والبحيره ليها نهر تانى اسمو سلطان ‌آباد، سنه 2007 و 2008 كمية المايه نزلت بسبب فترة الجفاف القويه والمطار القليل.

## سكان

### اللغه
[left|150px|thumb|[فارسى|الفارسى فى العالم]]
سكان شيراز بيتكلموا فارسى و بلهجه خاصه بيهم ( ليهجه شیرازی). واللهجه دى فيها 32 حرف ثابت "**Consonant**"

وفى التحقيقات عن حالة اللهجه الشيرازى بيقولوا ان الشيرازيين العواجيز متعودين على اللهجه دى اكتر. والستات عندهم اهتمام اكتر باللهجه الشيرازى. واللهجه الشيرازى كتب بيها شعرا فارسيين كبار زى حافظ وسعدى. اللى اثر ظهورهم على حياة سكان شيراز.

### الدين

thumb|150px|left|يهودى فى حالة العباده فى شيراز
thumb|150px|left|قرآن تاريخى فى شيراز. الخطاط: روزبهان محمد

اكتر سكان شيراز مسلمين. و كانت فى نسبه كبيره من اليهود الى هاجروا لى امريكا و اسرائيل. ودلوقتى فى شوية يهود عددهم 4000 يهودى.

بسبب التبشير المسيحى ( تبلیغاتی مسیحی) فى ايران. بقى فيه شويه مسيحيين پروتستانتيين يعيشوا فى شيراز. ودلوقتى فى شيراز كنيستين يشتغول بفعاليه. الاولانيه الارمنيه والتانيه كنيسه انجليليه.

### الثقافه
شيراز معروف بانها مدينة شعرا ومنها اكبر شاعرين بالفارسى وهمه حافظ و سعدى اللى شيراز مديونه ليهم فى الحقيقه. ومعروفه شيراز كمان بالنبيت ( شراب)، والحدايق ( باغ) والورد ( گل) وطير العندليب ( بلبل). ومن الحدايق المشهوره فى شيراز (جنينة ارم، جنينة عفيف آباد، جنينة دلگشا، جنينة جهان‌نما)

[thumb|125px|left|تمثال [سعدى الشيرازى|لسعدى الشيرازى فى متحف خانه زينت الملوك.]]

#### شيراز فى الشعر الفارسى
شيراز ليها اهميه كبيره فى الشعر الفارسى. لان شيراز طلع منها شعرا كبار. وكتبو شعر عن شيراز. وكمان الحكومه الايرانيه بتهتم بالمعارض والفعاليات عن الشعر فى شيراز. وبتعمل حدايق قريبه من قبور الشعار زى حافظ الشيرازى و سعدى الشيرازى.

### احصائيات
thumb|left|احصائيه ايرانيه

شيراز كانت خامس اكبر مدينه فى ايران من عدد السكان. بس كرج اللى قريبه من طهران زاد عدد سكانها بسبب الهجره الكثيفه وانها اندمجت مع طهران، خلاها تكون اكبر من شيراز. و فى احصاء سنه 2006 كان سكان شيراز 1,204,882 انسان. الى يخليها سادس اكبر مدينه فى ايران. واكتر سكان شيراز مسلمين شيعه اثنعشريه. وشوية سنه ويهود ومسيحيين وبهائيين وديانات تانيه.

thumb|center|300px|هرم سكان شيراز سنه 2006

## مواصلات
thumb|باركات مطار شيراز
### مطار شيراز الدولى
* شيراز فيها مطار دولى، و هو مطار شيراز الدولى، و هو تانى اهم مطار فى ايران بعد مطار الامام الخمينى الدولى.

### مترو شيراز
مترو شيراز S.U.R.O ( متروی شیراز) مشروع ابتدت الحكومه الايرانيه تعمله مترو فى شيراز.

* خط 1: هيكون يبتدى من ساحة جل سرخ ( ميدان گلسرخ) (اللى قريبه من المطار) لى ساحة احسان وساحة ميرزا كوچك خان فى شمال غرب شيراز ( میدان میرزا کوچک‌خان و میدان احسان).
* خط 2: هيكون طولو 8.5 كم ويتقاطع ويا خط 1 عند ساحة امام حسين ( میدان امام‌حسین)
* خط 3: هيكون طولو 16 كم، وبيكون يمر على محطة القطارات عشان يخدم المسافرين عبر القطار انهم يركبو المترو اى وقت.

