سيلدنافيل

**فياجرا** *Sildenafil* حبوب زرقاء
thumb|left|220px|تركيب سيلدنافيل
thumb|left|220px|شكل ثلاثى الابعاد لسيلدنافيل
**چاكات السيلدنافيل** *Sildenafil citrate* ( الاسم التجارى : **فياجرا** *Viagra* واسماء محلية اخرى ) هو مخدر يستخدم فى علاج الضعف الجنسى (ضعف الانتصاب *erectile dysfunction* ) واحيان فى علاج علو ضغط دم الرئه *pulmonary arterial hypertension PAH*. انتجته شركه فايزر *Pfizer* واصبح فى الاسواق 1998 و يعتبر رائد ادوية الضعف الجنسى لانه عمل نقله كبيره فى النوعية تلك من العلاجات . واتطور منه  بعد كده دوائين اخرين فى السوق هما تادالافيل ( سيالس *Cialis* ) و فاردينافيل ( ليفترا *Levitra* )

## تاريخ
* **سيلدنافيل** ركبه علما شركه فايزر فى مدينه كنت *Kent* فى بريطانيا . كان العلما بيبحثوا فى علاج للذبحه الصدريه و ضغط الدم العالى . واتعملت التجارب الاولانيه عليه فى مستشفى هوريستون بمدينه سوان سى *Swansea* البريطانيه . لكن فى التجارب الابتدائيه اكتشف العالم اين اوسترله *Ian Osterloh* ( من باحثين فايزر ) انه تاثير الدوا فى علاج الذبحه بسيط لكنه له تاثير كبير ف انتصاب الذكر ( العضو الذكرى ) . وعلطول قررت فايزر انها تتجه بيه وتسوقه فى علاج الضعف الجنسى ومش الذبحه . اختراع الدوا كان فى سنه 1996 واعتمدته اداره الاغذيه والادويه الامريكيه *FDA* للاستخدام فى 27 مارس 1998 وبقا اول دوا بيتاخد عن طريق البؤ لعلاج ضعف الانتصاب فى امريكا و فى اخر السنه دى كان بدا يتباع فى امريكا باسم ( **فياجرا** *Viagra* ) .
* ودلوقتى بيتقال انه شركة فايزر عملت نجاح كبير فى مبيعات الفياجرا وصلت 1 مليار دولار فى الفتره 1999–2001( محتاجه مصدر ).
* الصحافه البريطانيه كانت اثارت موضوع انه العالمين بيتر دن *Peter Dunn* و البرت وود *Albert Wood* هما اللى اخترعوه . (لكن فايزر انكرت الكلام ده ورغم ان اسمهم موجود على اسم المركب المخترع لكن فايزر قالت ان ده للملاءمه مش اكتر ) ( محتاجه مصدر ).
* وبالرغم من ان الفياجرا دوا لازم الدكتور يكتبه قبل ما المريض ياخده لكنه دلوقتى بيتباع عن طريق اعلانات على قنوات التليفزيون الامريكى دا غير وجود مواقع انترنت كتير بتعرض بيعه و بتقدم استشاره اونلاين للى بيتسخدموه . ودلوقتى كلمه فياجرا خدت معنى مقوى جنسى لدرجه ان فيه منتجات تانيه عشبيه بتسمى نفسها اسامى قريبه من فياجرا او بتعمل شكل الحبايه او لونها ازرق زى بتاعه فايزر . ساعات بيسموها فيتامين فى *Vitamin V* او **الحبايه الزرقا** *The blue pill* دا غير اسامى شهره تانيه كتير .
* فى سنه 2002 استحوذت حبه الفياجرا على 92 فى الميه من روشتات الضعف الجنسى على مستوى العالم . لكن مع سنه 2007 بقا 50 فى الميه بس ودا بسبب عوامل كتير منها وجود السيالس و الليفترا اللى زاحموها فى السوق وكمان بسبب انواع مغشوشه منها وتقارير عن الاصابه بالعمى بسبب مجموعه الادويه دى .
* فى فبراير 2007 اعلنت مجموعه صيدليات بوتس *Boots the Chemist* انها هتسمح ببيع 4 حبات من الفياجرا فى مانشستر - بريطانيا للرجاله من عمر 30 لحد 65 مباشرتن بعد استشاره الصيدلى .
* حقوق الاختراع لفايزر هتنتهى على سنه 2011-2013 .

