بطليموس الرابع

تصغير|300px|امبراطوريه مصر البطلمية
**بطليموس الرابع فيلوباتور** (محب أبوه) - باليونانى : Πτολεμαῖος Φιλοπάτωρ -، رابع ملوك الدوله البطلميه فى مصر. حكم من 221 ق.م لغاية 203 ق.م . ابن بطليموس التالت يورجيتس ( الخير ) و برينيكى التالته. حارب انطيوخوس التالت و غلبه فى رفح سنة 217 ق.م. إتجوز اخته ارسينوى التالته، و حاول يحتفظ بعرش مصر لنفسه عن طريق إغتيال عدد من قرايبه. ابتدت الدوله البطلميه تضعف من عهده.

اول حاجه عملها بطليموس فليباتور بعد ما قعد على عرش مصر بعد ابوه ، انه عمل مجلس استشارى عشان ياخد رأى مستشارينه لقتل امه برينيكى و اخوه ماجاس. القواد العسكريين وافقوه ، لكن كليومينيس ملك سبارطه المنفى فى مصر نصحه بانه ما يعملش كده. لكن برضه قتلهم و انتشرت فكرة انه قتل أبوه بطليموس التالت قبلهم كمان ، و انه اختار لقب " محب ابوه " عشان يغطى على جريمته.

بقتل أخوه و صغر سن انطيوخوس فى سوريا و فيليب فى مقدونيا بقى مالهوش منافسين جوه او بره مصر ، فعاش عيشة ملك طايش منغمس فى المتع ، و ساب الاسطول و الجيش يبوظ و ما بقاش مهتم بالأراضى التابعه لمصر براها. ابوه سلمه مصر كأقوى بلد فى العالم وقتها ، و هو بطيشه ساب كل حاجه تنهار. اول مشكله واجهها بطليموس الرابع كانت ثوره ضده فى اسكندريه دبرها كليومينيس ، و خلصت بانتحار كليومينيس بعد ما فشل فى الاستيلاء على قلعة اسكندريه.

## معركة رفح
بعد مشكلة كليومينيس ما خلصت ، استولى انطيوخوس التالت ( اتلقب لما كبر بانطيوخوس العظيم ) على سلوقيا عاصمة سوريا ، اللى كانت من توابع مصر ، بعد ما الحاميه اللى فيها سلمتهاله. و تيودوتس حاكم مقاطعة كويلو-سوريا (سوريا الجوفاء - Coelo-Syria) عرض على انطيوخوس تسليمها ليه. انطيوخوس طلع على صور و بطولومايس ( عكا دلوقتى ) عشان يستولى عليهم. فلما حس بطليموس الرابع بالخطر اتنبه و طلع من مصر سنة 217 ق.م مع مراته و اخته ارسينوى على راس جيش ضخم فيه 73 فيل و طلع معاه اسطول مصر و فرسانها اللى كان بيقودهم " بوليكراتس " ، و اصطدم بالجيش السورى فى رفح و دمره بالكامل فى معركه تاريخيه اتعرفت باسم " معركة رفح ".

لما رجع اسكندريه حرم اليهود من المواطنه المقدونيه ، و امر انهم لازم يوشموا جلدهم بوشمه على شكل ورقة لبلاب كتكريم للالاه باخوس. وشم الجلد ماكانش متبع عند المصريين و كان محرم عند اليهود ، لكن جايز كان موجود عند الاجانب فى شمال مصر. و رمسيس التانى قبل كده كان وشم العرب اللى اخدهم اسرى فى الحروب ، و استمر وشم العرب لنفسهم فى مصر للعصر الحديث.

نجاح قواد الجيش المصريين و اظهار قدراتهم فى معركة رفح خلاهم يفكروا فى التخلص من بطليموس الرابع اللى كانو بيكرهوه بسبب فساده لكن بطليموس الرابع قدر يقضى على التمرد بطريقه ما اتسجلتش فى التاريخ.

## مراكب بطليموس الرابع
بطليموس الرابع بنى سفن عسكريه ضخمه و عريضه كان من ضمنها سفينه بيقدف فيها الف واحد و كانت ممكن تشيل على ضهرها 3000 محارب و كان ليها عشر مناقير فى المقدمه لو ضربت فى مركب تغرقها طوالى. و كان عند بطليموس سفينه ملكيه ضخمه فى النيل مليانه صالات و أود. كان كمان عنده مركب تالته جاتله هديه من هيرو ملك سيراكوز Heiro King of Syracuse ، المركب دى كانت من تصميم ارشميدس ، و كانت مليانه حمامات و صالات و كان فيها مكتبه ، و الات فلكيه مش للملاحه لكن للدراسات الفلكيه ، و كان ليها تمن ابراج ممكن تغرق مراكب العدوين برمى الحجاره عليها. المركب دى كان اسمها سفينة سيراكوز لكن بعد ما اخدها بطليموس الرابع بقى اسمها " سفينة اسكندريه ".