### اوتوبيس
شيراز فيها 7 خطوط اوتوبيس. والخطوط دى بيمشى فيها 50,000 اوتوبيس. تالت اوتوبيس سريع ** فى ايران اتفتح فى شيراز سنه 2009 ودلوقتى بيشتغل على خطين. كمان فيه خطين تانيين هيتفتحوا سنه 2010. و شركة ايران خودرو  هى اللى مشغله الاوتوبيسات.

## التعليم
[thumb|left|[w:en:John Limbert|جون لمبرت]]

;فيه شيراز عدد كويس من الجامعات اهمها:
### جامعة شيراز
جامعة شيراز ( دانشگاه شیراز) الى اتاسست سنه 1946 وكانو يسموها جامعة بهلوى ( دانشگاه پهلوی). وريسها دلوقتى دكتور محمد هادى صادقى. ومن المتخرجين من الجامعه الامريكى جون ليمبرت ( John Limbert). والامريكى ریچرد فرای ( Richard Frye. فارسى: ریچارد فرای) ووزير الاتصالات الايرانى محمد سليمانى ( محمد سلیمانی).

### جامعة شيراز للعلوم الطبيه
thumb|left|جامعة شيراز للعلوم الطبيه
من الجامعات فى شيراز كمان جامعة شيراز للعلوم الطبيه ( دانشگاه علوم پزشکی شیراز) اللى تاسست سنه 1950. والجامعه دى اتخرج منها کامران باقری لنکرانی.

### جامعة شيراز للتكنولوجيا
وكمان جامعة شيراز للتكنولوجيا ( دانشگاه صنعتی شیراز) وتاسست سنه 2004.

### جامعات تانيه
ومن الجامعات ومراكز التعليم التانيه:

* دانشكده صنایع مخابرات راه دور ایران 
* دانشكده صنعت الكترونیك
* آموزشكده فنی مهندسی شهید باهنر شیراز 
* مركزآموزش عالی حافظ شیراز 
* مركز آموزش عالی پاسارگاد شیراز 

## اعلام
### تليڤزيون وراديو
تلفزيون فارس بيختص بمحافظة فارس وبيعرض برامج كتيره ومتنوعه بالفارسى. ومبنى تلفزيون فارس بيكون فى شارع جمهورى ( خیابان جمهوری) فى ساحة جام جم ( میدان جام جم) القريبه من جامعة شيراز. ومن البرامج الى بتعرضها قناة فارس:
* سيماى بامدادى
* دست گلا
* ويژه نوروز
* ويژه برنامه نوروزى
* تفسير دعاى مكارم الاخلاق
* مكث
* قصه هاى ديدنى (ما سه نفر)
* شب پارسى
* نقش ياد
* يل، تير، تندر 

thumb|150px|left|جورنال افسانه
### جورنالات
بتتنشر فيها عدد من الجورنالات ( روزنامه) زى:
* افسانه 
* تحليل روز
* خبر جنوب
* عصر مردم 
* نيم‌نگاه

## اقتصاد
[thumb|left|سوق وكيل سنه [1881 ( بازار وکیل)]]
شيراز هى المركز الاقتصادى لجنوب ايران. فى النص التانى من القرن التسعتاشر  حصلت تغييرات وتطويرات كتيره فى شيراز. وافتتاح قناة السويس سنة 1869 كان ليه اثر على شيراز. فبقت حركة استيراد كبيره فى جنوب ايران للبضايع الاوروبيه الرخيصة. شويةأوقات يكون الاستيراد مباشرة من اوروبا. وشويةأوقات من الهند.