## طريقه الشغل
* سيلدنافيل ( فياجرا ) من مجموعه كابتات الانزيم PDE5 واللى بيهبطوا انزيم اسمه فوسفودايستريز رقم 5 - PDE5 ودا واحد من مجموعه انزيمات فوسفودايستريزس .
* تهبيط الانزيم رقم 5 بيزود مركب تانى اسمه *cGMP* . وال *cGMP* ده بيزود اكسيد النيتروجين *NO* فى الذكر واللى بيعمل توسيع لاورده الذكر وبتالى تدفق احسن للدم فيه .
* مع العلم ان **اكسيد النيتروجين** *NO* بيخرج فى اوقات الاثاره الجنسيه , عشان كده الادويه دى مش بتتشغل الا فى اوقات الاثاره ومش هتشتغل بدون رغبه .
* بيحصله ميتابوليزم عن طريق انزيمات الكبد وبيخرج عن طريق الكبد و الكلى . ولو اتاخد مع وجبه فيها دهون زياده شويه فاعليته بتقل وبيوصل لاعلى تركيز فى البلازما بعد ساعه والتركيز نفسه بيقل للتلتين ( بيضيع تلت ) . عشان كده من الاحسن ان فياجرا متتاخدش مع وجبه فيها دهون عاليه .
## دواعى الاستعمال
* **[[الضعف الجنسى]]** : العلاج الرئيسى تقريبن وخصوصن لمرضى السكر اللى بيعانوا من ضعف الانتصاب . وكمان الناس اللى عندهم اكتئاب ممكن يعانوا شويه من ضعف الانتصاب اما بسبب المرض او الادويه عشان كده فيه دراسه سنه 2002 قالت ان سيلدنافيل مفيد فى الحالات دى . كمان نفس الباحثين سنه 1999 قالوا انه بيحسن الحاله الجنسيه عند الستات اللى بياخدوا ادويه مضاده للاكتئاب .
* **علو ضغط دم الرئه** : *Pulmonary hypertension* وده مرض نادر لكن وجود الانزيم *PDE5* فى الرئه زى الذكر بيخلى الدوا يعمل دور فى علاجه . ابتدى العلاج بيه فى الحاله دى فى  يونيه 2005 .
* **الرياضيين** : فيه شويه لاعيبه بياخدوه لاعتقادهم ان توسيع اوردتهم هيخلى الدم يغذى عضلاتهم بشكل اكبر .

**استخدامات مش طبيه**
* **استجمام** :فيه خلطه بيستخدمها متوسطين السن - *مش من الشباب* - وخصوصن اللى بياخدوا اميفتامينات - *منشطات* - عشان يصلحوا اثارها الجانبيه على الانتصاب . بيخلطوها مع ماده تانيه اسمها* (MDMA, ecstasy)* ودى نوع من الامفيتامينات وبيسموه خليط "روك اند رول" . وفيه ناس بيخلطوه مع ماده تانيه اسمها اميل نيترات *amyl nitrite* لكن الخلطه دى ممكن تكون مميته .
* **تاخير دبول النباتات** : بنفس الطريقه اللى بيشتغل بيها فى الانسان ,العلما بيقولوا انه ممكن يضاعف عمر الورود من اسبوع لاسبوعين بعد قطعها بتركيز قليل من سيلدنافيل ( فياجرا ) مع الميه .
* **مشاكل الطيران عند القوارض** : زى الدوخه اللى بتحصل ودا كان فى دراسه سنه 2007 من مجموعه من العلما الارجنتينيين .
## الجرعه
* حبايه الفياجرا زرقا وشكلها معين محفور على جنب منها كلمه فايزر *Pfizer* وعلى الجنب التانى محفور عليه *VGR* وجنبها التركيز سواء كان 25 او 50 او 100 ملى جرام ودول التلات تركيزات بتوعها . الجرعه من 25 ل100 وبتتاخد مش اكتر من مره واحده فى اليوم قبل الجماع بنص ساعه ل4 ساعات .
thumb|left|250px|علبه فياجرا
* سيلدنافيل اللى بيستخدم لعلاج ضغط الرئه اسمه التجارى (ريفاتيو *Revatio*) ودا جرعته 20 ملى جرام 3 مرات يوميا . الحبايه بيضه ومدوره ومحفور عليها *RVT 20* .