## علاقاته الخارجيه
فى فترة حكم بطليموس الرابع كانو منهمكين فى الحرب ضد هانيبال ( الحروب البونيه ) ، فجددوا مع مصر معاهده السلام اللى كانت بينهم ، و بعتوا هدايا قيمه لبطليموس و مراته ارسينوى عشان يضمنوا ان مصر مش حاتهاجمهم و هما مشغولين فى الحرب. كان من ضمن الهدايا دى كرسى لبطليموس معمول من الدهب و العاج. مصر فضلت على الحياد فى الحرب دى ، و كانت ليها علاقات كويسه بالرومان و االقرطاجيين. و لما حصل زلزال كبير فى جزيرة رودس دمرها ، بطليموس بعت مساعدات كبيره لحلفاء مصر الرودوسيين.

لما اتولد ابن بطليموس الرابع الوحيد و ولى عهده ، سفرا كل الدول جم اسكندريه بالهدايا و تهانى الملوك.

لكن بعد ما ابنه اتولد قرر بطليموس انه يقتل مراته و اخته ارسينوى بنصيحه من عشيقته اجاثوكليا اللى كان اخوها اجاثوكليس متحكم فيه و بيديله نصايح فى كل حاجه و لحد كمان فى اداره الدوله. علاقة بطليموس باخو عشيقته اللى كانت اخلاقه وحشه ، و واحد اسمه سوسيبيوس هو التانى مكروه ، و طريقة القتل اللى كان بيستخدمها بطليموس ، جابت انتقادات كتيره لبطليموس ، فاضطر انه يخلى اجاثوكليس مش مسئول عن جمع الضرايب و حط مكانه شاب اسمه تليبوليموس كان عساكر الجيش بيحبوه. و أخد من سوسيبيوس ختم الملك واداه برضه لتليبوليموس.

## انجازاته
تصغير|200px|عمله عليها نقش بطليموس الرابع
thumb|200px|ارسينوى التالته
مع ان بطليموس الرابع كان ملك فاسد لكن ورث من ابوه و اجداده الاهتمام بالعلم و المعرفه واهتم بمكتبة اسكندريه. اراتوسثينس ، مخترع الجغرافيا الفلكيه و رئيس مدرسة الرياضيات السكندريه ، كان رئيس مكتبة اسكندريه فى عهد بطليموس الرابع ، و كان فيه علما و كتاب كبار فى اسكندريه فى الفتره دى زى المؤرخ تيماوس.

بطليموس الرابع بنى معبد لـ هوميروس ، و حط فيه تمثال ليه ، و حواليه سبع تماثيل كل تمثال منهم بيمثل بلد قالت ان هوميروس منها. و بنى معبد صغير جنب مدينة هابو و حط اسمه فى معبد الكرنك و ضاف حاجات فى معبد تحوت فى اثيوبيا.

بطليموس الرابع كان اسمه كمان اوباتور و اتحط له تذكار بالاسم ده فى معبد فينوس فى بافوس.

التلت ملوك البطالمه الاولانيين كانو محبوبين من المصريين و مصدر رعب لاعداء مصر ، لكن بطليموس الرابع ، رغم انان العالم كله كان بيحترمه و بيعمله الف حساب كملك مصر ، باخلاقه الوحشه و عنفه خلى المصريين يكرهوه و اتسبب فى فساد الدوله. ابتدا حكمه بقتل اخوه ، و عين رجالة حاشيته الفاسده فى مناصب كبيره فى الدوله ، و دخل الخصيان مصر و قربهم ليه.

بطليموس الرابع اتوفى بالتعب و العيا و هو عنده حوالى اربعين سنه ، بعد ما حكم مصر 17 سنه. اجاثوكليس بمساعدة اخته اجاثوكليا و عشيقات بطليموس التانيين خبوا الخبر لغاية ما يسرقوا المجوهرات و الفلوس من القصر و يوضبوا امورهم. و بعد ما خبر موت بطليموس انتشر ، اجاثوكليس جمع الناس فى اسكندريه و قالهم انه مات. بطليموس الخامس ابيفانس ( الظاهر ) ، ابن بطليموس الوحيد ، و اللى كان عنده وقتها خمس سنين ، قعد مكانه على عرش مصر.

## عملاته
لبطليموس الرابع عملات فنيه جميله مكتوب عليها " لبطليموس فيلوباتور " و لمراته عملات مكتوب عليها " لارسينوى فيلوباتور ".

شوف كمان: لستة ملوك مصر البطلميه

350px|center

## المراجع
Holbl, Gunther, A History of The Patolemaic Empire , Routledge, London & New York 2007, ISBN 978-0-415-23489-4
* Sharpe, Samuel, The History of Egypt Under the Ptolemies, Edward Moxon, London 1838, Kessinger Publishing's Reprints, USA 2007, ISBN 1-4325-4859-X

## بص كمان على
بوابة:مصر البطلميه

الرومان
تصنيف:بطالمة
تصنيف:تاريخ مصر البطلميه
تصنيف:حكام مصر