والزراعين ابتدو يحصلو ارباح خياليه من اشياء ما كانتش تتزرع فى ايران. زى الخشخاش المنوم( گل خشخاش) والتوباكو ( تنباکو) والقطن ( پنبه). وكتير من المحاصيل دى مرت على شيراز فى طريقها لى الخليج الفارسى. التجار الايرانيين عملو شبكات تسويق للمحاصيل دى لمسافات طويلة بعيده عن فارس. واسسوا التجاره دى فى مدن مومباى و كولكاتا و بورسعيد و استانبول وحتى هونج كونج.

اقتصاد شيراز بيعتمد على منتجاتها المحليه ومنها العنب و الحمضيات و القطن و الرز. وكمان صنايع زى السمنت و السكر و السماد والصنايع النسيجيه والصنايع الخشبيه والمعدنيه والسجاد بتنتشر فى شيراز. شيراز فيها كمان بئر نفط و هو من اهم البئر فى ايران. وشيراز مركز مهم للصنايع الالكترونيه. 53% من الاستثمار الايرانى فى الصنايع الالكترونيه كان موجود فى شيراز.

والزراعة دايما جزء رئيسى من الاقتصاد فى شيراز والمناطق الى حوالينها. كل ده بسبب ان المايه متوفره فى شيراز والمناطق الى حوالينها عكس الصحارى القريبه منها. شيراز مشهوره كمان بالورد وصنايع السجاد. زراعة العنب عشان ليها تاريخ طويل فى المنطقة. والنبيت الشيرازى كان بيتصنع فى شيراز قبل ما تصيرش الثوره الاسلاميه فى ايران. شيراز كمان اهم مدينه فى ايران فى تكنولوجيا المعلومات وصنايع الاتصالات الالكترونيات.

منطقة شيراز الاقتصاديه الخاصه (*The Shiraz Special Economic Zone - SEEZ*) ا اتاسست سنه 2000 عشان تطوير صناعة الاتصالات والالكترونيات.

### المجمعات
شيراز فيها عدد كبير من المجمعات زى
* مجمع خليج فارس ( مجتمع بزرگ تجاری و تفریحی خلیج فارس) والمجمع ده موجود مقابل منطقه جلستان ( شهرک گلستان) 
* مركز التجاره العالمى ( مرکز تجارت جهانی, ایران-شیراز) والمجمع ده موجود فى منطقة قصر دشت بين عفيف آباد وولى عصر 
* مجمع ستاره ( مجتمع تجاری تفریحی ستاره فارس) اللى موجود فى شارع عفيف آباد ( خیابان عفیف آباد) 
* مجتمع تجارى حافظ
* مجتمع تجارى سينا
* مجتمع تجارى انورى
* مجتمع تجارى تفريحى زيتون فارس
* مجتمع تجارى تفريحى پارس
* مجتمع تجارى الماس
* مجتمع تجارى پارسه
* مجتمع تجارى تفريحى سعدى
* مجتمع تجارى دناسا
* مجتمع تجارى تفريحى آفتاب فارس
* مجتمع تجارى آناهيتا
* مجتمع تجارى آناهيتا
* مجتمع تجارى ايران زمين
* مركز خريد شيراز 

## معرض صور


ملف:Shiraz Botanical Garden.jpg|جنينة أرم
ملف:Aramgah-e-saadi shiraz.jpg|سعدى الشيرازى
ملف:Shahcheragh.JPG|مسجد شاه جراج
ملف:Hafeziyeh 0386.JPG|حافظ الشيرازى
ملف:Nasir Molk Shiraz 04.jpg|مسجد نصير الملك
ملف:Darvazeghoran, Iran shiraz.jpg|بوابة القرآن
ملف:Kakh-e-afif abad shiraz.jpg|جنينة عفيف ‌آباد
ملف:Sadie1.JPG|سعدى الشيرازى
ملف:Arg-e-karim khan shiraz.jpg|قلعة كريم خان
ملف:Shiraz a park.jpg|جنينة نما



## لنكات برانيه

## سبب التسميه

## المشاهير

## سبب التسميه

## مشاهير

## مصادر

تصنيف:مدن ايران