## موانع الاستعمال
موانع الاستعمال ( محتاجه مصدر )
* اللى بياخدوا ادويه النيترات ( مجموعه من ادويه الذبحه ).
* اى شخص ممنوع من ممارسه الجنس بسبب مخاطر قلبيه .
* لو فيه فشل كبير فى الكبد .
* لو فيه خلل كبير فى وظايف الكلى .
* ضغط الدم الواطى .
* لو حد لسه طالع من ازمه قلبيه او سكته دماغيه .
* مشاكل وراثيه فى شبكيه العين .
## الاثار الجانبيه
* صداع , صهد فى الوش , عسر هضم , احتقان فى المناخير , زغلله ( شويه مرضى اشتكوا انهم بيشوفوا كل حاجه مزرقه شويه) .
* فى مايو 2005 اداره الاغذيه والادويه الامريكيه *FDA* صرحت ان سيلدنافيل ممكن يأدى لبوظان النظر *vision impairment* خصوصا انه فيه شويه دراسات تانيه ربطت بينه وبين التهاب عصب العين *nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy* .
* فيه شويه اعراض جانبيه نادره بس خطيره زى انه يحصل انتصاب مستمر *Priapism* او وطيان الضغط بشكل خطير او ازمه قلبيه , خلل فى ضربات القلب , سكته دماغيه , زياده ضغط العين IOP , الطرش المفاجئ . فى اكتوبر 2007 نوهت ادراه الاغذيه والادويه الامريكيه FDA انه لازم يتحط استيكر بارز جوه علب مجموعه الادويه دى عموللى يتعرف المرضى بالاثار الخطيره دى وخصوصا الطرش المفاجئ *sudden hearing loss* .

## التفاعلات
سيلدنافيل ممكن يتفاعل مع
* **بعض ادويه الايدز**: مجموعه مهبطات البروتييز*protease inhibitors* , والادويه دى بتزود الاثار الجانبيه بتاعته عشان كده جرعه سيلدنافيل لازم تقل ل25 ملى جرام لكل 48 ساعه . (محتاجه مصدر )
* **ادويه الفا بلوكرز**: اللى ممكن توطى الضغط مع الفياجرا لو اتاخدوا مع بعض خلال 4 ساعات لكن لو فيه فرق اكتر من 4 ساعات مفيش مشاكل .

## التصنيع الكيماوى
خطوات تصنيع الفياجرا
* Methylation of 3-propylpyrazole-5-carboxylic acid ethyl ester with hot dimethyl sulfate
* Hydrolysis with aqueous NaOH to free acid
* Nitration with oleum/fuming nitric acid
* Carboxamide formation with refluxing thionyl chloride/NH4OH
* Reduction of nitro group to amino
* Acylation with 2-ethoxybenzoyl chloride
* Cyclization
* Sulfonation to the chlorosulfonyl derivative
* Condensation with 1-methylpiperazine

## شوف كمان
* تادالافيل ( سيالس )
* فاردينافيل ( ليفترا )
* كابتات الانزيم PDE5

## المصادر
* ويكيبديا الانجليزيه بمصادرها ( ترجمه للمصرى ) .
## لينكات برانيه
* موقع فياجرا الرسمي
* موقع ريفاتيو الرسمي
* موقع شركه فايزر الرسمي
* موقع FDA
* MedlinePLUS معلومات عن الاثار الجانبيه 

تصنيف:مهبطات الانزيم فوسفودايستريز5